NOS Nieuws - Algemeen

In de havens van Rotterdam, Amsterdam en Zeeland wordt vandaag gestaakt. Havenwerkers doen dat omdat ze vrezen voor de gevolgen van bezuinigingen op de sociale zekerheid.

De medewerkers staken bijna acht uur lang. In die uren worden helemaal geen schepen afgehandeld. De landelijke staking begon bewust om 11.15 uur. "In de haven wordt veel in ploegendiensten gewerkt. We willen de last eerlijk verdelen over de dagploeg en de avondploeg", legde Asmae Hajjari van FNV Havens eerder uit.

Problemen

Sjorders in de havens doen fysiek belastend werk. Zo zei sjorder Misja Vos tegen de regionale omroep Rijnmond dat hij regelmatig pijn heeft, bijvoorbeeld in zijn schouder en elleboog. "Alles gaat goed, maar zodra je stopt, komen de problemen", zegt hij daarover.

Vos wil het liefst nog tot zijn 65ste doorgaan maar legt vandaag het werk neer omdat hij bang is voor de gevolgen als hij uitvalt door arbeidsongeschiktheid. "We worden gebruikt als een soort plofkip. Alleen wordt een plofkip na zes weken uit zijn lijden verlost. Ons proberen ze zo lang mogelijk uit te melken."

Het kabinet wil fors bezuinigen op de werkloosheidwet (WW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Daarvoor gaat de maximale WW-duur mogelijk van 24 naar 12 maanden en moet de arbeidsongeschiktheidsuitkering voor bepaalde groepen omlaag.

Deze week lekte uit dat de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid deels worden teruggedraaid. Toch wil het kabinet nog steeds miljarden besparen op de sociale zekerheid. Hoe dat er precies uit gaat zien, staat nog ter discussie.

Vijlbrief wil praten

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken vindt het "jammer" dat er gestaakt wordt. In de begroting die op Prinsjesdag naar buiten komt, zal volgens de minister blijken dat er geluisterd is naar de kritiek van de vakbonden op de bezuinigingen.

Maar voor vakbond FNV gaat het kabinet niet ver genoeg met het bijstellen van de plannen: "De sociale zekerheid is geen spaarpot van het kabinet. Werknemers en werkgevers hebben hiervoor jarenlang premie betaald."

Vijlbrief gaat graag het gesprek aan over de toekomst van Nederland. "Liever praten, dan staken", zegt hij.

Schade

De bedrijven in de Rotterdamse haven, verenigd in Deltalinqs, geven ook de voorkeur aan het gesprek. "Die gesprekken moeten plaatsvinden aan de onderhandelingstafel in Den Haag tussen sociale partners en kabinet, daar horen dit soort gesprekken thuis", zegt een woordvoerder.

"Nu leidt de staking tot schade voor allerhande leveringen die via de haven moeten binnenkomen om de samenleving draaiend te houden. Ook komt die boven op alle geopolitieke turbulentie waar de haven al mee te maken heeft en dit is niet verstandig", stelt Deltalinqs.

Volgens een woordvoerder van APM Terminals, een haven- en terminalexploitant, is de schade vandaag beperkt. De kilometerslange files van vorig jaar zijn in de Rotterdamse haven uitgebleven. Containerterminals en hun klanten hebben bijtijds ingespeeld op de aankondiging in augustus.

"Zij hebben hiermee in hun planning rekening gehouden", zegt APM Terminals. "Wij vertrouwen erop dat we na de acties onze reguliere werkzaamheden veilig en zorgvuldig kunnen hervatten."

Meer stakingen

Ook in andere sectoren wordt de komende tijd gestaakt tegen het uitkleden van de sociale zekerheden. Zo rijden aanstaande woensdag de hele dag vrijwel geen NS-treinen en RET-voertuigen tijdens een landelijke 24-uursstaking in het openbaar vervoer. De metaalsector neemt op 10 en 11 september het stokje over.

32 verdachten die deze week werden aangehouden na het geweld in Overasselt worden als groep verdacht van moord of doodslag. Dat meldt het Openbaar Ministerie Oost-Nederland vanochtend.

De groep bestaat uit 16 Fransen, 11 Nederlanders, 2 Algerijnen, 1 Libiër, 1 Oekraïner en 1 Belg. Twee Franse verdachten zijn minderjarig: 16 en 17 jaar. De overige verdachten zijn tussen de 18 en 32 jaar.

Samen worden zij verdacht van moord of doodslag op de beveiliger die in de nacht van maandag op dinsdag werd doodgeschoten. Hij beveiligde het huis van Jan G., die in verband wordt gebracht met drugscriminaliteit en ervoor werd veroordeeld.

Ook worden zij als groep verdacht van poging tot moord op twee politieagenten en de voorbereidingen voor moord, doodslag, gijzeling, vrijheidsberoving en het bezit van vuurwapens. Alle verdachten worden vandaag voorgeleid aan de rechter-commissaris, die beslist of zij langer vast blijven zitten.

Er wordt op dit moment dus geen onderscheid gemaakt tussen degenen (of degene) die hebben geschoten en de verdachten die dat niet hebben gedaan. Wie wat heeft gedaan, moet nog duidelijk worden uit verder onderzoek.

Een overzicht van de gebeurtenissen in Overasselt:

In totaal pakte de politie 34 mensen op. Twee van hen worden vrijgelaten omdat zij niet genoeg in verband kunnen worden gebracht met de plaatsen delict in Overasselt. Een van hen werd op de dag na het geweld aangehouden in Overasselt. De ander werd opgepakt in de buurt van Wijchen.

Ze zijn nog wel verdachte in de zaak. Het zou kunnen dat zij later wel weer worden vastgezet, als het onderzoek daar aanleiding toe geeft.

Nog een woning gesloten

In Overasselt heeft burgemeester Minses vandaag nog een tweede woning laten sluiten in verband met het geweld. Het huis aan de Honingklaver moet twee weken dicht.

Lokale media meldden dat de woning een van de tien plaatsen delict was in het dorp en de directe omgeving. Er zouden harde knallen zijn gehoord en de deur van het huis raakte zwaar beschadigd, mogelijk door een explosief.

Diezelfde media berichten dat het huis aan de Honingklaver bewoond wordt door een familielid van Jan G. Hij is de bewoner van de woonboerderij aan de Ewijkseweg die in de nacht van maandag op dinsdag onder vuur kwam te liggen.

Tussen Keulen en Düsseldorf zijn gisteravond drie ontstekingsmechanismen gevonden in de buurt van een transformatorstation. De politie vermoedt dat iemand de stroomvoorziening wilde saboteren.

De ontdekking in de buurt van het transformatorstation Dormagen-Gohr volgt op een reeks van sabotageacties. Er was dinsdagochtend een explosie bij een hoogspanningsstation in de oostelijke deelstaat Brandenburg en een in het westen bij Bergheim-Rheidt.

Volgens de Duitse politie is er geen sprake van schade of negatieve gevolgen voor de stroomvoorziening. "We hebben op dit moment ook geen aanwijzingen dat er met het systeem is geknoeid", zegt een woordvoerder tegen het Duitse blad Focus.

Reeks aanvallen

Het elektriciteitsstation is eigendom van Amprion uit Dortmund, een van de grootste netbeheerders van Duitsland. Dat bedrijf is ook eigenaar van het transformatorstation in het West-Duitse Bergheim-Rheidt, dat dinsdag vermoedelijk het doelwit was van de sabotage. Toen werden er na een storing zes explosieven in de buurt in een weiland gevonden.

Dinsdagochtend vond ook een explosie plaats bij de elektriciteitscentrale van Jänschwalde, in Brandenburg. Er werden meer dan twaalf zelfgemaakte projectielen aangetroffen die op vuurwerkraketten leken. Volgens de netbeheerder leidde dit niet tot een stroomstoring.

Brief

De politie is een mogelijke dader van de aanslag bij Jänschwalde op het spoor. Die zou een brief hebben gestuurd naar de politie waarin hij de actie opeist. Het zou gaan om een klimaatactivist die tegen de fossiele industrie strijdt. Hij wordt gezocht.

"Er moet nog worden vastgesteld of hij daadwerkelijk een verdachte is of een copycat", benadrukt een politiewoordvoerder tegen de krant de Frankfurter Allgemeine.

Ook onderzoekt de politie de omgeving van een ander transformatorstation in Weisweiler, in de buurt van Aken. Dat station wordt in de brief genoemd. Tot nu toe is er geen schade gemeld.

Aanvallen Leipzig

Dat het om hybride aanvallen door Rusland kan gaan, wordt niet uitgesloten. Tijdens een persconferentie dinsdag zei minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt dat het incident "past in het bekende patroon van Russische hybride operaties in Europa".

Begin augustus werd een drone aangetroffen bij het vliegveld van Leipzig die geladen was met explosieve stoffen en een ontsteker had. Later werden er nog twee drones gezien bij Leipzig.

Volgens Duitsland is Rusland daarvoor verantwoordelijk, maakten de Duitse ministers Dobrindt en Wadephul dinsdag bekend op een persconferentie.

In een woning in Eerbeek is vanochtend een 12-jarige jongen dood gevonden. In hetzelfde huis is een meerderjarige bewoner aangehouden. Vermoedelijk gaat het om de moeder van het gezin, maar de politie wil dit nog niet bevestigen. Wel zegt de politie rekening te houden met een misdrijf.

Omwonenden melden dat het om een Syrisch gezin gaat dat ongeveer een jaar in de straat woont, zo schrijft Omroep Gelderland. De ouders zouden mogelijk gescheiden zijn en afwisselend in het huis wonen.

Een buurvrouw zegt dat zij zag hoe een vrouw werd gearresteerd en door de politie met handboeien om werd meegenomen. Vlak daarna zag zij ook hoe een man, vermoedelijk de vader van het gezin, knielend op de grond riep: "Ik heb het niet gedaan". Eerder had de man zijn dochter bij overburen ondergebracht. Later werd zij opgehaald door een oom, aldus de buurvrouw.

Bij de woning is een tent van de Forensische Opsporing geplaatst. Ook is er nog altijd een buurtonderzoek gaande.

Rond 07.15 uur werden de hulpdiensten gealarmeerd. Naast een ambulance rukte ook een traumahelikopter uit voor reanimatie. Dit mocht niet meer baten. Op de middelbare school van de 12-jarige jongen werden de leerlingen opgevangen en kregen zij nazorg.

Oekraïne heeft vannacht een droneaanval uitgevoerd op een oliedepot in de Zuid-Russische stad Sotsji, waardoor brand uitbrak. Ook zou een Russische luchtafweerinstallatie zijn geraakt.

Op Russische Telegram-kanalen worden beelden gedeeld van grote vlammen en dikke zwarte rookwolken boven de stad. Volgens het onafhankelijke Russische medium Astra gaat het om een oliedepot van Rosneft-Kubannefteprodukt, een dochteronderneming van het staatsoliebedrijf Rosneft, vlak bij de internationale luchthaven van Sotsji. Ook zou een tweede oliedepot nabij het vliegveld zijn geraakt en in brand gevlogen.

De Russische autoriteiten bevestigen de droneaanval in Sotsji. De burgemeester van de stad, Andrej Prosjoenin, zegt dat er geen slachtoffers zijn gevallen. Volgens het regionale crisisteam zijn ook ramen van woningen en andere gebouwen gesneuveld en ontstonden op enkele plekken kleinere branden.

Ook meldt het Russische ministerie van Defensie dat afgelopen nacht in totaal 490 Oekraïense drones boven Rusland zijn onderschept. Dat aantal kan niet onafhankelijk geverifieerd worden.

Massale aanvallen

Oekraïne voert al langere tijd aanvallen uit op Russische energie- en logistieke infrastructuur, onder meer op olieraffinaderijen en op Russische distributiecentra. Sotsji is een populaire Russische badplaats aan de Zwarte Zee. In de stad ligt ook een presidentieel buitenverblijf van president Poetin.

Gisteren zei de Oekraïense president Zelensky dat alle luchtvaartmaatschappijen het Russische luchtruim moeten mijden, in verband met de massale droneaanvallen die het land uitvoert. Volgens hem vliegen daar nu zo veel Oekraïense drones rond dat vliegtuigen voor de burgerluchtvaart het risico lopen geraakt te worden.

Ook Rusland voerde vannacht weer meerdere aanvallen uit in Oekraïne. Volgens de gouverneur van Odesa zou daarbij een dode zijn gevallen en vijf anderen gewond zijn geraakt. Woongebouwen en auto's raakten beschadigd. In Dnipropetrovsk zouden twee politieagenten zijn omgekomen door Russische aanvallen, een ander raakte gewond.

De in Nederland opgerichte en wereldwijd populaire reisapp Polarsteps heeft zeker een halfjaar de gegevens van zijn gebruikers onvoldoende beschermd. Onderzoeksplatform Follow The Money (FTM) ontdekte dat via een lek in de beveiliging van de app reisinformatie van miljoenen reizigers kon worden verzameld, ook van diegenen die hun account op privé hadden gezet.

Het idee van je account op privé zetten is juist dat gebruikers zelf kunnen bepalen wie meekijkt met de reis. FTM achterhaalde desondanks de namen van 23 miljoen internationale gebruikers, kon honderden miljoenen foto's inzien en had toegang tot miljarden gps-locaties van miljoenen Polarsteps-reizen.

Woonadressen ontdekt

Dit kon met behulp van de zogeheten Application Programming Interface (API) van de gratis te downloaden app. Normaal gesproken is dit gedeelte afgeschermd en niet toegankelijk, maar met de servers van Polarsteps kon iedereen eenvoudig verbinding maken, schrijft FTM.

Op die manier konden journalisten ook accounts volgen die afgeschermd waren, zonder dat de gebruikers hier toestemming voor hadden gegeven. Binnen een paar maanden had FTM bakken aan informatie binnengehaald, waaronder zelfs de woonadressen van vele gebruikers.

Als een gebruiker uiteindelijk ontdekte dat FTM zich ongewenst als volger had gemeld en FTM vervolgens verwijderde, was het probleem nog niet opgelost. FTM bleef door de lekke API gewoon toegang houden tot de gegevens van de reiziger.

Fransman vertrouwde Polarsteps niet

De problemen kwamen in oktober 2025 aan het licht dankzij de Fransman Louis Couderc, in het dagelijks leven cybersecurityonderzoeker. Tijdens een reis door Zuidoost-Azië werd hij door andere reizigers op Polarsteps gewezen. Nadat hij de app had geïnstalleerd, ontdekte hij al snel dat hij via de API niet alleen reizigers kon volgen die hij mocht volgen, maar ook duizenden andere gebruikers.

Hij meldde het lek bij Polarsteps, schrijft FTM, maar kreeg als antwoord dat dit al bij het bedrijf bekend was. De Fransman vermoedde dat zijn waarschuwing niet serieus werd genomen en speelde zijn bevindingen vervolgens door aan FTM. De journalisten konden uiteindelijk nog maandenlang grote aantallen reizigers ongestoord volgen.

Gebruikers beter beveiligen

In een reactie benadrukt Polarsteps dat er geen wachtwoorden zijn buitgemaakt en dat FTM geen toegang kreeg tot accounts. Het bedrijf zegt in contact te staan met de Autoriteit Persoonsgegevens, de organisatie die toezicht houdt op de naleving van privacywetten.

McDonald's Nederland is op de vingers getikt door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De fastfoodketen heeft zich niet aan de regels gehouden door klanten in de restaurants drank in wegwerpbekers aan te bieden. Volgens de ILT is dit extra kwalijk omdat het bedrijf een toonaangevende grote speler is.

De fastfoodketen heeft beterschap beloofd en zegt vanaf begin 2027 herbruikbare bekers te gaan aanbieden. De inspectie houdt een stok achter de deur. Als McDonald's de belofte niet nakomt, moet het bedrijf dwangsommen betalen van 625.000 euro per overtreding, tot maximaal 3,75 miljoen.

Sinds 2024 is het verboden om in horecagelegenheden, kantoren en onderwijsinstellingen eten en drinken te serveren in wegwerpbakjes en -bekers waar plastic in zit. Het eerste halfjaar hield McDonald's zich hier keurig aan. Maar volgens de toezichthouder heeft het bedrijf daarna bewust gekozen voor de wegwerpbeker, zowel voor klanten die ter plaatse wat drinken als klanten die afhalen.

175 miljoen bekers

De inspectie rekent dit het bedrijf extra zwaar aan omdat het zo'n grote speler is. In de ruim 260 vestigingen in Nederland worden jaarlijks 175 miljoen drinkbekers verstrekt, waarvan 80 miljoen bij consumptie ter plaatse.

"Als zulke grote hoeveelheden wegwerpbekers voor eenmalig gebruik niet als een aparte stroom worden ingezameld en gerecycled, brengt dit schade toe aan het milieu", zegt Gert van Rootselaar, senior inspecteur afval en circulaire economie bij de ILT.

Niet alleen belanden veel bekers bij het zwerfafval, ook zorgt de verbranding in het restafval voor milieuvervuiling door het plastic dat erin zit. "Daarom is het belangrijk dat McDonald's nu met de ILT heeft afgesproken om over te stappen op herbruikbare bekers, dat is de beste optie voor het milieu."

Wegwerpplastics

Om de plastic afvalberg tegen te gaan, is eenmalig gebruik van plastic producten in 'gesloten locaties' zoals kantoren, restaurants, sportclubs, evenementen en onderwijsinstellingen niet meer toegestaan. Wel mag er plastic voor eenmalig gebruik aan klanten worden gegeven, mits dat weer apart wordt ingezameld. McDonald's heeft besloten met herbruikbare bekers te werken.

De ILT ging op onderzoek uit na een verzoek tot handhaving van de regels van de Fair Resource Foundation (FRF). Dat is een milieuorganisatie die zich inzet voor een duurzame en rechtvaardige omgang met grondstoffen. De organisatie is blij met het nieuwe beleid van McDonald's.

Volgens Karl Beerenfenger van de FRF was het tijd dat McDonald's zich aan de wetgeving uit 2023 ging houden. "Het is wel schrijnend dat McDonald's het tempo bepaalt en of wetgeving écht wordt geïmplementeerd." Volgens hem is dit een keuze geweest van de fastfoodketen. "Ze hebben hun eigen systeem bewust slecht ingericht om te zeggen dat hergebruik niet werkt."

Met deze stap hoopt Beerenfenger dat andere bedrijven gauw zullen volgen. "Doordat McDonald's zo'n grote speler is, volgen andere bedrijven hen vaak. Daardoor zijn veel bedrijven nog niet overgestapt op herbruikbare bekers."

In andere landen al wel herbruikbaar materiaal

In andere Europese landen wordt in filialen al langer het eten geserveerd in herbruikbare materialen. In Duitsland is er statiegeld op de bekers en in Frankrijk is herbruikbaar servies als sinds januari 2023 verplicht. De Franse franchise van McDonald's ging daar toen vanaf het begin in mee:

"Mama I Made It", zal zangeres Roxy Dekker ongetwijfeld opnieuw hebben uitgeroepen. De 21-jarige geeft volgend jaar een optreden in de Johan Cruijff Arena. Ze is de eerste Nederlandse vrouwelijke artiest met een soloshow in het Amsterdamse stadion.

Gisteren kondigde Dekker het nieuws aan met een video op Instagram, waarin ze training krijgt van Louis van Gaal. De voormalige bondscoach probeert haar tevergeefs te leren voetballen. "Dat ik niet goed kan voetballen betekent natuurlijk niet dat ik hier niet kan staan", zegt Dekker. "Dus volgend jaar is de Arena even van mij."

Het wordt de grootste show ooit voor Dekker, die gisteren begon aan een reeks van vier uitverkochte concerten in de Ziggo Dome. In de Arena passen voor een concert meer dan 71.000 mensen, in de Ziggo Dome zo'n 17.000 mensen.

Dekkers concert is op 24 april volgend jaar. De kaartverkoop begint woensdag, kondigt ze op Instagram aan.

Humor en zelfspot

Roxy Dekker brak door in 2023 met het nummer Anne-Fleur vakantie, later volgden onder meer Satisfyer (73 miljoen streams op Spotify) en Sugardaddy (93 miljoen streams). Haar eerste album Mama I Made It verscheen in 2025, daarvan stonden acht nummers in de top tien van Nederland op Spotify.

Ze won meerdere prijzen, in 2025 onder meer de Edison Popprijs. De jury schreef toen over haar: "Roxy Dekker weet met haar liedjes een uitgesproken mening te combineren met een gezonde dosis humor en zelfspot".

PvdA-prominent Mariëtte Hamer wordt lijsttrekker namens de linkse fusiepartij Pro, voorheen GL-PvdA, bij de Eerste Kamerverkiezingen volgend jaar mei. Het partijbestuur heeft dit zojuist bevestigd, nadat bronnen dit hadden gemeld aan de NOS. Hamer is daarmee de opvolger van GroenLinks-politicus Paul Rosenmöller die vorige week bekend maakte dat hij in mei stopt.

Het partijbestuur heeft Hamer voorgedragen als lijsttrekker vanwege haar lange staat van dienst. Ze was eerder lid van de Tweede Kamer en ook fractievoorzitter van de PvdA. Tijdens het laatste kabinet Balkenende van CDA, PvdA en CU speelde zij achter de schermen een belangrijke rol bij het oplossen en dempen van allerlei conflicten. Ze was ook voorzitter van de SER, een belangrijk adviesorgaan van het kabinet, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en kabinetsinformateur.

Wat naast haar ervaring ook een rol speelt is dat zij uit de PvdA komt en vrouw is, want binnen fusiepartij Pro moeten de topfuncties voorlopig een beetje evenwichtig over PvdA en GL verdeeld worden. En over mannen en vrouwen. Aangezien partijleider Klaver uit GroenLinks komt en man is, moest de opvolger van Rosenmöller een PvdA-vrouw worden.

Ook nieuwe partijvoorzitter

Vandaag maakt het partijbestuur ook officieel bekend dat er drie kandidaten zijn om de eerste partijvoorzitter van Progressief Nederland te worden. De huidige twee, Esther-Mirjam Sent uit de PvdA en Katinka Eikelenboom uit GL hebben het fusieproces geleid en stoppen ermee.

De kandidaat-opvolgers zijn oud-Kamerlid Michiel Servaes, tegenwoordig de directeur van Oxfam Novib, oud-vicevoorzitter Kitty Jong van vakcentrale FNV en Frank van de Wolde, organisatiedeskundige en de voorman van RoodGroen, een actiegroep binnen GL-PvdA die een beslissende rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van de fusie.

Ze vinden alle drie dat zij zelf de beste kandidaat zijn. Van de Wolde: "Ik geloofde in progressief Nederland voordat het bestond. De fusie is nog niet klaar, nu wil ik er een succes van maken. Ik denk dat ik heb laten zien dat ik dingen voor elkaar krijg in de partij."

Jong noemt zichzelf de enige die, als voormalig vice-voorzitter van de FNV, ervaring heeft met het besturen van een grote vereniging. "We kunnen het ons niet permitteren om nu te experimenteren met mensen die nog nooit een vereniging hebben geleid, want dat is best complex." En Servaes tenslotte: "Ik breng politieke ervaring mee en heel veel ervaring als directeur van Oxfam Novib waar ik geleerd heb hoe je heel veel mensen op de been krijgt en dat is heel belangrijk de komende jaren."

Spannende verkiezingsstrijd

De leden kiezen deze maand wie van de drie het wordt. Naar verwachting wordt het een spannende verkiezingsstrijd. Ze hebben alle drie hun kwaliteiten, maar er valt ook wat op ze af te dingen. Van de Wolde is cruciaal geweest voor de fusie, maar is het minst ervaren als het gaat om het leiden van een grote vereniging.

Jong heeft wat dat betreft veel meer te bieden, maar toen zij FNV-bestuurder was werd de vakcentrale geteisterd door interne ruzies, al had zij daar zelf niet zoveel mee te maken. En Servaes is ervaren actievoerder, denk aan de Rode Lijn-demonstraties voor de Palestijnen, maar heeft ook best een scherp politiek profiel dat hem in botsing kan brengen met de politiek leider van Pro, Jesse Klaver.

Politieke familie

Tegelijk met de verkiezing van de nieuwe partijvoorzitter mogen leden antwoord geven op de vraag bij welke politieke 'familie' Pro zich in het Europees Parlement moet aansluiten, bij de 'rode' sociaaldemocraten of bij de Groenen. Pro heeft nu acht afgevaardigden in het Europees Parlement, vier van de PvdA en vier van GL.

Die zijn nu verdeeld over de sociaaldemocraten en over de Groenen, maar het partijbestuur wil dat Pro zich aansluit bij de sociaaldemocratische 'familie'. Dat doet zeer, vooral in het GroenLinks-kamp. Onder andere de GL-Europarlementariërs zijn uitgesproken tegen.

In de kern gaat het om een keus tussen macht en principes. De sociaaldemocraten in het Europees Parlement zijn veel groter en invloedrijker, er zijn bijvoorbeeld wel sociaaldemocratische Eurocommissarissen en ook premiers in Europa. Dat geldt niet voor de Groenen.

De leden mogen zich in een referendum uitspreken over de partijvoorzitter en de politieke Europese 'familie'. Op 25 september worden de uitkomsten van het referendum bekendgemaakt.

Het huis waar schrijver Gerard Reve in de jaren 60 en 70 in Friesland woonde en werkte, staat te koop. De belangstelling is groot volgens de makelaar: veertig mensen hebben inmiddels een bezichtiging gepland. Dat komt volgens Omrop Fryslân niet alleen door de bekende oud-bewoner, maar ook door de aantrekkelijke vraagprijs van 185.000 euro.

In de dorpskern Greonterp in de Friese gemeente Súdwest-Fryslân wonen zo'n dertig mensen. Gerard Reve woonde daar tussen 1964 en 1971 in Huize het Gras. Het waren de enige jaren in Friesland voor de schrijver. De geboren Amsterdammer woonde onder meer in Engeland en België.

Reve (1923-2006) vertrok naar de oude arbeiderswoning in het Friese dorp om te ontsnappen aan het drukke stadsleven. Hij beleefde er productieve schrijversjaren: hij schreef er onder meer zijn bekende brievenboeken Op weg naar het einde en Nader tot U. Hij woonde er met zijn partners Willem van Albada en Henk van Manen.

Opnieuw uitgevonden

Schrijver en Reve-kenner Coen Peppelenbos noemt Huize het Gras "een legendarische plek". "Daar heeft hij, vind ik, zijn beste werken geschreven." Volgens Peppelenbos was Reves tijd in Friesland belangrijk voor de ontwikkeling van Reve als schrijver. "Hij moest zichzelf opnieuw uitvinden. Op een gegeven moment wilde hij iets anders gaan doen en toen is hij de brievenboeken gaan schrijven. Ik denk dat hij daar zijn nieuwe schrijverschap heeft uitgevonden."

Ook op persoonlijk vlak was het huis essentieel voor Reve, zegt hij. "Hij heeft daar ook zijn twee enorme liefdes mee naartoe genomen", zegt Peppelenbos over Van Manen en Van Albada, die de schrijver altijd respectievelijk Woelrat en Teigetje noemde.

Geen museum

Toen Gerard Reve uit Greonterp vertrok, werden Van Manen en Van Albada eigenaar van het huis. Ze bleven er echter niet wonen, omdat ze dat te pijnlijk vonden. Ze verkochten het huis uiteindelijk aan de huidige eigenaren. Die hebben onlangs aangeboden het huis weer aan de mannen te verkopen, maar dat aanbod wezen ze af. "Als je er een museum van wilt maken of het wilt openstellen, dan is dat ook een dagtaak. Wij hebben een modehuis, dus we moeten kiezen. Toen hebben we besloten het niet te kopen", laten ze weten aan de omroep.

Reve is nog altijd aanwezig in het huis:

De nieuwe bewoner moet wel rekening houden met af en toe extra belangstelling voor het huis. Sinds de dood van Reve verzamelen liefhebbers van de schrijver zich op 15 augustus bij Huize het Gras. De katholieke feestdag, Maria Hemelvaart, was belangrijk voor het leven en werk van Reve. Peppelenbos: "Er waren dit jaar bijna tweehonderd mensen aanwezig, sommigen komen zelfs uit Vlaanderen."

Dat het huis wordt verkocht aan een liefhebber van Reve is zeker een mogelijkheid. "We hebben ontzettend veel reacties gekregen, want de zogenaamde 'revianen' komen hier wel op af", laat de makelaar weten. Het huis is overigens verre van instapklaar. Het huisje is nauwelijks geïsoleerd en wordt alleen verwarmd met een elektrische kachel.

In Nepal zijn twee mannen gered die vastzaten in een tunnel van een waterkrachtcentrale. Dat schrijft een lokaal parlementslid op Facebook.

Mogelijk worden er nog meer mensen uit de tunnel gehaald. Een van de geredde mannen zou hebben verteld dat er meer mensen nog in leven zijn.

De redding komt meer dan een week na de verwoestende vloedgolf in Nepal en Tibet. Bij de overstromingen kwamen in Nepal zeker 1287 mensen om het leven. Ook worden hier nog zeker 5000 mensen vermist. In Tibet zijn zestien doden gemeld. De verwachting is dat het dodental nog verder oploopt.

Beelden van de reddingsactie:

De twee mannen waren aan het werk bij de Trishuli-3A-waterkrachtcentrale toen zij vast kwamen te zitten. Nog zeker 557 andere werknemers van deze centrale worden vermist, meldt een koepelorganisatie van energieproducenten. In de tunnel zouden naar schatting 115 mensen vastzitten.

Toestand stabiel

Op lokale media zijn beelden te zien van de redding van de eerste man. Hij wordt, onder de modder, op de schouders van een reddingswerker de tunnel uit gedragen.

De toestand van beide mannen is volgens de autoriteiten stabiel. Ze worden met een helikopter naar een ziekenhuis in hoofdstad Kathmandu gebracht.

"Ik kan niet uitleggen wat we op dit moment voelen. We zijn God gewoon ontzettend dankbaar", zei de broer van een van de geredde mannen.

Nog honderden vermist in tunnels

De Nepalese minister van Communicatie, Bikram Timilsina, zegt op Facebook hoopvol te blijven. "We wachten op de redding van steeds meer mensen."

In totaal worden zo'n 900 werknemers bij twaalf waterkrachtcentrales vermist. Ongeveer 500 arbeiders zitten vast in tunnels, schatten de lokale autoriteiten.

Bekijk hier hoe de vloedgolf door het land heen ging:

Giorgia Meloni is vandaag 1413 dagen premier van Italië. Daarmee leidt ze de langstzittende Italiaanse regering sinds de Tweede Wereldoorlog.

Op 22 oktober 2022 werd Meloni als eerste vrouwelijke premier beëdigd door president Mattarella. Ze werd premier van het meest rechtse kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog.

Haar partij, Fratelli d'Italia, met roots in het neofascisme, werd met ruim 26 procent van de stemmen de grootste partij in de coalitie. De andere twee partijen, Forza Italia, ooit opgericht door voormalig premier Silvio Berlusconi, en de Lega, onder leiding van Matteo Salvini, waren samen goed voor net geen twintig procent.

In de verkiezingscampagne was Meloni fel van leer getrokken: ze was kritisch op Brussel, Italië moest zijn soevereiniteit streng bewaken, ze was voor de 'natuurlijke familie' en tegen, wat zij noemde, de LHBTI-lobby en tegen abortus.

Eenmaal premier stelde ze zich tegenover de Europese Unie een stuk gematigder op. Italië had een enorme smak geld gekregen uit het Europese coronafonds. Ze kon Brussel beter te vriend houden.

De scepsis die in Europese kringen bestond tegen Meloni en haar regering ebde weg. Ze werd een graag geziene gast in Brussel, ze steunde loyaal de Europese inspanningen voor Oekraïne en kon het goed vinden met Ursula von der Leyen.

De voorzitter van de Europese Commissie beschouwt Meloni als een belangrijke en betrouwbare partner, ook al stemde Meloni's partij in 2024 tegen de herverkiezing van Von der Leyen.

Ook wist premier Meloni lange tijd een goede band te onderhouden met president Trump. Ze werd als enige Europese regeringsleider uitgenodigd op de inauguratie van Trump in januari 2025.

Door de Italiaanse weigering om Amerikaanse vliegbases op Sicilië te laten gebruiken voor de aanval op Iran bekoelde de relatie. Toen Trump ook nog openlijk de paus schoffeerde, die Trump had bekritiseerd vanwege diezelfde aanval op Iran, daalde de temperatuur tussen Rome en Washington tot onder het vriespunt.

Giorgia Meloni presenteert zich buiten Italië dus vooral als een rechts-conservatieve regeringsleider die redelijk in de pas loopt met andere Europese regeringsleiders. In Italië toont ze zich meer rechts, vooral als het gaat over burgerrechten.

Toegang tot abortus bemoeilijkt

Zo maakt haar regering het homoseksuele ouders lastig door de inschrijving van de niet-biologische ouder in de burgerlijke stand te bemoeilijken. Draagmoederschap, ook als dat in het buitenland plaatsvindt waar het wel is toegestaan, wordt onmogelijk.

De toegang tot abortus wordt nog verder bemoeilijkt. In Italië was het ondergaan van een abortus altijd al ingewikkeld. Nu worden anti-abortus-, of 'pro-familie-', activisten toegelaten tot abortusklinieken om vrouwen op andere gedachten te brengen.

Daarnaast hamert de regering-Meloni onophoudelijk op de immigratietrom. Zo wordt het ngo's die met schepen op de Middellandse Zee migranten van bootjes plukken steeds moeilijker gemaakt. Ze mogen slechts één schip per keer redden en worden verplicht naar door Italië aangewezen veilige havens te varen, niet zelden ver weg.

Ook opende de regering terugkeerhubs in Albanië om kansloze asielzoekers sneller uit te zetten. De hubs bleken een dure flop, de rechter floot de regering meerdere malen terug omdat de juridische basis ontbrak.

Werkloosheid gedaald

De economische resultaten van de regering-Meloni zijn wisselend. De werkloosheid is gedaald, maar de economische groei is zwak en de staatsschuld groeit. Maar de begrotingsdiscipline is groot, wat geloofwaardigheid oplevert in Brussel en bij de financiële markten.

Ondanks magere economische resultaten blijft Meloni populair, ruim 38 procent van de Italianen is positief over haar.

Haar regering lijkt stabiel, maar binnenkamers vallen geregeld harde woorden. Vooral vicepremier en Lega Nord-leider Matteo Salvini maakt het de premier moeilijk met controversiële uitspraken die soms haaks op het regeringsbeleid staan. Maar Giorgia Meloni weet met haar pragmatische stijl de springende kikkers goed binnenboord te houden.

Bovendien weten de drie coalitiepartijen dat ze tot elkaar veroordeeld zijn. We kunnen ruzie maken over veel dingen, maar het is in niemands voordeel om de regering te laten vallen, is het motto.

Mede daarom ziet het er naar uit dat Meloni als eerste Italiaanse premier ooit de hele rit uit gaat zitten en volgend jaar zelfs een nieuwe termijn krijgt.

Goedemorgen! In de Nederlandse havens wordt gestaakt, en in de Italiaanse stad Bari is het feest omdat de regering van Meloni de langstzittende is in Italië sinds 1946.

Eerst het weer: vandaag waait het stevig, met windkracht 5 in het binnenland en windkracht 7 aan de kust. Er zijn in de kustgebieden ook zware windstoten tot 90 km per uur mogelijk. In het noorden is het vanochtend regenachtig, vanmiddag trekt de regen naar het zuiden en is het overal enige tijd nat. Het wordt 19 tot 24 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Argentijnse president Javier Milei zegt dat zijn land sancties gaat opleggen aan oliebedrijven die actief zijn op en rond de Falklandeilanden, een eilandengroep die bij het Verenigd Koninkrijk hoort. In een tv-toespraak zei Milei dat hij een decreet heeft ondertekend waarmee dit spoedig in gang wordt gezet. Hij zei niet welke bedrijven hij wil aanpakken, en op welke manier precies.

Om de 'Falklands', die dicht bij Argentinië liggen, werd in 1982 een korte maar bloedige oorlog gevoerd: Argentijnse militairen bezetten de eilanden, waarna het Britse leger die kwam bevrijden. Daarbij kwamen 649 Argentijnse militairen om het leven en 255 Britse. Ook drie burgers op het eiland vonden de dood.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

"Er staat een paard in de gang...uh we bedoelen tunnel?", schrijft Rijkswaterstaat op sociale media. Bij de Wijktunnel op de A9 zorgde een kudde paarden ervoor dat de snelweg richting Alkmaar tijdelijk werd afgesloten.

Meerdere hulpdiensten moesten volgens Rijkswaterstaat in actie komen om de paarden van de weg begeleiden. Hoe de kudde daar is terechtgekomen is niet bekend.

Fijne dag!

De CO2-uitstoot van het verkeer in Nederland is vorig jaar voor het eerst sinds de coronapandemie gedaald, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In 2025 stootten auto's, bussen, motoren en andere voertuigen 1,6 procent minder koolstofdioxide uit dan het jaar ervoor.

Met uitzondering van de coronajaren was de uitstoot in tien jaar niet zo laag. Vorig jaar was de CO2-uitstoot 2,2 procent minder dan in 2015.

Onderzoek CBS

Het CBS onderzoekt ieder jaar hoeveel CO2 wordt uitgestoten op de Nederlandse wegen. Het gaat daarbij om uitstoot tijdens het rijden. Het gaat bijvoorbeeld niet om CO2-uitstoot die vrijkomt bij het opwekken van elektriciteit voor elektrische auto's.

Van alle voertuigen op de weg veroorzaken personenauto's ruim de helft van alle uitstoot, namelijk 58 procent. Van de personenauto's steeg vorig jaar het aantal gereden kilometers met 0,6 procent.

Toch daalde de uitstoot van deze auto's, onder meer doordat ze steeds vaker (gedeeltelijk) elektrisch zijn. Auto's die volledig elektrisch zijn stoten geen CO2 uit. Personenauto's stootten vorig jaar 9,1 procent minder CO2 uit dan in 2015.

Bedrijvenauto's

In 2025 waren er minder bedrijfsvoertuigen op de weg. Het CBS concludeert dat vorig jaar lichte en zware bedrijfsvoertuigen 0,7 procent minder kilometers hebben gereden dan in 2024.

Bedrijfsvoertuigen waren goed voor 40 procent van de uitstoot op de weg.

Als je de uitstoot bekijkt per kilometer, dan zijn lichte bedrijfsvoertuigen minder gaan uitstoten. Ook dat heeft waarschijnlijk te maken met meer elektrisch rijden. De uitstoot van zware bedrijfsvoertuigen bleef per gereden kilometer ongeveer gelijk.

Vergeleken met tien jaar geleden nam vorig jaar de CO2-uitstoot door lichte en zware bedrijfsvoertuigen juist toe. Sinds 2015 zijn bedrijfsvoertuigen namelijk veel meer kilometers gaan rijden.

Andere vervoersmiddelen

Voertuigen met een bromfietskenteken waren goed voor 0,2 procent van de totale CO2-uitstoot in 2025.

Lijnbussen en touringcars stootten 1,2 procent uit van de totale uitstoot van het wegverkeer vorig jaar. Deze categorie maakt in tien jaar een grote verandering door: de uitstoot is nu 39,9 procent lager dan in 2015.

Volgens het CBS zijn lijnbussen en touringcars ook vaak schoner gaan rijden in de afgelopen jaren. Van alle bussen was 26,9 procent volledig elektrisch. Vorig jaar was 7,4 procent van alle personenauto's volledig elektrisch, bij bedrijfsvoertuigen was dat 4,6 procent.

Huren was in juli gemiddeld 4,4 procent duurder dan een jaar geleden. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De huurstijging is wat minder dan in de afgelopen twee jaar. In 2025 stegen de huren gemiddeld met 4,9 procent en in 2024 met 5,4 procent.

De huur van sociale huurwoningen van woningcorporaties is gemiddeld met 4,4 procent gestegen. Woningcorporaties bezitten ongeveer twee derde van alle huurwoningen.

Vrije sector

Bij vrijesectorwoningen is de stijging dit jaar 4,5 procent, tegen 4,4 procent vorig jaar.

Onder andere de netto-huurprijs bij de start van het huurcontract bepaalt in welke huursector de woning valt. Zo wordt een woning als vrijesector beschouwd als de huur boven de zogenoemde liberalisatiegrens ligt.

Als er een nieuwe bewoner in een huis komt, dan mag de huur meer stijgen dan de maximaal toegestane reguliere huurverhoging. Dat is afhankelijk van de hoogte van het inkomen van de huurder en hoe de woning is aangemerkt; sociaal, vrije sector of middenhuur.

Als bewonerswisselingen niet meegerekend worden, dan is de gemiddelde huurstijging lager. Dan komt de huurstijging van bestaande contracten dit jaar uit op 3,8 procent.

Regionale verschillen

In de provincies Overijssel en Noord-Brabant stegen de huren het hardst, maar de verschillen met andere provincies zijn niet groot. Ook in de grote steden lag de gemiddelde huurstijging in de buurt van het landelijk gemiddelde.

De Argentijnse president Javier Milei zegt dat zijn land sancties gaat opleggen aan oliebedrijven die actief zijn op en rond de Falklandeilanden, een eilandengroep die bij het Verenigd Koninkrijk hoort. In een tv-toespraak zei Milei dat hij een decreet heeft ondertekend waarmee dit spoedig in gang wordt gezet. Hij zei niet welke bedrijven hij wil aanpakken, en op welke manier precies.

Milei claimt de eilandengroep die door Argentinië de Malvinas genoemd wordt:

Om de Falklandeilanden, die dicht bij Argentinië liggen, werd in 1982 een korte maar bloedige oorlog gevoerd: Argentijnse militairen bezetten de eilanden, waarna het Britse leger die kwam bevrijden. Daarbij kwamen 649 Argentijnse militairen om het leven, en 255 Britse. Ook drie burgers op het eiland vonden de dood.

De eilandengroep is sindsdien onderwerp waarover de gemoederen in Argentinië nog regelmatig hoog oplopen, ook al is de militaire dictatuur van de jaren 80 inmiddels verdwenen.

WK voetbal

Tijdens het WK voetbal, afgelopen zomer, ontvouwden Argentijnse spelers na een wedstrijd bijvoorbeeld nog een spandoek waarop de claim stond: 'de Malvinas zijn Argentijns', verwijzend naar de Spaanstalige benaming van de eilandengroep. De Argentijnse regering claimt dat die nog steeds bij het land hoort, ook al werd de oorlog in 1982 verloren.

Opvallend genoeg verwees de Amerikaanse president Trump enkele uren voor de toespraak van Milei ook naar de eilanden, in een interview met de Britse tv-zender GB News. "Jullie hebben je toen goed opgesteld", aldus Trump, "jullie hebben de eilanden ferm teruggepakt."

Bekijk hier een terugblik op de Falklandoorlog die we eerder maakten:

Maar de vraag of Trump de Britten zou steunen als het tot een nieuw conflict zou komen, ontweek de Amerikaanse president. Hij verlegde de aandacht naar het feit dat de Britten hebben geweigerd mee te doen aan de oorlog tegen Iran, die nu een half jaar bezig is en niet in het voordeel van de Amerikanen verloopt. "Jullie land is niet goed bezig, jullie hebben geweigerd om me te helpen."

In april van dit jaar lekte al een interne memo uit van het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie. Daarin stond dat de Amerikaanse regering zou kunnen overwegen om steun voor de Britten in te trekken als het gaat om de Falklandeilanden, als straf voor het niet meevechten tegen Iran.

De Argentijnse president Milei geldt bovendien als ideologische geestverwant van Trump, sinds hij in 2023 aantrad: hij voerde strenge wetgeving tegen immigratie in, en ijvert aanhoudend om bedrijven zo veel mogelijk vrij te houden van belastingen en regelgeving.

De Falklandeilanden liggen in het zuiden van de Atlantische Oceaan, op enkele honderden kilometers van Argentinië:

Reddingswerkers hebben voor de kust van Cyprus nog een lichaam geborgen van het schip dat afgelopen weekend zonk. Het dodental staat nu op tien, 18 mensen worden nog vermist.

Na het kapseizen van de hogesnelheids-veerboot werden 239 mensen gered. Acht doden werden al snel gevonden, maar twintig mensen waren toen nog vermist. Afgelopen woensdag vonden zeedrones het wrak op een diepte van een halve kilometer. Daarbij werd ook een lichaam gevonden, donderdag werd het tiende lichaam gevonden.

De autoriteiten van Noord-Cyprus, een republiek die internationaal alleen erkend wordt door Turkije, vermoeden dat de rest van de vermisten met het veer naar de bodem van de zee is gezonken. De reddingsdiensten proberen hun lichamen met zeedrones naar de oppervlakte te halen. Ze zoeken ook nog naar de zwarte doos van het vaartuig.

Bij een containerterminal in Vlaardingen zijn vanavond mensen aangetroffen die in een vrachtwagen verstopt zaten. Het gaat om 15 mensen, onder wie twee kinderen. Dat meldt de Rotterdamse politie.

De verstekelingen zaten in een vrachtwagen die afkomstig was uit Turkije. Vanuit de Vlaardingse haven waar ze werden aangetroffen, vervoert de rederij DFDS trucks naar de Britse plaats Felixstowe. Vermoedelijk wilden de verstekelingen daarheen. Hun nationaliteit is nog niet bekend.

Alle mensen uit de container zijn aangehouden, en in de haven medisch onderzocht door ambulance-personeel. Ook de chauffeur is aangehouden. Het is onbekend waarvan hij verdacht wordt.

Bij DFDS werden eerder deze zomer ook al verstekelingen aangetroffen: half augustus werden er tien verstekelingen uit de bloedhete laadruimte van een Turkse vrachtwagen gehaald in dezelfde haven.

Nederland gaat niet van het stikstofslot door de maatregelen die dit kabinet wil nemen, maar het kabinet zet wel belangrijke stappen. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), dat de stikstofplannen beoordeelde.

Het pakket maatregelen levert veel winst op voor de natuur en leidt tot forse daling van de stikstofuitstoot. Daardoor wordt vergunningverlening mogelijk makkelijker.

"Het kabinet had als doel om Nederland van het stikstofslot te halen en heeft een heel ambitieus en omvangrijk pakket aan maatregelen voorgesteld", zegt PBL-directeur Marko Hekkert. "Daarmee zet het grote stappen richting de oplossing. Het land komt hiermee niet in één keer van het slot, maar wij kunnen ons ook geen pakket voorstellen dat dit wél kan."

Kabinetsdoelen

Het kabinet heeft doelen gesteld voor de uitstoot van stikstof in 2035. Ten opzichte van 2019 moet de uitstoot van de landbouw dan met 42 tot 46 procent zijn gedaald. Bij de industrie en het verkeer wil het kabinet de uitstoot met 50 procent zien dalen.

Het kabinet wil de uitstoot van de landbouw verminderen met onder meer stikstofarme zones rond natuurgebieden, een norm voor een maximaal aantal koeien per hectare en ingrijpende stikstofnormen voor individuele boerenbedrijven.

Volgens Hekkert vergt dit een "uitvoeringsoperatie van historische omvang". In de analyse is het PBL uitgegaan van een volledige en perfecte uitvoering van alle plannen die tot nu toe concreet zijn uitgewerkt en waar geld voor beschikbaar is. Met tegenvallers is geen rekening gehouden.

Kwetsbare natuur

Als het kabinet de eigen doelen haalt, zal de hoeveelheid stikstof die op de kwetsbare gebieden neerdwarrelt fors afnemen. Toch blijft dan volgens het planbureau in 2035 het overgrote deel van de 120 natuurgebieden die gevoelig zijn voor stikstof overbelast, al neemt de mate van overbelasting sterk af. Slechts 14 gebieden zouden niet meer overbelast zijn. "Stikstof blijft nog decennia een belangrijke factor", verwacht Hekkert.

Toch kan hij zich voorstellen dat vergunningverlening weer makkelijker wordt omdat de natuur er fors op vooruitgaat. "We moeten nu per gebied in juridische procedures zien hoe er wordt omgegaan met iets te veel stikstof, die misschien wordt gecompenseerd door maatregelen die de natuur verbeteren."

Hekkert verwacht dat de kwaliteit "heel erg sterk toeneemt, als het kabinet inderdaad zones creëert rond natuurgebieden die gevoelig zijn voor stikstof. "Ze willen daar ook problemen zoals verdroging en vervuiling aanpakken. Ook wil het kabinet het agrarisch natuurbeheer daar versterken. Als je dat goed doet, kun je dat zelfs zien als een uitbreiding van die natuurgebieden."

Dure oplossingen

De maatregelen vragen veel van boeren, blijkt tijdens de persconferentie van het PBL. Veehouders mogen zelf weten hoe ze aan de nieuwe normen voor hun bedrijf gaan voldoen, maar met simpele, goedkope oplossingen komen veel boeren er niet.

Een emissiearm stalsysteem kost bijvoorbeeld tonnen en dieren wegdoen levert minder inkomsten op. Daarbij komt er een maximum aantal koeien per hectare grond. In gebieden met veel melkveehouders gaat dat echt knellen, zegt Hekkert. De prijs van landbouwgrond is erg hoog, als er al grond beschikbaar is.

Niet voor alle bedrijven zal het daarom financieel haalbaar zijn om aan de nieuwe eisen te voldoen, voorziet het planbureau. De verwachting is dan ook dat een deel van de veehouders de handdoek in de ring zal gooien. Hekkert schat dat de plannen leiden tot zo'n 30 procent minder koeien in Nederland.

Hete aardappel doorgeschoven

Dat de plannen veel van de boerensector vragen, komt deels doordat de hete aardappel lang is doorgeschoven. Op de vraag hoe het zou zijn geweest als deze plannen vijf of tien jaar eerder waren doorgevoerd, zegt Hekkert "Dat zou een zegen zijn geweest. Veel beleid kwam de afgelopen jaren niet van de grond. Als we eerder waren begonnen, hadden boeren meer tijd gehad om aan de strengere eisen te voldoen."

Tot slot heeft Hekkert een advies voor het kabinet, dat een stok achter de deur heeft voor als de landbouw de doelen van 2035 niet haalt. In dat geval wil het kabinet rechten om dieren te houden intrekken. Zo'n korting kan ertoe leiden dat boeren het niet aandurven om te investeren in verduurzaming van hun bedrijf, vreest Hekkert. Want waarom zou je dure aanpassingen doen als je later misschien alsnog dieren moet wegdoen?

Hekkert raadt aan om de stok achter de deur zodanig te ontwerpen dat hij de boeren die de grootste stappen hebben gezet, het minste raakt. En hij adviseert het kabinet om het beleid nog verder uit te werken en goed uit te voeren, waardoor het in 2035 überhaupt niet nodig is om rechten in te trekken.

De raad van commissarissen (rvc) van Volkswagen heeft unaniem ingestemd met reorganisatieplannen. Dat betekent dat er 50.000 banen verdwijnen, bovenop een eerdere reorganisatie waarbij al 50.000 banen werden geschrapt.

Binnen het concern, waar ook merken als Audi, Skoda, Seat en Porsche onder vallen, gaan er grote verschuivingen plaatsvinden. Naast de grote ontslagronde, wordt ook het aantal modellen gehalveerd.

Ook staan er vier Duitse fabrieken op de tocht: voor de vestigingen Emden, Zwickau, Hannover en Neckarsulm is vanaf 2031 geen productiecapaciteit gegarandeerd. Volkswagen onderzoekt of er alternatieven mogelijk zijn.

Stevige discussie

De commissarissen spraken unanieme steun uit voor het plan van het bestuur. Dat is een verrassing, volgens de Duitse zakenkrant Handelsblatt. De afgelopen dagen moest de voorzitter een 'totale ontsporing' voorkomen, zeiden bronnen tegen de krant.

Gisteravond kwam de top van bedrijf nog bijeen om iedereen op een lijn te krijgen, maar dat leidde niet tot een compromis. Er zou morgen verder worden gepraat, maar tijdens een bijeenkomst vandaag met de belangrijkste leden van de rvc werd een uitweg gevonden.

In de rvc zitten vakbond IG Metall, de deelstaat Nedersaksen en andere aandeelhouders, zoals de familie Porsche en het staatsinvesteringsfonds van Qatar.

De vakbonden en Nedersaksen wilden koste wat kost voorkomen dat de fabrieken, waarvan er veel in de deelstaat staan, al meteen zouden sluiten. Dat is nu voorkomen, omdat er nog naar een alternatief wordt gezocht.

'Crisissituatie'

Volkswagen is Europa's grootste autofabrikant. Het bedrijf kampt met hoge kosten en overcapaciteit. Toenemende concurrentie uit China, strengere regelgeving en Amerikaanse importheffingen leidden tot een verslechterde financiële positie.

Dem Zukunftsplan 2030 - het Toekomstplan 2030 - moet ervoor zorgen dat Volkswagen concurrerender wordt. Volgens Christina Benner, die namens de vakbond in de rvc zit, is er een "crisissituatie" bij het concern.

"Met het nu aangenomen toekomstplan gaan we samen met de directie en aandeelhouders de enorme uitdagingen aan. Het is goed dat de directie nu de basis heeft om de belangrijkste opgaven aan te pakken. Daarbij hoort nadrukkelijk ook het ontwikkelen van toekomstscenario's voor alle fabrieken."