NOS Nieuws - Algemeen

Het groeiende aantal datacenters in de Verenigde Staten zorgt daar voor een flinke vraag naar uitzendkrachten. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers van uitzendbureau Randstad.

De wereldwijde omzet van het uitzendbureau nam dan ook toe met bijna 2 procent naar 5,9 miljard euro. Het afgelopen kwartaal behaalde het bedrijf een winst van 84 miljoen euro.

De groei naar datacenters hangt samen met de opkomst van AI. Voor het gebruik van kunstmatige intelligentie zijn steeds meer datacenters nodig. "Voor de datacenters is met name veel behoefte aan vakmensen", vertelt topman Sander van 't Noordende. "Mensen die helpen de datacenters te bouwen, die de computers kunnen maken en ook de computerracks bouwen. Dat is hot business."

Nieuwe regelgeving

In Nederland nam de vraag naar uitzendkrachten van Randstad juist af. Volgens Van 't Noordende komt dat door de nieuwe regelgeving rondom uitzendkrachten.

Sinds 1 januari zijn de arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten en vaste medewerkers gelijkgetrokken. "De prijzen en dus ook de kosten voor onze klanten zijn omhoog gegaan met 4 tot 10 procent. Dat zet druk op de vraag, maar die is nu wel aan het stabiliseren. We zijn als markt aan het kijken naar een nieuw evenwicht. Dat lijken we gevonden te hebben", vertelt de Randstad-baas.

De verschillen in Europa zijn groot. Zo nam de vraag in Spanje naar uitzendkrachten met 12 procent flink toe. "De Spaanse economie doet het goed, met name in de logistiek en productie. Niet zozeer de datacenters, maar denk aan de levensmiddelen en de auto-industrie", zegt Van 't Noordende.

In andere landen, zoals Frankrijk en België gaat het minder florisant. Dat komt ook door veranderende wetgeving en het verlies van een paar grote klanten.

Optimistisch over toekomst

Toch kijkt de topman positief naar de toekomst: "Ik ben optimistisch", zegt Van 't Noordende. "Ik zie onze operationele tak aantrekken, de mensen in de fabrieken en distributiecentra. Daarna volgt meestal groei bij onze meer professionele rollen en dienstverlening voor vaste mensen. Maar het is nog te vroeg om erop vooruit te lopen en wat het voor de rest van het jaar betekent."

Op de oprit naar de A67 bij Veldhoven, in Brabant, is een vrachtwagen drie betonnen constructiebalken verloren. De oprit naar de snelweg zal enkele uren afgesloten zijn, meldt Rijkswaterstaat.

De loodzware balken zaten vast met vier spanbanden en schoten los van de vrachtwagen, schrijft Omroep Brabant. Er zijn geen gewonden gevallen.

Het zal even duren voor de oprit weer vrij is. De verloren lading moet worden opgetakeld. Daarna moeten herstelwerkzaamheden aan de weg en de vangrail worden uitgevoerd.

Het aantal aanslagen met explosieven in Nederland is in de eerste helft van dit jaar afgenomen. In totaal waren er 581 aanslagen of pogingen daartoe met explosieven, 124 minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat is een afname van bijna 20 procent.

Bij vrijwel alle aanslagen is vuurwerk gebruikt. In ruim 300 gevallen ging het om zwaar vuurwerk, bij 260 incidenten werd vuurwerk gecombineerd met brandstof. In enkele gevallen is op een andere manier een explosief gefabriceerd.

"Het is goed dat het aantal aanslagen landelijk begint af te nemen, maar iedere aanslag is er een te veel", zegt burgemeester Schouten van Rotterdam. Toch is er reden tot optimisme, zeker gezien het feit dat er in 2024 er nog een enorme stijging te zien was van 71 procent ten opzichte van 2023.

Schouten spreekt als voorzitter van het Offensief tegen Explosies, dat vorig jaar werd opgericht. Daarin werken instanties als de politie, het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Verbond van Verzekeraars samen om aanslagen met explosieven tegen te gaan.

'Jongeren pakken we wel'

Uit cijfers blijkt dat verreweg de meeste aanslagen worden gepleegd door jongeren onder de 25 jaar. Minder dan een op de zes verdachten was ouder dan dertig jaar. "Die jongeren pakken we vaak wel", zegt Schouten.

"De jongeren voeren alleen de opdrachten uit en weten vaak niet precies wie hun opdrachtgever is of waarom ze dit doen." Daarom focust de politie en het OM zich op de tussenpersonen. "Online en digitaal worden de explosies besteld. Het is een middel in het criminele circuit, maar ook zakelijk en relationeel."

Omdat veel van de daders van deze aanslagen jonger dan 25 zijn, wordt er ook ingezet op preventie. "We willen graag dat het voorkomen wordt en dat er niet achteraf gehandeld hoeft te worden." Zo worden ouders ondersteund om het gesprek aan te gaan met hun kinderen over de gevaren van het plegen van aanslagen met explosieven. Ook wordt er intensief samengewerkt met jongerenwerkers en bijvoorbeeld sportclubs.

In april vorig jaar werd door het Offensief een actieplan opgesteld, dit zijn de eerste resultaten. "We zijn er nog lang niet, de samenwerking moet voortgaan", vindt Schouten.

'Explosieven onder het bed'

Omdat het relatief eenvoudig is om aan zwaar vuurwerk te komen, wil het Offensief op Europees niveau de verkoop aan banden leggen. Het mag nu nog in Europa geproduceerd worden.

"Als het moeilijker beschikbaar is, wordt het ook moeilijker inzetbaar", zegt Schouten. Daarom richt de aanpak zich ook op het transport en de opslag onderweg naar Nederland. "We werken intensief samen met Duitsland, waar veel vuurwerk opgeslagen ligt in oude bunkers."

Als belangrijke reden voor het hoge aantal explosies met zwaar vuurwerk wordt vaak gewezen naar het prijskaartje. "Als je voor een paar euro zo'n explosief kan krijgen, is het een gemakkelijk middel om in te zetten, ook bij jeugdgroepen die tegenover elkaar staan", zegt Schouten.

Ze maakt zich al langer zorgen over de jeugdige betrokkenheid. "Ik zou ook tegen ouders willen zeggen: kijk eens onder het bed van je kind. Het is echt zo dat kinderen explosieven onder hun bed op hun slaapkamer bewaren."

Ruim twee weken woedt in het Midden-Oosten nu weer een luchtoorlog tussen Iran en de VS. Dagelijks zijn er raket- en droneaanvallen, maar wat is bekend over getroffen doelwitten? "Iran lijkt een duidelijkere strategie te hebben dan de VS", zegt oud-luchtmachtcommandant Patrick Bolder.

Bij de Iraanse aanvallen valt onder meer op dat Jordanië vaak is bestookt. Net als de andere onder vuur genomen landen huisvest het koninkrijk militairen en materieel van het Amerikaanse leger.

Luchtmachtbasis Muwaffaq Salti in het noorden van Jordanië werd eind vorige week in 48 uur tijd tweemaal getroffen. Op satellietbeelden is te zien dat ten minste één hangar op het vliegveld is verwoest. Een hangar ernaast is beschadigd. De NOS heeft de locatie van deze satellietbeelden gecontroleerd:

Zeker twee Amerikaanse militairen werden bij de aanval gedood, heeft het leger bevestigd. Waarschijnlijk is ook een vermiste militair omgekomen; er zijn stoffelijke resten gevonden die worden onderzocht.

Tientallen militairen raakten bij de raketaanvallen op Jordanië gewond en helikopters raakten beschadigd. Dat meldde The New York Times onlangs op basis van anonieme functionarissen. Het Pentagon zou deze informatie om strategische redenen hebben achtergehouden.

Wendbare raketten

De VS lijkt militair materieel te hebben verplaatst van de Golfregio naar Jordanië, dat verder van Iran weg ligt. Iran zet extra snelle en manoeuvreerbare raketten in om langs de luchtafweer te kunnen komen, zeggen legerbronnen tegen krant The Wall Street Journal (WSJ).

Het is zorgelijk voor de VS dat Iran op grote afstand dit soort gevoelige militaire doelwitten raakt, zegt Bolder. "Het lijkt een combinatie van innovatie door Iran en buitenlandse hulp. Om zoiets te raken heb je namelijk goede inlichtingen nodig." Iran krijgt mogelijk hulp van Rusland of China, schrijft WSJ.

Satellietfoto's tonen ook dat in Koeweit brand was in de haven van Al-Ahmadi. De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) beweert dat de Amerikaanse marine deze pier gebruikte, maar die bewering is niet onafhankelijk gecontroleerd.

Onder meer een ontziltingsinstallatie, waar van zeewater drinkwater wordt gemaakt, is volgens de Koeweitse autoriteiten getroffen door Iran. Kolonel buiten dienst Peter Wijninga benadrukt dat er vooral veel onduidelijk blijft over dit soort aanvallen. "Of het een misser was door Iran en er een Amerikaanse basis in de buurt ligt, dat vertelt het verhaal niet." Alles bij elkaar is er vooral nog veel onduidelijk over wat er allemaal is getroffen.

Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:

"Wat er precies geraakt wordt en wat vervolgens de exacte schade is, is vaak heel lastig te verifiëren. Dat heeft alles te maken met de locaties waar dit alles zich afspeelt. Het gaat om plekken die zorgvuldig zijn afgeschermd van de buitenwereld in landen die daarover maar weinig los willen laten. Het ligt allemaal extreem gevoelig.

Je merkt dat burgers in deze landen er ook niet makkelijk over praten. Iedereen weet maar al te goed dat je over dit soort onderwerpen maar beter je mond kan houden, omdat je anders in grote problemen kan komen. Journalisten of organisaties zijn ook niet welkom om een kijkje te komen nemen. Bovendien komt het nieuws over een aanval niet of soms pas veel later naar buiten, met hier en daar een officiële verklaring. Lokale media kunnen lang niet overal vrij over rapporteren.

Dit alles moeten we niet onderschatten in onze poging een volledig beeld te krijgen. Er is veel wat we niet met zekerheid weten en de propagandamachines draaien aan alle kanten overuren; imagoschade is in veel van deze landen ook een zorg."

De recente escalatie van geweld begon op 6 juli met Iraanse aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz. Sindsdien zijn er volgens VN-cijfers zeker twaalf schepen beschadigd geraakt.

Iran heeft de verantwoordelijkheid voor zeker negen aanvallen opgeëist, waarbij zestien opvarenden gewond raakten en een burgerdode viel. De vlam sloeg in de pan door tegenstrijdige opvattingen van de afspraken die Washington en Teheran hadden gemaakt over scheepvaart in de zeestraat.

Het beschieten van schepen heeft geleid tot Amerikaanse bombardementen op honderden locaties in Iran. Met name kustplaatsen waar de IRG leger- en marinebases heeft zijn onder vuur genomen. Ook werden raketlanceerinstallaties verder landinwaarts aangevallen.

Maar net als Iran heeft de VS naast militaire doelen ook civiele infrastructuur getroffen. Zo zijn rondom havenstad Bandar Abbas tunnels, bruggen en telecominstallaties gebombardeerd.

"Het is bij militaire campagnes heel normaal om bruggen van de vijand aan te vallen, om te voorkomen dat ze snel troepen kunnen verplaatsen of bevoorraden", legt Wijninga uit. Dat beaamt Bolder, maar hij erkent ook dat het gevoelig ligt. "Het is altijd een discussie of dit burgerdoelen zijn of niet, want ook het leger maakt er gebruik van. Feit is wel dat de burgerbevolking er eveneens last van heeft."

Zeker twintig burgers zijn gedood bij de Amerikaanse aanvallen, meldt mensenrechtenorganisatie Hrana, die in de VS is gevestigd. Tientallen vissersboten en verschillende spoorwegen en voedselwarenhuizen zouden zijn verwoest of beschadigd zijn geraakt. Duizenden mensen zitten zonder water doordat een ontziltingsinstallatie werd geraakt, stellen de Iraanse autoriteiten.

Het Iraanse regime zegt dat er in totaal zeker vijftig doden zijn gevallen en dat ruim 500 mensen gewond zijn geraakt. In deze cijfers is geen onderscheid gemaakt tussen burgers of militairen.

Aan tafel dwingen

Defensieanalist Bolder vraagt zich af of de VS, behalve het verzwakken van Irans leger, wel een strategie heeft. Het brede pallet aan getroffen doelen doet hem denken van niet. "Als je geen helder einddoel hebt, hoe wil je het dan bereiken? Deze aanvallen lijken er vooral op gericht om Iran weer aan de onderhandelingstafel te dwingen."

Dat laatste vermoedt ook Wijninga. "Trump heeft de aanvallen op de tankers mogelijk gezien als welkome reden om het bestand op te heffen. Na de internationale kritiek dat de afspraken neerkwamen op Amerikaanse capitulatie kan hij nu proberen te streven naar een situatie waar de VS meer als overwinnaar uit de bus komt. Maar uiteindelijk weten we nog niet goed wat de bedoeling van het nieuwe luchtoffensief is."

Ondertussen wil Iran volgens Bolder "de Amerikanen het leven zo zuur mogelijk maken in het Midden-Oosten, door bases aan te vallen en de landen die de aanwezigheid van het leger van de VS faciliteren. Dat er extra slachtoffers in Iran vallen zal het regime niet zo veel interesseren."

De politie heeft vannacht een 18-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor een dodelijk schietincident in Nijmegen. Net buiten het gebied waar de Vierdaagsefeesten waren, werd gisteravond rond 22.00 uur een andere 18-jarige man uit Rotterdam neergeschoten. Hij overleed in het ziekenhuis.

De aangehouden man wordt verdacht van betrokkenheid, meldt de politie. Zijn rol wordt onderzocht.

Vanwege de Nijmeegse Vierdaagse en de Vierdaagsefeesten was het op het moment van de schietpartij druk in de stad. De politie zei niet direct een link te zien tussen de schietpartij en het evenement, maar kan dat ook niet uitsluiten.

Geen gevolgen voor feesten

Burgemeester Bruls van Nijmegen noemt het zorgelijk en tragisch dat er iemand is overleden dicht bij het centrum. "Mijn medeleven gaat uit naar de nabestaanden", zegt hij. Ook meldt hij dat het incident geen gevolgen heeft voor de Marsen en Vierdaagsefeesten.

De schietpartij was op de Graafseweg. De omgeving is nog steeds afgezet voor forensisch onderzoek.

De politie bekijkt onder meer of er meer betrokkenen zijn en is ook nog steeds op zoek naar getuigen. Mensen die iets gezien hebben wordt gevraagd om zich te melden.

Goedemorgen! Vandaag wordt een politiebureau geopend in het huis waar Adolf Hitler werd geboren in Oostenrijk. En lopers zijn begonnen aan de tweede dag van de Nijmeegse Vierdaagse.

Eerst het weer: vandaag is het overwegend bewolkt en af en toe valt er een bui. Bij een matige tot vrij krachtige noordwestenwind wordt het 19 tot 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Nijmegen is een jonge man doodgeschoten tijdens de Vierdaagsefeesten. Het gebeurde rond 22.00 uur gisteravond, net buiten het festivalgebied. De man werd nog naar het ziekenhuis gebracht, maar daar overleed hij.

Er is nog geen verdachte opgepakt. De politie roept getuigen op zich te melden. Er was op dat moment veel publiek in het centrum van Nijmegen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Studenten van de TU Eindhoven hebben een zonne-ambulance ontwikkeld voor landen waar medische hulp niet vanzelfsprekend is. Het is zover bekend is het de eerste ambulance die op zonnestroom rijdt. Onze verslaggever reed een klein stukje mee en kreeg van alles te zien.

Fijne dag!

Na jaren van alarmerende berichten over het Braziliaanse Amazoneregenwoud is er nu een beetje goed nieuws. Sinds het begin van de metingen, in 1985, brandde er nog nooit zo weinig bos af.

Volgens MapBiomas, dat de ontbossing monitort, ging het in 2025 om een gebied van zo'n 3,1 miljoen hectare. Dat is een sterke daling met 2024, toen er nog 15,8 miljoen hectare Amazoneregenwoud in vlammen op ging.

In 2024 werd het Amazonegebied getroffen door de ergste bosbranden in meer dan twintig jaar. Volgens de BBC is de daling in het jaar erna te verklaren door La Niña, de tegenhanger van El Niño die nu voor hoge temperaturen zorgt in grote delen van de wereld.

Wat is El Niño?

El Niño is een weerfenomeen dat om de twee tot zeven jaar ontstaat. Het water in de Stille Oceaan warmt dan op en verstoort de gebruikelijke wind- en zeestromingen. Dat brengt wereldwijd gemiddeld een hogere temperatuur met zich mee en kan in meerdere regio's leiden tot extreem weer, zoals droogte of juist veel regenval.

De risico's op die extremen nemen al toe door klimaatverandering, en El Niño komt daar nog eens bovenop.

Het weerfenomeen wordt afgewisseld door La Niña, die juist een afkoelende werking heeft. De laatste La Niña liep afgelopen voorjaar ten einde, gevolgd door een vrij snelle omslag naar El Niño. De vorige El Niño bracht in 2023 allerlei weerrecords met zich mee. Geen El Niño is hetzelfde, maar in de regel neemt het risico op extremen toe bij een zwaardere El Niño.

Een van de onderzoekers van MapBiomas zegt dat Brazilië steeds beter voorbereid is op bosbranden. Zo is er steeds meer zicht op waar branden terugkeren en welke gebieden meer risico lopen. Daardoor kunnen er eerder preventieve maatregelen genomen worden.

Het tegengaan van de branden in het regenwoud is een speerpunt van president Lula. Bij zijn aantreden, op 1 januari 2023, benadrukte hij dat het doel was om de ontbossing in het Amazonegebied "volledig te stoppen".

De branden komen voor een deel doordat ze door mensen zijn aangestoken. Zo zijn er boeren die gebieden platbranden om ze geschikt te maken voor landbouw. Lula kondigde vlak na zijn aantreden aan dat het regenwoud met behulp van satellieten strenger zou worden gemonitord.

Toch is er ook kritiek op zijn beleid; milieuactivisten zijn boos vanwege de goedkeuring die Lula gaf voor olieboringen aan de monding van de Amazonerivier.

De man die eerder deze maand aan de dood ontsnapte nadat hij bijna door een kapot raam in een vliegtuig naar buiten werd gezogen, is uit het ziekenhuis. Ljubisa Karovic heeft verwondingen over zijn lichaam: "Ik heb geluk gehad."

De Serviër doet zijn verhaal bij de Britse krant The Guardian. Hij zegt dat hij zich niet veel van het incident kan herinneren, behalve "de explosie": "Mijn hoofd en nek doen nog steeds pijn, maar ik leef nog."

Eerder deze maand ging het bijna gruwelijk mis op een Ryanair-vlucht van het Griekse Thessaloniki naar het Duitse Memmingen. Vlak na het opstijgen was er volgens passagiers een knal, veroorzaakt doordat een raam brak. Karovic werd volgens getuigen tot zijn schouders naar buiten gezogen.

Medepassagiers konden hem naar binnen trekken. Volgens zijn vrouw, Svetlana Grkovic, kwam het cabinepersoneel niet in actie. Wel prijst ze het optreden van een vermoedelijk Albanese medepassagier. "Hij deed alles wat hij kon om hem terug te trekken. Daarna probeerde hij het raam te blokkeren met een tas. Die werd eruit gezogen, maar met een koffer lukte het. We zijn hem eeuwig dankbaar."

Karovic zegt dat zijn gezicht er door de druk en de luchtstroom opgezwollen en misvormd uitzag toen hij weer het vliegtuig in getrokken werd. "Misschien heeft de gordel mijn leven gered. Maar misschien is het het lot. Ik dank God iedere dag."

Karovic moet de komende zes weken een brace om zijn nek dragen. Daarna wordt bepaald of er een operatie nodig is. Verder heeft hij brandwonden en kneuzingen op zijn rechterarm, die doorlopen tot aan zijn oksel en borst.

'Keek de dood in de ogen'

Volgens de advocaat van Karovic is het een wonder dat hij het overleefd heeft. "Zijn hoofd en rechterarm hingen uit een vliegtuig op een snelheid van 600 kilometer per uur. Hij keek de dood in de ogen, maar kwam terug."

Ook de advocaat stelt na gesprekken met ooggetuigen dat het personeel aan boord niet in actie kwam. "Iedereen was het erover eens dat het personeel in shock leek te verkeren. Ze waren bang dat het vliegtuig zou crashen."

Het is niet duidelijk of er ook daadwerkelijk een aanklacht komt tegen Ryanair. De vliegtuigmaatschappij zegt dat er volgens protocol is gehandeld. Bij een plotselinge drukverlaging of snelle daling zijn passagiers en cabinepersoneel verplicht hun gordels om te doen en hun zuurstofmaskers op te zetten. Toen het vliegtuig weer op veilige hoogte vloog, hebben ze geholpen om de man naar een andere plek te verplaatsen, stelt Ryanair.

De Amerikaanse onderzoeksraad NTSB gaat onderzoek doen naar het incident. Ook een Europees luchtvaartagentschap doet al onderzoek.

Slapeloze nachten

Karovic kan het allemaal nog navertellen, al heeft hij er slapeloze nachten van. "Het lawaai van de explosie. Dat lawaai is er iedere keer als ik probeer te slapen." Hij zegt dat hij gecompenseerd wil worden door Ryanair. Vooralsnog ontving hij alleen mails over het omboeken van zijn vlucht.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de reisadviezen voor een aantal landen in het Midden-Oosten aangescherpt. Volgens het ministerie is de situatie er verslechterd.

Voor Qatar, Jordanië, Saudi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten geldt nu een oranje reisadvies. Dat betekent dat vakanties naar die landen worden afgeraden en dat geadviseerd wordt alleen naar die landen te reizen als dat noodzakelijk is. De oranje code betekent ook dat Nederlandse ambassades bij problemen minder goed kunnen helpen.

Het reisadvies voor Bahrein is zelfs rood. "Wat uw situatie ook is: reis er niet heen. Het is er te gevaarlijk", zegt het ministerie.

Vier kleurcodes

Het ministerie van Buitenlandse Zaken hanteert vier kleurcodes bij reisadviezen:

Aanleiding voor de aanscherping van de reisadviezen is volgens het ministerie de opgelaaide oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran. Iran voert als reactie op Amerikaanse aanvallen weer aanvallen uit op bondgenoten van de VS in het Midden-Oosten.

In Nijmegen is tijdens de Vierdaagsefeesten iemand doodgeschoten. Dat gebeurde gisteravond iets na 22.00 uur. Het slachtoffer overleed niet veel later in het ziekenhuis.

Volgens de politie is het slachtoffer een jonge man. Hij werd neergeschoten aan de Graafseweg, net buiten het festivalgebied. Er was op dat moment veel publiek in de stad.

Op de melding kwamen ambulances en een traumahelikopter af. Het is nog niet duidelijk wat de toedracht is van het incident.

De politie heeft de plek waar het gebeurde afgezet voor onderzoek. Een dader is nog niet aangehouden. De politie roept getuigen op zich te melden.

Gordijnen, keukenkastjes, waterkokers, en ook afwasborstels. Allemaal bevatten ze materialen afkomstig van het kilometers grote industriecomplex Chemelot, in Geleen.

Op Chemelot is te merken dat de chemische industrie al geruime tijd in moeilijkheden verkeert. De afgelopen jaren vielen er geregeld klappen. Afgelopen vrijdag kondigde de Europese Commissie aan dat de industrie meer tijd krijgt om te verduurzamen, maar of dat de redding wordt voor de chemische industrie moet nog blijken.

"Mensen die langs Chemelot rijden zien pijpen en buizen, maar realiseren zich niet dat de fiets, helm en de fietskleding er allemaal niet zouden zijn zonder dit industriepark", zegt de directeur van het chemische industriepark, Koos van Haasteren.

Domino-effect

Zijn boodschap is simpel: we zijn onmisbaar. Maar tegelijkertijd verkeert het complex van pijpen en koeltorens in Limburg in zwaar weer. Het Saudische Sabic en het Egyptische OCI moesten fabrieken verkopen en chemiebedrijf Fibrant sloot drie van de zeven fabrieken op het terrein, omdat het niet meer kon concurreren met productie vanuit Azië.

"Bedrijven zijn als een soort schakels met elkaar verbonden", zegt de decaan van de faculteit scheikunde aan de TU Eindhoven, Mark Boneschanscher. "Als er een omvalt krijg je een soort domino-effect waartegen je moeilijk kunt ingaan."

Een van de problemen waar de chemische industrie mee kampt, is de hoge gasprijs. De industrie gebruikt gas als brandstof en voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. Decennialang was gas een goedkope vorm van energie. Maar dat is inmiddels veranderd, door tal van oorzaken.

Gevolg: de prijs van gas is sinds 2020 meer dan vertienvoudigd, en piekte gedurende de energiecrisis van 2022. Daarom wil de sector over naar duurzamere energiebronnen, maar de hoge energieprijs in Nederland blijft een doorn in het oog.

"Wij willen in de toekomst meer elektriciteit gebruiken en minder gas, maar dat lukt niet met een overbelast stroomnet", zegt Van Haasteren. Hij maakt duidelijk dat ze al hard op weg zijn om verder te verduurzamen, maar dan moet dat wel mogelijk zijn.

Van Haasteren weet nog niet of het versoepelen van de Europese uitstootregels via het ETS-systeem op dat gebied veel gaat helpen. Wetenschapper Boneschanscher denkt wel dat er een effect zal zijn. "Het systeem zorgt er juist ook voor dat bedrijven blijven verduurzamen."

China

Tegelijk blijft de concurrentie uit Aziatische landen groot. Daar is de afgelopen jaren veel chemische industrie bijgebouwd, met volgens een volgens Van Haasteren "disproportionele" stijging van de uitstoot tot gevolg. Dat roept de vraag op wat er prioriteit heeft, zegt hij. "Willen we dat deze producten in Europa worden gemaakt op een duurzame wijze, of laten we het over aan een ander continent waarvan we niet weten hoe ze er worden gemaakt?"

Directeur van Natuur en Milieu Marjolein Demmers weet dat wel. "Natuurlijk willen we dat. Maar het is gek om dan de ambities omlaag te schroeven. We zitten in een klimaatcrisis. Ze staan in China ook niet stil op het gebied van verduurzaming. Maar juist daarom is het zo belangrijk hier te investeren."

Defensie

Het is ook vooral een politieke keuze of we de chemische industrie in Nederland overeind moeten houden, zegt Boneschanscher. "Als je het over onze strategische autonomie hebt is de keuze wat mij betreft eenvoudig. Dan moeten we zeggen: dit moet hier blijven", aldus Boneschanscher. Hij wijst onder meer onder meer op het belang dat defensie heeft bij de vezels die op Chemelot worden gemaakt voor kogelwerende vesten.

En dan is de werkgelegenheid voor Chemelot nog niet meegenomen, 8500 mensen werken er en dan zijn er nog honderden studenten verbonden aan de onderzoekscampus in Geleen.

Gezondheidseffecten

Alle argumenten vóór het behoud van de industrie nemen niet weg dat er ook kritiek is op het Limburgse chemiecomplex. Over de uitstoot van chemische stoffen maken omwonenden zich zorgen, wat aanleiding voor het RIVM is om de gezondheidseffecten te verkennen.

In februari schreef regionale krant De Limburger dat het risico op kanker voor omwonenden groter is dan eerst werd gedacht. Zowel Chemelot als de provincie Limburg benadrukt dat de uitstoot, ook op basis van metingen, binnen de wettelijke normen valt.

De Oekraïense commandant der strijdkrachten Oleksandr Syrsky wordt ontslagen. President Zelensky heeft dat bekendgemaakt op sociale media, zonder reden te geven. Syrsky's ontslag werd de afgelopen dagen meermaals geëist door betogers.

Syrsky was ruim 2,5 jaar de aanvoerder van het Oekraïense leger. Hij is niet de eerste hooggeplaatste leider die de afgelopen tijd door Zelensky wordt weggestuurd. Zo ondergaat het kabinet een herschikking.

Onder anderen de populaire minister Fedorov van Defensie werd ontslagen. Dat leidde tot verzet onder Oekraïners. Hij wordt beschouwd als het brein achter de nieuwste fase van de drone-oorlog tegen Rusland, die de laatste maanden steeds meer vruchten afwerpt.

Protest in Oekraïense steden

Meerdere dagen op rij gingen mensen de straat op, als steunbetuiging aan Fedorov. Daarbij eisten ze ook het vertrek van legerchef Syrsky, die naar verluidt in conflict was geraakt met zijn minister. Fedorov zou de strijdkrachten hebben willen hervormen, tegen het zere been van generaals als Syrsky.

Zelensky zegt daar niets over in zijn verklaring. "Ik ben Oleksandr Syrsky dankbaar en elk van onze soldaten voor de sterke frontlinieposities van Oekraïne", zegt de president. Hij roemt onder meer de Oekraïense verrassingsaanval op de Russische regio Koersk onder Syrsky. In 2024 wist het Oekraïense leger maandenlang een deel van de grensregio bezet te houden.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Zelensky kon na alle ophef en demonstraties van afgelopen week niet anders dan Syrsky wegsturen. De hoogste generaal was sinds zijn aanstelling al een controversieel figuur vanwege zijn Sovjet-stijl en zijn bereidheid om mensen op te offeren. Demonstranten zagen hem als een sta-in-de-weg voor de nodige hervormingen.

Dat Zelensky nu een jonge, ervaren generaal naar voren schuift die bekendstaat om zijn modernere aanpak, is dan ook een opluchting voor veel Oekraïners. Ze zien het als een belangrijke stap om de oorlog te winnen en als bewijs dat ze nog altijd in een democratie leven waarin hun president naar ze luistert, al moeten we nu nog zien wat er met Fedorov gaat gebeuren.

Zelensky heeft hem een andere functie aangeboden op het gebied van defensie, maar de net weggestuurde minister zou alleen weer op zijn oude plek willen terugkeren. Dat was ook - naast het vertrek van Syrsky - de tweede eis van de demonstranten."

De opvolger van Syrsky als commandant der strijdkrachten wordt Mychajlo Drapaty. Deze 43-jarige militair heeft diverse topfuncties binnen het leger bekleed, zoals commandant der landstrijdkrachten.

Schepen en distributiecentra

Na ruim 4,5 jaar oorlog is het einde van de strijd nog niet in zicht. Inmiddels weet het Oekraïense leger Rusland geregeld diep achter de frontlinie te treffen. Aanvankelijk werden vooral oliedepots onder vuur genomen, maar de laatste tijd ook schepen van de Russische schaduwvloot en zelfs distributiecentra van de grootste online retailer van Rusland.

De Oekraïense strijdkrachten hebben dit jaar voor het eerst in lange tijd weer wat bezet gebied bevrijd. Tegelijkertijd blijft Rusland langzaam oprukken op meerdere plekken aan het front. Het Russische leger blijft Oekraïense steden treffen met raketten, mede doordat Oekraïne te weinig onderscheppingsraketten heeft. Kyiv kampt met een groot tekort aan militairen, onder meer vanwege dienstweigering en desertie.

De directeur van het National Museum of American History in Washington wijst de scherpe kritiek van het Witte Huis op haar functioneren van de hand. Haar museum werd in een rapport weggezet als een bolwerk van "radicale activisten" die "niet willen dat je van je land houdt".

Maar vaderlandsliefde hoeft niet automatisch neer te komen op blind patriottisme, vindt directeur Anthea Hartig. Die liefde kan volgens haar ook blijken uit het tonen van de onwelgevallige kanten van de nationale geschiedenis.

Hartig sprak vandaag Congresleden over het rapport, dat verscheen op de 250ste verjaardag van de VS. Daarin wordt het prestigieuze Smithsonian Instituut, waar het museum onder valt, gekenschetst als een links bastion. Vooral Hartig zou met haar 'woke' ideologie alles waar Amerikanen trots op zijn in twijfel trekken.

"Het museum stelt Amerika voor als een problematisch land gesticht door mannen met grote tekortkomingen, gedefinieerd door witte superioriteit, slavernij, verovering, uitsluiting, onderwerping, racisme, xenofobie, misogynie en systemisch onrecht", concludeerde het rapport.

'Zelf conclusies trekken'

Bij het Congres bestreed Hartig die typering. "Het rapport schetst geen eerlijk beeld van alles wat het museum doet", meende ze. "Met onderzoek, precisie en compromisloze toewijding willen wij het hele verhaal van Amerika vertellen."

Het museum kiest geen partij in politieke debatten, voerde Hartig aan. "We bewaren en vertonen aspecten van het Amerikaanse leven in zijn gehele breedte, zodat het publiek het verleden kan ontdekken en zelf conclusies trekken."

Het is daarbij volgens haar niet onvaderlandslievend om ook de momenten te behandelen "waarin het land zijn idealen niet waarmaakte". "Dat is niet on-Amerikaans, het getuigt juist van respect voor het Amerikaanse volk en de belofte constant te werken aan 'een betere vereniging'", haalde ze de openingswoorden van de Amerikaanse grondwet aan.

180 jaar oud

Het Smithsonian werd in 1846 opgericht met een legaat van de Britse wetenschapper James Smithson om "kennis te vergaren en verspreiden". Het instituut groeide uit tot een toeristische trekpleister met goedbezochte musea, galerieën en een dierentuin op prominente locaties in de hoofdstad van de VS. Vorig jaar trokken de locaties 15 miljoen bezoekers.

Dat geliefde historische figuren als de oud-presidenten Washington, Lincoln en Jefferson of nationale symbolen er maar bekaaid van afkomen in haar museum, noemde ze onwaar. Bij binnenkomst wordt de bezoeker begroet door een enorm Washington-beeld, de schrijftafel waar Jefferson de Onafhankelijkheidsverklaring op schreef is een van de topstukken en de Star-Spangled Banner (de vlag uit het Amerikaanse volkslied) is in alle glorie te zien.

"Ik heb gezien hoe 10-jarigen hun hand op hun hart leggen bij de Star-Spangled Banner, zonder dat iemand zei dat ze dat moesten doen", zei Hartig. "Dat is het National Museum of American History op zijn best: als patriotisme niet wordt opgedrongen, maar wordt ingegeven."

Hartig kreeg in het Congres bijval van Democraten, die waarschuwen dat president Trump alleen een chauvinistisch succesverhaal wil vertellen. "Hij misbruikt zijn macht om politieke gehoorzaamheid af te dwingen van een gerespecteerd cultureel instituut", meende Afgevaardigde Joe Morelle. "Maar het is niet aan een president om de geschiedenis te herschrijven."

Trump trekt in zijn nieuwe ambtstermijn geregeld ten strijde tegen meer diversiteit in de Amerikaanse geschiedschrijving. Zo werden teksten bij nationale parken aangepast als ze voor hem onwelgevallige feiten vermelden en werden panelen over zwarte WO II-militairen verwijderd op begraafplaats Margraten. Ook wees hij de Nederlandse directeur van de National Portrait Gallery de deur vanwege haar beleid.

Hartig nodigde de Congresleden van harte uit voor een rondleiding in haar museum. "Dan treft u niet een instituut aan dat zijn land is vergeten, maar juist een dat er genoeg van houdt om het hele verhaal te vertellen, de triomfen en de worstelingen, de moed en de beloftes."

Het Franse parlement heeft ingestemd met een wet die kinderen onder de 15 jaar verbiedt sociale media te gebruiken. Daarmee is Frankrijk het eerste land in de Europese Unie dat een algemeen verbod op sociale media voor kinderen invoert.

De Franse regering wil met de wet kinderen beter beschermen tegen de schadelijke effecten van sociale media. De doelstelling is dat de regels in september ingaan, met het begin van het nieuwe schooljaar.

Mogelijk volgt eerst nog een toetsing door de Constitutionele Raad, die bekijkt of de wet in overeenstemming is met de grondwet.

De wet verplicht socialemediaplatforms om de leeftijd van gebruikers te controleren en kinderen onder de 15 jaar de toegang te ontzeggen. Online encyclopedieën als Wikipedia en platforms voor het delen van opensource-software vallen niet onder het verbod.

Leeftijdscontrole

Ook legt de wet een landelijk telefoonverbod op voor Franse middelbare scholen. Op basisscholen en lagere middelbare scholen in Frankrijk gelden al langer beperkingen voor het gebruik van mobiele telefoons.

Hoe platforms de leeftijd van gebruikers moeten controleren, mogen zij grotendeels zelf bepalen. Volgens de Franse zender BFM mogen ze kiezen uit verschillende methoden, zolang die voldoen aan Europese privacyregels.

De Europese Commissie werkt aan een systeem dat de leeftijd controleert zonder dat die persoon andere persoonlijke gegevens hoeft te delen. Het is nog niet duidelijk hoe bestaande accounts van kinderen onder de 15 jaar worden opgespoord en geblokkeerd.

Verbod andere landen

Volgens een eerder dit jaar verschenen rapport van de Franse gezondheidsautoriteit Anses, waar BFM naar verwijst, kunnen sociale media onder meer bijdragen aan slaapproblemen, angst- en depressieklachten en een negatief zelfbeeld bij jongeren.

In een onderzoek onder tienduizenden Oostenrijkse jongeren werd een vergelijkbare conclusie getrokken. In Oostenrijk bestaan plannen om vanaf 2027 sociale media voor kinderen onder de 14 aan banden te leggen.

Australië voerde vorig jaar al een verbod in op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar. Ook in Nederland klinkt de roep om zo'n maatregel steeds luider: uit onderzoek kwam begin dit jaar naar voren dat 63 procent van de Nederlanders voorstander is van een verbod.

Duizenden aanhangers van de zogenoemde Kakkerlakbeweging in India hebben opnieuw gedemonstreerd in hoofdstad New Delhi. Oppositieleider Rahul Gandhi deed ook mee aan het protest tegen de regering, maar werd door agenten afgevoerd.

Het protest volgt een dag na hevige confrontaties tussen de politie en betogers bij een grote protestmars in de stad. "We zullen niet opnieuw marcheren, omdat de politie de jeugd weer pijn zal doen", zei de oprichter van de beweging volgens nieuwszender Al Jazeera op een persconferentie.

In plaats van een mars werd daarom onder meer een demonstratie gehouden op de plek waar al weken wordt betoogd, nabij Jantar Mantar. Bij dit astronomisch observatorium uit de achttiende eeuw, vlak bij een reeks overheidsgebouwen, eisen betogers al ruim een maand het vertrek van de minister van Onderwijs.

'Hard optreden tegen fraude'

De aanleiding voor de protestgolf is een fraudeschandaal rondom toelatingsexamens voor medische opleidingen, waardoor 2,2 miljoen Indiërs het examen opnieuw moesten maken. Een lid van zijn kabinet zei daar volgens persbureau Reuters over dat er "zo hard mogelijk" wordt opgetreden tegen examenfraude, maar de betogers lijken geen genoegen te nemen met die toezegging.

Oppositieleider Gandhi was met partijgenoten naar de ambtswoning van Modi gegaan om hun steun te betuigen aan de betogers. Op video's is te zien dat de politici werden aangehouden. De autoriteiten hadden vooraf gezegd dat deze locatie niet geschikt was voor een protestactie.

Onderdrukking

Mensenrechtenorganisaties hebben het hardhandige ingrijpen van de politie gisteren bij de protestmars veroordeeld. Amnesty International noemt het een voorbeeld van hoe dissidenten in het land worden onderdrukt. Agenten gebruikten traangas en wapenstokken. Volgens de politie zijn zeventig mensen opgepakt, zestig betogers gewond geraakt en ruim honderd agenten verwond.

De Kakkerlakkenbeweging was in het begin satirisch bedoeld en vooral online actief. De naam is ontstaan doordat werkloze jongeren door een rechter van het Hooggerechtshof met kakkerlakken werden vergeleken. Als Cockroach Janta Party is de jongerenbeweging een parodie op de Bharatiya Janata Party van premier Modi, die sinds 2014 aan de macht is.

Tussen de bomen in het grensgebied van Polen en Rusland verschijnen de silhouetten van drie ronkende tanks. Zeven kilometer verderop ligt de Russische exclave Kaliningrad. Als een oorlog uitbreekt, dan wordt die waarschijnlijk hier uitgevochten.

"Onze missie is zoals altijd: ons voorbereiden op de verdediging van het land", zegt brigadegeneraal Roman Brudlo van de 9e cavaleriebrigade van Polen. Hij kijkt toe hoe zijn tanks door de modderige velden rollen. De brigade werkt met gloednieuwe Zuid-Koreaanse K2's, die volgens Brudlo over "alle eigenschappen" beschikken voor dit bos- en merenrijke gebied. Ze vervangen onder meer ouder wapentuig dat Polen weggaf aan Oekraïne na de grootschalige invasie.

Vier jaar later is de NAVO-lidstaat begonnen met een nieuwe grootschalige investeringsronde voor de eigen defensie, nu met een grote EU-lening tegen een gunstige rente uit het SAFE-programma. Bijna 44 miljard euro krijgt Polen voor de versterking van de eigen defensie. Van verdedigingslinies aan de grens tot de eigen wapenindustrie.

De bedoeling is dat de lening lidstaten in het oosten van het EU- en NAVO-grondgebied minder afhankelijk maakt van wapenimport van buiten het continent. Zeker nu een van de belangrijkste wapenproducenten, de VS, mogelijk geen betrouwbare partner meer is.

Eerder werd al besloten om voor de K2's een fabriek in Polen op te tuigen, zodat ze op eigen bodem geproduceerd kunnen worden. Het plan is om maar liefst duizend K2's te produceren. Precies dit is ook het doel van SAFE: de verdere opbouw van defensieproductie in Europa.

Het is kenmerkend voor de grote ambities sinds de oorlog in het buurland. Terwijl NAVO-landen het vorig jaar pas eens werden over een nieuwe defensienorm van 5 procent van het bbp tegen 2035, zit Polen daar nu al bijna op. Warschau kondigt het enige na het andere defensieproject aan.

In Polen, buurland van Rusland, voelen ze de dreiging als geen ander. Vorige zomer vlogen twintig Russische drones het luchtruim binnen. In het najaar werd een spoor opgeblazen door saboteurs, volgens Poolse justitie in opdracht van Rusland. In de tussentijd waarschuwt de Poolse regering dat Rusland de komende maanden mogelijk een nieuwe provocatie voorbereidt om de vastberadenheid van de NAVO te testen.

Veranderde oorlogsvoering

Al is er inmiddels ook een fundamentele discussie gaande over waar al dat geld naartoe moet, gezien de snelle ontwikkelingen van oorlogsvoering in Oekraïne. Polen werkt net als Nederland met hulp van Kyiv aan de eigen drone-capaciteiten. En zijn de grote uitgaven, bijvoorbeeld aan de grote aantallen tanks, nog wel logisch? Want in Oekraïne blijven deze systemen overwegend in de garage staan, omdat ze een gemakkelijk doelwit vormen voor drones.

Bij Brudlo's brigade wuiven ze die bezwaren weg. "De oorlog in Oekraïne is de oorlog in Oekraïne", zegt een van de sergeanten die uit zijn nieuwe tank is geklommen. "We zijn hier om te trainen met onze eigen doctrines."

De 'dronisering' van het slagveld is wel degelijk een uitdaging voor de NAVO en de hele oostflank, zegt hoogleraar Strategische Studies Dariusz Kozerawski. De voormalige kolonel is verbonden aan de Jagiellonische Universiteit van Krakau. "De ondersteuning met drones voor de landstrijdkrachten binnen de NAVO is ontoereikend, ook in Polen."

'Alleen drones niet genoeg'

De SAFE-lening wordt gebruikt om de eigen defensie-industrie verder aan te slingeren, en zeker ook de eigen productie van drones en anti-dronesystemen. Dat is zeer welkom, zegt Kozerawski. Maar drones alleen zijn volgens de hoogleraar niet genoeg, als het tot een oorlog met Rusland komt. Moskou beschikt volgens schattingen over nog altijd zo'n 2300 operationele tanks, Belarus over nog eens 500. Polen heeft er momenteel 850, en is dat aantal dus aan het uitbreiden. Daarnaast hebben bondgenoten nog eens enkele honderden tanks in de regio gestationeerd.

"Een dergelijk conflict zal geen statisch verdedigingsconflict zijn, zoals dat nu in Oekraïne plaatsvindt", zegt Kozerawski. "Het zal grote aanvalscapaciteiten van de NAVO vereisen. Daarom zijn drones alleen niet voldoende voor een effectief offensief op het grondgebied van de tegenstander."

Brigadegeneraal Brudlo erkent het gevaar dat moeilijk te detecteren drones vormen voor zijn tanks. Maar volgens de commandant hebben ze "bepaalde apparatuur" waarmee ze de dreiging het hoofd kunnen bieden. Over de technische details mag hij zich niet uitspreken.

De vraag of tanks nog nodig zijn noemt de commandant "een academische discussie". Maar ze zijn nog steeds nuttig op het slagveld, zegt hij. "Dat blijkt wel uit het feit dat niemand in Oekraïne tanks wil opgeven." Dus naast de grote investeringen in drones, zullen de komende jaren ook tanks van de band moeten blijven rollen in Polen.

Het Australische hooggerechtshof neemt deze week de verlenging en uitbreiding van een aardgasproject in het noordwesten van het land onder de loep. In september vorig jaar gaf de minister voor Natuur groen licht voor de gigantische aardgasverwerker, die nu tot 2070 actief mag blijven. Maar volgens deskundigen en de traditionele bewoners van het gebied tast de industrie mogelijk eeuwenoude Aboriginal rotskunst aan.

Raelene Cooper vormt met haar handen een trechtervorm voor haar mond. Haar harde stem weerkaatst tussen de rotsen. "Ik vraag de voorouders om toestemming om jullie de rotstekeningen te laten zien", legt ze uit.

Cooper is een traditionele bewoner van de Mardudhunera-gemeenschap in Karratha, in het noordwesten van Australië. Het landschap is bezaaid met bergen rode rotsen. Tegen het einde van de middag, als de zon laag staat, worden ineens de talloze rotstekeningen zichtbaar die op de rotsen zijn aangebracht.

Dit gebied heet Murujuga in de Aboriginal taal. Het is de grootste en oudste verzameling rotstekeningen ter wereld. Eind vorig jaar werd het daarom ook opgenomen op de Werelderfgoedlijst van de VN-organisatie Unesco.

In de gouden gloed van de ondergaande zon wordt een afbeelding van een kangoeroe zichtbaar op de rode rots. Iets verderop is een schildpad in de rode buitenlaag gekerfd. Ook een emoe siert een roodbruin rotsblok, een iconische Australische loopvogel zo groot als een struisvogel.

De oudste rotstekeningen zijn zo'n 50.000 jaar oud. De oudste weergave van een menselijk gezicht is hier te vinden, net als afbeeldingen van megafauna en andere inmiddels uitgestorven dieren, zoals de Tasmaanse tijger. "Dit is al generaties lang ons thuis", zegt Cooper. "Het is onze verantwoordelijkheid om voor onze oeroude kunst en geschiedenis te zorgen. We zijn enorm trots op deze heilige, bijzondere plek."

De tekeningen staan in verbinding met de Aboriginal Droomtijd, de basis van het geloof van de oorspronkelijke bevolking van Australië. De verhalen uit de Droomtijd verklaren voor hen hoe de aarde is ontstaan en geven wetten en regels voor het leven. Van generatie op generatie wordt ook informatie over het gebied doorgegeven, zoals waar water en voedsel te vinden zijn.

Maar sinds een paar jaar wordt deze unieke rotskunst bedreigd door de fossiele brandstofindustrie. Recht tegenover de rotsen van Murujuga ligt het gigantische aardgasproject van Woodside, de grootste producent van olie en aardgas in Australië. Het is de grootste exportfaciliteit van fossiele brandstoffen van het land. Hier wordt gas verwerkt en als vloeibaar aardgas verscheept. Jaarlijks is dat zo'n 14,3 miljoen ton, dat vooral naar de Aziatische markt gaat. Een kleine 15 procent wordt in West-Australië zelf gebruikt.

Het levert de Australische economie miljarden op. Maar volgens tegenstanders zoals Cooper is het een gevaar voor de rotskunst die van onschatbare waarde is. "Je ziet de veranderingen in de rotsen en de tekeningen, ze zijn minder duidelijk dan voorheen", zegt Cooper.

'Schade aan natuur en cultuur'

Daarnaast zijn er zorgen over de enorme uitstoot van broeikasgassen die verbranding van het aardgas veroorzaakt. De Australian Conservation Foundation klaagt de regering daarom aan voor het goedkeuren van het project dat "massale schade aanricht aan de natuur, het klimaat en de cultuur".

"De goedkeuring door de regering voor de klimaatbom van Woodside brengt onze toekomst en die van bijzondere natuurgebieden in Australië in gevaar", zegt Adam Bandt, directeur van de natuurorganisatie.

Cooper is betrokken bij een soortgelijke rechtszaak die het besluit van de regering aanvecht, omdat de aardgasverwerker volgens hen de rotskunst aantast. De regering heeft onderzoek laten uitvoeren en stelt dat de gevolgen minimaal zijn, maar die conclusie wordt betwist.

Adrian Baddeley is hoogleraar aan de Curtin University en was als hoofdstatisticus betrokken bij het onderzoek in opdracht van de regering. "Uit onze voorlopige onderzoeksresultaten bleek onomwonden dat vervuiling de rotsen beschadigt. Hoe dichter bij de industrie de rotsen liggen, hoe brozer ze zijn", zegt de wetenschapper.

Maar die conclusie zag hij niet terug in het rapport dat door regeringsambtenaren werd opgesteld en gepubliceerd. "Ik vond het zorgelijk dat men de onderzoeksresultaten anders of verkeerd uitlegde."

Zijn zorgen werden aan de kant geschoven. Uiteindelijk besloot Baddeley om zich terug te trekken uit het onderzoek. "Ik had voor mijn gevoel geen andere keuze, want ik wil 's nachts kunnen slapen. Voor een gerust geweten moet ik erop aandringen dat de integriteit van het onderzoek overeind blijft."

'Vechten voor ons voortbestaan'

Zelfs de speciale rapporteur van de Verenigde Naties voor het mensenrecht op een schoon, gezond en duurzaam milieu bemoeit zich inmiddels met de zaak. "Australië is verplicht grote schade aan het milieu te voorkomen", stelt de rapporteur in een verklaring.

Volgens mijnbouwbedrijf Woodside is de beslissing van de Australische regering weloverwogen genomen. "De goedkeuring van de verlenging van het project volgde na een uitgebreide en grondige beoordeling door zowel de landelijke als de lokale regeringen, en in overeenstemming met wettelijke procedures", verklaart het bedrijf.

Voor Cooper is het een zaak van leven of dood. "We vechten voor onze geschiedenis, onze verhalen. We vechten voor ons voortbestaan."

De komende dagen wordt de zaak behandeld door het hooggerechtshof in Melbourne. Een uitspraak wordt later dit jaar verwacht.

Na jaren renoveren opent een nieuw politiebureau in het Oostenrijkse dorpje Braunau am Inn morgen de deuren. Opvallend detail: het gaat om het huis waar Adolf Hitler in 1889 geboren werd.

Na Hitlers dood was het drie verdiepingen tellende pand jarenlang in particulier bezit, maar het werd zo'n tien jaar geleden onteigend na een juridische strijd. Door het huis nu om te bouwen tot politiebureau willen de autoriteiten voorkomen dat het een verzamelplaats voor neonazi's blijft.

Het Duitse blad Der Spiegel schrijft dat er geregeld "verstokte nazi's en neonazi's" kwamen. Sommigen poseerden er voor selfies met hun armen omhoog of lieten verboden symbolen achter. Op online stadsplattegronden staat het huis openlijk vermeld als "Adolf Hitlers geboortehuis".

Ook profiteerden sommige winkeliers van het 'Hitler-toerisme' door mokken, flessen wijn of bierpullen te verkopen met afbeeldingen van Hitler.

Als tegenwicht plaatste het dorp eerder al een gedenksteen afkomstig van de granietgroeve van het voormalige concentratiekamp Mauthausen op de stoep voor het huis. Daarop staat "Voor vrede, vrijheid en democratie. Nooit meer fascisme. Miljoenen doden herinneren ons eraan". De steen werd meermaals beklad met verf.

Slopen afgeraden

Oostenrijk besloot via een speciale wet het huis van de eigenaar te ontnemen in 2016 en compenseerde haar met zo'n 800.000 euro. Sindsdien wordt het huis beheerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat wilde het huis in eerste instantie slopen.

Een commissie raadde af het gebouw te slopen en er een museum van te maken. Daarmee zouden de Oostenrijkse autoriteiten de geschiedenis van de locatie ontkennen. In plaats daarvan werd "sociaal-liefdadig" of "administratief" gebruik aangeraden, door bijvoorbeeld de belastingdienst of de politie te stationeren in het huis.

Oliver Rathkolb, die destijds lid was van de commissie, had in eerste instantie moeite met het idee de politie in het gebouw te plaatsen, zegt hij tegen Der Spiegel. Toen de nazi's Oostenrijk binnenvielen, liep de politie namelijk al snel over.

Maar Rathkolb ziet nu in dat de politie het nu kan vereffenen door te laten zien dat ze "de democratie beschermen". Het belangrijkste voor de commissie was "de mythe van Hitlers geboorteplaats te doorbreken", aldus Rathkolb.

De renovatie van het pand kostte ongeveer 20 miljoen euro. Agenten van de lokale politie en het districtscommando zullen er gestationeerd worden.

Bij het skûtsjesilen in Friesland zijn vandaag drie aanvaringen geweest. Bij een van de botsingen moest het publiek snel uitwijken, schrijft Omrop Fryslân.

Skûtsjesilen zijn Friese zeilwedstrijden met een skûtsje (Fries voor 'schuitje'), een houten of stalen tjalk. Dorpen en steden gaan de strijd met elkaar aan. Nadat Earnewâld vandaag als eerste over de finish was gekomen, ging het mis met het skûtsje van Leeuwarden.

Een verslaggever van Omrop Fryslân sprak met de schipper toen de aanvaring gebeurde:

Daarna waren er nog twee aanvaringen. Bij een aanvaring tussen Drachten en Langweer raakte een bemanningslid gewond aan haar voet, schrijft de regionale omroep.

De finish was in een smalle sloot waardoor de schepen dicht op elkaar voeren. Waarschijnlijk ging het daardoor meerdere keren in korte tijd mis. Hoe groot de schade aan de betrokken skûtsjes is, is nog niet bekend.

Het wordt verboden om op stations in Duitsland alcohol te drinken. Na een incident waarbij een controleur zwaargewond raakte is de maat vol voor spoorbedrijf Deutsche Bahn. Op alle 5400 stations wordt de komende maanden stapsgewijs een alcoholverbod ingevoerd. Half oktober moet dat overal van kracht zijn.

Vorig jaar meldde Deutsche Bahn zo'n 5600 geweldsincidenten. Hoeveel daarvan er plaatsvonden op stations en hoeveel in treinen, is niet bekend. In zo'n 3000 gevallen werd spoorpersoneel aangevallen. Op een aantal grote stations nam het aantal incidenten af na maatregelen, maar ging het nog steeds honderden keren mis.

"We pakken nu door", zegt directeur Palla van Deutsche Bahn. Volgens haar is de maatregel nodig voor de veiligheid van reizigers en spoorpersoneel. "We moeten te vaak constateren dat op plekken waar alcohol wordt gebruikt, ook meer geweld wordt gebruikt."

Directe aanleiding voor het besluit is een incident waarbij vrijdag een conducteur uit een rijdende trein viel en zwaargewond achterbleef langs het spoor. In de trein had de man het aan de stok gekregen met een dronken zwartrijder. De man is inmiddels buiten levensgevaar.

Op een aantal grote stations, zoals die van Keulen en Hamburg, geldt al een alcoholverbod. Bier en wijn mogen daar wel worden verkocht, maar niet worden gedronken. Palla zegt dat dat goed werkt: er zijn minder incidenten en er is ook minder afval.

Correspondent Chiem Balduk over de situatie op Duitse stations:

"Een aantal grote stations staat in Duitsland bekend als hotspots van criminaliteit, wat er vooral 's avonds toe leidt dat mensen zich niet graag op stations begeven. Met name vrouwen geven aan zich dan niet veilig te voelen.

Het is maar de vraag of een alcoholverbod de veiligheid flink vergroot. Volgens deskundigen spelen meer factoren mee bij gevoelens van onveiligheid, zoals achterstallig onderhoud, gebrek aan toezicht en vieze stations. Ook bestaan er geen poortjes, zoals in Nederland, om bijvoorbeeld bedelaars en overlastgevende drugsgebruikers buiten te houden.

Voor de nieuwe CEO van Deutsche Bahn is het verhogen van de veiligheid een topprioriteit, naast het verbeteren van de historisch slechte punctualiteit. Daarbij kijkt ze nadrukkelijk ook naar de lokale overheden, want die moeten de stations volgens haar ook zien als een visitekaartje. Met dat argument wordt het een gedeelde verantwoordelijkheid, ook voor het prijskaartje van die operatie."

Het alcoholverbod geldt straks alleen in stationsgebouwen en op perrons. Snelle ICE-treinen hebben restauratierijtuigen waar drank wordt verkocht en die blijven gewoon open. Meegenomen drank mag ook worden genuttigd. Voorwaarde is wel dat er geen overlast ontstaat voor andere reizigers.

Over de handhaving van het alcoholverbod wordt inmiddels fel gediscussieerd. Zo staat de minister van Binnenlandse Zaken best open voor het idee, maar heeft hij nog veel vragen over de uitvoerbaarheid. Politiebond GdP is voor het verbod, maar zegt dat dat zonder extra politie-inzet waarschijnlijk niet te handhaven is. Deutsche Bahn zegt dat de combinatie van heldere regels en consequent optreden tot nu toe goed werkt.