NOS Nieuws - Algemeen

Nederland stuurt niet één, maar twee militairen naar Groenland om te helpen bij de voorbereiding op een NAVO-oefening. Het gaat om een operationeel en een logistiek planner, zegt demissionair defensieminister Brekelmans. De twee vertrekken vandaag.

Gisteren maakte het kabinet al bekend dat er één officier van de Koninklijke Marine, een operationeel planner, naar het Deense eiland zou gaan. Daar komt na overleg met andere NAVO-landen nog een logistiek planner bij, maakte Brekelmans bekend voor aanvang van de ministerraad.

De twee gaan een eerste verkenning doen "van hoe ziet zo'n oefening eruit", zegt hij. Als dat wat concreter wordt, gaan er waarschijnlijk op redelijk korte termijn meer Nederlanders die kant op.

Als de NAVO-oefening daadwerkelijk begint, zal het om grotere aantallen militairen gaan. Hoeveel is nog niet in te schatten. De minister van Defensie weet nog niet of de operatie groot- of kleinschalig wordt. Aan een grootschalige operatie zou bijvoorbeeld ook een eenheid van de luchtmacht kunnen meedoen.

'Veiligheid van alle bondgenoten'

Het doel van de oefening is "om te laten zien dat het Arctisch gebied van strategisch belang is", aldus Brekelmans. "We zien dat daar steeds meer activiteiten plaatsvinden, ook militaire, en er zijn natuurlijk ook strategische grondstoffen daar."

Hij benadrukt dat het om de veiligheid van alle NAVO-bondgenoten gaat, dus ook van de Verenigde Staten. De Amerikaanse president Trump heeft meermaals gedreigd Groenland in te nemen.

Het Nederlandse standpunt is dat Groenland en Denemarken soeverein zijn en zelf over hun toekomst gaan, zegt Brekelmans. Maar over de "onderliggende argumentatie van de Amerikanen, dat Groenland van strategisch belang is, zijn we het allemaal eens. En met zo'n gezamenlijke militaire oefening kun je dat ook concreet laten zien."

De Bulgaren gaan binnenkort voor de achtste keer in nog geen vijf jaar tijd naar de stembus. "We gaan op voor verkiezingen", besloot president Roemen Radev vanochtend, nadat het partijen in het huidige parlement niet was gelukt een nieuwe regering te vormen. Dat was nodig nadat het vorige kabinet was afgetreden in december, na massale protesten.

Het lukt Bulgarije al jaren niet om een stabiele regering te vormen. De politieke crisis begon in 2020, toen Bulgaren massaal de straat op gingen tegen corruptie onder premier Bojko Borisov. Sindsdien zagen meerdere anti-corruptiepartijen het licht, maar stabiele regeringen kwamen daar niet uit voort.

Het Bulgaarse politieke landschap is zeer gefragmenteerd, waardoor grote coalities nodig zijn om een meerderheidsregering te vormen.

Russisch gezinde partijen

Om zonder Borisov's partij Gerb te regeren, moeten de pro-Europese anticorruptie-partijen met meer Russisch-gezinde politieke tegenpolen in zee. Dat maakt elke coalitie wankel. Met Gerb delen ze dan juist weer hun pro-Europese koers, maar samenwerken met de partij die ze juist wilden bestrijden is helemáál lastig.

Intussen is het vertrouwen van de Bulgaren in de politiek tot een dieptepunt gezakt. Dat was ook de aanleiding voor de protesten in december, toen tienduizenden straat op gingen om te protesteren tegen de voorgestelde begroting. Daarin werden salarisverhogingen van mensen met publieke functies gefinancierd uit onder meer belastingverhogingen in de private sector. Dat pikten veel Bulgaren niet.

Is de impasse wel op te lossen?

De begroting ging van tafel, maar de demonstraties hielden aan uit bredere onvrede over corruptie, een oneerlijk rechtssysteem en slecht economisch beleid. De regering trad kort daarop af. Een tijdelijke regering loodste Bulgarije op 1 januari de eurozone binnen.

Radev heeft de drie grootste partijen in het parlement de kans gegeven alsnog een regering te vormen, maar dus zonder succes. Een datum voor nieuwe verkiezingen is nog niet bekend.

Intussen is het twijfelachtig of een nieuwe stembusgang de politieke impasse kunnen doorbreken: peilingen wijken niet veel af van de vorige uitslag. Gerb staat bovenaan met 24 procent van de stemmen, gevolgd door anticorruptiepartij We gaan door met veranderen, met 19 procent.

De pro-Russische protestpartij Heropleving, die garen spint bij de politieke chaos, staat op 13 procent, evenals de partij van oligarch Deljan Peevski, die in het verleden vaak samenwerkingen met Gerb aanging. Bij de vorige verkiezingen, in oktober 2024, bracht krap 39 procent van de Bulgaren zijn stem uit.

De Spaanse zanger Julio Iglesias spreekt tegen dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan verkrachting en seksueel misbruik. Deze week werd bekend dat twee voormalig medewerksters hem beschuldigen van ernstig wangedrag. De Spaanse justitie is een onderzoek gestart.

"Deze beschuldigingen zijn absoluut onwaar en maken me diepbedroefd", aldus de 82-jarige zanger op Instagram. "Ik heb nog nooit zoveel kwaadaardigheid ervaren." Iglesias schrijft dat hij nog nooit een vrouw heeft mishandeld of misbruikt. Verder bedankt hij in de post de "lieve mensen" die hem steunbetuigingen hebben gestuurd.

De twee vrouwen die hem beschuldigen werkten als fysiotherapeute en hulp in de huishouding in huizen van Iglesias in de Dominicaanse Republiek en de Bahama's. Ze deden anoniem hun verhaal in Spaanse en Amerikaanse media, met steun van een vrouwenrechtenorganisatie.

'Vernederd en misbruikt'

De vrouwen van in de twintig zeggen onder meer dat ze in 2021 door de zanger werden vernederd en seksueel zijn misbruikt. "Ik voelde me een object, een slaaf", aldus een van hen. De ander zegt dat de zanger met vrouwen "deed wat hij wilde".

Volgens de verklaringen van de twee vrouwen moesten ze tot 16 uur per dag werken en werd hun bewegingsvrijheid beperkt. Ook zouden hun mobiele telefoons door Iglesias zijn gecontroleerd.

Politieke reacties

De zaak heeft ook tot reacties geleid in de Spaanse politiek. Politici van de linkse regering hebben hun steun uitgesproken voor de vrouwen. De leider van de conservatieve oppositiepartij PP, die bevriend is met Iglesias, zei woensdag "zeer, zeer, zeer verrast" te zijn. Hij waarschuwde om niet te speculeren.

Een voormalig manager verklaarde op de Spaanse televisie dat de zanger "erg aanhankelijk" was en hield van "fysiek contact", maar dat hij nooit heeft gezien dat Iglesias zich agressief gedroeg. Sony, de platenmaatschappij van Iglesias, wil niet reageren.

Julio Iglesias geldt als de succesvolste Latin-artiest aller tijden met meer dan 300 miljoen verkochte platen. In Nederland werd hij in de jaren 70 en 80 bekend door hits als Quiero en Un canto de Galicia.

Hij is getrouwd met een Nederlandse vrouw en is de vader van zanger Enrique Iglesias.

Het Openbaar Ministerie (OM) eist 14 jaar en tbs met dwangverpleging tegen Mels van B., verdachte in de Barendrechtse zedenzaak. Volgens het OM is bewezen dat hij minderjarige meisjes heeft gedrogeerd en seksueel misbruikt, en dat hij hen ook heeft gefilmd en gefotografeerd.

Volgens de officier van justitie heeft van B. zijn eigen belangen boven die van de meisjes gesteld. "Hij heeft hun een normale gezonde seksuele ontwikkeling ontnomen." Ook zou hij op grove wijze misbruik hebben gemaakt van het vertrouwen van de meisjes en ouders in het gezin waar zij logeerden.

Het OM benoemt de obsessieve drang naar seksueel handelen van de verdachte. "De verdachte wist wat hij deed. Hij ging niet op zoek naar hulp, maar naar nieuwe logees", aldus de officier. Er wordt gesproken van een hoog risico op herhaling als verdachte weer op vrije voeten zou komen.

Psychologen en psychiaters hebben tijdens het onderzoek in het Pieter Baan Centrum vastgesteld dat van B. lijdt aan meerdere stoornissen, waaronder autisme, pedofilie, hyperseksualiteit en borderline kenmerken. Ook zij adviseerden justitie tbs met dwangverpleging.

Gruwelijke details

Tijdens het requisitoir kwamen gruwelijke details naar voren. In veel gevallen spreekt de officier van justitie van "binnendringing". Het meeste bewijs in de zaak komt uit verklaringen van de verdachte en de beelden die hij maakte.

Van B. diende de meisjes slaapmiddelen toe voor hij ze misbruikte, bijvoorbeeld door het te mengen in hun drankje. Volgens het OM staat vast dat het ging om Temazepam, een middel dat slaperig maakt en spierverslappend werkt. Dat blijkt uit toxicologisch onderzoek van haarmonsters van de slachtoffers.

Uit een aangifte blijkt dat een van de meisjes na een logeerpartijtje nog steeds vermoeid en verward thuiskwam bij haar ouders.

'Niets gedaan om het te voorkomen'

Aan het begin van de vierde zittingsdag reageerde van B. op de slachtofferverklaringen van de ouders van de misbruikte meisjes. Hij erkende niets te hebben gedaan om het misbruik te voorkomen, terwijl daar volgens hem wel degelijk mogelijkheden voor waren.

"Ga ik de makkelijke weg nemen en me verschuilen achter stoornissen en smoesjes? Nee. Ik heb niets gedaan om het misbruik te voorkomen", verklaarde hij.

De zitting begon met de verklaring van de verdachte:

Op de vraag van de rechter of hij bewust heeft afgewogen wat een goede of een slechte keuze was, bijvoorbeeld hulp zoeken bij een huisarts of psycholoog of doorgaan met zijn daden, antwoordde Van B. dat hij die keuze heeft gehad. "Ik had het kunnen voorkomen, maar heb steeds de verkeerde keuze gemaakt."

Zo vertelde hij dat hij bij een psycholoog zat, waar hij kon vertellen wat er speelde, maar deed hij dat niet. "Daar heb ik enorm veel spijt van. Ik heb niet gezegd dat ik een heel groot probleem had."

'Hoop slachtoffers minder'

Dat Van B. het misbruik bij de psycholoog niet ter sprake bracht, kwam volgens hem doordat zijn daden uitspreken het voor hem "tastbaar maakte". "Dan zou het naar buiten komen, maar dan waren er wel een hoop slachtoffers minder geweest."

Van B. bekende eerder dat hij tientallen meisjes ernstig seksueel heeft misbruikt. De slachtoffers waren voornamelijk vriendinnetjes van zijn dochter, die hij drogeerde met slaapmiddelen. Hij maakte vervolgens beelden van het misbruik, dat gebeurde in zijn woning in Barendrecht en in zijn caravan op een camping in het Brabantse Hoeven.

Na observatie in het Pieter Baan Centrum hebben gedragsdeskundigen verschillende stoornissen bij de verdachte vastgesteld. Zij schatten de kans op een succesvolle behandeling klein en adviseerden justitie tbs met dwangverpleging.

TikTok begint komende weken met een nieuwe vorm van leeftijdscontrole in Europa. Zo moeten accounts van kinderen onder de 13 beter worden opgespoord om vervolgens te worden verwijderd. Dat meldt het bedrijf aan persbureau Reuters.

Het nieuwe systeem waarmee de leeftijdscontrole wordt uitgevoerd, is een jaar lang getest in het Verenigd Koninkrijk. Door het analyseren van profielinformatie, video's die gebruikers plaatsen en gedragssignalen voorspelt het of een TikTok-account mogelijk van een minderjarige is. Tijdens de testperiode werden al duizenden accounts van kinderen onder de 13 jaar verwijderd.

Naast een officieel id-bewijs of creditcard wil TikTok gebruik gaan maken van een gezichtsherkenningsapp voor het vaststellen van leeftijd. Dat zou worden ingezet als iemand het schrappen van zijn of haar account aanvecht. Meta, van Facebook en Instagram, gebruikt dit ook, maar er is wel discussie over of deze app voldoet aan de privacyregels.

Regels EU

De populaire video-app ligt al langer onder vuur als het gaat om de privacy van jonge gebruikers. De app is gemaakt door een Chinees bedrijf, en critici vinden dat er een groot risico is dat Chinese autoriteiten inzage kunnen eisen in gebruikersgegevens.

De Europese Commissie in Brussel vroeg zich af of TikTok zich wel aan de regels houdt. Ruim een jaar geleden startte de Europese Commissie daarom een onderzoek om te zien of het platform genoeg deed om kinderen te beschermen.

Ook kreeg TikTok eerder al een boete van een half miljard euro van de EU, voor het overtreden van de Europese privacywet. Het bedrijf kon niet aantonen dat gegevens die in China belanden net zo goed beveiligd zijn als in de Europese Unie.

Volgens TikTok is deze nieuwe technologie speciaal voor Europa ontwikkeld om te voldoen aan de regelgeving. Reuters schrijft dat het platform daarvoor tijdens de ontwikkeling samenwerkte met een EU-privacytoezichthouder.

Australisch verbod

Een maand geleden voerde Australië als eerste land ter wereld een verbod in op sociale media voor kinderen tot 16 jaar. Dat leidde tot het verwijderen van ruim 4,7 miljoen accounts.

In het land zijn ook de platforms zelf verantwoordelijk voor de handhaving. Zij riskeren een boete die kan oplopen tot bijna 30 miljoen euro, als zij hun platform toch openstellen voor Australische jongeren onder de 16. De wet is ingevoerd omdat het land jongeren wil beschermen tegen de druk, angst en criminaliteit die samen kunnen hangen met het gebruik van sociale media.

Nu gaat TikTok dus in Europa ook zelf controles uitvoeren. Europese gebruikers krijgen volgens TikTok een melding wanneer de technologie zal ingaan.

De hulpdiensten hebben na de explosie in de binnenstad van Utrecht geen slachtoffers gevonden onder het puin. Omdat er ook geen aanwijzingen zijn dat er mensen worden vermist, lijkt het erop dat er geen doden zijn gevallen bij de ontploffing en de brand van gistermiddag aan de Visscherssteeg.

Afgelopen nacht werd ook al met honden in de brokstukken gezocht, zonder resultaat. Voor de brandweer was het vanwege instortingsgevaar op dat moment nog te gevaarlijk om de panden binnen te gaan. Gisteren werd al duidelijk dat vier mensen lichtgewond zijn geraakt.

De gemeente laat weten dat het gebied tot 16.00 uur afgesloten blijft. Tientallen omwonenden hebben de nacht elders doorgebracht. Ze verbleven bij vrienden of familie en konden anders terecht in een hotel. Wanneer de bewoners weer in hun eigen bed kunnen slapen, is nog niet bekend.

Er zijn nieuwe beelden van de explosie, gefilmd door een voorbijfietsende man:

Drie panden zijn volgens de brandweer zwaar beschadigd. De gebouwen daaromheen hebben veel schade, bijvoorbeeld aan ramen en dakgoten. Wat verder van de plek vandaan, is er met name glasschade.

In de buurt staat ook een parkeergarage, die volgens de gemeente de komende dagen nog niet toegankelijk is. Wie zijn auto daar heeft geparkeerd, wordt opgeroepen om vervangend vervoer te regelen.

Het gaat ook dagen duren voor iedereen in de omgeving weer gas heeft. Gisteren werd een aantal panden in het gebied afgesloten. Rond het middaguur is in het stadhuis een informatiepunt geopend waar mensen met vragen terechtkunnen.

Werkzaamheden

De oorzaak van de brand moet nog worden vastgesteld, maar het lijkt erop dat een gaslek de oorzaak is geweest. Er zijn berichten dat er werkzaamheden werden uitgevoerd in het pand. Volgens de veiligheidsregio wordt dat meegenomen in het onderzoek. Gisteren zei burgemeester Dijksma al dat een misdrijf niet voor de hand ligt.

Onderzoekers van de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn in Utrecht aanwezig om een beeld te krijgen van de situatie. De instantie besluit op een later moment of er een onderzoek wordt ingesteld.

Bekijk hier een overzicht van de gebeurtenissen in het centrum van Utrecht:

Betaalbare woningen, veiligheid op straat, opvanglocaties voor asielzoekers, groen in de buurt, het inzamelen van afval, parkeerbeleid - het zijn maar enkele van de onderwerpen waar de gemeente over gaat. Half maart kunnen we in bijna alle plaatsen in Nederland naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen.

En dan kan er verschil worden gemaakt, want waar de ene politieke partij asielzoekers ruimhartig wil opvangen, verzetten andere partijen zich daartegen. De een zet zich in voor meer veiligheid op straat, de andere maakt een speerpunt van beter openbaar vervoer. Wel of niet meer thuishulp voor chronisch zieken of juist extra geld steken in onderwijs? En wie belooft de meeste huizen te bouwen? Keuzes te over!

NOS Nieuws en de regionale omroepen willen graag weten wat jij ervan vindt, daarom vragen we je mee te doen aan ons publieksonderzoek.

Wat vind jij belangrijke onderwerpen? Wat moet als eerste worden aangepakt in jouw gemeente en waarom? Waar moet de gemeente zich voor inzetten? Weet je wat er speelt, heb je vertrouwen in de gemeentepolitici en heb je genoeg invloed? Vertel ons hoe je denkt over de gemeente en de gemeentepolitiek. Deel een ervaring, geef voorbeelden.

Dit is geen opinieonderzoek, maar een middel om ervaringen en verhalen van mensen te horen en te inventariseren wat je bezighoudt. Het helpt ons nog beter te berichten over wat er leeft in Nederland.

Je kunt je mening geven door deze korte vragenlijst in te vullen. Bij voorbaat dank daarvoor.

De vader en twee broers van de vermoorde Ryan uit Joure gaan in hoger beroep tegen hun straf. Dat heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bekendgemaakt.

De vader, Khaled al N., werd vorige week bij verstek veroordeeld tot 30 jaar gevangenisstraf voor de moord op zijn 18-jarige dochter. Haar broers, Mohamed (23) en Muhanad (25), kregen 20 jaar cel voor het medeplegen van de moord.

Het lichaam van Ryan werd op 28 mei 2024 gevonden in een moeraspoel bij de Oostvaardersplassen. De vader is na de moord naar Syrië gevlucht en wordt internationaal gezocht. Hij heeft de moord vanuit zijn thuisland bekend.

'Onvoldoende bewijs'

De advocaat van de vader liet eerder al weten in beroep te gaan tegen de uitspraak. De advocaten van beide broers hadden tijdens de inhoudelijke behandeling voor vrijspraak gepleit.

Ze vinden dat er onvoldoende bewijs is dat de broers op de plek zijn geweest waar Ryan dood is gevonden. De advocaat van een van de broers liet op de dag van de uitspraak al weten dat het verschil tussen 20 jaar celstraf en vrijspraak te groot is, schrijft Omroep Flevoland.

'Te westers'

De rechter vindt dat er genoeg bewijs is dat het drietal schuldig is aan moord op Ryan, en noemde haar dood "een tragisch dieptepunt van een familiegeschiedenis waarin onderdrukking van vrouwen de rode draad vormde".

Volgens de rechtbank is Ryan "op gruwelijke wijze" om het leven gebracht, omdat zij de eer van de familie zou hebben geschonden door zich westers te gedragen. "Ze zou met haar vrije gedrag de familie-eer hebben besmeurd."

Het OM eiste eind november een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 25 jaar tegen de vader. Tegen de broers was 20 jaar geëist voor het medeplegen van de moord.

Oud-president Yoon Suk-yeol van Zuid-Korea is schuldig bevonden aan onder meer machtsmisbruik, belemmering van de rechtsgang en het vervalsen van documenten. Hij kreeg van de rechter in Seoul vijf jaar cel.

Het is het eerste vonnis tegen de afgezette president vanwege het uitroepen van de staat van beleg eind 2024. In totaal staat Yoon terecht in acht rechtszaken. Hij wordt onder meer beschuldigd van het leiden van een opstand. In die zaak werd deze week de doodstraf tegen hem geëist.

Tegenhouden arrestatie

In deze eerste rechtszaak is de oud-president veroordeeld voor pogingen om zijn arrestatie tegen te houden met behulp van presidentiële lijfwachten. Ook werd hij schuldig bevonden aan het schenden van de bevoegdheid van ministers. Yoon had niet zijn voltallige kabinet geraadpleegd voorafgaand het afkondigen van de staat van beleg.

Als laatste werd hij veroordeeld voor het opstellen en vernietigen van een vervalst document waarin werd beweerd dat de afkondiging van de staat van beleg was goedgekeurd door de Zuid-Koreaanse premier en de minister van Defensie. In totaal was er tien jaar cel tegen Yoon geëist.

Staatsgreep

Oud-president Yoon probeerde in december 2024 het parlement buitenspel te zetten. In een nationale televisietoespraak kondigde hij onverwacht een staat van beleg aan. Hij zei dat oppositiepartijen hem dwarszaten en dat zij sympathiseerden met Noord-Korea.

Door onmiddellijke protesten in de hoofdstad Seoul werd Yoon gedwongen zijn besluit enkele uren later alweer in te trekken. Hij werd op non-actief gezet, waarna hij in januari 2025 werd opgepakt en afgezet.

Het aantal mensen dat illegaal de Europese Unie probeerde binnen te komen is afgelopen jaar sterk gedaald, zo meldt Frontex. Dat is de organisatie die de buitengrenzen van de EU bewaakt.

In 2025 werden bijna 178.000 mensen onderschept die de EU trachtten binnen te komen zonder papieren, zo'n 26 procent minder dan een jaar eerder. Het is ook minder dan de helft van het totale aantal in 2023, en het laagste aantal sinds 2021.

In absolute aantallen was de daling het sterkst aan de grens tussen Turkije en de EU, zo meldt Frontex. Daar werden afgelopen jaar ruim 51.000 mensen onderschept, 27 procent minder dan een jaar eerder. Zij kwamen vooral uit Afghanistan, Sudan en Egypte.

Relatief gezien was de daling het sterkst in de regio West-Afrika, tussen Afrika en de Canarische Eilanden, die bij Spanje horen. Daar daalde het aantal bootvluchtelingen met 63 procent, tot zo'n 17.000 mensen. Zij komen vooral uit Mali, Senegal en Guinee.

Ook het aantal mensen dat illegaal vanuit Belarus Polen probeerde binnen te komen, nam sterk af - met zo'n 37 procent. De EU beschuldigt Belarus en Rusland al jaren ervan migranten daar illegaal de grens over te zetten, in een poging de EU te frustreren. De mensen die hier werden betrapt, komen vooral uit Oekraïne en Somalië.

Opvallend genoeg trachtte afgelopen jaar een groot aantal mensen vanuit de EU naar het Verenigd Koninkrijk te komen, ruim 65.000 mensen. Dat aantal nam ook nauwelijks af, ondanks een veelbesproken migratiedeal tussen Frankrijk en de Britten. Deze mensen kwamen vooral uit Eritrea, Somalië en Afghanistan.

Migratiedeals

Een duidelijke reden voor de daling geeft Frontex niet, al legt het agentschap wel de nadruk op het belang van migratiedeals met landen net buiten de EU om deze daling te kunnen voortzetten. De EU sloot in de afgelopen jaren deals met landen als Egypte en Tunesië: in ruil voor financiële steun zouden deze landen hun eigen grenzen beter bewaken.

Frontex waarschuwt voor "een grote geopolitieke escalatie" die de trend weer zou kunnen doen keren. Eerdere voorbeelden van zo'n escalatie zijn de opstand tegen president Assad in Syrië en de Russische invasie in Oekraïne in 2022.

De handelswijze van Frontex is omstreden: deze organisatie werd eerder aangeklaagd voor het terugsturen van migranten zonder dat zij de kans kregen om asiel aan te vragen, zogeheten pushbacks.

In een van de laatste sloppenwijken van Seoul heeft een grote brand gewoed. Tientallen woningen, vaak niet meer dan een paar planken met een zeil eroverheen, zijn daarbij verwoest.

Voor zover bekend is niemand om het leven gekomen. De bewoners zijn elders opgevangen.

De brand brak door onbekende oorzaak uit in de wijk in het zuiden van de Zuid-Koreaanse hoofdstad. Volgens een brandweercommandant zijn er 1200 brandweerlieden en politieagenten ingezet om het uitgebrande gebied te doorzoeken naar slachtoffers.

Vaker brand

In Seoul komen branden in sloppenwijken vaker voor. Zo woedde drie jaar geleden een grote brand in dezelfde wijk, Guryong. Ook toen brandden tientallen huizen af.

Het dorp ligt dicht bij enkele rijke wijken van Seoul, met hoge wolkenkrabbers en winkelgebieden. Zo ligt ook de welgestelde wijk Gangnam, bekend van het nummer van Psy, in de buurt.

Werkende Nederlanders die pensioen opbouwen via een verzekeraar moeten oppassen voor een flink pensioengat. Iemand die van baan wisselt, kan duizenden of tienduizenden euro's minder pensioen opbouwen dan de bedoeling is.

Het is een bijkomend effect van de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, waarschuwen pensioendeskundigen. Zij adviseren om bij een overstap van werk zo'n pensioengat te ondervangen, door bijvoorbeeld meer salaris te eisen.

De meeste Nederlanders bouwen automatisch pensioen op via een pensioenfonds, maar zo'n 1,6 miljoen werknemers zit, via de werkgever, bij een pensioenverzekering. De Nederlandsche Bank schat in dat het om zo'n 57.000 contracten gaat tussen bedrijven en verzekeraars.

Net als de pensioenfondsen moeten die verzekeringen uiterlijk 1 januari 2028 voldoen aan de regels van de nieuwe pensioenwet.

In deze video leggen we uit hoe de overgang verloopt:

Voor de pensioenverzekeringen gaat het tempo van het opbouwen van het pensioenvermogen veranderen. Nu nog ga je bij een pensioenverzekering steeds wat meer van je salaris afdragen, naarmate je ouder wordt. Zo sta je, om en nabij, 8 procent af aan premie als je net begint met werken, maar dat loopt op tot zo'n 35 procent afdracht op je 60ste.

Dat mag straks niet meer. De pensioenwet schrijft voor dat iedereen in een pensioenverzekering, ongeacht leeftijd, dezelfde premie betaalt. Bij pensioenfondsen gebeurt dat nu al.

Pensioendeskundigen verwachten dat de nieuwe premieafdracht rond de 16 procent zal liggen. Stel, je bent halverwege je loopbaan en je zat in de oude regeling al boven dat percentage, dan ga je dus minder afdragen voor je pensioen. Dat betekent weliswaar meer inkomen, maar je bouwt ook minder pensioen op.

"Dat kan om duizenden tot tienduizenden euro's minder pensioenkapitaal gaan", zegt Frank Verschuren, Pensioenadviseur van AethiQs, die bedrijven en ondernemingsraden adviseert over de gevolgen van de pensioentransitie. "Werknemers zijn zich onvoldoende bewust van dit gevaar."

Hoogleraar economie Marike Knoef, ook verbonden aan pensioendenktank Netspar, bevestigt dat dit een probleem kan worden: "Het nieuwe stelsel heeft veel voordelen, maar zo'n grote verandering kan nadelige gevolgen hebben in specifieke gevallen."

Eerbiedigen

Nu is er wel een oplossing. Een bedrijf kan kiezen voor de zogeheten eerbiedigende werking: personeel dat voor 2028 in dienst was, blijft dan in de oude regeling. Zo ontstaat er geen pensioengat. Medewerkers die na 2028 in dienst kwamen komen wel in een nieuwe regeling, met gelijke premie voor alle leeftijden.

Veruit de meeste bedrijven behouden de oude regeling, zegt Verschuren. "Oudere medewerkers zullen het niet fijn vinden als blijkt dat ze in de tweede helft van hun werkende leven te weinig opzij leggen. Voor hen willen werkgevers de bestaande regeling in stand houden."

Toch zijn daarmee niet alle problemen verholpen. Werknemers die in de oude regeling blijven maar van baan wisselen, komen alsnog bij hun nieuwe baas in een nieuwe regeling.

Pensioengat bij baanwissel

Stel, Esther is 60 jaar en zit bij een pensioenverzekering. Op deze leeftijd betaalt ze inmiddels 21 procent, goed voor jaarlijks 7497 euro aan pensioenopbouw.

Maar Esther wisselt van baan en komt in de nieuwe pensioenverzekering terecht. Nu gaat ze 15 procent van haar loon afdragen. Er gaat 5250 euro in de pensioenpot. Dat is dus 2247 euro per jaar minder dan voorheen.

Als ze niets regelt, heeft Esther een pensioengat van 15.729 euro als ze over 7 jaar met pensioen mag.

Bron rekenvoorbeeld: Verbond van Verzekeraars

Als ze de 40 of 50 gepaseerd zijn en van baan wisselen, gaan ze alsnog minder premie inleggen, waardoor er toch een pensioengat ontstaat. "Denk goed na bij het maken van die overstap of dwing financiële compensatie af", zegt Verschuren. "Op die leeftijd zou ik wel twee keer nadenken voor ik van baan wissel. Hoe dichter bij de pensioendatum hoe groter het probleem wordt."

Er zit een voordeel aan minder opzijleggen voor je pensioen: je houdt meer loon over. Maar dat extra geld moet je dan wel zelf opzij leggen. Knoef zou willen zien dat er meer bewustzijn komt over pensioen. "Soms is het echt schrikken hoe weinig mensen hierbij stil staan. Het gaat om serieus geld voor je oude dag. Daar zou echt wel meer aandacht voor mogen zijn."

Eerder spoorde de Autoriteit Financiële Markten (AFM) verzekeraars en werkgevers aan om duidelijk te zijn over de gevolgen van een baanwissel. Volgens het Verbond van Verzekeraars wijzen verzekeraars al op de risico via hun websites, via het jaarlijkse pensioenoverzicht en via een brief die de werknemers ontvangen als ze stoppen bij hun huidige werkgever.

De lijkzakken op straat getuigen van de bloedige wijze waarop het Iraanse regime een protestgolf de kop in probeert te drukken. De opperste religieuze leider, ayatollah Khamenei, lijkt nooit eerder zo zwaar onder druk te hebben gestaan als nu. Boven op de massaprotesten hangt een militaire aanval door de VS in de lucht.

Experts beamen dat de situatie nu anders is dan bij eerdere grootschalige protesten in Iran. Toch is het nog maar de vraag of het tot de val van het regime leidt. "Van een revolutionaire situatie zijn we echt nog verwijderd", zegt Midden-Oostendeskundige Erwin van Veen van Clingendael.

Om te beginnen zijn op sociale media nog geen beelden opgedoken van militairen die weigeren hun bevelen uit te voeren. Of van soldaten die overlopen naar de kant van de demonstranten. Het beeld van de protesten is sowieso onduidelijk: het regime heeft het internet platgegooid.

"Geen enkele revolutie is mogelijk zonder dat minimaal een deel van de strijdkrachten deserteert of zich neutraal opstelt", zegt Hazem Kandil. Hij is verbonden aan de Britse Universiteit van Cambridge en schreef het boek The Power Triangle, over regimewisselingen en hoe machthebbers zich daartegen beschermen.

Iraniërs zijn de afgelopen twintig jaar vaker massaal de straten op gegaan:

De sterkste militaire macht binnen Iran is de Revolutionaire Garde. Deze elitetroepen staan onder direct bevel van de ayatollah. Behalve grote politieke en militaire macht heeft de garde ook de Iraanse economie in zijn greep.

"Alles is mogelijk, maar het zal moeilijk zijn om de Revolutionaire Garde de kant van de demonstranten te laten kiezen", legt Kandil uit. Gardisten zijn sterk geïndoctrineerd en worden streng gemonitord. Kandil denkt daarom dat de politie of het leger eerder zullen overstappen naar de protestbeweging.

'Miljoenen mensen nodig'

Daarvoor moet de protestgolf op zijn minst aanhouden, maar eigenlijk nog verder aanzwellen. "We hebben enkele honderdduizenden demonstranten gezien verspreid over verschillende steden op hetzelfde moment, maar voor een revolutie heb je miljoenen mensen nodig", zegt Peyman Jafari. Hij is Iran-kenner en historicus en heeft onderzoek gedaan naar revoluties.

Jafari benadrukt dat nog allerlei andere scenario's mogelijk zijn, maar dat de geest niet zomaar terug in de fles gaat. De vastberadenheid van de demonstranten, van wie er inmiddels naar schatting enkele duizenden zijn gedood, laat volgens Jafari zien dat er wel een potentie is voor een brede volksopstand.

Staking

Bij de revolutie tegen de sjah in 1979 was er sprake van een algehele staking. Ook nu hebben de winkeleigenaars van de bazaars het werk neergelegd. "Maar de economie is de afgelopen decennia veranderd. De bazaar speelt nu niet meer zo'n grote rol als vroeger", legt Jafari uit.

Vrachtwagenchauffeurs, ambtenaren, voedselproducenten, staalarbeiders en medewerkers uit de olie-industrie: voor een geslaagde opstand zouden al deze groepen massaal moeten staken volgens Jafari. "Dat zien we nu nog niet." Aangezien er met scherp wordt geschoten op betogers, is dat volgens hem ook niet vreemd.

De repressie is de afgelopen jaren extremer geworden, dat is onder meer terug te zien in het aantal executies:

Hoe sterker de oppositie verenigd is, hoe eerder andere ontevreden burgers zich aansluiten bij een opstand. "We moeten afwachten of de demonstranten zich de komende dagen kunnen verenigen onder een charismatische leider." Dat is volgens Kandil eveneens een sterke indicatie dat een revolutie kans van slagen heeft, of dat hervormingen kunnen worden afgedwongen.

Maar juist in Iran, met ruim 90 miljoen inwoners en talloze etnische groepen, is de oppositie lastig verenigbaar gebleken. Dat komt onder meer doordat het regime verdeeldheid aanwakkert en keihard optreedt tegen dissidenten. Kandil: "Bij de revolutie in 1979 was er een sterk netwerk van samenwerkende oppositiegroepen, maar zoiets is nu nog niet zichtbaar vanuit het buitenland."

Zoon van de sjah

Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah, profileert zichzelf als boegbeeld van de huidige protesten. "Het ingewikkelde is dat hij net zo verenigend als verdelend werkt", aldus Jafari. Uit peilingen blijkt dat ongeveer een derde van de Iraniërs hem steunt en een derde juist fel tegenstander is.

"Minderheden denken bij hem aan Perzisch nationalisme en onderdrukking. Terwijl de harde kern achter Pahlavi sterk in hem gelooft en een terugkeer van de monarchie wil." Voor anderen staat de voormalige kroonprins volgens Jafari vooral symbool voor de collectieve afkeuring van het huidige regime.

Eenheid

Ondertussen lijkt de kans op een coup van binnenuit de Iraanse elite voorlopig klein, zegt Van Veen. Dat komt doordat vertrouwelingen van de ayatollah al zo veel macht naar zich toe hebben getrokken in reactie op eerdere massaprotesten, legt hij uit.

"De elite bestaat uit mensen die zich identificeren met de Islamitische Revolutie. Zolang die eenheid blijft, zal het regime bruut geweld blijven inzetten", zegt Van Veen.

Een militaire aanval door de VS kan de situatie in een stroomversnelling brengen, maar het effect hangt sterk af van hoe groot en succesvol de aanval is en wat de doelwitten zijn. "President Trump heeft duidelijk gemaakt dat alle opties op tafel liggen", zei de Amerikaanse VN-ambassadeur gisteravond.

Goedemorgen! Vandaag buigt de Hoge Raad zich over de verhoging van de belastingrente. En na vier jaar keert tv-programma The Voice of Holland terug.

Eerst het weer: in het oosten valt vanochtend een klein beetje regen. De rest van de dag blijft het vooral droog. Het is 8 tot 11 graden en het is afwisselend bewolkt en zonnig.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado heeft in het Witte Huis haar Nobelprijsmedaille aan Donald Trump aangeboden. Het was de eerste keer dat ze elkaar ontmoetten.

Machado kreeg de Nobelprijs voor de Vrede vorig jaar vanwege haar inzet voor de democratie in haar land. In november droeg ze bij de bekendmaking de prijs al deels aan hem op. Ze stelde in een later interview met Fox News dat ze hem persoonlijk wilde vertellen dat inwoners van Venezuela willen dat zij de prijs met hem deelt. Het Nobelprijscomité liet eerder weten dat de prijs niet overdraagbaar is.

Nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In een kringloopwinkel in Bolsward is een map uit 2016 gevonden met daarin mobiele telefoonnummers en privéadressen van toenmalige Eerste Kamerleden.

De lijst werd destijds uitgedeeld aan leden en medewerkers van de Eerste Kamer, maar het was niet de bedoeling dat deze informatie naar buiten zou komen, laat een woordvoerder weten.

Fijne vrijdag!

Wetenschappers hebben in grotten in Saudi-Arabië de gemummificeerde overblijfselen gevonden van cheeta's. Een aantal van de resten waren meer dan 4000 jaar oud. De leider van het onderzoek noemt de vondst "ongekend".

In totaal vonden de onderzoekers zeven mummies van jachtluipaarden, en ook tientallen botten, in de buurt van de noordelijke stad Arar. Ze waren op een natuurlijke wijze gemummificeerd, en dus niet door een mens.

Hoe het precies is gebeurd, is niet duidelijk. De onderzoekers vermoeden dat de droge omstandigheden en de stabiele temperatuur in de grotten een rol hebben gespeeld, zeggen ze in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Sommige van de resten zijn 130 jaar oud, terwijl de oudste meer dan 4000 jaar oud zouden zijn.

Populatie flink afgenomen

Het komt niet vaak voor dat de overblijfselen van grote zoogdieren zo goed bewaard blijven. Vaak zijn de karkassen een prooi voor bijvoorbeeld hyena's of vogels.

De wereldwijde populatie cheeta's is flink afgenomen. Ooit leefden ze in bijna heel Afrika en delen van Azië. Nu leven ze nog maar in 9 procent van hun oorspronkelijke leefgebied. In Saudi-Arabië zijn ze al decennia niet meer gezien. Van de Aziatische cheeta, die vroeger in Saudi-Arabië voorkwam, leven er nu nog maar zo'n vijftig in het wild, in Iran.

Dat er nu goed bewaarde resten van de dieren zijn gevonden noemt de hoofdonderzoeker "volstrekt ongekend". Ook biedt het "inzichten in de evolutionaire geschiedenis en het uitsterven van cheeta's in Saudi-Arabië".

Volgens de onderzoekers kan de kennis die ze met de recente vondst opdoen van waarde zijn als er in de toekomst geprobeerd wordt de dieren opnieuw te introduceren in gebieden waar ze niet meer voorkomen.

Het Iraanse regime vraagt grote geldbedragen van nabestaanden van slachtoffers van de protesten in het land. Als ze de lichamen van hun geliefden terug willen om te begraven, moeten er omgerekend duizenden euro's betaald worden, zeggen Iraniërs tegen de BBC.

De protesten van de laatste weken worden met harde hand neergeslagen. Zeker tweeduizend mensen zijn gedood. Bronnen zeggen tegen de Britse omroep dat lichamen worden vastgehouden in mortuaria en ziekenhuizen.

Een familie in de noordelijke stad Rasht zegt dat er omgerekend ruim 4200 euro betaald moest worden om het lichaam van een dierbare terug te krijgen. Familie van een bouwvakker moest in Teheran zelfs bijna 6000 euro neerleggen. Omdat ze dat geld niet hadden, werden ze zonder lichaam weer naar huis gestuurd.

Volgens de BBC worden familieleden van omgekomen kinderen afgeperst door functionarissen bij sommige mortuaria. Als ze beweren dat hun kind door demonstranten is gedood, hoeven ze niet de enorme som geld op tafel te leggen. "We moesten ook deelnemen aan een pro-regeringsdemonstratie. Dat hebben we geweigerd", zegt een van de nabestaanden.

Torenhoge inflatie

De protesten begonnen ruim twee weken geleden onder meer vanwege de torenhoge inflatie in het land, waardoor het leven voor veel Iraniërs onbetaalbaar is geworden. Inmiddels wordt er ook gedemonstreerd tegen het strenge regime.

De Amerikaanse president Trump dreigde eerder in te grijpen in Iran als het land door zou gaan met het doden van demonstranten. Het Witte Huis meldde gisteren dat het regime onder druk van Trump 800 executies heeft opgeschort. Of dat echt waar is, is niet te controleren. De VS leverde er geen bewijs voor en in Iran zijn nauwelijks journalisten.

De beoogde Amerikaanse ambassadeur voor IJsland heeft zijn excuses aangeboden voor een misplaatste opmerking. Billy Long zou bij wijze van grap hebben gezegd dat IJsland de 52e staat van de Verenigde Staten zou worden.

De opmerking kwam op het moment dat er internationaal veel te doen is om Groenland. Trump wil dat land bij de VS voegen, terwijl het grondgebied is van NAVO-bondgenoot Denemarken.

Volgens Politico maakte Long zijn opmerking in het Huis van Afgevaardigden. "Long grapte tegenover leden van het Huis dat IJsland de 52e staat zou worden en hij de gouverneur."

Long zegt zelf dat het niet serieus bedoeld was. "Mensen maakten grappen over Jeff Landry die gouverneur van Groenland zou worden. Daarna werden er ook grappen over mij gemaakt. Als iemand zich daardoor beledigd voelt, bied ik mijn excuses aan", zegt Long.

'Belediging voor IJsland'

Toch heeft het IJslandse ministerie van Buitenlandse Zaken de Amerikaanse ambassade in Reykjavik om opheldering gevraagd. Sigmar Gudmundsson, van regeringspartij Viðreisn, noemt het "geen leuke grap" en stelt dat de VS steeds minder respect heeft voor de soevereiniteit van kleine staten.

Long is nog niet officieel benoemd als ambassadeur. Inmiddels is een online petitie in korte tijd al bijna 4000 keer ondertekend, waarin de IJslandse minister van Buitenlandse Zaken wordt opgeroepen Long te weigeren als ambassadeur. "De woorden van Long zijn een belediging voor IJsland en de IJslanders, die voor hun vrijheid hebben moeten vechten en altijd een vriend van de VS zijn geweest", staat bij de petitie.

De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado heeft in het Witte Huis haar Nobelprijsmedaille aan Donald Trump aangeboden. Het was de eerste keer dat ze elkaar ontmoetten.

Machado kreeg de Nobelprijs voor de Vrede vorig jaar vanwege haar inzet voor de democratie in haar land. In november droeg ze bij de bekendmaking de prijs al deels aan hem op. Ze stelde in een later interview met Fox News dat ze hem persoonlijk wilde vertellen dat inwoners van Venezuela willen dat zij de prijs met hem deelt.

Trump bedankt Machado via zijn platform Truth Social en noemt het aanbieden van de medaille "een prachtig gebaar van wederzijds respect". Het Witte Huis deelt een foto van de ontmoeting. Het is niet duidelijk of Trump de medaille ook daadwerkelijk heeft gehouden.

Nobelprijs niet overdraagbaar

Het Noorse Nobelinstituut meldde afgelopen zaterdag al dat een Nobelprijs niet kan worden ingetrokken, gedeeld of doorgegeven kan worden aan anderen.

Trump zelf vindt al langer dat hij die prijs zou moeten winnen. Tijdens de Algemene Vergadering van de VN vorig jaar september zei hij al dat "iedereen vindt dat ik de Nobelprijs voor de Vrede zou moeten krijgen" om eraan toe te voegen dat hij echter meer waarde hecht aan het redden van levens, niet het winnen van prijzen.

Op sociale media uitte hij ook zijn ongenoegen. "Ik heb eigenhandig 8 OORLOGEN BEËINDIGD, en Noorwegen, een NAVO-lid koos er dom voor om de Nobelprijs voor de Vrede niet aan mij te geven", schreef hij op 7 januari.

Er valt veel af te dingen op Trumps claim dat hij acht oorlogen heeft beëindigd, vaak ging het alleen om bemiddeling bij wapenstilstanden, maar geen definitieve oplossing van conflicten. Bovendien voerde hij op meerdere plekken ter wereld aanvallen uit, zoals een bombardement op het atoomprogramma van Iran.

'Trump blijft bij standpunt over Machado'

Trump zei kort na het gevangennemen van president Maduro dat Machado "een aardige vrouw is", maar dat ze "niet de steun en respect heeft" om Venezuela te leiden.

Machado wilde bij vertrek niet inhoudelijk ingaan op haar gesprek met Trump. Ze begroette met een glimlach een groepje aanwezige aanhangers en zei alleen tegen hen: "wees ervan verzekerd dat we op president Trump kunnen rekenen voor de vrijheid van Venezuela".

Trump en zijn adviseurs lieten eerder weten te willen samenwerken met de interim-leider van Venezuela, Delcy Rodríguez. Hij noemde haar na een telefonisch gesprek eerder op de dag "een fantastisch persoon". Hij stelde met haar afspraken te hebben gemaakt over olie, mineralen, handel en veiligheid en dat de VS werkt om "Venezuela te helpen stabiliseren en herstellen".

Een automobilist is vanavond een gebouw van het ziekenhuis Zuyderland in Heerlen binnengereden. De man is daarbij overleden. De politie spreekt van een "noodlottig ongeval".

Er is verder niemand gewond geraakt. Wel is er schade aan het pand aan de Henri Dunantstraat, meldt L1 Nieuws. De spoedeisende hulp van het ziekenhuis was door de aanrijding tijdelijk gesloten.

Ongeluk

Volgens de politie reed de automobilist rond 20.30 uur achteruit tegen een glazen pui van het ziekenhuis aan. Direct daarna reed hij vooruit tegen een ander deel van de gevel.

De man werd direct behandeld op de eerste hulp, maar overleed niet veel later. Uit onderzoek van de politie is gebleken dat het ging om een ongeluk.

Bekende Nederlanders en fans reageren aangeslagen op het plotselinge overlijden van Robert Jensen. Vandaag werd bekend dat de programmamaker en podcastpresentator maandag in het ziekenhuis is overleden aan een hartstilstand. Hij was 52 jaar.

Op Instagram staan rond 18.00 uur al zo'n 7000 reacties onder een condoleancepost van Frank Dane, de broer van Robert Jensen. "Mijn geweldige broertje is niet meer", schrijft hij. "Het is zo verdrietig, ik ga je warmte zo missen."

De fans van de eigenzinnige programmamaker roemen vooral de kritische blik van Jensen op onder meer de coronamaatregelen van de overheid. Ze noemen hem "een voorvechter voor alles wat krom is", "onze strijder in bange tijden", "een geweldige inspiratiebron" en "een dappere waarheidszoeker".

Jensen werd vooral bekend met de naar hemzelf vernoemde talkshow:

Jensen trok op zijn kanaal op YouTube fel van leer tegen de lockdowns, die tussen 2020 en 2022 door de regering waren ingesteld om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Hij ontkende het bestaan van het coronavirus niet, maar keerde zich tegen de vaccinaties.

Radio-dj Giel Beelen schrijft dat hij "deze mooie ziel met z'n bulderende lach" koestert en presentatrice Patty Brard noemt Jensen "mijn maatje in crime in vroegere tijden". Dj Gerard Ekdom benadrukt het plotselinge overlijden: "Vreselijk verdrietig nieuws, zo jong nog."

'Inspirerende man'

Vanaf 2002 had de presentator zijn eigen programma JENSEN! op de tv-zender Yorin. Hier werkte hij samen met sidekick Jan Paparazzi (Jan Zwart). In zijn talkshow kwamen niet alleen bekende Nederlanders langs, ook internationale sterren als Shakira, Snoop Dogg, Enrique Iglesias en Jamie Oliver zaten op zijn bank.

Jan Paparazzi noemt Jensen "een ontzettend inspirerende, creatieve man, echt een talent". De twee waren niet alleen collega's; ze werden ook goede vrienden. "Ook de laatste tijd nog. Natuurlijk zagen we elkaar niet meer bijna dagelijks, zoals vroeger, maar we hadden nog wel regelmatig contact."

Volgens Paparazzi was radio de grote passie van Jensen. "Hij maakte op een hele open minded manier radio. Alles was bespreekbaar. Hij was heel eerlijk en vertelde over alles wat hem bezighield. Heel persoonlijk. Dat was voor die tijd nieuw." Paparazzi noemt het een feest om met Jensen te hebben gewerkt.