NOS Nieuws - Algemeen

De Franse regering heeft het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid gevraagd om een hoogbejaarde Française vrij te laten. De 86-jarige Marie-Thérèse Ross werd op 1 april in haar huis in de staat Alabama opgepakt door de immigratie- en douanedienst ICE, omdat de termijn van haar toeristenvisum was verstreken. Ze wordt nu vastgehouden in een detentiecentrum in de staat Louisiana.

De Franse consul in New Orleans bezocht haar twee keer. "Gezien haar leeftijd willen we haar zo snel mogelijk uit deze situatie zien te krijgen", zegt hij tegen persbureau AP.

Ross was nog geen jaar getrouwd met een gepensioneerde kolonel van het Amerikaanse leger. Ze hadden elkaar begin jaren 60 leren kennen, toen deze Bill (William) Ross was gelegerd op een de NAVO-basis bij het Franse Saint-Nazaire. Zij werkte daar als secretaresse. De twee werden verliefd, maar hij vertrok met de andere Amerikanen toen Frankrijk zich halverwege de jaren 60 militair terugtrok uit de NAVO.

Aan handen en voeten geboeid

Ze verloren elkaar uit het oog en trouwden ieder met een ander, maar zij vergat Bill niet. In 2010 werd het contact hersteld. De echtparen bezochten elkaar over en weer. In 2022 overleed de man van Marie-Thérèse.

Bill was toen al weduwnaar. Ze kregen een relatie en vorig jaar trouwden ze. "Ze leken wel twee verliefde tieners", vertelde een zoon tegen de krant Ouest France. Zijn moeder vroeg een green card aan, die in de VS recht geeft op permanent verblijf, maar die heeft ze nog niet.

Na haar arrestatie namen haar buren contact op met haar kinderen in Frankrijk. "Elke ochtend word ik wakker en zeg ik tegen mezelf dat het niet waar is, dat ik een nachtmerrie heb gehad", zegt de zoon die met Ouest France sprak. "Ze werd aan handen en voeten geboeid, alsof ze een gevaarlijke crimineel was."

Ruzie over erfenis

Hij en zijn broer en zus maken zich grote zorgen. Hun moeder heeft hartproblemen en ernstige rugklachten, zegt hij tegen de krant. Maar ze zou standhouden. "Onze moeder is een vechtster. Ze is een natuurkracht."

De zoon vermoedt dat Ross' arrestatie iets te maken heeft met een ruzie over de erfenis van haar man. Een zoon van hem liet water, internet en elektriciteit in het huis van zijn vader afsluiten. Marie-Thérèse stapte naar de rechter. De zitting stond op 9 april gepland, een week ervoor werd ze opgepakt. Bewijs voor een verband heeft de zoon niet.

In het centrum van Rotterdam lagen onlangs honderden euro's op straat: door een storing bij een geldautomaat bleven er munten uit de machine komen, voor ruim 220 euro.

"Oplettende en eerlijke" omstanders zagen het gebeuren en meldden het bij de handhaving, schrijft de handhaving op Instagram. Hoe lang de vrijgevige machine zijn gang kon gaan, is niet bekend. "Dankzij snel handelen hebben onze collega's het bedrag veilig kunnen stellen."

Er is bij aankomst meteen contact opgenomen met de beheerder van de automaat, waarna de machine werd stilgezet. Het geld dat op straat terechtkwam, is volgens de handhaving "netjes vastgelegd". "Het bedrag staat klaar om opgehaald te worden."

In de Nieuwe Kerk in Middelburg zijn de jaarlijkse Four Freedoms Awards uitgereikt, aan onder meer de Oekraïense president Zelensky en verkrachtingsslachtoffer Gisèle Pelicot uit Frankrijk.

Zelensky en het Oekraïense volk kregen de prestigieuze prijs toegekend voor hun "moed, veerkracht en doorzettingsvermogen" in de oorlog met Rusland.

"Ik ben Nederland dankbaar", zei Zelensky in zijn speech. "De wereld keek niet weg, en liet Oekraïne niet over aan een roofdier. Dat heeft veel veranderd voor Oekraïne. Dankzij die steun leven we nog steeds in een wereld die niet is verdeeld door roofdieren, maar waar vrijheid regeert. Vrijheid is niet abstract. Vrijheid is geen geschenk. Vrijheid is iets waar mensen altijd voor moeten vechten."

Roosevelt

Zelensky kreeg de award van een achterkleindochter van de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt. De Four Freedoms Awards zijn gebaseerd op de vier vrijheden die hij formuleerde in 1941.

Bij de uitreiking waren behalve veel publiek ook koning Willem-Alexander, prinses Beatrix, voormalig premier Schoof, premier Jetten en familieleden van Roosevelt aanwezig.

'Russische waanzin'

Zelensky begon zijn speech met een oproep tot een minuut stilte ter nagedachtenis aan de mensen die afgelopen nacht omkwamen bij Russische luchtaanvallen op Odesa, Kyiv en andere steden. Daarbij werden zestien mensen gedood, onder wie een kind van 12.

"Vandaag is weer een zware dag in Oekraïne. In één nacht zijn meer dan 300 drones en 129 ballistische raketten ingeslagen op ons land", zei Zelensky. "Het luchtalarm ging af in veel steden. Er zijn veel levens verloren gegaan. Mensen en kinderen die slachtoffer zijn van de Russische waanzin." De Oekraïense president kreeg na zijn toespraak een staande ovatie.

Four Freedoms Awards

De Four Freedoms Awards worden elk jaar uitgereikt aan personen en organisaties die zich inzetten voor het waarborgen van vrijheid en het verdedigen van mensenrechten.

De prijzen zijn gebaseerd op de vier vrijheden die de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt benoemde tijdens de State of the Union in 1941:

Voor elk van de vier pijlers wordt een award toegekend door een jury. Daarnaast is er een Internationale Four Freedom Award, die gaat dit jaar naar de Oekraïners.

De awards worden sinds 1982 afwisselend in Middelburg en New York uitgereikt. De voorouders van familie Roosevelt komen vermoedelijk van het Zeeuwse eiland Tholen.

Ook Gisèle Pelicot, boegbeeld van het doorbreken van taboes rondom seksueel misbruik, kreeg een van de Four Freedoms Awards, die voor de vrijwaring van vrees. De 73-jarige Française werd jarenlang door haar man gedrogeerd en uitgeleverd aan tientallen mannen die haar verkrachtten.

Pelicot zei ontroerd te zijn door de onderscheiding, maar voelde zich ook verantwoordelijk en bescheiden. Ze droeg de prijs op aan alle slachtoffers van seksueel en gendergerelateerd geweld, aan degenen die dat geweld bestrijden, maar ook aan degenen die het geweld niet hebben overleefd. "Zodat hun verlies niet voor niets is geweest."

Ze zei dat slachtoffers van seksueel geweld nooit alleen zijn in hun strijd. "We zijn met miljoenen die dit meemaken. Ze moeten weten dat ze sterk zijn, en geloven in de mogelijkheden om die ellende boven te komen, ook al lijkt er geen hoop."

Het massaproces tegen haar man wilde Pelicot bewust in de openbaarheid laten plaatsvinden, naar eigen zeggen om de schaamte niet bij het slachtoffer, maar bij de dader te leggen. Presentator en ondernemer Olcay Gulsen, die de prijs aan haar overhandigde, zei dat Pelicot daarmee een "revolutionaire boodschap" aan de wereld had meegegeven. Gulsen groeide zelf op in een gezin met een gewelddadige vader.

De andere drie Four Freedoms Awards gingen naar de ngo Committee to Protect Journalists (voor vrijheid van meningsuiting) en Isidora Uribe Silva (vrijwaring van gebrek). De Chileense rechtenstudent heeft een houding- en bewegingsstoornis en zet zich in voor mensen met een beperking. Zij ontving na haar speech een staande ovatie.

De winnaar van de prijs voor de vrijheid van godsdienst is niet bekendgemaakt omdat het volgens de organisatie van de prijs op dit moment niet veilig genoeg dat openbaar te maken. Dat is nog nooit gebeurd in de afgelopen veertig jaar dat de prijzen worden uitgereikt. Het joods-islamitische initiatief Deel de Duif kreeg de Youth for Freedom prijs.

Grote banken zetten in op hulp met het aanvragen van toeslagen. ING en Rabobank hebben speciale teams opgezet om mensen die lastig rondkomen te helpen om financiële problemen te voorkomen of op te lossen. Dat kan vooral met hulp met het aanvragen van toeslagen, verwachten zij.

Van de grote banken is ING de eerste die het mogelijk maakt om in de app van de bank te controleren of je recht hebt op zorg-, huur- of kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget. Klanten worden na de zogenoemde Toeslagen Check doorgestuurd naar de instantie om de toeslag direct aan te vragen.

De financiële informatie automatisch laten invullen op basis van de gegevens van de betaalrekening kan niet, zegt Japke Kaastra, hoofd financiële gezondheid bij ING. "Dat mag van de privacywet niet. Maar om te controleren of je recht hebt op toeslagen is een compleet beeld van het huishouden nodig. Als bijvoorbeeld een partner bij een andere bank zit dan lukt dat niet."

Kaastra noemt de nu gelanceerde optie in de app een eerste stap: "Nu kun je controleren op welke nationale toeslagen je recht hebt. Dat zijn ook de hoogste bedragen. Maar we denken aan een uitbreiding met bijvoorbeeld ook gemeentelijke regelingen, zoals de bijzondere bijstand of kwijtschelding van belastingen."

Zorgloket

Banken begonnen enkele jaren terug via hun apps met het tonen van het inkomsten- en uitgavenpatroon van klanten. Vaak kunnen klanten zelfs een budget toewijzen aan bepaalde uitgaven, om te voorkomen dat ze maandelijks te veel uitgeven.

"Soms koppelen we daar een banner aan met een verwijzing naar Geldfit of Hulp Bij Geldzorgen", zegt Maartje Gosselink, hoofd Financieel Leven bij Rabobank. Behalve zakelijke klanten kunnen inmiddels ook particulieren die in geldproblemen komen terecht bij een speciaal loket. Dit team heet bij Rabobank Hulp Bij Geldzorgen. Via "een luisterend oor, overzicht en begeleiding" helpen zij volgens Gosselink "financiële problemen vroegtijdig aan te pakken".

Ook ABN Amro heeft een team zogenoemde financieel gezondheidscoaches. Mensen met geldproblemen worden daar onder meer in contact gebracht met instanties die kunnen helpen met het aanvragen van toeslagen. Vanwege de privacyregels durft de bank het nog niet aan om in de app koppelingen te maken met toeslagen.

Dat geldt ook voor ASN. Die bank zegt "begaan te zijn" met klanten in financiële problemen, bijvoorbeeld omdat die toeslagen mislopen. De bank wijst op enkele "gevoelige punten" waardoor ASN nu nog terughoudend is met proactieve hulp: "Er is de privacywet. Maar wie is er verantwoordelijk als een klant door een verandering geen recht meer heeft op een toeslag?"

Nooit gecheckt

Het Centraal Planbureau (CPB) berekende vorig jaar dat ruim 1 miljard euro aan huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget op de plank blijft liggen door mensen die er wel recht op hebben, maar het niet aanvragen. Opvallend is dat vooral zelfstandigen en net-gepensioneerden veel toeslagen niet aanvragen.

Uit nieuw onderzoek van ING blijkt dat lang niet iedereen die moeilijk kan rondkomen het afgelopen jaar heeft uitgezocht of het mogelijk is om toeslagen te ontvangen. Vaak denken mensen dat ze hier toch geen recht op hebben.

Ook gaan veel mensen bij een verandering in inkomen, gezin of woonsituatie niet na of dit iets betekent voor toeslagen. Veel weten ook niet dat toeslagen ook met terugwerkende kracht kunnen worden aangevraagd.

Kaastra wijst naar het constante veranderde drempels met toeslagen die het ingewikkeld maken. "Voor zorgtoeslag is de inkomensgrens de afgelopen jaren met meer dan 30 procent opgerekt. Daardoor hebben veel meer mensen hier nu recht op. Ook weten veel mensen niet dat de huur nu niet meer zo hoog kan zijn om geen recht te hebben op huurtoeslag. Dat je ooit zag dat je er geen recht op had, betekent niet dat je er nu nog steeds geen recht op hebt."

Wat ook meespeelt is financiële stress bij geldproblemen. "Mensen die financieel moeilijk rondkomen weten minder goed waar zij moeten checken of zij recht hebben op toeslagen en zijn vaker bang om fouten te maken bij het doorgeven van gegevens."

Simpeler taal

De Dienst Toeslagen probeert mensen die recht hebben op toeslagen hier al enige tijd actief op te wijzen. Enkele jaren terug bleek dat nog niet de helft van de mensen die een brief krijgen er iets mee doet. Omdat ontvangers de brief vaak niet begrijpen, hoopt de Dienst Toeslagen meer reacties te krijgen door in de brieven simpeler taal te gebruiken.

Kaastra vraagt zich af in hoeverre een brief mensen echt aanspoort tot actie: "Een brief laat je vaak liggen. Dagelijks loggen ongeveer zes miljoen klanten acht miljoen keer per dag in op de app. Veel mensen gebruiken de app dus vaker dan één keer per dag. Wij willen klanten proactief erop wijzen om die check even te doen. Voor heel veel mensen maakt wel of geen toeslagen het verschil in vier of drie keer in de maand boodschappen te kunnen doen."

Minder stress, minder schulden

De vraag is wel wat banken met deze dienstverlening opschieten. Gosselink stelt dat Rabobank niet wil verdienen aan financiële problemen. "Financieel gezonde klanten zijn op de lange termijn beter af, en dat geldt ook voor ons. Voorkomen is beter dan genezen: minder stress, minder schulden en meer stabiliteit."

Kaastra van ING zegt dat klanten zonder geldproblemen ook beter voor de bank zijn: "Klanten die geld overhouden kunnen bij ons een spaarrekening openen. Voor klanten die in financiële problemen moet je als bank risicokosten opzij zetten. Dus het is ook voor de bank belangrijk dat mensen financieel gezond zijn."

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft een inval gedaan bij vleesproducent Esro in het Brabantse Nuenen. Rechercheurs van de toezichthouder werden daarbij ondersteund door de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD), omdat die bevoegd is om wapens bij zich te dragen.

Op het terrein zijn vrachtwagens gecontroleerd en is het bedrijfspand doorzocht. Een 112-fotograaf ter plaatse spreekt van een grote inval waarbij "tientallen mensen" van de NVWA en FIOD aanwezig zijn.

Volgens hem zijn er mensen aangehouden, onder wie de eigenaar van het bedrijf. Een woordvoerder van de NVWA kan dat nog niet bevestigen, en hoopt op een later moment meer te kunnen zeggen. De reden van de inval is nog niet bekendgemaakt.

Volgens de woordvoerder is de actie opgezet door de NVWA, en is de FIOD er alleen ter ondersteuning. "Je gaat ervan uit dat het rustig blijft, maar zij zorgen ervoor dat de mensen van de NVWA veilig kunnen werken."

Het kabinet wil de regels voor dierentransport aanscherpen. Zo moet de maximum temperatuur tijdens transporten vanaf 1 april volgend jaar van 35 naar 30 graden, wil het kabinet permanente controles op slachthuizen en moet ook het toezicht- en boetestelsel op de schop. Dat schrijft staatsecretaris Erkens (VVD) van Landbouw aan de Tweede Kamer.

De Kamer heeft het kabinet al meerdere malen opgeroepen iets te doen aan de temperatuur tijdens veetransporten. Onder meer de Partij voor de Dieren heeft het ernstige dierenleed met te hoge temperaturen al vaak aangekaart.

Voor extreme hitte zijn er al regels, maar er komen dus ook intensievere controles op alle transporten.

Permanent cameratoezicht

Erkens schrijft dat de strengere richtlijnen het welzijn van dieren structureel moeten verbeteren. Daarnaast komt er permanent verplicht cameratoezicht op slachthuizen. Tot nu toe is dat er alleen als bedrijven vrijwillig meewerken.

Ook wil het kabinet het toezicht- en boetestelsel herzien. Boetes voor overtredingen moeten omhoog.

Elektrakeuring

Onlangs begon de overheid ook een campagne met als doel het aantal stalbranden omlaag te krijgen. Het Verbond van Verzekeraars kwam vandaag met nieuwe cijfers daarover: vorig jaar kwamen 60.000 dieren om door branden in stallen.

Erkens schrijft aan de Kamer dat hij zo snel mogelijk brandveiligheids- en elektrakeuringen wil invoeren en daar na de zomer een besluit over wil nemen.

Zijn voorganger Wiersma (BBB) legde een wetsvoorstel voor elektrakeuring in de kast en wilde wachten op een onderzoek naar de haalbaarheid. Erkens zegt dat de uitvoerbaarheid van belang is en dat daar nu pilots voor lopen.

Minzaam kijken ze neer op de bezoekers van Paleis Het Loo, zeven geschilderde figuren in Ottomaanse kledij op de wanden van de grote trap. Lang was niet bekend waarom koning-stadhouder Willem III (1650-1702) bij de inrichting van zijn paleis eind zeventiende eeuw specifiek voor hen had gekozen, maar een nieuwe tentoonstelling onthult een oude politieke betekenis.

"Het is eigenlijk een politiek meesterwerk", zegt kunsthistoricus Razvan-Iulian Rusu, die er jarenlang onderzoek naar deed. "Willem III gebruikte de grote trap als een visueel diplomatiek statement."

"Zo'n trap en de hele entourage zijn een visitekaartje", vult curator Hanna Klarenbeek van het paleismuseum aan. "Alle bezoekers kwamen die trap op als ze Willem in zijn appartementen ontmoetten. Het is daarmee onderdeel van de vorstelijke ontvangst en het bereidt je voor op degene die je straks gaat zien."

Leider van wereldformaat

Heersers kozen daarbij vaak voor mythologische allegorieën en illustere overwinningen uit het verleden, maar Willem week daarvan af. Hier geen goden of generaals, maar figuren die hoogwaardigheidsbekleders uit een ver vorstendom zouden kunnen zijn, met hun tulbanden en mediterrane achtergrond.

De voor die tijd exotische gestalten moesten benadrukken dat de invloed van Willem tot ver over zijn grenzen reikte. Als Nederlands stadhouder en Britse koning (door zijn huwelijk met koningin Mary) was hij al een leider van wereldformaat, de goede (handels)banden met het Ottomaanse Rijk versterkten dat nog eens.

"We hebben nu natuurlijk te maken met geopolitiek, maar dat was in de 17de eeuw niet anders", vat Klarenbeek het samen.

Ontwerper Daniël Marot had de kunst afgekeken op Versailles, het paleis van Willems aartsrivaal Lodewijk XIV. Op de tentoonstelling is een maquette te zien van de inmiddels afgebroken Ambassadeurstrap uit dat paleis, die ook bedoeld was om bezoekers te imponeren.

Verschil is dat waar de Franse Zonnekoning voor zijn meerdere eer en glorie allerlei buitenlanders liet afbeelden, Willem voor slechts één volk koos, de Ottomanen. Een bewuste afweging, stelt Rusu.

De goede banden met Constantinopel moesten de keizer Leopold I van het Heilige Roomse Rijk overtuigen dat die het beter met Willem tegen de Fransen kon opnemen dan zijn Grote Turkse Oorlog voort te zetten.

Rusu: "Het was een politiek schaakspel. Als neutrale macht wilde Willem bemiddelen tussen de keizer en de sultan. Niet alleen uit goede wil, maar ook omdat hij de steun van Leopold nodig had. Als de keizer oorlog voerde op twee fronten, speelde dat Lodewijk XIV in de kaart. Eigenbelang dus."

Weggeplamuurd

Doorslaggevend in die machinaties was de diplomatiekunst overigens niet. "Alleen met een muurschildering win je geen oorlog", lacht Rusu. "De politieke manoeuvre die Willem voor ogen had, lukte uiteindelijk niet."

Leopold en hij sloten juist eerst vrede met Lodewijk, waarna enkele jaren later ook de Grote Turkse Oorlog afliep. "Willem werd uiteindelijk door Lodewijk XIV erkend als koning van Engeland. Dus hoewel zijn diplomatiek subtiele manier niet slaagde, kreeg Willem uiteindelijk wel zijn zin."

Doordat het politieke spelletje daarmee uitgespeeld was, raakte de betekenis van de muurschildering steeds verder in de vergetelheid. Toen die ook nog begon af te bladderen, besloot Lodewijk Napoleon tijdens de Franse bezetting, begin 19e eeuw, het trapportaal maar helemaal wit te plamuren. Het kwam pas een kleine eeuw later weer tevoorschijn toen koningin Wilhelmina het paleis in oude stijl terugbracht.

Omdat de oorspronkelijke wandschildering sterk was aangetast besloten de restauratoren tot een reconstructie op doek. Het is met 550 vierkante meter het op een na grootste schilderij van ons land, na Panorama Mesdag. De nieuwe tentoonstelling is ook de start van de restauratie daarvan, onder het oog van het publiek.

James Bond at het bij zijn ontbijt, Jane Austen liet het opdienen in Sense and Sensibility, The Beatles zongen erover in Lucy in the Sky with Diamonds en in een Agatha Christiedetective werd er ooit iemand mee vergiftigd. Marmelade, Britser dan Brits vind je de bitterzoete sinaasappeljam met geconfijte schillen niet.

Het leidde dan ook tot schreeuwende krantenkoppen en tot verontwaardigde vragen in het Lagerhuis toen bleek dat nieuwe EU-regels misschien ook tot aanpassingen in het Verenigd Koninkrijk leiden. De regering-Starmer vindt de ophef maar een smeercampagne.

Het begon allemaal met de vaststelling van de BBC dat aangepaste voedselrichtlijnen van de EU ook gevolgen zullen hebben voor de Britten. Omdat na de Brexit de strikte Britse definitie van het ontbijtbeleg werd losgelaten, mag de aanduiding marmelade in de Europese Unie nu ook voor andere jams gebruikt worden.

Dat sluit beter aan bij het taalgebruik van landen als bijvoorbeeld Duitsland, Italië en Spanje, waar marmelade, marmellata en mermelada gebruikt worden voor jam in het algemeen. Volgens de nieuwe regels mag het woord marmelade voor allerlei varianten worden gebruikt, zolang de specifieke vrucht waarvan de jam gemaakt is maar genoemd wordt.

Willekeurige fruit preserves marmelade noemen zouden de Britten misschien nog wel slikken, maar het betekent ook dat zij de naam van hun eigen marmelade moeten aanpassen, als ze makkelijk weer toegang willen krijgen tot de EU.

De regering-Starmer hoopt daar voor 2027 afspraken over te maken, na jaren waarin conservatieve regeringen dat afhielden. Als dat gebeurt mag simpelweg marmelade niet meer, dat moet dan "citrus marmelade" worden, redeneerde de BBC.

Bitterzoet broodbeleg

Marmelade werd in 1797 uitgevonden door James Keiller. Volgens de legende nam hij een lading sinaasappelen over van een Spaans schip dat na een storm de haven van het Schotse Dundee was binnengevaren.

Hij kookte de vruchten met schil en al in tot een bitterzoet goedje, dat hij als broodbeleg aanprees in plaats van als dessert, zoals toen gebruikelijk. Hij vernoemde zijn product naar het Franse marmelade, dat weer afgeleid was van de Portugese naam voor een kweepeer.

De aangekondigde aanpassing leidde tot veel ophef en de gebruikelijke woordspelingen in de Britse pers. "Wat moet Paddington hier niet van denken?!", vroeg de Daily Mail zich af, met een verwijzing naar de kinderboekbeer die altijd een sandwich onder zijn hoed bewaart. The Times voorspelde "een bitter eind" voor het populaire broodbeleg.

Gisteren werd er in het House of Commons ook een half uur over gesproken, tussen debatten over het defensiebudget en mesgeweld op straat door.

Betekent de nieuwe regelgeving ook dat de ingrediënten moeten veranderen, wilden Lagerhuisleden weten. Waarom moet het VK onder Brusselse druk ineens van citrusmarmalade spreken? Kunnen we er niet voor zorgen dat waanzinnige namen als aardbeienmarmelade of frambozenmarmalade voorkomen worden?

Ondertussen praatten de politici smakelijk over hun eigen relatie met het broodbeleg. De Noord-Ierse Jim Shannon betreurde het dat zijn eigen moedertje op haar 94ste niet meer in staat was haar eigen versie te produceren. "Niets heb ik liever dan marmelade met toast - en dan bedoel ik marmelade, niet citrus-jam!"

Euromythen

Minister Eagle van Voedselzekerheid slaagde er zowaar in de gemoederen tot bedaren te brengen. Niemand gaat de Britten dwingen het recept aan te passen en wat de labels betreft: zelfs die kunnen blijven zoals ze zijn. "In supermarktschappen heet marmelade vaak al sinaasappelmarmelade. Dat is dus volledig in lijn met Europese regelgeving, zowel in het verleden als in de toekomst."

Volgens de Labour-minister wilden chauvinistische politici het debat kapen. Het marmdelade-geschil zou passen in een rijtje met kwaadaardige euromythen over Brusselse bemoeienis, zoals te kromme bananen of plannen om doedelzakken te verbieden wegens geluidsoverlast.

Eagle vierde de marmelade juist als een voorbeeld van internationale samenwerking: ooit bedacht in Portugal, verfijnd in Schotland en met een Franse naam. "De mensen die het als een patriottisch symbool gebruiken beseffen niet dat marmelade veel internationaler is dan dat."

De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten leiden tot hogere inflatie en een daling van de koopkracht. Dat verwacht het Centraal Planbureau (CPB). Binnen de groep lagere inkomens zijn er grote verschillen in impact door de hoge brandstofprijzen, blijkt uit een rapport.

Het planbureau onderzocht de impact van de oorlog voor de Nederlandse economie aan de hand van drie scenario's. Het keek naar een scenario met marktverwachtingen waarbij het uitgaat van een kortdurend conflict en ook naar twee andere scenario's, een waarbij de energieprijzen nog korte tijd pieken en eentje waarbij de piek langer aanhoudt.

Door de gestegen energieprijzen daalt de verwachte koopkracht. Voor het conflict was de verwachting dat huishoudens er dit jaar 1,4 procent op vooruit zouden gaan. Maar nu is de verwachting dat de koopkracht gelijk blijft.

Als de energieprijzen korte tijd opnieuw gaan pieken daalt de koopkracht 1,2 procent. Maar als die prijzen langere tijd hoog blijven, is die daling 1,4 procent.

Volgend jaar zal de koopkracht wel weer wat herstellen. "De lonen zullen reageren op de prijzen en de olieprijzen zullen dalen, maar voor dit jaar zit er geen koopkrachtstijging in", legt CPB-directeur Pieter Hasekamp uit.

Inflatie stijgt

Het stijgen van de olieprijs zal snel doorwerken in onze economie, concludeert het CPB. De hoge energieprijzen leiden ertoe dat andere prijzen ook verder stijgen. Dat komt in eerste instantie doordat brandstof duurder wordt. Bedrijven zijn meer kwijt voor het transport van goederen en verhogen hun prijzen.

Als de oorlog op de korte termijn stopt zal de inflatie uitkomen op 3,8 procent, dat is 1,5 procent hoger dan verwacht was. Als de oorlog langer duurt kan de geldontwaarding verder pieken richting de 5,3 procent.

Veel kilometers rijden

Het CPB verwacht dat meer mensen in armoede terecht komen, al blijft die stijging beperkt. In het somberste scenario groeit het aantal mensen in armoede met een half procentpunt.

De verschillen tussen de mensen in armoede zijn groot. Het CPB heeft gekeken naar huishoudens met een inkomen tot net boven de armoedegrens. Het gaat om 775.000 mensen, een derde daarvan heeft minstens één auto.

Die groep gaat in de verschillende scenario's gemiddeld tussen de 200 en 350 euro per jaar extra betalen, maar dat kan uitschieten naar meer dan 1000 euro per jaar extra als die huishoudens veel kilometers rijden.

Gerichte en tijdelijke maatregelen

Het CPB adviseert om eventuele steunmaatregelen niet op lange termijn in te zetten. Als het kabinet met steun komt, moet dat gericht en tijdelijk. "Omdat Nederland meer energie importeert dan exporteert hebben we gewoon te maken met hogere kosten, het is dus echt een verdelingsvraagstuk. De overheid zou vooral kwetsbare groepen moeten helpen waar dat kan", zegt Hasekamp.

Volgens het planbureau is dat wel ingewikkeld, omdat het om een specifieke groep gaat, namelijk huishoudens met een smalle beurs die veel kilometers maken. Veel effecten van de knoppen waar het kabinet aan kan draaien, komen niet direct terecht bij deze groep.

Hogere reiskostenvergoedingen

Afgelopen week lekte uit dat het kabinet kiest voor hogere reiskostenvergoedingen voor werknemers en een halvering van de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens, die worden vooral gebruikt door kleine ondernemers met een bestelbus. Daarnaast komt er 50 miljoen euro om de armste huishoudens te steunen en wordt er extra geld uitgetrokken voor het isoleren van huizen.

CPB-directeur Hasekamp wil nog niet direct ingaan op de uitgelekte maatregelen, maar zegt dat het "in algemene zin goed is om iets te doen voor kwestbare groepen en dat zo tijdelijk en gericht mogelijk uit te voeren. Compensatie voor de een, is de rekening voor de ander".

Het kabinet kiest in tegenstelling tot Duitsland niet voor een accijnsverlaging op brandstoffen. "Het zou beter zijn als er meer Europese coördinatie zou zijn op dit terrein. Iedereen vindt nu zijn eigen oplossing, maar dat betekent dat we elkaar een beetje beconcurreren op dit punt", zegt Hasekamp.

De Tweede Kamer is zeer onaangenaam verrast over het opduiken van zeker 64 miljoen bestanden die mogelijk relevante informatie bevatten over het toeslagenschandaal. Het bestaan van die uit het beeld geraakte datakluis met bestanden werd in juli vorig jaar op het ministerie duidelijk, maar is gisteren pas door het kabinet gemeld aan de Kamer.

"Was dat een bewuste keuze of is hier sprake van falen?", vroeg CDA-Kamerlid Inge van Dijk vanmorgen aan verantwoordelijk staatssecretaris Palmen van Herstel Toeslagen. Kamerlid Van Eijk van coalitiepartner VVD noemde het opduiken van de datakluis "zeer ernstig". Partijen als Denk en SP spraken het vermoeden uit dat er sprake is van een doofpot.

Maar Palmen ontkent dat. Het heeft volgens haar helaas lang geduurd voordat de inhoud van de kluis duidelijk werd. Toen de afgeschermde digitale opslag negen maanden geleden gevonden werd, was die volgens haar ondoorzoekbaar. "Er moest eerst een soort sleutel gevonden worden om de kluis open te krijgen."

Steekproeven

Daarna zijn er steekproeven gedaan, waaruit documenten naar voren kwamen die eigenlijk gestuurd hadden moeten worden naar de parlementaire enquêtecommissies die onderzoek deden naar de uit de hand gelopen fraudejacht van de Belastingdienst.

Gisteren stuurde Palmen samen met haar collega Eerenberg van Financiën een brief naar de Tweede Kamer over de vondst van de miljoenen ongesorteerde bestanden. Ze schrijven daarin dat ze het zeer betreuren dat de informatie niet eerder naar de Kamer is gegaan. Er komt een onafhankelijk onderzoek naar hoe dat heeft kunnen gebeuren. De bestanden worden alsnog doorzocht.

Of er daadwerkelijk belangrijke informatie tussen zit, moet nog blijken. Maar Palmen gaat ervan uit dat die nooit gevolgen kan hebben voor de gedupeerde ouders. Bij het bepalen of mensen slachtoffer zijn van het schandaal zijn hun eigen verhalen het uitgangspunt, zei ze. Ook als er informatie bij zit die erop wijst dat ouders helemaal niet gedupeerd zijn, hoeven ze hun schadevergoeding niet terug te betalen.

Vertrouwen

Ondanks de antwoorden van de staatssecretaris zijn de Kamerleden er niet gerust op. Ze blijven het vreemd vinden dat Palmen vorige zomer al op de hoogte was van het bestaan van de kluis en de mogelijk relevante inhoud, terwijl ze dat toen niet aan de Kamer heeft gemeld.

Dat raakt volgens hen aan het vertrouwen tussen kabinet en Kamer en dat vertrouwen is in dit dossier al broos. De zaak van de teruggevonden datakluis zal de komende maanden terugkomen in de Tweede Kamer. Palmen heeft toegezegd dat ze voor de zomer meer duidelijkheid denkt te kunnen geven over de inhoud van de bestanden.

Tientallen websites waarop zogenoemde designerdrugs werden verkocht zijn offline gehaald. Op de sites werden middelen aangeboden die in strijd zijn met de wet.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) deden onderzoek naar de websites waar nieuwe psychoactieve stoffen werden verkocht. Sommige van die stoffen kunnen worden gezien als namaakmedicijnen.

De middelen werden aangeboden als research chemicals, precies zoals in 2025 bij het omstreden Funcaps gebeurde. Aanbieders proberen de wet te omzeilen door te stellen dat de stoffen bedoeld zijn voor onderzoeksdoeleinden en niet voor menselijke consumptie. Toch promootten de websites de middelen actief en leverden ze aan iedereen die ze bestelde.

43 sites zijn offline gehaald. Naar enkele andere aanbieders wordt nog verder onderzoek gedaan. Volgens de toezichthouders verschijnen sites die offline zijn gehaald vaak snel weer onder een andere naam. Veel sites staan op buitenlandse servers, waardoor het voor Nederlandse toezichthouders moeilijker is om ze te blokkeren.

Doordat de samenstelling van middelen vaak niet klopt, brengt het gebruik ervan grote gezondheidsrisico's met zich mee. Soms kunnen producten levensgevaarlijk zijn. Het Openbaar Ministerie onderzoekt in de Funcaps-zaak 58 verdachte sterfgevallen.

Daarom waarschuwen de organisaties consumenten. "Koop deze rommel niet", zegt Lex Benden van toezichthouder NVWA. "Je weet niet wat je koopt, het is riskant en al helemaal in combinatie met andere medicijnen. Mensen met gezondheidsklachten moeten naar een huisarts gaan in plaats van op dergelijke sites producten kopen."

Meer, minder of andere stoffen

Na de berichtgeving over Funcaps deed NOS Stories een steekproef: van de zes onderzochte psychoactieve stoffen, was er slechts één zoals die werd aangeboden. Twee middelen bevatten minder van de beloofde werkende stof. Bij één van deze gevallen was dat zelfs de helft minder. Een ander middel bevatte juist 30 procent meer werkzame stof. Twee andere pillen waren samengesteld uit totaal andere chemische stoffen, en niet de genoemde stof.

De website waarop NOS Stories bestelde, is nog steeds online te vinden. Benden van de NVWA weet niet waardoor dat komt.

Ook andere media lieten drugs en medicijnen testen op hun samenstelling. Follow The Money kwam na bestellingen bij andere sites tot vergelijkbare conclusies: "Twee van de drie bestelde pillen bevatten naast de aangegeven stoffen ook andere stoffen. Dat vergroot het risico op ernstige bijwerkingen".

Benden maakt onderscheid tussen mensen die namaakmedicijnen bestellen om klachten te verminderen en mensen die "een leuke avond willen hebben". "Je moet sowieso geen drugs gebruiken, dus ook geen designerdrugs."

De politie heeft een verdachte aangehouden voor de mishandeling van een verslaggever van omroep PowNed in de Utrechtse wijk Overvecht vorige maand. Het gaat om een 18-jarige man uit Utrecht.

De mishandeling gebeurde op 11 maart. Een journalist en een cameraploeg van PowNed waren die dag in de buurt van de Theemsdreef in Overvecht. Dat was een dag na de rellen die daar waren geweest, waarbij de politie een stadsbus vorderde om agenten achter te laten schuilen.

De rellen ontstonden nadat de politie een jongen op een motorscooter had klemgereden. Een groep van ongeveer vijftig jongeren viel vervolgens vrijwel direct de agenten aan.

De verslaggever stelde aan voorbijgangers vragen over de ongeregeldheden. Een jonge man gaf aan niet gefilmd te willen worden, waarna hij agressief werd en de verslaggever een klap in het gezicht gaf.

Beelden verdachte verspreid

Om de dader te kunnen opsporen verspreidde de politie vorige week beelden van de verdachte. Daarmee kreeg hij de kans om zichzelf te melden. Het is niet bekend of hij dat gedaan heeft, of dat hij is herkend door anderen, schrijft RTV Utrecht.

"Het tonen van beelden is een zwaar opsporingsmiddel", schrijft de politie. Er zijn strenge regels aan verbonden en vaak moet de politie eerst andere middelen inzetten om iemand te vinden.

Daarom heeft de politie ook geblurde beelden gedeeld, terwijl online al herkenbare beeld van de verdachte circuleerde.

Als de overname van techbedrijf Solvinity doorgaat, kan de Amerikaanse overheid bij persoonlijke gegevens van vrijwel alle Nederlanders. Daarvoor waarschuwt een belangrijke privacy-ambtenaar in de Volkskrant.

Het gaat volgens hem om gegevens die beschikbaar zijn in MijnOverheid. Dat is de online omgeving waarop je kunt zien welke gegevens de overheid over je heeft. Het gaat onder meer om je naam, geboortedatum en waar je woont, maar bijvoorbeeld ook over je inkomen.

MijnOverheid wordt beheerd door de overheidsorganisatie Logius, maar een deel van de IT-dienstverlening staat op computers van het Nederlandse bedrijf Solvinity. Het Amerikaanse bedrijf Kyndryl wil dit bedrijf overnemen. Daarom is er al maanden onrust over.

VS kan gegevens opeisen

Het bedrijf dat de IT-dienstverlening voor MijnOverheid doet, kan bij de persoonlijke gegevens die in MijnOverheid zichtbaar zijn, blijkt volgens de Volkskrant uit een intern onderzoek van Logius. Pieter van Oordt, de hoogste privacy-ambtenaar van Logius, zegt tegen de krant dat dit onderzoek nooit met de Tweede Kamer is gedeeld.

Als Kyndryl Solvinity overneemt, valt het platform onder Amerikaanse wetgeving. De Amerikaanse overheid kan daarmee in het geheim de gegevens opeisen die bij MijnOverheid staan.

Zelfs extra maatregelen die Logius zou nemen, zullen onvoldoende zijn om de gegevens van Nederlanders volledig te beschermen, schrijft de Volkskrant op basis van het interne onderzoek. Volgens de krant is het onderzoek op 24 november gedeeld met het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Er waren eerder ook al zorgen dat de Amerikaanse overheid de toegang tot DigiD kan blokkeren als de overname doorgaat. "Ik kan het niet simpeler zeggen: de VS kunnen DigiD voor langere tijd uitzetten en geheime informatieverzoeken uitvaardigen", zegt Van Oordt in de Volkskrant.

Ander plan

De toezichthouder Bureau Toetsing Investeringen (BTI) onderzoekt de overname. Die kan beoordelen of de overname ernstig nadelig kan uitpakken. Het BTI adviseert de minister van Economische Zaken daarover. Die besluit uiteindelijk of de overname mag doorgaan.

In de Tweede Kamer is al maanden onrust over de geplande overname. Tweede Kamerleden hebben onder meer gesproken met Kyndryl. Het bedrijf verzekerde de Kamerleden dat de Nederlandse gegevens geen gevaar lopen, maar de Kamer is daar niet gerust op.

Van Oordt treedt met zijn waarschuwing naar buiten, omdat er volgens hem intern niet naar hem geluisterd wordt. Hij zegt in de krant dat hij niet kan praten met de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken over zijn zorgen.

Door nu te waarschuwen, hoopt hij dat de overname wordt tegengehouden en dat er wordt gekozen voor een ander plan. Het ministerie van Binnenlandse Zaken laat aan de NOS weten dat dit alternatief "geen serieuze optie" is.

De Amerikaanse president Trump zegt in een bericht op sociale media dat de leiders van Libanon en Israël vandaag voor het eerst in decennia weer zullen spreken. Een Israëlische minister beaamt dat, maar een functionaris uit Libanon zegt nog van niks te weten.

"We proberen wat ademruimte te creëren tussen Israël en Libanon", schrijft Trump in een kort bericht op Truth Social. "Ze hebben al zo'n 34 jaar niet gesproken, dat gaat nu gebeuren. Leuk!"

Uit het bericht wordt niet duidelijk hoe en waar het overleg zou plaatsvinden of met wie. Zowel de Israëlische premier Netanyahu als zijn Libanese collega Salam hebben nog niet op de aankondiging gereageerd.

Wel bevestigt de Israëlische minister Gamliel van Innovatie dat Netanyahu zal spreken met de Libanese president Aoun. Maar een Libanese overheidsfunctionaris zegt daarentegen dat Beiroet "niet op de hoogte" is van een voorstel. Wel zijn er ook daar geruchten over een gesprek tussen Aoun en Netanyahu.

Vele honderden doden

Toen Israël en de VS met hun oorlog tegen Iran begonnen, nam de Iraanse bondgenoot Hezbollah ook weer doelen in Israël onder vuur. Israël voerde daarom de afgelopen weken zware aanvallen uit op Libanon, waarbij ook wijken in de hoofdstad Beiroet aanhoudend werden bestookt.

Gisteren voerde het Israëlische leger naar eigen zeggen 200 aanvallen uit op het land. In anderhalve maand zijn volgens de Libanese autoriteiten al bijna 2200 mensen omgekomen. Bovendien ligt een groot deel van Zuid-Libanon in puin, is Libanese infrastructuur verwoest en betekent de strijd een enorme economische klap voor het fragiele land.

Ondertussen houden de raketbeschietingen van Hezbollah op Israël aan. Ook vanmorgen ging het luchtalarm in Noord-Israël weer af.

Bufferzone

Premier Netanyahu zei gisteren in een tv-toespraak dat hij van plan is in Libanon een bufferzone in te stellen, om aanvallen op Israël te voorkomen. Daarvoor zou een groot deel van Zuid-Libanon moeten worden ontvolkt omdat - in de woorden van een legerwoordvoerder eerder - "elk huis daar een commandocentrum is".

Ambassadeurs van Libanon en Israël spraken elkaar deze week in Washington. Hezbollah was daarbij niet vertegenwoordigd, hoewel de politieke tak van de militante beweging in de Libanese regering zit. Zoals verwacht leverde dat eerste gesprek niets concreet iets op, het was vooral bedoeld om na tientallen jaren het ijs weer te breken.

De laatste rechtstreekse gesprekken tussen leiders van Israël en Libanon waren tijdens de Conferentie van Madrid in 1991. Daarna bleven bilaterale onderhandelingen over vrede doorgaan tot 1993, maar sindsdien was er alleen indirect overleg geweest.

De woningmarkt lijkt iets meer in balans te komen, doordat er meer woningen worden aangeboden en kopers afwachtender zijn. Dat meldt makelaarsvereniging NVM op basis van verkoopcijfers van aangesloten makelaars.

In het eerste kwartaal van 2026 zijn ongeveer 34.600 huizen verkocht, ruim een kwart minder dan in de laatste drie maanden van vorig jaar. De gemiddelde verkoopprijs daalde 2,7 procent, naar 485.000 euro. In vergelijking met een jaar geleden ligt de gemiddelde verkoopprijs nog wel 10.000 euro hoger.

Hoewel het gebruikelijk is dat de gemiddelde verkoopprijs in het eerste kwartaal van het jaar iets lager is, is de daling nu hoger dan normaal. Volgens de NVM komt dat vooral doordat er minder grote en dure woningen worden verkocht en huizen langer te koop staan.

Er werden bijvoorbeeld meer appartementen verkocht die voorheen werden verhuurd. Deze zogenaamde 'uitpondwoningen' zijn vaak kleiner en goedkoper.

Minder concurrentie

Door de onzekerheid in de wereld, zoals de oorlog in Iran, wachten potentiële kopers volgens de NVM langer met het kopen van een huis. Daardoor is er minder concurrentie en meer onderhandelingsruimte. Zo neemt het aantal bezichtigingen en biedingen per woning af en hebben kopers iets langer de tijd om te beslissen of ze een huis willen kopen.

Ondanks het stijgende aanbod blijft de woningmarkt krap, waarschuwt de NVM. In veel regio's worden woningen nog altijd snel verkocht en is de vraag groter dan het aanbod. "De verschillen op de woningmarkt nemen hierdoor toe", zegt voorzitter Lana Goutsmits-Gerssen van NVM-vakgroep Wonen. "Instapklare en energiezuinige woningen blijven populair, terwijl andere woningen langer te koop staan."

Regionale verschillen

Vooral in de kustregio's en in het noorden van het land bleef het aantal verkochte woningen in het eerste kwartaal van dit jaar wat achter. In Zuid-Limburg en delen van Drenthe en Overijssel werden juist meer woningen verkocht. In de vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag bleven de verkoopaantallen redelijk stabiel.

De dalende verkoopcijfers zijn niet overal direct terug te zien in de prijzen. Vrijwel in alle regio's ligt de gemiddelde verkoopprijs hoger dan een jaar geleden. In de regio's met veel aanbod van bijvoorbeeld uitpondwoningen, stijgen de prijzen het minst snel.

In de grote steden zijn de verkoopprijzen hoger dan vorig jaar. Maar ook hier neemt volgens de NVM het woningaanbod toe, waardoor de prijsstijgingen steeds kleiner worden.

Hoge overbruggingskosten

Ook de verkoop van nieuwbouwwoningen lag in het eerste kwartaal van dit jaar lager dan in het eerste kwartaal van 2025.

Het aanbod van nieuwbouwwoningen steeg, mede door de bouw van nieuwe woningen, naar het hoogste niveau sinds 2016. Toch betekent dat volgens de NVM niet dat het aanbod ook aansluit bij de vraag.

Nieuwbouwprojecten lopen geregeld vertraging op door bijvoorbeeld bezwaarprocedures en netcongestie, waardoor de oplevering langer duurt. Kopers worden daardoor terughoudender, uit angst hoge overbruggingskosten te moeten betalen.

Minder vierkante meters

De gemiddelde verkoopprijs van nieuwbouwwoningen bleef met 488.000 euro relatief stabiel. De prijs per vierkante meter steeg wel door, onder andere doordat woningen kleiner worden.

Om stijgende bouwkosten te compenseren en huizen betaalbaar te houden, kiezen ontwikkelaars er vaker voor kleinere woningen te bouwen. De NVM waarschuwt dat nieuwbouwwoningen daardoor betaalbaar lijken, maar kopers wel minder vierkante meters aan woonruimte krijgen voor hun geld.

In het Friese dorp Terherne is een lijnbus de sloot in gereden. Er zaten zes personen in de bus toen het ongeluk gebeurde, inclusief de chauffeur. Een persoon raakte zwaargewond, die is vervoerd naar het ziekenhuis.

De bus is deels volgelopen met water:

Ook de chauffeur is ter controle naar het ziekenhuis gebracht. De overige vier inzittenden raakten lichtgewond en hoefden niet naar het ziekenhuis. De politie onderzoekt hoe de bus van de weg is geraakt.

De bus van Qbuzz ligt in de sloot naast de weg Ûtbuorren. De betreffende buslijn rijdt tussen Heerenveen en Leeuwarden.

Bij een grootschalige Russische aanval op Oekraïense steden zijn zeker zestien doden gevallen. In Odesa werden negen mensen gedood en raakten elf mensen gewond, meldt het Oekraïense leger. In Kyiv vielen vier doden, onder wie een kind van 12 jaar.

In verschillende wijken van de hoofdstad zijn aanvallen gemeld. Er zijn zeker 45 mensen gewond geraakt, schrijft de burgemeester op Telegram. De aantallen lopen mogelijk nog op.

Ook de stad Dnipro werd aangevallen. Daar zijn drie doden en 27 gewonden gemeld. De autoriteiten zeggen dat verschillende gebouwen in brand staan of beschadigd zijn. Er werden onder meer woongebouwen geraakt. Ook in de haven van Odesa is schade.

Volgens het Oekraïense leger lanceerde Rusland in de afgelopen 24 uur meer dan 700 drones en tientallen raketten. Het luchtafweersysteem zou een groot deel van de drones onschadelijk hebben gemaakt, maar op zeker negen plekken zijn inslagen geweest.

In de Russische havenstad Tuapse, aan de Zwarte Zee, melden lokale autoriteiten twee dodelijke slachtoffers door Oekraïense drones. Het zou om twee kinderen gaan. Ook daar is brand uitgebroken.

Bondgenoten

Intussen probeert de Oekraïense president Zelensky voortdurend om meer steun te krijgen van bondgenoten. Hij hamert vooral op het belang van luchtafweergeschut, dat hard nodig is in zijn land. "Elke dag hebben we afweergeschut nodig - elke dag gaat Rusland door met aanvallen", schrijft hij op Telegram.

Dinsdag was Zelensky in Duitsland en in Noorwegen om te praten met regeringsleiders over defensiesamenwerking. Hij sprak ook met NAVO-chef Rutte. Gisteren was Zelensky in Italië voor een ontmoeting met premier Meloni.

Met haar sprak hij onder meer over de "drone-deal" waar hij aan werkt. Daarin moeten afspraken komen over drones, raketten, elektronische oorlogvoering en gegevensuitwisseling.

Enkele weken geleden sloot Zelensky akkoorden met Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, om samen te werken op het gebied van defensie en veiligheid. Vandaag is Zelensky in Nederland om een Four Freedoms Award in ontvangst te nemen.

Ondertussen moet de Oekraïense bevolking voortdurend schuilen voor de Russische aanvallen. Vanochtend schrijft de burgemeester van Kyiv: "Morgenochtend zal de vijand Kyiv opnieuw aanvallen. Blijf in de schuilkelders!"

Een brand in een grote raffinaderij in Australië dreigt de brandstoftekorten die zijn ontstaan door de oorlog in het Midden-Oosten te verergeren. Het complex voorziet in een tiende in de totale vraag van het land.

"Het is nog niet duidelijk wat de impact precies zal zijn", zegt minister Bowen van Energie. "Het is geen positieve ontwikkeling."

Vooral de benzineproductie is getroffen, diesel en kerosine kunnen nog wel gemaakt worden:

Australië lijdt significant onder de verhoogde brandstofprijzen door de oorlog, doordat het land voor 80 procent van zijn vraag afhankelijk is van de import, met name uit het Midden-Oosten.

Premier Albanese was dit weekend in Kuala Lumpur om te proberen de invoer uit Azië te verhogen, maar veel ruimte daarvoor is er niet: Aziatische landen hebben zelf ook grote moeite om aan genoeg brandstof te komen.

Prijsstijgingen onvermijdelijk

Het is nog niet duidelijk wat er is misgegaan bij de Viva-raffinaderij, een uur rijden van Melbourne. Er was eerst sprake van een snel groeiend lek, waarna een explosie ontstond. Het vuur trof daarna een gebied van 30 bij 30 meter.

De brandweer heeft het vuur inmiddels onder controle, maar door de schade zal het complex vooralsnog niet op volle capaciteit kunnen draaien. Met name de afdeling die benzine produceert is getroffen, maar uit voorzorg zijn ook de productie van diesel en kerosine afgeschaald.

De raffinaderij verwerkt 120.000 vaten olie per dag, ongeveer de helft van wat de dichtbevolkte staat Victoria dagelijks nodig heeft. Experts vrezen dat de tekorten hierdoor zullen oplopen en verdere prijsstijgingen onvermijdelijk zijn. De overheid koos er eerder al voor de accijns te verlagen om consumenten tegemoet te komen.

Goedemorgen! De Oekraïense president Zelensky ontvangt in Middelburg een internationale prijs. En het is erop of eronder voor AZ in de kwartfinale van de Conference League.

Het weer: de dag start met een mix van zon en wolkenvelden. Later breekt overal de zon door, maar ontstaan er ook stapelwolken. In het zuidoosten is er een kleine kans op een bui, verder is het droog. Het wordt 14 tot 18 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

De Verenigde Staten dreigen sancties op te leggen aan kopers van Iraanse olie. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Bessent gezegd tegen verslaggevers in het Witte Huis.

"We hebben landen laten weten dat als ze Iraanse olie kopen, of als er Iraans geld op hun banken staat, we nu bereid zijn secundaire sancties op te leggen", aldus Bessent. China is een van de grootste afnemers. Het land kocht voorheen meer dan 80 procent van de geëxporteerde Iraanse olie.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Het is nog twee maanden tot het WK voetbal in de VS, Canada en Mexico. Voor de aanwezige Nederlandse supporters is de sfeer niet compleet zonder de bekende Oranjebus. Daarom is die vanuit Noord-Brabant vertrokken om verscheept te worden naar Amerika.

Fijne dag!

Bij een steekincident in een woning in Hoofddorp is gisteravond een dode gevallen. Het slachtoffer is nog gereanimeerd door de hulpdiensten, maar was niet meer te redden.

Er is een verdachte aangehouden. De omgeving is afgezet en de politie onderzoekt wat er precies is gebeurd.

Het incident vond om 21.40 uur plaats in een woning aan de Liesbos in de Noord-Hollandse plaats. Volgens NH Nieuws rukten hulpdiensten massaal uit. Daarbij werden meerdere ambulances en ook een traumahelikopter opgeroepen.