NOS Nieuws - Algemeen

Zeker drie passagiers van een Nederlands cruiseschip in de Atlantische Oceaan zijn overleden door een luchtweginfectie, mogelijk na een besmetting met het hantavirus. Onder de doden zijn twee Nederlanders, bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het zou gaan om een 70-jarige man en een 69-jarige vrouw. Over de identiteit van het derde slachtoffer is niets bekend.

Drie andere opvarenden zijn ziek geworden, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Een van hen, een 69-jarige Brit, is overgebracht naar de intensive care in Johannesburg.

Bij deze man werd het hantavirus daadwerkelijk vastgesteld. De WHO vermoedt dat het in alle gevallen om besmettingen met het hantavirus gaat.

Twee bemanningsleden

Volgens rederij Oceanwide Expeditions zijn de twee andere zieken bemanningsleden. Zij zijn nog aan boord en hebben "dringend medische zorg nodig".

Cruiseschip m/v Hondius was onderweg van Ushuaia in Argentinië naar Kaapverdië. Het ligt op dit moment voor de kust van Praia, de hoofdstad van Kaapverdië, is te zien op Marinetraffic.

De Kaapverdische autoriteiten hebben geen toestemming gegeven om de twee zieke bemanningsleden van boord te laten gaan, meldt de rederij. Wel zijn lokale gezondheidsfunctionarissen op het schip geweest om de twee te onderzoeken. De Nederlandse overheid heeft volgens de rederij toegezegd om zich in te spannen de twee bemanningsleden naar Nederland te halen.

Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken zei eerder dat passagiers zoveel mogelijk in hun hut moeten blijven en contact met anderen moeten mijden.

Sint-Helena

De Hondius was op 20 maart vertrokken voor een 46-daagse rondreis. Op het schip is plek voor 170 passagiers, naast 58 bemanningsleden en 13 gidsen. Er waren volgens Buitenlandse Zaken zeker tien Nederlanders aan boord.

De Nederlandse man van 70 zou als eerste symptomen van het hantavirus hebben vertoond en op het schip zijn overleden. Zijn lichaam is van boord gegaan op het eiland Sint-Helena, een Brits overzees gebied in het zuiden van de Atlantische Oceaan, zegt de Zuid-Afrikaanse woordvoerder tegen AFP. Dat kon de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken niet bevestigen.

De 69-jarige Nederlandse vrouw zou zijn overgebracht naar een ziekenhuis in Johannesburg, waar ze overleed.

Hantavirus

Er zijn verschillende varianten van hantavirus, dat wordt overgedragen door knaagdieren zoals muizen en ratten. Mensen kunnen ziek worden van een beet van zo'n dier of de ontlasting ervan. Ook kunnen opgedroogde stofdeeltjes worden ingeademd.

Hantavirussen kunnen luchtweginfecties veroorzaken of ernstige koorts met nierklachten. Onder de symptomen worden genoemd vermoeidheid, koorts, misselijkheid en hoofdpijn. Hoewel zeldzaam, kan hantavirus zich tussen mensen verspreiden en leiden tot ernstige luchtwegaandoeningen, zegt de WHO.

Het debat over asiel en migratie ontspoort steeds verder, vindt Sharon Dijksma, voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Ze reageert in een bericht op sociale media nadat vannacht in IJsselstein het gemeentehuis en een aangrenzend theater werden vernield en agenten werden bestookt met vuurwerk. "Sommigen schuwen de inzet van geweld niet om een politiek standpunt af te dwingen."

Dijksma vindt dat er een harde grens moet worden getrokken tegen deze manier van geweld. Ze is naast VNG-voorzitter ook burgemeester van Utrecht. Volgens Dijksma bestaat er een "verstandige middenroute" tussen 'laat iedereen maar hierheen komen' en 'grenzen dicht'.

Volgens de VNG-voorzitter is er een "stilzwijgende meerderheid" in Nederland die positieve actie wil zien, door ander nationaal of Europees beleid. Ze hoopt dat in een Europees migratiepact "alle partijen, van links tot rechts, die problemen écht willen oplossen, de handen ineen slaan".

Rol Den Haag

Ook in Loosdrecht waren er afgelopen week vernielingen wegens onvrede over azc's. Waarnemend burgemeester Mark Verheijen van de gemeente Wijdemeren, waar Loosdrecht onder valt, denk dat de onvrede mede voortkomt uit het gebrekkige kabinetsbeleid. "Dat kan ik echt niet los zien van wat er in Den Haag gebeurt, of beter, wat er niet gebeurt", aldus Verheijen in het televisieprogramma Buitenhof.

Onvrede over asiel en de overbelaste asielketen in Nederland kunnen volgens Dijksma worden weggenomen met "aanmerkelijk snellere procedures, een effectiever terugkeerbeleid, het steviger aanpakken van ernstig overlastgevende criminele vreemdelingen en een veel betere inburgering voor mensen die wél mogen blijven".

De VNG zet zich in voor de Spreidingswet om op die manier de opvang van asielzoekers rechtvaardig te verdelen over het land en "maximaal rekening te houden met de spankracht van de samenleving". Dijksma: "Het past gemeenten niet om zich aan deze taak te onttrekken. Juist op deze manier houden we de opvang behapbaar voor iedereen."

Wel moet er altijd ruimte zijn voor inwoners om hun zorgen te uiten wanneer er een asielzoekerscentrum of noodopvang in hun buurt komt, zegt ze. Daarin ligt volgens haar een rol voor bestuurders en gemeenten, die goed moeten communiceren en begrip en inlevingsvermogen moeten tonen. Maar "geweld, agressie en intimidatie moeten hard worden aangepakt, die passen niet in een democratische rechtsstaat".

Protesten tegen asielopvang

In Loosdrecht werden dinsdagnacht de ruiten van het gemeentehuis ingegooid. Eerder protesteerden honderden mensen meerdere avonden op rij tegen de tijdelijke vestiging van 110 asielzoekers in het deels leegstaande gemeentehuis. Ook in IJsselstein ontstond de onrust nadat bekend was geworden dat de gemeente 100 tot 150 asielzoekers wil opvangen.

"Op verschillende plekken in Nederland loopt de discussie op dit moment echt uit de hand", zegt Verheijen. "Het is verschrikkelijk wat er vanochtend gebeurd is in IJsselstein. Daar moeten we als bestuurders een grens trekken." Volgens hem hebben "drie verschillende kabinetten" in de afgelopen jaren "eigenlijk niet geleverd" op het thema.

De plaatsvervangend burgemeester zegt wel steun te krijgen uit Den Haag, "maar de beste steun die ik kan krijgen zijn niet de telefoontjes, maar dat Den Haag eindelijk gaat leveren op dit thema. Ik denk dat het een opdracht is die we aankunnen, maar Den Haag helpt er op dit moment niet bij."

Het onderzoek naar het geweld afgelopen nacht in IJsselstein is in volle gang, er is nog niemand aangehouden.

De man die deze week ruiten ingooide bij het gemeentehuis in Loosdrecht is bij een snelrechtzitting veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes weken, waarvan twee voorwaardelijk.

Wie afgelopen meivakantie afreisde naar Griekenland, Turkije of Cyprus in de hoop daar warm lenteweer te treffen is waarschijnlijk van een koude kermis thuisgekomen.

Al een aantal dagen is de temperatuur in dit deel van Europa een flink stuk lager dan normaal is voor deze tijd van het jaar. Op sommige plaatsen leek het eerder winter dan lente.

Rollen omgedraaid

Door een zuidenwind trok warme lucht vanuit Spanje zelfs helemaal naar het zuiden van Scandinavië. De temperatuur steeg in Stockholm afgelopen vrijdag richting 25 graden. In Athene en Istanbul was het zo'n 10 graden kouder. Dat verschil in temperatuur tussen deze wereldsteden zou je eerder andersom verwachten.

Er was geregeld veel bewolking en buien zorgden dit weekend zelfs voor sneeuwval in de bergen. Dat gebeurde onder andere in de berggebieden rond Athene, maar ook op de Peloponnesos en Kreta. Op de berg Parnitha werd zelfs een weg tijdelijk afgesloten vanwege de sneeuw. Ook onweer, hagel en harde windstoten leverden guur weer op.

Na het weekend keert in dit deel van Europa de lente terug, terwijl het weer in Nederland juist minder warm en zonnig wordt.

Maandag nog kans op onweer

De komende dagen blijft het in Nederland wisselvallig, maar de warmte verdwijnt niet zomaar. Morgen kan het in het binnenland nog 20 of 21 graden worden. In de loop van de middag ontstaan vooral in het zuidoosten buien waarbij het kan onweren.

De meeste bewolking waaruit af en toe regen valt blijft dinsdag en woensdag boven het zuidoosten hangen. In het meest ongunstige scenario wordt het bij grijs en regenachtig weer niet veel warmer dan 10 graden. Op plaatsen waar het droog blijft met een beetje zon is het nog wel 10 tot 15 graden. Maar zo lekker warm en zonnig als vorige week is het weer niet.

Richting het einde van de week lijkt het meestal droog te blijven en het warmt geleidelijk op richting 20 graden.

In Noord-Frankrijk zijn drie Nederlanders omgekomen bij een zwaar verkeersongeluk. Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken na berichtgeving door de Franse krant Le Courrier. Alle drie de Nederlanders zaten in dezelfde auto.

"Het is bij ons bekend dat er drie Nederlanders zijn omgekomen", zegt een woordvoerder van het ministerie. "Wij staan klaar om consulaire bijstand te verlenen".

De dodelijke slachtoffers zijn een 71-jarige vrouw en twee mannen van 58 en 74 jaar oud. De Nederlanders zouden huizen bezitten in de omgeving, aldus Le Courrier.

Eén persoon in levensgevaar

Het ongeluk tussen twee voertuigen gebeurde rond 12.30 uur in de gemeente Jeantes. Op een foto van de Franse krant is te zien dat een auto op de kop op straat ligt.

Drie andere mensen raakten gewond. Een 79-jarige Nederlander raakte ernstig gewond en is per helikopter naar het universitair ziekenhuis van Reims gebracht. "Hij is in levensgevaar", verklaarde de politiecommandant ter plaatse tegen de Franse krant.

Een vijfde inzittende, een 58-jarige vrouw, en de 18-jarige bestuurder van de andere auto raakten lichtgewond. Volgens een brandweercommandant moesten er 25 brandweerlieden uitrukken om bij het ongeluk ondersteuning te bieden.

Een loodzware deur zwiept open. Links een eindeloze zuilenrij, rechts immense raampartijen. De bouwmeester wijst naar een trap. "Die is vijfhonderd meter lang. Het gaat omhoog, omlaag en dan weer omhoog, als een golf." Een architectonische bijzonderheid en een megalomaan project, ontworpen door nazi's.

Het is misschien wel de gevoeligste bouwplaats van Duitsland: de onvoltooide Kongresshalle in Neurenberg. Het hoefijzervormige gebouw moest de locatie worden voor de partijdagen van Hitlers NSDAP, met plek voor 50.000 nazi's. In de oorlog kwam de bouw stil te liggen.

"We hebben lang nagedacht over hoe hiermee om te gaan", vertelt cultuurwethouder Julia Lehner (CSU). Ze is geboren in Neurenberg, negen jaar na de oorlog, en zag hoe de stad omsprong met de kolos. Er waren tijdelijke exposities, plannen voor een winkelcentrum of stadion, en een postorderbedrijf gebruikte het als opslag. Maar er was vooral leegstand.

"Veel historici vonden dat de beste invulling", zegt Lehner. "Leegstand laat zien dat het nazisme mislukt is. Het gebouw is niet afgemaakt." Een monument van mislukking dus.

Niet te mooi

Daarmee is de politicus het oneens. "De nazi's wilden een duizendjarig rijk scheppen. Hun monumenten zouden als ruïnes de geschiedenis in gaan, zoals ook met het Romeinse Rijk is gebeurd." Daarom moet het nazi-bouwwerk juist een andere invulling krijgen, vindt ze. Niet om het gebouw uit te wissen, maar het doel te vervangen.

Die nieuwe functie is gevonden: een operahuis. "We gaan het gebouw bezetten met de kracht van kunst en cultuur", zegt Lehner. Op de binnenplaats wordt een zaal gebouwd, in het monument zelf komen de toegang, garderobe en kantoren. "Het mag niet te mooi worden. Je moet het kolossale van dit tijdsdocument blijven ervaren."

Diversiteit en inclusie zijn daarbij een steunpilaar, zegt Lehner. "Dat is belangrijk, want de nazi's wilden bijvoorbeeld mensen met een handicap juist buitensluiten. Wij doen het tegenovergestelde."

Zo zijn er meer nazi-monumenten die na lange discussies een nieuwe functie krijgen. Bijvoorbeeld de verpleeginstelling HuPfla in Erlangen, waar dat uitroeien van gehandicapten plaatsvond. "Hier werden vanaf 1940 zo'n 900 patiënten gedood, door vergassing en uithongering", vertelt historicus Julius Scharnetzky. Ook hier speelde de vraag hoe men moet omgaan met bouwwerken met een donker verleden.

Nu is het onderdeel van een uitdijend academisch ziekenhuis, waarvoor de oude verpleeginstelling zou moeten wijken. "Dat leidde tot ophef en discussie over het behoud van dit gebouw." Specifiek deze groep slachtoffers had nog geen gedenkplaats, zegt de historicus. "Pas in januari 2025 werden mensen met een handicap door de regering erkend als slachtoffergroep."

Grotendeels verwoeste stad

Een deel van het pand blijft nu behouden. Anders dan de Kongresshalle krijgt het een historische invulling en wordt het door Scharnetzky ingericht als herdenkingsplek. Een masterplan 'hoe om te gaan met nazi-bouwwerken' is er niet, zegt de historicus. "De gebouwen zijn te onderscheidend, voor ieder gebouw is een eigen idee nodig."

Direct na de oorlog werd vaak pragmatisch omgesprongen met nazi-bouwwerken. Zo werd het megalomane luchtvaartministerie van Hermann Göring opnieuw gebruikt voor ministeries en de Berlijnse luchthavenhal Tempelhof (bij bouw het grootste gebouw ter wereld) werd ook weer in gebruik genomen. In een grotendeels verwoeste stad werd niet overwogen nog meer te slopen. Vaak was dat vanwege de massieve constructie ook niet mogelijk, zoals bij het kilometerlange nazi-hotelcomplex bij Prora.

Cultuurwethouder Lehner is zich ervan bewust dat het gebouw vragen oproept. Is het bijvoorbeeld gepast om in de nieuwe operazaal werk uit te voeren van Wagner, de favoriete componist van Adolf Hitler? "Natuurlijk", zegt ze. "Juist wel. Het geeft het juist een extra lading en daarbij kan een discussie ontstaan."

Waar jaren geleden nog weerstand bestond tegen een nieuwe invulling van de nazi-ruïne, is de Neurenbergse gemeenteraad nu vrijwel unaniem voorstander van het project. Ook de lokale historische vereniging heeft zijn aanvankelijke kritiek ingeslikt.

Nu de laatste ooggetuigen van de oorlog wegvallen, is een andere omgang met die geschiedenis ook logisch, zegt historicus Scharnetzky. "Je moet ook creatiever zijn. Er kan ook meer: een expositie over de daders was 25 jaar geleden nog ondenkbaar, nu kan het wel." Net als Wagner in de Kongresshalle.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

De Amerikaanse politie heeft bewijs gevonden dat een agent die werd neergeschoten bij het White House Correspondents' Dinner, is geraakt door de verdachte. In het kogelwerende vest van de man is een kogeltje gevonden uit het geweer van de verdachte.

Er was de afgelopen week veel discussie over de vraag hoe de agent gewond was geraakt bij het incident vorige week zaterdag. In de aanklacht werd niet genoemd wie dat schot had gelost en op videobeelden die werden gedeeld was niet duidelijk te zien dat verdachte Cole Allen daadwerkelijk had gevuurd.

In een interview met CNN zegt aanklager Jeanine Pirro nu dat er wel degelijk sporen zijn gevonden die dat bewijzen, naast ook het verhaal dat de agent zelf al vertelde. "We hebben vastgesteld dat een kogeltje hagel uit zijn geweer tussen de vezels van het vest van de agent is gevonden. Het is zeker zijn kogel, hij heeft de agent geraakt."

De medewerker van de Secret Service raakte niet ernstig gewond door het schot, doordat zijn kogelwerende vest de kogel opving. Volgens Pirro zijn er van dat moment nog meer beelden, maar zullen die later pas worden gedeeld.

Bomhond

Pirro ging in het CNN-interview ook in op de actie van de hond van een beveiliger, die interesse toont in de deuropening waar Allen net naar binnen was gelopen. De hond snuffelt even aan de deur, maar wordt vervolgens weggeleid door zijn begeleider.

"Ik ben geen expert, maar wat ik hoor was dit een bomhond", reageert Pirro. Verdachte Allen was de ruimte binnengelopen met een lange jas aan, bedoeld om te verhullen dat hij een geweer bij zich had. "Hij deed in die kamer zijn jas uit en kwam meteen daarna als een razende naar buiten."

Zie hier de beelden van Allens poging binnen te komen:

Voor Pirro is er geen enkele twijfel dat Allen het gemunt had op president Trump, die een verdieping lager een gala-avond van de Amerikaanse media bijwoonde. Zo had Allen volgens haar op internet gezocht naar het precieze tijdstip dat Trump zou aanschuiven bij het etentje.

Geen van de schoten die de agent afvuurde op Allen raakten hem. Hij struikelde en kon daarna door beveiligers worden overmeesterd.

Pirro zegt dat hun snelle optreden een bloedbad heeft voorkomen. "Dat had allemaal veel erger kunnen aflopen."

In het Oostenrijkse Freistadt zijn vijf kinderen gewond geraakt toen een oude granaat afging in een kampvuur. Volgens een begeleider was er een harde knal en een steekvlam.

Het kampvuur was gisteravond aangelegd door een jeugdbrandweergroep. Alle slachtoffers zijn tussen de 10 en 14 jaar oud. Ze zijn naar verluidt slechts licht gewond geraakt.

Het is nog niet duidelijk hoe de granaat in het kampvuur is terechtgekomen. Volgens persbureau DPA gaat het om een geweergranaat, die met een vuurwapen kon worden afgeschoten. Het Duitse leger gebruikte die in de Tweede Wereldoorlog.

Na de ontploffing vond de Explosievenopruimingsdienst nog een tweede granaat in een andere kampvuurplek op hetzelfde terrein. Ook daarbij zou het gaan om oud oorlogstuig.

De Raad van Kerken spreekt zich in een rapport uit tegen radicaal-rechts gedachtegoed. Volgens het samenwerkingsverband van negentien kerkengenootschappen vormt deze ideologie "een bedreiging voor democratie en rechtsstaat, voor minderheidsgroepen en voor zwakkeren in de samenleving", en is het daarmee ook "een bedreiging voor het christelijk geloof".

Het rapport werd afgelopen donderdag gepubliceerd en is bedoeld om kerken handvatten te geven. De Raad wil maatschappelijke ontwikkelingen duiden en tegelijkertijd hulp bieden aan kerkleiders en leden over hoe ze in gesprek kunnen gaan met mensen die gevoelig zijn voor radicaal-rechts.

Tegelijkertijd benadrukt de Raad dat het niet de bedoeling is om mensen weg te zetten. Algemeen secretaris Coen Wessel zegt dat het rapport juist moet helpen om het gesprek te voeren.

"Radicaal-rechts gedachtegoed groeit, ook binnen kerken. Kerkleiders weten soms niet goed hoe ze daarmee om moeten gaan", zegt hij. "Daarom bieden we een handreiking."

Racisme, antisemitisme

Volgens Wessel gaat het om uiteenlopende uitingen, zoals racistische en antisemitische uitspraken of verheerlijking van geweld. Als voorbeelden noemt hij een aanslag op een moskee of het protest september vorig jaar op het Malieveld georganiseerd door 'Els Rechts'.

"Er zijn mensen die flarden van dit gedachtegoed oppikken en hier gevoelig voor zijn. Met hen willen we in gesprek, op een zorgvuldige manier."

Wessel benadrukt dat het christendom voor alle mensen is. Ideeën die groepen uitsluiten of mensen ongelijk behandelen, passen daar niet bij.

Raad van Kerken

De Raad van Kerken, opgericht in 1968, vertegenwoordigt ongeveer vijf miljoen christenen in Nederland. Onder de aangesloten kerken bevinden zich onder meer de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland. Ook kleinere kerkverbanden zoals de Nederlandse Gereformeerde Kerken zijn aangesloten.

Volgens religiewetenschapper Fleur Freeke komt het adviesrapport op een moment waarop radicaal-rechts terrein wint, ook binnen de kerken. "De druk op kerken om zich uit te spreken is de afgelopen jaren sterk toegenomen", zegt Freeke. Ze doet promotieonderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam naar radicaal- en extreem-rechts onder christenen in Nederland.

"We zien dat het christendom in politieke retoriek steeds vaker wordt misbruikt." Freeke wijst op voorbeelden uit binnen- en buitenland. "In de Verenigde Staten werd Donald Trump laatst met behulp van AI afgebeeld als Jezus." Trump deelde deze afbeelding via social media.

"In Europa zie je dat termen als 'joods-christelijke cultuur' worden ingezet, vaak in combinatie met negatieve beelden over moslims." Volgens haar staat dat haaks op de kern van het christelijk geloof. "Daarin is ieder mens geschapen naar het beeld van God en dus gelijkwaardig."

Polarisatie

Predikant Ary Braakman uit Twello noemt het rapport een noodzakelijke stap. "Het is goed dat kerken zich uitspreken. Het maatschappelijk debat is steeds meer gepolariseerd. Je bent al snel voor of tegen, en er wordt minder geluisterd."

Volgens hem sluit de boodschap van het rapport aan bij de kern van het evangelie. "Barmhartigheid en naastenliefde vragen hierom. Het is logisch dat de kerk dit statement afgeeft."

Eerder dit jaar spraken kerkvertegenwoordigers zich uit tegen strengere asielwetgeving. In 2024 ondertekenden meer dan achthonderd christelijke leiders een verklaring dat 'Evangelie en extreem-rechts niet samengaan'. Toen sloot de Raad van Kerken zich daar nog niet bij aan. Met het nieuwe rapport kiest het samenwerkingsverband nu duidelijker positie.

Tegenbeweging

Onderzoeker Freeke vindt dat een krachtig signaal. "De Raad van Kerken neemt, ondanks politieke verschillen binnen kerken, een gezamenlijk standpunt in. Daarnaast wordt de ideologie bekritiseerd in plaats van de mensen."

Dat maakt het mogelijk om het debat te voeren zonder mensen direct uit te sluiten, vervolgt ze. "En dat is een goede tegenbeweging richting radicaal-rechts."

Bij een brand in een een huis in Oldenzaal in Overijssel is vanmiddag een dode gevallen. De tussenwoning is uitgebrand.

De brand ontstond om 15.45 uur, waarbij de vlammen uit de woning sloegen. De oorzaak is nog onduidelijk.

Ook andere bewoners van het huis zouden rook hebben ingeademd. Twee van hen zijn overgebracht naar het ziekenhuis, schrijft RTV Oost. Over de toedracht van het incident of de identiteit van het slachtoffer kan de politie nog niets zeggen.

De Taiwanese president Lai Ching-te dook dit weekend als een duveltje uit een doosje op in Eswatini. Dat hij het laatste Afrikaanse land dat Taiwan nog trouw is een bezoek zou brengen en hoe hij daar is gekomen, is niet bekend. En daar is een goede reden voor.

Twee weken geleden moest Lai zijn bezoek aan Eswatini (voormalig Swaziland) nog annuleren, nadat de Seychellen, Mauritius en Madagaskar het luchtruim voor hem hadden gesloten. Volgens het Taiwanese parlement deden zij dat onder druk van China.

China lijkt niet blij dat het Lai nu toch gelukt is om Eswatini te bezoeken. Volgens een Chinese verklaring is Lai stiekem aan boord van een buitenlands vliegtuig gegaan om Taiwan te verlaten. Hij zou daarbij op "extravagante manier overheidsgelden hebben verspild". Om hoeveel geld het gaat en wiens geld dat überhaupt is, is niet bekend.

Luchtruimpolitiek

Nooit eerder werd een Taiwanees presidentieel bezoek geannuleerd omdat de toegang tot een luchtruim werd ontzegd. Madagaskar en de Seychellen hebben verklaard dit besluit te hebben genomen, omdat zij Taiwan niet erkennen als soevereine staat. Mauritius heeft geen verklaring gegeven.

Volgens Taiwanese parlementsleden handelden deze drie landen echter onder druk van China, iets dat het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent. Wel sprak het ministerie zijn waardering uit voor het handelen van de drie landen en het in stand houden van het één-China-principe.

Een-China-principe

Het één-China-principe houdt in dat er volgens Peking maar één China is en dat Taiwan daar onderdeel van is, waardoor landen die dit principe erkennen geen officiële diplomatieke relaties met Taiwan kunnen onderhouden.

De luchtruimsluiting leidde tot grote verontwaardiging in tal van westerse landen. De VS, die niet overtuigd is van China's onschuld, riep het land op te stoppen met militaire, diplomatieke en economische druk op Taiwan. Het VK, Frankrijk en Duitsland spraken ook hun zorgen uit.

Maar zeker voor Duitsland wringt de schoen. Volgens Bloomberg weigerden Duitsland en ook Tsjechië namelijk het verzoek van Lai om via hun luchtruim te vliegen. Volgens het Amerikaanse persbureau zou een landing van het Taiwanese toestel in Duitsland "problematisch" zijn. Ook meldde Bloomberg dat Peking na het horen van Lai's plannen gebeld had met Berlijn.

Isolementstrategie

Hoewel er geen bewijs is dat de luchtruimsluiting op Chinees verzoek gebeurde, past het wel binnen de brede strategie van China om Taiwan van de rest van de wereld te isoleren. Aan de ene kant doet China dat door het direct blokkeren van Taiwanese deelname aan bijvoorbeeld internationale organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en Interpol, maar nog vaker voert China op indirecte wijze druk uit door landen te laten kiezen tussen officiële relaties met China of met Taiwan.

Als een land Taiwan erkent, weigert China diplomatieke betrekkingen en officiële bezoeken, en kan het handelsbeperkingen opleggen. Dat is een zwaar middel, aangezien China de op een na grootste economie ter wereld is. Tegelijkertijd kunnen landen die Taiwan inruilen voor China juist rekenen op economische voordelen, zoals handelsdeals en leningen.

Het aangaan van een relatie met Peking kan gepaard gaan met verstrekkende loyaliteitseisen, zo bleek eerder deze week toen RightsCon 2026, een grote internationale conferentie over digitale mensenrechten, werd geannuleerd. De conferentie zou plaatsvinden in Zambia. Volgens organisatoren annuleerde de Zambiaanse regering de conferentie onder druk van China, nadat zij hadden gehoord dat Taiwanezen zouden deelnemen.

Steeds minder bondgenoten

China's isolatiestrategie werkt. Waar Taiwan zo'n 10 jaar geleden nog 22 bondgenoten had, zijn dat er nu nog maar 12. Naast Vaticaanstad in Europa en Eswatini in Afrika zijn het vooral kleine eilandstaten en landen in Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan die nog trouw zijn aan Taiwan.

Taiwan en Eswatini hebben betrekkingen sinds 1968. De relatie tussen Taiwan en Eswatini wordt vaak toegeschreven aan de goede persoonlijke relatie van de koning van Eswatini, die het land al 40 jaar regeert, en het Taiwanese leiderschap.

Op de achtergrond lijken vooral financiële redenen de doorslag te geven. Zo financiert Taiwan tal van projecten, waaronder op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, landbouw en energie. Ondanks alle druk lijken geen van beide landen bereid de relatie op te geven, en bekroonden zij die vandaag met een reeks nieuwe overeenkomsten.

De politie is vannacht bij het gemeentehuis en theater in de Utrechtse stad IJsselstein bestookt met zwaar vuurwerk bij protest tegen een opvang voor asielzoekers. Een agent raakte gewond.

Eén van de relschoppers richtte het vuurwerk direct op agenten die aan de zijkant van het gebouw stonden. Het vuurwerk ontplofte pal bij het hoofd van een agent. De man raakte gewond, laat de politie weten. Hij is door ambulancepersoneel nagekeken en hoefde niet naar het ziekenhuis.

"Wat er vannacht is gebeurd is geen protest. Dit is een aanval op onze stad", reageert burgemeester Ester Weststeijn.

Op beelden is te zien hoe vuurwerk richting de politie wordt afgeschoten:

Eerder vandaag was al duidelijk dat er vernielingen waren aangericht bij het gemeentehuis en theater. Inmiddels is er meer bekend over wat er vannacht gebeurd in de Utrechtse stad.

Rond 01.00 uur vannacht verzamelden zich enkele tientallen mensen bij het gemeentehuis en theater, die aan elkaar vastzitten. Ze maakten de verschillende camera's onklaar. Toen de politie arriveerde, begonnen ze met zwaar vuurwerk te schieten. Eerst op de gebouwen, daarna op de agenten.

Het is al langer onrustig in IJsselstein omdat er een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers gepland is op een van de voetbalvelden van de voetbalclub IJFC. Op 24 april werd er ook gedemonstreerd tegen de komst van de noodopvang. Dat protest verliep rustig, al werd er ook toen vuurwerk afgestoken.

Graffiti

Bij het protest vannacht werd niet alleen zwaar vuurwerk afgestoken, er werden ook vernielingen aangericht aan de gevels van het stadhuis en theater. Ook sneuvelden er ruiten en werd graffiti aangebracht.

De politie laat weten zich afgelopen nacht zo belaagd te hebben gevoeld dat er "niets anders opzat dan zich tijdelijk terug te trekken en versterking af te wachten". Even later keerde de politie met meer mensen terug om de relschoppers te verjagen. Voor zover nu bekend is niemand opgepakt. Uiteindelijk duurden de ongeregeldheden zo'n anderhalf uur, meldt RTV Utrecht.

Bruut

Burgemeester Weststeijn van IJsselstein noemt het geweld bruut. Volgens haar is er een groot verschil tussen de mensen die de afgelopen week demonstreerden tegen de komst van een noodopvang en de relschoppers van afgelopen nacht.

"De eerste groep laat hun bezwaren en zorgen horen. Dat doen ze herhaald, indringend, luid en soms ook met stevige taal. Soms ook met niet zo charmante persoonlijke kwalificaties van gemeentebestuurders", zegt Weststeijn. "Maar de mensen die de terror van afgelopen nacht op hun geweten hebben zijn gajes. Zij kiezen een totaal onacceptabele route om hun emoties over vluchtelingenopvang te uiten."

Overvol

Ook commissaris van de Koning Hans Oosters zegt geschokt te zijn. Hij heeft begin april een verzoek gestuurd naar gemeenten die nog geen asielzoekers opvangen, waaronder IJsselstein, met de vraag om snel een tijdelijke noodopvang te regelen. De voorzieningen van het COA zitten namelijk overvol.

Oosters steunt het besluit van IJsselstein om die opvang neer te zetten dan ook "ten volle".

Een Mediterrane vampierslak die 's nacht bloed zuigt bij argeloze vissen is het internationale weekdier van het jaar. De vereniging van weekdieronderderzoekers Unitas Malacologica houdt ieder jaar met onderzoeksinstituut Senckenberg uit Frankfurt de weekdierstemming.

Het dier kreeg een derde van de 15.000 stemmen wereldwijd en versloeg daarmee een steenetende paalworm, een mossel met vleugeltjes, de grootste schelp van Noord-Amerika en een slak van de Seychellen.

De afgevallen kanshebbers dit jaar:

"De vampierslak is een prachtdier", reageert de Italiaanse wetenschapper Maria Vittoria Modica, die de Cumia intertexta voordroeg. "Bij het vallen van de avond vindt hij op de geur rustende vissen, benadert ze zo dichtbij mogelijk en prikt dan door hun huid met een lange roltong."

Door een cocktail van een bloedverdunners en een verdovingsmiddel dat het dier daarbij gebruikt, merkt de vis helemaal niets. "Als de slak zijn buikje vol heeft, trekt hij zich terug in zijn schuilplaats, een verbaasde maar verder gezonde vis achterlatend."

Unitas Malacologica organiseerde de verkiezing, bedoeld om meer aandacht te vragen voor de ongewervelde dieren, voor de zesde keer. "We vieren hun bijzondere eigenschappen en hopen wereldwijde fascinatie met weekdieren te inspireren", leggen de organisatoren uit.

Eerder wonnen een onder meer een diepzee-octopus, een lichtgevende slak en een inktvis met een schelp.

De eerdere winnaars:

Van de winnaar wordt een compleet DNA-profiel profiel opgesteld. Wetenschappers hopen daarmee vragen te kunnen beantwoorden over zijn evolutie en levensstijl.

In het geval van deze vampierslak hopen ze erachter te komen waarom deze diersoort voor deze zeldzame vorm van voeding heeft gekozen en in hoeverre dat te vergelijken is met andere bloedzuigers.

De grote brand gisternacht bij toetjesmaker Edough in Ermelo is hoogstwaarschijnlijk aangestoken. De politie concludeert dat op basis van buurtonderzoek en camerabeelden.

"Hoewel het onderzoek nog in volle gang is lijkt het, op basis van wat we hebben aangetroffen, op brandstichting", aldus de politie bij Omroep Gelderland. De politie wil verder geen toelichting geven.

De brand bij het dessert- en patisseriebedrijf op een bedrijventerrein brak gisternacht uit rond 01.30 uur. Rond 09.00 uur was de brand onder controle en kon de brandweer beginnen met nablussen.

De schade was zo groot, dat de restanten van het gebouw gistermiddag zijn gesloopt.

NL-Alert

Bij de brand raakte niemand gewond. Wel zijn twee brandweerlieden met oververhittingsklachten nagekeken door ambulanceverpleegkundigen.

Vanwege de grote hoeveelheid rook die bij de brand vrijkwam, werd een NL-Alert verstuurd. Mensen in Ermelo en nagenoeg heel Harderwijk kregen het advies om ramen en deuren gesloten te houden.

De eigenaar van de fabriek, die gespecialiseerd was in mousse desserts, gebak, brownies en patisserie, heeft nog niet gereageerd.

Uit het gebouw sloegen gisternacht hoge vlammen:

Voor de Franse kust zijn afgelopen nacht twee vrouwen om het leven gekomen bij een poging het Verenigd Koninkrijk te bereiken. Zestien opvarenden van de migrantenboot raakten gewond, drie van hen ernstig. Er zouden 82 mensen aan boord zijn geweest.

Volgens de lokale autoriteiten vertrok het bootje vanaf het strand van Hardelot, een dorpje ten zuiden van de havenplaats Boulogne-sur-Mer. Kort na vertrek viel de motor van de boot uit

De Franse maritieme politie redde vervolgens 17 van de 82 mensen aan boord en bracht hen naar Boulogne-sur-Mer.

Verpletterd of gestikt

De overige 65 opvarenden spoelden uiteindelijk met boot en al weer aan op het strand. Daar bleek dat twee opvarenden waren overleden.

Het vermoeden van de autoriteiten is dat de vrouwen zijn "verpletterd of gestikt" doordat er te veel mensen op de boot opeengepakt zaten. De vrouwen waren vermoedelijk rond de 20 jaar oud en afkomstig uit Sudan.

Drie personen liepen zware brandwonden op door de benzine die uit de motor lekte en op de bodem van de boot terechtkwam.

Meer patrouilles

Vorige maand kwamen twee mannen en twee vrouwen om het leven toen een opblaasboot voor de kust van Noord-Frankrijk kapseisde. In deze zaak is een 27-jarige man uit Sudan aangehouden door de Britse autoriteiten. Hij is aangeklaagd voor het in gevaar brengen van mensenlevens. Welke rol hij precies speelde bij de oversteek, is niet bekend.

De Britse en Franse regering hebben vorige maand een overeenkomst getekend om het aantal migranten dat Het Kanaal oversteekt te verminderen. Dit willen zij bewerkstellingen door meer politiepatrouilles en verscherpt toezicht uit te voeren.

Ongeluk België

Ook vanuit België proberen migranten geregeld de overtocht naar het Verenigd Koninkrijk te maken. De politie in de kustregio is extra alert op mensen die Het Kanaal vanuit daar willen overvaren. Zo trof de politie ook vannacht mensen aan die de oversteek wilden maken.

Het busje waarin zij zaten werd bij een controle gemaand te stoppen, maar de chauffeur reed door. Daarna vloog het voertuig uit de bocht en crashte het. Acht inzittenden raakten gewond, van wie 2 ernstig. Hun toestand is kritiek, schrijft de Belgische omroep VRT. Verderop in Middelkerke arresteerde de politie nog andere migranten die zich ophielden in de duinen.

Ook gisteren heeft de Belgische politie bij verschillende acties in totaal 55 migranten aangehouden die de oversteek wilden maken. Zij werden aangetroffen in de duinen van kustplaats Bredene en in een bestelbusje.

De locatie van bultrug Timmy, die gisterochtend in de Noordzee werd vrijgelaten, is niet bekend. De zender waarmee het meermaals in Duitsland gestrande dier werd uitgerust blijkt niet goed te werken.

Pas rond 16.00 uur gistermiddag, uren na zijn vrijlating, kwam de zender voor het eerst tot leven, meldt de Duitse krant Bild, die Timmy op de voet volgt. Sindsdien zendt die sporadisch gegevens door.

Op basis van die informatie lijkt de bultrug in ieder geval de juiste richting op te zwemmen, naar de Atlantische Oceaan waar bultruggen normaal gesproken leven.

Ook vanochtend, na ruim 24 uur op open zee, werden weer signalen van de tracker ontvangen. Waar Timmy precies is, blijft onduidelijk, maar zijn vitale functies zijn volgens Bild wel geregistreerd.

Ruzie

Waarom de zender van Timmy hapert is niet duidelijk. Mogelijk is hij beschadigd bij de vrijlating van de bultrug uit het varende aquarium waarin hij werd vervoerd.

Ook de vrijlating zelf is niet zonder hobbels verlopen en heeft geleid tot een ruzie tussen de geldschieters van de reddingsoperatie en de dierenartsen aan de ene kant en de bemanning op de schepen die betrokken waren bij de vrijlating aan de andere kant.

Zo mochten de dierenartsen tegen de afspraken in niet bij het moment van de vrijlating zijn, meldt opvarende dierenarts Kirsten Tönnies in een audiobericht op Facebook. Hoe die vrijlating in zijn werk ging is ook niet bekend, want er zijn geen videobeelden van vrijgegeven. Het is dus onbekend of de bultrug zelf het bassin uit zwom of die daar door de bemanning toe is aangezet.

Extreem verzwakt

Ook zouden na de vrijlating nog drie kwartier lang twee boten vlak achter de bultrug hebben gelegen, wat veel stress zou hebben veroorzaakt bij het dier, zegt dierenarts Tönnies. "Ik ben zo woedend. Ze doen met Timmy wat ze willen".

De geldschieters zeggen dat ze niet verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor de gebeurtenissen bij de vrijlating. Eventuele gevolgen van de "niet-afgestemde handelingen aan boord" worden ten laste gelegd aan de eigenaar en de bemanning van de schepen, schrijven ze in een brief die Bild in handen heeft.

Wetenschappers en dierenwelzijnsorganisaties waren van tevoren kritisch over de reddingsoperatie. Ze zagen de meerdere strandingen van de bultrug als teken dat die ziek was toen hij de Duitse kust bereikte. Ook wordt aangenomen dat het dier extreem verzwakt is. Sommigen zien de reddingsoperatie dan ook als een manier om zijn lijden te verlengen.

Voor het eerst sinds 1971 heeft 'de Stofzuiger' weer passagiers opgepikt in Bergen en een ritje gemaakt naar Camperduin. De bus is de laatste tien jaar helemaal gerestaureerd en rijdt de oude route dit weekend opnieuw. Mét het zo kenmerkende, gierende stofzuigergeluid, waaraan hij zijn bijnaam te danken heeft.

"Hoor daar komt de Stofzuiger, zei mijn moeder altijd", aldus een van de enthousiaste passagiers van de bus bij NH Nieuws.

De Stofzuiger, officieel een bus van de GMC Truck & Coach Division, heeft een lange geschiedenis. Hij kwam in 1948 samen met twee andere, soortgelijke bussen in het kader van de Amerikaanse Marshallhulp naar Noord-Holland. Tot 1971 reed hij als bus nummer 8 een vaste route tussen Bergen, Egmond, Schoorl, Camperduin en Alkmaar.

Begin jaren zeventig bleek de route niet langer rendabel. Twee bussen verdwenen naar de sloop, de enige overgebleven Stofzuiger verdween naar een loods in Aalsmeer. Daar stond hij tientallen jaren stof te verzamelen bij de stichting Veteraan Autobussen.

18,62 euro

Totdat een groepje Bergenaren in 2015 de bus voor 18,62 euro overnam en met ingezameld geld begon te restaureren. Dat bleek geen sinecure. De versnellingsbak, een halfautomaat, was in onderdelen aangeleverd en niet meer compleet. Uiteindelijk lukte het de vrijwilligers om via veilingsite eBay op een autokerkhof in Californië een zelfde type te vinden en in de bus te monteren.

Er werd een nieuw luchtsysteem aangebracht voor de rem-installatie, de deuren en de versnellingsbak. Ook de elektrische bedrading is vervangen met behoud van het oude dashboard en de bestaande minutieus gerestaureerde verlichtingsarmaturen.

Het plafond, de vloer, de rubbers, de stoelen; het is allemaal nagelopen en waar nodig vervangen. Het plaatwerk is uitgedeukt en opnieuw gespoten. "Eigenlijk alles wat er aan de bus te vernieuwen was, en nieuw te maken, dat is gebeurd,", vertelt vrijwilliger Gerard van den Bosch bij de lokale omroep Streekstad Centraal.

Tweetakt motor

Zo'n beetje het enige dat gebleven is, is dat zo typerende geluid van de tweetaktmotor. De koeling van de bus maakt een sissend, bijna gierend geluid, "net als een stofzuiger", legde initiatiefnemer van de restauratie Piet Mooij eerder uit. "Maar ook de vorm van de bus had wel wat weg van een stofzuiger".

Mooij overleed in 2022, maar 'zijn' werk is in ruim tien jaar tijd toch voltooid.

De Stofzuiger wordt niet meer ingezet op lijndiensten. Wel wacht de bus een toekomst als trekpleister voor het dorp Bergen, waar hij komt te staan. En als rijdend museumstuk, opgenomen in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed.

Eén van de betrokken vrijwilligers: "Hij kan worden gebruikt voor bruiloften, rouwdiensten of een jubileum van iemand."

De familie van Narges Mohammadi maakt zich nog altijd grote zorgen over de gezondheid van de Iraanse mensenrechtenactivist. De Iraanse winnares van de Nobelprijs voor de Vrede werd vrijdag vanuit een gevangenis in het noordwesten van Iran met spoed overgebracht naar een ziekenhuis. Daar krijgt ze volgens haar familie niet de juiste zorg.

De 54-jarige Mohammadi heeft ernstige hart-, long- en bloeddrukproblemen en onderging in 2022 een spoedoperatie in Teheran. Volgens haar in Noorwegen wonende broer moet ze zo snel mogelijk weer naar een ziekenhuis in Teheran worden overgebracht, waar ze door haar eigen specialisten kan worden behandeld.

De Nobelprijswinnares heeft eind maart een ernstige hartaanval gehad, meldt haar stichting. Sindsdien had ze last van pijn op de borst en ademhalingsproblemen. Een bezoek aan haar cardioloog werd haar geweigerd. Vrijdag is ze volgens haar advocaat in de gevangenis door plotselinge bloeddrukdalingen twee keer buiten bewustzijn geraakt.

'Wanhopige actie mogelijk te laat'

Mohammadi's familie dringt al wekenlang aan op haar overplaatsing naar een geschikte medische faciliteit. Haar overplaatsing vrijdag naar een ziekenhuis in Zanjan zien ze als een "wanhopige actie op het laatste moment, die mogelijk te laat komt om in haar essentiële behoeften te voorzien".

Mohammadi ligt in het ziekenhuis van Zanjan op de afdeling cardiologie, "maar haar bloeddruk blijft ernstig schommelen", schrijft haar advocaat Mostafa Nili op X. Hij zegt dat een arts in Zanjan had geadviseerd om haar gevangenisstraf een maand te schorsen zodat ze zich kan laten behandelen, maar dat de openbare aanklagers in Zanjan dat blokkeren.

Nieuwe gevangenisstraf

Mohammadi werd in december vorig jaar opnieuw opgepakt na kritiek op het Iraanse regime. Ze was toen met medisch verlof tijdens een eerdere gevangenisstraf van ruim 13 jaar die het Iraanse regime haar had opgelegd voor samenzwering tegen de staatsveiligheid en propaganda tegen de Iraanse regering.

Tijdens dat verlof zette ze haar activisme voort met openbare protesten en media-optredens. Na haar arrestatie werd ze veroordeeld tot nog eens zeven jaar celstraf.

Narges Mohammadi kreeg in 2023 de Nobelprijs voor de Vrede voor haar strijd voor vrouwenrechten en tegen de doodstraf. Omdat ze toen ook gevangen zat kon ze de prijs niet zelf komen ophalen in Noorwegen. Haar kinderen namen de prijs in ontvangst.

Meer dan de helft van de onbekende oorlogsslachtoffers op het Nationaal Ereveld in Loenen is geïdentificeerd. Dat laat de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL) weten.

"We doen dit vooral voor de mensen die nog iemand kwijt zijn vanuit de oorlog: een familielid, zoals een vader of een opa", zegt Geert Jonker van de identificatiedienst bij Omroep Gelderland.

Het ereveld in Loenen, niet ver van Apeldoorn, herbergt de graven van 4000 oorlogsslachtoffers. Het gaat om militairen en vooral om burgers die elders zijn omgekomen bij bombardementen, in concentratiekampen, op zee of bij verzetsdaden.

Bij veruit de meeste graven staat een naam, maar bij 103 graven ontbrak die. Totdat de BIDKL in 2018 een groot onderzoek begon.

Het eerste wat de identificatiedienst toen deed was een oproep sturen aan mensen met een vermist familielid uit de Tweede Wereldoorlog om DNA af te staan. Vervolgens zijn de 103 lichamen opgegraven en overgebracht naar Soesterberg voor onderzoek. Daarna is onder meer DNA afgenomen om dat te vergelijken met het DNA van de 'onbekende' lichamen.

Puzzel

De BIDKL werkt met de modernste technieken, maar de zoektocht naar de namen blijft een puzzel, zegt Jonker. "Er zijn vaak wel wat basisgegevens bekend over de lichamen. Bijvoorbeeld dat de meeste van de lichamen gevonden zijn in Duitsland. Maar voor echte identificatie zijn we afhankelijk van stamboomonderzoek en nabestaanden die DNA hebben afgestaan."

Jonker toont zich verheugd dat steeds meer graven een naam hebben. "Het project verloopt bovengemiddeld goed. Meer dan de helft van de onbekende lichamen is inmiddels geïdentificeerd, dat hadden wij nooit verwacht", zegt hij.

Market Garden

Een van de mensen die nu weer een naam heeft, is Dermond Anderson. Anderson was een Britse militair die tijdens de operatie Market Garden in september 1944 met een zweefvliegtuig landde in Wolfheze. Hij was van plan om met de rest van de geallieerde troepen naar de Rijnbrug in Arnhem te rijden. Maar hij sneuvelde onderweg, bij de Oude Kerk in Oosterbeek, door een Duitse mortiergranaat.

Anderson werd ter plaatse begraven. Pas in 2024 werd hij geïdentificeerd. "Dankzij het DNA van zijn achterneef, door de aanwezigheid van een Y-chromosoom", aldus Geert Jonker. Andersons lichaam werd in augustus 2024 'officieel' en met naamsvermelding begraven op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek.

Steeds kleinere groep

Wanneer de namen eenmaal achterhaald zijn, besluiten nabestaanden veel vaker om hun geliefden een herbegrafenis te geven, weet Jonker. Het is een van de redenen dat de identificatiedienst aan het werk blijft. En hoe sneller dat gaat, des te beter. "De groep directe nabestaanden - broers, zussen, kinderen - wordt steeds kleiner. Dus dat dit onderzoek nu plaatsvindt, is heel belangrijk", aldus Jonker.

"We moeten het hoofd koel houden", zegt minister Yesilgöz (Defensie) over het besluit van de Amerikaanse president om duizenden militairen uit Duitsland weg te halen. Zij verwacht dat een groot deel van de Amerikaanse troepen alsnog in Duitsland blijft.

"De Amerikanen hebben de plekken in Duitsland nodig voor hun eigen inlichtingenpositie en bijvoorbeeld hun missies in Afrika", zegt Yesilgöz in het televisieprogramma WNL op Zondag. "Het zou de Amerikaanse krijgsmacht verzwakken als ze op grote schaal vertrekken."

Op dit moment heeft de VS zo'n 39.000 soldaten gestationeerd in Duitsland. Zij zitten onder meer op de luchtbasis Ramstein, bij het militaire ziekenhuis in Landstuhl of rond het militaire oefenterrein bij Grafenwöhr.

'Samenwerking is complex'

Amerikaanse militairen werken ook op heel wat andere plekken samen met Europese militairen. Die samenwerking is volgens Yesilgöz "diep en complex".

Nederlandse militairen trainen bijvoorbeeld veelvuldig in Amerika. Op dat punt zou de Nederlandse defensie hard geraakt kunnen worden door Trump. "Het zou voor ons heel erg schadelijk zijn als we die mogelijkheden zouden verliezen", zegt de defensieminister.

'Rommelige onderhandelingen'

Het besluit van Trump om troepen uit Duitsland weg te halen, volgde op kritiek van de Duitse bondskanselier Merz. "De Amerikanen hebben geen strategie", zei Merz bijvoorbeeld over de onderhandelingen met Iran. "Daar wordt een hele natie vernederd door de Iraanse leiding."

Yesilgöz steunt die uitspraak niet, maar noemt het onderhandelingsproces wel een "rommelige situatie". "Ik weet niet wat voor plan erachter zit, dat maakt dat u ongemak ziet bij mij en mijn Duitse collega. Ik zeg niet dat er geen plan is, maar ik weet het gewoon niet."

Volgens Yesilgöz blijft Amerika een bondgenoot en moet daarom het contact goed blijven. "Het helpt niet om allerlei waardeoordelen te uiten. Het is belangrijk dat we het gesprek blijven aangaan."

In IJsselstein zijn afgelopen nacht het gemeentehuis en het theater beschadigd. Met bakstenen zijn meerdere ramen ingegooid en ook de toegangsdeur is toegetakeld. De vernielingen vonden plaats rond 01.45 uur. Het gemeentehuis en het theater zitten aan elkaar vast.

Met stickers is een Nederlandse vlag op de kop aan de ingang opgehangen. Op deze stickers staat het woord 'corrupt'. Een beveiligingscamera gericht op het gebouw is hier ook mee beplakt. Behalve met bakstenen is er volgens een lokaal medium ook een ijzeren rolcontainer gebruikt om de gebouwen te vernielen en is er vuurwerk afgestoken.

In een reactie noemt de burgemeester van IJsselstein, Ester Weststeijn, de personen die verantwoordelijk zijn voor de vernielingen "gajes". Tegen persbureau ANP zegt zij: "De mensen die de terror van afgelopen nacht op hun geweten hebben zijn gajes. Zij kiezen een totaal onacceptabele route om hun emoties over vluchtelingenopvang te uiten."

De directeur van het Fulcotheater, Anastasia van der Lugt, veroordeelt de vernielingen. Zij heeft het over "een geweldsexplosie". Toen de relschoppers toesloegen, was het personeel van het theater nog in het pand aanwezig. "Het geweld is gericht op het ontwrichten van de maatschappij. Ik vind demonstratie een groot recht, maar dit heeft niets met demonstreren te maken. Dit is puur vandalisme. Zinloos geweld."

Zij zegt te vermoeden dat onder de vandalen geen mensen uit IJsselstein waren. Het theater gaat vandaag gewoon weer open en wordt beveiligd, aldus Van Der Lugt.

Geen aanhoudingen

De politie wilde vanochtend nog niet bevestigen dat de vernielingen van afgelopen nacht verband houden met de komst van een noodopvang.

Een woordvoerder liet weten dat er geen aanhoudingen zijn verricht. Wel is er direct een onderzoek gestart. De politie verwacht in de loop van de dag met meer informatie te komen.

Het is sinds enkele weken onrustig in IJsselstein vanwege het besluit om een tijdelijke noodopvang te plaatsen op een van de voetbalvelden van de voetbalclub IJFC. Op 24 april werd er voor het eerst gedemonstreerd tegen de komst van de noodopvang. Dit protest verliep rustig, al werd er wel vuurwerk afgestoken.

Bij demonstraties van afgelopen week moest de brandweer meerdere malen in actie komen na brandstichting. Ook toen werd er vuurwerk afgestoken.

Volgens de burgemeester van IJsselstein was er veel jeugd betrokken bij de demonstraties. Ouders van kinderen die gelinkt werden aan de ongeregeldheden kregen van de gemeente een brief. Daarin werd gewaarschuwd voor de gevolgen die herhaaldelijk wangedrag kunnen hebben.

Spreidingswet

De bedoeling is dat IJsselstein voor een half jaar 100 tot 150 asielzoekers opvangt.

IJsselstein vangt nu geen asielzoekers op. Volgens de spreidingswet zou de gemeente 185 mensen moeten opvangen.