NOS Nieuws - Algemeen

In Nijmegen is een grote partij vervalste merkartikelen gevonden. Het gaat onder meer om kleding, schoenen en accessoires die moesten lijken op die van merken als Dior, Prada en Louis Vuitton.

De spullen lagen in een volledig ingerichte showroom in een gebouw op een industrieterrein in Nijmegen. In een naastgelegen zeecontainer lagen nog meer neppe merkartikelen. In totaal werden er zo'n 11.000 stuks geteld.

Naast het gebouw staat een woning en daar werden verdovende middelen gevonden. Het gebouw, de container en de woning worden door dezelfde partij gehuurd.

Nog geen aanhoudingen

De partij neppe merkartikelen werd gevonden bij een integrale controle van de douane, de gemeente Nijmegen en de Arbeidsinspectie.

Zij hebben de zaak nu overgedragen aan de FIOD, de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst. Zij zijn een strafrechtelijk onderzoek gestart, onder leiding van het Functioneel Parket, dat binnen het OM bezig is met onder meer het tegengaan van fraude en milieucriminaliteit. Er is nog niemand opgepakt.

Spullen vernietigd

Alle gevonden kleding, schoenen en accessoires worden vernietigd. De FIOD zegt daarover dat er strikte regels gelden bij het vinden van neppe merkartikelen. Die spullen mogen niet gedoneerd worden of naar de kringloop gebracht worden omdat ze niet terug in omloop mogen komen.

Voor neppe merkkleding kunnen ook veiligheids- en kwaliteitsrisico's gelden, bijvoorbeeld omdat onbekend is welke verf- of kleurstoffen zijn gebruikt. Daarom mag het bijvoorbeeld ook niet gedoneerd of gerecycled worden. "Veiligheid en het tegengaan van criminaliteit staan voorop", aldus de FIOD.

De schoonmaak van wat wel de grootste drugsput van Europa wordt genoemd, is bijna afgerond. De provincie Noord-Brabant heeft meer dan 400 bomen bij Halsteren gekapt en enorme hoeveelheden vervuilde grond en vervuild grondwater afgevoerd. Daarna is schone grond aangebracht.

Het mensenwerk is nu klaar. Bacteriën die van nature in de grond zitten moeten ervoor zorgen dat de rest van de bodem zich herstelt. Maar "het zal nog tientallen jaren duren voordat hier weer het bos vol leven staat", aldus de provincie Noord-Brabant.

De drugsput op de Brabantse Wal, op een steenworp afstand van het Zeeuwse Tholen, werd in 2021 ontdekt. Tot zo'n 7 meter diep werd een giftige cocktail van chemicaliën ontdekt die daar waarschijnlijk jaren achtereen waren gedumpt.

Boswachter Erik de Jonge schatte dat er een hoeveelheid drugsafval met de omvang van 37 zeecontainers in de bossen bij Halsteren in de grond zat. Volgens hem was een groot deel van het bodemleven dood en sijpelde het afval steeds dieper door in het grondwater. Al snel werd gesproken van de 'grootste drugsput van Europa'.

Megadrugsdump

Er is lang gesteggeld over de vraag wie de schoonmaak moest betalen. De vervuiler betaalt, is het uitgangspunt. Maar wie verantwoordelijk was voor de megadrugsdump, is nooit opgehelderd.

Wel is duidelijk dat vlakbij, in een loods aan de rand van de Brabantse Wal, een Zuid-Amerikaans drugskartel actief was. In 2020 werd daar cocaïne verwerkt. Toen de politie daar begin 2021 binnenviel, was er niemand meer. Wel ontdekte boswachter De Jonge vlak bij de verlaten loods de put.

Omdat die bij een waterwingebied en in een Natura 2000-zone ligt, besloten provincie en het Rijk uiteindelijk om het grootste deel van de schoonmaakkosten te dragen.

Sterk vervuilde grond

In 2023 werden 400 bomen op en rond de heuvel gekapt. 5000 kubieke meter grond werd weggegraven. Dat was nodig om zo'n 1200 kuub sterk vervuilde grond veilig te kunnen verwijderen. Bijna de helft daarvan is ook echt weggehaald, het zand is afgevoerd naar een gespecialiseerd bedrijf in Moerdijk.

In het bos ontstond een metersdiep gat met een oppervlak van 2000 vierkante meter. "Een krater in het bos of er een wolkenkrabber gebouwd zou gaan worden", stelt de provincie.

Daarna volgde de schoonmaak van ruim 6000 kubieke meter vervuild grondwater door het te filteren in een soort fabriekje naast het terrein. Experts wisten 750 kilo aan pure, giftige drugsgrondstoffen uit het grondwater te zeven.

Daarna is in de put schoon stuifzand uit de buurt gestort en daarbovenop zo'n 30 centimeter humusrijke bosgrond. De heuvel is nog kaal, maar lijkt op 'vroeger'.

Mezen, lijsters en houtduiven

Boswachter Erik de Jonge kijkt bij Omroep Brabant met gemengde gevoelens terug op de afgelopen vijf jaar. "Dit is natuurlijk het monument van ellende in Brabant", zegt hij. Tegelijkertijd ziet en hoort De Jonge herstel. "Ik zie sporen van reeën en ik hoor mezen, lijsters en houtduiven."

"We hebben afgelopen najaar rogge gezaaid om het bodemleven te stimuleren", aldus de boswachter. "Zodra de bodem het weer aankan, willen we mooi gemengd bos gaan planten." Mogelijk is dat volgend najaar.

Volgens De Jonge "komt er een moment dat er weer vogels in de boomtoppen broeden en reeën liggen te rusten in de dekking". "De natuur is veerkrachtig genoeg om zich zelfs op deze plek weer te herstellen."

Een ijsvlakte met op de achtergrond besneeuwde toppen. Temperaturen die schommelen rond min 25 graden Celsius zodat je, zeker als het waait, elk stukje huid moet bedekken tegen bevriezing.

In deze barre omstandigheden spuit het Nederlandse bedrijf Arctic Reflections nu water op het zee-ijs in Noordoost-Canada om het sneller te laten aangroeien. De proef moet leiden tot een aanpak om het ijs trager te laten smelten, en de opwarming van het poolgebied af te remmen.

Beelden van de expeditie in Canada:

Een omstreden plan, en het is verre van zeker dat het zal slagen. "Maar we zijn aan onze stand verplicht het te proberen", zegt Fonger Ypma, oprichter en directeur van Arctic Reflections. "Andere mensen richten zich op het Amazonegebied, wij zijn met het poolgebied bezig."

Elke winter groeit in het Noordpoolgebied een enorme hoeveelheid zee-ijs. Vanaf het hoogtepunt in maart smelt een groot deel, om in september op het jaarlijks dieptepunt te komen. Door de uitstoot van broeikasgassen warmt de regio snel op en verdwijnt er ijs. Sinds de jaren zeventig is het oppervlak en de dikte van het ijs flink afgenomen.

IJsvrije zomer dreigt

Wetenschappers verwachten dat dit doorzet zodat de pool in de komende tientallen jaren praktisch ijsvrij kan worden. En dat jaagt de opwarming van de aarde verder aan. Waar het witte zee-ijs zonlicht grotendeels terugkaatst, neemt donker zeewater veel warmte op. Die spiraal wil Ypma doorbreken.

Arctic Reflections pompt water op het ijs, waar het door de kou snel bevriest. Normaal groeit het ijs alleen aan de onderkant, maar nu dus aan beide zijden. Bovendien bevriest hierdoor de sneeuwlaag op het ijs. Normaal werkt deze als isolatie waardoor het ijs aan de onderkant minder snel aanvriest. Het dikkere ijs dat nu wordt gecreëerd, zou een grotere kans moet hebben de zomer te doorstaan.

De proef gebeurt in nauwe samenwerking met de Inuit, die er toestemming gaven voor en met hun kennis over het ijs bijdragen.

Afleiding van klimaatbeleid

Eerdere proeven op Spitsbergen en in Newfoundland toonden al aan dat het principe werkt. Maar het staat nog niet vast dat het ijs daadwerkelijk langer blijft liggen. De huidige veldproef is weer groter. Op diverse manieren houden onderzoekers in de gaten wat de effecten zijn op het ijs, zowel verwacht en onverwacht.

Samen met een ander bedrijf en diverse universiteiten kreeg Arctic Reflections vorig jaar een subsidie van ruim 11 miljoen euro voor onderzoek naar het dikker maken van poolijs. Dat geld komt van een Brits overheidsfonds dat onderzoek financiert naar (grootschalige) ingrepen in het klimaat, om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Iets wat experts ook wel geo-engineering noemen.

Veel wetenschappers zijn uitgesproken kritisch over deze aanpak. "Het leidt af van, en vertraagt, het naar beneden krijgen van de CO2-uitstoot", zegt Marie Cavitte, poolonderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel. Cavitte vindt dat de plannen "valse hoop" bieden, en alleen maar leiden tot tijdverlies voor hetgeen echt zin heeft.

Twee keer Nederland opspuiten

"Ik zou ook graag willen denken dat we niet moeten ingrijpen", zegt Fonger Ypma. "Maar dat kan ik niet omdat mensen al zoveel klimaatverandering hebben veroorzaakt dat we voor 2050 de eerste vrijwel ijsvrije zomer gaan krijgen." Ypma benadrukt dat hun plan geen vervanging is voor het terugdringen van de uitstoot. Het moet vooral tijd winnen, terwijl de mensheid minder olie, gas en steenkool gaat gebruiken.

Om een serieus effect te hebben moet de aanpak naar een veel grotere schaal. Ypma denkt dat het jaarlijks verdikken van 80.000 vierkante kilometer ijs genoeg is om de dalende trend te keren. Dat is ongeveer twee keer Nederland.

Het onderzoek richt zich nu op de basis, maar Ypma heeft al wat algemene ideeën over de opschaling. Daarbij denkt hij aan zo'n duizend mobiele "pompplatforms". Die worden telkens verplaatst om gericht een gebied op de spuiten waar het ijs nét dreigt te verdwijnen in de zomer.

Grote twijfels

Ook over de praktische haalbaarheid leven grote twijfels onder poolonderzoekers. "Ik denk niet dat dit kan worden gedaan op een redelijke schaal", zegt Julienne Stroeve, poolwetenschapper aan University College Londen. Volgens haar is de aanpak onwerkbaar duur, energieverslindend en onpraktisch.

"Ik zou hier ook sceptisch over zijn als iemand anders het zou proberen", zegt Ypma, die veel respect heeft voor de expertise van de poolwetenschappers. Maar dat wel vaker de opschaling van technologie is onderschat, zoals bij zonne- en windenergie. Ypma blijft erbij dat het de moeite waar is dit te proberen: "Het is belangrijk voor de aarde dat we het hitteschild, wat het noordpoolijs eigenlijk is, in stand houden."

Een pand dat de gemeente Houten al maanden op het oog had voor de opvang van asielzoekers, blijkt te zijn verkocht aan de investeringsmaatschappij van ondernemer Wim Beelen. Beelen bevestigt de aankoop en zegt dat hij van het oude bedrijfspand aan de Essenkade een 'belevingscentrum' wil maken.

De gemeente Houten en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zeggen niet op de hoogte te zijn gebracht van de aankoop van het pand door de ondernemer.

De verkoper van het pand, De Waal Beheer, bevestigt bij RTV Utrecht dat is gekozen voor de investeringsmaatschappij van Beelen.

De verkoper ergerde zich aan de trage besluitvorming van de gemeente over een mogelijk azc, laat De Waal Beheer weten. "Dat heeft bij dit besluit een belangrijke rol gespeeld", aldus de directeur van de onderneming.

Plannen van de baan

Het gemeentebestuur stelde in juni vorig jaar voor om in het pand een tijdelijke opvang te realiseren voor zo'n 2 tot 2,5 jaar, vooral bedoeld om het vaak overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten. In het pand zouden 200 tot 250 asielzoekers komen.

In november besloot de gemeente de plannen in de ijskast te zetten, na een aantal tumultueus verlopen protesten van voor- en tegenstanders. Wel zei de gemeente toen te onderzoeken of in het pand mogelijk een langdurige opvangplek kon komen.

Door de verkoop van de beoogde locatie lijkt het opvangplan in Houten van de baan. "Als het pand echt verkocht is, lijkt me niet dat daar een azc komt", reageert een woordvoerder van de gemeente Houten.

Zij benadrukt dat de gemeente nog wel in gesprek gaat met Beelen over een mogelijke opvang van asielzoekers.

Spreidingswet

De gemeente Houten vangt op dit moment geen asielzoekers op en voldoet dus niet aan de spreidingswet. Volgens die wet zou Houten minimaal 337 asielzoekers moeten opvangen.

"Hoe het nu verdergaat, moeten we gaan onderzoeken", zegt de gemeentewoordvoerder.

De gemeenteraadsverkiezingen over twee weken kunnen de krimp van het aantal zwembaden keren, hopen veel bezoekers en eigenaren van zwembaden. Al jaren neemt het aantal binnenbaden af. Gemeenten worstelen ermee, omdat het duur is om zwembaden open te houden en gemeenten de afgelopen jaren zijn gefuseerd.

Ook in Harmelen, onderdeel geworden van de gemeente Woerden, is dat het geval. De gemeente heeft twee zwembaden, maar wat moeten ze ermee? De lokale politiek denkt er verschillend over.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Vaste bezoeker Gerrie de Kruijf zou het kapitaalvernietiging vinden als het zwembad in haar dorp moet sluiten. Het bad is 25 jaar oud en kan nog wel even mee. Maar wethouder Jacques Rozendaal (CU/SGP) legt uit dat op de lange termijn twee zwembaden heel duur zijn.

Dit voorbeeld laat zien hoe geworsteld wordt met openbare zwembaden. Het doet pijn om ze te sluiten, want inwoners vinden de baden heel belangrijk, blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut. Maar een zwembad verwarmen en schoonhouden kost 400 euro per uur, legt zwembaddirecteur Robert Hoogland uit.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: IJsbrand Terpstra

Tijdens de grote reparatie van de Westerscheldetunnel moet het verkeer om de beurt door de beschikbare tunnelbuis. Dat heeft de provincie Zeeland besloten. Die oplossing krijgt de voorkeur boven omrijden via Antwerpen.

De 6,6 kilometer lange tunnel tussen Zuid-Beveland en Zeeuws-Vlaanderen is de eerste vier maanden van volgend jaar deels afgesloten vanwege een grote scheur in een van de tunnelbuizen. Daardoor is maandenlang maar één buis beschikbaar.

Het ene uur zal verkeer door die buis naar het noorden rijden, het andere uur naar het zuiden. Uit gesprekken met mensen uit de zorg, logistiek, onderwijs en het bedrijfsleven bleek dat deze variant de voorkeur had.

Omrijden via Antwerpen kost minstens 50 kilometer extra voor een enkele reis en een veel langere reistijd. Ook in België zaten ze niet te wachten op al dat extra wegverkeer op de toch al drukke ring van Antwerpen. Onder meer de Vlaamse Kamer van Koophandel (Voka) was fel tegen het plan.

Reserveren

De oplossing is volgens gedeputeerde Harry van der Maas alleen mogelijk als het dagelijks verkeer door de tunnel drastisch afneemt. Gebeurt dat niet, dan is volgens hem het risico op opstoppingen groot. Daarom moeten automobilisten die door de tunnel willen vooraf een plek reserveren.

Op drukke momenten krijgen hulpdiensten, zorg, bevoorrading en andere voertuigen die van vitaal belang zijn voor de samenleving voorrang. Daarom geldt in de eerste maanden van het jaar het advies om zoveel mogelijk thuis te werken en alleen door de tunnel te reizen als het echt niet anders kan.

Om reizigers tegemoet te komen, zullen meer bussen worden ingezet en zal de veerboot voor fietsers en voetgangers tussen Vlissingen en Breskens vaker gaan varen. Reizigers die niet met het openbaar vervoer kunnen reizen en ook naast een reservering grijpen, zullen alsnog moeten omrijden via België.

In een animatiefilmpje wordt uitgelegd hoe verkeer tijdens de werkzaamheden door de tunnel kan:

De scheur van 30 meter werd ontdekt in oktober 2022. Bijna een jaar later werd het nieuws wereldkundig gemaakt na uitgebreid onderzoek. Over een lengte van 2 meter blijkt het beton zelfs gebroken te zijn. De tunnel is op dat moment nog veilig te gebruiken, maar de schade moet wel gerepareerd worden. De werkzaamheden zijn meermaals uitgesteld.

De reparatie kost zo'n 20 miljoen euro. Daar komt nog zo'n 10 miljoen euro bij voor de aanleg van extra parkeerplaatsen bij de tunnel en het inzetten van extra bussen.

Een Nederlands fregat gaat mogelijk het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle op de Middellandse Zee ondersteunen, op verzoek van Frankrijk. Het Nederlands kabinet neemt daar op korte termijn een beslissing over. Intussen zet het fregat wel al koers naar de Middellandse Zee.

Het gaat om het luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. Evertsen, dat de afgelopen weken heeft meegedaan aan een internationale oefening op de Oostzee. Die oefening vond met 25 schepen, 140 vliegtuigen, 1200 drones en militairen uit 24 landen ook plaats rond het Franse vliegdekschip.

"De Fransen hebben besloten om hun vloot richting de Middellandse Zee te laten gaan, door wat er nu gaande is in Iran. Ze hebben ons gevraagd om te helpen", zegt minister Yesilgöz (Defensie). Volgens de Fransen gaat het om een "defensieve inzet".

'Geen tijd verloren laten gaan'

Yesilgöz benadrukt dat er nog geen beslissing is genomen over of de Zr.Ms. Evertsen echt wordt ingezet, omdat eerst de details van het Franse plan nog duidelijk moeten worden. "Maar we hebben wel al besloten om mee te varen, zodat er geen tijd verloren gaat als we besluiten om mee te doen", licht de minister toe.

Op de Zr.Ms. Evertsen werken zo'n 170 mensen. "Dat is fors', zegt Yesilgöz. "We moeten voordat we een besluit nemen ook kijken wat de risico's voor hen zijn."

Gisteren zei president Macron dat hij met het Franse vliegdekschip vooral de belangrijke vaarroutes wil openhouden. "We moeten onze economische belangen beschermen, omdat olie en gasprijzen en de internationale handel ernstig verstoord worden door de oorlog", zei hij in een televisietoespraak.

Forum voor Democratie kreeg vorig jaar twee ton van vastgoedman Peter Poot, dat schrijft Follow The Money. Sinds 2023 is 100.000 euro per donateur de maximale gift voor een politieke partij, maar door een omweg was de gift van Poot toch legaal.

Poot is eigenaar van het vastgoedbedrijf Chipshol. Hij is ook al jaren donateur van Forum voor Democratie (FVD). In het verleden gaf hij al vaker meer dan een ton per jaar, bijvoorbeeld in verkiezingsjaar 2021.

In aanloop naar diezelfde verkiezingen kregen andere partijen nog veel hogere bedragen van één persoon. Zo kreeg D66 een miljoen van techondernemer Steven Schuurman.

De hoge giften waren de aanleiding om partijdonaties aan banden te leggen. Sinds 2023 mag een persoon of rechtspersoon nog maar maximaal 100.000 euro per jaar aan een partij doneren.

Toegestaan?

Toch kreeg FVD vorig jaar het dubbele van twee stichtingen waar Poot de voorzitter van is, blijkt ook uit het overzicht van giften aan politieke partijen. Uit een mailwisseling tussen FVD en het ministerie zou bovendien blijken dat de vastgoedman ook de uiteindelijke eigenaar (in jargon: UBO) van de stichtingen is.

"Hij wil graag een bevestiging dat de andere entiteit waarin hij ook UBO is ook 100.000 kan doneren zonder een boete te krijgen", citeert Follow The Money uit de mail. De ambtenaar zou terug hebben gemaild dat de methode inderdaad is toegestaan.

Poot en FVD reageerden deze ochtend niet op vragen van de NOS.

Andere partijen

Steven Schuurman blijft overigens ook flink doneren. Hij schonk afgelopen jaar eveneens meer dan een ton. Maar omdat hij zijn geld over meerdere partijen verdeelde is het ook toegestaan. Volt kreeg 100.000 euro van Schuurman, net als D66. GroenLinks en PvdA kregen beide 20.000 euro.

Ook dit jaar stroomden er weer aanzienlijke donaties binnen bij verschillende partijen. Die bleven tot nu wel allemaal onder de grens van 100.000 euro per persoon. De Partij voor de Dieren kreeg tot nu toe het meest, twee ton, van twee verschillende mensen. De VVD kreeg 150.000 euro van twee donateurs. D66 en GroenLinks kregen beide zo'n 10.000 euro.

De Tweede Kamer lijkt, net als het kabinet, positief over het voorstel van de Franse president Macron om te praten over nauwere samenwerking op het gebied van kernwapens. Met name de coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen de handschoen oppakken. Het geluid is hoe dan ook anders dan de afgelopen decennia.

Macron zei maandag in een speech over de nucleaire strategie van Frankrijk dat hij het Franse kernwapenarsenaal wil uitbreiden en dat hij met een aantal Europese landen, waaronder Nederland, wil samenwerken.

Waar het Nederlandse beleid tot nu toe vooral gericht was op het beperken van het aantal kernwapens in de wereld, liet het kabinet-Jetten meteen weten met de Fransen te willen praten. En het lijkt daarvoor de ruimte te krijgen van de Tweede Kamer.

'Ter afschrikking'

"We zien dat de Russische agressie groot is en we moeten echt onze eigen veiligheid in Europa kunnen garanderen en daar hoort ook nucleaire veiligheid bij", zegt D66-Kamerlid Belhirch.

Ook VVD-fractievoorzitter Brekelmans vindt het positief dat Macron meer Europees wil samenwerken en de Franse kernwapens "meer ter verdediging van Europa" wil inzetten, "meer ter afschrikking van onze vijanden".

CDA-Kamerlid Van Lanschot voegt toe dat Europa alleen een "krachtige positie" kan hebben in de wereld door samenwerking tussen de lidstaten. "Dus deze open hand van Macron vinden wij een goede ontwikkeling."

De grootste oppositiepartij, GroenLinks-PvdA, reageert voorzichtiger, maar vanwege de onvoorspelbaarheid van de internationale ontwikkelingen, noemt Kamerlid Piri het Franse voorstel om in gesprek te gaan toch "interessant".

"Wij zijn nu voor onze defensie in heel grote mate afhankelijk van de Amerikanen", zegt Piri. "Mijn fractie vindt het echt nodig dat wij die afhankelijkheid gaan afbouwen." Wel zegt zij dat je er niet van uit moet gaan dat "je alleen maar veilig bent als je een kernwapen hebt tegen de macht van de grootsten". "Dat is een gevaarlijke discussie."

'Maakt wereld onveiliger'

Een andere oppositiepartij, de SP, is hoe dan ook tegen. Meer kernwapens kunnen leiden tot een nieuwe kernwapenwedloop, zoals in de Koude Oorlog en dat maakt de wereld alleen maar onveiliger, laat Kamerlid Dobbe weten.

Is dit in strijd met het Non-proliferatieverdrag?

Frankrijk is het enige EU-lid dat kernwapens heeft. Nederland heeft met 190 andere landen het 'Non-proliferatie'-verdrag getekend, dat onder meer is bedoeld om de verspreiding van kernwapens te beperken.

Ook de Franse handtekening staat onder dit verdrag, maar het land had al nucleaire wapens toen het verdrag van kracht werd. Dat geldt ook voor de VS, Rusland, het VK, en China. Het bezit van kernwapens is tot deze vijf ondertekenaars beperkt.

Het idee is dat een nauwere samenwerking tussen Nederland en Frankrijk niet in strijd is met het Non-proliferatieverdrag, omdat de wapens in bezit van Frankrijk blijven en het aantal landen met kernwapens dus niet groter wordt.

In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA staat al dat Nederland "constructief" staat tegenover "het versterken van een Europese nucleaire afschrikking".

Het is nog onduidelijk hoe de samenwerking tussen Frankrijk en Nederland eruit gaat zien. Daar moet nog over onderhandeld worden. Macron opperde maandag dat "strategische middelen" tijdelijk in andere landen geplaatst kunnen worden.

Betekent dit dat er straks Franse kernkoppen in Nederland liggen? Het is een publiek geheim dat op de Nederlandse luchtmachtbasis in Volkel al Amerikaanse kernwapens zijn opgeslagen. Dat is nooit officieel bevestigd, maar oud-premier Lubbers gaf in 2013 toe dat "die malle dingen" er nog altijd zijn.

Verder heeft één squadron van de Koninklijke Luchtmacht F-35-gevechtsvliegtuigen die geschikt zijn om een NAVO-kernwapentaak uit te voeren. Daar kunnen in theorie dus Franse kernwapens mee vervoerd worden.

'Deelname aan oefeningen'

CDA'er Van Lanschot denkt hardop na over wat er zou kunnen gebeuren: "Trainingen, gezamenlijk onderhoud aan faciliteiten waar kernwapens liggen opgeslagen en natuurlijk strategische plaatsing ervan."

Oud-Defensieminister Brekelmans wil nog niet te concreet worden. "Je kunt ook denken aan Nederlandse deelname aan oefeningen die Frankrijk met enige regelmaat doet", zegt hij. "De bal ligt nu echt even bij Frankrijk en het kabinet." Pas daarna is de Tweede Kamer weer aan bod.

In de Australische staat Victoria krijgen werknemers vanaf 1 september definitief het recht om twee dagen thuis te werken, zonder aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Die wet werd deze week goedgekeurd door het parlement. Voor zover bekend is het wereldwijd voor het eerst dat dit recht wordt vastgelegd in de wet.

De wet geldt voor alle mensen die hun werk "behoorlijk" kunnen uitvoeren vanuit huis, meldde de premier van Victoria, Jacinta Allan, toen de wet vorig jaar werd bedacht. Het gaat dus vooral om mensen met een kantoorbaan, die voldoende hebben aan een computer en een internetverbinding.

Allan wil de wet doorvoeren om de drempel om te gaan werken te verlagen voor inwoners van de staat, waar onder andere de stad Melbourne ligt. "Thuiswerken is fijn voor gezinnen, omdat het hen tijd en geld bespaart", zegt Allan. Bovendien moet de wet jonge ouders de kans geven om vanuit huis te werken.

Kleine bedrijven

Ook kleine bedrijven moeten zich houden aan de nieuwe regel, werd gisteren bekend. Nadat de plannen vorig jaar voor het eerst werden geopperd, was het nog de vraag of de regelgeving alleen voor grote bedrijven zou gelden.

Bedrijven met minder dan vijftien werknemers krijgen wel langer de tijd om alles op orde te krijgen. Zij hebben tot 1 juli 2027 om de eventuele thuiswerkdagen voor hun personeel te regelen.

Verzoek indienen

Australiërs moeten nu nog een verzoek indienen om thuis te werken en moeten hierbij voldoen aan bepaalde voorwaarden. Bovendien mogen werkgevers de verzoeken afkeuren, bijvoorbeeld als het te duur is. Vaak gebeurt dit ook.

De nieuwe plannen van Allan doen veel stof opwaaien in het bedrijfsleven van Victoria. Er wordt gevreesd dat de nieuwe regels bedrijven weg zullen jagen uit de staat, omdat in andere staten de wet niet geldt.

In Europese landen gelden verschillende regels voor thuiswerken. In Nederland mogen werkende mensen een verzoek indienen om thuis te werken, maar mogen werkgevers dit met een goede reden afwijzen. In 2023 werd een wetsvoorstel om thuiswerken makkelijker te maken verworpen door de Eerste Kamer.

Een rechtbank in Zuid-Korea heeft een vrouw, een arts en een ziekenhuisdirecteur veroordeeld voor de moord op een pasgeboren baby. De vrouw wilde na 36 weken haar zwangerschap afbreken. Volgens de aanklagers bracht de arts het kind via een keizersnede levend op de wereld en is de baby daarna gedood.

De chirurg kreeg een celstraf van vier jaar en de directeur van het ziekenhuis moet zes jaar de gevangenis in. De vrouw zelf kreeg een taakstraf en een voorwaardelijke celstraf van drie jaar.

De zaak kwam aan het licht toen de vrouw twee jaar geleden een video op YouTube plaatste waarin ze vertelde hoe ze na 36 weken haar zwangerschap had afgebroken. De video ging viraal en leidde tot grote maatschappelijke verontwaardiging.

Abortus is in Zuid-Korea niet bij wet geregeld. Het verbod erop is in 2019 afgeschaft, maar sindsdien ontbreken duidelijke regels. Zo is niet vastgelegd tot welk moment in de zwangerschap abortus mag worden uitgevoerd. Het is voor het eerst dat een vrouw die in een laat stadium abortus laat uitvoeren en haar artsen terechtstaan voor moord.

Vervalste gegevens

De zaak werd tot in de gruwelijkste details besproken in de rechtbank. Zo zeiden de aanklagers dat het kind levend werd geboren via een keizersnede en dat artsen het baby'tje vervolgens in een vriezer legden tot het niet meer leefde.

Om het op een doodgeboorte te doen lijken, vervalste het ziekenhuis de medische gegevens van de vrouw. De chirurg en de ziekenhuisdirecteur hebben bekend schuldig te zijn aan de dood van de baby.

De vrouw verklaarde in de rechtbank dat ze pas na zeven maanden ontdekte dat ze zwanger was. Ze wilde een abortus omdat ze geen vast inkomen had. Ook vreesde ze voor aangeboren afwijkingen bij haar baby, omdat ze tijdens haar zwangerschap had gerookt en alcohol had gedronken.

Medisch personeel verklaarde dat de vrouw wist dat haar baby gezond was. Ook zou ze vooraf hebben geweten dat haar baby via een keizersnede levend ter wereld zou komen. De vrouw ontkent dat.

Wetgeving ontbreekt

De rechter oordeelde dat de vrouw straf verdiende, maar nam daar de tekortschietende regelgeving en het gebrek aan steun voor vrouwen die in zulke situaties terechtkomen in mee.

Na het afschaffen van het verbod op abortus in 2019 adviseerde het Constitutioneel Hof aan het parlement om regels voor abortus op te stellen. Dat gebeurde niet, omdat conservatieve parlementsleden zich tegen de wet verzetten. Daardoor ontbreekt wetgeving nog altijd.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International wil dat er onmiddellijk regels komen. "Door het gebrek daaraan kunnen zwangere vrouwen gedwongen worden tot uitbuitende en ongereguleerde medische praktijken, onnodige vertraging ondervinden of helemaal geen toegang hebben tot essentiële gezondheidszorg."

Het Zuid-Koreaanse ziekenhuis heeft volgens aanklagers meer abortussen uitgevoerd. Het zou omgerekend ruim 800.000 euro hebben gekregen voor het uitvoeren van zo'n 500 abortussen. De vrouwen kwamen via tussenpersonen bij het ziekenhuis terecht.

De gehate suzuki-fruitvlieg heeft een nieuwe natuurlijke vijand in Nederland. Een Aziatische sluipwesp heeft zich hier gevestigd en helpt daarmee de fruitvlieg te bestrijden. Dat blijkt uit onderzoek van de Wageningen University & Research (WUR).

Het gaat om de soort Leptopilina japonica. Die wesp legt haar eitjes in jonge larven van de suzuki-fruitvlieg en die overleeft dat niet.

De WUR onderzocht afgelopen zomer 35 locaties in zeven provincies. Op 24 locaties werden de wespen van zo'n 1,5 millimeter gevonden. "Het is toch een verrassende vondst, in de zin dat we heel veel van deze sluipwespen hebben gevonden in Nederland. Dat is een teken dat hij zich hier goed thuisvoelt", zegt Herman Helsen, entomoloog van de Wageningen Universiteit.

Grote schade

Bijzonder aan de sluipwesp is dat de soort zich vrijwel alleen richt op de suzuki-fruitvlieg. Deze soort fruitvlieg legt haar eitjes in rijpend fruit dat nog aan de struik of boom hangt.

"Uit een eitje onder de schil komt een larve en die vreet zich een weg door de vrucht. Die vrucht rot en is onverkoopbaar. Dat is een grote schadepost voor telers." Sinds de komst van deze fruitvlieg naar Europa heeft de soort al grote schade veroorzaakt bij telers van kersen, frambozen, bessen en ander zacht fruit.

Andere soorten fruitvliegjes leggen hun eitjes voornamelijk in rottend fruit op de grond. Daardoor zorgen zij niet voor veel schade in de teelt van verschillende soorten zacht fruit.

Komst 'een cadeautje'

"Deze sluipwesp weet heel goed de jonge larven van de suzuki-fruitvlieg in de vruchten aan de bomen te vinden. Hij legt een eitje in de larve van de suzuki-fruitvlieg. Op die manier groeit er uit de larve geen nieuwe generatie fruitvliegen, maar een nieuwe generatie sluipwespen." Dat voorkomt dus dat er nieuwe fruitvliegjes ontstaan die nog meer fruit aan de boom aantasten.

De onderzoekers vermoeden dat de sluipwesp op precies dezelfde manier als de fruitvliegjes naar Nederland is gekomen. Ze komen mee als verstekeling in fruit dat aan Nederland verkocht is.

Helsen ziet de komst van deze soort als cadeautje, omdat ze zelf hiernaartoe zijn gekomen en heel effectief zijn in het bestrijden van de gehate suzuki-fruitvlieg. Ook kwekers zijn blij, zegt hij. Onderzoekers verwachten niet dat de komst van de Leptopilina japonica in ons land tot problemen zal leiden.

In Arnhem zijn bij sloopwerkzaamheden monumentale keldergewelven verwijderd die na de grote stadsbrand vorig jaar intact waren gebleven, zo laat de gemeente weten. Na de brand in het historische stadscentrum benadrukte de gemeente de restanten van de historische panden zoveel mogelijk te willen behouden.

Onlangs zijn vloeren op de begane grond van een van de uitgebrande panden aan de Varkensstraat gesloopt. Daarbij zijn dus ook gewelven van een aantal monumentale kelders verwijderd, schrijft Omroep Gelderland.

Sommige gewelven komen uit de veertiende en vijftiende eeuw en hebben een monumentale status.

De gemeente stelt een onderzoek in naar de eigenaar van het perceel en het bedrijf dat de sloopwerkzaamheden uitvoerde. Wethouder Bob Roelofs noemt de sloop illegaal, pijnlijk en tot nu toe ook onbegrijpelijk.

Op de hoogte

Volgens de gemeente is onder begeleiding van erfgoeddeskundigen en de omgevingsdienst gewerkt aan het zoveel mogelijk bewaren van de restanten van de historische panden.

De eigenaar van het perceel en de aannemer zouden op de hoogte zijn geweest dat de gewelven niet mochten worden gesloopt. Toch heeft de sloop zonder overleg of toezicht van de gemeente of omgevingsdienst plaatsgevonden, zegt wethouder Roelofs.

Vorig jaar juni zijn de restanten van middeleeuwse muren in de Varkensstraat wel met toestemming van de gemeente gesloopt. Vanwege de historische waarde wilde de gemeente de muren het liefst behouden, maar dat zou volgens het college van burgemeester en wethouders te veel vertraging opleveren bij de herstelwerkzaamheden.

Stadsbrand

In de nacht van 5 op 6 maart vorig jaar sloeg de brand een groot gat in het historische centrum van Arnhem. Meerdere panden, waaronder monumentale gebouwen, gingen verloren. Tientallen bewoners van het blok moesten hun huis halsoverkop verlaten.

Enkele dagen na de brand werden drie verdachten opgepakt, onder wie Koert H.: een notoire overlastgever. Het Openbaar Ministerie verdenkt hem en Mark V. en Ricky N. ervan 's nachts papier en karton op een rolcontainer in brand te hebben gestoken.

Een nieuwe film in de wereld van Game of Thrones is in ontwikkeling, dat meldt Page Six. Volgens het Amerikaanse tijdschrift speelt het verhaal zich rond 300 jaar voor de eerste aflevering van de originele serie af.

Producent en scenarioschrijver Beau Willimon, bekend van de Netflix-serie House of Cards en Star Wars-serie Andor, is aangesteld om het script te schrijven voor de film. Over een releasedatum of cast is nog niets bekendgemaakt.

Wat is Game of Thrones?

Game of Thrones is een fantasy-tv-serie over de machtsstrijd in het fictieve continent Westeros. Verschillende families, zoals de Targaryens, Lannisters en Starks, vechten om macht en de IJzeren Troon. In de serie komen ook magie en draken voor.

De serie is gebaseerd op de boekenreeks A Song of Ice and Fire van de Amerikaanse schrijver George R. R. Martin, Martin bracht in 1996 het eerste deel over de strijd om de IJzeren Troon uit. Hij publiceerde in 2011 het vijfde deel en werkt nog altijd aan de laatste twee boeken.

De tv-serie gebaseerd op de boeken groeide tussen 2011 en 2019 uit tot een fenomeen. Er lopen momenteel twee spin-offs, House of the Dragon en A Knight of the Seven Kingdoms. Die spelen zich allebei ver voor de gebeurtenissen af uit de boeken.

Het verhaal zal gaan over de verovering van Westeros door Aegon Targaryen, die van zes van de zeven losse koninkrijken één koninkrijk maakte en zo de Targaryens de machtigste familie van het continent maakte.

Of de film er daadwerkelijk komt, is volgens The Hollywood Reporter nog niet helemaal zeker. De scenarioschrijvers van de tv-serie, David Benioff en Dan Weiss, speelden al eerder met het idee om een film te maken over de wereld. Zo wilden ze Game of Thrones laten eindigen in een filmtrilogie. HBO sloeg het idee af, het wilde zich richten op zijn maandelijkse abonnementsmodel.

Warner Bros. Discovery, eigenaar van HBO Max waar Game of Thrones te zien is, is momenteel bezig met een overname.

Afgelopen zaterdag stemde het entertainment- en mediaconcern in met de overname door concurrent Paramount. Het gaat om een deal van 110 miljard dollar, ruim 93 miljard euro. De deal moet nog goedgekeurd worden door verschillende instanties.

Paramount-CEO David Ellison zei recentelijk in een meeting met investeerders dat Game of Thrones zijn favoriete serie was van HBO Max. Ook moet het streamingplatform blijven doen waar het goed in is. "Ze zijn een leider op hun gebied en we willen dat blijven doen, maar door de platforms samen te brengen, kan al onze content nog een breder publiek bereiken", aldus Ellison.

De gemeente Westerwolde en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zijn in onderhandeling over een nieuw bestuursakkoord over het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat bevestigt burgemeester Jaap Velema aan RTV Noord.

In zo'n overeenkomst staan afspraken over de gang van zaken in en rond het opvangcentrum. Ook geeft de gemeente het COA formeel toestemming voor het gebruik van de locatie.

Het huidige akkoord loopt tot 2040. Dat wil de gemeente nu openbreken. Dat heeft vooral te maken met de grote aantallen asielzoekers in het aanmeldcentrum en de problemen met kansarme asielzoekers. Een deel daarvan leidt geregeld tot overlast in het dorp.

Strengere voorwaarden

Aan een nieuw bestuursakkoord worden door de gemeente Westerwolde strengere voorwaarden verbonden dan in eerdere akkoorden. Dat heeft te maken met de grote onrust van de afgelopen jaren in Ter Apel. Het gaat onder meer om de veiligheid binnen en buiten het aanmeldcentrum, de aanpak van problemen en communicatie.

Ook wordt opnieuw vastgelegd hoeveel asielzoekers er maximaal in het aanmeldcentrum mogen overnachten en onder welke voorwaarden. Nu zijn dat er nog 2000, maar dat aantal wordt regelmatig overschreden. Als gevolg van een rechterlijke uitspraak moet het COA de gemeente een boete betalen. Die boete is inmiddels al opgelopen naar 4,45 miljoen euro

Onderwerpen op tafel

Volgens burgemeester Velema van Westerwolde is nog niet duidelijk wanneer de handtekeningen onder het nieuwe akkoord kunnen worden gezet. "Er lag al een conceptbestuursovereenkomst, maar we willen ook nog de nieuwe asielminister (Bart van den Brink, red.) erbij hebben, want de minister is de opdrachtgever aan het COA. Je hebt een brede bestuurlijke steun nodig om uiteindelijk tot een goed resultaat te komen", zegt de burgemeester.

Volgende week maandag brengt asielminister Van den Brink een bezoek aan Ter Apel. De minister zal dan met Velema in gesprek gaan over het aanmeldcentrum.

"U mag van mij aannemen dat er twee onderwerpen zijn die direct op tafel komen. Punt één: haal die groep kansarme asielzoekers weg uit Ter Apel en spreid ze beter over Nederland. En punt twee - uiteraard - hoe gaan we om met Ter Apel in de toekomst", zegt Velema.

Geen sluiting

Ondanks de overlast in Ter Apel, heeft de gemeente de sluiting van het aanmeldcentrum nooit nagestreefd. Dat komt onder meer omdat de locatie voor werkgelegenheid zorgt. Ook spelen humanitaire overwegingen een rol.

De gemeente en het COA hebben een lange geschiedenis op het gebied van bestuursakkoorden over de opvang in het aanmeldcentrum. Het eerste contract werd al op 18 mei 2010 afgesloten.

Een KLM-vliegtuig dat vannacht vanuit de Omaanse hoofdstad Muscat naar Nederland is gevlogen om Nederlanders te repatriëren, is vanochtend geland op Schiphol.

Volgens een woordvoerder van de KLM zaten er 91 Nederlanders op de vlucht. Dat zijn toeristen, maar ook mensen die in de omgeving wonen en naar Nederland wilden. Er gingen in totaal 250 mensen mee. Behalve de 91 Nederlanders waren er ook ongeveer 160 werknemers van KLM of andere luchtvaartmaatschappijen aan boord

Het is de eerste repatriëringsvlucht die in Nederland is aangekomen sinds het begin van de oorlog die vijf dagen geleden begon. Naar schatting zouden nog enkele duizenden Nederlandse reizigers vastzitten in de regio.

De teruggekeerde reizigers in de aankomsthal vanochtend:

Een van de Nederlanders die naar huis proberen te komen, is Hugo van der Leek. Hij was met zijn moeder op vakantie in Oman en zou maandag terugvliegen, maar dat ging niet door. Gisteravond hoopte hij nog mee te kunnen op deze repatriëringsvlucht. Maar ook dat ging niet door.

Geen zicht op andere vlucht

"Ik werd in de middag gebeld door de ambassade met de vraag of ik mee wilde met die vlucht. Dus daar hebben we uiteraard gelijk ja op gezegd. Maar daarna hebben we daar nooit een bevestiging van gekregen. Ik heb daarna uren in de wacht gestaan om Buitenlandse Zaken aan de lijn te krijgen, maar zonder resultaat", zegt Van der Leek.

"Uiteindelijk hebben we vier uur in de rij gestaan bij de check-in, waar we te horen kregen dat we niet op de lijst waren geplaatst, terwijl er nog wel plekken waren aan boord. Meerdere mensen hadden hetzelfde probleem. Ik zit nu weer in mijn hotel te wachten op nieuws."

Van der Leek schat dat zeker 50 anderen ook uiteindelijk weer zijn vertrokken of zijn weggestuurd. Hij zegt dat hij nog geen zicht heeft op een andere vlucht. "Er zijn sowieso deze week geen vluchten meer die kant op richting Amsterdam. Alleen maar vluchten die een overstap hebben in Doha of Dubai of Abu Dhabi, maar dat is natuurlijk nu niet mogelijk. Dus wij zitten eigenlijk te wachten op nog zo'n vlucht zoals gisteren. Daar horen wij tot nu toe nog niks over."

'Complexe situatie'

Dat Van der Leek en zijn moeder niet weg kunnen, kost tijd en geld. "We verliezen veel tijd voor het werk van mijn moeder en mijn studie. We maken nu ook veel kosten die niet vergoed worden, aangezien het hier om een oorlog gaat. Dan dekken veel verzekeringen de kosten niet."

In het KLM-toestel, een Boeing 787-10 Dreamliner, is plaats voor ruim 300 passagiers. Dat het vliegtuig zeker niet helemaal vol zat, komt volgens Hans Docter, crisiscoördinator bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, door de snelheid waarmee de repatriëringsvlucht moest worden geregeld. "Dat is met stoom en kokend water tot stand gekomen. We hoorden vrij laat dat deze vlucht mogelijk was en hebben zo veel mogelijk mensen op de vlucht proberen te krijgen."

Er wordt volgens Docter gekeken waarom Nederlanders op de luchthaven in Muscat zijn weggestuurd. "Dit is een heel complexe situatie en we proberen iedereen zo snel mogelijk naar Nederland te krijgen. We moeten kijken wat er fout is gegaan en kijken wat we ervan kunnen leren."

Verschillende opties

Docter roept Nederlanders op niet zelfstandig naar het vliegveld in Muscat te gaan als ze geen bevestiging hebben gekregen dat ze meekunnen op een vlucht. "Niemand wil uren in de rij staan en dat is ook niet veilig."

Voor de komende tijd probeert Buitenlandse Zaken Nederlanders zo goed mogelijk te adviseren hoe ze zelfstandig weg kunnen komen uit de regio. "Gezien de grote aantallen is zelfstandig reizen het beste. Als dat niet kan, dan gaan we ze ondersteunen."

Volgens de crisismanager zou een luchtbrug vanuit Oman een optie kunnen zijn, mits de situatie daar veilig is. Hij zegt ook dat er met Defensie en reisorganisaties en de landen in de regio gesproken wordt. "Er zijn allerlei opties mogelijk om Nederlanders weg te krijgen en we sluiten geen enkele optie uit."

Bij een grootschalige actie tegen een internationaal drugshandelsnetwerk dat gelinkt werd aan het Ecuadoraanse kartel Los Lobos zijn in Nederland, België en Ecuador zestien mensen opgepakt na huiszoekingen. Dat meldt Europol. De actie werd geleid door Ecuador en de VS, en ondersteund door Europol, Nederlandse en Belgische autoriteiten.

Los Lobos is een van de grootste drugskartels in Ecuador en is betrokken bij de smokkel van cocaïne naar de VS en Europa.

Bij de huiszoekingen werd ook een kopstuk van het kartel gearresteerd. Daarnaast werden bij de actie vier handvuurwapens, twee geweren, zeventien voertuigen en een bedrag van zo'n 685.000 euro in beslag genomen. Nog vier verdachten worden in een later stadium van het onderzoek opgeroepen voor verhoor, aldus Europol

Cocaïne tussen het fruit

Uit het onderzoek, dat in januari vorig jaar van start ging, blijkt dat het Ecuadoraanse drugshandelsnetwerk samenwerkte met een Albanees drugsnetwerk. Leden van die organisatie reisden naar Ecuador om smokkeldeals te sluiten en grote cocaïneladingen richting Europa te halen.

Fruitexportbedrijven werden gebruikt als dekmantel voor de smokkel. De drugs werden verborgen tussen fruitladingen en andere vracht.

Ecuadoraanse autoriteiten, met ondersteuning van Europol, waarschuwden Nederlandse en Belgische autoriteiten voor verdachte containers. Daardoor werd in februari in de haven van Vlissingen ongeveer 2,6 ton cocaïne ontdekt en in juni 1,1 ton. In België werd ruim drie ton drugs ontdekt. Ecuador zelf onderschepte 572 kilogram.

Gisteren kondigde het Amerikaanse leger aan dat de VS en Ecuador ook gezamenlijke acties hebben uitgevoerd tegen bepaalde terroristische groeperingen in Ecuador, waaronder tegen het kartel Los Lobos.

"Samen ondernemen we doortastende actie om narco-terroristen te bestrijden die burgers in het hele westelijk halfrond al lange tijd terroriseren, geweld aandoen en corrumperen", aldus het Amerikaans Zuidelijk Commando.

De Amerikaanse president Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat zijn land in oorlog is met drugskartels in Latijns-Amerika. Hij zegt dat de aanvallen op bijvoorbeeld bootjes in de Caribische Zee nodig zijn om te voorkomen dat er drugs naar de VS worden vervoerd.

70 procent van alle cocaïne door Ecuador

Volgens de Ecuadoraanse president Daniel Noboa wordt zeventig procent van alle cocaïne wereldwijd nu gesmokkeld door de havens van Ecuador.

Ecuador bevestigt samen te werken met de VS. De details van de acties die zijn uitgevoerd zijn geheim, zegt het ministerie van Defensie van Ecuador.

Honderden verkiezingsborden van Leefbaar Rotterdam voor de aankomende gemeenteraadsverkiezingen zijn doelwit geworden van vandalisme, zegt lijsttrekker Ronald Buijt. Borden zijn verspreid door de stad beklad, vernield of meegenomen.

"Het gebeurt eigenlijk overal. Het dieptepunt is de Maasboulevard, op de Stadhoudersweg is het heel erg en op de Kop van Zuid waren op een dag alle borden weg", zegt Buijt tegen de regionale omroep Rijnmond.

De partij denkt dat inmiddels tussen de 500 en 700 borden zijn beklad, vernield of gestolen. Sommige borden zijn beklad met leuzen als "fascist" en "Buijt eruit". Leefbaar Rotterdam deed vorige maand al aangifte van de vernielingen.

'Angst voor boodschap'

Lijsttrekker Buijt zegt in aanloop naar de verkiezingen niet eerder met zoveel vandalisme te zijn geconfronteerd.

"Blijkbaar is men echt bang voor de boodschap van Leefbaar en probeert men die te ridiculiseren of te criminaliseren. Maar onze boodschap staat als een huis: Rotterdammers eerst", zegt Buijt. "De keuze is simpel, het wordt 18 maart Leefbaar of links. Blijkbaar bevalt sommige mensen dat niet."

Over de verkiezingsuitslag maakt hij zich in ieder geval geen zorgen. "Wij worden de grootste, of onze borden nu wel of niet beklad worden. Wij wijken daar niet voor. We staan voor onze boodschap."

Nieuwe borden

De partij heeft inmiddels extra borden besteld. "Komende week gaan we weer een hele nieuwe lading ophangen, alleen dan wat hoger", zegt Buijt.

Ook op andere plekken in het land zijn verkiezingsborden doelwit van vandalen. In Uden (gemeente Maashorst) werden borden van de partij Jong Maashorst beplakt.

In Terneuzen verdween meer dan de helft van de borden van Hart voor Terneuzen en in Schiedam moesten de borden van het CDA en Denk het ontgelden.

WhatsApp heeft een optie toegevoegd die 'externe chats' heet. Wie doorklikt, leest dat WhatsApp er door Europese regels voor moet zorgen dat je de app kunt koppelen aan BirdyChat. Wat is dat?

Met deze functie maakt WhatsApp het mogelijk om berichten te sturen naar andere chatapps. Dat betekent dat twee mensen die met elkaar appen niet allebei WhatsApp hoeven te gebruiken. Eén persoon kan WhatsApp gebruiken, de ander kan een andere app kiezen.

BirdyChat is de eerste chatapp met zo'n koppeling. WhatsApp noemt dat een 'externe chat': een andere chatdienst. Als de optie is ingeschakeld, kan iemand die WhatsApp gebruikt een chatgesprek beginnen met iemand die BirdyChat gebruikt, of andersom.

Het chatgesprek werkt zoals altijd. Een gesprek tussen een WhatsApp-gebruiker en een BirdyChat-gebruiker is ook net zo goed beveiligd als een gesprek tussen twee WhatsApp-gebruikers. Dat betekent dat de bedrijven achter de apps niet kunnen zien wat er in je berichten staat of welke foto's je verstuurt.

Chatapp uit Letland

Het is niet gek als je nog nooit van BirdyChat hebt gehoord. De app wordt gemaakt door een klein bedrijf in Letland. De oprichters werken er nu een jaar aan. De app staat wel in de App Store (iPhones) en Play Store (Android-telefoons), maar er is een wachtlijst om toegang te krijgen.

BirdyChat wil een chatdienst zijn voor mensen die vanwege hun werk contact zoeken met anderen. "Je kunt dat doen met de app die je ook privé gebruikt", zegt Rolands Mesters, een van de oprichters van BirdyChat. "Maar dan gaan werk- en privé-apps door elkaar lopen. Dankzij de koppeling met WhatsApp hoeft de ander niet per se de BirdyChat-app te hebben."

Verplicht door Europese regels

Meta, het bedrijf achter WhatsApp, maakt deze koppeling omdat dat moet van Europese regels die pas geleden zijn ingegaan: de Digital Markets Act (DMA). Het bedrijf is verplicht om ervoor te zorgen dat andere chatapps aan WhatsApp gekoppeld kunnen worden. Meta is tot nu toe het enige bedrijf dat dit moet doen.

"Het doel daarvan is dat het voor andere chatapps veel makkelijker is om die markt te betreden", zegt Belle Beems. Zij werkt bij de Universiteit Leiden en is deskundige op het gebied van de DMA. "Dat komt omdat het succes van een chatapp niet alleen afhangt van de app zelf, maar ook of je vrienden of familie erop zitten."

"Daarom is het nu heel moeilijk om van WhatsApp over te stappen naar een andere app, zoals Signal", zegt ze. "Het is een beetje zoals toen er voor het eerst telefoons kwamen. Je kon er wel een hebben, maar als je de enige bent, kun je niemand bellen."

"Het idee is dat chatapps hetzelfde gaan werken als e-mail. Het maakt niet uit of je Gmail hebt of Outlook of een andere kleine e-maildienst: je kan elkaar altijd mailen. De DMA moet ervoor zorgen dat je veel makkelijker een andere chatdienst kan gebruiken."

Signal en iMessage

"Dat is de theorie. In de praktijk is het veel lastiger", zegt Beems. "Dit is een goede stap, maar BirdyChat is maar een kleine app. Dit gaat pas echt werken als andere grote chatapps meedoen, met name Signal."

Maar de organisatie achter Signal wil de koppeling met WhatsApp niet maken, laat het weten. De NOS heeft ook aan Apple gevraagd of het bedrijf zijn chatdienst iMessage aan WhatsApp wil koppelen, maar het bedrijf geeft daar geen antwoord op.

Eerder bepaalde de Europese Commissie al dat Apple niet verplicht is om ervoor te zorgen dat andere chatapps zich aan iMessage kunnen koppelen. Dat betekent dat andere apps zich niet kunnen melden bij Apple, zoals dat nu wel bij WhatsApp kan.

Tienduizenden mensen op wachtlijst

Tot nu toe blijft het dus bij WhatsApp en BirdyChat. De WhatsApp-koppeling werkt al op iPhones, maar BirdyChat werkt nog aan de optie voor Android-telefoons. Wie de koppeling tussen de twee apps wil proberen, moet geduld hebben. Er staan nu 35.000 mensen op de wachtlijst voor BirdyChat, zegt Mesters.

"We gaan mensen in groepjes toevoegen. De afgelopen dagen kregen we veel aanmeldingen: mensen uit Zweden, Portugal, Spanje... De eerste Nederlanders zijn ook al toegelaten. We willen het niet te snel doen. Een chatapp maken is best moeilijk. Ons doel is iedereen nog dit jaar toegang te geven."

De minister heeft slecht zicht op hoeveel schadelijke stoffen de industrie in de Nederlandse wateren loost. Dat blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Dat is problematisch, omdat de stoffen in het drinkwater terecht kunnen komen. "We hebben het hier wel over stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid", aldus de vicepresident van de Algemene Rekenkamer.

Dat het slecht gaat met de Nederlandse waterkwaliteit is al langer bekend. Bijsturen is nodig, schrijft de Algemene Rekenkamer, want Europese regels schrijven voor dat Nederland uiterlijk volgend jaar de waterkwaliteit op orde moet hebben. Dat dat lukt is onwaarschijnlijk, schrijven de onderzoekers.

Voor de grote wateren in Nederland, zoals de Noordzee, IJsselmeer en de grote rivieren, is de minister van Infrastructuur en Waterstaat verantwoordelijk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Rijkswaterstaat voert die taken namens hem uit, maar dat lukt onvoldoende, blijkt uit het rapport.

Honderden vergunningen

Zo blijkt dat er geen totaalbeeld is van wat bedrijven mogen lozen. "Om bijvoorbeeld te weten welke bedrijven op welke locaties en in welke hoeveelheden nikkel mogen lozen, moet Rijkswaterstaat dat handmatig opzoeken in honderden vergunningen", is te lezen.

Een centraal informatiesysteem waarin alle relevante informatie staat, is er niet. Barbara Joziasse, vicepresident van de Algemene Rekenkamer, noemt het gebrek aan overzicht "ontoereikend en zorgwekkend". "Bij de helft van de bedrijven worden geen monsters genomen", zegt Joziasse.

Dat is niet de enige reden dat er slecht zicht is op de lozingen. Een andere reden is dat bedrijven nauwelijks rapporteren welke stoffen ze lozen en hoeveel. Slechts een op de zes bedrijven meldde recente waterlozingen.

Want bedrijven hoeven pas een melding doen als ze meer lozen dan de drempelwaarde. De onderzoekers waarschuwen voor al die kleine beetjes aan gevaarlijke stoffen die nu niet hoeven te worden gemeld. Bij elkaar opgeteld kunnen die kleine hoeveelheden wel schadelijk zijn.

Achterstand

Ook andere schadelijke stoffen blijven nu onopgemerkt, schrijven de onderzoekers. Dat kan doordat bedrijven zelf moeten doorgeven welke stoffen ze lozen, waarna ze in de vergunning worden opgenomen. Rijkswaterstaat meet alleen of en hoeveel die stoffen in het water terechtkomen. "In principe worden alleen de stoffen gemeten die in de vergunning zijn opgenomen", staat in het rapport.

Verder zijn veel van de vergunningen verouderd. Lozingsvergunningen moeten om de zoveel tijd tegen het licht gehouden en aangepast worden. Rijkswaterstaat probeert dat elke vier tot acht jaar te doen, maar de Rekenkamer constateert een achterstand.

Ook constateert de Rekenkamer dat onduidelijk is of, wanneer en welke bedrijven zijn gecontroleerd. Dat noemt de Algemene Rekenkamer "extra risicovol" omdat het gaat om de vervuilendste bedrijven van Nederland.

'Vergoelijkend'

Voormalig minister Tieman erkent in een brief aan de Algemene Rekenkamer dat Rijkswaterstaat achterloopt met het herzien van verouderde vergunningen. Hij wijst erop dat de industrie maar voor een beperkt deel verantwoordelijk is voor watervervuiling. Over die reactie van de minister zegt Joziasse van de Algemene Rekenkamer: "Er zit wat vergoelijkends in."

De minister schrijft in zijn brief aan de Rekenkamer dat hij herkent dat de registratie van lozingen niet op orde is. Daarom komt er dit jaar een nieuw informatiesysteem, aldus Tieman.

Hij is het niet eens met de conclusie dat het toezicht tekortschiet. Een landelijk overzicht bijhouden van alle lozingen is volgens hem niet de wettelijke taak van Rijkswaterstaat en heeft "geen toegevoegde waarde".

Volgens Tieman heeft Rijkswaterstaat de lozingen wel scherp in beeld, maar daar is Joziasse van de Algemene Rekenkamer het niet mee eens. "Op papier lijkt dat misschien zo; papier is geduldig. Maar de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen wordt niet minder."