NOS Nieuws - Algemeen

De Nederlandse tak van hulporganisatie Artsen zonder Grenzen (AzG) weigert akkoord te gaan met nieuwe Israëlische regels voor internationale hulporganisaties. De kans is groot dat AzG daarom eind februari zal moeten vertrekken uit het Palestijnse gebied, zo meldt directeur Karel Hendriks aan de NOS. Dan verloopt een deadline voor hulporganisaties om akkoord te gaan met de nieuwe Israëlische eisen.

De Israëlische regering meldde eind vorig jaar al dat het tientallen hulporganisaties de toegang tot Gaza zou gaan ontzeggen als zij niet akkoord gaan met de nieuwe eisen, die vooral gaan over informatie over lokale hulpverleners.

"Israël geeft eisen af over hoe we ons moeten uitspreken als AzG, maar ook over informatie die we moeten aanleveren over onze medewerkers", zegt directeur Hendriks. "En dat is privacygevoelige informatie: namen, adresgegevens en de nummers van identiteitskaarten."

Doelwit

Israël heeft eerder gezegd dat zulke informatie nodig is om te zorgen dat er geen kwaadwillende mensen actief zullen zijn in Gaza, maar Hendriks gaat daar niet in mee.

"We willen ontzettend graag in Gaza blijven", zegt Hendriks, "maar we hebben geen zekerheid dat het overdragen van deze persoonsgegevens niet gaat leiden tot de situatie waarin onze hulpverleners een doelwit worden."

"Honderden hulpverleners zijn al gedood in Gaza, onder wie vijftien medewerkers van AzG", vervolgt Hendriks. "We willen bovendien niet in de situatie komen dat strijdende partijen elders op de wereld dan ook zulke privacygevoelige informatie gaan opvragen. Onze onafhankelijkheid komt dan in gevaar."

Hendriks zegt dat AzG al maanden in gesprek is met de Israëlische overheid, maar dat dat tot nu toe nog niet tot een oplossing heeft geleid. "We willen best met Israël overleggen over onze veiligheids- en backgroundchecks en hoe we die kunnen uitvoeren zodat Israël ermee akkoord gaat. Maar tot nu toe zien we geen bereidheid om daarover met ons in gesprek te gaan."

'Dramatisch'

Naar eigen zeggen is AzG in Gaza betrokken bij pakweg een derde van de bevallingen, en levert de organisatie schoon drinkwater aan ongeveer een derde van de bevolking. De organisatie biedt ondersteuning bij ongeveer een vijfde van de ziekenhuisbedden in Gaza.

Volgens spoedarts Emily Vandamme, werkzaam als spoedarts voor AzG in Gaza, zullen de gevolgen "dramatisch" zijn als haar organisatie daadwerkelijk moet vertrekken uit het gebied. "We zien hier dagelijks gewonden als gevolg van Israëlisch geweld. Ik krijg elke twee of drie dagen een kind binnen met kogelwonden."

Naast dat geweld is het dagelijkse leven voor de Gazanen heel zwaar, benadrukt zij. "Het is hier nu echt heel koud, er is veel wind en regen. Het is nu ook griepseizoen, en ik heb de afgelopen tijd al meerdere mensen zien overlijden aan een longontsteking. Als wij onze steun moeten stoppen, waar gaan alle patiënten dan heen? De ziekenhuizen liggen nu al overvol."

Artsen zonder Grenzen is een van de tientallen hulporganisaties die nu mogelijk moet vertrekken uit Gaza, als gevolg van de nieuwe regels. Ook het Nederlandse Oxfam-Novib gaat niet akkoord en zal geen gegevens delen.

Grens bij Rafah

Vandaag kondigde Israël ook aan dat de grensovergang met Egypte, bij Rafah, vanaf zondag weer open zal gaan. Het zou voor het eerst zijn sinds mei 2024 dat mensen daar weer legaal in en uit Gaza kunnen gaan. Hoeveel mensen van de grensovergang gebruik mogen maken is onbekend. Daarover onderhandelt de Israëlische regering nog met de Egyptische.

Een Russisch vrachtschip is deze week weggestuurd nadat het urenlang op een opvallende plek voor anker lag voor de Britse kust. Pas nadat een aanvalshelikopter van de Britse marine onderweg was naar het schip, werd het anker gelicht en voer het weg.

Het schip in kwestie is de Sinegorsk, een vrachtschip dat onder Russische vlag vaart. Het was afgelopen dinsdag van koers veranderd en het Kanaal van Bristol ingevaren. Voor de kust van het plaatsje Minehead ging het anker uit, waarna bij de Britse autoriteiten de alarmbellen afgingen.

Het Russische anker raakte de zeebodem op minder dan 2 kilometer van een plek waar belangrijke onderzeese datakabels samenkomen. Deze kabels verbinden het Verenigd Koninkrijk met de Verenigde Staten, Canada, Spanje en Portugal.

De Britse krant The Telegraph beschrijft hoe in de vroege uren van woensdagochtend een vliegtuig van de kustwacht het verdachte schip vanuit de lucht observeerde. De Russen kregen van de Britse autoriteiten een formeel bevel om de Britse wateren te verlaten, maar gaven daar geen gehoor aan. Volgens de bemanning waren zij bezig met een reparatie.

Russische schepen zorgen al langer voor verhoogde alertheid bij de overheden van Europese landen. Russische marineschepen worden ervan verdacht belangrijke onderzeese infrastructuur van Europa in kaart te brengen. Eerder waren ook Russische civiele schepen betrokken bij de vernieling van zulke infrastructuur.

Incidenten met Russische schepen

In de Oostzee voer in december 2024 een Russisch schip over een stroomkabel die Finland en Estland met elkaar verbond. Met het anker trok het schip de kabel kapot, waarna de bemanning werd aangehouden. Bij Schotland werd de datakabel naar de Shetlandeilanden in 2022 kapotgetrokken, net toen een Russisch vissersschip passeerde.

Hoewel schepen als de Sinegorsk formeel geen onderdeel zijn van de Russische marine, worden ze al langer gevolgd vanwege verdacht gedrag op zee. Ze varen soms op onlogische plekken of blijven stilliggen bij kwetsbare infrastructuur, zoals datakabels.

Eerder maakten we deze video over de strijd tegen deze schaduwvloot:

Deze week spraken landen rondom de Noordzee, waaronder Nederland, af dit soort infrastructuur gezamenlijk beter te beschermen. De landen willen met de NAVO gaan oefenen op zee tegen de Russische dreiging.

Aanvalshelikopter onderweg

Ook van de aanwezigheid van de Sinegorsk ging een zekere dreiging uit. Omdat het schip weigerde te vertrekken, werd besloten om een aanvalshelikopter van de Britse marine op te laten stijgen, die koers zette richting het vrachtschip. Dat lag inmiddels veertien uur voor anker.

Of het toestel bewapend was, kon The Telegraph niet bevestigen. Kort na het opstijgen haalden de Russen hun anker op en voeren ze weg van de kust.

Het Britse ministerie van Defensie sprak zich daarna ook uit. "Wij zijn ons terdege bewust van de dreiging die uitgaat van Rusland, waaronder pogingen om onderzeese kabels, netwerken en pijpleidingen van zowel het Verenigd Koninkrijk als onze bondgenoten in kaart te brengen, en wij pakken deze dreigingen vastberaden aan."

Waar de Sinegorsk nu is, is lastig te zeggen. Het schip heeft zijn AIS-baken uitgezet en is daardoor onzichtbaar en niet meer te volgen. Daarmee overtreedt de bemanning de internationale scheepvaartregels, aangezien AIS voor dit soort vaartuigen verplicht is.

President Trump wil Kevin Warsh benoemen tot nieuwe baas van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve (Fed). Die bekendmaking volgt na aanhoudende aanvallen door Trump op het bestuur van de bank om de rente te verlagen. De huidige voorzitter Jerome Powell wilde daar lange tijd niet aan.

Warsh (55) is een voormalig Fed-bestuurder. Hij was van 2006 tot 2011 lid van de raad van gouverneurs van de Amerikaanse centrale bank en adviseerde Trump de afgelopen jaren over economisch beleid.

Warsh was in 2017 ook al in beeld als nieuwe Fed-voorzitter. Toen koos Trump, in zijn eerste termijn als president, uiteindelijk voor Powell, met wie hij kort na zijn benoeming in conflict raakte over het rentebeleid.

De benoeming van Warsh moet nog worden goedgekeurd door de Senaat. Als die goedkeuring er komt, volgt Warsh Powell in mei op. Powells termijn loopt dan af.

Trump heeft hoge verwachtingen van Warsh, postte hij op zijn Truth Social-platform. "Ik ken Kevin al lange tijd en twijfel er niet aan dat hij zal uitgroeien tot een van de grootste Fed-voorzitters, misschien wel de beste."

Afstand tot politiek

Sinds zijn aantreden een jaar geleden oefende Trump openlijk druk uit op de centrale bank om de rentes te verlagen. Zo'n verlaging kan op korte termijn leiden tot economische groei - wat Trump graag wil - maar op langere termijn de inflatie aanjagen. In september kondigde de Fed de eerste renteverlaging aan tijdens Trumps tweede termijn.

De Fed moet onafhankelijk van de politiek kunnen opereren, om ook een onpopulaire beslissing als een renteverhoging te nemen als dat nodig is. Die onafhankelijkheid wordt door economen gezien als cruciaal om inflatie onder controle te houden.

Opvallend is dat Warsh lange tijd bekendstond als een voorstander van hogere rentes om inflatie te beteugelen, terwijl dat juist niet is wat Trump wil. De afgelopen maanden schaarde hij zich echter achter Trumps oproep om de rente te verlagen, ondanks de aanhoudend hoge inflatie in de Verenigde Staten.

Dagvaarding Powell

Warsh lijkt op steun te kunnen rekenen van een deel van de Republikeinse senatoren, maar er is ook weerstand. Senator Thom Tillis, een belangrijke Republikeinse senator en lid van de Bankcommissie van de Senaat, heeft laten weten dat hij elke Fed-kandidaat van Trump zal tegenhouden zolang het Amerikaanse ministerie van Justitie nog onderzoek doet naar de renovatie van het hoofdkantoor van de centrale bank.

Dat onderzoek richt zich op de kosten van de verbouwing en op Powells verklaringen daarover tegenover het Congres. De huidige Fed-voorzitter werd daarvoor gedagvaard. Volgens Powell is het onderzoek niet alleen bedoeld om duidelijkheid te krijgen over de kosten, maar ook een manier van de regering-Trump om druk uit te oefenen op de centrale bank om de rente sneller te verlagen.

De coalitie van D66, VVD en CDA wil "bouwen aan een beter Nederland". "Wij geloven dat de samenleving weer een politiek wil die laat zien dat mét elkaar meer oplevert dan tegen elkaar", staat in het voorwoord van Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA).

De drie partijen willen met stikstofbeleid en op de woningmarkt doorbraken bereiken. Tegelijkertijd waarschuwen zij dat dat "hard werken" wordt en dat elke euro maar een keer uitgegeven kan worden. Nederland moet daarom af en toe een "pas op de plaats maken", zodat er geld overblijft voor investeringen in de toekomst.

Voor defensie bijvoorbeeld wordt de komende jaren 19 miljard euro uitgetrokken. En er wordt ook flink bezuinigd, bijvoorbeeld op de zorg en de sociale zekerheid.

Voor alle plannen geldt: een Kamermeerderheid ontbreekt nog. Dus het hangt van de gesprekken met oppositiepartijen af of de plannen doorgaan of niet, of dat die nog worden aangepast.

Hieronder vind je een overzicht van de coalitieplannen per deelterrein:

"De overheid moet dingen makkelijker maken in plaats van moeilijker. En bovenal willen we eraan bijdragen dat de onderwijzer, de politieman, de verpleegkundige, de winkelier en al die andere mensen die ons land elke dag draaiende houden hun eigen toekomst met een gevoel van zekerheid tegemoet kunnen zien."

Daarbij geldt dat het verdienvermogen van Nederland moet verbeteren, zeggen de partijen. Nederland moet "koploper in digitale innovatie" worden.

Belangrijke nieuwe technologieën zoals AI moeten sneller worden ingezet en in Noord-Nederland moet een "AI-fabriek" worden gebouwd, waarvoor het demissionaire kabinet al geld reserveerde.

Economie

De hypotheekrenteaftrek blijft zoals hij is. In de woorden van de partijen: "Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren, blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd."

Drie partijen willen de doorstroom in huurwoningen bevorderen. Ze willen daarom jaarlijks controleren wat het inkomen van een huurder is en op basis daarvan eventueel de huur verhogen. Voor nieuwe huurders in sociale huurwoningen wordt ook de vermogenstoets ingevoerd.

Wonen en vervoer

Veiligheid begint dichtbij, in je eigen huis en in je eigen straat, zeggen de drie partijen. "Wij willen een land waarin criminelen niet vrijuit gaan en waar gezag wordt gerespecteerd." De politie krijgt meer mogelijkheden voor lik-op-stukbeleid, er gaat meer geld naar gevangenissen.

Het gaat nu om 100 miljoen euro extra, volgens eerdere berekeningen is er eigenlijk meer geld nodig.

Sommige gevangenen moeten nu eerder vrijgelaten worden omdat de cellen vol zitten. De drie partijen willen het regime versoberen zodat aan deze praktijk een einde komt.

De nationale veiligheid is een belangrijk hoofdstuk. "Door groeiende geopolitieke onzekerheid en zien we een toename aan hybride, militaire en terroristische dreigingen."

Escalatie tussen Rusland en het Westen, sabotage, spionage en digitale aanvallen, vormen een toenemend risico. De partijen investeren daarom miljarden in defensie en de inlichtingendiensten. Burgers en bedrijven gaan via de belasting een "vrijheidsbijdrage" betalen, die op termijn meer dan 5 miljard euro per jaar oplevert.

Defensie en veiligheid

Op de zorg en sociale zekerheid wordt fors bezuinigd. Voor de zorg betekent dat dat er wel meer geld naartoe gaat, maar dat zou nog meer zijn als er niet wordt ingegrepen.

Het eigen risico gaat omhoog van 385 naar 460 euro. Dat is gunstiger voor jongeren omdat daardoor de ziektekostenpremies minder stijgen en zij door een lagere zorgbehoefte minder kans hebben dat zij dat eigen risico moeten betalen.

De mensen met lagere inkomens krijgen een hogere zorgtoeslag. Mensen met hogere inkomens en een grotere zorgbehoefte gaan de verhoging wel betalen. Het ligt dus voor een groot deel aan je persoonlijke omstandigheden wat je hiervan gaat merken.

De huishoudelijke hulp wordt nu nog vergoed voor iedereen ongeacht inkomen. Door die hulp inkomensafhankelijk te maken wil de coalitie 435 miljoen per jaar besparen. Het schrappen van belastingaftrek voor zorgkosten moet 618 miljoen euro per jaar opleveren. Het gaat bijvoorbeeld om steunzolen, gehoorapparaten, reiskosten naar de specialist en bepaalde medicijnen.

De AOW-leeftijd blijft stijgen en dan vanaf 2033 met de levensverwachting. Dat moet bijna 3 miljard per jaar opleveren. De WW-uitkering wordt verkort van twee naar een jaar. De uitkering gaat wel omhoog.

Zorg en sociale zekerheid

De drie partijen beloven dat zij "nu wél" grote stappen gaan zetten op asielbeleid. Nederland zal aansluiting zoeken bij andere EU-landen.

Er komt meer controle en een verminderde instroom van asielmigranten. Als de toestroom plotseling toeneemt en de opvang volloopt komt er een tijdelijke asielstop. Aan de andere kant wordt er geïnvesteerd in meer en betere opvang en moeten statushouders sneller mee kunnen doen in de samenleving.

Asiel en migratie

De coalitie noemt het aanpakken van de "netcongestieproblemen", het overvolle stroomnet, de hoogste prioriteit. Het elektriciteitsnet wordt sneller uitgebreid en er komt een Crisiswet Netcongestie.

Ons verdienvermogen staat door de "file op het elektriciteitsnet" onder druk, zeggen de partijen, en dat raakt ons allemaal. De overheid neemt daarbij meer dan nu de regie in handen.

Energie, klimaat

De coalitiepartijen willen dat het onderwijs beter wordt ingezet op wat de economie in de toekomst nodig heeft. Daarbij hoort dat de basisvaardigheden van kinderen moeten verbeteren, zeggen zij.

"Er moet iets veranderen. We zien dat kinderen steeds minder goed kunnen lezen, schrijven en rekenen. Op internationale lijsten blijft Nederland achter. Dit gaat ten koste van de talenten en kansen van onze kinderen, en heeft daarmee ook effect op onze toekomstige economie en op de krappe arbeidsmarkt, die juist talent nodig heeft", staat er in het coalitieakkoord.

Het vmbo vraagt extra aandacht omdat daar de kinderen worden opgeleid die gaan werken in de sectoren waar nu tekorten zijn. De coalitie wil ook meer aandacht besteden aan de leerkrachten, docenten, onderwijsassistenten en schoolleiders, zodat zij voor het onderwijs behouden blijven en niet afhaken.

De bezuinigingen in het onderwijs gaan van tafel. Komend jaar willen ze juist 1 miljard euro meer vrijmaken en dat loopt na een aantal jaar op tot 1,5 miljard.

Onderwijs en wetenschap

En nogmaals, voor alle plannen geldt dat het minderheidskabinet er steun voor moet verwerven van oppositiepartijen in de Tweede en vervolgens Eerste Kamer. Het is dus niet zeker of de plannen doorgaan of niet, of dat zij worden aangepast.

Het opladen van de elektrische bussen van Qbuzz in Groningen gaat zodanig moeizaam, dat de vervoerder weer diesels gaat inzetten. Minder duurzaam, zegt de provincie, maar "beter dat dan helemaal geen bussen".

Er is al weken gedoe met het openbaar vervoer in de stad. Vooral het opladen van de bussen zorgt voor die problemen, omdat er te weinig oplaadpunten zijn. Ritten vallen regelmatig uit of zijn vertraagd, schrijft RTV Noord. De dieselbussen moeten de komende tijd voor verbetering zorgen.

"We hebben voldoende chauffeurs om onze dienstregeling uit te voeren", zegt een woordvoerder van Qbuzz. Dat er afgelopen tijd veel ritten uitvielen, vindt hij vervelend. "Dat spijt ons enorm."

Groeiende vloot

De stadsbussen in Groningen rijden al een paar jaar volledig elektrisch, dat had de provincie geëist. Het begon in 2019 met 160 bussen en dat aantal groeit. "Qbuzz is hier serieus en voortvarend mee bezig", zegt Erwin Stoker van het OV-bureau Groningen Drenthe, de opdrachtgever van het openbaar vervoer in Groningen. Het aantal laadpunten moet alleen wel meestijgen, zegt hij.

Bovendien werken de laadpalen die er wel al zijn vaak niet goed. Ze zijn minder stabiel dan was beloofd, zei Qbuzz eerder tegen de regionale omroep. De bussen raken bijvoorbeeld snel weer leeg, waardoor ze vaker moeten laden. "En daardoor zijn de palen weer minder vaak beschikbaar", aldus de woordvoerder.

Diesels

Groningen is niet de enige plek waar Qbuzz dieselbussen inzet. In Zuid-Holland rijdt de vervoerder ook met zestien diesels in de regio's Leiden, Alphen aan den Rijn en Gouda.

Dat komt door leveringsproblemen van elektrische bussen. Het bedrijf waar Qbuzz die in eerste instantie had besteld, kon niet op tijd leveren. Er werd een nieuwe leverancier gevonden die een deel heeft geleverd, het overige deel komt de komende maanden.

Ondanks Trumps beweringen over een gedeeltelijke gevechtspauze zijn afgelopen nacht weer Russische luchtaanvallen op Oekraïne gemeld. President Zelensky zegt wel dat er geen energie-infrastructuur meer is gebombardeerd, "maar drone-aanvallen op woonwijken in steden gaan door".

Een dag na de bekendmaking door de Amerikaanse president is er vooral nog veel onduidelijk. De eerste reactie vanuit het Kremlin heeft voor meer verwarring gezorgd.

'Tot 1 februari geen aanval op Kyiv'

Zo zei woordvoerder Peskov vandaag dat president Poetin akkoord was gegaan met het verzoek van Trump om een week lang geen aanvallen uit te voeren op Kyiv. Hij zei echter dat dit zou gelden tot 1 februari, wat al over twee dagen is. In Kyiv zijn afgelopen nacht en vandaag geen Russische luchtaanvallen gemeld.

De Amerikaanse president beweerde gisteren dat Poetin ook had beloofd om niet andere Oekraïense steden aan te vallen, maar daar heeft Peskov niets over gezegd. Ook nadere details over welke doelwitten niet meer zouden worden gebombardeerd zijn onduidelijk gebleven.

Geen formeel akkoord

President Zelensky zei dat Oekraïne bereid is om geen langeafstandsaanvallen op Rusland uit te voeren als Moskou hetzelfde doet. Hij benadrukt dat hierover er nog geen formeel akkoord is gesloten.

Zelensky zegt dat het Russische leger zich nu meer lijkt te richten op logistieke doelwitten. Volgens de Oekraïense president werden gistermiddag nog wel Oekraïense energie-installaties gebombardeerd, kort na de bekendmaking door Trump.

Volgens het Oekraïense leger werden afgelopen nacht één ballistische raket en ruim honderd drones door Rusland gelanceerd. Zelensky stelt dat de raket op een loods in Charkiv terecht is gekomen, waar een Amerikaans bedrijf is gevestigd.

Ook Rusland meldde afgelopen nacht Oekraïne drone-aanvallen. Het leger beweert dat het achttien onbemande toestellen heeft neergehaald. In reactie op de Russische agressie voert Oekraïne regelmatig aanvallen uit op Russische oliedepots en -installaties ver over de grens.

ONVZ-verzekerden kunnen weer in hun persoonlijke omgeving MijnONVZ, laat de verzekeraar weten. Door de storing konden klanten drie dagen niet inloggen en bij hun persoonlijke gegevens. De storing werd veroorzaakt door problemen met de koppeling met DigiD.

"Dit vinden wij natuurlijk heel vervelend en we werken hard aan een oplossing. Wij verwachten dat het probleem vandaag is opgelost", zei een woordvoerder eerder tegen de NOS.

Als verzekerden de app openden, zagen ze een melding over de storing. Dat was vooral lastig voor mensen die hun zorgverzekering nog wilden aanpassen voor de deadline van 31 januari. ONVZ laat weten dat de termijn waarin verzekerden hun aanvullende zorgverzekering kunnen aanpassen is verlengd tot 6 februari.

ONVZ is een relatief kleine zorgverzekeraar, met ruim 410.000 verzekerden in 2026. De maatschappij staat vooral bekend om de uitgebreide aanvullende verzekeringen.

Het dodental als gevolg van het extreme winterweer in de Verenigde Staten is opgelopen tot zeker 85 mensen. Vooral de staten Tennessee, Mississippi en Louisiana zijn hard getroffen, ongeveer de helft van de sterfgevallen is in die zuidelijke staten gemeld.

De Amerikaanse weerdienst verwacht dat het extreme weer de komende dagen aanhoudt en meldt dat er een nieuwe koudegolf aankomt, met name in het zuidoosten en midden van het land. Ook is er grote kans op zware sneeuwval. "Dit lijkt de langste periode van extreme kou in tientallen jaren te worden", schrijft de weerdienst.

Tienduizenden huishoudens nog steeds zonder stroom

Het aantal stroomstoringen is in de afgelopen dagen teruggelopen, maar nog altijd zitten ruim 230.000 mensen zonder stroom. Dat meldt Power Outage, een website die de storingen bijhoudt. Door hevige sneeuwval en harde wind zijn honderden elektriciteitspalen omgevallen. Autoriteiten zeggen dat het herstel nog dagen kan duren.

In meerdere staten is de Nationale Garde ingezet om wegen vrij te maken, maaltijden en dekens rond te brengen en zorgmedewerkers te vervoeren. Ook zaten er nog veel mensen vast in voertuigen en huizen.

In Mississippi zijn opvangcentra geopend, maar vele zitten overvol. "We lopen gewoon vast bij alles wat we proberen te doen", zegt de burgemeester van de plaats Batesville.

Onderkoeling

Gezondheidsexperts waarschuwen voor nog meer problemen. Niet alleen kwetsbare groepen, zoals ouderen, baby's en mensen met onderliggende klachten, maar ook over het algemeen gezonde jongeren kunnen slachtoffer worden van de vrieskou.

Sommige sterfgevallen komen door onderkoeling, andere zouden mogelijk komen door koolmonoxidevergiftiging, meldt persbureau AP. Ook kwamen meerdere mensen om het leven bij verkeersongelukken.

Een Zeeuwse kunstenaar is woedend omdat vrijwilligers van de Stichting Panorama Walcheren delen van zijn werk hebben losgesneden. Het gaat om onderdelen van het kunstwerk Panorama Walcheren, die volgens de maker mogelijk onherstelbaar beschadigd zijn.

Kunstenaar Jo Dumon Tak werkte ruim 600 dagen aan het schilderen van Walcherse landschappen en stadsgezichten. Het werk is zo'n 800 vierkante meter groot. Twee doeken van het panorama zijn momenteel te zien in Museum Veere. De overige delen lagen opgeslagen in de Onze Lieve Vrouwekerk in Vlissingen.

Ook het opgeslagen deel zou binnenkort tentoongesteld worden, in Westkapelle. Daarom ging Dumon Tak weer langs in Vlissingen om te kijken hoe zijn werk erbij lag.

Dat bleek allerminst naar zijn zin. "Tot mijn totale verbijstering en schrik zag ik dat alle doeken van de spieramen zijn afgesneden met een stanleymes", zegt hij tegen Omroep Zeeland.

Volgens de kunstenaar is zijn werk nu onherstelbaar vernietigd. "Het kan nooit meer opgespannen worden. Ik heb staan janken:"

Het schilderij is eigendom van de Stichting Panorama Walcheren. Voorzitter Koos Scherphuis zegt dat het losmaken niet anders kon. De werken moesten worden losgehaald, maar de doeken zitten aan de panelen vast met nietjes. "We begonnen met het losmaken van de nietjes, en merkten toen dat we daar op deze manier maanden mee bezig zouden zijn."

Dat was voor de vrijwilligers van de stichting, die volgens Scherphuis veel om het schilderij geven, geen doen. Daarom haalden ze de werken los met een stanleymes. "Ze hebben hun uiterste best gedaan om dit zo zorgvuldig mogelijk te doen."

'Rotklus'

Volgens Dumon Tak kan het schilderij nooit meer opgespannen worden. "Ze hebben mij niet gevraagd om hulp. Ik heb een apparaatje om die nietjes eruit te halen." Dat is een rotklus, erkent hij, maar "het is te doen". "Ik heb het al eerder gedaan omdat ik twee opstellingen van het panorama in Veere exposeer op dit moment."

Hoe het nu verder gaat, is niet bekend. Voorzitter Scherphuis laat weten nog steeds vertrouwen te hebben in het exposeren van de werken. Dumon Tak denkt er ondertussen aan om het kunstwerk van de stichting te kopen. "Dan kan ik het redden en veiligstellen."

In Hamburg zijn twee mensen omgekomen nadat ze voor een aankomende metro terecht waren gekomen. Het gaat om een man en een vrouw die op het perron stonden te wachten. De afdeling moordzaken van de politie doet onderzoek naar het incident, omdat een van de slachtoffers de ander mogelijk heeft geduwd.

Het incident gebeurde gisteravond op metrostation Wandsbek-Markt, in het noordoosten van de Duitse stad. De twee personen stonden volgens de autoriteiten los van elkaar op het perron te wachten.

Ooggetuigen verklaarden dat de man de jonge vrouw op het perron zou hebben vastgegrepen en samen met haar voor een aanstormende metro zijn gesprongen. De twee zouden elkaar niet kennen.

Ze kwamen ter plaatse om het leven. Getuigen die het zagen gebeuren kregen psychische hulp aangeboden.

De doden zijn nog niet geïdentificeerd.

Voor het derde jaar op rij zijn er minder woningen bij gekomen. Daarmee lukt het moeilijk om het woningtekort in te lopen en blijft het aantal nieuwe huizen achterlopen bij de plannen van het demissionaire kabinet. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In 2025 zijn er bijna 80.000 nieuwe woningen opgeleverd. In 2022 waren dit er nog ruim 90.000. Het kabinet had eerder als doel om per jaar 100.000 nieuwe woningen toe te voegen.

De krapte op de huizenmarkt leidt al langer tot problemen bij het vinden van een huis. Ook afgelopen verkiezingen was het daarom een belangrijk thema. Huizenprijzen zijn gestegen en belangstellenden moeten vaker boven de vraagprijs bieden.

Woningvoorraad

Van de woningen die zijn toegevoegd, is het aantal nieuwbouw 69.000. Dan zijn er nog 11.000 woningen bij gekomen doordat deze gesplitst worden of doordat een kantoorpand omgebouwd wordt tot wooncomplex.

Naast de bouw van woningen worden er ook huizen gesloopt. Dit waren er in 2025 rond de 10.000. De totale 'woningvoorraad' nam met 70.000 toe. Het totaal staat daarmee op bijna 8,3 miljoen woningen.

Niet direct effect

Vorig jaar is er voor bijna 86.000 nieuwbouwwoningen een vergunning afgegeven. De afgelopen twee jaar is het aantal verleende vergunningen hoger dan de jaren ervoor, maar dit leidt er niet direct toe dat er ook meer nieuwbouw bij komt.

Het CBS meldt namelijk dat het steeds langer duurt om deze nieuwe huizen te bouwen als er eenmaal een vergunning is. Daarnaast worden sommige vergunningen later weer ingetrokken. Sinds 2019 beweegt dit tussen de 3 en 5 procent.

Kapelle

In Noord-Holland zijn vorig jaar de meeste nieuwbouwwoningen gebouwd: 14.000 in totaal. De provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant volgen dicht daarop. Drenthe en Friesland staan onderaan in de lijst met beide 1300 nieuwbouwwoningen.

Op gemeenteniveau steeg het aantal woningen naar verhouding in Kapelle het meest. Afgelopen jaar werden er 260 woningen gebouwd waardoor het totaal aantal beschikbare huizen in de Zeeuwse gemeente met een krappe 5 procent is gestegen.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) begint een onderzoek naar het online gameplatform Roblox. Aanleiding zijn mogelijke risico's die kinderen in de Europese Unie lopen op het platform, zegt de toezichthouder.

Roblox is populair onder kinderen en jongeren. Gebruikers kunnen er games spelen en ook zelf games maken. Tientallen miljoenen mensen maken gebruik van het platform.

De afgelopen jaren kwam Roblox regelmatig in het nieuws. Kinderen kunnen er worden geconfronteerd met games met gewelddadige of seksuele content. Ook bleek dat er oplichters actief zijn die proberen om jonge Roblox-gebruikers geld af te troggelen of seksueel af te persen via chats.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken kondigde in oktober aan om de veiligheidsrisico's en de impact op kinderen te analyseren. Dat proces loopt nog.

Europese wet

De Autoriteit Consument en Markt gaat nu dus ook onderzoek doen. De toezichthouder kijkt of Roblox voldoende doet om gebruikers te beschermen. Volgens de Europese Digital Services Act (DSA) moeten bedrijven maatregelen nemen om de privacy en veiligheid van minderjarigen waarborgen.

In Nederland houdt de ACM toezicht op de naleving van de Europese wet. De toezichthouder heeft de bescherming van minderjarigen tegen online misbruik en misleiding "als een van haar speerpunten".

Het onderzoek kan een jaar duren, denkt de ACM. Als blijkt dat Roblox regels overtreedt, dreigt een boete, dwangsom of een "bindende aanwijzing". Dan zegt de ACM wat Roblox moet aanpassen en is het bedrijf verplicht dat te doen.

Roblox zegt dat er al maanden contact is met de ACM en dat voldoen aan Europese wetgeving "een van de hoogste prioriteiten" heeft. Het platform wijst erop dat recent al leeftijdscontroles zijn ingevoerd voor alle gebruikers die willen chatten.

Consumentenorganisatie Foodwatch heeft in Frankrjk een zaak aangespannen tegen Nestlé en twee andere fabrikanten van babyvoeding. Volgens Foodwatch hebben de bedrijven en autoriteiten het publiek "veel te laat" gewaarschuwd over besmet melkpoeder. Nestlé spreekt dat tegen.

Nestlé ontdekte eind november in een Nederlandse fabriek de giftige stof cereulide in babymelkpoeder, erkent het bedrijf. Dat gebeurde in een productielijn waar net nieuwe machines waren neergezet. De productie werd stilgelegd en de nieuwe machines werden ontmanteld en verder onderzocht.

Nieuw onderzoek bevestigde begin december de aanwezigheid van sporen van cereulide. Daarna werden volgens Nestlé alle producten teruggeroepen die van de nieuwe lijn waren gerold. De voedingsgigant meldde de besmetting op 10 december aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Ook andere landen, waaronder Frankrijk, werden toen op de hoogte gebracht van de besmetting. Nestlé zegt dat het bedrijf eerst de risico's van de gevonden stof in kaart wilde brengen voordat het de autoriteiten op de hoogte stelde.

Vervuild ingrediënt

De bron van de besmetting van de babymelk werd volgens Nestlé op 23 december officieel vastgesteld. De fabrikant zegt dat pas op die datum duidelijk werd waar de cereulide vandaan kwam. Maar volgens een hooggeplaatste bron van Le Monde wist het voedingsconcern dat al op 10 december.

De oorzaak van de besmetting bleek na onderzoek niet in de Nederlandse fabriek te liggen: er was een vervuild ingrediënt binnengekomen. Volgens Nestlé is dat ingrediënt geleverd door een externe toeleverancier, later geïdentificeerd als het Chinese bedrijf Cabio Biotech.

Op 5 januari begon een grotere terugroepactie. De vertraging in het informeren van de autoriteiten roept vragen op, schrijven Franse media, waaronder Le Monde. Vooral omdat de gezondheidsrisico's van cereulide al goed bekend zijn. De toxine, geproduceerd door de bacterie Bacillus cereus, kan maagklachten, misselijkheid, braken en buikpijn veroorzaken.

Klacht ingediend

Bij jonge kinderen, vooral bij baby's onder de zes maanden, kan het leiden tot uitdroging. Hoewel er geen wettelijke grenswaarde voor cereulide bestaat, benadrukken gezondheidsautoriteiten zoals de EFSA dat het verboden is om producten op de markt te brengen die de gezondheid van kinderen in gevaar brengen.

Foodwatch heeft niet alleen een zaak aangespannen tegen Nestlé, maar ook tegen de Franse babyvoedingproducenten Lactalis en Vitagermine. Ook die bedrijven hebben babymelkpoeder op de markt gebracht dat mogelijk besmet was met cereulide.

Bij de klacht zijn acht gezinnen betrokken van wie kinderen ziek werden na het consumeren van besmet babymelkpoeder. De bedrijven zijn aangeklaagd voor onder meer het in gevaar brengen van de gezondheid van baby's en misleiding van consumenten.

Nestlé Nederland zegt in een reactie dat Foodwatch "flagrante leugens" verspreid heeft over de terugroepactie en de tijdlijn van de gebeurtenissen. Volgens het bedrijf is er "snel, proactief en adequaat gehandeld".

Er loopt ook een onderzoek naar de dood van twee baby's die de besmette babymelk hadden gedronken.

Het afgelopen jaar is de Nederlandse economie harder gegroeid dan het jaar daarvoor. Het bruto binnenlands product (bbp) groeide met 1,9 procent, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Daarmee is de groei sterker dan in 2024. Toen groeide het bbp 1,1 procent. Het bbp geeft de omvang van de economie aan, het is de som van wat bedrijven, huishoudens en de overheid toevoegen aan de economie.

Olie en machines

De groei van de economie wordt voor een belangrijk deel verklaard door een sterke export vanuit Nederland naar het buitenland. Vooral olieproducten, machines en voertuigen werden aan het buitenland verkocht.

Onlangs liet het CBS zien dat de export naar de VS in de eerste 10 maanden van 2025 daalde. "Blijkbaar hebben we dat gecompenseerd met export naar landen binnen de Europese Unie", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. "Die export is een belangrijke bron van onze welvaart."

Overheid en consument

Ook de overheid jaagde in 2025 de economie wat aan. Door vergrijzing lopen de uitgaven aan de zorg op. Verder werd er in 2025 meer uitgegeven aan salarissen van ambtenaren. Die hogere overheidsbesteding zorgt voor meer economische groei.

Nederlanders zelf blijven ook uitgeven. "Dat is wel opvallend, want het consumentenvertrouwen is al een tijd laag", zegt Van Mulligen. "Mensen voelen zich niet helemaal happy over hun portemonnee. Aan de andere kant geven mensen dat geld wel uit."

De stijging van het loon was voor de meeste Nederlanders ruim voldoende om het duurder wordende leven te compenseren. Daardoor gaven huishoudens 1,4 procent meer uit dan in 2024.

Signify ontslaat 900 mensen. Dat maakte de lichtproducent, voorheen Philips Lighting, vandaag bekend bij de presentatie van de jaarcijfers. Het bedrijf uit Eindhoven zegt er niet bij waar de ontslagen vallen. Signify is wereldwijd actief in meer dan zeventig landen.

Volgens het bedrijf is de ontslagronde nodig om uiteindelijk 180 miljoen euro te besparen. Signify verkoopt vooral led-verlichting voor huishoudelijk gebruik en voor bedrijven. Het bedrijf is in Nederland beursgenoteerd aan de Midkap-index, de beurs voor middelgrote bedrijven.

Veel minder winst

2025 was geen best jaar voor het bedrijf. Er werd weliswaar voor bijna 6 miljard euro aan licht verkocht, maar daarvan bleef slechts 259 miljoen euro aan winst over. Dat is ruim 22 procent minder dan een jaar eerder.

Zowel de verkoop aan consumenten als aan bedrijven stokte. Zo kochten Europese consumenten minder licht en bleef de verkoop aan Chinese bedrijven achter.

Daarnaast verkocht Signify een stuk minder onderdelen waarmee andere bedrijven weer verlichting kunnen maken.

Heffingen en dollar

Ook heeft Signify last van de Trumps importtarieven. Volgens het bedrijf raken de heffingen de verkopen indirect. De extra kosten die Europese bedrijven moeten maken voor de export naar Amerika, worden deels doorberekend aan Amerikaanse bedrijven. Die berekenen dat weer door aan de consument.

Daarnaast daalde in 2025 de dollar in waarde, waardoor de verkoop in Amerika minder waard werd. Dat drukt de inkomsten van het bedrijf.

In 2025 nam Signify ook al afscheid van personeel, blijkt uit de cijfers. Afgelopen jaar waren er 26.629 voltijdsbanen, bijna 3000 minder dan in 2024.

In de Belgische badplaats Oostende zijn twee mensen overleden na een uitslaande brand in een centrum voor begeleid wonen. Negen mensen raakten gewond en zijn overgebracht naar het ziekenhuis, maar zijn nu buiten levensgevaar.

De brand ontstond gisteravond iets voor 23.00 uur in La Colomba, een centrum dat mensen met een psychische beperking de kans biedt om onder begeleiding zelfstandig te wonen. Hoe de brand kon ontstaan, is nog niet bekend. In de nacht zijn er geen begeleiders in het centrum aanwezig, melden Vlaamse media.

Een mannelijke inwoner van het centrum werd uit het brandende pand gehaald en gereanimeerd, maar overleed later in het ziekenhuis. Een vrouw werd tijdens het nablussen in het gebouw gevonden. Het centrum is niet meer bruikbaar, voor de negen overlevenden wordt een andere woning gezocht.

Zo'n drie maanden na de Tweede Kamerverkiezingen presenteren D66, VVD en CDA vanmiddag hun plannen voor Nederland. Deze week zijn D66-leider Jetten, VVD-leider Yesilgöz en CDA-leider Bontenbal het eens geworden over hun coalitieakkoord, waar in ongeveer vijftig pagina's de belangrijkste voorstellen staan op het gebied van veiligheid, migratie, woningbouw, zorg, sociale zekerheid, stikstof, klimaat en meer.

Ook de Kamerleden van de drie partijen hebben ingestemd met de plannen die hun partijleiders met informateur Letschert de afgelopen weken achter gesloten deuren hebben gemaakt. Het is "een mooi samenhangend verhaal", zeiden de drie partijleiders over hun coalitieakkoord met het motto 'Aan de slag'.

Letschert heeft vanmorgen haar eindverslag aangeboden aan voorzitter van de Tweede Kamer Van Campen. Zij is ervan overtuigd dat de drie partijen een stabiele regering kunnen vormen.

Live bij de NOS

De presentatie is vanaf 12.55 uur live te zien op NOS.nl, NPO 1 en NPO Politiek en Nieuws.

De drie partijen zullen een minderheidskabinet vormen. De bewindslieden van het kabinet-Jetten zullen dus bij elk wetsvoorstel steun moeten zoeken bij een of meer oppositiepartijen, in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

Dit betekent dat het nog maar de vraag is of de vandaag gepresenteerde plannen in het coalitieakkoord ook daadwerkelijk doorgaan. Een of meerdere oppositiepartijen zullen steun moeten leveren en of dat gaat gebeuren is op voorhand niet te zeggen.

Jetten, Yesilgöz en Bontenbal hebben de afgelopen weken keer op keer benadrukt dat ze zich bewust zijn van hun positie en "heel hard" willen werken om steun van de oppositie te verwerven.

Na de presentatie vandaag en een debat over het eindverslag van informateur Letschert aanstaande dinsdag zullen de drie partijleiders in gesprek gaan met mogelijke bewindslieden. Ook die moeten de ambitie hebben om met een "uitgestoken hand" bij oppositiepartijen van links tot rechts langs te gaan om de broodnodige meerderheid binnen te halen.

Lees hier wat er nog meer moet gebeuren voor de beëdiging op paleis Huis ten Bosch:

Over de inhoud van het coalitieakkoord is weinig uitgelekt en dat wordt in Den Haag opgevat als een teken van vertrouwen. Lekken gebeurt vaak als een partij het er niet mee eens is en het voorstel in de kiem wil smoren. Over de samenstelling van de nieuwe regeringsploeg is nog niet veel bekend. Het staat wel vast dat Jetten de nieuwe premier wordt. Bontenbal ambieert geen ministerspost. Hij wil voorzitter van de CDA-fractie in de Tweede Kamer blijven.

Wat VVD-leider Yesilgöz van plan is, heeft ze nog niet laten weten. Haar naam gaat wel rond als minister van Defensie. VVD-minister Heinen van Financiën zou op zijn post mogen blijven. Ook informateur Letschert wil nog niet kwijt of ze eventueel minister wil worden. Zij gaat volgende week terug naar Maastricht, waar zij voorzitter is van het college van bestuur van de universiteit.

Het is de bedoeling dat het kabinet-Jetten op 23 februari door de koning wordt beëdigd. Die datum staat met potlood in de agenda's van de formerende partijen.

Het aantal vacatures in ons land is opnieuw afgenomen, meldt statistiekbureau CBS. In de laatste drie maanden van 2025 waren er ook meer mensen werkloos. De cijfers passen in een trend die al langer zichtbaar.

In het laatste kwartaal van vorig jaar waren 410.000 mensen werkloos, een stijging van 11.000. In die periode nam het aantal beschikbare banen af naar 380.000.

Vooral jongeren thuis

Volgens het CBS is de werkloosheid terug op het niveau van vlak voor de coronapandemie. Vooral jongere mensen van 15 tot 25 jaar zitten zonder baan. Er is ook een stijging van het aantal 45-plussers zonder werk.

De meeste werklozen zitten minder dan een jaar thuis. Het aantal mensen dat langer op zoek is naar werk is de afgelopen drie maanden wel toegenomen, van 16 naar 18 procent van de werkzoekenden.

Veel vacatures in de zorg

Het aantal vacatures neemt al bijna drie jaar op rij af, maar in de zorg waren er juist meer vacatures. Ook dat is een ontwikkeling die al langer bezig is. Inmiddels worden er volgens het CBS 71.000 mensen gezocht voor de zorg.

Ook in de horeca waren er in oktober, november en december iets meer openstaande banen.

Zzp'ers en flexwerkers

In het laatste kwartaal van vorig jaar zag het CBS ook een daling in het aantal zelfstandigen. Ruim 1,5 miljoen mensen haalden hun hoofdinkomen uit het zzp-schap, 21.000 minder dan in juli, augustus en september.

Die afname is door meerdere instanties afgelopen tijd opgemerkt. Zo zag de Kamer van Koophandel begin vorig jaar dat de daling van het aantal zzp'ers was ingezet.

Dat heeft te maken met het handhaven van de wet tegen schijnzelfstandigheid. Daarmee moeten zzp'ers worden beschermd die eigenlijk een werknemer zijn, maar de wet leidt ook tot onrust en onduidelijkheid. Veel opdrachtgevers zien preventief af van samenwerking met zelfstandigen.

Het aantal mensen dat een flexibele arbeidsrelatie heeft, zoals oproep- en uitzendkrachten, nam volgens het CBS juist toe afgelopen maanden.

Goedemorgen! D66, VVD en CDA presenteren vandaag hun coalitieakkoord en de Nationale Tuinvogeltelling gaat van start.

Eerst het weer: na een grijze start laat zich de zon vanmiddag af en toe zien. Later neemt in het zuiden de bewolking toe en kan een enkele bui vallen. Bij een matige zuidoostenwind liggen de maxima tussen 0 graden in Groningen en 7 graden in Zeeland.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Waarnemend president van Venezuela Rodríguez heeft een wet ondertekend waarmee de oliesector in het land wordt opengesteld voor privatisering na jaren van onteigening en nationalisatie.

Terwijl het wetsvoorstel werd aangenomen, begon het Amerikaanse ministerie van Financiën officieel de sancties die het al jarenlang heeft ingesteld tegen Venezolaanse olie te versoepelen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Cadzand is een papegaaiduiker uitgezet. De zeldzame vogel spoelde deze maand aan op het strand bij het Zeeuwse dorp. Vogelspotters troffen de papegaaiduiker verzwakt aan.

De vogelsoort komt oorspronkelijk voor in IJsland, Schotland en Groenland. Vermoedelijk was de vogel door een storm naar de Zeeuwse kust geblazen.

Fijne dag!

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn zoons Eric en Donald jr. eisen 10 miljard dollar (omgerekend zo'n 8,4 miljard euro) van de Amerikaanse belastingdienst en het ministerie van Financiën. Ze zeggen dat het ministerie en de fiscus te weinig hebben gedaan om het lekken van hun belastingaangiftes te stoppen.

De aangiftes werden tussen 2018 en 2020 naar onder meer The New York Times gelekt door een medewerker van een cyberbeveiligingsbedrijf dat door de belastingdienst was ingehuurd.

In de aanloop naar en na de presidentsverkiezingen van 2016 weigerde Trump zijn belastingaangiftes vrij te geven. Het was voor het eerst in bijna vijftig jaar dat een president of presidentskandidaat in de VS dat weigerde te doen. Volgens Trump kon hij de gegevens niet vrijgeven omdat er onderzoek werd gedaan naar zijn financiën.

750 dollar

Maar bij de verkiezingen in 2020, bracht The New York Times een uitgebreid verhaal naar buiten over Trump en de bedrijven die hij runde. Daaruit bleek dat de president slechts 750 dollar aan landelijke inkomstenbelastingen had betaald in het jaar dat hij president werd. En dat hij in tien van de voorgaande vijftien jaar helemaal geen belasting had betaald.

Volgens de krant kwam dat omdat hij veel meer geld verloor dan hij verdiende. "Trump had meer succes met een succesvol zakenman spelen dan met een succesvol zakenman zijn", schreef de krant.

Gevangenisstraf

De medewerker van het bedrijf die de informatie had gelekt, Charles Edward Littlejohn, kreeg in 2024 een gevangenisstraf van vijf jaar nadat hij schuld had bekend. Hij stal ook belastinggegevens van onder anderen Jef Bezos en Elon Musk.

Eerder deze week kondigde het ministerie van Financiën aan om niet meer te werken met Booz Allen Hamilton, het bedrijf waarvoor Littlejohn werkte. Nu wil Trump samen met zijn zoons, die ook in de aangiften voorkwamen, geld zien van de overheidsdiensten. In de aanklacht stellen Trump, zijn zonen en de Trump Organization dat ze reputatieschade en financiële schade hebben geleden door het lek.