Moordenaar Japanse oud-premier Abe krijgt levenslange celstraf
De man die de Japanse oud-premier Shinzo Abe heeft vermoord, moet levenslang de gevangenis in. De 45-jarige Tetsuya Yamagami schoot Abe in juli 2022 op een verkiezingsbijeenkomst op klaarlichte dag dood. Dat deed hij met een vuurwapen dat hij zelf gemaakt had met online bestelde onderdelen.
Het Openbaar Ministerie had ook levenslang geëist en zei dat de daad van Yamagami "gevaarlijk, lafhartig en uitzonderlijk ernstig" was. Het was volgens het OM "een uiterst ernstig incident dat zijn weerga niet kent in de naoorlogse geschiedenis". De politieke moord schokte Japan, ook omdat in het land nauwelijks vuurwapengeweld voorkomt.
Yamagami schoot de oud-premier dood vanwege diens banden met de Verenigingskerk, een Zuid-Koreaanse christelijke beweging die ook wel de Moonsekte wordt genoemd. Die is al tientallen jaren omstreden vanwege onder meer agressieve fondsenwerving. Yamagami koesterde wrok tegen de beweging vanwege problemen in zijn gezin.
Zijn moeder schonk omgerekend honderdduizenden euro's aan de beweging, in de hoop dat ze haar familie van de ondergang kon redden. Het gezin leed daardoor grote financiële schade en raakte in conflict met elkaar. Yamagami's broer stapte daardoor zelfs uit het leven. Zijn advocaten hadden betoogd dat de wanhopige situatie van het gezin zou moeten meewegen in het vonnis en dat zijn gevangenisstraf daarom niet langer dan twintig jaar zou moeten zijn.
Na de moordaanslag kreeg Yamagami bijval van het Japanse publiek. Zo ontving hij duizenden steunbetuigingen, geld en cadeaus. Ook werd hij een symbool voor kinderen die binnen religieuze sektes opgroeien. Diverse lotgenoten traden na de moord naar buiten en deelden hun slachtofferverhalen.
Ook ontstond er een mediastorm rond de Verenigingskerk. Die verloor vorig jaar maart zijn religieuze status. De rechtbank in Tokio oordeelde dat er sprake was van systematische afpersing van gelovigen.
Correspondent Japan Anoma van der Veere:"In Japan zijn de reacties verdeeld. Veel mensen begrijpen dat het om een moordaanslag op een voormalig premier gaat, gepleegd in het openbaar en met honderden omstanders. Vanuit dat perspectief voelt een levenslange gevangenisstraf als een logische uitkomst.
Tegelijkertijd klinkt de kritiek dat het persoonlijke leed en de achtergrond van Yamagami nauwelijks zijn meegewogen door de rechter. Het vonnis biedt daardoor weinig houvast voor anderen die kampen met vergelijkbare problemen, zoals religieuze druk en sociale uitzichtloosheid. Precies de punten die de verdediging tijdens het proces centraal stelde voor strafvermindering.
Echte opluchting overheerst er dan ook niet. Juridisch is de zaak afgerond, maar maatschappelijk blijft de discussie sudderen. Omdat het geweld is bestraft, maar de politieke en maatschappelijke factoren die eraan hebben bijgedragen grotendeels buiten schot zijn gebleven."