NOS Nieuws - Algemeen

Er zijn vorig jaar ruim 388.000 nieuwe personenauto's in Nederland verkocht. Dat blijkt uit cijfers van brancheorganisaties RAI vereniging, Bovag en databedrijf RDC. Historisch gezien is het aantal laag: in de afgelopen vijftien jaar werden er gemiddeld meer dan 410.000 nieuwe auto's per jaar geregistreerd.

De populairste merken waren Kia, Volkswagen en Skoda. Samen waren die goed voor bijna 100.000 nieuwe auto's. Dat is voor alle drie meer dan het jaar ervoor. Op nummer 4 staat Toyota; dat verkocht er ruim 27.000. Dat zijn er een paar duizend minder dan in 2024.

Het populairste model was de Skoda Elroq, waarvan er bijna 12.000 werden verkocht. Daarna volgen de Kia EV3 en Tesla's Model Y, allebei goed voor bijna 11.000 registraties. Autofabrikant Tesla zelf staat onderaan de top 10 van populaire merken. Het Amerikaanse bedrijf moest vandaag nog zijn wereldwijde koppositie als elektrische autofabrikant afstaan aan het Chinese BYD, dat in Nederland pas op plek 22 staat.

Ondertussen waren er ook honderdduizenden auto's die de Nederlandse wegen verlieten, bijvoorbeeld omdat ze een nieuwe eigenaar in het buitenland kregen of naar de sloop gingen.

In totaal rijden er in Nederland ruim 9 miljoen personenauto's op de weg en dat aantal nam afgelopen jaren steeds toe met ongeveer 100.000. Of die trend in 2025 is doorgezet, daar hebben de brancheorganisaties nog geen zicht op.

Echt occasionland

Ook opvallend is de markt voor tweedehands auto's. "Nederland is echt een occasionland", zegt ING-econoom Rico Luman. Jaarlijks worden er honderdduizenden van geïmporteerd, blijkt uit cijfers van kennisbureau Aumacon en RDC. "In België is het veel gebruikelijker om een nieuwe auto bij de dealer te halen", zegt de econoom.

Daarnaast gaan er honderdduizenden tweedehands auto's naar het buitenland, meldt Aumacon. Een aanzienlijk deel daarvan elektrisch, ziet het kennisbureau. Econoom Luman herkent dat beeld en noemt verschillende redenen. "In Nederland is het minder aantrekkelijk geworden om elektrisch te rijden. Subsidies zijn afgebouwd en de belasting ging juist omhoog." Ook is het vaak makkelijker om een auto in het buitenland te verkopen, zegt hij. "Simpelweg omdat de markt groter is."

Volledig elektrisch

Toch waren veel nieuw gekochte auto's volledig elektrisch, ziet de RAI vereniging. Het gaat om zo'n 40 procent. "Daarbij komt nog eens 20 procent deels-elektrische stekkerauto's", zegt Luman. "En 25 procent zijn benzineauto's met elektrische aandrijving." De rest van de nieuwe personenauto's, bijna 15 procent, rijdt volledig op fossiele brandstoffen.

In 2023 besloot de EU dat er vanaf 2035 geen nieuwe auto's met een verbrandingsmotor op benzine of diesel meer mogen worden verkocht. Maar daar kwam de Europese Commissie in december van terug onder grote druk van autolanden Duitsland en Italië en van de Europese auto-industrie.

Volendam heeft hulp geboden aan Crans-Montana, waar tijdens de nieuwjaarsnacht tientallen mensen omkwamen bij een brand in een bar. Vanwege de eigen ervaringen en parallellen met de cafébrand in Volendam leeft de brand in Zwitserland extra in het dorp, schrijft de regionale omroep NH.

Gisteren is de brand in het Volendamse café uit 2001 uitgebreid herdacht. Dat er precies 25 jaar later iets vergelijkbaars gebeurde in Zwitserland is voor slachtoffers en nabestaanden heftig. "Ik dacht echt: verdomme, hoe kan dit nu weer gebeuren? Dit is de laatste grote herdenking en dan gebeurt precies hetzelfde. Echt bizar", zegt Gerie Smit. Zij was 25 jaar geleden aanwezig bij de brand in café 't Hemeltje en is inmiddels journalist bij NH.

In het drukke café kwamen in de eerste uren van 2001 veertien mensen om het leven door de brand. Tweehonderd mensen raakten gewond. Tijdens de kerkdienst gisteren waren mensen bezig met de vergelijkbare gebeurtenissen in Zwitserland, zegt Smit. "In de kerk keken we stiekem op onze mobieltjes. Deze keer zijn er ook beelden van. In 2001 was dat niet zo, want je had nog geen telefoons met camera's."

Enorme chaos

"Na de dienst werd een herdenkingsboom in een plantsoen aan de Roerstraat in Volendam onthuld. De gesprekken over de cafébrand in het skigebied kwamen toen op gang. Mensen vroegen aan elkaar: 'Heb je het al gehoord van Zwitserland?' Iedereen had het erover, ook daarna in cafés en appgroepen."

In Volendam hebben ze destijds veel steun gekregen uit de Zweedse stad Gothenburg, die in 1998 werd getroffen door een verwoestende brand in een discotheek. Volendam staat klaar om hetzelfde te doen voor de slachtoffers in Zwitserland, vertelt de voorzitter van de stichting Nazorg Nieuwjaarsbrand Volendam.

"Wij hebben onze hulp aangeboden, maar het is nog niet zo dat ik direct contact heb met iemand. In het begin van zo'n ramp heerst er een enorme chaos en ik weet uit ervaring dat de hulpdiensten eerst bezig zijn om orde te scheppen", zegt Erik Tuijp.

Buitenlandse toeristen

Hij zegt dat de hulp van ervaringsdeskundigen uit Zweden heel welkom was. "Het was heel nuttig om te horen hoe zij daarmee zijn omgegaan. In februari 2001 zijn we met een groep betrokkenen naar de Zweedse stad geweest om deze slachtoffers te ontmoeten.

Twee maanden later zijn zo'n 35 van hen in Volendam geweest. Het heeft van beide kanten een enorme indruk gemaakt. De Zweedse slachtoffers voelden zich ook enorm gesteund door ons, hoorde ik."

Toch voorziet Tuijp een complexere situatie als het om persoonlijke hulp gaat. "Veel slachtoffers zijn buitenlandse toeristen. Velen van hen zijn nog jong en ernstig gewond. Maar als ze openstaan voor hulp, dan zijn wij er."

Op een persconferentie over de dodelijke cafébrand in het Zwitserse skioord Crans-Montana zijn meer details bekendgemaakt over de nationaliteiten van de gewonden. De 119 gewonde slachtoffers zijn afkomstig uit zeker negen landen. De meesten komen uit Zwitserland, Frankrijk, Italië en Servië.

Ook zijn er een Belg, Bosniër, Luxemburger, Pool en Portugees onder de gewonden. Van veertien mensen is de nationaliteit nog niet bekend.

De nieuwjaarsbrand in de bar heeft zeker veertig levens geëist. De politie probeert de dodelijke slachtoffers zo snel mogelijk te identificeren. De kans is groot dat het dodental verder oploopt, omdat de overgrote meerderheid van de gewonden in levensgevaar is.

De komende dagen worden vijftig slachtoffers naar omliggende landen gebracht voor behandeling in gespecialiseerde brandwondencentra.

Champagneflessen

Het onderzoek naar de oorzaak van de dodelijke brand is nog in volle gang. Het Zwitserse Openbaar Ministerie zegt op basis van beeldmateriaal en getuigenverklaringen te vermoeden dat brandende fonteinen op champagneflessen de oorzaak zijn geweest. Deze fakkels werden te dicht bij het plafond gehouden, waardoor het vuur zich kon verspreiden.

Op beelden die gemaakt zijn tijdens de brand is te zien hoe snel het vuur zich verspreidde:

"Verder onderzoek moet uitwijzen of er mensen strafrechtelijk aansprakelijk zijn", zegt procureur-generaal Beatrice Pilloud. Ze benadrukt dat de focus nu ligt op het identificeren van slachtoffers. Hoeveel mensen tijdens de brand in de bar waren, is vooralsnog onbekend. Het OM sluit niet uit dat het bezoekersaantal nooit achterhaald zal worden.

'Drie controles in tien jaar tijd'

De eigenaar van de bar Le Constellation heeft zich kort uitgelaten over de tragedie. Jacques Moretti claimt in een telefonisch interview met het Zwitserse nieuwsplatform 24 Heures dat er drie controles in tien jaar tijd zijn geweest. Ook zegt hij dat alles volgens de regels is verlopen.

Moretti nam de zaak tien jaar geleden over met zijn vrouw. Hijzelf was niet aanwezig in het café tijdens de brand, maar zijn vrouw wel, schrijft de Franse zender BFMTV. Zij liep brandwonden aan haar arm op.

De eerste sneeuw van dit jaar levert niet alleen gladheid en geschrapte vluchten op, maar ook winterpret en mooie plaatjes. Op veel plekken in Nederland viel genoeg sneeuw om een sneeuwpop te maken.

Olaf, de populaire sneeuwpop uit de Frozen-films, staat klaar om geknuffeld te worden in Deurne:

Dikke vriendjes met de sneeuwpop in Apeldoorn:

De tuin van Paleis Het Loo in Apeldoorn ligt er sereen bij:

In Den Bosch is deze sneeuwpop klaar voor carnaval:

Nore, Koos, Harvey en Pia hebben in Amsterdam genoeg sneeuw bij elkaar gesprokkeld voor een sneeuwpopje:

In Hoenderloo werd ouderwets gesleed:

In Schijndel is zelfs sneeuw genoeg voor een tweede pop. Deze kinderen zijn volgens hun vader de hele ochtend bezig geweest:

Armpjes in de lucht in Holten:

Witte daken in Duiven:

Aan de kopjes van deze twee is niet meteen te zien of ze het winterse weer leuk vinden:

In Groesbeek lag zeven centimeter sneeuw:

Van het winterweer zijn we voorlopig nog niet af. Tijdens het weekend blijven buien over Nederland trekken en daarbij sneeuwt het vaak. Er kan een sneeuwdek van meerdere centimeters ontstaan. Vooral als buien relatief snel achter elkaar vallen, kleurt het snel wit.

In de voor Nederlandse begrippen wat hogere gebieden, zoals de Utrechtse en Sallandse Heuvelrug, de Veluwe en de Limburgse heuvels levert dat nog sneller een behoorlijke sneeuwlaag op.

Als het 's nachts vriest, blijft de sneeuw lang liggen. Overdag warmt het iets op, maar veel warmer dan 2 tot 5 graden wordt het niet. Ook na het weekend is er kans op winterse buien.

De politie is sinds vannacht op zoek naar de 19 jaar oude Mick uit Helmond. Hij is vermoedelijk zonder schoenen en in korte broek en shirt vanuit huis vertrokken en niet meer teruggekomen.

De politie heeft meerdere meldingen gekregen van mensen die de man vanochtend nog in Asten hebben gezien. Rond 16.00 uur is daarom een Burgernet-melding verstuurd in Asten, waarin inwoners wordt gevraagd om uit te kijken naar Mick.

De man heeft een verstandelijke beperking en zowel de politie als zijn familie maakt zich grote zorgen. "Hij ging eigenlijk nooit alleen op pad", zegt Ruud Hendriks, de neef van Micks vader, tegen Omroep Brabant.

De politie krijgt bij de zoekactie hulp van zo'n honderd veteranen van Stichting Veteranen Search Team en de mobiele eenheid. Inmiddels heeft een politiehelikopter boven het gebied gezocht.

Schuilplaats

Hendriks vertelt dat Micks vader direct alarm sloeg toen de voordeur openstond en zijn zoon was verdwenen. "Buiten het gezin is Mick communicatief niet sterk", aldus Hendriks. "We hopen dat hij ergens binnen zit, zeker met dit weer en met alleen een korte broek en shirt aan."

De politie verzoekt op X mensen in de omgeving van de wijk Brouwhuis hun schuur of garage goed te bekijken. Mogelijk houdt Mick zich ergens schuil. Hij heeft een lichte huidskleur, blond golvend haar, is ongeveer 1 meter 80 lang en draagt een bril.

De Oekraïense president Zelensky heeft wijzigingen aangebracht binnen de politieke leiding van zijn land. Hij heeft een andere presidentiële stafchef aangesteld en een nieuwe minister van Defensie voorgedragen.

Kyrylo Boedanov wordt de nieuwe presidentiële stafchef. Het hoofd van de militaire inlichtingendienst heeft bekendgemaakt dat hij zijn nieuwe rol heeft geaccepteerd.

"Oekraïne moet zich op dit moment meer richten op veiligheidskwesties, de ontwikkeling van de Oekraïense strijdkrachten en de veiligheidsdiensten, en op diplomatieke onderhandelingen", zegt Zelensky. "Het presidentiële bureau zal in eerste instantie dienen om deze taken van onze staat te vervullen. Kyrylo heeft specialistische ervaring op deze gebieden en voldoende slagkracht om resultaten te boeken."

Boedanov neemt de plaats in van Andri Jermak. Die vertrouweling van Zelensky stapte in november op vanwege een omkoopschandaal bij het staatsenergiebedrijf. Jermak is niet officieel aangemerkt als verdachte, maar met het ontslag wilde Zelensky "geruchten en speculaties" vermijden.

'Held van Oekraïne'

Boedanov werd in augustus 2020 door Zelensky benoemd tot hoofd van de militaire inlichtingendienst. Sinds de grootschalige Russische invasie op 24 februari 2022 is hij betrokken geweest bij het ruilen van gevangenen en heeft hij gefungeerd als voorzitter van een orgaan dat de behandeling van krijgsgevangenen coördineert.

Hij is onderscheiden als "Held van Oekraïne", de hoogste staatsonderscheiding, en nam meermaals deel aan speciale militaire operaties.

Nieuwe minister van Defensie op komst

Daarnaast krijgt Oekraïne ook een nieuwe minister van Defensie. Zelensky heeft vicepremier Mychajlo Fedorov daarvoor voorgedragen. Hij zou Denys Sjmyhal moeten opvolgen. De voordracht moet nog officieel goedgekeurd worden door het Oekraïense parlement, al is dat een formaliteit.

Fedorov is ook minister voor Digitale Transformatie en heeft in die hoedanigheid ervaring opgedaan met de productie van drones. Die ervaring zal van pas komen in zijn beoogde nieuwe functie, aldus Zelensky. Sjmyhal krijgt volgens de president na zes maanden ministerschap een andere functie aangeboden, maar welke is nog onduidelijk.

De twee jongens die gisteravond laat werden doodgeschoten in een park in Amsterdam Nieuw-West verbleven allebei in een asielzoekerscentrum. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van Het Parool.

Volgens Het Parool speelt er mogelijk een breder conflict op de achtergrond. Ingewijden melden aan de krant dat de schietpartij te maken heeft met een conflict tussen jongeren uit Syrië en Spaans sprekende jongeren met een Zuid-Amerikaanse achtergrond. De politie kan daar nog geen uitspraken over doen.

Gisteravond rond 23.45 uur vond op een brug in het Piet Wiedijkpark een schietpartij plaats. Beide jongens, van 16 en 18, zijn na de schietpartij gereanimeerd, maar dat mocht niet meer baten.

Een getuige van de schietpartij vertelt aan de NOS dat hij meteen wist dat het niet om vuurwerk ging. "Het was duidelijk schieten. Dat had ik meteen door. Ik liep hier met de hond en hoorde zes of zeven kogels afgevuurd worden."

De getuige heeft de hulpdiensten gebeld en bleef bij de jongen die onder het bloed op de brug lag. "Ze kwamen maar niet. Maar toen zag ik dat ze aan de andere kant iemand aan het reanimeren waren. Ik zeg tegen die agent: 'Jongens, d'r ligt er nog eentje hoor.'"

'Dit is niet normaal meer'

Erg onder de indruk van de schietpartij is de Amsterdammer niet. "Ik vind het vooral heel erg voor de nabestaanden." De man vertelt dat er vaak klachten binnenkomen over het park. "Hangjongeren, afval en oude mensen die worden uitgescholden. En als je er dan wat van zegt, heb je binnen drie seconden zes man om je heen."

Een andere bezoeker die regelmatig met zijn hond door het park loopt, is ook niet erg onder de indruk van de schietpartij. "Het wordt steeds erger. Het gebeurt overal, in heel Amsterdam. Mensen kijken er gewoon niet meer van op", zegt de man nuchter.

Maar een fijn gevoel krijgen de bezoekers er zeker niet van. "Dit is niet normaal meer", beamen ze beiden. Het park vermijden, daar denken ze niet aan. "Dat ga ik niet doen, dan kan je nergens meer lopen. Het gebeurt overal", zegt de man die regelmatig met zijn hond een rondje loopt in het Piet Wiedijkpark.

"Krijg je een kogeltje, dan heb je 'm verdiend. Zo denk ik er maar over", concludeert de man.

Er zijn nog geen aanhoudingen verricht. De politie onderzoekt of er een of meerdere verdachten betrokken zijn bij de schietpartij.

2026 begint voor ruim 1,5 miljoen gepensioneerden met een flinke financiële meevaller. Dat blijkt uit een berekening die pensioenadviseur AON heeft gedaan op verzoek van de NOS. Per 1 januari zijn 24 pensioenfondsen overgestapt naar het nieuwe stelsel, waaronder grote fondsen zoals Zorg&Welzijn, Metaal&Techniek en de pensioenfondsen voor de bouw, horeca, schoonmaak en uitzendbranche.

Gemiddeld gaan de gepensioneerden er ruim 13 procent op vooruit, is berekend op basis van gegevens van de twaalf grootste fondsen die overstappen. Per fonds verschilt het nogal hoeveel een gepensioneerde er op vooruitgaat. Het kan variëren van zo'n 5 procent tot 20 procent of meer erbij.

Gepensioneerden moeten wel even wachten op dat geld. De financiële situatie van een fonds op 1 januari 2026 is bepalend voor de verhoging, maar de pensioenfondsen rekenen de komende drie maanden alles nog na. Als de definitieve verhoging bekend is, wordt met terugwerkende kracht extra uitgekeerd over de eerste paar maanden van dit jaar.

Bouw en horeca

De verhoging heeft te maken met het verdelen van de collectieve pot over individuele pensioenpotjes. In het nieuwe systeem krijgt elke pensioendeelnemer, werkenden en gepensioneerden, een overzicht van wat er in het persoonlijke potje zit. Bij de overgang gaat daar in wat je hebt opgebouwd tijdens de jaren als werknemer. Maar daarnaast verdelen fondsen ook een groot deel van het overige geld in kas, hun reserves. Het komt erop neer dat hoe groter de reserves zijn, hoe meer er te verdelen valt bij het overstappen.

De Nederlandse fondsen die nu zijn overgestapt staan er uitstekend voor en dus krijgen ook gepensioneerden er geld bij. Vooral gepensioneerde bouw- en horecamedewerkers gaan er hard op vooruit.

"Wij schatten in dat de gepensioneerden bij BPF Bouw en BPF Horeca er misschien wel 20 procent bij krijgen", zegt Corine Reedijk van AON. "Er zal geld opzijgezet worden voor een aantal verplichte buffers, de solidariteitsreserve en compensatie, maar het geld dat dan overblijft wordt via een verdeelsleutel verdeeld."

Eerder maakte pensioenfonds Zorg&Welzijn (PFZW) bekend dat ruim 600.000 oud-zorgmedewerkers kunnen rekenen op een flinke plus. Er zou zomaar 7 tot 10 procent bij kunnen komen, maar dat is gebaseerd op cijfers van een half jaar terug. Reedijk: "PFZW staat er nu nog beter voor. Dit komt doordat de dekkingsgraad in de tweede helft van het jaar is gestegen naar ongeveer 124 procent."

Een dekkingsgraad boven de honderd procent betekent dat een fonds aan alle pensioenverplichtingen kan voldoen en dat er dan nog geld overblijft. AON keek naar de meest recente openbare cijfers van de fondsen, van eind november. Het ziet ernaar uit dat de fondsen in december hun financiële positie nog wat versterkt hebben, waardoor er nog wat meer te verdelen valt.

Meer risico

De meevaller door het herverdelen van de pensioenmiljarden is eenmalig. In 2027 zal die verhoging niet zo sterk zijn als in 2026 bij deze fondsen. Of gepensioneerden de volgende jaren überhaupt op een verhoging kunnen rekenen hangt sterk af van hoe goed de fondsen beleggen.

In het oude systeem kwam het de afgelopen vijftien jaar regelmatig voor dat pensioenfondsen er wel goed voor stonden, maar veel geld in kas moesten houden omdat de regels van het systeem dat voorschreven. Daardoor stegen de uitkeringen meerdere jaren niet of amper.

Pensioenfondsen over per 1 januari 2026

24 pensioenfondsen maken de overstap. Het gaat om de fondsen Personeelsdiensten, Horecabedrijf, Metaal&Techniek, Bouwnijverheid, Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf, Levensmiddelenbedrijf, Cosun, Flexsecurity, Bakkersbedrijf BPF, Oak, Rail & Openbaar Vervoer, Woningcorporaties, Recreatie, Zuivel, Shell Nederland, Dierenartsen, Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf, Koopvaardij, Heineken, Zorg &Welzijn, KLM Grondpersoneel, KLM Cabinepersoneel, Particuliere Beveiliging en Zoetwarenindustrie.

In 2025 gingen Holland Casino, Werk en (re)Integratie, Fysiotherapeuten Openbare Bibliotheken, Personeelspensioenfonds APG en de Loodsen al over. ABP, het grootste pensioenfonds, wil per 2027 overstappen.

In het nieuwe stelsel mogen pensioenfondsen hierin meer risico nemen. Het idee is dat het ingelegde pensioengeld dan ook meer gaat opleveren en dat deelnemers dat gaan terugzien in hun potje. Maar bij tegenvallers op de beurs gaan gepensioneerden dat ook sneller merken.

Gepensioneerden moeten overigens wel even alert zijn, zegt het NIBUD, dat Nederlanders adviseert over hun financiële huishouden. Een hoger inkomen kan invloed hebben op, bijvoorbeeld, huurtoeslag en zorgtoeslag, hoewel het NIBUD er niet vanuit gaat dat door deze wijziging opeens veel Nederlanders recht op toeslag zullen verliezen.

Tijdens de jaarwisseling zijn een stuk meer auto's en huizen in brand gevlogen dan vorig jaar. Dat blijkt uit cijfers van de brandweer die verzameld zijn door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV).

Het NIPV noteerde deze jaarwisseling 361 autobranden en 228 woningbranden. Vorig jaar gingen er 270 auto's in vlammen op en moest de brandweer bij 144 woningbranden in actie komen.

De cijfers zijn afkomstig van de meldkamers van de brandweer, tussen 31 december 00.00 uur en 1 januari 08.00 uur (een periode van 32 uur). Cijfers die door de afzonderlijke veiligheidsregio's worden bekendgemaakt, kunnen vanwege een andere telmethode of meetperiode daarvan afwijken.

Gisteren meldde Brandweer Nederland al dat het dit jaar opnieuw drukker was dan voorgaande jaren. Er kwamen 4286 meldingen van brandincidenten, tegenover 4106 meldingen een jaar eerder. Uit een eerste inventarisatie bleek dat de belasting van de meldkamer groot was. Afvalbranden, containerbranden en autobranden voerden weer de boventoon.

Omdat het de laatste keer was dat vuurwerk afgestoken mocht worden, hield de politie al rekening met extra incidenten. De Nederlandse hulpdiensten typeerden de jaarwisseling als "verwoestend, gewelddadig en intens". De impact van het vuurwerk en branden was op sommige plekken "ronduit verwoestend", zeiden ze in een persbericht.

Christine Lagarde, de president van de Europese Centrale Bank (ECB), verdient veel meer dan dat de bank openbaar maakt. Dat schrijft de Britse zakenkrant Financial Times na eigen onderzoek.

In 2024 kreeg Lagarde volgens cijfers van de ECB een salaris van 466.000 euro. Maar daarbovenop komen volgens de FT nog extra vergoedingen, waardoor ze een totaalbedrag van 726.000 euro ontvangt.

Zo krijgt de president volgens berekening van de krant 135.000 euro voor onder andere huisvesting en nog eens 125.000 euro voor haar rol als bestuurslid bij de Bank voor Internationale Betalingen. Dat is een internationale organisatie waarin centrale banken samenwerken, een soort overkoepelende bank voor de nationale centrale banken. Die functie heeft Christine Lagarde omdat ze de baas is van de ECB.

Voor een salarisvergelijking keek de Financial Times naar Jerome Powell, het hoofd van de Amerikaanse centrale bank. Zijn loon is wettelijk vastgesteld op 203.000 dollar, omgerekend zo'n 173.000 euro. Lagarde verdient dus ongeveer vier keer zoveel. Powell zit ook in het bestuur van de Bank voor Internationale Betalingen, net als Lagarde. Hij krijgt alleen de extra vergoeding niet, omdat dat van de Amerikaanse wet niet mag.

De Britse krant legde haar onderzoek en berekeningen voor aan de ECB. De centrale bank wilde daar geen inhoudelijke reactie op geven, maar stelde wel dat haar openheid over de beloningen aan de top "in lijn is met veel andere internationale publieke instellingen".

Volgens de ECB is het salaris van de president al sinds de oprichting in 1998 zo vastgesteld. De enige verandering volgens de bank is de jaarlijkse salarisverhoging die van toepassing is op al het ECB-personeel.

De politie heeft twee jongeren aangehouden voor de brand in sporthal De Vlijt in het Groningse Bedum. Het zijn twee inwoners van het dorp, een van 18 en een minderjarige.

Op oudejaarsavond ontstond een grote brand in de sporthal. De vlammen en rook waren van ver te zien en al snel bleek het gebouw niet meer te redden.

Meer aanhoudingen in verband met de brand worden niet uitgesloten, meldt RTV Noord.

Buurtbewoners vertelden dat er die avond veel jongeren in de buurt van de sporthal waren die zwaar vuurwerk afstaken. In het onderzoek wordt gebruikgemaakt van getuigen, camerabeelden en filmpjes op sociale media.

Ook morgen worden er naar verwachting honderden vluchten geannuleerd of vertraagd door het winterse weer, meldt Schiphol. Om hoeveel vluchten het in totaal gaat, is nog niet duidelijk. Volgens een woordvoerder van Schiphol wordt op dit moment de totale impact in kaart gebracht.

Ze benadrukt dat reizigers actuele vluchtinformatie moeten checken voor vertrek; het aantal vertragingen kan de komende uren nog veranderen.

Vandaag zorgde een combinatie van sneeuwbuien en harde wind ook al voor talloze annuleringen en vertragingen. "Passagiers worden zo snel mogelijk geïnformeerd en omgeboekt naar de eerstvolgende beschikbare vlucht", liet een KLM-woordvoerder weten.

NOS-weerpresentator Roosmarijn Knol:

"Vanavond en tijdens de nacht naar zaterdag blijven veel buien over ons land trekken. Daarbij is vooral aan de kust kans op onweer en hagel. Verder landinwaarts leveren de buien hoofzakelijk sneeuw op. Door de sneeuwbuien kan een sneeuwdek van enkele centimeters ontstaan. De temperatuur ligt rond of iets onder het vriespunt, waardoor de sneeuw tot en met zaterdagochtend kan blijven liggen.

Er is ook kans op gladheid omdat wegen die nat zijn door smeltende sneeuw of smeltende hagelsteentjes bevriezen zodra de temperatuur van het wegdek onder nul uitkomt. Deze vorm van gladheid zie je veel minder goed in vergelijking met een laagje sneeuw op de weg en is dus extra verraderlijk.

Zaterdag overdag en ook zondag verandert er aan het weerbeeld weinig. Het is een komen en gaan van winterse buien en tussendoor breekt de zon door. Het warmt overdag op tot net iets boven het vriespunt. Tijdens een winterse bui koelt het in rap tempo weer af. In de nacht vriest het. Zeker op de plaatsen waar het sneeuwdek blijft liggen is het nog een fractie kouder en is er kans op matige of strenge vorst. Dat zijn temperaturen tussen -5 en -10 graden."

De problemen op Schiphol zijn het gevolg van een combinatie van omstandigheden. Zo moeten de landingsbanen sneeuwvrij gemaakt worden en heeft het ontijzen van de toestellen invloed.

"Ook de sterke westenwind zorgt ervoor dat er maar twee banen vrij zijn voor vertrek en landen", zegt een woordvoerder van Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Normaal gesproken zijn dat er drie.

Momenteel kunnen er door de winterse omstandigheden per uur ongeveer twintig toestellen landen en twintig toestellen vertrekken, aldus de LVNL-woordvoerder. Tijdens het drukste moment kunnen op Schiphol normaal ongeveer zestig toestellen per uur landen.

Vluchten op Eindhoven Airport en Rotterdam/The Hague Airport ondervinden vooralsnog geen hinder van het weer.

Een bezoek van de tienerdochter van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un aan een familiegraf kan wel eens betekenen dat zij de beoogde opvolger van haar vader is. Dat zeggen experts in de gesloten dictatuur in Oost-Azië.

Op beelden die vandaag door Noord-Koreaanse staatsmedia zijn gepubliceerd, is te zien hoe Kim Ju-ae op de eerste rij stond met haar ouders en diep boog in het Kumsusan Paleis van de Zon in Pyongyang.

In dat gebouw, dat dienst doet als mausoleum, liggen de gebalsemde lichamen van haar overleden grootvader en overgrootvader.

"Dit mausoleum is echt het kloppende hart van de persoonlijkheidscultus rondom de grote leider in Noord-Korea", zegt hoogleraar Koreastudies Remco Breuker. "Je gaat er niet zomaar naartoe. Ze wordt in ieder geval serieus genomen als mogelijke opvolger van haar vader."

Eerste secretaris

Het bezoek wordt gezien als een politiek georkestreerde zet. Een volgende stap zou kunnen zijn dat Kim Ju-ae een hoge functie krijgt in het Noord-Koreaanse bestuur. Dat zou kunnen worden aangekondigd op het aanstaande congres van de Arbeiderspartij, de regerende partij in de eenpartijstaat.

Op het congres worden nieuwe beleidsprioriteiten vastgesteld en benoemingen gedaan. Wanneer het congres plaatsvindt, is nog onduidelijk. Volgens de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst zal het vermoedelijk deze of volgende maand zijn.

Een expert meldt aan persbureau AP dat Kim Ju-ae tijdens het congres de functie van eerste secretaris van de Arbeiderspartij zou kunnen krijgen. Dat is de op één na hoogste functie binnen de partij. Andere deskundigen stellen echter dat ze daarvoor nog te jong is en mogelijk een functie op een lager niveau krijgt.

Kim Jong-un (41) is de derde van zijn familie die Noord-Korea regeert sinds de oprichting van het land in 1948. Hij herdenkt belangrijke momenten vaak door een bezoek te brengen aan het Kumsusan-paleis en eer te betuigen aan zijn vader en grootvader, Kim Jong-il en Kim Il-sung.

Kim Ju-ae verscheen voor het eerst in staatsmedia in november 2022. Daarna vergezelde ze haar vader bij tal van evenementen, waaronder militaire parades en raketlanceringen. In september nam haar vader haar mee op zijn bezoek aan Peking.

In januari 2024 zei de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst al dat ze waarschijnlijk de opvolger van haar vader zou worden. Andere deskundigen zijn terughoudender. Zij wijzen op haar jonge leeftijd en de geschiedenis van de machtshiërarchie van Noord-Korea, die altijd door mannen werd gedomineerd. Hoe oud Kim Ju-ae is, is niet bekend. Volgens sommigen is ze 13 jaar, anderen houden het op 14 of 15 jaar.

Hoogleraar Breuker denkt dat haar gender geen 'probleem' hoeft te zijn. "Noord-Korea is een ontzettend patriarchaal land, waar mannen alles lijken te beslissen en alle belangrijke posities bezetten. Maar zij heeft het bloed van haar vader, grootvader en overgrootvader in haar aderen stromen en dat telt zwaarder."

Veel niet duidelijk

Over het privéleven van de Noord-Koreaanse leider is zeer weinig bekend. Volgens het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap hebben Kim en zijn vrouw Ri Sol-ju mogelijk nog twee andere kinderen, maar dat is nooit bevestigd door staatsmedia.

Breuker zegt dat Kim Ju-ae mogelijk niet de enige potentiële opvolger is. "Het is wel waarschijnlijk dat zij wordt klaargestoomd om hem eventueel op te volgen. We weten alleen niet hoeveel kinderen hij heeft en als we afgaan op zijn vader en grootvader, dan kun je ervan uitgaan dat hij ook kinderen bij verschillende vrouwen heeft, die niet van elkaars bestaan op de hoogte zijn."

Er komen mogelijk nog anderen in aanmerking voor opvolging, zoals een zus van de Noord-Koreaanse leider. "Vaak is tot op het laatst niet duidelijk wie er als eerste uit die strijd komt, omdat de partij die strijd niet aan het volk wil laten zien en het zoveel mogelijk achter de schermen laat afspelen", zegt Breuker.

Anticiperen op plotselinge dood

Mogelijk heeft Kim Jong-un ook geleerd van toen hij na de plotselinge dood van zijn vader de nieuwe leider werd, zegt Breuker. "Hij was zelf ook relatief jong, eind twintig. Door al vrij vroeg een een potentiële kandidaat te presenteren, probeert hij daarop te anticiperen. Hij is nog maar begin 40, maar de geruchten over zijn slechte gezondheid zijn hardnekkig. Hij zou te veel roken, te veel drinken en te weinig slapen. Ook weegt hij te veel. Daarom wordt er wel rekening mee gehouden dat hij vroeger overlijdt dan de gemiddelde Noord-Koreaan."

Een nieuw jaar, een frisse start, en dus is het weer tijd voor goede voornemens. Na dry January, een maand lang geen alcohol drinken, wint de 75 hard challenge aan populariteit. Via social media roepen mensen elkaar op om met deze "alles-of-niets uitdaging" de knop om te zetten. Maar is zo'n strak regime wel de beste manier om aan jezelf te werken?

De uitdaging is in 2019 bedacht door Andy Frisella, een Amerikaanse ondernemer en podcaster. De regels zijn simpel, maar eisen veel discipline. 75 dagen lang moet je twee keer per dag 45 minuten sporten, gezond eten, geen alcohol drinken, bijna 4 liter water drinken, tien bladzijdes uit een non-fictie boek lezen en een progressiefoto maken. Red je het een dag niet, dan begin je weer opnieuw.

Stok achter de deur

Bo-Lynn Hartman postte als stok achter de deur een video op Tiktok waarin ze zegt dat ze de challenge gaat doen. "Afgelopen jaar ben ik bevallen. Met de 75 hard hoop ik voornamelijk wat meer structuur qua voeding en sport terug te krijgen." Naar aanleiding van haar filmpje is zij een groepschat gestart waar tientallen mensen zich voor hebben aangemeld. "Zo kunnen we elkaar motiveren om door te zetten en kunnen we elkaar tips geven over voeding. Hoe je bijvoorbeeld kan voorkomen dat je gaat snaaien na het avondeten."

De 75 Hard Challenge belooft mentale weerbaarheid en gedragsverandering. En dat kan het sommige mensen ook echt opleveren, zegt sportpsycholoog Susie Cats-Barbiers. "Voor een kleine groep kan een rigide challenge tijdelijk helpen om patronen te doorbreken."

Willen vs. moeten

Over het algemeen werken strikte regels vooral op de korte termijn, zegt Cats-Barbiers. "Ik vraag me oprecht af hoe duurzaam deze challenge is. Als je dag in dag uit bezig bent met iets moeten, 'Ik moet twee keer sporten' en 'ik moet nu 10 bladzijden lezen', dan leg je een enorme druk op jezelf."

Voor Hartman, die net aan de challenge begonnen is, is het ook spannend of ze het gaat afmaken. "Ik heb het daarom ook een beetje aangepast zodat ik het wel kan volhouden. Dus in plaats van twee keer 45 minuten sporten, doe ik twee keer een half uur."

Cats-Barbiers denkt dat het beter is als je verandering in kleine stapjes doet. "Als je meer wil sporten, begin dan niet gelijk met twee keer per dag, maar bijvoorbeeld met elke dag buiten wandelen en twee of drie keer per week sporten. Kleine veranderingen houd je vaak langer vol en leg de nadruk op willen in plaats van moeten."

Dat beaamt inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels van het Radboudumc. Volgens hem is zoveel sporten vanuit gezondheidsperspectief helemaal niet nodig. "De richtlijn is ongeveer 150 minuten beweging per week. Meer dan de helft van de mensen haalt dat niet eens. De grootste gezondheidswinst zit in de stap van een inactieve leefstijl naar een actieve leefstijl, niet in extreem veel sporten."

Kwetsbaar

Vooral voor mensen die al last hebben van een verstoorde relatie met eten en beweging brengt de challenge risico's met zich mee, vertelt Cats-Barbiers. "Voor mentaal kwetsbare mensen of mensen die niet lekker in hun vel zitten, kan zo'n challenge schadelijk zijn. Zeker als er al gevoeligheid is rond eten of lichaamsbeeld. Dan kan het bestaande negatieve patronen versterken."

Onderdelen zoals de dagelijkse progressiefoto's en strikte eetregels verdienen volgens sportpsycholoog Cats-Barbiers dus nuance. "Word je er blij van om elke dag een foto te maken en kun je er mild naar kijken? Dan prima. Maar als je alleen maar ziet wat 'niet goed' is aan jezelf, dan kan dat heel veel negatieve impact hebben."

Blessures

Ook vanuit fysiek perspectief plaatst inspanningsfysioloog Eijsvogels kanttekeningen. "Als je iedere dag ineens twee keer gaat sporten en je bent dat niet gewend, dan ligt het risico op blessures echt op de loer. Dat is een belangrijk risico: te hard van stapel lopen."

Hartman ziet het als een "dry January XXL". "Na de feestdagen voelt iedereen zich altijd wat minder in zijn lijf. Met deze challenge hoop ik lekker de knop om te kunnen zetten. Het gaat mij ook niet om perfectie, maar ik heb wel heel veel zin om mij deze zomer weer goed in mijn eigen lichaam te voelen."

Afgelopen nacht is er voor de derde keer in een week tijd een explosie geweest aan de Jan Luikenstraat in Oosterhout. Woensdag werd er in dezelfde straat in een tuin ook al een explosief gevonden dat niet was afgegaan.

De eerste twee explosies vonden vorige week vrijdag plaats bij het huis van een 90-jarige man. De bewoner moest vanwege de schade zijn huis uit. Hij werd naar het ziekenhuis gebracht voor onderzoek, omdat hij mogelijk te veel rook had ingeademd.

Oudere man

Vier dagen later werd in het naastgelegen huis een explosief gevonden, meldt Omroep Brabant. Dit huis werd door de burgemeester gesloten om de dreiging weg te nemen en de rust in de wijk terug te brengen. Ook werd een cameramast geplaatst.

Toch vond er vannacht een explosie plaats bij een andere woning in de straat. Volgens ooggetuigen gebeurde dit opnieuw bij een woning van een "oudere man". Wie erachter zit, is nog niet duidelijk.

Burgemeester Van Grootheest heeft de straat aangewezen als veiligheidsrisicogebied. In zo'n gebied mag de politie preventief fouilleren. In de straat komen beveiligingscamera's. Ook wordt een steegje dat grenst aan de straat extra verlicht. "Het raakt me enorm. We doen er alles aan om dit te laten stoppen", zegt de burgemeester tegen de omroep.

'Wie is de volgende?'

De schrik bij buurtbewoners zit er in ieder geval goed in. "Je gaat denken: wie is de volgende? Je weet niet of het op hem gemunt is of dat het gaat om uit de hand gelopen kattenkwaad. Wij denken er zelfs aan om camera's op te hangen", zei een buurtbewoonster vorige week al.

De recherche is bezig met onderzoek naar de explosies in de straat.

Het overgrote deel van de mensen die bij nieuwjaarsbrand in Crans-Montana gewond raakten, is in levensgevaar. Van 80 tot 100 slachtoffers is de toestand kritiek, zei de directeur Stéphane Ganzer van de veiligheidsregio in het gebied tegen de Franse radiozender RTL.

"We weten dat bij gewonden die derdegraads brandwonden over ongeveer 15 procent van het lichaam hebben, de kans bestaat dat ze binnen uren of dagen sterven", ging hij verder. Bij de brand zijn ongeveer 115 mensen gewond geraakt. Alleen al in een ziekenhuis in Lausanne liggen dertien slachtoffers van wie het lichaamsoppervlak voor meer dan 60 procent is verbrand.

De brand heeft tot dusver aan ongeveer 40 mensen het leven gekost. Hij is vermoedelijk ontstaan door het afsteken van zogenoemde ijsfonteinen. De Franse tv-zender BFMTV heeft twee foto's gepubliceerd waarop mensen te zien zijn die champagneflessen met brandende fonteinen omhoog houden.

Op een van die foto's is te zien dat het plafond daarboven vlam vat. Het vuur verspreidde zich razendsnel. Dat wijst erop dat er mogelijk brandbaar materiaal in het plafond zat. Duidelijk is dat het vuur zich in zeer korte tijd verspreidde.

De brand brak rond 01.30 uur uit in de kelder van Le Constellation. De beginnende brand veranderde vrijwel onmiddellijk in een vuurzee. Volgens getuigen was er maar één trap naar boven waarlangs de bezoekers konden ontsnappen.

De Nederlandse Stefan woont al bijna zijn hele leven in Crans-Montana. "Ik was een vaste klant", zegt hij. "Het was echt een plek waar jongeren tussen de 18 en 22 jaar naartoe gingen. Iedereen van onze leeftijd kwam daar."

Hij was er zelf nog op oudjaarsdag om met zijn vrienden zijn verjaardag te vieren. "Een dag voor Nieuwjaar ben ik jarig en toen hebben we er ook nog gezeten. Dus het is echt heftig om het zo te zien. En dan ga je wel denken, woh. Als ik nog een extra bacootje had besteld zat ik daar ook nog."

Een trap

Stefan bevestigt dat er maar één uitweg uit de kelder was. Die uitweg was de trap die naar de begane grond leidde. "Als je driehonderd man via een trap moet evacueren is dat heel moeilijk. Je weet niet hoe het is gebeurd, hoe de mensen hebben gereageerd. Er is natuurlijk paniek."

Inwoners over de paniek die uitbrak:

"Dit is een nationale ramp voor Zwitserland en het kanton Wallis", zegt Edmond Cocquyt uit Gent. Hij komt al 30 jaar in Crans-Montana en was er gisteren ook, met zijn gezin. Ze hadden een appartement gehuurd tegenover het café.

"Ik kwam juist van een ander café en zag de lijken op straat liggen. Dat was voor mijn deur en daar zag ik de witte lakens van de dode mensen en de aluminiumdekens van mensen die brandwonden hadden. Er was totale chaos. Je zag mensen van wie vingers ontbraken. Mensen die volledig verbrand waren. Wat het ergste was, was het schreeuwen. Het schreeuwen van jonge meisjes van de pijn op het moment dat ze op brancards werden geheven. Dat schreeuwen ging door merg en been. En het duurde maar en duurde maar, uren aan een stuk."

Ook Cocquyt zegt dat er vanuit de kelder maar een trap naar boven was. "Er was maar een uitgang en dat is vrij bizar. Zwitserland stelt hoge eisen aan alles. Dat ze zoiets hebben toegelaten is vrij bizar. In België moet een keldercafé altijd twee uitgangen hebben. Waarschijnlijk is dat in Zwitserland ook zo, maar is er iets misgegaan. Ze gaan dat op het bot onderzoeken. Ze willen weten wat er hier gebeurd is en wie er schuldig is."

Cocquyt hoorde dat in Zwitserland champagne, cava of spumante vaker met vuurwerk wordt geserveerd. "Zwitserland is ongelofelijk duur. Dus als je dan champagne koopt per fles à 200-300 euro, dan krijg je daar wat vuurwerk bij. En schijnbaar heeft dat de brand veroorzaakt.

Aanbod uit Nederland

De drie Nederlandse brandwondencentra - in Beverwijk, Rotterdam en Groningen - hebben Zwitserland hulp aangeboden om slachtoffers van de cafébrand in Crans-Montana op te vangen.

Zwitserland is nog niet op het aanbod ingegaan. "De Zwitsers bekijken of het nodig is om van het aanbod gebruik te maken", zegt Eelke Bosma van het Brandwondencentrum in Groningen.

Toch is besloten om vast met voorbereidingen te beginnen. "Omdat er zo veel slachtoffers zijn, is het al vrij snel zo dat de capaciteit voor medische zorg wordt overspoeld. Dus hebben we gisteren geïnventariseerd hoe veel patiënten we kunnen overnemen zonder de acute capaciteit voor de Nederlandse zorg in gevaar te brengen."

De inventarisatie heeft opgeleverd dat er zes bedden beschikbaar zijn voor de slachtoffers in Zwitserland. Bosma vindt het logisch dat Zwitserland eerst naar de omringende landen kijkt, ook vanwege de reisafstand. "Waar het ons om gaat is dat deze patiënten de best mogelijke zorg krijgen. Dus als wij een bijdrage kunnen leveren doen we dat graag."

Fransen en Italianen

President Macron zegt dat ook Franse ziekenhuizen gewonden zullen opnemen. Zeker zes Fransen raakten gewond, acht worden er nog vermist. De kans is groot dat ze zijn omgekomen. De identificatie van de doden verloopt moeizaam, omdat veel van hen volledig zijn verbrand. DNA- en gebitsonderzoek moet uitwijzen wie ze zijn.

Er worden ook nog zes Italianen vermist. Dertien van hun landgenoten liggen in het ziekenhuis. De eerste dode van wie de identiteit bekend is gemaakt, is de 16-jarige Emanuele Galeppini, een talentvolle golfer. De Italiaanse golffederatie heeft zijn overlijden bekendgemaakt.

Andere landen

Veertien gewonden zijn naar Polen overgebracht. België vangt vier gewonden op. Voor zover bekend zijn er geen Nederlanders omgekomen of gewond geraakt.

In Zwitserland zijn vijf dagen van nationale rouw afgekondigd.

Goedemorgen! Bij het Nationaal Archief vervalt traditiegetrouw op de eerste werkdag van het jaar de geheimhouding van talloze archiefstukken en de Nederlandse darter Van Veen staat in de halve finale op het WK Darts in Londen.

Eerst het weer: Vandaag vallen er talrijke winterse buien en staat er een gure, matige tot krachtige, westenwind. Het wordt 2 tot 5 graden, maar in buien is het wat kouder en dan kan vooral landinwaarts de sneeuw tijdelijk blijven liggen. De komende dagen wordt het kouder en neemt de kans op sneeuw verder toe.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Vannacht overleed een automobilist in Rotterdam nadat hij op de pijler was gebotst. Het ongeluk gebeurde bij een viaduct op de President Rooseveltweg bij een flauwe bocht, waar een laag sneeuw en hagel lag. Ook op andere plekken heeft de gladheid geleid tot ongelukken.

Mensen die de komende dagen de weg op gaan, moeten uitkijken voor gladheid, waarschuwt Rijkswaterstaat. Vanochtend vroeg en morgen de hele dag kan het glad zijn door winterse buien. Voor het hele land behalve de Waddeneilanden geldt code geel. Naar verwachting geldt de weerswaarschuwing tot zaterdagavond.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In tegenstelling tot Scheveningen ging de nieuwjaarsduik in Heerde gisteren wel door. "Het was heerlijk", zegt een van de deelnemers. "Tropische temperaturen, heerlijk zonnig."

Fijne dag!

De overheid moet meer toeslagen automatisch uitkeren, en te veel uitbetaalde toeslagen niet meer terugvragen. Daarop wijzen onderzoekers en betrokkenen, ook met het oog op de kabinetsformatie.

De overheid pompt grote bedragen rond om ervoor te zorgen dat mensen hun huur, zorg en kosten voor de kinderen kunnen betalen. Tegelijk lopen steeds meer burgers grote schulden op door diezelfde toeslagen.

Mensen moeten tal van gegevens verstrekken als ze huur-, zorg- of kinderopvangtoeslag aanvragen. Dat de complexiteit van het systeem grote negatieve consequenties kan hebben, wordt keer op keer duidelijk.

Proactief

De Nationale ombudsman vindt dat overheidsinstanties meer informatie over burgers met elkaar moeten kunnen uitwisselen. Dan zouden meer mensen de steun krijgen waar ze recht op hebben.

"Dat de overheid mensen overvraagt, weten we uit wetenschappelijk onderzoek", zegt Fatma Capkurt, docent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden en lid van de Staatscommissie rechtsstaat. "Dan is het vreemd om te zeggen dat mensen het toch gewoon zelf moeten uitzoeken. Als burgers recht hebben op een toeslag, moet de overheid er alles aan doen om ervoor te zorgen dat mensen die krijgen."

Dat besef is er inmiddels ook bij de overheid. Daar is "proactieve dienstverlening" een begrip geworden. Maar hoe doe je dat? Want overheidsinstanties mogen niet zomaar gegevens over burgers uitwisselen, iets wat nodig is om een toeslag automatisch toe te kennen en uit te keren.

Dubbele kinderbijslag

Bij één toeslag is het wel gelukt: de dubbele kinderbijslag. Die is er voor gezinnen met kinderen die extra zorg nodig hebben. Sinds 2024 wordt die toeslag automatisch toegekend en uitgekeerd. Dat werd mogelijk door een uitzonderlijke wetswijziging. Maar alleen een beperkte groep gezinnen valt onder de nieuwe wet.

"Wij krijgen dit nog steeds niet automatisch, helaas", zegt Peter Vermeulen. Zijn gezin krijgt de dubbele kinderbijslag voor zijn zoon met autisme. Om de toeslag te krijgen, moet hij telkens zeven of acht A4'tjes invullen, de zorgindicatie opnieuw opvragen en bewijs van de diagnostiek meesturen. "Als ouder met een zorgbehoevend kind ben je extra belast. Het was wel fijn geweest als ook wij de toeslagen automatisch zouden krijgen."

Vaart maken

De overheid werkt aan wetten om proactiever te kunnen worden. Zo ligt er een voorstel dat regelt dat het UWV, de Sociale Verzekeringsbank en gemeenten burgers kunnen wijzen op uitkeringen en schuldhulpverlening waar ze recht op hebben. Dat kan nu niet, omdat de instanties de benodigde informatie niet met elkaar mogen uitwisselen.

De nieuwe wet zou niet gelden voor de toeslagen. Ontzettend inefficiënt, vinden experts. Ze pleiten voor een wetswijziging die proactieve dienstverlening de standaard maakt bij de overheid. Dat zou kunnen betekenen dat overheidsinstanties informatie over inkomens en gezinssamenstelling van burgers mogen uitwisselen, onder voorwaarde dat het in het belang van de burger is.

De Landelijke Cliëntenraad komt wel met een kanttekening: het moet mogelijk zijn voor burgers om 'nee' te zeggen tegen een toeslag. "Veel mensen hebben nare ervaringen met de overheid", legt voorzitter Fatma Koser Kaya uit. "En soms betekent een extra bedrag krijgen dat je op bijvoorbeeld huurtoeslag weer moet inleveren."

De echte oplossing

Het automatisch uitkeren van toeslagen zou burgers veel leed en onzekerheid kunnen besparen, zeggen belangenorganisaties en deskundigen. Ze zien dat vooral als een stap naar de echte oplossing: een verzorgingsstaat zonder toeslagen.

Het idee is dat de toeslagen verdwijnen en mensen slechts een klein bedrag betalen voor bijvoorbeeld huur en kinderopvang. De verhuurder en crèche mogen dan subsidie aanvragen bij de overheid.

"De huidige toeslagen zijn gebouwd op de politieke wens van haarfijne herverdeling en dat maakt het systeem zo ingewikkeld", zegt Jasper van Dijk van het Instituut voor Publieke Economie (IPE). "Dat zorgt niet alleen voor fouten en terugvorderingen, het maakt het systeem ook duur voor de overheid."

Wegstrepen

Van Dijk pleit voor een systeem met inkomensonafhankelijke regelingen. Bijvoorbeeld een maandelijks bedrag per huishouden, afhankelijk van het aantal gezinsleden. Dat zou gepaard kunnen gaan met een hoger minimumloon en meer belastingschijven.

Dat maakt het belastingstelsel ook begrijpelijker voor mensen, zegt Van Dijk. "Want zoals het nu is, kan je toeslag omlaag gaan als je inkomen stijgt, maar als burger is dat niet te begrijpen."

Ook het ministerie van Financiën kwam in 2024 met scenario's hoe een einde te maken aan het toeslagensysteem. In het licht van de formatie durft Van Dijk hoopvol te zijn. D66 en CDA zijn twee van de partijen die de toeslagen willen afschaffen.

Dat zulke voornemens in de praktijk weerbarstig zijn, blijkt wel uit de plannen van achtereenvolgende kabinetten om de kinderopvangtoeslag af te schaffen. Idee is dat de opvang bijna gratis wordt voor alle werkende ouders en opvangbedrijven een subsidie krijgen van de overheid. Het huidige kabinet heeft dat plan eerder dit jaar vooruitgeschoven naar 2029.

Gladheid heeft vannacht en vanochtend in het hele land geleid tot ongevallen. De snelweg A5 tussen IJmuiden en knooppunt Raasdorp is in beide richtingen dicht door een geschaarde vrachtwagen.

De vrachtwagen heeft de vangrail geraakt, die moet vervangen worden. Naar verwachting blijft de weg tot 13.00 uur dicht.

In Rotterdam overleed vanochtend vroeg een 22-jarige man nadat hij met zijn auto in een flauwe bocht op een pijler van een viaduct was gebotst. Hij overleed in het ziekenhuis.

Op de kop

In het Noord-Hollandse Lijnden raakte een auto te water, en ook in Helmond raakte een auto van de weg. Op de Rondweg in Houten belandde een auto op de kop in de berm, schrijft RTV Utrecht. Op de A28 verloor een automobilist de controle over het stuur net voorbij de afrit Zeist en knalde tegen de vangrail.

In Heide verloor een automobilist rond 09.40 uur de macht over het stuur en kwam op de kop tot stilstand in de sloot. De brandweer moest de bestuurder uit de auto helpen, meldt de regionale omroep L1.

Op de A12 zijn strooiwagens al de hele ochtend druk bezig:

Winterse buien

Ook in Uden ging het vanochtend mis. Een streekbus belandde tegen de vangrail toen de chauffeur moest uitwijken voor twee auto's die op elkaar waren gebotst. Niemand is bij het ongeluk gewond geraakt, meldt Omroep Brabant.

Ook luchthaven Schiphol ondervindt overlast door het winterse weer. Meer dan honderd vluchten zijn vertraagd en tientallen vluchten geannuleerd.

Code geel

Rijkswaterstaat waarschuwt dat het vandaag en morgen glad kan zijn door winterse buien, vooral in het oosten van het land. Plaatselijk kan het ook glad zijn door hagel.

Hoewel er dag en nacht gestrooid wordt, kunnen er door het winterse weer op veel plekken gevaarlijke situaties ontstaan. "Omdat er minder verkeer op de snelwegen rijdt, is het risico op gladheid groter", zegt Rijkswaterstaat. "Het zout op de weg wordt namelijk minder goed ingereden."

Voor het hele land behalve de Waddeneilanden geldt code geel. Het KNMI meldt dat er een sneeuwdek van 1 tot 3 centimeter kan ontstaan, en plaatselijk mogelijk meer. Naar verwachting geldt de weerswaarschuwing tot zaterdagavond.

De Braziliaanse oud-president Jaïr Bolsonaro is terug naar zijn cel nadat hij uit het ziekenhuis is ontslagen. Dat melden lokale media. Hij werd door een politiewagen teruggebracht naar het federale hoofdkantoor van de politie. Daar zit hij een gevangenisstraf van 27 jaar uit voor het leiden van een couppoging na het verliezen van de presidentsverkiezingen van 2022.

Bolsonaro had toestemming zich te laten opereren aan een dubbele hernia. De operatie is volgens het ziekenhuis in de hoofdstad Brasilia zonder complicaties verlopen. Ook is hij behandeld voor een aanhoudende hik en brandend maagzuur. De 70-jarige was sinds vorige week woensdag tijdelijk uit zijn cel voor de operatie nadat een hoge rechter daar toestemming voor had gegeven.

Sinds 2018 is de oud-president al meermaals onder het mes geweest omdat hij tijdens een campagnebijeenkomst in 2018 in zijn buik was gestoken. Hij liep daardoor een darmbeschadiging en interne bloedingen op.

Couppoging

De Braziliaanse oud-president werd vorig jaar veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar omdat hij geprobeerd heeft een staatsgreep te plegen na de verkiezingen van 2022. Die werden gewonnen door zijn linkse rivaal Lula. Bolsonaro, die van 2019 tot 2022 president, gaf zijn verlies nooit toe en heeft de uitslag aangevochten. Een week na de beëdiging van Lula zette hij aan tot rellen.

Uit uitgebreid onderzoek van de politie bleek dat hij ook wist van plannen om Lula en anderen te vermoorden. In het politieonderzoek kwamen veel bewijsstukken naar voren. De plannen om Lula en anderen te doden werden niet uitgevoerd omdat Bolsonaro niet genoeg steun had van het leger. Hij is ook veroordeeld voor het leiden van een gewapende criminele organisatie.

Tijdens het strafproces moest de oud-president een enkelband dragen omdat hij vluchtgevaarlijk was. Bolsonaro was bij geen van de rechtszittingen vanwege gezondheidsredenen.

Geen huisarrest

Hij zit vast in een cel op het hoofdkantoor van de politie in Brasilia, waar hij geen contact heeft met andere gevangenen. Hij zit in een cel van 12 vierkante meter en heeft daar een bed, televisie, een eigen badkamer, een bureau en airconditioning.

Bolsonaro had een verzoek ingediend om zijn straf na het ziekenhuisbezoek thuis verder uit te zitten, maar het Braziliaanse hooggerechtshof weigerde zijn celstraf om te zetten naar een huisarrest.