NOS Nieuws - Algemeen

Ruim twintig mensen zijn in de Rotterdamse wijk De Esch op de bon geslingerd omdat ze zich niet hielden aan het gebiedsverbod dat daar vannacht is ingegaan. Bewoner Jacqueline is verheugd want zij genoot vannacht voor het eerst in tijden van rust en stilte, zegt ze bij de regionale omroep Rijnmond. "Ik heb heerlijk geslapen."

In de wijk wordt al jaren geklaagd over overlast door jongeren die onder meer straatraces houden, harde muziek draaien en drugs gebruiken. De gemeente besloot daarom voor drie maanden een gebiedsverbod in te stellen. Wie 's nachts zonder goede reden in de wijk is, is strafbaar. Zo'n gebiedsverbod is uniek in Nederland, zeggen experts.

"Ik slaap aan de straatkant en had bijna elke avond last van herrie, schreeuwen en toeterende auto's. Zelfs met oordoppen in hoorde ik ze. Ze laten ook steeds veel troep achter, maar nu is de straat nog helemaal schoon", vertelt de vrouw vanochtend.

Omwonenden hebben veel last van de vele auto's in de wijk:

Een andere bewoonster, die anoniem wil blijven, durfde de afgelopen tijd 's avonds niet meer alleen over straat. "Omdat ik niet meer de stress wilde ervaren van het gerace. En ik wilde ook niet meer op een vervelende manier worden aangesproken."

Ze is blij met het het gebiedsverbod en kritisch op mensen die dat een te zwaar middel vinden. "Dan moeten die mensen maar een tijdje hier komen wonen. Tot nu toe was er weinig tegen de overlast te doen, maar door het gebiedsverbod kan dat juridisch nu wel."

De maatregel geldt de komende tijd elke nacht van 23.00 uur tot 05.00 uur. Het gebiedsverbod geldt niet voor bewoners, bezoekers of mensen die in het gebied werken. Na drie maanden wordt het verbod geëvalueerd. Hoe hoog de boete is die de ruim twintig mensen vannacht kregen, wordt later bepaald door het Openbaar Ministerie.

De Indiase activist Sonam Wangchuk is na 26 dagen gestopt met een hongerstaking die hij was begonnen om de eisen van de Kakkerlakken-beweging kracht bij te zetten. Andere activisten hebben aangekondigd door te gaan met de protesten.

Het gaat inmiddels om een van de langstdurende golven van publieke onvrede tegen de regering van premier Modi in de afgelopen jaren. De acties begonnen meer dan een maand geleden met de roep om onderwijshervormingen, na examenfraude bij medische toelatingsexamens in India.

Sindsdien speelt de beweging ook in op andere problemen zoals werkloosheid en economische ongelijkheid. Er zijn demonstraties in steden in het hele land. Deze week gingen weer duizenden mensen de straat op.

De politie zette in hoofdstad New Delhi traangas en wapenstokken in om demonstranten uiteen te drijven toen ze probeerden het parlement te bereiken. Daarbij was ook Abhijeet Dipke aanwezig, de oprichter van de Kakkerlakken-beweging (CJP). Ook hij begon een hongerstaking, maar beëindigde die na korte tijd, volgens Indiase media op verzoek van Wangchuk.

'Niet voor niets'

Wanchuk zelf is geen leider van de Kakkerlakken-beweging, maar zijn hongerstaking werkte de afgelopen weken wel als een katalysator voor het protest. In een post op X zegt hij dat hij zijn hongerstaking heeft beëindigd na oproepen van tientallen leden van het parlement en na "langdurige onderhandelingen over diverse voorwaarden en met het oog op mogelijk geweld in het land." Hij ging daar niet nader op in.

Na de aankondiging liet Dipke weten dat "Sonams offer niet voor niets zal zijn". Hij bezwoer dat de protesten zullen doorgaan tot de Indiase minister van Onderwijs, Dharmendra Pradhan, is afgetreden.

Premier Modi wil zijn minister niet wegsturen, maar deed deze week wel enkele toezeggingen. Hij wil wetgeving introduceren om lekken bij toelatingsexamens aan te pakken en er moet snelrecht komen om de daders te straffen.

Voor het eerst gesprekken

De activisten hechten weinig waarde aan de woorden van de premier zolang hij de onderwijsminister niet ontslaat. Voor vandaag zijn voor het eerst gesprekken gepland tussen kopstukken van de Kakkerlakken-beweging en vertegenwoordigers van de regering.

Tegelijk zijn de activisten voorbereid op meer gewelddadige confrontaties met de politie. Ze hebben zich in New Delhi verzameld op een plein bij het historisch observatorium Jantar Mantar.

In een persconferentie liet Dipke vanochtend weten dat de groep het plein niet zal verlaten voordat de minister van Onderwijs is opgestapt. Hij zei ook dat er vandaag mogelijk CJP-leden zullen worden gearresteerd en riep zijn aanhang op het protest in dat geval voort te zetten.

Devi Boerema, correspondent Zuid-Azië:

"Nadat ze met veel geweld hadden ingegrepen bij de protestmars naar het parlement afgelopen maandag, braken politieagenten het podium op de protestlocatie af. Ze moeten gedacht hebben dat ze met succes een einde hadden gemaakt aan de Kakkerlakken-beweging van Abhijeet Dipke. Alleen kwamen vrijwilligers de volgende ochtend terug om het podium weer op te bouwen. Dipke riep zijn achterban op om vooral door te gaan met actievoeren en sindsdien lijkt het protest hier in de hoofdstad elke dag alleen maar groter te worden.

Schokkende beelden waarop jongeren door de politie met wapenstokken en traangas worden aangevallen hebben het anti-overheidssentiment alleen maar versterkt. Nu blijkt uit onderzoek dat er ook met kleine rubberkogels op de demonstranten en journalisten is geschoten.

Demonstranten in New Delhi vragen niet alleen om het vertrek van de minister van Onderwijs. De meesten van hen vinden dat Modi ook zijn langste tijd heeft gehad. De premier is dit jaar bezig aan zijn dertiende jaar als leider van dit land, de meeste gen Z'ers kennen niet anders dan Modi. Ze willen verandering.

De Indiase regering lijkt niet echt goed te weten hoe die grip kan krijgen op de Kakkerlakken-beweging. De jongeren voeren vreedzaam verzet in de stijl van Gandhi en zijn tegelijkertijd online heel sterk door op een satirische manier kritiek te leveren. Voor het eerst staat het socialemediateam van regeringspartij BJP aan de zijlijn toe te kijken. Deze jongeren simpel wegzetten als terroristen of anti-nationalisten werkt niet. Na maanden van negeren hebben de politici eindelijk ingezien dat ze niet langer om de Kakkerlakken heen kunnen."

Diverse buitenlandse concurrenten hebben een oogje laten vallen op het Nederlandse ingenieursbureau Arcadis. Het concern bevestigt vanmorgen dat het Canadese WSP Global zich de afgelopen periode tweemaal heeft gemeld met een bod.

Persbureau Reuters meldde gisteren dat er meerdere kapers op de kust zijn. In een persverklaring bevestigt Arcadis vanmorgen dat WSP Global een bod heeft uitgebracht op alle aandelen van het bedrijf, eerst van 48,5 euro per stuk en vervolgens voor 51,5 euro.

Arcadis noemt het overnamebod "ongewenst", maar belooft het wel "zorgvuldig" te gaan bestuderen. Het bestuur zegt ervan overtuigd te zijn dat Arcadis zelfstandig beter af is, ook voor aandeelhouders.

Zorgen

Het eerste bod van WSP Global was unaniem door het bestuur afgewezen. Enerzijds omdat het te laag werd bevonden en anderzijds omdat WSP Global niet duidelijk zou maken hoe Arcadis na een overname zou passen in de structuur en visie van het Canadese concern.

Arcadis ontstond in 1888 als de Nederlandsche Heidemaatschappij en levert ontwerp- en adviesdiensten voor bouwprojecten, water en milieu. Het bedrijf is actief in ruim dertig landen en heeft ruim 34.000 mensen in dienst. Arcadis is sinds 1995 aan de Amsterdamse beurs genoteerd. Door de overnamegeruchten schoot de koers van het aandeel gisteren omhoog.

Vanwege de aanhoudende droogte gaan de sluizen bij Eefde, die toegang geven tot het Twentekanaal, vanaf morgenmiddag dicht voor de scheepvaart. Ook mag per direct geen water meer uit het Twentekanaal onttrokken worden voor het beregenen van gewassen. De maatregelen worden genomen uit angst voor onherstelbare schade aan waterkeringen, de bodem en de natuur.

Voor zover bekend is het de eerste keer dat het Twentekanaal wordt afgesloten vanwege droogte. Het kanaal ging in 2012 voor het laatst dicht, maar dat was vanwege een zwaar beschadigde sluisdeur.

Jaarlijks passeren ongeveer 15.000 tot 20.000 schepen de sluizen bij Eefde in het Twentekanaal, dat ook wel de poort van Twente wordt genoemd. Voor de manager van havenbedrijf Port of Twente Bornerbroek komt de afsluiting als een onaangename verrassing. "We snappen dat het moet voor de veiligheid, maar het is een forse maatregel", zegt Frank van Zomeren.

De sluis bij Eefde is voor schepen de enige toegang tot de Twentekanalen, met de hoofdvertakking van Zutphen naar Enschede en de grote zijtak naar Almelo. Van Zomeren: "De getroffen bedrijven willen perspectief, maar we zijn afhankelijk van de weergoden."

Waterpeil zakt

Ook een zijtak van het Twentekanaal, het kanaal Almelo-De Haandrik, is vanaf morgen dicht. Daar moet het waterpeil minimaal 9,10 meter NAP zijn, maar dreigt het onder deze grens te zakken. De kade, die ook als waterkering dient, kan daardoor verzakken. Al het beschikbare water wordt nu ingezet om het peil op niveau te houden. Om niet nog meer water te verliezen door het gebruik van de sluizen gaan ze dicht.

De afgelopen dagen is geprobeerd het waterpeil met pompen, een beperktere inzet van de sluizen en andere maatregelen op peil te houden. Dat bleek niet voldoende.

De maatregelen blijven van kracht totdat de waterstand bij Eefde weer op niveau is. Het is nog niet te voorspellen wanneer dat is. De stremming van het Twentekanaal gaat morgen om 12.00 uur in, meldt RTV Oost.

Onttrekkingsverbod

Vanwege de droogte geldt op sommige plekken al een verbod op het beregenen van akkers. Vanaf morgen geldt een tijdelijk verbod op het oppompen van water in de Ooijpolder en Groesbeek, meldt het Waterschap Rivierenland. De Ooijpolder ligt in de uiterwaarden van de Waal, ten oosten van Nijmegen. Groesbeek ligt ten zuidoosten van Nijmegen.

In 1980 strandde het privéjacht van de toenmalige koningin Beatrix voor de haven van Schiermonnikoog. Beelden van het tafereel lagen decennia lang te verstoffen bij Froukje Dijkstra-Boersma (85) thuis.

Nu, 46 jaar na dato, zijn de 8mm-beelden gedigitaliseerd en online te bekijken. "Misschien wil Willem-Alexander de film hebben", zegt ze bij Omrop Fryslân:

In 1980 strandde het schip zo'n 200 meter voor de haven van Schiermonnikoog. "Ze gingen te ver met de boot. Ze kwamen er niet meer weg", zegt Dijkstra-Boersma, die zich die dag nog heel goed kan herinneren. Er was namelijk nogal wat commotie in de haven. Haar man zag ineens allemaal boten in de omgeving en een helikopter in de lucht. Even later kwam de kustwacht melden dat de koningin in de buurt was en dat de boot van het echtpaar weg moest.

Het echtpaar liet zich echter niet wegsturen. "Dan kan ik tenminste vertellen dat de koningin mijn buurvrouw is geweest", vertelt Dijkstra-Boersma. Ook kreeg het echtpaar het dringende verzoek om niet met de koninklijke familie te praten. Daar trok Froukje Dijkstra-Boersma zich al helemaal niets van aan. Ze stapte direct op prins Claus af en begon over de Groene Draeck. Toen ze zag dat de prinsen zonder schoenen aan het spelen waren op de kade bood ze de laarzen van haar eigen kinderen aan. "Even met mijn vrouw overleggen", zou prins Claus hebben gezegd.

De koningin sloeg het aanbod af. "Toen gingen ze lopend op sokken door de blubber naar de boot", zegt Dijkstra-Boersma, die meteen haar camera pakte om het tafereel vast te leggen.

De beelden heeft ze de afgelopen jaren nooit meer bekeken omdat ze niets meer in huis had om de 8mm-film mee af te spelen. Ze nam contact op met het Fries Film & Audio Archief, dat alles digitaliseerde. Dijkstra-Boersma vraagt zich af of de koninklijke familie de beelden ook zal waarderen. "Misschien wil Willem-Alexander de film wel hebben, hij is daar nog maar een klein jongetje."

Prinses Beatrix kreeg De Groene Draeck in 1956 cadeau voor haar 18e verjaardag. Het jacht is nog altijd eigendom van de koninklijke familie en ligt in de haven van Muiden. Het zeiljacht is niet geheel onomstreden, onder meer vanwege hoge onderhoudskosten en het feit dat het jacht is gerenoveerd met teakhout uit Myanmar. Het is sinds 2007 verboden om hout uit dat land naar Europa te importeren vanwege de ontbossing en de mensenrechtenschendingen in dat land.

De aanhoudende reeks diefstallen van apparatuur uit brandweerkazernes kan leiden tot levensgevaarlijke situaties, waarschuwt de brandweer. Sinds begin dit jaar zijn uit 35 kazernes spullen gestolen die de brandweer nodig kan hebben na een oproep.

Het gaat dan vooral om zogeheten spreiders en scharen. Daarmee kunnen onder meer auto's worden opengeknipt en gebarricadeerde deuren worden geopend.

De afgelopen dagen was het drie keer raak bij kazernes in Noord-Holland. In Broek in Waterland, Krommenie en Monnickendam werden gebouwen opengebroken. In Monnickendam verdwenen levensreddende hulpmiddelen, bij de overige inbraken was er alleen glasschade.

'Dieven hebben geen idee'

Commandant Frank Kuntz van de brandweer Zaanstreek-Waterland reageert woedend. "Het is asociaal en onacceptabel als je dit soort materialen weghaalt bij hulpdiensten. Ik denk dat de dieven geen idee hebben dat ze spelen met mensenlevens."

Volgens Kuntz lijkt het er sterk op dat de criminelen het gemunt hebben op de specialistische apparatuur want vaak worden dezelfde spullen gestolen. Een hydraulische spreider of schaar kost al snel meer dan 10.000 euro. Dieven gebruiken ze voor dezelfde dingen als de brandweer, denkt Kuntz. "Om een slot of een zware deur open te krijgen."

'Kluis geen optie'

Omdat de brandweer na een oproep zo snel mogelijk moet kunnen uitrukken, liggen de spullen voor het grijpen in de brandweerwagens die klaarstaan in de kazernes. De apparaten bewaren in een kluis is geen optie, zegt Kuntz: "Dan duurt het te lang. Het is soms op leven en dood dat we de spullen nodig hebben." Kuntz en zijn collega's denken wel na over "preventieve mogelijkheden om het criminelen zo moeilijk mogelijk te maken".

Na een inbraak probeert de brandweer een eenheid zo snel mogelijk weer operationeel te hebben. Voorlopig is er voldoende reservemateriaal. "Ook is er contact met de leverancier om ervoor te zorgen dat we voldoende materiaal houden."

Zeker zes mensen zijn overleden door Russische raketaanvallen op Kyiv en nabijgelegen gebieden. Journalisten van The Kyiv Post meldden meerdere explosies in en rond de Oekraïense hoofdstad. Er zijn beelden van rook te zien die opstijgt boven Kyiv.

Afgelopen nacht kwamen zes mensen om het leven en raakten tientallen mensen gewond door Russische luchtaanvallen in het zuidoosten van Oekraïne. In Rusland vielen zes doden door aanvallen op een militair bedrijf bij de stad Kirov, ten oosten van Moskou. Ook raakten drie mensen gewond door Oekraïense aanvallen op distributiecentra van de webwinkel Wildberries.

Rookpluimen zijn van ver te zien:

Volgens de Oekraïense regionale gouverneur Ivan Fedorov werden meer dan duizend drones en raketten afgevuurd op het gebied rondom de stad Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Ook werden woningen en een medisch centrum getroffen. Op beelden zijn kapotte gebouwen, auto's en ramen te zien.

Ook troffen Russische luchtaanvallen de havens van Odesa, Izmajil en Mykolajiv bij de Zwarte Zee, aldus het Russische ministerie van Defensie. Volgens een regionaal Oekraïens elektriciteitsbedrijf zitten door een andere aanval in de noordelijke Tsjernihiv-regio bijna 150.000 mensen zonder stroom.

In Rusland werden meerdere locaties getroffen door luchtaanvallen. Distributiecentra van Wildberries in de Russische steden Sint-Petersburg en Tver, en ook op de door Rusland bezette Krim werden daarbij geraakt, schrijft de Oekraïense krant The Kyiv Independent.

Volgens de Russische regionale gouverneur Aleksandr Drozdenko zijn bij een van de aanvallen drie mensen gewond geraakt. Ook werd een opslagruimte van een grote pluimveehouder getroffen. Daarbij vielen geen gewonden, aldus de gouverneur.

Op beelden op Telegram is te zien hoe dikke zwarte rook en vlammen opstijgen uit de getroffen distributiecentra in Sint-Petersburg. Volgens The Kyiv Independent meldde Wildberries dat de logistieke centra van het bedrijf op twee locaties in Sint-Petersburg na de aanval "tijdelijk zijn stilgelegd".

Militaire voorraden

De Russische online winkelgigant Wildberries werd de afgelopen week meermaals getroffen door Oekraïense aanvallen. De webwinkel is te vergelijken met Amazon en Bol en verkoopt vrijwel alles: van kleding en cosmetica tot elektronica en communicatieapparatuur.

Volgens Zelensky liggen in de magazijnen van de webwinkel onderdelen voor militaire drones opgeslagen. Daar is vooralsnog geen openbaar bewijs voor gevonden.

De oprichtster van de webwinkel, Tatyana Kim, is volgens het Amerikaanse magazine Forbes de rijkste vrouw van Rusland.

Goedemorgen! In Nijmegen is de laatste dag van de Vierdaagse. En in Den Haag wordt gestemd over het mogelijke ontslag van hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof Karim Khan.

Eerst het weer: vandaag begint met vrij veel bewolking, maar vanuit het westen breekt later vandaag de zon goed door. Het blijft droog en bij een zwakke tot matige wind uit verschillende richtingen wordt het 22 tot 25 graden. Zaterdag wordt het nog wat warmer met 24 tot 29 graden. De dagen daarna verlopen koeler en wisselvalliger.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De VS gaat nieuwe importheffingen invoeren op producten uit zestig landen, waaronder EU-lidstaten. De heffingen van 10 procent die in februari werden ingevoerd liepen vandaag af. Producten uit de EU, Canada en het Verenigd Koninkrijk krijgen een importheffing van 10 procent. Andere landen, zoals China en Japan, krijgen het hogere tarief van 12,5 procent.

Om welke producten uit de EU het precies gaat, is niet bekendgemaakt en wat de nieuwe importheffingen concreet gaan betekenen voor Nederlandse bedrijven is dus ook nog onduidelijk. EU-buitenlandchef Kallas heeft gereageerd, zij zegt negatief verrast te zijn door de nieuwe importheffingen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Ze had het al beloofd en nu heeft ze die belofte ingelost: burgemeester Schouten van Rotterdam is abseilend naar beneden gegaan van de Euromast. Ze had voor de gemeenteraadsverkiezingen beloofd dat te doen als de opkomst hoger was dan vier jaar geleden.

Fijne dag!

Frankrijk heeft Europese bondgenoten gevraagd om te helpen bij het blussen van de bosbranden. Volgens president Macron komt er hulp uit Kroatië, Portugal, Tsjechië en Slowakije.

"We kunnen binnenkort rekenen op de versterking van twee Kroatische Canadairs, twee Portugese Air Tractors en twee zware Black Hawk-helikopters uit Tsjechië en Slowakije", schrijft Macron op X.

20.000 mensen geëvacueerd

Frankrijk wordt op dit moment geteisterd door meerdere grote bosbranden. In Lège-Cap-Ferret aan de zuidwestkust gingen gendarmes vannacht van deur tot deur om bewoners te evacueren. Brandweerlieden spreken volgens de Franse zender TF1 van een "catastrofale situatie".

Langs de kust van de stad Bordeaux, in het departement Gironde, zijn inmiddels ruim 20.000 mensen geëvacueerd en er is inmiddels 4800 hectare natuur verwoest, schrijven Franse media zoals BFMTV. De situatie blijft kritiek. Voor vandaag worden in de regio temperaturen tot 39 graden verwacht.

Voor het blussen zijn 800 brandweerlieden, 260 voertuigen, vijf blusvliegtuigen en een blushelikopter ingezet. Eerder kwamen bij het blussen van de brand vlak bij Bordeaux twee brandweermannen om.

Dag en nacht wordt het vuur bestreden:

Ten zuiden van Bordeaux bij Biscarrosse, woedt een andere grote brand. Die ontstond doordat een bestelwagen vlam vatte, waarna het vuur snel oversloeg naar de omliggende omgeving.

Er is inmiddels al meer dan 1000 hectare natuur afgebrand. Op vier verschillende campings moesten 3000 mensen worden geëvacueerd. Volgens de autoriteiten blijft de situatie ongunstig vanwege de weersomstandigheden.

Ook op andere plekken in het land woeden bosbranden. In het Zuid-Franse departement Var tussen Marseille en Nice, is een bosbrand opnieuw opgelaaid. Het vuur brak woensdag uit bij het dorpje Pontevès en breidde zich vervolgens uit naar Cotignac, Montfort-sur-Argens en Correns. De bosbrand heeft inmiddels meer dan 2500 hectare natuur verwoest.

De brandweer heeft het vuur inmiddels enigszins onder controle gekregen en meldt dat het zich niet meer snel verspreidt. Toch smeult het op veel plekken nog na, waardoor de hulpdiensten alert blijven

Noodtoestand

In Spanje heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken de noodtoestand afgekondigd in de regio Madrid in de provincie Ávila. Ook daar zijn duizenden mensen geëvacueerd vanwege meerdere branden. De weersomstandigheden zijn ook daar ongunstig voor de brandbestrijding.

In de regio Madrid hebben de vlammen al geleid tot de evacuatie van 10.000 mensen. Door de noodtoestand komt de coördinatie van de crisis in handen te liggen van een militaire noodeenheid. De maatregel is bedoeld om de inzet van middelen voor de bestrijding van de branden te versnellen.

Door extreme hitte en harde wind woeden ook in delen van Italië branden, zoals op Sicilië en de Zuid-Italiaanse regio Calabrië.

In een klein dorpje in het midden van Frankrijk is een interne machtsstrijd van een abdij ontspoord. De overste van de benedictijnenabdij werd ontvoerd en twee dagen later mishandeld teruggevonden.

Pater Placide van de abdij Notre-Dame de Bellaigue in Virlet verdween in de nacht van 23 op 24 juni, kort nadat hij een e-mail had verstuurd waarin hij aankondigde af te treden. Verschillende monniken vonden dat verdacht, omdat hij naar hun zeggen nooit uit eigen beweging zou vertrekken.

150 kilometer verderop

Ze schakelden de politie in, die een grootschalige zoekactie op touw zette. De pater slaagde erin met zijn telefoon contact op te nemen met de kloostergemeenschap. Hij werd uiteindelijk gevonden bij een verlaten treinstation in de buurt van Limoges, zo'n 150 kilometer van de abdij in Virlet.

Volgens de regionale krant La Montagne, die als eerste schreef over de zaak, vertoonde hij "sporen van zware mishandeling". De Franse justitie is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar ontvoering en vrijheidsberoving, schrijft persbureau AFP. Er is nog niemand aangehouden.

Controle overnemen

Volgens de lokale aanklager houdt de zaak verband met de spanningen rond de leiding van de abdij. Op de avond van de ontvoering kwam een groep van elf dissidente monniken bij het klooster.

"Naar verluidt stelden zij een nieuwe organisatiestructuur binnen het klooster voor, met als doel de controle over te nemen", zei de aanklager. Het zou gaan om monniken van de abdij van Bellaigue die enige tijd daarvoor het klooster hadden verlaten.

De abdij van Bellaigue is niet voor het eerst in het nieuws. De gemeenschap was lange tijd gelieerd aan de Priesterbroederschap Sint-Pius X (SSPX), een ultraconservatieve stroming die zich verzet tegen hervormingen binnen de Kerk. Begin juli excommuniceerde het Vaticaan deze broederschap, nadat vier priesters zonder pauselijke toestemming tot bisschop waren gewijd.

De marechaussee heeft bij een controle 1,2 miljoen namaaksigaretten aangetroffen in de laadruimte van een busje. Dat gebeurde op de A7 ter hoogte van Bad Nieuweschans, vlak bij de grens met Duitsland.

Agenten van het grensoverschrijdende team ontdekten de sigaretten tijdens de controle. Een persoon is aangehouden, schrijft RTV Noord. De sigaretten zijn overgedragen aan de douane, die doet verder onderzoek.

Verdienmodel voor criminelen

De douane kondigde eerder deze maand aan extra maatregelen te gaan nemen tegen de smokkel van sigaretten. Dit jaar zijn er al 106 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen. Vorig jaar onderschepte de douane in totaal 217 miljoen illegale sigaretten, dat is meer dan het jaar daarvoor. De illegale sigaretten werden zowel aan de grens als elders in het land onderschept.

Illegale sigaretten zijn al jaren populair in Nederland. Dat komt doordat prijzen voor legale sigaretten bijna nergens zo hoog zijn als in Nederland. Een pakje met twintig sigaretten kost in Nederland zo'n 11 euro. De smokkel van tabak is volgens de douane inmiddels duidelijk een verdienmodel van criminelen geworden.

De VS voert nieuwe importheffingen in op producten uit zestig landen, waaronder EU-lidstaten. De heffingen van 10 procent die in februari werden ingevoerd, liepen vandaag af. Nieuwe heffingen werden dus al verwacht.

Producten uit de EU, Canada en het Verenigd Koninkrijk krijgen een importheffing van 10 procent. Andere landen, zoals China en Japan, krijgen het hogere tarief van 12,5 procent. Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer zijn de zestig landen samen goed voor 99,4 procent van de Amerikaanse import.

Volgens de Europese Commissie geldt het tarief van 10 procent in principe voor alle producten uit de EU. Wel worden uitzonderingen ingevoerd voor onder meer kurk, diamanten, vliegtuigen en vliegtuigonderdelen, generieke geneesmiddelen en werkzame stoffen voor medicijnen.

In lijn met eerdere afspraken

Brussel zegt dat de maatregelen overeenkomen met eerdere afspraken die de EU en de VS eerder maakten. Begin deze maand is namelijk een handelsakkoord ingegaan waarin is afgesproken dat voor de meeste producten uit de EU een maximumtarief van 15 procent geldt.

De 10 procent die Trump nu aankondigt komt daar niet bovenop. Dus voor veel Europese producten wordt de export naar de VS niet duurder.

De Commissie spreekt van "positief momentum" voor verdere onderhandelingen over extra uitzonderingen en zegt erop te vertrouwen dat Washington zich aan de gemaakte afspraken blijft houden.

Grondig onderzoek

De nieuwe heffingen zijn het sluitstuk van een zoektocht die al maanden aan de gang is. Begin dit jaar zette het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep door president Trumps eerdere aanpak: de importheffingen die voor ieder land afzonderlijk golden, werden onwettig verklaard.

Trump greep daarop terug op een andere wet en voerde meteen een tijdelijke heffing van 10 procent in op producten uit het buitenland. Zonder toestemming van het Congres mag hij die maar 150 dagen laten gelden, en die termijn loopt vandaag, vrijdag 24 juli, af.

In de tussentijd heeft het Witte Huis niet stilgezeten. Er is onder meer onderzoek gedaan naar landen die zich schuldig zouden maken aan overproductie, en een onderzoek naar dwangarbeid waarbij ook de EU onder de loep werd genomen.

Handelsinstrument

Voor deze nieuwe tarieven grijpt Trump terug op Sectie 301 van de Trade Act van 1974, die de president de bevoegdheid geeft om importheffingen op te leggen aan landen die zich schuldig maken aan "onrechtvaardige", "onredelijke" of "discriminerende" handelspraktijken.

Als reden noemt de regering-Trump dat andere landen of regio's geen verbod hebben op import van met dwangarbeid geproduceerde goederen, of wel zo'n verbod hebben maar het slecht handhaven. "Wij handhaven ons importverbod op producten uit dwangarbeid al bijna een eeuw streng", stelt Greer. "Het wordt tijd dat onze handelspartners hetzelfde doen."

EU-buitenlandchef Kallas verwerpt het Amerikaanse verwijt dat landen van de EU zich schuldig maken aan dwangarbeid. "Dat kan je niet zeggen." Ze vergelijkt de Europese en Amerikaanse wetgeving: "Wij hebben betaalde vakanties en erg goede arbeidsomstandigheden voor onze werknemers. Het is ongefundeerd."

Douane-expert Martijn Schippers zei eerder tegen de NOS dat het vrij ver gaat om de EU te beschuldigen van dwangarbeid, maar dat het daarmee minder eenvoudig wordt om de importheffingen onwettig te verklaren. "Deze heffingen kunnen veel moeilijker worden aangevochten omdat er een heel onderzoek aan vooraf is gegaan."

Elmar Otten van ondernemersvereniging Evofenedex schaart zich daarachter. "President Trump leunt sterk op invoerheffingen voor zijn handelsbeleid en is voortdurend op zoek naar een juridische onderbouwing waarmee hij kan wegkomen."

'Ongegrond'

Trump zette vorig jaar de wereld op zijn kop met de aankondiging van hoge importheffingen tegen tal van handelspartners. Deze week kondigde hij een heffing van 50 procent aan op een reeks Canadese producten, en vorige week volgde al een importheffing van 25 procent op verschillende goederen uit Brazilië.

Landen reageren boos op de nieuwe importheffingen. Brazilië, dat nu een importheffing van 12,5 procent krijgt, noemt de heffing "volledig willekeurig" en "ongegrond". Australië noemt de nieuwe tarieven "volstrekt ongerechtvaardigd". De Australische minister van Handel zegt druk uit te oefenen op Amerikaanse handelsfunctionarissen om de heffing van 12,5 procent te schrappen.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft de dagvaarding ingetrokken van drie journalisten van de krant The New York Times. Dat meldde een openbare aanklager vandaag tijdens een hoorzitting.

Het Witte Huis wilde met de dagvaarding de drie journalisten dwingen om hun bronnen prijs te geven. Zij hadden bericht over de gebrekkige veiligheid van president Trumps nieuwe regeringsvliegtuig, dat aan de VS cadeau werd gedaan door Qatar.

In de rechtszaak die vandaag diende, maakte de rechter duidelijk dat hij de krant gelijk zou geven en de verzoeken zou laten intrekken als justitie dat niet zelf zou doen. Volgens de rechter dient het dagvaarden van journalisten om hun bron prijs te geven als een laatste redmiddel in een onderzoek. "Dagvaardingen zijn een laatste stap, niet de eerste", stelde hij.

Openbaar

De hoorzitting van vandaag was openbaar, ondanks pogingen van het Witte Huis om dat te voorkomen. Volgens persbureau AP werd rechter Subramanian tijdens de zitting "steeds feller en geïrriteerder in zijn ondervraging van de advocaten van de overheid over de stappen die zij in hun onderzoek hadden genomen".

Het is vaker voorgekomen dat Amerikaanse regeringen - zowel Democratische als Republikeinse - probeerden om journalisten te dwingen hun bronnen te onthullen. Maar volgens persorganisaties maakt Trumps regering te vrijelijk gebruik van dagvaardingen en huiszoekingsbevelen bij journalisten.

Het is nog niet duidelijk of de zaak hiermee volledig klaar is, of dat de regering nog andere juridische maatregelen neemt. Volgens de rechter mag het ministerie van Justitie journalisten wel blijven dagvaarden, als het zich maar aan de regels houdt.

In de VS is een man veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, omdat hij aanslagen had gepleegd op Democratische politici. Vance Boelter schoot de parlementsvoorzitter van de staat Minnesota en haar man dood. Eerder in de nacht had hij ook een lokale senator en zijn vrouw in hun woning beschoten en verwond.

De 59-jarige schutter heeft de aanslagen van vorig jaar bekend en zo voorkomen dat hij de doodstraf kon krijgen. Nabestaanden uitten hierover in de rechtszaal hun boosheid en zeiden dat Boelter de doodstraf verdient.

De veroordeelde droeg oranje gevangeniskleding en was aan zijn enkels geboeid. Hij zweeg en keek de nabestaanden en overlevenden van de aanslagen niet aan toen zij hun verklaring voorlazen, schrijft persbureau AP.

'We moeten leven met onze wonden'

"De verdachte keek me in de ogen en haalde de trekker over", beschreef slachtoffer John Hoffman het moment van de aanslag. "Hij keek mijn vrouw aan en besloot hetzelfde te doen. Nu moeten we leven met onze wonden." Ze werden beiden getroffen door meerdere kogels en raakten zwaargewond.

Hoffmann zei dat hij gevochten heeft met de schutter en die uiteindelijk buiten de deur wist te krijgen. De politicus vertelde dat hij en zijn vrouw getraumatiseerd zijn door de aanval. "We moeten nu altijd een ontsnappingsplan hebben. Zo zouden mensen niet moeten leven", zei de hevig geëmotioneerde senator.

Aangebeld in de nacht

Boelter had zich voorgedaan als agent. Volgens de aanklager had hij een lijst van Democratische politici die hij wilde doden en had hij zijn doelwitten van te voren in de gaten gehouden. Tim Waltz, die meedeed als running mate bij de vorige presidentsverkiezingen, zou ook op de lijst hebben gestaan.

De aanslagpleger belde 's nachts aan bij zijn doelwitten en riep dat hij van de politie was. Politicus Kristin Bahner had het geluk dat ze niet thuis was toen Boelter voor de deur stond. Parlementsvoorzitter Melissia Hortman was wel thuis en werd van dichtbij dodelijk getroffen, evenals haar echtgenoot.

Na de aanslagen werd er een grote klopjacht op touw gezet om de dader te vinden. De schutter werd twee dagen later gevonden.

Volgens de aanklagers wilde de dader dat het scherp verdeelde parlement van de staat door de moorden conservatiever zou worden.

Na een heel warme periode was het afgelopen week voor Nederlandse begrippen eigenlijk heel gemiddeld zomerweer. De wind kwam uit het noordwesten en relatief koele lucht leidde tot temperaturen tussen 20 en 25 graden.

Heel af en toe viel er een beetje regen, maar door het aanhoudende gebrek aan regen is dit voor de droogte een spreekwoordelijke druppel op een gloeiende plaat.

Die koelere lucht was niet alleen in Nederland voelbaar. In grote delen van Scandinavië, Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië en ook verder naar de Balkan waren de temperaturen iets lager dan gemiddeld voor deze tijd van het jaar. Op de grens tussen koude en warme lucht ontstaan komende dagen met enige regelmaat onweersbuien.

Meer regen op komst

Morgen en ook zaterdag wordt geen regen verwacht. De temperatuur gaat weer een beetje omhoog met zaterdag 20 tot 28 graden. Zondag koelt het ineens flink af en trekken er geregeld buien over het land.

Niet fijn als je precies die dag dingen buiten gepland hebt staan, al zullen er veel mensen ook blij zijn met even een stevige regenbui. Na zo'n lange droge periode ruikt het vaak heerlijk buiten als het regent. Dit wordt ook wel petrichor genoemd.

Volgende week warmer, mogelijk weer tropisch

Na het weekend is er eerst nog een bui mogelijk. Daarna is de kans groot dat er een nieuwe droge periode aanbreekt. De wind draait naar het zuiden en heel warme lucht vanuit Spanje en Frankrijk stroomt dan richting Nederland.

Daar was het de afgelopen dagen erg heet met 35 tot 40 graden. Met deze windrichting kunnen wij ook weer tropische temperaturen krijgen.

De 54-jarige man uit Roosendaal die vorige week dinsdag werd aangehouden op verdenking van brandstichting bij zes strandhuisjes in Wijk aan Zee, wordt nu ook verdacht van 'voorbereiding van moord dan wel doodslag'. Dat bevestigt het OM aan de NOS na berichtgeving van het Noordhollands Dagblad hierover.

In de nacht van woensdag 8 juli op donderdag 9 juli werd de brandweer gealarmeerd dat er brand was uitgebroken op het strand van Wijk aan Zee. Vijf strandhuisjes gingen in vlammen op, een zesde raakte zwaar beschadigd.

De mensen die in de huisjes lagen te slapen, konden ontkomen. Een vrouw liep brandwonden op, ook een brandweerman werd voor onderzoek overgebracht naar het ziekenhuis.

Relationele sfeer

Dinsdag 14 juli werd de man uit Roosendaal aangehouden op verdenking van brandstichting. Hij zit sindsdien vast. Waarom de verdenking is uitgebreid, wil het Openbaar Ministerie (OM) niet zeggen. Volgende week woensdag bekijkt de rechtbank of zijn voorlopige hechtenis verlengd wordt.

Het Noordhollands Dagblad schrijft dat op camerabeelden te zien zou zijn hoe de verdachte een tas onder een van de huisjes legt, wegloopt, waarna de brand uitbreekt. Er zouden problemen spelen in de relationele sfeer, aldus de krant. Het OM bevestigt dat niet.

Beelden van de brand:

De Europese Centrale Bank heeft de mogelijke ontwerpen voor de nieuwe eurobiljetten gepresenteerd. Mensen kunnen online meebeslissen over welk ontwerp de komende jaren op de nieuwe briefjes zal verschijnen.

Er valt te kiezen uit twee thema's, waar in totaal tien verschillende ontwerpen van zijn gemaakt. De thema's zijn bekende Europeanen, en vogels en rivieren. Sommige ontwerpen zijn meer getekend, terwijl andere een realistischer uiterlijk hebben. Sommige biljetten zijn verticaal, andere horizontaal (zoals we gewend zijn).

Op de 'culturele' biljetten staan dus bekende Europeanen die de afgelopen eeuwen belangrijke bijdragen hebben geleverd aan ons continent. Het zijn in volgorde van biljetwaarde de Grieks-Amerikaanse operazangeres Maria Callas, de Duitse componist Ludwig van Beethoven, de Pools-Franse wetenschapper Marie Curie, de Spaanse schrijver Miguel de Cervantes, de Italiaanse kunstenaar-uitvinder Leonardo da Vinci en de Oostenrijk-Hongaarse vredesactiviste Bertha von Suttner.

Op de achterkant van de briefjes staan zaken die met hun werkzaamheden verband houden: zo is er bij Marie Curie een school te zien en bij Beethoven een koor.

Zo zien deze ontwerpen eruit:

De eerste drie biljetten in de fotoreeks hierboven zijn van Nederlandse hand. Studio Joost Grootens uit Amsterdam heeft ze gemaakt. "Het ontwerp kan worden opgevat als een reflectie op hoe cultuur tot stand komt", staat bij het biljet.

Het andere thema beslaat rivieren en vogels. Op het biljet van 5 euro staat de rotskruiper, het briefje van 10 euro toont de ijsvogel en de bijeneter prijkt op het biljet van 20 euro. Daarnaast zijn nog de ooievaar (50 euro), de kluut (100 euro) en de jan-van-gent (200 euro). Op de achterkant staan de Europese instellingen, waaronder de Europese Raad en het Europees Parlement.

Dit zijn de vogels en rivieren:

Er komt geen nieuw briefje meer van 500 euro. Die biljetreeks is in 2019 al in de ban gedaan omdat vooral criminelen het gebruikten. De oude biljetten behouden in de toekomst wel hun waarde.

Het is voor het eerst sinds de introductie van de euro in 2002 dat de biljetten opnieuw ontworpen worden. Door de opfrisbeurt probeert de Europese Centrale Bank vervalsers voor te blijven. Behalve een nieuw ontwerp krijgen de biljetten ook nieuwe en verbeterde echtheidskenmerken.

Overigens is het niet zo dat het populairste ontwerp automatisch in productie wordt genomen. De ECB heeft het laatste woord bij het kiezen van het winnende ontwerp. De stem van het publiek is volgens de centrale bank een sleutelfactor, maar niet de enige factor die zal meebepalen.

De mening van een jury en een technische studie wegen ook mee ook bij het kiezen van het winnende ontwerp. Ook kan het zo zijn dat het finale ontwerp uiteindelijk nog iets wordt aangepast.

De enquete kan tot en met 21 september worden ingevuld. Ook De Nederlandsche Bank roept mensen op dat te doen. Eind dit jaar komt de ECB tot een definitief besluit. De nieuwe eurobiljetten komen in de jaren daarna in omloop, wanneer precies is nog niet bekend.

De nucleaire deal die Saudi-Arabië en de Verenigde Staten overeen zijn gekomen, geldt alleen als Saudi-Arabië de relatie met Israël normaliseert. Dat stelt de Amerikaanse president Trump vandaag.

Trump schrijft op zijn socialemediakanaal Truth Social dat "de deal zal worden goedgekeurd, maar dat is volledig afhankelijk van toetreding van Saudi-Arabië tot de zeer gerespecteerde en succesvolle Abraham-akkoorden".

Die akkoorden werden al getekend door vier andere Arabische landen die nu Israël formeel erkennen als land (de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Sudan en Marokko). Tot nu toe doet Saudi-Arabië dat nog niet en stelde het de eis dat er eerst een Palestijnse staat moet worden gesticht.

Oude voorwaarde

De eis lag al op tafel bij eerdere onderhandelingen tussen de VS en Saudi-Arabië over een nucleair programma. Tijdens het presidentschap van Joe Biden was de voorwaarde ook al dat Saudi-Arabië de relatie met Israël zou normaliseren.

Saudi-Arabië heeft nog niet op de woorden van Trump gereageerd, maar de Israëlische premier Netanyahu stelde dat het "een fantastische sprong voorwaarts zou zijn voor vrede in het Midden-Oosten" als Saudi-Arabië zich aansluit bij de Abraham-akkoorden.

Mohammed Bin Salman

Volgens Witte Huis-persvoorlichter Karoline Leavitt blijft de VS praten met Saudi-Arabië om de deal te formaliseren "en hopelijk sluiten ze zich dan snel aan bij de Abraham-akkoorden". Volgens haar heeft Trump na zijn bericht op Truth Social niet meer met de Saudische kroonprins Mohammad bin Salman gesproken, maar is de eis van Trump ook al in eerdere gesprekken op tafel gekomen.

Hoe de nucleaire deal er precies uit gaat zien als die door de VS en Saudi-Arabië wordt getekend, is nog niet bekend. Die zal waarschijnlijk voor dertig jaar gaan gelden, waarbij Amerikaanse bedrijven technologie en expertise leveren voor een atoomprogramma dat bedoeld is voor energievoorziening.

Daarbij zou mogelijk ook uiteindelijk uranium worden verrijkt in het land zelf. In zijn bericht op Truth Social stelt Trump echter dat "er geen verrijking van materiaal zal zijn" en dat Saudi-Arabië geen kernwapens gaat ontwikkelen.

In het zuidwesten van Duitsland is een vrouw ernstig gewond geraakt nadat een man haar had neergestoken en vervolgens in brand gestoken. De man sloeg op de vlucht, maar is later opgepakt.

Het incident vond rond 10.00 uur plaats in het winkelcentrum Milaneo in Stuttgart. Hulpdiensten brachten de gewonde vrouw (47) naar het ziekenhuis. Het is niet bekend in welke toestand ze nu verkeert.

In een relatie

Een helikopter werd ingezet tijdens de zoektocht naar de 54-jarige man. Rond 12.00 uur is hij gearresteerd. Volgens de politie kennen de man en vrouw elkaar en hadden ze een relatie. Er wordt nog onderzoek gedaan naar het motief.

Het winkelcentrum werd ontruimd. Er was geen sprake van een gevaar voor de bevolking vertelde een woordvoerder van de politie aan de Duitse krant Der Spiegel.

De Houthi's zijn deze dagen terug van nooit weggeweest in het nieuws. Ze beschoten Saudische olietankers en kondigden een maritieme blokkade aan in de Rode Zee. Mede daardoor steeg de olieprijs vandaag verder naar meer dan 100 dollar per vat.

Waarom mengen de Houthi's zich juist nu in het conflict? De antwoorden op vijf vragen over de Houthi's.

Wie zijn de Houthi's?

Jemeniet Hussein al-Houthi richtte in 1992 de Houthi's op als vreedzame verzetsbeweging in het noorden van Jemen. Ze horen bij de zaidieten, een sjiitische moslimminderheid in het land. De officiële naam van de beweging is 'Ansar Allah', wat 'aanhangers van God' betekent. Ze zijn het niet eens met hoe Jemen geregeerd wordt en vinden dat de regering hun woongebied in het noorden verwaarloost.

In 2011 rukten de Houthi's op en namen de Jemenitische hoofdstad Sanaa in, met een burgeroorlog tot gevolg. De officiële en internationaal erkende regering huisvest zich in de zuidelijke havenstad Aden.

De Houthi's zijn net als Iraniërs sjiitisch en hebben met name om tactische redenen een bondgenootschap gesloten. Daardoor zit Iran praktisch in de achtertuin van Saudi-Arabië. Ze zijn tegen invloed van de VS en Israël in de regio en zijn onderdeel van Irans afgezwakte As van Verzet. Ook Hezbollah in Libanon en Hamas in de Gazastrook horen daarbij.

Waarom laait het conflict tussen Saudi-Arabië en de Houthi's nu op?

Volgens de Houthi's zijn de aanvallen op Saudische olietankers een vergeldingsactie. Ze beschuldigen de Saudische leiders van het opleggen van "een onrechtvaardige en onderdrukkende belegering" van bijna twaalf jaar en "het plunderen van onze hulpbronnen en het opleggen van een alomvattende blokkade".

Saudi-Arabië leidt sinds 2015 een militaire coalitie tegen de Houthi's in de Jemenitische burgeroorlog. Die werd gestart door de toenmalige Saudische minister van Defensie Mohamed Bin Salman (MBS), tegenwoordig de de facto leider van het land. Hij dacht met bombardementen de Houthi's te kunnen verdrijven.

De luchtaanvallen kregen de Houthi's niet klein. Ook na Amerikaanse bombardementen bonden ze niet in.

Een in 2022 afgesproken staakt-het-vuren tussen de Saudiërs en Houthi's werd al vaker geschonden. Zo zijn de Houthi's gefrustreerd over de Saudische blokkade van havens en luchthavens in het door hen gecontroleerde gebied in het noordwesten van Jemen. Hetzelfde geldt voor een luchtaanval op de luchthaven van Sanaa vorige week, waarvoor ze het koninkrijk verantwoordelijk houden.

Hoe sterk zijn de Houthi's militair gezien?

Hoewel de Houthi's ooit begonnen als rebellen tegen de Jemenitische regering, hebben ze al jarenlang de macht over een groot gebied. Waar ze voorheen wapens en raketten kregen van Iran, heeft de beweging in de loop der jaren een eigen productieketen opgetuigd. Daarmee wisten ze al vaker de commerciële scheepsvaart in de Rode Zee grotendeels plat te leggen.

Welke schepen zijn doelwit?

Tot nu toe zijn bij beschietingen door de Houthi's twee olietankers geraakt, beide afkomstig uit Saudi-Arabië.
De tankers zouden de zeeblokkade van de rebellengroep hebben geschonden. De dreiging van de Houthi's is gericht tegen schepen die de Saudische havens aandoen.

De waarschuwing van de Houthi's voor de Rode Zee komt dus boven op de Iraanse dreiging tegen de scheepvaart aan de andere kant van het Arabische schiereiland, in de Perzische Golf. Het zou de aanzienlijke Saudische olie-export, die tot nu toe redelijk ongeschonden is gebleven, kunnen beïnvloeden.

Na de lange blokkade van de Straat van Hormuz, gaan er nu ook minder schepen door Bab al-Mandab, de kleine zeestraat gelegen tussen Somalië en Jemen. Die verbindt de Arabische Zee met de Rode Zee, de vaarroute naar het Suezkanaal.

Als tijdelijke oplossing biedt het Saudische staatsoliebedrijf Aramco ladingen ruwe olie aan vanuit de Middellandse Zee. Daarvoor zou de Egyptische haven Sidi Kerir worden gebruikt, meldt persbureau Reuters.

Wat zijn de economische gevolgen van het afsluiten van de Straat van Bab el-Mandeb?

Mocht de Bab el-Mandeb volledig worden geblokkeerd, dan raakt dat in de eerste instantie vooral de economie van Saudi-Arabië, zegt Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut voor geopolitiek (HIG).

Van tekorten in Europa is nu nog geen sprake. Op korte termijn is dat ook niet de verwachting. Maar door de huidige situatie kampt Europa wel met een hoge inflatie.

"We weten dat het altijd start met de prijs aan de pomp en hogere energieprijzen. Uiteindelijk zal dit natuurlijk over de hele linie effecten hebben op talloze producten en levensmiddelen."

De Bab el-Mandeb werd belangrijker voor Saudi-Arabië nadat die andere zeestraat, bij Hormuz, werd afgesloten. Via een pijpleiding wordt olie van de golfregio over land naar het westen getransporteerd, dat aan de Rode Zee ligt.

"Dagelijks werden er zo'n 4 miljoen vaten olie geëxporteerd vanuit de haven van Yanbu aan de Rode Zee, aan het einde van de Oost-Westpijpleiding. Het grootste gedeelte ging naar Azië, maar door de huidige dreiging is dat niet meer mogelijk."

Van de wereldwijde oliehandel ging zo'n 5 procent door de Bab el-Mandebstraat. Vooral Aziatische landen zoals China, Japan en India zijn daarvan afhankelijk. Don Michaloliákos maakt zich dan ook grote zorgen. "De oliemarkt stond al onder druk en daar komt het wegvallen van die Saudische levenslijn ook nog eens bij, dan wordt het wel heel erg lastig."