NOS Nieuws - Algemeen

Britse wetenschappers hebben vastgesteld dat de populatie stormbandpinguïns op een Brits eiland in de zuidelijke Atlantische Oceaan dramatisch is afgenomen. In 2011 leefden er op Zavodovski Island 900.000 stormkappinguïns en 90.000 macaronipinguïns. Veertien jaar later was het aantal stormbandpinguïns met 63 procent gedaald, terwijl het aantal macaronipinguïns juist was toegenomen.

De wetenschappers van het British Antarctic Survey (BAS) verklaren de "alarmerende" achteruitgang van de eerste groep door de klimaatverandering. Het dieet van stormbandpinguïns bestaat voornamelijk uit krill: kleine garnaalachtige diertjes.

"Doordat het water opwarmde, verdween het krill naar het zuiden", zegt BAS-wetenschapper Norman Ratcliffe tegen de BBC. "Door het zee-ijs in het zuiden en de afwezigheid van geschikte eilanden om te nestelen, kunnen de stormbanden hun voedsel niet achternagaan."

Dat het met de macaronipinguïns wel goed gaat, komt vermoedelijk doordat ze een gevarieerder dieet hebben; die dieren eten ook vis en schaaldieren.

Andere verklaringen

De onderzoekers keken ook naar andere mogelijke verklaringen voor de achteruitgang van de stormbandpinguïn, zoals de vulkaanuitbarsting op Zavodovski Island in 2016 en de concurrentie van andere jagers op krill, zoals de macaronipinguïns, walvissen en de visserij. Deze alternatieve verklaringen bleken niet houdbaar.

De stormbandpinguïns komen ook op andere eilanden in het Antarctisch gebied voor. Ook daar zien wetenschappers de aantallen afnemen. De BAS-wetenschappers denken dat de stormbandpinguïns op de lijst van bedreigde diersoorten komen te staan als de trend doorzet. Hun onderzoek is terug te vinden in Current Biology.

Maricarmen Abascal, de 87-jarige vrouw die het gezicht en de naamgever werd van de woningprotesten in Spanje, is overleden. Dat heeft de Spaanse huurdersbond bekendgemaakt. Abascal werd uit haar huis gezet, waar ze zeventig jaar had gewoond. Door een huurverhoging kon ze haar huis niet meer betalen. Haar uithuiszetting was de directe aanleiding voor de protesten in Spanje.

Veel Spanjaarden kunnen geen woning betalen door de inflatie en een tekort aan woningen. Vooral in de steden Madrid, Barcelona en Valencia is te weinig woonruimte. Ook kent het land een groot tekort aan sociale huurwoningen. Het gaat om minder dan 2 procent van het beschikbare aanbod, terwijl het Europese gemiddelde 8 procent is.

Maricarmen werd in korte tijd het gezicht van de woningcrisis in Spanje:

Bij de uithuiszetting van Abascal waren honderden demonstranten aanwezig. Zij beschouwden het als een nieuw dieptepunt in de woningcrisis in het land. De activisten probeerden de ontruiming tegen te houden, maar de politie dreef hen met traangas uiteen. Uiteindelijk werd de uithuiszetting teruggedraaid en kon de vrouw in haar huis blijven wonen.

Decreten aangenomen

Gisteren keurde de Spaanse regering twee woningmarktdecreten goed. De maatregelen voor huurplafonds, een tijdelijk verbod op uithuiszettingen en beperkingen op de aankoop van woningen door bedrijven, waren volgens premier Sánchez "gebaseerd op puur gezond verstand". Hij stelde dat opiniepeilingen aantoonden dat een ruime meerderheid van de bevolking voorstander is van ingrijpen op de woningmarkt.

Dezelfde decreten werden vorige week nog verworpen door het parlement. Daarop schreef Sánchez vervroegde verkiezingen uit voor 29 november. Door de ontbinding van het parlement kunnen de maatregelen nu tijdelijk worden ingevoerd en vervolgens worden voorgelegd aan een kleiner permanent orgaan van 69 parlementariërs dat tijdens de verkiezingsperiode aanblijft. Daar is wel voldoende steun om de maatregelen overeind te houden.

De decreten zijn ook naar Maricarmen Abascal vernoemd. Premier Sánchez heeft zijn medeleven betuigd met de nabestaanden na haar overlijden.

Een maand na de schilderijenroof uit het Renoir-museum in Zuid-Frankrijk heeft de Franse politie zes verdachten aangehouden. Onder hen zijn de twee vermoedelijke inbrekers, melden Franse media.

De arrestaties werden verricht in vier verschillende departementen in het zuiden en oosten van Frankrijk. De zes worden onder meer verdacht van diefstal in georganiseerd verband. Ze zijn naar Nice overgebracht voor verhoor.

Op 8 september werden uit het Musée Renoir in Cagnes-sur-Mers vier schilderijen van de bekende Franse impressionist Pierre-Auguste Renoir gestolen. De twee dieven lieten op hun vlucht twee schilderijen achter in de tuin van het museum.

Kostbaarste schilderijen

Het is nog niet duidelijk of de andere twee al terecht zijn. Het gaat om de werken Madame Colonna Romano en Jeune Femme au puits (Jonge vrouw bij de put).

De schilderijen waren in bruikleen van Musée d'Orsay in Parijs. De dieven leken goed voorbereid. Ze kwamen tegen 06.00 uur in de ochtend binnen via een glazen deur en ontvreemdden de doeken in minder dan 3 minuten. Het waren de vier kostbaarste stukken van het museum. Dat is in 1960 geopend in de laatste woning van Renoir.

Toen de politie daar aankwam, bleek dat een deel van het hekwerk was doorgeknipt, waardoor de daders het terrein op konden komen. Uit beveiligingsbeelden bleek later dat de dieven de verankering van de schilderijen in de muur hadden doorgezaagd.

Een pro-Palestijns protest op de Dam in Amsterdam is ontbonden door burgemeester Halsema. Bij de betoging werden leuzen geroepen als 'long live the 7th of October', verwijzend naar de aanslagen van Hamas in Israël op 7 oktober 2023. Demonstranten verbrandden ook een Israëlische vlag.

Betogers met mondkapjes hielden een groot groen spandoek omhoog waarop de leus 'we support Hamas' is te lezen. Mannen met sjaals voor hun gezicht hielden een spandoek vast waar 'glory to our martyrs, victory to the resistance' op stond.

Wet niet overtreden

De politie heeft naar de uitingen op de Dam gekeken en geoordeeld dat de teksten op de spandoeken de wet niet overtreden. Op de vraag of zulke teksten niet smakeloos zijn op de dag dat het bloedbad dat Hamas drie jaar geleden aanrichtte in Israël wordt herdacht, reageert een organisator: "Smakeloos? Dat weet ik niet. Het is provocatief en ik snap wel waarom mensen het doen."

De man is boos vanwege een wet die in de maak is om verheerlijking van terrorisme strafbaar te stellen. Volgens de man zou Nederland Hamas niet als terroristische organisatie moeten zien maar als politieke beweging en mag steun ervoor niet strafbaar worden.

Demonstranten die vanaf de Dam verder de stad in liepen, wilden naar de buurt gaan waar veel Joodse gebouwen staan. De politie verhinderde dat de groep die kant op kon gaan, waarna de groep voor de deur van de Stopera, het gemeentehuis, verder protesteerde. Daar werd een Israëlische vlag in brand gestoken.

Er waren naar schatting 150 demonstranten aanwezig op de Dam, ongeveer de helft van hen liep daarna verder de stad in. Om 20.15 uur werd de demonstratie ontbonden op last van de burgemeester, omdat een deel van de demonstranten de aanwijzing niet opvolgde om naar de Stopera te gaan. "Daardoor ontstond er een vrees voor wanordelijkheden", zegt een gemeentewoordvoerder. Daarop verlieten de betogers het gebied.

Gemengde gevoelens bij Oekraïners nadat bekend werd dat hun asielaanvragen bekeken moeten worden. "Aan de ene kant klinkt er lichte hoop dat er een einde komt aan de tijdelijkheid van ons verblijf, aan de andere kant weten we nog steeds niet waar we aan toe zijn", zegt Oekraïner Jamal Statsenko.

Een ervaring die Anna Bieliaieva van Vital'nya, een gemeenschap voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland, deelt. "We horen steeds meer dat mensen op de hoogte zijn van de Europese uitspraak, maar wat er nu gaat gebeuren blijft onduidelijk."

Het Europese Hof van Justitie oordeelde vorige week dat Nederland aan de slag moet met het beoordelen van asielaanvragen van ruim 140.000 Oekraïners. Een probleem voor het kabinet, want het asielstelsel komt zo nog verder onder druk te staan.

'Moeten we terug, of blijven we hier?'

Voor de Oekraïners die na het uitbreken van de oorlog hun land ontvluchtten, werd de Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor het eerst geactiveerd. Een Europese regel die is bedacht om in een situatie van een grote toestroom van vluchtelingen snel tijdelijk bescherming te bieden.

Oekraïners kregen hierdoor meteen recht op opvang, werk, medische zorg en onderwijs voor de kinderen. "Sinds het begin van de oorlog zitten ze eigenlijk in een hele fijne wachtkamer. Maar al zit je in een wachtkamer die heel comfortabel zit, het blijft een wachtkamer", zegt Mark Klaassen, universitair docent immigratierecht aan de Universiteit Leiden.

Vanuit Europa wordt de bescherming telkens verlengd, inmiddels tot maart 2028. Maar het blijft de vraag wat daarna gaat gebeuren. Die onduidelijkheid is volgens Oekraïners het grote probleem.

"Mijn zoon woont de helft van zijn leven hier. Hij spreekt Nederlands, heeft hier zijn sociale leven met vrienden", zegt Bieliaieva. "De laatste tijd vraagt hij steeds naar welke school hij gaat na groep 8. Moeten we terug, of zijn we nog hier? Ik kan daar geen antwoord op geven."

Vloedgolf asielaanvragen

Het voordeel van die speciale Europese regel is dat er niet een individuele asielprocedure doorlopen hoeft te worden. Immigratiediensten krijgen daardoor niet opeens een enorm aantal aanvragen te verwerken.

Daarmee is Nederland de mist in gegaan. De regel is hier zo uitgewerkt dat Oekraïners een asielaanvraag moesten doen, daarna kregen ze die tijdelijke Europese bescherming. De asielaanvragen zijn vervolgens gepauzeerd tot de tijdelijke bescherming afloopt. Dat mag niet, zegt het Europese Hof nu: de asielaanvragen staan los van de tijdelijke bescherming.

Aangezien Nederland de Oekraïners zo'n aanvraag heeft laten doen, moeten die ook bekeken worden. Een hoofdpijndossier voor het ministerie. "Laat staan voor de IND, die momenteel te maken heeft met een achterstand van ruim 50.000 mensen die op een beslissing wachten. Die zien daarbovenop deze vloedgolf aan behandelingen op zich afkomen", zegt Klaassen.

Oekraïners bouwen nu geen verblijfsrecht op. "Met een asielstatus bouw je verblijfsjaren op, na vijf jaar zou je in theorie Nederlander kunnen worden. Die jaren tellen bij Oekraïners nu niet mee", zegt de universitair docent immigratierecht.

Onduidelijkheid blijft

Het zal nog wel even duren voordat Oekraïners iets horen over hun asielaanvraag. Asielminister Van den Brink wil eerst de mensen behandelen die nu aankomen, daarna de wachtlijst afwerken en vervolgens komt de groep Oekraïners aan de beurt. Wel benadrukt hij in een Kamerbrief vandaag dat de Europese uitspraak geen effect heeft op de manier waarop de opvang van Oekraïners door gemeenten op dit moment is georganiseerd.

Volgens Statsenko zou een asielstatus hem wel helpen voor een eigen huis. "Met de tijdelijke bescherming is de kans dat je een hypotheek krijgt heel klein. Ook is het veel moeilijker om te huren; huurbazen doen moeilijk over die tijdelijkheid."

Het is niet zo dat alle Oekraïners op zo'n asielprocedure zitten te wachten, zegt Bieliaieva. "Natuurlijk zijn er mensen die graag terug willen. We houden van Oekraïne en het liefst waren we natuurlijk nooit weggegaan."

Totdat het ministerie heeft uitgewerkt hoe het deze situatie concreet gaat aanpakken, blijft het afwachten. "Ik hoop eindelijk duidelijkheid voor de toekomst te krijgen en niet weer een tijdelijke verlenging", zegt Statsenko.

Ook Bieliaieva wil de mogelijkheid krijgen om hier echt iets op te bouwen. "Het zou fijn zijn als we weten waar we aan toe zijn. Maar in de kern verandert er niet zo veel. Wat dit precies betekent, weten we niet."

Oldebroek hijst op Coming Out Day de regenboogvlag, maar niet op het gemeentehuis. Het christelijk-conservatieve college van de Veluwse gemeente besloot vorige week officieel om te stoppen met lhbti-beleid en de regenboogvlag niet meer te hijsen. Dat stond al in het coalitieakkoord van het Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), de SGP en Algemeen Belang Oldebroek (ABO).

Bij de Kruiskerk zal de regenboogvlag zaterdag wel wapperen. En burgemeester Tanja Haseloop-Amsing zal aanwezig zijn als de vlag wordt gehesen, hoewel het college besloot om "zonder woke-uitingen" verder te gaan.

Haseloop-Amsing (VVD) zegt tegen Omroep Gelderland dat ze niet alleen voorzitter is van het college van B en W, maar dat ze haar eigen rol en eigen lijn heeft. "Ik ben als burgemeester ook een zelfstandig bestuursorgaan, dat in de gaten moet houden dat we in dit dorp ook nog een beetje goed met elkaar omgaan. Dat er bestuurlijke integriteit is. Die rol als burgermoeder pak ik nu."

Vlaggenactie

Dominee Han Wilmink van de Kruiskerk zal de vlag hijsen, net als elk jaar. Hij vindt dat dit jaar extra belangrijk. "Dit gemeentebeleid geeft mensen een teken: je hoort er niet bij. Daar moeten we tegen in verweer en verzet komen." Ook staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid, die uit de regio komt, zal erbij zijn, schrijft Trouw.

Na de presentatie van het coalitieakkoord in juli besloot inwoner Kjeld Mooi om op staan tegen de plannen van het gemeentebestuur om het lhbti-beleid te schrappen. Bij de installatie van het college stond hij met een regenboogvlag voor het gemeentehuis. Hij kreeg veel bijval voor zijn actie, onder meer van lhbti'ers in de gemeente die zeiden dat ze hun geaardheid altijd verborgen moeten houden.

Coming Out Day is op zondag 11 oktober, maar de organisatie in Oldebroek houdt de bijeenkomst zaterdag al, uit respect voor de zondagsrust. Iedereen in het dorp die dat wil, kan een regenboogvlag krijgen om zaterdag thuis uit te hangen. Er zijn al meer dan 250 vlaggen aangevraagd.

In Nieuw-Lekkerland in de provincie Zuid-Holland zijn op tientallen plekken bekladdingen met hakenkruisen aangetroffen. De gemeente doet aangifte.

Het Reformatorisch Dagblad berichtte al eerder over de bekladdingen. Op beelden die door het dagblad zijn gedeeld zijn straatstenen te zien waarop met een verfspuitbus Israëlische vlaggen zijn gespoten. Op de plaatsen waar de davidster zou moeten staan, staat een hakenkruis.

De graffiti wordt verwijderd. Mogelijk moet een aantal tegels worden vervangen. Burgemeester Theo Segers van de gemeente Molenlanden, waar Nieuw-Lekkerland onder valt, noemt de bekladdingen tegen persbureau ANP "zeer kwalijk".

Niet eerste keer

De hakenkruisen zijn volgens de gemeente afgelopen nacht aangebracht. Een woordvoerder meldt dat inmiddels op ongeveer dertig locaties bekladdingen zijn verwijderd. "Mogelijk worden ze op nog meer plekken aangetroffen." De gemeente verwacht dat morgen alles is schoongemaakt.

Het is niet de eerste keer dat er hakenkruisen in de openbare ruimte van Nieuw-Lekkerland zijn aangebracht. Dat gebeurde eerder dit jaar ook. Toen werden straatmeubilair en bushokjes beklad vanwege de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum.

Een inwoonster van de plaats besloot toen stickers met hartjes op de hakenkruisen te plakken:

Het is vandaag exact drie jaar geleden dat de terroristische organisatie Hamas een grote aanval uitvoerde op Israël. Hierbij kwamen meer dan 1200 mensen om en werden 251 mensen in gijzeling genomen.

Vandaag worden op veel plekken ter wereld de aanslagen van Hamas herdacht, ook in Nederland, waaronder in Den Haag en Amsterdam.

Een gemeente dicht bij het vliegveld van München in de Duitse deelstaat Beieren roept inwoners op voorzichtig te zijn omdat er een wild, katachtig dier is gesignaleerd. Mogelijk is het een poema. De politie is een grote zoekactie gestart. Daarbij zijn een helikopter en drones ingezet.

Het dier is gisteravond door een jager met een nachtkijker gespot. Dat was in het natuurgebied Notzinger Moos, op enkele kilometers van het vliegveld. Hij maakte er een video van. De beelden zijn vannacht door experts bekeken en die kwamen tot de conclusie dat het mogelijk een poema is.

Geen paniek

De gemeente Erding, die de waarschuwing de wereld in stuurde, wil geen paniek veroorzaken. "We willen ervoor zorgen dat de mensen hun omgeving een beetje beter in de gaten houden", zegt een woordvoerder tegen de regionale omroep BR.

Wie het dier ziet of weet waar het zich ophoudt, moet er niet naartoe gaan maar direct de politie bellen. Hondenbezitters krijgen het advies hun hond aangelijnd te houden. "En laat uw kleine kinderen niet zonder toezicht buitenspelen", aldus de woordvoerder.

Poema en leeuw

Het zou niet de eerste keer zijn dat in Duitsland een dier voor een poema of leeuw wordt aangezien. Vorig jaar kwam in de deelstaat Saksen-Anhalt ook een zoekactie op gang naar een poema. Hij werd niet gevonden. Volgens een deskundige moet het een kat zijn geweest.

In 2023 was de politie in Berlijn 30 uur lang op zoek naar een leeuw die ontsnapt zou zijn. Ook die werd niet gevonden. Vermoedelijk ging het om een wild zwijn.

Een echtpaar uit Californië is aangeklaagd in een zaak rond de mishandeling van zeker vijftien kinderen tussen de twee maanden en dertien jaar oud. Veertien van de kinderen zouden via draagmoederschap zijn geboren. Volgens de aanklagers werden de kinderen in de villa van het stel geslagen en gestompt door kindermeisjes.

Guojun Xuan (66) en Silvia Zhang (39) hielden de meeste kinderen vast in hun villa in Arcadia, zo'n 20 kilometer van Los Angeles. De kinderen werden opgevangen in hun woning en verzorgd door kindermeisjes, zo verklaarden de aanklagers. Ze zouden uren per dag hebben doorgebracht in drie verschillende kamers van de villa, zogenaamde 'leercentra', waar de kindermeisjes toezicht hielden.

In de villa werden vorig jaar 32 bewakingscamera's aangetroffen. Het echtpaar hield volgens justitie zo de kindermeisjes in de gaten. Op beelden werd vastgelegd hoe zij de kinderen stelselmatig sloegen en hardhandig straften. Het echtpaar wordt ervan beschuldigd vrouwen te hebben geronseld om draagmoeder te worden en samen te hebben gespannen om de kinderen te laten mishandelen.

Openbaar aanklager Nathan Hochman noemde de villa een "horrorhuis". "Het aantal kinderen dat aan deze vermeende afschuwelijke mishandeling is blootgesteld, is ongekend", zei hij. Het stel werd gisteren gearresteerd en zegt onschuldig te zijn. Volgens Amerikaanse media wilden zij een grote familie creëren.

Hoofdletsel

Het onderzoek kwam op gang nadat een baby van twee maanden oud met hoofdletsel was binnengebracht in het ziekenhuis, in juli vorig jaar. Een van de kindermeisjes zou het pasgeboren kind op het hoofd hebben geslagen. Ziekenhuispersoneel vertrouwde het niet en lichtte de politie in. Tegen het kindermeisje werd vorig jaar al een arrestatiebevel uitgevaardigd, maar ze zou nog steeds op de vlucht zijn.

21 kinderen die onder het toezicht van het stel stonden, werden ergens anders ondergebracht: vijftien werden uit de villa gehaald en zes zaten elders. Het merendeel van de kinderen was tussen de één en drie jaar.

Het echtpaar werd toen al aangehouden, omdat zij zouden hebben geweten dat hun baby gewond was en niet aan de bel hadden getrokken. Het stel werd op borgtocht vrijgelaten omdat er nog geen formele aanklacht lag. Nu het Openbaar Ministerie en de politie het onderzoek hebben afgerond, kon het tweetal opnieuw worden gearresteerd.

Draagmoeders

Het echtpaar wordt behalve van de mishandelingen ook verdacht van het afleggen van valse verklaringen aan ten minste twee vrouwen die draagmoeder werden. Zhang zou hebben gezegd dat zij moeilijk zwanger kon worden.

De aanklagers verwachten dat de draagmoeders uit verschillende delen van de Verenigde Staten afkomstig waren en dat ze niet wisten dat anderen ook embryo's droegen voor het tweetal.

Een motorrijder die twee jaar geleden een dodelijk ongeluk veroorzaakte in Lelystad, is veroordeeld tot een taakstraf van 240 uur. Ook moet de 32-jarige man een schadevergoeding van 37.000 euro aan de ouders van het slachtoffer betalen.

Het ongeluk gebeurde op 2 juni 2024 op de Karperweg in Lelystad tijdens een illegaal 'drift'-event. Daarbij waren honderden toeschouwers aanwezig. Bij driften op de motor verliest de bestuurder bewust grip op het achterwiel en glijdt het achterwiel zijwaarts door de bocht.

De motorrijder uit Schiedam kwam op de verkeerde weghelft terecht en botste frontaal op een crossmotor. De 18-jarige bestuurder daarvan uit Maarssen overleed twee dagen later aan zijn verwondingen, schrijft Omroep Flevoland.

Motoren weg

Het Openbaar Ministerie had acht maanden celstraf geëist. De rechtbank komt tot een veel lagere straf, onder meer omdat de Schiedammer geen strafblad had en spijt heeft betuigd. De man deed na het fatale ongeluk zijn motoren weg en wil naar eigen zeggen nooit meer motorrijden.

De man was volgens de rechter onvoorzichtig en onoplettend, maar niet roekeloos bezig. De rechtbank schrijft in het vonnis dat de verdachte, hoewel noodlottig, feitelijk één verkeersregel heeft overtreden: het onvoldoende rechts houden.

Volgens het OM was er sprake van een illegale straatrace, maar daar is de rechter het niet mee eens. Er is door deelnemers weliswaar gedrift, maar volgens de rechtbank ging het niet om snelheid.

Een 36-jarige man uit Rotterdam die volgens het OM de organisator was van het drift-event is vrijgesproken van dood door schuld. Volgens de rechtbank organiseerde hij geen illegale straatrace en is niet met zekerheid vast te stellen of hij het startsein gaf voor de drift met fatale afloop.

Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt de invoering van de alcoholmeter. Dat is een enkelband voor mensen die veroordeeld zijn wegens een misdrijf waarbij alcohol in het spel was, en die van de rechter een alcoholverbod hebben gekregen. Het kan gaan om bijvoorbeeld een verkeersongeluk of huiselijk geweld.

De alcoholmeter neemt huidvocht en zweet op en detecteert of daar alcohol in zit. De reclassering krijgt bij alcoholinname een melding en neemt contact op met deze persoon.

Als is vastgesteld dat die inderdaad heeft gedronken, en dat het bijvoorbeeld niet om schoonmaakmiddel ging waar iemand mee aan het werk was, dan volgt er een waarschuwing.

Pilots

De wet is al door vorige kabinetten voorbereid maar ligt nu pas voor in de Kamer. De alcoholmeter werd getest in pilots waarbij veroordeelden vrijwillig mochten kiezen voor de enkelband in plaats van urine- en bloedtesten. In 2023 kregen bijna 1500 mensen een alcoholverbod of een alcohol- en drugsverbod opgelegd.

Van de mensen met een alcoholmeter pleegde 10 procent tijdens het dragen van de enkelband een delict, tegenover 51 procent van de personen met alleen urinecontroles. Deze positievere effecten waren er ook nog drie maanden na het afkoppelen van de enkelband, zo staat in politiecijfers.

Niet weigeren

Een weigering om de alcoholmeter te dragen terwijl de rechter een alcoholverbod heeft voorgeschreven wordt gezien als het weigeren van een straf. Dat geldt ook voor pogingen om de enkelband af te doen.

Alcoholmeters kosten rond de 1500 euro. Bij vernieling of verlies moet de drager de kosten betalen. In tegenstelling tot een enkelband kan een alcoholmeter niet traceren waar iemand is.

De VN-organisatie voor migratie en hulp aan vluchtelingen (IOM) slaat alarm over de situatie in Jemen. Sinds het weer oplaaien van de strijd tussen de Houthi's en het regeringsleger, begin vorige maand, zijn zo'n 200.000 Jemenieten op de vlucht geslagen.

"Mensen rennen voor hun leven maar vinden nergens veiligheid", zegt IOM-directeur Amy Pope. "Ze hebben nu onderdak, eten en veiligheid nodig. Onze mensen zijn ter plekke, maar de financiering niet."

Pope vraagt donorlanden om in actie te komen. "Jemen mag geen vergeten crisis worden. De wereld heeft de middelen om te helpen. Die moeten nu gebruikt worden."

Ruin dertien jaar

Voor veel vluchtelingen is het niet de eerste keer dat ze hun woonplek moeten verlaten. De burgeroorlog in Jemen duurt al ruim dertien jaar. Die begon met een opstand van de door Iran gesteunde Houthi's. Het regeringsleger heeft de steun van Saudi-Arabië.

Door bemiddeling van de VN kwam in 2022 een staakt-het-vuren tot stand. Dat werd vorige maand doorbroken door een offensief van de Houthi's. Die kregen het hele gebied langs de Rode Zee in handen.

Van daaruit worden met raketten en drones vliegvelden, militaire complexen en olie-installaties in Saudi-Arabië onder vuur genomen, ook vandaag weer. De veroveringen vergroten de mogelijkheden voor de Houthi's om het scheepvaartverkeer onder vuur te nemen in de Straat van Bab al-Mandab, de verbinding tussen de Golf van Aden en de Rode Zee.

Saudi-Arabië en het Jemenitische regeringsleger zijn een tegenoffensief begonnen om de Houthi's terug te dringen. De strijd speelt zich op dit moment vooral af bij de plaats Dhubab aan de Rode Zee en in het gebied ten zuiden van de stad Ta'izz.

Dit zijn beelden van maandag van het offensief van het regeringsleger bij de Straat van Bab el-Mandeb:

De afgelopen jaren zijn in Nederland tussen de 6000 en 11.000 woningen gekocht met vervalste papieren. Door te frauderen bij de aanvraag van de hypotheek weten criminelen de huizen in handen te krijgen om er illegale activiteiten te ontplooien. Dat staat in een nog niet gepubliceerd rapport dat volgens ingewijden al ruim zes maanden bij het ministerie van Justitie en Veiligheid ligt.

Het rapport is opgesteld door het Financieel Expertise Centrum, dat van het vorige kabinet de opdracht kreeg om onderzoek te doen naar de "aard en omvang" van hypotheekfraude in Nederland.

Kamerleden, maar ook de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en de beroepsvereniging van notarissen maken zich al enige jaren grote zorgen over deze vorm van fraude. Criminelen weten panden op te kopen met behulp van bijvoorbeeld vervalste loonstroken, werkgeversverklaringen, jaarcijfers of belastingaangiften.

Ondermijning

De gekochte woningen worden gebruikt voor "witwassen, illegale verhuur, arbeidsuitbuiting, drugscriminaliteit en andere vormen van ondermijning", zei NVB-voorzitter Medy van der Laan vandaag in de Tweede Kamer. Ze was daar voor een hoorzitting over ondermijnende criminaliteit.

Er wordt al maanden gewacht op de uitkomsten van het rapport, dat in maart klaar zou zijn. "Hypotheekfraude vindt in toenemende mate plaats", aldus Van der Laan. "Er vindt uitbuiting plaats, oplichting en nog heel verschrikkelijke andere dingen. En het verstoort de leefbaarheid van een wijk."

In 2024 kwamen via het Financieele Dagblad al berichten naar buiten over een crimineel netwerk dat tussen 2018 en 2023 honderden woningen in de regio Amsterdam heeft gekocht via gesjoemel. Die panden bleken gebruikt te zijn voor onder meer opslag van geld en drugs en er werden arbeidsmigranten ondergebracht. De fraudeurs, veelal Bulgaarse arbeidsmigranten, waren in dienst genomen door administratiekantoren om loonstrookjes te vervalsen.

In de Tweede Kamer stelden onder meer VVD en NSC er vragen over aan het toenmalige kabinet. Ook Pro dringt al langer aan op maatregelen. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie van notarissen (KNB) wijst ook op "gebrekkige wetgeving" en "beperkte mogelijkheden tot informatie-uitwisseling".

Checken bij fiscus

Net als banken zouden notarissen de mogelijkheid willen om inkomensgegevens te verifiëren bij de Belastingdienst. Dat zou geen probleem moeten zijn. "We respecteren alle gevoeligheden rondom privacy. We willen bij een aanvraag alleen maar checken of de gegevens die we hebben gekregen wel kloppen", zei Van der Laan.

Kamerlid Mutluer van Pro dringt erop aan dat het rapport en de aanbevelingen nu zo snel mogelijk naar de Kamer worden gestuurd. Volgende week staat er ook een debat over dit onderwerp gepland.

Bij een steekpartij bij een school voor beroepsonderwijs in het noorden van Polen zijn tien gewonden gevallen. Een 19-jarige student van de school kon in de omgeving worden gearresteerd.

De gewonden zijn vijf leerlingen, twee leraren, twee omstanders en de dader. Die laatste verwondde zichzelf, melden de lokale autoriteiten. Niemand is in levensgevaar. Wel liep één persoon ernstige verwondingen op en is een aantal slachtoffers per helikopter naar een ziekenhuis overgebracht.

De aanval met een "scherp voorwerp" vond rond 11.00 uur plaats in Ostroleka, ongeveer 120 kilometer ten noordoosten van Warschau. Over een mogelijk motief hebben de autoriteiten niets bekendgemaakt.

De politie deelde een foto van de arrestatie:

De verdachte kon op minder dan een kilometer van de school worden aangehouden, nadat hij was weggevlucht. Hij is met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Twee uur na de aanval maakte de burgemeester van Ostroleka bekend dat de school gesloten blijft, zodat de autoriteiten de plek van de aanval kunnen onderzoeken.

Daniel B., de Duitse man die verdacht wordt van de moord op Paul Vossen uit het Limburgse Herkenbosch, wordt nu ook verdacht van moord op zijn moeder. Dat maakte justitie vanmiddag bekend in de rechtbank in Roermond.

De vrouw wordt al bijna twee jaar vermist. Politie en justitie hadden al "sterke aanwijzingen" dat B. iets met de vermissing van zijn moeder te maken had, maar niet voldoende voor een formele verdenking van moord.

Nu is dat dus anders. Welke nieuwe bewijzen of aanknopingspunten er zijn, heeft het Openbaar Ministerie niet bekendgemaakt. De 48-jarige B. is vorige maand verhoord over de verdwijning van zijn moeder.

In een opslagruimte in de Duitse gemeente Heinsberg werden eerder al spullen met bloed van de vrouw gevonden. In een andere opslagruimte, die op haar naam stond, lagen scheppen en een hark. De vrouw had zelf geen tuin. De politie vermoedt dat de spullen gebruikt zijn om de vrouw te begraven.

B. ontkent alle betrokkenheid bij haar verdwijning. Ook heeft hij naar eigen zeggen niets te maken met de dood van Paul Vossen.

Woningoverval

Daniel B. werd in september vorig jaar gearresteerd op verdenking van de moord op Vossen, eerder die maand. Het OM denkt dat de man om het leven werd gebracht bij een mislukte woningoverval. Vossen (66) was net met pensioen en werd met zware verwondingen in de tuin van zijn villa in Herkenbosch gevonden. Hij overleed kort daarna.

B. woonde op dat moment niet ver van Herkenbosch. Het appartement in Montfort waar hij werd gearresteerd, stond op naam van zijn moeder Teresa Krug. De vrouw van Poolse afkomst was sinds maart 2025 niet meer gezien, maar nooit als vermist opgegeven. Zoektochten naar haar lichaam leverden tot nu toe niets op.

De twee zaken worden gelijktijdig behandeld, schrijft L1 Nieuws. Dat gebeurt waarschijnlijk volgend jaar.

In het vanmiddag rustige centrum van Hoogeveen wijst een terrasbezoeker nieuwsgierig naar een groepje tieners die zich ophouden bij een monument. "Zijn het de kinderen die daar zitten?", vraagt hij aan een restaurantmedewerker. "Ja", legt die uit. "Maar ze kunnen ver gaan hoor." Overdag is het Kerkplein bij de Hoofdstraat nog vredig, maar de afgelopen avonden vlogen vuurwerk, eieren en stenen door de lucht.

Voorbijgangers en ondernemers worden geïntimideerd door een groep jongeren tussen de 10 en 17 jaar oud. Daarom grijpt de gemeente Hoogeveen in. Burgemeester Martijn Breukelman stelt na avonden van onrust met ingang van vandaag een veiligheidsrisicogebied in, om preventief te kunnen fouilleren. De camera's die een aantal dagen geleden zijn neergezet hadden nog niet het gewenste effect. Net als het samenscholingsverbod.

Waar de onrust vandaan komt is voor de gemeente niet helemaal duidelijk. Verveling zou een rol spelen. "Maar het gaat om gedrag dat we absoluut niet accepteren", benadrukt burgemeester Breukelman. Daarom is voor de gemeente de maat vol: "De tijd van overleg is voorbij, we treden nu hard op."

Onveilig

Voor ondernemers en inwoners is de situatie onhoudbaar geworden. Erwin Slomp, voorzitter van Stichting Binnenstad Hoogeveen, ziet hoe het winkelklimaat onder de onrust lijdt. "Mensen voelen zich niet meer veilig als er cobra's of ander vuurwerk naar ze toe worden gegooid. Winkeliers en hun personeel worden geïntimideerd en bezoekers durven de Hoofdstraat niet meer in. Dit is een grens die is overschreden."

De afgelopen avonden werden meerdere jongeren door de politie van hun fatbikes getrokken, aangehouden of bekeurd. Bij fouilleringen stuitte de politie niet alleen op vuurwerk, maar ook op steekwapens en boksbeugels. Vrijwel allemaal zijn ze minderjarig, dus gaat politie ook het gesprek met de ouders aan.

'Dood dorp'

Volgens de jeugd die vanmiddag in het centrum is, is het motief van de relschoppers vooral een combinatie van verveling, groepsdruk en zucht naar sensatie. "Mensen willen gewoon stoer doen en laten zien dat ze maffia zijn," vertelt een 15-jarige jongen op een fatbike. "Ze willen gewoon vechten met de politie."

Een blonde jongen van net 13 jaar vertelt dat de jongens die 's avonds voor overlast zorgen elkaar kennen uit Hoogeveen. Ze komen van verschillende scholen. In online groepen trommelen ze elkaar op om ook te komen. "Eindelijk gebeurt er wat in dit dode dorp. Als iedereen er is, is het gezellig. Het is nu vooral de politie uitdagen met vuurwerk en dan zo snel mogelijk wegrijden."

Dat de situatie uit de hand loopt, begrijpt hij wel: "Mijn ouders vinden het afschuwelijk. Ik mag 's avonds nog wel afspreken maar eigenlijk niet meer in het centrum komen." Een vraag of hij naar zijn ouders gaat luisteren wordt slechts beantwoord met een glimlach.

Oproep aan ouders

Samen met het Openbaar Ministerie brengt de gemeente de identiteit van de overlastgevers in kaart. Inmiddels zijn er al meer dan 65 namen bekend. Hun ouders kunnen allemaal een brief verwachten.

Zowel de burgemeester als de binnenstadvereniging wijst nadrukkelijk naar de rol van de opvoeders. Breukelman: "14- of 15-jarigen met messen of boksbeugels, dat is geen kattenkwaad meer." En ook Slomp doet een dringende oproep aan ouders: "Weet waar je kind 's avonds uithangt en wat het doet. Daar ligt ook een eigen verantwoordelijkheid."

In een parkeergarage in Zoetermeer zijn de afgelopen tijd verschillende auto's in brand gestoken. De eerste brand was op 14 augustus en vorige week volgden branden op 30 september en 4 oktober.

In de nacht van maandag op dinsdag werden twee auto's in brand gestoken en werd geprobeerd een derde in brand te steken, meldt de politie. Ook auto's die naast de brandende auto's geparkeerd stonden, liepen schade op.

Alle branden waren 's nachts. De politie onderzoekt of er een verband is tussen de brandstichtingen en roept getuigen op zich te melden.

Cameratoezicht

Boven de parkeergarage aan de Parkdreef zijn woningen. Bij de laatste brand van gisternacht moesten bewoners enige tijd hun huis uit.

De gemeente Zoetermeer stelt cameratoezicht in, meldt het Zoetermeers Dagblad. De hoop is dat dat nieuwe incidenten voorkomt. Daarnaast kan dankzij het toezicht eerder worden ingegrepen.

In Apeldoorn is een vliegramp van tachtig jaar geleden na tien jaar weer herdacht. Het ongeluk eiste destijds het leven van 22 schoolkinderen en de piloot. Bij de herdenking vandaag werden toespraken gehouden en kinderen legden kransen neer bij een monument.

Op 7 oktober 1946 vloog een beginnend piloot met een militair vliegtuig over Apeldoorn heen. Hij was uitgekozen om naar Nederlands-Indië te vliegen, maar moest daarvoor nog een proefvlucht maken.

De bedoeling was om dat te doen in de buurt van het vliegveld Valkenburg, bij Katwijk. Maar de piloot besloot naar Apeldoorn te vliegen, specifiek naar de toenmalige Christelijke HBS, het huidige Christelijke Lyceum. Hij zou zijn moeder willen imponeren, die daar in de buurt woonde.

Maar het ging fout. De piloot raakte met een vleugel de schoorsteen van de school, waardoor de brandstoftank loskwam en door het dak van de gymzaal naar beneden kwam.

Op dat moment waren 27 leerlingen aan het sporten in de zaal. De benzine van het vliegtuig vatte vlam en 22 leerlingen kwamen om het leven. Ook de piloot overleefde de ramp niet. Zijn moeder snelde na het ongeluk naar de school. Daar overleed ze aan een hartaanval toen ze hoorde dat haar zoon was omgekomen.

Jongens overleden

De ramp maakte een enorme indruk op de inwoners van Apeldoorn. Dat weet Dies Griffioen maar al te goed. De 80-jarige vrouw was op het moment van de ramp net geboren, maar het incident raakte ook haar familie. "Iedereen in Apeldoorn heeft op een gegeven moment dat vliegtuig gehoord", zegt ze. "Het is wel drie keer over de HBS gevlogen voordat het neerstortte."

Haar oma kreeg te horen dat haar zoon, Griffioens oom Willem van Kampen, bij het ongeluk zwaargewond was geraakt. Later kwam hij te overlijden.

Griffioen denkt ook aan de gymleraar, die het moeilijk had na ramp. "Hij is zelf die school in gelopen om kinderen te zoeken en heeft eigenlijk zijn hele leven gevonden dat hij had moeten sterven in plaats van alle jongens."

Zwijgen

Na het ongeluk werd er niet meer over gesproken, zegt Griffioen. "De kinderen kregen de opdracht om te zwijgen over de ramp. Onderling praatten ze natuurlijk een beetje, maar het mocht niet. Het moest stilgezwegen worden. Na de oorlog was er zo veel leed, dat de strategie van de ggz was: stilzwijgen."

Veertig jaar na de ramp werd de eerste herdenking gehouden. In 2016 gebeurde dat voor het laatst. Tot nu. "Ik dacht eerst: ik wil dit niet meer", zegt Dies Griffioen. "Maar dan kruipt die hele angst van vroeger weer terug. Zoals bij ons thuis, dat het ongeluk niet verwerkt werd. Dat wil zeggen dat je continu een soort gigantisch verdriet hebt", legt ze uit. "En dat is alsof er een vliesje wordt weggehaald van de wond. En dat komt dan helemaal weer boven."

Griffioen staat vandaag stil bij de jongens die om het leven zijn gekomen, maar ook bij het grote verdriet van de nabestaanden. "Het is ook een soort herdenken en erkennen van het verdriet."

Lionel Messi heeft voor het laatst gespeeld in het blauw-wit van Argentinië. Vannacht nam hij afscheid als international tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tegen Benin. Met tranen, vuurwerk en mooie woorden werd de voetballer geëerd. Lionel Messi is de meest gedecoreerde voetballer ooit: met 47 voetbalprijzen. Zo werd hij het vaakst uitgeroepen tot beste voetballer ter wereld.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Maar dat verliep niet zonder slag of stoot, vertelt sportjournalist Edwin Winkels. Hij volgde Messi van dichtbij in Barcelona en hoorde al begin deze eeuw over een jongen in de jeugdopleiding van de club die heel erg goed zou zijn. Bij FC Barcelona lukt het Messi op te klimmen en hoge ogen te gooien. Maar zijn band met het nationale elftal van Argentinië is grilliger. Hoe werd hij toch de voetbalheld van wie nu afscheid is genomen?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Max Smedes

Door een kapotte hoofdleiding is een winkelstraat in het centrum van Schiedam vanochtend onder water gelopen. Op sommige plekken stond het water 20 centimeter hoog. De financiële schade loopt in de tonnen.

Bij werkzaamheden in de Hoogstraat werd de hoofdwaterleiding geraakt, waardoor het water de straat in liep. Bij sommige winkels liep het ook naar binnen. Waterbedrijf Evides heeft de hoofdkraan afgesloten om meer schade te voorkomen.

'Alles is nat'

"Ik kom aanfietsen en ik heb ineens een hele natte winkel", zegt een winkelier tegen de regionale omroep Rijnmond. "Van voor tot achterin het magazijn." Ze heeft een winkel waar mensen spullen kunnen verkopen die ze zelf hebben gemaakt. "Nieuwe, oude en gemaakte spullen. Alles is nu nat."

Dweilen gaat moeilijk, zegt ze, omdat het water nergens heen kan. "De brandweer komt wel helpen om de boel droog te krijgen, met een soort stofzuiger voor water."

Bij een architectenbureau verderop is de boel wel droog gebleven. "We hebben meteen water getapt, zodat we nog koffie kunnen zetten", zegt een medewerker. "Nu is het water afgesloten."

Niet klaar voor intrek

De werkzaamheden vonden plaats bij negen nieuwe huurwoningen in de Hoogstraat. Die zouden half november klaar voor intrek moeten zijn, maar dat loopt nu vertraging op omdat vier woningen waterschade hebben. "We moeten alles openmaken", zegt aannemer Julias Huis in 't Veld. "Gipsplaten eruit, leidingen controleren. De isolatie moet er ook uit, anders komen er schimmels. Het is heel veel extra werk."

De lekkage is ook een financiële tegenvaller, zegt de aannemer. "De schade loopt tot in de tonnen. Mensen moeten helaas nog langer op hun woning wachten. En het ergste is dat veel bedrijven en winkeliers hier last van hebben."

Lek dicht

Brandweermensen helpen om het water weg te voeren. Ze zetten bijvoorbeeld putten open zodat het beter kan wegstromen.

De precieze plek van het lek is nog niet bekend, zegt Evides. Het onderzoek daarnaar kan nog tot het einde van de middag duren.