NOS Nieuws - Algemeen

De Tweede Kamer wil dat er onafhankelijk onderzoek wordt gedaan naar de behandeling van Molukkers in Nederland. Dat onderzoek moet leiden tot erkenning en een "passend gebaar dat recht doet aan de gemeenschap". Dat staat in een motie van ChristenUnie-Kamerlid Ceder, die mede is ondertekend door twaalf andere fracties.

Over het voorstel wordt morgen gestemd, maar door alle ondertekenaars is de motie nu al verzekerd van een ruime meerderheid.

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat de eerste Molukse militairen en hun gezinnen in Nederland aankwamen. Ze werden vaak onder erbarmelijke omstandigheden ondergebracht in kampen, zoals de voormalige concentratiekampen Westerbork en Vught. Hoewel ze jarenlang gediend hadden in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL), werden de mannen al snel na aankomst in ons land ontslagen.

Brieven

Ondanks verschillende initiatieven is het nooit tot erkenning van het leed gekomen door de Nederlandse overheid. Burgemeesters schreven in 2021 nog een brief aan de regering om onder ogen te zien wat de Molukse gemeenschap is aangedaan. De Amsterdamse burgemeester Halsema herhaalde die oproep eerder dit jaar.

Oud-premier Van Agt, die in 1977 het leger een einde liet maken aan gijzelingen door Molukkers, vroeg een aantal jaren geleden al aan koning Willem-Alexander om excuses te maken. Dat gebeurde niet, maar toenmalig premier Rutte schreef in 2022 wel dat de ontvangst van de Indische en Molukse gemeenschap na de oorlog "minder kil en bureaucratisch had moeten zijn".

Molukkers in Nederland

De Molukken zijn een grote eilandengroep in het oosten van Indonesië. In de koloniale tijd hoorden de eilanden bij Nederlands-Indië. Toen Indonesië in 1945 de onafhankelijkheid uitriep, begon een bloedige oorlog. Molukse beroepsmilitairen vochten mee in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) tegen Indonesië.

In 1949 gaf Nederland de strijd op en ontstond er een conflict over de Molukse militairen. Zij wilden terug naar de Molukken, maar dat weigerde de Indonesische regering. Begin 1951 besloot Nederland om ze met hun gezin naar Nederland te brengen, voor een half jaar, was de bedoeling.

De 12.500 Molukkers verwachtten dat Nederland zou helpen bij hun terugkeer, maar dat gebeurde niet. De militairen werden in plaats daarvan ontslagen en de meesten kunnen uiteindelijk nooit meer terug naar hun thuisland.

Op dit moment wonen er 75.000 mensen in ons land met een Molukse achtergrond.

De behandeling van de eerste generatie Molukkers in Nederland heeft doorgewerkt in latere generaties. Velen raakten verslaafd aan drugs en in de jaren zeventig van de vorige eeuw probeerden jonge Molukkers met geweld en gijzelingen in Nederland het ideaal van een vrije Molukse republiek te bereiken.

De Tweede Kamer wil dat er bij het onderzoek ook nadrukkelijk gekeken wordt naar de rol van de Nederlandse Staat. En het heeft haast, want inmiddels zijn er van de eerste generatie nog maar weinig mensen in leven. Daarom moeten de uitkomsten van het onderzoek uiterlijk begin volgend jaar worden gepresenteerd. Dat is dus niet meer in het herdenkingsjaar.

In het kader van de herdenking van 75 jaar Molukkers in Nederland wordt er aanstaande zondag in Rotterdam een nationaal monument onthuld. Dat is geplaatst aan de Lloydkade, een van de plekken waar de schepen met KNIL-militairen destijds aanlegden.

Eerder maakten we deze reportage over Molukkers in Nederland:

Wereldwijd wordt voorzichtig positief gereageerd op het bericht dat Iran en de Verenigde Staten het eens zijn geworden over afspraken die moeten leiden tot een einde aan de oorlog, ook die in Libanon. Daarmee is de weg vrij voor verdere onderhandelingen.

De afspraken staan in een zogeheten memorandum van overeenstemming, dat vrijdag moet worden getekend in het Zwitserse Genève.

Omdat de volledige tekst niet is vrijgegeven, zijn de details nog niet bekend. Wel hebben beide landen een aantal afspraken gedeeld. Vier vragen over de overeenkomst.

Wat weten we nu over deze afspraken?

De VS en Iran zijn het eens over een "onmiddellijk en permanent" einde aan de aanvallen over en weer. Daarmee wordt het staakt-het-vuren bevestigd dat sinds begin april van kracht is, maar geregeld wordt geschonden. Ook moet er een einde komen aan het geweld tussen Israël en Hezbollah in Libanon.

Verder is het de bedoeling dat de Straat van Hormuz wordt heropend. Iran zegt dat het schepen die door de belangrijke waterweg varen wil laten betalen. Volgens het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken gaat het om "maritieme servicekosten". President Trump liet weten dat de zeestraat tolvrij wordt. Onduidelijk is of en hoe dit is uitgewerkt in het memorandum.

Daarnaast moeten volgens de overeenkomst de sancties voor Iran worden verlicht en bevroren tegoeden worden vrijgegeven. Ook wordt er doorgepraat over hoe het verder moet met de verrijking van uranium door Iran.

De Amerikaanse vicepresident Vance zegt dat in de overeenkomst is opgenomen dat Iran nooit een kernwapen zal bezitten. Hoe hard die afspraak is, is niet duidelijk. Dat zou gaan om een herbevestiging van het officiële standpunt van Teheran, dat al decennialang publiekelijk verklaart geen kernwapens te willen ontwikkelen, produceren of bezitten.

De landen willen in ieder geval de komende twee maanden praten over een "definitief akkoord".

Hoe is er gereageerd?

"Laat de olie stromen!", liet president Trump weten na bekendmaking van de overeenkomst, een verwijzing naar de geplande heropening van de Straat van Hormuz. Daardoor kan er weer meer olie worden getransporteerd vanuit met name de Golfstaten richting de rest van de wereld.

De Iraanse staatstelevisie ziet in de overeenkomst het bewijs dat Teheran de VS en Israël op de knieën heeft gekregen. Toch klinkt daar ook kritiek op de gesprekken. Hardliners memoreren dat de gedode leider ayatollah Ali Khamenei een paar weken voor zijn dood zei dat onderhandelingen met de VS de problemen van Iran niet zouden oplossen.

De hoop op een langdurig einde aan de oorlog leidde vanochtend wereldwijd tot stijgende aandelenkoersen en de laagste olieprijs in maanden. Ook landen in de regio, die voor hun economie gebaat zijn bij stabiliteit, reageren voorzichtig optimistisch.

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen spreekt van "een hoopvolle stap richting een duurzame oplossing".

Wat winnen de VS en Iran hiermee?

Het is niet voor niets dat Trump in zijn eerste reactie de nadruk legt op de Straat van Hormuz. Door de blokkade van de zeestraat schoten de energieprijzen in de VS omhoog. De Amerikaanse inflatie was in mei 4,2 procent, het hoogste percentage in drie jaar. Geen prettig gegeven voor Trump in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in het najaar.

Ook voor Iran is de economie een belangrijk punt. De oorlog heeft daar geleid tot enorme economische schade. Dat terwijl de situatie voor de oorlog ook al weinig rooskleurig was. Teheran hoopt dat de VS de miljarden vrijgeeft die Iran heeft verdiend met de verkoop van olie. Ook wil het land dat de sancties worden opgeheven.

En hoe zit het met Israël en Libanon?

In Libanon geldt formeel een staakt-het-vuren, maar in de praktijk zijn er nog dagelijks aanvallen tussen Israël en het Iran-gezinde Hezbollah. Gisteren zelfs nog, met drie doden tot gevolg. De vraag is of de partijen, in lijn met de overeenkomst, stoppen met de vijandelijkheden.

Israël is in ieder geval niet van plan om te vertrekken uit Zuid-Libanon. "We verzetten ons tegen een terugtrekking van het leger uit Libanon, ondanks alle bestaande druk en de druk die nog zal komen", sprak minister Katz van Defensie vanochtend. Hij zegt dat de bezetting nodig is om inwoners in het noorden van Israël te beschermen tegen aanvallen van Hezbollah.

Midden-Oosten-correspondent Daisy Mohr:

"In essentie zijn de fundamentele problemen nog helemaal niet opgelost. Tussen Iran en de VS is veel wantrouwen en de verschillen en verwachtingen tussen beide landen lopen behoorlijk uiteen. Het is vooral een proces richting een mogelijke langdurige oplossing dat hiermee van start gaat.

We weten bijvoorbeeld hoe lastig de gesprekken rondom het kernprogramma kunnen worden. In de regio merk ik vooral dat iedereen moe is van de onzekerheid, de angst en het gevaar. Mensen vragen zich af of de regio niet veel verder van huis is dan voor de oorlog.

Dat geldt bijvoorbeeld voor inwoners van Libanon. Het geweld tussen Israël en Hezbollah kan nog wel eens een breekpunt worden bij de besprekingen.

Op papier is een staakt-het-vuren van kracht, maar dat wordt voortdurend geschonden. De voornaamste Israëlische eis is de ontwapening van Hezbollah en dat zal ook een struikelblok blijven. Dus vandaag is er even wat opluchting, maar iedereen realiseert zich dat we er nog lang niet zijn."

Vastgoedontwikkelaar Amvest moet een boete van ruim 400.000 euro betalen aan de eigenaren van een Amsterdams appartement vanwege een hardnekkige lekkage. Dat heeft de rechtbank bepaald.

De eigenaren kochten het appartement in een wooncomplex in 2018 voor 879.000 euro. Al voor de oplevering in 2021 werd een lekkage in de woonkamer ontdekt. Hoewel Amvest kort daarna meldde dat het probleem was verholpen, bleek dit niet het geval.

Volgens de bewoners is het probleem sindsdien nog altijd niet opgelost. In plaats daarvan breidde de lekkage zich steeds verder uit over de muren en het plafond, staat in het vonnis.

"Een plek is zo groot, duidelijk gevuld met water, net boven de televisie", stond in een van de vele mails van de bewoners aan Amvest. "Als die kapot gaat, hebben we een gevaarlijke situatie van water dat in het stopcontact en de televisie loopt." Door het vochtprobleem viel meerdere keren de elektriciteit in het appartement uit.

219 euro per dag sinds 2022

De ontwikkelaar en de eigenaren spraken in 2022 af dat Amvest een boete van 219,75 euro per dag zou betalen vanaf de opleverdatum totdat de lekkage hersteld zou zijn. Voor de rechter probeerde Amvest daar nog onderuit te komen door te stellen dat de woning ondanks de lekkage gewoon bewoonbaar is, meldt stadsomroep AT5.

De rechtbank ging daar niet in mee: de ontwikkelaar moet zich gewoon houden aan de eerder gemaakte afspraak. Inmiddels staat de teller van de boete op ruim 400.000 euro en dat bedrag blijft oplopen tot het probleem definitief is opgelost.

De brandweer rukt gemiddeld zo'n vier keer per week uit voor koeien en varkens die door een stalvloer zijn gezakt, meldt Wakker Dier na een analyse van 112-meldingen. De dieren komen dan terecht in de mestput onder de vloer, waar ze kunnen verdrinken in de mest of stikken door de giftige gassen.

Volgens Wakker Dier is het stalsysteem onveilig. Koeien en varkens staan op een vloer met gleuven, waar mest en urine direct doorheen valt, in de put eronder. Door de bijtende gassen raakt het beton langzaam aangetast, waardoor de vloer plotseling kan bezwijken onder het gewicht van de dieren.

Vorig jaar kwam de brandweer 218 keer in actie, in het jaar daarvoor 200 keer, stelt de actiegroep op basis van de 112-meldingen. "Je kunt niet zien om hoeveel dieren het gaat en of de dieren zijn overleden of niet", zegt campagnemedewerker Esmee van Vliet.

'Geen idee'

Wakker Dier pleit ervoor om geen rastervloeren meer te bouwen boven een mestput. De organisatie is voorstander van vaste vloeren met daarop stro, waar de dieren in kunnen poepen.

"Dat gebeurt bijvoorbeeld al bij biologische boerderijen", zegt Van Vliet. "Het is natuurlijk wat duurder dan zo'n simpele stalvloer waarbij poep en plas meteen in de kelder valt."

In een reactie zeggen landbouworganisatie LTO en Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) dat de ongelukken vooral gebeuren bij oude stalvloeren en dat het voor boeren lastig is om een vergunning te krijgen voor een nieuwe stal. Daarnaast zeggen ze dat ieder incident met vee er een te veel is.

Maar de cijfers van Wakker Dier kloppen volgens de LTO en POV niet. De meldingen die Wakker Dier heeft onderzocht, gaan volgens de organisaties over "alle soorten incidenten die met vee aan de orde kunnen zijn, bijvoorbeeld ook het in veiligheid brengen van landbouwhuisdieren die in een sloot zijn geraakt".

"Een schandalige reactie", zegt Jetty Middelkoop, specialist mestgassen bij de brandweer. De melding 'Dier in put/kelder' is volgens haar echt gereserveerd voor een dier dat in een mestput is gevallen. "De meldingskwalificatie voor een dier in een sloot is echt anders. De LTO wil vooral positieve pr."

Niet in nieuwe wet

Staatssecretaris van Landbouw Erkens vindt het belangrijk dat er meer aandacht komt voor het onderhoud en vervanging van stalvloeren, laat een woordvoerder weten. Hierover is het ministerie al in gesprek met betrokken partijen.

De staatssecretaris komt voor de zomer met nieuwe wetgeving voor een "dierwaardige veehouderij". Maar daarin komt niets te staan over stalvloeren.

Er bestaan al veiligheidseisen voor de constructie van een stal, zegt de woordvoerder. "Na de bouw van een stal is het aan de eigenaar van de stal te zorgen dat de roostervloeren blijvend voldoen aan minimumveiligheidsniveau voor bestaande gebouwen."

Waar normaal limousines wereldleiders afzetten, liepen nu MMA-vechters in korte broek het Witte Huis binnen. De zaal waar het kabinet vergadert, was omgebouwd tot warming-upruimte. Buiten wachtten ruim 4000 fans op een ongekend avondje vechtsport in de tuin van de Amerikaanse president.

Donald Trump vierde zijn verjaardag dit keer met een kooigevecht op het gazon van het Witte Huis, nadat hij zichzelf vorig jaar al op een militaire parade had getrakteerd. Officieel maakte UFC Freedom 250 ook deel uit van de festiviteiten rond het 250-jarige bestaan van de VS, al ontbrak een directe link tussen het vechtsportspektakel en de onafhankelijkheidsstrijd van toen.

"Dit wordt een van de vermakelijkste avonden in de Amerikaanse geschiedenis", had Trump voor zijn 80ste verjaardag beloofd. "Niets komt hier ook maar bij in de buurt: de grootste vechters wereldwijd, stuk voor stuk kampioenen."

Voor de show was een achthoekige vechtring opgebouwd onder een 28 meter hoge overkapping, hoger dan het Witte Huis zelf. Zeven gevechten stonden er op het programma, met als afsluiter en hoogtepunt het titelgevecht lichtgewicht tussen de Amerikaan Justin Gaethje en de Georgisch-Spaanse Ilja Topoeria.

Deelnemers kwamen aan langs schilderijen van oud-presidenten als Kennedy en Washington, mariniers salueerden als ze passeerden. Gaethje bekeek voordat hij opkwam nog even het eeuwenoude exemplaar van de Onafhankelijkheidsverklaring die Trump in zijn kantoor heeft hangen.

Eerder was de president zelf al rechtstreeks uit het Oval Office komen lopen onder de klanken van AC/DC's Thunderstruck, gespeeld door een militaire kapel. Begeleid door UFC-baas en goede vriend Dana White hield hij even stil op de veranda van het Witte Huis om te salueren terwijl straaljagers met oorverdovend lawaai overvlogen.

Het publiek buiten het Witte Huis-terrein vond het prachtig:

Daarna verplaatste de actie zich naar de Octagon, waar de vechtsporters elkaar onder het toeziend oog van de president, zijn vrouw en meerdere ministers tot bloedens toe te lijf gingen met vuisten, ellebogen en knieën.

Toch kon Trumps feestavondje niet helemaal in het teken staan van het vechtsportgala. Vlak voordat het evenement begon, werd duidelijk dat Iran en de VS tot een vergelijk waren gekomen over de strijd in het Midden-Oosten. Terwijl het publiek al binnenstroomde, stond Trump nog journalisten te woord over de afspraken en loofde hij het resultaat op Truth Social.

Hij leek het even later allemaal goed van zich af te kunnen zetten toen de gevechten begonnen. Enthousiast ontving hij de Amerikaan Bo Nickal toen die na een technische knockout van zijn tegenstander over het hek klom. Trots schudde Trump de handschoen van zijn bezwete landgenoot.

"Je moet wel heel speciaal zijn als je de ballen hebt om dit te doen", zei Nickal over Trumps schouwspel. "Dit is ongelofelijk." Podcaster Joe Rogan, ingehuurd om commentaar te geven, noemde het allemaal surrealistisch.

Veel Amerikanen zullen het met hem eens zijn geweest, maar zeker niet allemaal even positief. Vanaf de eerste aankondiging leidde het vechtsportavondje tot opgetrokken wenkbrauwen, als eerste commerciële sportevenement in het Witte Huis ooit. Als het allemaal bedoeld was als volksfeest, waarom werden de wedstrijden dan uitgezonden op een betaalzender?

Ook werden er vraagtekens geplaatst bij de zakelijke belangen die Trump hier vermengde met zijn politieke ambt. Niet alleen gunde Trump medestanders als UFC-baas White ongekende privileges, hij kocht ook aandelen in de organisatie en liet tijdens de uitzending reclame maken voor zijn eigen Trump-producten.

Ondertussen waren er geen kaartjes beschikbaar voor het grote publiek: veel werden er uitgedeeld aan militairen en veteranen (die er overigens van het Pentagon niet te dik uit mochten zien). De rest mocht de UFC verkopen voor naar verluidt meer dan een miljoen euro. Al met al stond volgens een peiling slechts 16 procent van de bevolking achter dit evenement.

Het kon voor Trump het plezier niet bederven. Uitgebreid nam hij de tijd om Gaethje te feliciteren toen die onverwacht kampioen Topoeria versloeg. Daarna moest hij zich weer opmaken voor internationale diplomatie: vandaag volgt de G7-top die Frankrijk een dag uitstelde voor alle verjaardagsplannen.

Marius Borg Høiby, de zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit, is veroordeeld tot vier jaar cel. De rechtbank achtte hem schuldig aan twee verkrachtingen en twee gevallen van huiselijk geweld. Hij moet daarvoor ook zo'n 58.000 euro schadevergoeding betalen. Voor twee andere verkrachtingen is hij vrijgesproken.

Daarnaast kreeg Høiby een contactverbod opgelegd tegenover een van zijn slachtoffers, dit verbod geldt twee jaar lang. Ook is de Noor veroordeeld voor drugsbezit en rijden zonder rijbewijs. Høiby, die niet aanwezig was bij het vonnis, stond onder meer terecht voor vier verkrachtingen, drugshandel, mishandelingen en het schenden van een contactverbod.

Het Openbaar Ministerie, dat zeven jaar en zeven maanden had geëist, beraadt zich nog over een mogelijk hoger beroep. De advocaten van de zoon van Mette-Marit hebben laten weten dat hij het vonnis zeker zal aanvechten. "Hij is ervan overtuigd dat hij volkomen onschuldig is aan de verkrachtingsaanklachten en Nora Haukland op geen enkele manier heeft misbruikt."

Bekende influencer mishandeld

Haukland is een in Noorwegen bekende influencer met wie Høiby een relatie had. Zij verklaarde tijdens het proces jarenlang door hem te zijn mishandeld, zowel fysiek als mentaal. De rechtbank vindt dat het huiselijk geweld tegen haar bewezen is. De rechtbank zegt hierover "dat het slachtoffer leefde in een regime dat gekenmerkt werd door voortdurende onveiligheid en angst voor geweld".

Tijdens het zeven wekende durende proces heeft Høiby alle verkrachtingen waarvan hij werd verdacht consequent ontkend. Volgens hem was er alleen sprake van vrijwillige seks. De rechtbank vond echter voldoende bewijs was dat de Noor in twee gevallen seks had met vrouwen terwijl zij sliepen. Die verkrachtingen filmde hij met zijn telefoon. Deze beelden vormden een belangrijke bron van bewijs tegen Høiby.

Volgens de rechter was op de door Høiby gemaakte beelden te zien dat de vrouwen zich niet konden verzetten. Over één van de verkrachtingen zei de rechter: "Er zijn geen geluiden of bewegingen die erop wijzen dat ze wakker is." Ook wezen de beelden uit dat de slachtoffers de ogen dicht hadden, in een slaaphouding lagen en niet reageerden op fysieke aanrakingen.

Verkracht in koninklijke residentie

Volgens de krant Aftenposten barstte het enige aanwezige slachtoffer in de rechtszaal in tranen uit toen het vonnis werd voorgelezen. De rechter zei dat hij voldoende bewijs zag dat de zoon van de kroonprinses haar had verkracht in haar slaapkamer en in Skaugum, de officiële residentie van de kroonprins Haakon.

De advocaat van deze vrouw zegt over het vonnis: "We wisten niet wat de uitspraak zou zijn. En het was natuurlijk emotioneel overweldigend voor haar om daar in de rechtszaal te zitten en de uitspraak te horen. Maar ze is vanzelfsprekend blij met de uitkomst." Ook zegt hij dat de vrouwen hopen "dat het vonnis definitief een punt achter de zaak zet".

Volgens de aanklager kampt Høiby, die het vonnis meekreeg via een videoverbinding vanuit de gevangenis, met agressieproblemen. Als hij alcohol of drugs ophad, kon hij makkelijk de controle verliezen, zo zei het OM. Hij zou dan volledig door het lint gaan, schreeuwen, met mobiele telefoons gooien, gaten in de muur slaan en ook nog eens wurgen, slaan en spugen. Hij zat sinds 2 februari in voorarrest.

Geen officieel lid

De in 1997 geboren Høiby is een zoon van kroonprinses Mette-Marit uit een eerdere relatie met de omstreden advertentieverkoper Morten Borg. Die zat in het verleden een gevangenisstraf uit voor drugshandel en andere drugsgerelateerde geweldsmisdrijven.

Nadat Mette-Marit in 2001 trouwde met kroonprins Haakon, groeide Høiby op binnen de koninklijke familie zonder er officieel lid van te zijn. Haakon en Mette-Marit kregen samen twee kinderen.

Høiby had vorige week nog een tijdelijke vrijlating aangevraagd zodat hij bij zijn zieke moeder kon zijn, maar dat verzoek werd afgewezen. Mette-Marit heeft een chronische, ongeneeslijke longziekte en wacht op een longtransplantatie. Ze staat hiervoor op een wachtlijst. Kort na het vonnis vroeg zijn advocaat vandaag wederom om Høiby vrij te laten zodat hij zijn moeder kan bezoeken.

"Ik vind 'het Nederland-ticket' echt prachtig klinken." Na deze woorden in de Tweede Kamer van GroenLinks-PvdA-leider Klaver eind april ging het snel. Premier Jetten zei: "Die nemen we mee!" en nu, ruim zeven weken later, is het er.

Een kortingsticket voor treinreizen in de zomer, geïnspireerd op het Deutschlandticket bij de oosterburen. Vanaf vandaag kunnen reizigers het Nederland-ticket aanschaffen en ermee reizen. Vijf vragen over hoe het precies werkt en of het een opmaat is naar meer.

Hoe werkt het?

Met het abonnement kunnen mensen voor 49 euro per maand onbeperkt reizen met de trein in de daluren en weekenden. Het gaat om het abonnement 'flex dal vrij', dat normaal bij de NS bijna 128 euro per maand kost.

De lagere prijs geldt tot 1 september. En het maakt niet uit met welke treinvervoerder een reiziger reist, want het werkt zowel in de regionale treinen als die van de NS. Alleen internationale treinen zoals de Eurostar en ICE doen niet mee.

Daluren

Daluren zijn de tijden buiten de ochtend- en middagspits, wanneer het over het algemeen iets rustiger is in de trein. Doordeweeks is dat vóór 06.30 uur, tussen 09.00 en 16.00 uur en na 18.30 uur. Zaterdag en zondag vallen helemaal onder de daluren.

Waarom een kortingsticket?

Het Nederland-ticket is een idee van Kamerlid De Hoop (destijds GL-PvdA, vorige week officieel omgedoopt tot Progressief Nederland) en kreeg steun in een debat over de hogere brandstofprijzen. "Ik hoop dat mensen die normaal minder snel de trein pakken, er deze zomer wel gebruik van maken en ontdekken dat de trein best een goed alternatief is voor de auto", zei De Hoop.

Staatssecretaris Bertram, verantwoordelijk voor het openbaar vervoer, bleek enthousiast en sprak de hoop uit dat mensen door het kortingsticket "meer van het ov gaan houden".

In de Tweede Kamer klonk ook kritiek op het plan, want werkenden zouden er weinig aan hebben omdat de korting alleen buiten de spits geldt. Initiatiefnemer De Hoop erkent dat, maar bracht daartegen in "dat werkenden vaak gewoon een reiskostenvergoeding krijgen". Het ticket is volgens hem vooral bedoeld voor dagjesmensen, die bijvoorbeeld bij familie of vrienden op bezoek gaan.

Wat scheelt het in de kosten?

Vooral op de langere afstanden kan het Nederland-ticket van 49 euro voordelig uitpakken. Zo is iemand die reist tussen Groningen en Deventer nu 55 euro kwijt voor een retour. Met het nieuwe abonnement reis je dus goedkoper en de rest van de maand zelfs helemaal gratis (in de daluren).

Op kortere afstanden duurt het langer voordat het abonnement voordelig is. Zo is de treinrit tussen Den Bosch en Eindhoven (16,80 euro voor een retour) na drie keer heen en weer goedkoper met het Nederland-ticket.

Om de treinvervoerders te compenseren, trekt het kabinet maximaal 118 miljoen euro uit. Mocht het abonnement zo'n succes worden dat de kosten voor de overheid hoger uitvallen, kan de proef eerder worden stopgezet.

Is dit hetzelfde als het Deutschland-ticket?

Nee. Hoewel de inspiratie voor het Nederland-ticket uit Duitsland komt, zijn de verschillen groot. Zo geldt het ticket hier alleen in de trein, terwijl Duitsers er in het hele openbaar vervoer gebruik van kunnen maken, dus ook in bussen, trams en metro's. En anders dan in Nederland geldt het Deutschlandticket de hele dag, ook in de spits.

Het abonnement is een succes in Duitsland: een op de vijf inwoners boven de 16 jaar heeft het. Ook blijkt uit onderzoek dat Duitsers door het ticket minder vaak de auto nemen.

Wat gebeurt er na de zomer?

Vanaf 1 september stopt het abonnement en keert alles terug bij het oude.

Wel leeft er al langer de wens bij partijen in de Tweede Kamer om met een vast kortingsticket te komen, bijvoorbeeld voor mensen die minder te besteden hebben. Deze zogeheten Onderwegpas kwam er uiteindelijk niet omdat de onderhandelingen tussen het kabinet en de vervoerders vastliepen. Zo zijn vervoerders bang inkomsten mis te lopen bij de invoering van een vast kortingsticket.

Staatssecretaris Bertram wil nog niet zeggen of het Nederland-ticket een opmaat is naar meer, mocht het initiatief een succes worden. "In dat geval gaan we kijken wat dit experiment heeft opgeleverd en ga ik met de vervoerders om tafel zitten om te kijken of we met een nieuw voorstel kunnen komen." Over een permanent kortingsticket zegt ze: "Nee, dat is echt te snel."

Goedemorgen! Vandaag is de uitspraak in de zaak tegen de Noorse Marius Høiby, de zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit, en op het WK voetbal speelt België vandaag zijn eerste wedstrijd.

Eerst het weer: de dag start vanmorgen met veel bewolking en een spatje regen. Vanmiddag krijgt de zon veel ruimte en blijft het overal droog. Het wordt 16 tot 21 graden bij een zwakke tot matige west- tot noordwestenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De VS en Iran hebben afspraken gemaakt over een einde aan de oorlog en de opening van de Straat van Hormuz. Dat meldt premier Sharif van Pakistan, dat bemiddelde bij de onderhandelingen. Sharif spreekt van "een vredesakkoord", dat ook betrekking heeft op de oorlog in Libanon. De ondertekening staat komende vrijdag in Zwitserland gepland.

Op tafel moet dan een zogeheten memorandum van overeenstemming liggen, een basisstuk voor verdere onderhandelingen tussen beide partijen. Zo'n memorandum is juridisch niet-bindend. Pakistaanse functionarissen zeggen tegen persbureau AP dat er zestig dagen worden uitgetrokken voor de vervolggesprekken. Die termijn kan worden opgerekt.

De VS en Iran hebben bevestigd dat ze tot afspraken zijn gekomen, maar details daarover zijn niet eenduidig. Sharif schrijft dat de twee landen het eens zijn geworden over een "onmiddellijke en permanente beëindiging van militaire operaties op alle fronten". Maar zowel de VS als Iran geeft aan zich pas vanaf vrijdag aan bepaalde punten te willen houden.

Wedstrijdverslag Oranje

Het Nederlands elftal is het WK gisteravond begonnen met een 2-2 gelijkspel tegen Japan. Crysencio Summerville leek in Dallas de matchwinner te worden, maar de Japanners maakten in de 88ste minuut gelijk via Daichi Kamada.

Bekijk hier de samenvatting:

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Voorafgaand aan de eerste wedstrijd van Oranje op het WK tegen Japan, liepen in Dallas zo'n vijftienduizend supporters mee in de traditionele Oranjemars.

Fijne dag!

Taty Almeida is overleden, een van de gezichten van de Dwaze Moeders uit Argentinië. Die actiegroep vroeg jarenlang aandacht voor hun kinderen die tijdens de militaire dictatuur verdwenen.

Almeida overleed op 95-jarige leeftijd in de Argentijnse hoofdstad, meldt de groep. Ze was dit voorjaar nog op de been bij een demonstratie in Buenos Aires.

Almeida werd in 1930 geboren als Lidia Stella Mercedes Miy Uranga. Ze was lerares en kreeg met haar man drie kinderen. Toen haar zoon Alejandro, een 20-jarige geneeskundestudent en linkse activist, in 1975 werd ontvoerd kwam het activisme op haar pad.

Met andere moeders toog ze elke donderdag naar het Plaza de Mayo, tegenover het presidentieel paleis, om aandacht te vragen voor het lot van hun vermiste kinderen. Naar schatting verdwenen tijdens de laatste Argentijnse militaire dictatuur (1976-1983) zo'n 30.000 mensen.

Portret

Almeida was in de beginjaren voorzitter van de groep en bleef tot op hoge leeftijd betrokken. Hun geuzennaam 'Dwaze Moeders' veranderden ze uiteindelijk in de naam Moeders van het Plaza de Mayo.

De stoffelijke resten van haar zoon vond ze nooit terug. In 2008 publiceerde ze een boek over haar zoon. Daarin nam ze herinneringen aan hem op, evenals 24 gedichten van zijn hand.

Het stadsbestuur van Buenos Aires roemde haar in 2011 om haar inspanningen op het gebied van mensenrechten. Vier jaar later werd een portret van haar opgenomen in de permanente expositie van een museum vlak bij het presidentieel paleis.

Rusland heeft vannacht opnieuw zware luchtaanvallen uitgevoerd op Oekraïense hoofdstad Kyiv. Daarbij zijn volgens The Kyiv Independent vier mensen gedood. 23 anderen raakten gewond, onder wie een zwangere vrouw en een kind.

Bij de aanvallen werd ook een historische kloostercomplex geraakt, waarna brand uitbrak. Het iconische complex Petsjersk Lavra met zijn gouden koepels en witte gevels dateert uit 1051 en is sinds 1990 Unesco-werelderfgoed. Het staat vanwege zijn ondergrondse gangenstelsel ook bekend als het Holenklooster en is een belangrijke trekpleister voor pelgrims en toeristen.

Volgens een Oekraïense militair heeft Rusland in totaal 70 raketten en 611 drones afgevuurd, waarvan Oekraïne 50 raketten en 582 drones heeft onderschept.

Op sociale media roept de geestelijk leider van de Oekraïens-Orthodoxe Kerk op "te bidden voor de redding van het heiligdom". "Kyiv wordt zwaar getroffen door de aanvallen. Er is aanzienlijke schade aan de civiele infrastructuur", schrijft de Oekrainese binnenlandminister Klymenko in reactie.

Dit is hoe de brand eruitzag:

Eeuwenlang had de Russisch-Orthodoxe Kerk hier een belangrijke zetel, maar de weerstand daartegen groeide na de Russische annexatie van de Krim in 2014. Daarop werd de Oekraïens-Orthodoxe Kerk opgericht, die er nu zetelt. Na de grootschalige invasie van 2022 viel de Oekraïense geheime dienst het complex binnen uit vrees voor Russische spionnen. Er volgden tientallen arrestaties.

"Een brute aanval op ons volk en ons erfgoed", reageerde de Oekraïense premier Joelia Svyrydenko op X, waar ze ook beelden van de brandende kloostergebouwen deelde. "Dit is het ware gezicht van de orthodoxe waarden van Rusland."

Vijf hulpverleners dood

Naast het kloostercomplex werd een woontoren van 25 verdiepingen in de stad geraakt, schrijft het hoofd van de militaire administratie van Kyiv. Daarbij vlogen ook een markt en een supermarkt in brand. Meerdere huizen en auto's vatten vlam door neervallende droneonderdelen. Bij de aanvallen is ook de elektriciteitsvoorziening getroffen. Zeker 140.000 inwoners zitten zonder stroom, schrijft burgemeester Klytsjko op Telegram.

Ook andere plekken in Oekraïne kwamen vannacht onder vuur te liggen. In Charkiv, de tweede stad van het land, werden vijf hulpverleners gedood en raakten vijf anderen gewond, melden lokale functionarissen. In Soemy vielen ook drie gewonden, onder wie een kind.

Rusland maakt melding van een droneaanval op Toela, een industriegebied ten zuiden van Moskou. Volgens de regionale gouverneur vielen daarbij drie doden en drie gewonden, onder wie een kind van 1.

De aanvallen volgden kort nadat bekend werd dat zowel Oekraïne als Rusland op het hoogste niveau contact had gehad met de VS. De Oekraïense president Zelensky belde gisteren president Trump op zijn 80ste verjaardag, voorafgaand aan een G7-bijeenkomst in Frankrijk deze week. De Russische president Poetin zou een klein uur met Trump hebben gesproken.

De Verenigde Staten en Iran hebben afspraken gemaakt over een einde aan de onderlinge oorlog en de opening van de Straat van Hormuz. Dat meldt premier Sharif van Pakistan, dat bemiddelde bij de onderhandelingen. Sharif spreekt van "een vredesakkoord", dat ook betrekking heeft op de oorlog in Libanon. De ondertekening staat komende vrijdag in Zwitserland gepland.

Op tafel moet dan een zogeheten memorandum van overeenstemming liggen, een basisstuk voor verdere onderhandelingen tussen beide partijen. Zo'n memorandum is juridisch niet-bindend. Pakistaanse functionarissen zeggen tegen persbureau AP dat er zestig dagen worden uitgetrokken voor de vervolggesprekken. Die termijn kan worden opgerekt.

Wel of niet onmiddellijk?

De VS en Iran hebben bevestigd dat ze tot afspraken zijn gekomen, maar details daarover zijn niet eenduidig. Sharif schrijft dat de twee landen het eens zijn geworden over een "onmiddellijke en permanente beëindiging van militaire operaties op alle fronten". Maar zowel de VS als Iran geeft aan zich pas vanaf vrijdag aan bepaalde punten te willen houden.

Ook geven beide landen een andere uitleg bij de overeenkomst. De Amerikaanse president Trump kwam met felicitaties "aan iedereen" en schreef dat hij opdracht heeft gegeven om de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens in de Straat van Hormuz per vrijdag te beëindigen, na het ruimen van zeemijnen. "Laat de olie maar stromen!", voegde hij eraan toe.

Op de Iraanse staatstelevisie was de boodschap dat Iran de VS heeft "gedwongen" dit akkoord te accepteren. Een hoge legerleider zei daar dat de VS niet anders kon dan zijn verlies toegeven. Het aan de staat gelieerde persbureau Tasnim meldde verder dat ook Iran de blokkade van de Straat van Hormuz met ingang van vrijdag zal opheffen. Daardoor zou de scheepvaart de doorgaans drukbevaren zeeroute na maanden weer in gebruik kunnen nemen.

Details

Veel details zijn nog niet bekendgemaakt en zullen zelfs nog moeten worden uitgewerkt, zowel voorafgaand aan de ondertekening van vrijdag als in de maanden erna. Op die details is het in het verleden geregeld stukgelopen in de onderhandelingen tussen de VS en Iran.

Zo is er niet duidelijk wat voor concrete afspraken er zijn gemaakt over het Iraanse kernprogramma. Een van de redenen dat president Trump Iran aanviel, was om te voorkomen dat het land een kernbom zou kunnen maken. Zijn eis dat Iran het uranium opgeeft dat daarvoor kan worden gebruikt, was voor Iran tot nu toe onbespreekbaar.

Ook zal later duidelijk moeten worden wat voor financiële toezegging er gedaan zijn aan Iran. Het land pleit al jaren voor een einde van sancties en het ontdooien van bevroren tegoeden in het buitenland, maar afspraken over hoe dat precies zou moeten verlopen bleven uit.

Aanvallen op Libanon

Israël heeft nog niet gereageerd op de aangekondigde overeenkomst, die ook betrekking zou hebben op de oorlog in Libanon. Daar is sinds 7 april een broos bestand van kracht, dat herhaaldelijk wordt geschonden. Zo voerde Israël afgelopen weekend op meerdere plekken in het land luchtaanvallen uit, naar eigen zeggen op Hezbollah-doelwitten. Iran, dat Hezbollah steunt, dreigde daarop met wraak op Israël.

De timing van de Israëlische aanvallen was opvallend, omdat er steeds meer tekenen kwamen dat de onderhandelingen tussen VS en Iran in een vergevorderd stadium waren beland. Iran stelde dat de VS Israël niet in toom kon houden en verder praten zo geen zin had. Daarop maande Trump alle partijen tot kalmte. "Laten we dit niet verpesten!", schreef hij.

Kennelijk was er daarna genoeg wil bij beide partijen om de principeovereenkomst op Trumps 80ste verjaardag wereldkundig te maken.

Op de vlucht

De twee landen zijn sinds begin dit jaar in oorlog met elkaar, nadat de VS en Israël grootscheepse luchtaanvallen uitvoerden op Iran. Daarbij werd de opperste leider Khamenei gedood.

Vervolgens mengde de door Iran gesteunde militie Hezbollah zich in de strijd en verlegde Israël de aandacht naar Libanon. Daar zijn ruim een miljoen mensen op de vlucht geslagen.

Protesten in Genève tegen een G7-top zijn uitgelopen op ongeregeldheden. Aan de demonstratiemars deden ongeveer zestig organisaties mee. De groep was een gemêleerd gezelschap van milieuactivisten, feministen, pro-Palestijnse activisten en antikapitalisten.

Zo'n 20.000 mensen verzamelden zich vanmiddag in de Zwitserse stad voor de mars. In eerste instantie verliep het protest vreedzaam, maar het liep uit de hand toen een klein deel van de actievoerders onder meer een Tesla in brand stak en een kantoor van de Verenigde Naties aanviel.

Bij het VN-pand werden ramen ingegooid. Ook een filiaal van accountantskantoor PwC moest het ontgelden.

Confrontaties oproeppolitie

De politie vuurde traangas af op de demonstranten. Sommige betogers bekogelden de politie met flessen, vuurwerk en andere voorwerpen. De Zwitserse krant Le Temps meldt dat de politie het aantal relschoppers op 600 schat.

Overigens vindt de G7-top niet plaats in Genève, maar in het Franse Évian, zo'n 45 kilometer verderop.

Rondom G7-toppen komen regelmatig protesten voor, ook in Genève. In 2003 veroorzaakten demonstranten miljoenen euro's aan schade.

Om die reden hadden bedrijven en de autoriteiten al de vrees uitgesproken dat de protesten zouden uitdraaien op ongeregeldheden. Er was oproerpolitie paraat en winkels waren uit voorzorg dichtgetimmerd.

Top verplaatst

De G7 komt van morgen tot woensdag samen in Évian. Eigenlijk zou de top vandaag al beginnen, maar de landen besloten de top met een dag te verschuiven zodat de vandaag jarige Trump het vechtsportgala voor het Witte Huis kan bijwonen voor hij naar Frankrijk vliegt.

Op de conferentie zullen de leiders van Duitsland, de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Japan elkaar spreken over onder meer geopolitieke uitdagingen, Oekraïne, de situatie in het Midden-Oosten en de toekomst van kunstmatige intelligentie. Ook de Europese Unie schuift aan bij de G7-top.

Elf skydivers en een piloot zijn om het leven gekomen toen het privévliegtuigje waar zij in zaten neerstortte in de Amerikaanse staat Missouri. Dat heeft Skydive Kansas City, het bedrijf achter de vlucht, laten weten.

De crash vond plaats in de buurt van vliegveld Butler Memorial Airport, zo'n 100 kilometer ten zuiden van Kansas City. De oorzaak van het ongeluk wordt nog onderzocht.

Volgens de waarnemend manager van de luchthaven vertrok het propellervliegtuig halverwege de dag en wist het geen hoogte te winnen. Daarna maakte het een scherpe bocht en en stortte het op nog geen 300 meter van de startbaan neer. Familieleden van de passagiers zagen het gebeuren.

Aan boord zat een team van elf skydivers. Bij skydiven springt iemand met een parachute uit een vliegtuig, maar op grotere hoogte en met een langere vrije val dan bij 'normaal' parachutespringen.

Volgens de U.S. Parachute Association kwamen vorig jaar zestien mensen om het leven bij parachutespringen, op een geschat aantal van 3,5 miljoen sprongen.

In Axel in Zeeuws-Vlaanderen hebben duizenden mensen een stille tocht gelopen ter nagedachtenis aan de vier mensen die donderdag omkwamen bij het ongeluk op de N290. Drie kinderen en hun schooldirecteur werden op hun fiets aangereden door een auto toen ze onderweg waren naar een schoolkamp.

Deelnemers van de stille tocht liepen door Axel en eindigden bij De Warande, de basisschool van de slachtoffers. Daar is twee minuten stilte gehouden. De organisatie had mensen opgeroepen om witte kleding te dragen. Daar werd door vrijwel iedereen gehoor aan gegeven.

Ook had de organisatie van de tocht gevraagd om knuffels mee te nemen om de slachtoffers te herdenken. Daarnaast hadden mensen bloemen en witte ballonnen bij zich. De sfeer was emotioneel, zegt een verslaggever van de NOS.

"Het verdriet is ongelofelijk groot", zei burgemeester Weerwind van de gemeente Terneuzen, waaronder Axel valt. Weerwind liep mee met de tocht. Ook Hugo de Jonge liep mee als commissaris van de Koning in de provincie Zeeland.

Deelnemers aan de stille tocht droegen knuffels en ballonnen mee:

Het ongeluk gebeurde bij het dorp Terhole, niet ver van Axel. Een auto raakte van de weg en reed in op veertien fietsende schoolkinderen en twee begeleiders. De toedracht is nog altijd onduidelijk. De bestuurder, een man van 19 jaar, is opgepakt en zit vast. Behalve de vier doden raakten drie kinderen gewond.

De snelheidslimiet op de N290 is tijdelijk verlaagd, van 80 naar 50 kilometer per uur. Dat is omdat er veel toeloop is van mensen die er bloemen willen neerleggen.

Inzamelingsactie

De afgelopen dagen was er een inzamelingsactie voor de nabestaanden. Het streefbedrag was 15.000 euro, maar na een paar dagen was al 124.000 euro opgehaald. Vanwege het hoge bedrag werd de inzamelingsactie gesloten. Het geld wordt gebruikt voor onder meer uitvaarten van de slachtoffers en slachtofferhulp voor de bewuste basisschool.

De politie heeft een nieuwe verdachte gearresteerd vanwege het voorbereiden van een aanslag op een synagoge in Heemstede, afgelopen maart. De 20-jarige man wordt ervan verdacht dat hij een explosie wilde veroorzaken of brand wilde stichten met een terroristisch motief.

De verdachte werd afgelopen dinsdag opgepakt en zijn voorarrest is inmiddels verlengd met twee weken, meldt de politie. Hij mag alleen contact hebben met zijn advocaat.

Minderjarigen

Het is de vierde arrestatie in de zaak. In de nacht van 19 op 20 maart werden twee Amsterdamse jongens van 14 en 17 jaar in de buurt van de synagoge aangehouden vanwege een verdachte situatie. Niet ver van die plek werd ook zwaar vuurwerk aangetroffen. Een week later werd in de zaak een Amsterdammer van 18 opgepakt.

Eerder die maand waren er explosies bij joodse instellingen in Amsterdam en Rotterdam. Daarom kregen veel plekken extra beveliging. De verantwoordelijkheid voor de acties werd opgeëist door de groep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah.

Synagoge Rotterdam

In de zaak van de aanslag op een Rotterdamse synagoge hebben vier verdachten schuld bekend. Volgens hun advocaten wisten ze niet dat ze een joods gebedshuis hadden aangevallen. Het Openbaar Ministerie spreekt van een bewuste terroristische aanslag.

Vier jongeren in de zaak kregen volgens justitie 3000 euro toegezegd in ruil voor het uitvoeren van de aanslag. Justitie in de VS denkt dat een Iraakse man daarachter zat.

In de Braziliaanse stad Rio de Janeiro zijn twee helikopters tegen elkaar gevlogen en neergestort. Alle zes inzittenden zijn om het leven gekomen. Onder hen is de Amerikaanse zanger Oliver Tree, melden Braziliaanse media op basis van lokale autoriteiten.

De 32-jarige artiest was bezig aan een wereldtournee. De excentrieke singer-songwriter heeft maandelijks ruim tien miljoen luisteraars op Spotify en zou in september optreden in Nederland. Ook de Argentijnse youtuber Gaspi is om het leven gekomen bij de crash.

Elektrische auto's in brand

Het ongeluk gebeurde iets voor 09.00 uur lokale tijd door onbekende oorzaak. Een van de helikopters kwam terecht op een terrein waar elektrische auto's geparkeerd staan. Het toestel ontplofte en meerdere auto's vlogen in brand. De dikke rookpluim was in de wijde omgeving te zien. De brandweer had het vuur ongeveer een uur na de crash onder controle.

De Braziliaanse nieuwssite G1 heeft deze beelden van de brand gedeeld op sociale media:

In een straal van zo'n 100 meter zijn brokstukken van de helikopters op de grond beland. Er kwamen ook stukken op een weg terecht, die deels werd afgesloten vanwege het ongeluk. Een staartdeel kwam terecht op een gebouw. De oorzaak van de botsing wordt nog onderzocht.

Stap voor stap wordt het de komende dagen warmer en we belanden in de loop van de week zelfs rond de 30 graden. Dat zal vrijdag zijn. De kans op een lokale onweersbui neemt dan toe.

Maandag beginnen we nog met veel wolken, maar het is wel vrijwel overal droog. In de loop van de dag breekt de zon wat vaker door. De wind is zwak tot matig uit het westen tot noordwesten en daarmee wordt het zo'n 16 graden in de Kop van Noord-Holland. In het zuidoosten komt het kwik al boven de 20 graden uit.

Dinsdag ziet het weerbeeld er redelijk vergelijkbaar uit. Ook dan is het overdag vrijwel overal droog. Het wordt al wel wat warmer: 20 tot 25 graden van noordwest naar zuidoost.

De dagen erna verlopen steeds wat warmer. Woensdag wordt het gemiddeld 25 graden, donderdag 27, met mogelijk de eerste 30'er in het zuidoosten. Vrijdag lijkt voorlopig de warmste dag te worden, met op veel plaatsen in het binnenland 30 graden of meer. Dat gaan we misschien wel bekopen met een lokaal warmteonweer laat op de dag.

Weekend onzeker

Het weekend dat volgt laat ook nog zomers weer zien, misschien met een onweersbui. Er is wel veel onzekerheid wat betreft de temperatuur. Zondag en maandag kan die iets boven de 20 graden blijven, maar de kans op een 30'er is net zo groot.

In onderstaande grafiek zie je de voorspelde temperatuur voor de komende tien dagen:

Bij een bootongeval tussen een veerboot en een zeilboot voor de kust van Kroatië zijn zeker drie doden gevallen. De slachtoffers zaten op de zeilboot.

Volgens het ministerie van Zeevaart, Transport en Infrastructuur wordt nog naar één vermiste gezocht. Acht opvarenden van de zeilboot konden worden gered uit de Adriatische Zee.

Kroatische media melden dat alle mensen op de zeilboot Tsjechisch waren. Vier opvarenden zouden in het ziekenhuis liggen. Volgens het ziekenhuis zijn zij niet in levensgevaar.

Een Vlaamse toerist die op de ferry zat, zegt tegen de Vlaamse nieuwssite HLN dat hij ineens een knal hoorde langs de rechtervoorzijde van de boot. Samen met anderen ging hij kijken wat er aan de hand was. "We zagen enkel nog brokstukken. Verderop lagen mensen in het water."

Op beelden is te zien dat de twee vaartuigen op elkaar botsten. Ze voeren op dat moment tussen de eilanden Brac en Solta.

Aan boord van de veerboot zaten 118 passagiers en zeven bemanningsleden. Het ferrybedrijf annuleerde de andere geplande vaartochten vandaag tussen Hvar en Split.

Alcohol en drugs verwacht je niet direct in een verpleeghuis voor ouderen, maar bij zorgorganisatie De Waalboog in Nijmegen hebben ze die wel. Tientallen ouderen met verslavingsproblemen krijgen er dagelijks een afgesproken hoeveelheid middelen.

Het wooncomplex voor mensen met verslavingsproblemen bestaat een half jaar. De eerste bevindingen van de zorgorganisatie zijn goed en brancheverenigingen zijn overwegend positief.

"We zien dat ouderen met een verslaving vaak tussen wal en schip raken", zegt Ewoud de Jong, arts in het woonzorghuis. Verslaafde ouderen kunnen vaak niet terecht in een regulier verpleeghuis, legt hij uit. Tegelijkertijd hebben ze meestal te veel ouderdomsklachten om in een ggz-instelling te blijven of begeleid te wonen in de verslavingszorg.

Dagelijkse levensbehoefte

De bewoners krijgen in het verzorgingshuis reguliere zorg. "Daarnaast drinken sommigen best wat alcohol of roken een jointje, maar over de hoeveelheden en tijdstippen zijn afspraken tussen bewoners en verzorgers", zegt De Jong. "De verslavende middelen zijn voor bewoners dus ook een soort dagelijkse levensbehoefte, maar dan wel met gereguleerd gebruik."

De 59-jarige bewoner Door was jarenlang verslaafd aan cocaïne en heroïne. Inmiddels krijgt ze twee keer per dag methadon, een medicijn dat vaak gebruikt wordt als alternatief voor harddrugs, om gebruikers van hun verslaving af te helpen.

"Ze komen op vaste tijden en dan moet je het innemen", zegt ze. In andere huizen voor ouderen was dat volgens haar ondenkbaar. Ze is blij dat het hier wel mogelijk is. "Ik vind het goed dat ze je hier steunen en helpen."

De Waalboog werkt veel met experts. "Wij hebben kennis op het gebied van specialistische ouderenzorg. Wat verslavingen en psychiatrie betreft, hebben we externe partners ingeschakeld."

Bewoners hebben veel bewegingsvrijheid. "Hun leven ziet er wisselend uit. Sommigen zitten de hele dag op het balkon, anderen gaan vaak naar het stadscentrum."

Wat zeggen de cijfers?

Uit recent onderzoek blijkt dat overmatig gebruik van alcohol en opiaten vaker voorkomt onder ouderen vergeleken met andere verdovende middelen. Het onderzoek werd uitgevoerd door Ladis, het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem.

Volgens het Leger des Heils kan overmatig gebruik van alcohol of drugs een aanleiding zijn voor onveilig of onbegrepen gedrag. Het aantal personen met onbegrepen gedrag neemt toe in Nederland. Afgelopen week publiceerde het Centraal Bureau voor Statistiek cijfers waaruit bleek dat er in 2024 door de politie ruim 60.000 personen met onbegrepen gedrag werden geregistreerd. Van hen is ruim 18 procent 65 jaar of ouder.

Hoogleraar Bianca Buurman is blij met ontwikkelingen als die bij De Waalboog. Ze is voorzitter van de beroepsvereniging voor verzorgenden en verpleegkundigen. "Voor mensen met onbegrepen gedrag geldt vaak dat ze een plek missen waar ze goed kunnen wonen."

Verpleegkundigen hebben volgens Buurman veel vragen over ouderen met een combinatie van verslavingsproblemen en lichamelijke problemen. "In verpleeghuizen is kennis van de ggz en psychiatrische aandoeningen niet altijd aanwezig en binnen de ggz de kennis over lichamelijke klachten niet." Die kennis samenbrengen in het verpleeghuis kan een grote verbetering zijn, vindt ze.

Afkicken geen doel

Toch plaatsen deskundigen ook kanttekeningen bij de Waalboog-aanpak. Wilco Sliedrecht, voorzitter van de Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde, waarschuwt voor gemakzucht. "Verslaving is vaak een overlevingsstrategie voor mensen die de zin van het leven niet zien zonder de demping van verdovende middelen", zegt hij. "Daarom is het belangrijk om alternatieven te geven, zoals zingeving."

Branchevereniging De Nederlandse GGZ is ook voorstander van het zoeken naar alternatieven, maar zegt dat kwaliteit van leven voor bewoners voorop moet staan. "Je moet ook gezondheidsschade beperken." Dat kan bij afkicken niet altijd.

Sliedrecht vult aan: "Toch moet er wel elk halfjaar geëvalueerd worden of de aanpak nog past voor bewoners. Ook blijft het van belang om te motiveren tot minderen of afkicken." Volgens hem liggen onder een verslaving vaak andere problemen, zoals een depressie of trauma. Hij denkt dat de verslaving soms beter bij de oorzaak aangepakt kan worden.

De Waalboog zegt dat het functioneren van bewoners wekelijks wordt besproken, maar dat de aanpak echt is gericht op het welbevinden en gereguleerd gebruiken van middelen. "Mocht het zo goed gaan met een bewoner dat afkicken toch een haalbare optie blijkt, dan is dat mooi meegenomen, maar dat is nooit het doel."

Israël heeft opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op zuidelijke buitenwijken van de Libanese hoofdstad Beiroet. Volgens het Israëlische leger waren de aanvallen gericht op een commandocentrum van Hezbollah in de wijk Dahiyeh. Libanese staatsmedia melden zeker drie doden.

De Israëlische premier Netanyahu en minister van Defensie Katz zeggen in een gezamenlijke verklaring dat de aanval was gericht op "terroristische doelen" van Hezbollah.

Boven Beiroet waren na de aanvallen rookwolken te zien. Libanese veiligheidsbronnen zeggen tegen persbureau Reuters dat de aanval met twee raketten is uitgevoerd. Naast de drie doden raakten zes mensen gewond, meldt het Libanese staatsmedium NNA.

Het Israëlische leger stelt dat de luchtaanvallen volgden op drie projectielen die Hezbollah eerder op de dag richting Noord-Israël zou hebben afgevuurd. Op X zijn beelden gedeeld. Hezbollah zegt in een verklaring eerder vandaag meerdere Israëlische militaire doelen in Zuid-Libanon te hebben aangevallen.

Gisteren viel Israël het zuiden van Libanon ook al aan.

Iran belooft wraak

De timing van de nieuwe Israëlische aanvallen is opvallend, te midden van een nieuwe reeks onderhandelingen tussen de VS en Iran over een einde aan de oorlog. Een hooggeplaatste Iraanse commandant zegt dat de "Israëlische misdaden" niet onbeantwoord zullen blijven.

Iran heeft herhaaldelijk aangegeven dat een einde aan de Israëlische aanvallen in Libanon onderdeel moet zijn van een breder vredesakkoord met de Verenigde Staten.

Volgens de Iraanse toponderhandelaar Ghalibaf laten de nieuwe Israëlische aanvallen zien dat de VS niet in staat is om Israël in toom te houden. "Als je de wil en het vermogen mist om je verplichtingen na te komen, is het onmogelijk om te spreken over het voortzetten van de ingeslagen weg", schrijft hij op X.

Onderhandelingen

De nieuwe escalatie komt op het moment dat Qatarese bemiddelaars naar Teheran zouden zijn gereisd om een overeenkomst tussen de VS en Iran over een einde aan de oorlog af te ronden.

Zo toonde de Pakistaanse premier Sharif, die een belangrijke rol speelt in de onderhandelingen, zich dit weekend al optimistisch. "We zijn nog nooit dichter bij een deal geweest dan nu", schreef hij gisteren op X.

De vandaag jarige Amerikaanse president Trump zei eerder dat wat hem betreft het akkoord vandaag nog kon worden ondertekend, hoewel hij al tientallen keren soortgelijke uitspraken deed.

Over de aanval van vandaag op Beiroet schrijft Trump op Truth Social dat die niet had mogen plaatsvinden. "Israël heeft het recht zich te verdedigen tegen bedreigingen, maar de aanval waarop het reageerde was zeer klein en onbeduidend: niemand raakte gewond of werd gedood", schrijft hij.

Hij roept in zijn bericht alle betrokken partijen op geen aanvallen uit te voeren. "Laten we dit niet verpesten!"

Iran temperde de verwachtingen over een overeenkomst al eerder dit weekend. Volgens Iraanse staatsmedia is er nog geen besluit genomen over details uit de overeenkomst en het moment van de deal. De Revolutionaire Garde hekelde de "ongewone aandrang" van Trump om snel een einde aan de oorlog te maken.

Aanvallen over en weer

Vorige week laaide het geweld in het Midden-Oosten ook al op na Israëlische bombardementen op Beiroet. Iran, dat het Libanese Hezbollah steunt, reageerde toen met aanvallen op Israël, waarna Israël weer vergeldingsaanvallen uitvoerde op Iran.

Sinds het fragiele staakt-het-vuren dat op 7 april werd overeengekomen tussen Libanon en Israël, zijn er herhaaldelijk schendingen geweest van de wapenstilstand.