NOS Nieuws - Algemeen

Pauzes, water en goede planning, hoe werkend Nederland zich door de hitte sleept

2 days 18 hours ago

"Vrijdag wordt het zo warm, daarover heb ik met mijn baas overlegd dat we helemaal niet werken. Dat is niet haalbaar, het is echt te warm", zegt een hovenier in de brandende zon terwijl hij een nieuw plein bij een basisschool aanlegt. Een deel van werkend Nederland zucht onder de hitte vandaag. Dat geldt vooral mensen die buiten werken, maar ook in de kantoortuin met airco is het oppassen.

Werknemers op bouwplaatsen, in de groenvoorziening en in de bezorging ontkomen niet aan de hitte. Hovenier Van Der Heijden is in Bleiswijk bezig met het aanleggen van het schoolplein. Zij nemen veel voorzorgsmaatregelen, waaronder grote flessen water en meer dan genoeg pauzes.

"Je moet goed voor jezelf zorgen", zegt een werknemer op de graafmachine. Zijn collega vult aan: "Het hoort bij het vak. Soms is het doorbuffelen, tanden op elkaar en doorgaan."

Ook op de bouwplaats van een nieuw gebouw van waterbedrijf Vitens in Driel wordt er rekening gehouden met de hoge temperatuur. Waar het gebouw moet komen is nu nog een open veld, er is geen schaduw. De werkdag is op de brandende hitte aangepast, zegt Gerard Roseboom, hoofd uitvoering van Dura Vermeer.

Vanaf 25 graden zijn er voor de werknemers sowieso extra drinkpauzes, in de keet staat een airco om af te koelen en boven de 30 graden worden de werktijden aangepast. Iets vroeger beginnen en stoppen uiterlijk om één uur in de middag, is de komende dagen hun ritme. Roseboom: "Daarna wordt de temperatuur in de bouwput zodanig warm dat het niet verantwoord is om fatsoenlijk te kunnen werken."

Een bouwer staat bovenaan de werkput. "Hier staat nog een beetje een briesje, maar beneden is het andere kost. Daar is het warm ja." Hij kan nog goed tegen de hitte, maar ziet dat collega's het zwaar hebben.

Geen haast

Als er speciale weersomstandigheden zijn kunnen werkgevers bij uitkeringsinstantie UWV een loonvergoeding aanvragen. Dat is een regeling rond 'onwerkbaar weer' en werd aan het begin van dit jaar door veel werkgevers aangevraagd. Toen waren de kou en sneeuwval oorzaak.

Afgelopen week klopten vooral bedrijven in de bouw aan bij het UWV. Sinds 18 juni heeft de instantie van 59 werkgevers verzoeken ontvangen voor 784 werknemers. Het grootste deel daarvan is toegezegd.

Ook bij Picnic worden maatregelen genomen om bezorgers te beschermen in de hitte. Dan gaat het onder andere om extra pauzes, extra tijd voor een bezorging. Bezorgers krijgen een pet, bidon en zonnebrandcrème mee op hun routes. Ook zijn er minder bezorgingen op het heetste moment van de dag.

Een bezorger van Picnic in Gouda ziet vandaag niet op tegen z'n routes. "Je hoeft je niet te haasten, het kan rustig."

Per cao verschilt het waar werkgevers rekening mee moeten houden in de hitte. Zo zijn dakdekkers verplicht hun werknemers UV-werende kleding te geven, zegt Redmer van Wijngaarden, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij ArboNed.

De hitte heeft niet alleen op mensen die buiten werken effect, ook als je in een kantoor werkt kan je het warm hebben. Daar is het vaak beter qua temperatuur, maar pas wel op voor uitdroging. "De airco onttrekt vocht en daardoor wordt de lucht droger. Zorg dat je genoeg drinkt en luchtige kleding draagt."

De koelte van kantoor

Bij deelkantoor Mindspace in Utrecht zoekt een thuiswerker de koelte op. "De woonkamer is heel warm vandaag, hier is het lekker fris." Volgens vakbond De Unie, die onder andere personeel van banken en ASML vertegenwoordigt, is het klimaat bij kantoren over het algemeen goed geregeld. Zij krijgen geen klachten binnen van leden die in een te warm kantoor werken.

De hitte kan ervoor zorgen dat mensen tijdens het werk minder scherp zijn, zegt bedrijfsarts Van Wijngaarden: "Doe het rustig aan, neem iets meer tijd en gun jezelf wat ruimte."

Rechter wil geen verder onderzoek naar politiemensen die in dossier Lisa keken

2 days 18 hours ago

De rechter vindt dat er genoeg onderzoek is gedaan naar de 1678 politiemensen die na de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude het dossier raadpleegden. Het moet nu weer over de zaak zélf gaan. Dat bepaalde de rechter vandaag tijdens de vierde pro- formazitting tegen de 23-jarige verdachte.

Net als bij de vorige pro-formazitting ging het ook vandaag weer lange tijd over al die politieagenten die in de interne systemen hadden gekeken, meldt stadszender AT5.

Die langdurige discussie is "tergend" en "onnodig belastend" voor de familie van Lisa, betoogde advocaat Wendy van Egmond bij de rechtbank. "Mijn cliënten lijden hieronder, er wordt een onmenselijke situatie gecreëerd", zei ze.

Snel verdachten opsporen

Begin maart liet de politie weten dat bijna 1700 politiemedewerkers informatie hadden opgezocht in de politiesystemen over de dood van Lisa "terwijl daar waarschijnlijk geen noodzaak toe was". Ze kregen een brief om opheldering te geven.

Al snel bleek dat veel genuanceerder te liggen. De korpsleiding van de politie en toenmalig justitieminister David van Weel boden hun excuses aan en de brief werd ingetrokken.

Privacy verdachte

Maar bij de vorige pro-formazitting eind april vroegen de advocaten van de 23-jarige verdachte toch om nader onderzoek. Zij zeiden te vrezen dat de privacy van de verdachte in gevaar is gebracht.

Twee officieren van justitie deden dat onderzoek en meldden vandaag dat er niets onoorbaars is gebeurd. Dat agenten het interne systeem raadplegen, is heel gebruikelijk, zelfs nodig, betoogden zij. Vooral als een verdachte nog voortvluchtig is, zoals na de moord op Lisa.

App op de telefoon

Alle agenten hebben daarvoor een app op de telefoon en zo'n 1400 agenten logden daar na de moord op 20 augustus vorig jaar op in. Twee dagen na de moord op Lisa was de informatie alleen nog voor betrokkenen bij het rechercheonderzoek te bekijken.

Er zit een verschil tussen de 1400 agenten die de twee officieren nu noemen en het aantal van 1678 die de politie eerder zelf noemde. De twee officieren van justitie stelden dat daar wellicht meer onderzoek naar zou moeten komen.

Maar de rechter had genoeg gehoord. Nader onderzoek hoeft nu niet plaats te vinden.

Half september is er een nieuwe pro-formazitting in de zaak. De afgelopen periode is de verdachte psychologisch onderzocht in het Pieter Baan Centrum. De resultaten van dat onderzoek worden op die volgende zitting besproken. Inhoudelijk wordt de zaak vanaf 22 januari volgend jaar behandeld.

Rechtse Fujimori stevent af op winst bij presidentsverkiezingen in Peru

2 days 19 hours ago

Bij de verkiezingen in Peru lijkt de rechtse presidentskandidaat Fujimori voldoende voorsprong te hebben behaald op haar tegenstander Roberto Sánchez. Daarmee lijkt ze zeker te zijn van een overwinning.

Het is de vierde keer dat Fujimori meedoet aan de presidentsverkiezingen. Volgens Peruaanse media zijn na de stembusgang van ruim twee weken geleden meer dan 99 procent van alle stemmen geteld, en is het verschil in de tweede ronde zo'n 43.300 stemmen tussen beide kandidaten.

Er moeten nog ongeveer 40.000 stemmen worden geteld. Daarmee kan Sánchez zijn tegenstander niet meer inhalen. Fujimori staat op 50,1 procent, Sánchez op 49,9 procent.

De Peruaanse kiescommissie roept pas halverwege juli de winnaar uit.

Nek-aan-nekrace

De presidentsverkiezingen waren al op 7 juni maar het duurde lang voordat de honderdduizenden stemmen uit het buitenland binnen waren en geteld. De afgelopen weken liep de strijd uit op een nek-aan-nekrace.

De linkse Sánchez heeft aangegeven de regering van de conservatieve Fujimori niet te zullen erkennen en beschuldigt de Peruaanse autoriteiten van fraude bij het tellen van de stemmen uit het buitenland. Hij wil dat de stemmen ongeldig worden verklaard, maar de kiescommissie weigert dat en ontkent dat er fraude is gepleegd. Sánchez heeft zijn aanhangers opgeroepen om komend weekend de straat op te gaan.

Ruk naar rechts

Fujimori is de dochter van de overleden oud-president Alberto Fujimori, die van 1990 tot 2000 Peru regeerde. Haar vader zat een celstraf uit van 25 jaar voor zijn betrokkenheid bij de moord op 25 Peruanen in de jaren 90. In 2023 kwam hij vervroegd vrij wegens gezondheidsklachten.

Met de overwinning van Fujimori schuift Latijns-Amerika verder op naar rechts. De recente presidentsverkiezingen in Colombia lijken ook gewonnen te zijn door een rechtse kandidaat. De ultrarechtse Abelardo de la Espriella haalde in de beslissende ronde met een kleine voorsprong meer stemmen dan zijn linkse tegenkandidaat.

De 47-jarige De la Espriella wordt gesteund door de Amerikaanse president Trump. Vorig jaar december won in Chili de conservatieve José Antonio Kast de presidentsverkiezingen. Ook Argentinië (Milei) en El Salvador (Bukele) hebben rechtse en Trump-gezinde leiders.

Podcast De Dag: Hittegolf-consult van dr. Peter Kuipers Munneke

2 days 19 hours ago

Nederland gaat gebukt onder hitte. Het KNMI heeft code oranje afgegeven en op veel plekken loopt de temperatuur op tot ver boven de 30 graden. Maar wanneer zijn hete dagen eigenlijk een hittegolf? En wat gebeurt er dan met ons land?

In deze podcast vertelt NOS-weerman en klimaatwetenschapper doctor Peter Kuipers Munneke hoe hij een hittegolf ziet aankomen in de weermodellen. Wanneer stelt hij de diagnose hittegolf? En dat het gevaar van de hittegolf niet alleen overdag als de zon schijnt op de loer ligt, maar juist de warme nachten heel belastend zijn voor de maatschappij. "Het betekent dat een arbeidsongeluk sneller op de loer ligt. Dat zijn goed gedocumenteerde gevolgen van langdurige hitte en slechte slaap. Zaak is om rustig aan te doen", aldus Kuipers Munneke.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Volgens doctor Peter Kuipers Munneke is er geen medicijn voor de hittegolf, maar moeten we het vooral gaan zien als een chronische ziekte. "We moeten alles op alles zetten om het niet structureel erger te maken".

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Lisa Konings
Eindredactie: Rosanne Sies

Leidenaar krijgt 21 jaar cel voor wurgen ex-partner met metalen ketting

2 days 19 hours ago

Een man van 39 uit Leiden is veroordeeld voor het wurgen van zijn 30-jarige ex-partner met een metalen ketting. Hij kreeg een celstraf opgelegd van 21 jaar. De twee waren na veertien jaar uit elkaar gegaan en hadden twee kinderen.

Ze woonden nog in het ouderlijk huis van de man, waar hij haar op 29 januari 2024 om het leven bracht. Volgens de man ging het om zelfdoding, maar de rechtbank kwam tot de conclusie dat hij een vooropgezet plan had om de moord op zelfdoding te laten lijken.

Leven stond stil

Het slachtoffer maakte in 2023 een einde aan de relatie, na jaren van incidenten. Bij het afhandelen van de scheiding ontstonden veel conflicten. Zo appte de man de vrouw tot wel 600 keer per dag als ze op haar werk was. Ook was hij jaloers en hij was afhankelijk van haar als er dingen geregeld moesten worden.

De man had volgens de rechtbank duidelijk moeite met de breuk en het idee dat hij alleen verder moest. Hij zei tegen haar dat hij zich dood voelde vanbinnen en dat zijn leven stilstond. Hij stond op het punt in een huurwoning te trekken. Hij vond het onverteerbaar dat zijn gezin uit elkaar viel en dat hij weg moest uit zijn ouderlijk huis.

Ketting en hondenriem

Op de dag van de moord belde hij de hulpdiensten en zei dat zijn partner een zelfmoordpoging had gedaan. Agenten vonden haar met een ketting om haar nek waaraan een stuk van een hondenriem zat. Een ander stuk zat om een hoge verwarmingsbuis geknoopt. De vrouw werd naar het ziekenhuis gebracht, waar ze de volgende dag overleed.

Onderzoek leidde tot de conclusie dat zelfdoding onwaarschijnlijk was. De man had op zijn telefoon gezocht naar het knopen van een strop en naar rechterlijke uitspraken over zelfdoding. Ook schafte hij via een webwinkel een hondenriem aan.

Leed voor kinderen

Het Openbaar Ministerie kwam tot het oordeel dat sprake was van doodslag, maar de rechter acht moord bewezen, mede omdat de voorbereidingen over een langere tijd plaatsvonden en de man goed had kunnen nadenken over zijn daad en de gevolgen ervan. Daarnaast heeft hij de kinderen onherstelbaar leed aangedaan door een einde te maken aan het leven van hun moeder.

Volgens de rechtbank zijn uitlatingen die de man in de zaak over zijn ex-partner heeft gedaan bewezen onjuist en beschadigend voor de kinderen en familie van de vrouw. De rechtbank wijst ook op de maatschappelijke aandacht voor femicide.

Bijna helft Nederlanders heeft geen vertrouwen in besteding defensie-uitgaven

2 days 20 hours ago

De komende jaren gaat er meer overheidsgeld naar defensie. Bijna de helft van de Nederlanders heeft er geen vertrouwen in dat de overheid dat geld goed zal besteden. Dat blijkt uit een representatief onderzoek van Instituut Clingendael, dat zich onder andere bezighoudt met internationale betrekkingen en defensie.

"Voor hogere uitgaven aan defensie is veel draagvlak, mensen zien echt de noodzaak", zegt hoofdonderzoeker Bart van den Berg. "Maar mensen vragen zich wel af of het Defensie lukt dat goed uit te geven." Volgens Van den Berg zijn twijfels over of het geld doelmatig wordt besteed legitiem. "Er gaat gewoon heel veel geld heen, dan is het dus een gezonde en reële vraag."

Dit onderzoek is nieuw, maar volgens de onderzoeker komen de resultaten niet helemaal uit de lucht vallen. "Ik vind dat percentage best logisch, het past bijvoorbeeld ook bij wat de Rekenkamer hier recent over schreef."

In mei publiceerde de Rekenkamer een rapport waaruit onder meer bleek dat Defensie de aanbestedingsregels niet altijd goed volgt, het gaat dan om grote bedragen.

Uitdaging

Volgens Van den Berg is het belangrijk dat de politiek met een goed antwoord komt op de vragen over de besteding. "Het is een gesprek over schaarste, het geld moet namelijk ergens anders vandaan komen. Ik denk dat duidelijk communiceren over de uitgaven de grote uitdaging gaat zijn, wil je draagvlak houden. Hier zit een duidelijk signaal in." Hij heeft wel de indruk dat Defensie dat serieus neemt.

Dat de defensie-uitgaven de komende jaren verder zullen stijgen, heeft onder andere te maken met de bestedingsnorm die NAVO-landen vorig jaar met elkaar afspraken tijdens de NAVO-top in Den Haag.

Daar werd besloten dat landen 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) moeten besteden aan defensie. Daar komt nog eens 1,5 procent bij voor andere uitgaven waar defensie van profiteert, zoals cyberveiligheid en de verbetering van wegen en bruggen. Samen komt dat dus uit op 5 procent van het bbp.

'Precies goed'

"Mensen vragen zich daarbij af waarom dat percentage niet hoger of lager is", zegt Van den Berg. Uit zijn onderzoek blijkt dat bijna een derde van de Nederlanders de 5 procent te hoog vindt. "Dat is een significante minderheid, vooral aan de flanken van het politieke spectrum. Ook met die mensen moet je in verbinding blijven", zegt hij. "Dat is niet hetzelfde als er naar handelen."

Een klein deel van de Nederlanders vindt de 5 procent juist te laag. "Dat is een redelijk uitzonderlijke positie, het is al erg veel geld." Ruim 40 procent van de Nederlanders vindt de NAVO-bestedingsnorm 'precies goed'.

Gevechtsbereidheid

Volgens de onderzoeker zorgen de investeringen ook niet direct voor een efficiëntere krijgsmacht. "Defensie is een stoomschip, geen sportwagen. Het kost tijd om die industrie nu weer op te bouwen. Hoe harder je gaat opbouwen, hoe meer inefficiëntie je gaat tegenkomen." Toch ziet hij in het totaalbeeld dus duidelijk wel meer draagvlak voor de verhoogde investeringen.

En niet alleen investeringen kunnen op draagvlak rekenen. Een deel van de Nederlanders is bereid zelf te vechten voor de verdediging van ons land. Onder 35- tot 64-jarigen gaat het om de helft. En onder jongeren, van 18 tot 35 jaar, is dat 48 procent. "Het idee dat Nederlanders niet staan voor hun belangen is dus niet waar", zegt Van den Berg. "Hoe dichter het bij huis komt, hoe meer mensen dat gaan voelen."

Toch zijn de Nederlandse percentages nog niet zo hoog als in bijvoorbeeld Finland, waar meer dan 70 procent van de 18- tot 25-jarigen bereid is voor het eigen land te vechten.

Nederlanders willen label voor AI-muziek: 'Je moet weten waar je naar luistert'

2 days 20 hours ago

Een groeiend aantal Nederlanders wil dat muziek gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) op streamingplatforms een label krijgt. Waar twee jaar geleden nog 59 procent verlangde naar een AI-label, wil tegenwoordig ruim driekwart van de Nederlanders dat.

Dat blijkt uit de Muziekmonitor van NVPI, de brancheorganisatie van de film- en muziekindustrie die jaarlijks onderzoek doet naar het muziekgebruik van Nederlanders.

De 2000 respondenten die meededen aan het representatieve onderzoek, vinden het ook steeds belangrijker dat muziek door een echt persoon wordt gemaakt. Dat percentage steeg in twee jaar van 68 naar 78 procent.

Hoe het komt dat men dat belangrijk vindt, is niet onderzocht. Maar op basis van andere onderzoeksresultaten blijkt de behoefte aan authenticiteit sterk aanwezig, zegt Eva de Vroome, woordvoerder van NVPI. "En dat heeft mogelijk weer te maken met de stortvloed van AI-nummers op streamingplatforms."

Recht op eerlijke informatie

Het aantal AI-nummers op muziekstreamingdiensten groeit ieder jaar. Volgens Deezer worden er dagelijks ongeveer 75.000 volledig door AI gegenereerde nummers geüpload naar het Franse streamingplatform. Dat is bijna de helft van alle dagelijkse uploads.

Van Spotify is niet bekend welk percentage van de bibliotheek uit AI-nummers bestaat. Wel heeft de streamingdienst recent een groen vinkje geïntroduceerd om geverifieerde menselijke artiesten beter te onderscheiden van AI-artiesten.

Michiel Laan is commercieel directeur van BumaStemra, de organisatie die de auteursrechten van componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers beheert. Laan noemt de behoefte aan het labelen van AI-muziek een goede ontwikkeling. "Transparantie is belangrijk. Mensen moeten weten waar ze naar luisteren en hebben recht op eerlijke informatie."

Hoe werkt AI?

Met kunstmatige intelligentie (vaak afgekort tot AI van artificial intelligence) 'leert' een computerprogramma om iets te doen of te maken aan de hand van voorbeelden. AI-bedrijven geven het programma voorbeelden, zodat het die kan herkennen. Dit heet het 'trainen' van kunstmatige intelligentie. Zodra dat is gelukt, kan je het AI-programma de opdracht geven om iets te maken dat lijkt op die voorbeelden. In de muziekwereld wordt de AI-app Suno veel gebruikt.

BumaStemra heeft contracten met streamingplatforms die elke twee jaar worden vernieuwd, zodat nieuwe ontwikkelingen worden meegenomen in de afspraken. "Kunstmatige intelligentie is daarin momenteel het belangrijkste thema. Ook in die gesprekken brengen we nadrukkelijk de wens naar voren dat AI-muziek gelabeld moet worden."

Sommige platforms zijn bereid hierin mee te bewegen, terwijl andere terughoudender zijn. Er zijn ook platforms zoals Deezer die AI-muziek al labelen en dit als een belangrijk speerpunt zien. Volgens Laan zou wetgeving kunnen helpen om de positie van echte muziekmakers te verbeteren.

"Europese wetgeving moet zorgen voor transparantie richting consumenten, maar ook richting ons", zegt hij. Volgens hem zouden streamingdiensten en AI-bedrijven verplicht moeten worden om aan te geven waarop hun modellen zijn getraind, zodat er een eerlijk speelveld ontstaat. "Daar bestaat nu nog veel onduidelijkheid over."

Wel ziet Laan ook vooruitgang, vooral Frankrijk loopt binnen Europa voorop als het gaat om maatregelen. Zo werkt BumaStemra samen met het Franse Deezer, waarbij muziekaanmeldingen worden onderzocht om te kijken of er volledig door AI gegenereerde muziek tussen zit. "Wat we terugkrijgen is dat een nummer bijvoorbeeld is gemaakt door Suno, waarna we gesprekken aangaan met degene die het heeft aangemeld."

Verschillen in genres

In de Muziekmonitor van NVPI valt verder op dat er in alle leeftijdsgroepen weerstand bestaat tegen AI-muziek. "Onder jongeren van 13 tot 17 jaar is die weerstand iets minder groot, maar vanaf 18 jaar zijn de verschillen tussen leeftijdsgroepen vrijwel verdwenen", zegt De Vroome van brancheorganisatie NVPI. In alle groepen blijft een meerderheid de voorkeur geven aan menselijke makers.

Er zijn wel verschillen tussen genres. Bij hiphop, R&B, dance en elektronische muziek is het gebruik van computers in de (post)productie het meest gangbaar, waardoor luisteraars er iets minder problemen mee hebben. De grootste weerstand tegen AI ziet NVPI bij luisteraars van jazz en klassieke muziek.

'Iets echt ervaren'

Ook de populariteit van vinyl is opnieuw zichtbaar in de Muziekmonitor. Mensen kopen vooral muziek die ze al kennen, in plaats van recent uitgebrachte muziek, om die opnieuw te beleven. Ongeveer 25 procent van de vinylverkoop verloopt online, maar het grootste deel wordt nog altijd in fysieke winkels gekocht.

Volgens De Vroome wijst deze ontwikkeling opnieuw op de waardering voor echtheid en authenticiteit. Mensen willen zelf kiezen waar ze naar luisteren, in plaats van dat streamingdiensten dit voor hen bepalen, blijkt uit het onderzoek.

"Hoe meer we online leven en AI opkomt, hoe meer we iets echts willen ervaren. Dat is ook positief nieuws voor artiesten. Hoe meer fans ze hebben, hoe meer ze verdienen, in plaats van dat 'nepartiesten' die inkomsten overnemen."

Zorgen over ontsnapte aap uit Beekse Bergen: warmte geen probleem, eten vinden wel

2 days 20 hours ago

De aap die ontsnapte uit zijn verblijf in Safaripark Beekse Bergen kan goed tegen de hoge buitentemperaturen, maar toch zal het dier buiten het park niet lang overleven, vreest Stijn Berger, bioloog bij het park. "We maken ons wel zorgen."

Het is voor het eerst dat een van de kuifmangabeys is ontsnapt, zegt de bioloog tegen Omroep Brabant. "De aapjes zitten daar samen met gorilla's. Ze zitten er al jaren en dat ging altijd goed. Maar als ze echt een keer springen en ze zwemmen de gracht over, dan zijn ze los. Ze zwemmen niet graag, maar dat betekent natuurlijk niet dat ze het niet kunnen."

De aap is inmiddels gezien in Esbeek, een paar kilometer van het dierenpark:

Waarom de aap ervandoor ging, is niet te achterhalen. "Zo'n aapje kan ergens van schrikken, of er kan onrust zijn in de groep, of hij denkt gewoon: ik ga ervoor. Dat kunnen we niet weten."

De kuifmangabeys zitten in een verblijf met een gracht eromheen. "Zonder gracht wordt het al snel een soort kooi. Deze dieren wil je niet in kleine hokjes opsluiten. Dan liever zo", zegt Berger.

De aapjes zijn ongevaarlijk. Bij een ontsnapt dier zoals een hyena had het safaripark heel anders gehandeld, zegt de bioloog van het park. "Dan had het nooit zo lang geduurd natuurlijk. Dit is een aap die niks of niemand kwaad doet."

De aap zat eerst dagenlang in hoge bomen in het park. Het was daardoor moeilijk om het dier te verdoven met een verdovingspistool, zegt de bioloog. Afgelopen weekend besloot de mannelijke kuifmangabey zich buiten het park te wagen.

Voorkomen

"Natuurlijk wil je dat voorkomen, maar ze zijn zo snel en handig. Als zo'n aap via de bomen gaat, is hij makkelijker het park uit dan wij." Het park is sindsdien op zoek naar het dier, maar zonder succes.

De kans dat de aap zelf weer terugkeert naar het park, is klein. "Dat zou wel toevallig zijn. Hij houdt van blaadjes in bomen, dus wat dat betreft heeft dit aapje ons niet nodig nu. Het is ook wel lekker weer voor hem. Hij komt immers uit tropisch Afrika."

Toch kan hij in de gewone bewoonde wereld niet overleven en niet genoeg voedingsstoffen vinden. "Dat gaat dit dier op de lange termijn niet volhouden, dus we maken ons wel zorgen."

Palestijnen uit Gaza na maanden toch met Nederlandse hulp geland op Schiphol

2 days 21 hours ago

Op Schiphol zijn vandaag 42 Palestijnen uit Gaza aangekomen. Zij hadden al maanden geleden een werk- of studievisum voor Nederland gekregen, maar kregen lange tijd geen hulp van de Nederlandse overheid om de reis uit Gaza mogelijk te maken.

Het gaat om drie mensen met een werkvisum, 21 studenten en 18 meereizende gezinsleden. NOS-verslaggever Sander van Hoorn zag dat sommige Palestijnen op Schiphol werden opgewacht door familieleden die eerder uit Gaza waren vertrokken. Hij spreekt van een "emotioneel weerzien", maar velen vonden het ook moeilijk om hun familieleden in Gaza achter te laten.

Begin deze maand werd bekend dat Nederland de groep actief zou helpen bij het verlaten van Gaza. Voor het organiseren en coördineren van de reis naar Jordanië, waar de reizigers hun papieren persoonlijk moesten ophalen, voelde Nederland zich aanvankelijk niet verantwoordelijk. Het kabinet stelde dat het niet verder hoefde te gaan dan het aanvragen van toestemming bij de Israëlische autoriteiten.

Koerswijziging

De koerswijziging volgde na weken van discussie. Onder meer universiteiten die de studenten zouden ontvangen, drongen aan op hulp. Ook liepen er juridische procedures over de vraag welke verantwoordelijkheid de Nederlandse overheid heeft bij het vertrek van de Palestijnen uit Gaza.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken concludeerde dat het niet ging om een volledige evacuatie, maar om diplomatieke ondersteuning die nodig was om de reis uit Gaza mogelijk te maken. Daarbij is samengewerkt met onder meer andere landen en hulporganisaties.

De reis verliep via Israël en Jordanië. Vanuit Gaza werden de Palestijnen eerst naar de grens met Israël gebracht. Vervolgens reisden zij via Jordanië naar Nederland.

Belgische presentator Ben Crabbé vertrekt na 33 jaar bij quizprogramma Blokken

2 days 22 hours ago

De Belgische presentator Ben Crabbé (63) begint in augustus aan zijn laatste seizoen van het bekende Vlaamse televisieprogramma Blokken, heeft omroep VRT bekendgemaakt. Crabbé presenteert Blokken sinds 1994 en zal na meer dan 7000 afleveringen in juni 2027 stoppen bij het dagelijkse quizprogramma.

"We zijn ontzettend dankbaar dat Ben zich al die jaren zo ingezet heeft voor de VRT", vertelt Olivier Goris, hoofd video bij de VRT. "Blokken is uitgegroeid tot een iconisch televisieprogramma dat elke avond een trouw publiek aan zich weet te binden."

Blokken is met 32 jaar het langstlopende dagelijkse quizprogramma op de Belgische televisie. Het spelprogramma wordt elke werkdag uitgezonden in de periode van september tot en met juni.

In het programma spelen twee kandidaten tegen elkaar. Ze beantwoorden vragen en vullen een blokkenbord in, dat is gebaseerd op het computerspel Tetris, om zoveel mogelijk punten te verzamelen.

240.000 quizvragen

In september 1994 opende Crabbé de eerste aflevering met: "Een goeienavond en welkom in een gloednieuw spelprogramma". Inmiddels heeft de presentator al 6840 afleveringen gepresenteerd, 8900 kandidaten ontvangen en 240.000 quizvragen gesteld.

Blokken blijft gewoon bestaan. Crabbé wordt opgevolgd door de 46-jarige Sven de Leijer. Crabbé heeft nog niet gedeeld wat hij na het programma gaat doen.

Politie pakt zes mensen op in onderzoek naar stemfraude in Gorinchem

2 days 23 hours ago

De politie heeft gisteren zes mensen aangehouden in het onderzoek naar stemfraude tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem, meldt het Openbaar Ministerie (OM).

De zes worden verdacht van valsheid in geschrifte en medeplegen van het ronselen van stemmen. Volgens het OM komen alle verdachten uit Gorinchem en zijn ze tussen de 20 tot 65 jaar.

Afgelopen maart deed de burgemeester van Gorinchem aangifte bij de politie, omdat ze signalen van mogelijke stemfraude had ontvangen.

Zo zouden mensen in de aanloop naar de verkiezingen thuis of via de telefoon onder druk zijn gezet om een volmacht af te geven. Daarmee geeft een stemgerechtigde een ander de bevoegdheid om in zijn naam te stemmen.

Het is strafbaar om iemand daarvoor onder druk te zetten. "U mag dus niet aan andere kiezers aanbieden om voor hen te stemmen. De kiezer moet het zelf aan u vragen", staat in de wet.

De gemeenteraad van Gorinchem koos ervoor om in april nieuwe verkiezingen te houden. Daarbij waren weinig verschillen ten opzichte van de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Opnieuw kwam Democraten Gorinchem er als winnaar uit.

Onderzoek nog in volle gang

Burgemeester Melissant laat weten dat ze zich realiseert "dat het bericht van het OM impact heeft op betrokkenen, op gemeenschappen, op onze stad en op onze organisatie". "Tegelijkertijd is het goed dat de feiten nu door het OM beoordeeld worden. Die rechtsgang verdient ruimte en rust."

Het OM schrijft dat nieuwe aanhoudingen niet worden uitgesloten. "Het onderzoek van OM en politie is nog in volle gang. Daarom worden er geen verdere mededelingen gedaan."

Eerste ebolageval in Frankrijk vastgesteld bij uit Congo teruggekeerde arts

2 days 23 hours ago

In Frankrijk is een eerste ebola-besmetting vastgesteld. Het gaat om een arts die recent is teruggekeerd uit de Democratische Republiek Congo (DRC), melden de Franse autoriteiten. In dat land is een grote uitbraak van de ziekte gaande.

Het Franse ministerie van Volksgezondheid zegt dat het gaat om "het eerste positieve geval van ebola op het nationale grondgebied". Het kantoor van de Franse premier meldt dat de situatie "nauwlettend wordt gevolgd".

Volgens het ministerie wordt de patiënt in isolatie behandeld en is er een contactonderzoek gestart om na te gaan met wie hij sinds zijn terugkeer in aanraking is geweest. Het risico voor de Europese bevolking wordt door de autoriteiten als laag ingeschat.

De ebola-uitbraak in de DRC heeft volgens de Wereldgezondheidsorganisatie inmiddels meer dan duizend besmettingen en honderden doden veroorzaakt.

Wat is ebola?

Ebola is een besmettelijk virus dat het immuunsysteem aantast. Volgens de WHO kunnen drie virussen grote ebola-uitbraken veroorzaken: het Ebola-virus, het Sudan-virus en het Bundibugyo-virus. Het gemiddelde sterftepercentage ligt rond de 50 procent. Snelle, intensieve zorg kan de overlevingskansen vergroten.

Alleen voor het Ebola-virus bestaan goedgekeurde vaccins en behandelingen; voor de dodelijke Bundibugyo-variant nog niet.

Mensen raken besmet door contact met lichaamsvloeistoffen en bloed van een besmet persoon. Het virus blijft, ook nadat iemand is overleden, nog dagenlang actief in het lichaam. Lichaamsvloeistoffen zijn dan nog steeds extreem besmettelijk. Daarom worden de lichamen van overleden ebola-patiënten niet vrijgegeven.

Staatsfonds uit Abu Dhabi wil moederbedrijf van Center Parcs overnemen

3 days ago

Het Franse moederbedrijf van vakantieparkketen Center Parcs komt mogelijk in handen van een staatsinvesteringsfonds uit de Verenigde Arabische Emiraten. Mubadala Capital heeft een bindend bod gedaan van bijna een miljard euro op Pierre & Vacances-Center Parcs (PVCP).

Een jaar geleden kondigde het Franse bedrijf al aan dat het de "strategische opties" aan het bekijken was. Daarbij wilde PVCP overgaan tot een volledige of gedeeltelijke verkoop van het bedrijf.

De groep heeft meer dan 300 parken in Europa. Center Parcs heeft zo'n dertig vakantieparken in vijf Europese landen, waaronder negen in Nederland.

Onder de groep vallen ook merken als het online reisbureau Maeva en hotelketen Adagio. PVCP had vorig jaar een omzet van zo'n 1,95 miljard euro.

De groep zegt dat de drie grootste aandeelhouders, die bijna 60 procent van de aandelen in handen hebben, het bod steunen. Om de overname te laten doorgaan, wil het staatsfonds uit Abu Dhabi in juli de steun van minstens 80 procent van de aandeelhouders hebben.

Duitsland stapt uit miljardendeal met scheepsbouwer Damen

3 days ago

De Duitse minister van Defensie stopt met het grootste marineproject in de Duitse geschiedenis. Dat bevestigt het ministerie na berichtgeving van Der Spiegel en het Handelsblatt.

De opdracht voor zes fregatten voor de Duitse marine was oorspronkelijk gegeven aan de Nederlandse scheepsbouwer Damen, maar daar komt nu een definitief einde aan. Damen laat aan de NOS weten het nieuws via de media te hebben vernomen. Het bedrijf zegt zich te "oriënteren".

De regering in Duitsland heeft het besluit naar eigen zeggen genomen vanwege "aanzienlijke vertragingen, enorme kostenstijgingen en onmeetbare risico's". In plaats van de zes F126-fregatten worden er nu tot acht fregatten van de F128, een ander type, besteld bij een andere bouwer. De prijs daarvan zou uitkomen op zo'n 11,6 miljard euro.

"Deze prijs staat in schril contrast met de geschatte kosten van 18 miljard euro die de aanschaf van zes F126-fregatten met zich mee zou hebben gebracht", schrijft het ministerie in een felle reactie. Die nieuwe deal wil het ministerie zo snel mogelijk ter goedkeuring voorleggen aan de Bondsdag.

Aandeel Rheinmetall onderuit

Vorig jaar besloot Duitsland al dat Damen niet langer de hoofdaannemer van het project kon zijn. Die opdracht zou worden gegeven aan de Duitse scheepsbouwer NVL, onderdeel van het grote Rheinmetall. Damen bleef toen nog wel betrokken bij het project.

In mei werd bekend dat Rheinmetall ruim 12,8 miljard euro zou willen hebben om het project van Damen over te nemen. Nu bekend is geworden dat het Duitse ministerie het megaproject stopzet, is het aandeel van Rheinmetall op de beurs onderuit gegaan: het werd meteen 14 procent minder waard.

Ook defensiebedrijf Thales is betrokken bij deze deal. Het bedrijf met een vestiging in Hengelo zou onder andere radarsystemen leveren voor de F126-schepen. In een reactie laat het bedrijf weten kennis te hebben genomen van het Duitse besluit. "Thales blijft zich inzetten voor het Duitse ministerie van Defensie."

Deadlines niet gehaald

Het project kende verschillende tegenslagen. Zo haalde Damen door softwareproblemen tussentijdse deadlines niet. De Duitse regering wilde Damen Naval daarom een tijdlang niet betalen.

Vorig jaar belandde het bedrijf hierdoor in acute geldproblemen. Het Nederlandse kabinet ging akkoord met een lening van 270 miljoen euro, maar Damen zag daar later vanaf, omdat Duitsland de betalingen toch weer hervatte.

Het Nederlandse ministerie van Defensie zegt kennis te hebben genomen van het Duitse besluit. "We gaan nu onderzoeken wat de mogelijke consequenties zijn voor Nederland. Damen is en blijft een belangrijke leverancier voor de Koninklijke Marine en speelt een centrale rol bij de vervanging van de vloot."

Economie-verslaggever Aïda Brands:

"Voor Damen breekt een spannende tijd aan. Dat er problemen waren met het Duitse ministerie van Defensie was duidelijk. De grote vraag die nu boven de markt hangt: gaat de Duitse overheid schade verhalen bij de scheepsbouwer.

Dat Duitsland nu de stekker uit het project trekt, straalt niet alleen slecht af op het land en Damen. Het is namelijk niet het eerste Europese project dat in de soep loopt. Onlangs maakten Frankrijk en Duitsland bekend dat een gezamenlijk straaljagerproject zou worden gestopt.

Heel vervelend omdat zowel op Europees als NAVO-niveau was afgesproken dat landen veel nauwer zouden gaan samenwerken. Ook is het de bedoeling dat de Europese defensie-industrie weer uit de grond wordt gestampt. Dit soort mislukkingen helpen de zaak niet."

Ochtendshow van Mattie en Marieke bij Qmusic stopt na acht jaar

3 days 1 hour ago

Na acht seizoenen komt er een einde aan de populaire ochtendshow Mattie & Marieke op radiozender Qmusic. Presentatoren Mattie Valk en Marieke Elsinga hebben dat aangekondigd in een podcast. De twee blijven wel betrokken bij de zender.

Vanaf september gaat Elsinga (39) een eigen lunchprogramma op de vrijdagmiddag maken. Valk (41) gaat door met in de ochtend presenteren, ditmaal zonder vaste co-host, in plaats daarvan zullen verschillende mensen aanschuiven.

Het is de tweede grote verschuiving in de radiowereld deze week. Maandag werd bekend dat dj's Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte de overstap maken van NPO Radio 2 naar Radio 10.

Meerdere prijzen

Het duo Valk-Elsinga presenteerde de ochtendshow elke werkdag van 06.00 tot 10.00 uur, en daarmee wonnen zij verschillende prijzen. Zo kregen ze in 2022 een Gouden Radioring en werd het gesprek tussen Valk en de terminaal zieke Eva Hermans-Kroot, vlak voor haar dood, gekozen tot Radiomoment van het jaar 2024.

In 2022 stopte Elsinga tijdelijk met de ochtendshow om het rustiger aan te doen.

Juiste moment

Volgens Elsinga was het een moeilijke beslissing om te stoppen, waar ze lang over heeft nagedacht, "juist omdat omdat ik zoveel plezier met Mattie heb. Toch voelt het nu als het juiste moment om te doen, omdat ik gewoon zin heb in een nieuw avontuur", zegt de 39-jarige presentatrice.

Valk zegt dat hij er altijd rekening mee heeft gehouden dat zijn partner er waarschijnlijk eerder mee zou stoppen. "Ik ken jou zo goed en jouw karakter dus ook, dat ik weet dat je eens in de zoveel tijd een nieuwe prikkel nodig hebt", zegt hij in de podcast tegen Elsinga. "Ik ben ongelofelijk dankbaar voor de afgelopen acht jaar."

De allerlaatste gezamenlijke uitzending zal te horen zijn op donderdag 3 september. Dat is precies acht jaar na de allereerste show in 2018.

NRC: onrust bij OM houdt aan, personeel stopt met meedenken over oplossingen

3 days 1 hour ago

De interne onrust bij het Openbaar Ministerie blijft aanhouden. Een speciale actiegroep die zou helpen met het aanpakken van problemen binnen het OM heeft zichzelf opgeheven, schrijft NRC.

De krant heeft een mail in handen die een actiegroep heeft verspreid onder alle 6000 OM-medewerkers. De groep schrijft dat het door hoge werkdruk niet meer lukt om zich in te zetten voor verbeteringen in de organisatie.

De initiatiefnemers zijn onder meer ontevreden over het handelen van de baas van het OM, procureur-generaal Rinus Otte. Ze zeggen dat ze de indruk hebben "dat het belang van de medewerker van het OM geen prioriteit heeft bij de voorzitter van het College". Het College van procureurs-generaal geeft leiding aan het OM.

Gebrekkige ICT-systemen

Afgelopen november schreven zo'n 3000 medewerkers al een brandbrief aan de leiding waarin zij hun zorgen uitten over de gebrekkige ICT-systemen. Ook werd er gewezen op de hoge werkdruk en de nieuwe bezuinigingen.

De actievoerders riepen de leiding van het OM op om de geplande bezuinigingen terug te draaien en extra geld van het ministerie van Justitie en Veiligheid te vragen voor de ICT-infrastructuur.

Het OM had toen al een brief ontvangen van de Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak. Ook die luidde de noodklok over de ICT-problemen en de hoge werkdruk binnen het OM.

De medewerkers schrijven in de mail van gisteren dat er de afgelopen maanden "enige verbetering" in de ICT-voorzieningen is gekomen, maar ze benadrukken dat er nog steeds dagelijks wordt gewerkt met "ineffectieve systemen en storingen".

Ook is er nog steeds sprake van een hoge werkdruk, omdat vacatures niet worden opgevuld. De actievoerders schrijven dat er sprake is van onrust en een hoog ziekteverzuim.

Afstandelijke leiding

Daarnaast wordt de houding van de baas van het OM, Rinus Otte, benoemd. Hij zou in april van dit jaar hebben geweigerd deel te nemen aan een gesprek met de actievoerders en wilde ook op een ander moment niet praten met ontevreden personeel.

In de brief vragen de medewerkers aan de leiding van het OM om een minder afstandelijke houding aan te nemen ten aanzien van het eigen personeel. "Wees als collegeleden aanspreekbaar. Loop door de gangen op de parketten en neem een werkplek naast medewerkers om te horen wat er onder medewerkers leeft."

De leiding van het OM schrijft in een reactie aan NRC dat het op de hoogte is van de mail en "zich zeer bewust [is] van de opgave die er is op het gebied van met name de ICT." Ook schrijft het College dat er intensieve gesprekken worden gevoerd over structurele oplossingen. Op vragen van de NOS wil het OM niet ingaan.

Held terreuraanslag Bondi Beach voor de rechter: ontkent mishandeling vader

3 days 3 hours ago

De man die wereldwijd werd geprezen voor zijn optreden tijdens de terreuraanslag op Bondi Beach in Sydney heeft gezegd onschuldig te zijn aan mishandeling en intimidatie van zijn vader.

Ahmed Al Ahmed (44) verscheen vandaag voor de rechtbank in Bankstown, een voorstad van Sydney. Hij wordt ervan beschuldigd zijn vader in maart te hebben mishandeld en geïntimideerd in een woning in Bankstown.

Over de aanleiding van het incident is nog niets bekendgemaakt. De politie heeft geen details gedeeld over wat zich precies in de woning heeft afgespeeld.

De advocaat van Al Ahmed zei buiten de rechtbank dat zijn cliënt zijn onschuld blijft volhouden. Volgens hem is de zaak bijzonder zwaar voor Al Ahmed omdat het om een familieconflict gaat. "Het is een situatie die hij nooit had verwacht mee te maken", aldus de raadsman.

Al Ahmed wilde na de zitting geen vragen van journalisten beantwoorden. Zijn vader liet aan Australische media weten te hopen dat het conflict binnen de familie kan worden opgelost. "Als God het wil, komt alles goed", zei hij. "Er is tenslotte niets kostbaarder dan je kind."

Held tijdens aanslag

Al Ahmed werd wereldwijd bekend na de terreuraanslag op Bondi Beach op 14 december vorig jaar. Beelden van de aanval toonden hoe hij een van de schutters van achteren benaderde en een geweer uit diens handen wist te trekken. Tijdens die actie werd hij meerdere keren in zijn arm geschoten door een tweede schutter.

Bekijk de actie van Al Ahmad hier:

Bij de aanslag kwamen vijftien mensen om het leven. Het was een terroristische aanslag gericht tegen de Joodse gemeenschap, stelden de Australische autoriteiten vast. Premier Albanese noemde Al Ahmed destijds "het beste dat ons land te bieden heeft".

Na de aanslag werd een inzamelingsactie opgezet voor Al Ahmed, die een tabakswinkel heeft bij Bondi Beach. Die bracht ruim 2,6 miljoen Australische dollar (ongeveer 1,6 miljoen euro) op aan donaties van sympathisanten uit binnen- en buitenland.

Ook conflict met broers

De rechtszaak tegen Al Ahmed volgt op een andere kwestie binnen de familie. Hiervoor moesten twee van zijn broers voor de rechter verschijnen.

De broers, Hozifa Al Ahmed en Sameh Al Ahmed, werden in mei aangeklaagd omdat zij hun broer telefonisch zouden hebben bedreigd. De broers zouden hebben geëist dat Ahmed Al Ahmed hen elk 100.000 Australische dollar zou geven van het ingezamelde geld. Beiden spreken tegen dat ze dat hebben gedaan. De rechtbank legde de broers voorlopig een contactverbod op.

De mishandelingszaak tegen Al Ahmed wordt in augustus opnieuw behandeld. Een inhoudelijke zitting staat gepland voor december.

OM eist 12 maanden cel tegen oud-burgemeester voor ontucht en misbruikbeelden

3 days 3 hours ago

Het Openbaar Ministerie eist twaalf maanden celstraf, waarvan vier voorwaardelijk, tegen de oud-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht. De 77-jarige man wordt verdacht van ontucht met een man en het bezitten en verspreiden van misbruikbeelden van kinderen.

De officier van justitie zei tijdens de zitting dat de oud-burgemeester afgelopen februari met spoed is aangehouden uit angst dat hij kinderen zou misbruiken. Die vrees ontstond na het lezen van seksueel expliciete chatgesprekken van Herman J. met een onbekende man. Daarin werden fantasieën met kinderen besproken, aldus justitie.

De verdachte geeft toe dat hij expliciet materiaal van kinderen in zijn bezit had. "Ik ben er nooit naar op zoek geweest, ik kreeg het toegestuurd door een ander. Ik ben ook erg onhandig met computers. Mijn secretaresses deden altijd mijn e-mail", citeert de regionale omroep Rijnmond hem.

Zeven apparaten

J. kreeg de beelden naar eigen zeggen doorgestuurd via Snapchat. "Ik heb het eerste bestand nog bekeken, maar toen niets meer geopend. Ik vind het weerzinwekkend", zei J., die van 1996 tot 2011 burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht was.

Volgens het OM gaat het echter om een omvangrijke collectie. In totaal zijn 1036 foto's en video's gevonden, opgeslagen op zeven verschillende apparaten als mobieltjes, externe harde schijven en usb-sticks. Soms zaten de afbeeldingen weggestopt in mapjes met namen als 'belastingen2'. "Hoe onhandig bent u geweest?", vroeg de rechter.

Op zijn telefoon waren bepaalde zoektermen opgeslagen als 'gay-rape', 'toyboy' en 'kinderkutjes'. Ook daar heeft J. een verklaring voor: "Ik was op zoek naar het wereldje erachter. Om het te begrijpen, niet om het te bekijken. Ik heb de afbeeldingen op die eerste paar na nooit gezien." De officier van justitie noemt de verklaringen "totaal ongeloofwaardig".

Ongepaste aanrakingen

Een man deed eerder al aangifte tegen J. vanwege ongepaste aanrakingen tussen 2005 en 2016. De ontucht zou gepleegd zijn tijdens zijn burgemeesterschap. Hij kwam niet naar de rechtbank uit angst voor traumaherbelevingen, schrijft Rijnmond. J. ontkent alle aantijgingen.

De oud-burgemeester zit sinds zijn arrestatie in februari in voorarrest. Hij legde zijn functies van vertrouwenspersoon bij een voetbalvereniging en ambtenaar bij de burgerlijke stand neer. De rechter doet op 7 juli uitspraak.

Wie erft jouw wachtwoorden en crypto? Kamerlid pleit voor meer bewustzijn

3 days 3 hours ago

Wat gebeurt er met je Facebook-account als je dood bent? Met foto's die online staan of je bitcoin? Hoe wil je digitaal voortleven of worden herdacht? Het overgrote deel van de Nederlanders heeft hier nog nooit over nagedacht en daar wil Kamerlid Barbara Kathmann (Pro) wat aan doen.

Ze komt met twee voorstellen om mensen bewust te maken van hun digitale nalatenschap. Ten eerste roept ze het kabinet op om een grootscheepse campagne te starten en daarnaast wil ze dat alle cursussen op het gebied van digitale vaardigheden, bijvoorbeeld voor ouderen, ook het onderdeel 'digitale nalatenschap' behandelen.

Kathmann, die in de Kamer vaak met tech bezig is, zegt dat ruim acht op de tien mensen niets hebben geregeld op dit gebied. "Dat levert echt bureaucratisch schrijnende situaties op."

Rompslomp

Soms worden afscheidsbrieven van mensen heel laat gevonden, omdat ze achter wachtwoorden zitten die bij nabestaanden niet bekend zijn, schetst het Kamerlid. Of nabestaanden kunnen niet bij de cryptomunten van een overledene. "Je wil niet met deze rompslomp bezig zijn als je rouwt."

Josanne Ganzevles van de Alliantie Digitaal Samenleven kent nog veel meer voorbeelden van ingewikkelde situaties. Soms moeten nabestaanden bijvoorbeeld "nadenken over het openen van een telefoon met face-id of vingerafdruk". Met het gezicht of de vinger van de overledene dus. "Dat is toch verschrikkelijk?"

Haar Alliantie Digitaal Samenleven is een campagne begonnen: 'Data na de Dood'. In acht stappen wordt daar verteld hoe je je digitale nalatenschap kan vastleggen. "Je zet je nabestaanden voor een dilemma als je niets regelt", zegt Ganzevles.

Verdergaande regels

Ze is blij met het initiatief van Kathmann, maar ziet ook ruimte voor verdergaande regels. Volgens Ganzevles zou het goed zijn om bijvoorbeeld socialemediaplatforms te verplichten om gebruikers opties te geven wat er met hun data gebeurt na overlijden. Nu doen sommige dat wel en andere niet. "Dat is verwarrend voor mensen."

Kamerlid Kathmann wil haar ideeën vandaag bespreken in een debat en volgende week een concreet voorstel indienen. Dan zal blijken wat het kabinet ervan vindt en of een meerderheid van de Tweede Kamer ervoor te porren is.

Wekdienst 24/6: Staking in het openbaar vervoer • Code oranje voor hitte gaat in

3 days 4 hours ago

Goedemorgen! Vakbond FNV houdt vanochtend een staking in het openbaar vervoer en vanaf 12.00 uur geldt code oranje voor negen provincies vanwege extreme hitte.

Het weer: Het is vandaag zonnig en heet zomerweer, de temperatuur stijgt naar 30 tot lokaal 36 graden. Het blijft droog en de zwakke tot hooguit matige wind is variabel van richting.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het afgelopen jaar zijn 270 kinderen slachtoffer geworden van ontvoering door een van hun ouders. Dat zijn er 70 meer dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van het Centrum Internationale Kinderontvoering.

De meeste kinderen worden meegenomen naar Polen, gevolgd door Spanje en Syrië. Die laatste twee landen zijn nieuwe in de top 5. Centrum IKO verklaart de opkomst van Spanje als bestemming door de toenemende kosten in het levensonderhoud in Nederland: ouders zoeken daardoor hun toevlucht tot het goedkopere Spanje.

Syrië is nieuw in de lijst door de recente machtswisseling in het land. Daardoor ziet het centrum vaker vaders die willen terugkeren, terwijl moeders nog hier willen blijven.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Europa is het heet. In Spanje hebben ze daar voor sommigen wat op verzonnen: in Barcelona kregen mensen met een mobiele beperking dankzij een speciaal team de mogelijkheid om af te koelen in de Middellandse Zee.

Doe rustig aan met de hitte! Fijne dag.

Checked
14 minutes 31 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed