NOS Nieuws - Algemeen

Bij een huis in Assen heeft vannacht opnieuw een explosie plaatsgevonden. Het is al de derde ontploffing in een week bij deze woning aan de Entingestraat. De politie Drenthe vermoedt een verband met twee andere explosies die recent in Assen plaatsvonden.

In acht dagen tijd vonden in Assen vijf explosies plaats op verschillende plekken, twee aan de Klaverstraat en dus drie aan de Entingestraat. Alle ontploffingen waren 's nachts. De twee straten liggen enkele kilometers van elkaar verwijderd.

Naar aanleiding van de golf explosies besloot de politie camera's te plaatsen en extra te surveilleren. Vannacht vond toch weer een explosie plaats, ditmaal aan de achterkant van de woning aan de Entingestraat, De camera's staan volgens persbureau ANP aan de voorzijde van de woning.

De politie vraagt getuigen om zich te melden en vermoedt dat de incidenten met elkaar in verband staan. Buurtbewoners zeggen tegen RTV Drenthe dat kort na de explosie iemand weg is gerend. Er zijn nog geen aanhoudingen verricht.

In Zwolle is vannacht een stapel afval in brand gevlogen, recht voor een flat. De brand sloeg al snel over op een flatwoning op de begane grond. Vervolgens moesten zestien appartementen worden ontruimd.

Meerdere appartementen zijn zwaar beschadigd en onbewoonbaar. Sommige bewoners die vannacht naar buiten moesten, kunnen wel weer terug naar huis. Wanneer dat kan, is niet duidelijk.

De politie doet onderzoek naar mogelijke brandstichting bij het pand. "Vooralsnog kan brandstichting niet worden uitgesloten", zegt de politie. "Maar ook wordt er vanzelfsprekend gekeken naar andere scenario's."

Volgens een woordvoerder van de Veiligheidsregio IJsselland woonde in het appartement waar de buitenbrand naar oversloeg een hamsteraar. "De begane grond lag van de vloer tot het plafond eigenlijk helemaal vol met van alles en nog wat. Het was afgeladen vol." Daardoor kon de brand snel groter worden. "Hoe meer brandbaar materiaal, hoe sneller het vuur zich ontwikkelt natuurlijk", aldus de woordvoerder.

Meerdere hulpdiensten zijn opgeroepen vanwege een incident op een schip bij Urk. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio Flevoland is er mogelijk sprake van een explosie aan boord.

Daarbij zijn mogelijk twee mensen te water geraakt, zegt de veiligheidsregio. Wat er precies is gebeurd, is nog onduidelijk.

Op beelden is te zien hoe hulpdiensten in hoog tempo naar het schip varen:

Onder meer een traumahelikopter is opgeroepen. Ook reddingsdienst KNRM en de Kustwacht zijn gealarmeerd.

Volgens een verslaggever van Omroep Flevoland cirkelen een helikopter en vliegtuig boven de boot.

De bosbranden in Griekenland breiden zich steeds verder uit en de schade neemt verder toe. In het hele land is inmiddels naar schatting zo'n 12.000 hectare bos en landbouwgrond verwoest. Dat komt neer op ruim twee keer de oppervlakte van Nationaal Park De Hoge Veluwe.

Ten noordwesten van de hoofdstad Athene woeden verschillende natuurbranden. In de regio Groot-Athene is het een na hoogste waarschuwingsniveau voor natuurbranden van kracht.

Doordat het hard waait in grote delen van Griekenland breiden de branden zich snel uit en is het vuur moeilijk te blussen. In sommige gevallen konden blusvliegtuigen zelfs geen water lozen wegens te hevige turbulentie.

'Buitengewoon moeilijke dagen'

Premier Kyriakos Mitsotakis schrijft in een verklaring dat Griekenland te maken heeft met "extreme weersomstandigheden". Op sommige plaatsen werd windkracht 10 gemeten, ook werden windsnelheden van 100 kilometer per uur waargenomen.

Mitsotakis zegt dat Griekenland op buitengewoon moeilijke dagen terugkijkt, waar hij donderdag al de vrees voor uitsprak. "Er zijn momenten waarop de natuur en de intensiteit van weersverschijnselen, elke menselijke planning en operationele capaciteit te boven gaan", aldus de premier. Drie Griekse brandweerlieden kwamen tot dusver om door de branden.

Snelheid van vlammenwerper

Een van de grootste branden ontstond vrijdag in het gebied Boeotië, bij de populaire badplaats Porto Germeno aan de Golf van Korinthe. Die breidde zich vervolgens uit richting het westen van de regio Attica. Volgens lokale autoriteiten zijn in Porto Germeno en omliggende dorpen tientallen woningen beschadigd of verwoest. De brandweer probeert te voorkomen dat het vuur de westelijke buitenwijken van Athene bereikt.

Volgens de publieke omroep ERT ligt het kritieke front nu in Veniza en het gebied daaromheen, waar het vuur "oncontroleerbaar woedt". Het vuur zou zich "met de snelheid van een vlammenwerper verspreiden". De autoriteiten roepen inwoners op om richting het noordoosten te evacueren.

'Megabrand'

Onderzoeker Theodore Giannaros van het Nationaal Observatorium denkt dat alleen al de brand rond Porto Germeno een gebied van meer dan 10.000 hectare heeft getroffen. Hij verwacht dat de natuurbrand als een megabrand wordt aangemerkt, schrijft hij hij op Facebook.

Er zijn bijna 500 brandweerlieden op de been om het vuur rond Athene te bestrijden. Ook worden 39 blusvliegtuigen ingezet. In het noorden van het schiereiland Peloponnesos, bestrijden ongeveer honderd brandweerlieden twee andere natuurbranden. Ook op de eilanden Kreta, Paros en Kefalonia woeden branden.

In Indonesië zijn ten minste vijf mensen om het leven gekomen nadat brand was uitgebroken op een ferry. Volgens Indonesische media zijn 41 mensen nog vermist.

De ferry was onderweg van Surabaya naar Makassar, volgens de reddingsdiensten waren 271 mensen aan boord. De kapitein van het schip maakte tussen 06.00 en 07.00 uur lokale tijd melding van de brand. Daarna was de kapitein niet meer bereikbaar, zeggen de autoriteiten.

Het Indonesische medium Katadata meldt dat passagiers zich tijdens de brand vastklampten aan de brug en de boeg van het schip.

Verschillende passagiers sprongen volgens Katadata in zee om zichzelf te redden. Een aantal van hen werd later gered door een van de vier schepen die zijn komen helpen bij de reddingsoperatie, die nog altijd gaande is.

Vooralsnog is onduidelijk waardoor de brand is ontstaan.

Meer ziekenhuizen in Nederland gaan een gevoelig type abortus uitvoeren. Het gaat om de afbreking van zwangerschappen tussen de 22ste en 24ste week. Abortussen tot 24 weken zijn in Nederland toegestaan, maar zijn in een beperkt aantal ziekenhuizen mogelijk.

Het UMCG in Groningen is blij dat de zorg over meerdere ziekenhuizen wordt verdeeld. Het ziekenhuis stelt dat de emotionele en fysieke druk groot is bij late abortussen. "Een late abortus is emotioneel heel moeilijk, ook voor onze zorgverleners. Het went nooit. Daarom moeten we dit werk beter verdelen", zegt Sanne Gordijn, hoofd verloskunde in het UMCG.

Vanwege de beperkte mogelijkheden in Nederland wijken sommige vrouwen nu noodgedwongen uit naar Spanje, Groot-Brittannië of sommige staten in de VS.

Proef

Het OLVG in Amsterdam is een van de ziekenhuizen die meedoen aan de proef waarbij zwangerschappen tussen de 22ste en 24ste week worden afgebroken vanwege een 'sociale indicatie'.

De zwangerschap is dan bijvoorbeeld ongewenst of ongepland. Volgens de beroepsvereniging van gynaecologen (NVOG) overwegen verschillende andere ziekenhuizen om mee te doen aan de pilot.

Medische risico's

Berichtgeving over de proef leidde tot onrust, schrijft RTV Noord. Volgens Gordijn van het UMCG dachten mensen onterecht dat de regels rond late abortussen zouden veranderen. "Herverdeling van deze zorg betekent niet dat er iets verandert aan het huidige beleid", benadrukt ze.

Een late abortus gebeurt altijd in een ziekenhuis vanwege de medische risico's van een langere zwangerschap. "Na 22 weken is het risico op medische problemen zo groot, dat deze zorg wordt begeleid in een ziekenhuis", zegt Gordijn.

Goede zorg belangrijk

Het UMCG benadrukt het belang van goede en zorgvuldige zorg voor zwangere vrouwen die in een moeilijke situatie verkeren. Volgens Gordijn denken vrouwen heel goed na over de beslissing over een abortus.

Samen met de zwangere bespreken zorgverleners en medisch maatschappelijk werkers de situatie en de vervolgstappen. Ze praten daarbij ook over andere keuzes, zoals adoptie. Ook is er psychologische hulp mogelijk.

"De indicatie voor een zwangerschapsbeëindiging is veelal een combinatie van allerlei factoren. Daarbij staat de nood van de zwangere voorop. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen medische en niet-medische indicaties", zegt Gordijn.

Het UMCG wil deze zorg dan ook blijven bieden. "Voor ons staat voorop dat vrouwen die voor deze zorg in aanmerking komen, altijd tijdig toegang hebben tot passende en zorgvuldig georganiseerde zorg", aldus Gordijn.

Enkele honderden

In 2024 werden in Nederland ruim 39.000 abortussen uitgevoerd. 331 daarvan zijn vielen volgens het ministerie van Volksgezondheid tussen de 22ste en 24ste week.

Akkerbouwer Renze Rispens kwam het tegen in een vakblad en kort daarna stond het op zijn land: quinoa. Het is gezond, rijk aan eiwitten én het kan goed tegen verzilting. Door droogte hebben steeds meer boeren in kustprovincies daar last van. Inmiddels verbouwen meer dan 24 boeren in Nederland het Zuid-Amerikaanse zaad.

Het bedrijf van Rispens staat tegen de zeedijk bij het Groningse Vierhuizen. Het is een gebied dat altijd al last had van verzilting, waarbij de bodem zouter wordt. "Maar dat wordt er in de toekomst niet beter op natuurlijk", zegt hij. Quinoa leek hem daarom goed om toe te voegen aan zijn gewassen.

Door droogte is er te weinig zoet water om zout van de zee tegen te houden. Ook kan zout omhoogkomen als het erg droog is. Verzilting is een groot probleem voor de landbouw en de natuur langs de kust, want planten kunnen slecht tegen zout water. Dat terwijl Nederland juist vaker en langduriger droogte kan verwachten door klimaatverandering.

Interessante oplossing

Te veel zout in de bodem beïnvloedt de akkerbouw dus enorm. Uien kunnen er slecht tegen en ook de opbrengst van aardappelen wordt minder. "Er zijn allerlei ingenieuze oplossingen om tóch uien te telen, maar daar zitten grenzen aan", ziet onderzoeker Robert van Loo van Wageningen University & Research. "Op een gegeven moment kan het niet meer en dan is quinoa financieel interessant voor een boer."

Door partner GreenFood50 wordt Van Loo ook wel 'Mister Quinoa' genoemd. In de jaren 90 is hij begonnen met het veredelen van quinoa. Daarvoor gebruikte hij twee soorten: een uit Ecuador en de ander uit Chili. De dagen in Nederland zijn langer dan in Ecuador, iets waar het quinoazaad uit die regio niet tegen kon.

Het Chileense zaad had een ander probleem. Dat was te bitter, wat in Zuid-Amerika mechanisch en met water wordt verwijderd. "Maar dat is veel te duur in Europa." Daarom heeft Van Loo de twee rassen met elkaar gekruist. "Dat is de basis van de Europese teelt."

Quinoa als zoutkampioen

Quinoa is duizenden jaren geleden ontstaan langs de randen van het Titicacameer in de Andes. Dat was ooit een zoutwatermeer, maar het zout is inmiddels verdund en weggelopen. Door evolutie in die regio is quinoa zo zouttolerant geworden.

Quinoa kan prima overleven als er 12 gram 'keukenzout' in een liter water zit, berekende Van Loo. Ter vergelijking: aardappelen krijgen het al moeilijk bij 1 gram zout per liter.

De meeste boeren die quinoa telen hebben een contract met GreenFood50, het bedrijf dat is opgericht om lokaal geteelde quinoa te gaan verkopen. Oprichter Marc Arts: "We zijn van nul begonnen. Nu hebben onze boeren ongeveer 200 hectare aan quinoa." Dat levert 600 ton quinoa per jaar op. Naast deze 24 boeren zijn er nog enkele zelfstandige boeren die quinoa telen.

Dat er inmiddels genoeg quinoa beschikbaar is in Nederland om een afzetmarkt te creëren, is te merken. Jumbo heeft besloten om met het huismerk alleen nog maar biologische quinoa uit Nederland te verkopen. De komende drie jaar heeft de supermarkt een contract met twaalf Nederlandse boeren via GreenFood50.

Het kost momenteel meer geld om Nederlandse quinoa in te kopen dan het zaad uit Zuid-Amerika, zegt duurzaamheidsmanager Marjolein Verkerk van Jumbo. "Maar we hebben er vertrouwen in dat dit uiteindelijk rechttrekt."

Hoeveel quinoa nu wordt gegeten in Nederland is onduidelijk. Jumbo wil de exacte verkoopcijfers niet delen. "Maar jaarlijks verkopen we in elk geval honderdduizenden pakken van ons huismerk", zegt Verkerk.

Nicheproduct

De hype rondom quinoa ontstond in Nederland in 2013, herinnert Van Loo zich. Maar het was niet bij iedereen populair. Of zoals Ramon Cijffers van GreenFood50 het verwoordt: "Het had een soort geitenwollensokken-imago." Beiden vinden dat quinoa nu een stuk gewoner is geworden. "Het ligt overal en veel meer mensen kopen het", aldus Van Loo.

Het is nog wel een nicheproduct, erkent Rispens, die vorig jaar is begonnen met quinoa. "Maar dat kan best groeien. En die plantaardige eiwitten zijn helemaal in." En zelfs met de huidige droogte staat de quinoa op de akkers van Rispens er goed bij.

De Amerikaanse president Trump zegt dat hij de aanvallen op Iran heeft stopgezet, omdat er een overeenkomst in de maak is om een einde te maken aan de oorlog. Er zou een akkoord op hoofdlijnen liggen. Hij voegt er de waarschuwing aan toe dat "een deal" wel snel beklonken moet zijn.

Op sociale media schrijft hij dat onder de afspraken de Straat van Hormuz onvoorwaardelijk opengaat en dat er een eind komt aan de nucleaire dreiging van Iran. Hij maakte de draai na berichten in Amerikaanse media dat de VS en Israël dit weekend ongekend zware aanvallen op de Iraanse energievoorzieningen wilden uitvoeren.

Trump zei vrijdag volgens CBS News dat de aanvallen zo zwaar zouden zijn dat Iran op een gegeven moment zou zeggen het niet meer aan te kunnen. Amerikanen in het Midden-Oosten werden gewaarschuwd zich voor te bereiden om te vertrekken bij een escalatie van het geweld.

Druk op Trump

Trump zegt dat Iran en andere landen in het Midden-Oosten hem hebben gevraagd om de aanvallen te staken om de overeenkomst te kunnen afronden. Israël zal volgens Trump met de VS samenwerken om te proberen de deal met Iran rond te krijgen. Israël heeft daar nog niet op gereageerd.

Trump zei dat hij de aanval heeft afgeblazen "in het toekomstige belang van de WERELD en ook voor het voortbestaan van een succesvol en welvarend Iran".

De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman - bekend als MBS en de facto de leider van het land - heeft ook met Trump gesproken. In een telefoongesprek heeft hij het belang van gesprekken benadrukt om de spanning te verminderen, meldt het Saudische staatspersbureau. De oorlog van de VS en Israël tegen Iran duurt nu vijf maanden.

Het regime in Teheran heeft nog niet gereageerd op Trumps beweringen. Het beschuldigde de VS er gisteren nog van de dreiging op te voeren en zei dat elke staat in de regio die samenwerkt met Washington zou "worden verzwolgen door de vlammen van de oorlog".

TACO

Trump staat ook in de VS onder druk om een einde te maken aan de oorlog met Iran. De economische gevolgen, waaronder de hoge brandstofprijzen, leiden tot onvrede.

Het is niet de eerste keer dat Trump heeft gedreigd met vernietigende aanvallen om daarna toch in te binden. Hij deed dit zeker vijf keer eerder. Het draaien van Trump, ook op andere vlakken, heeft een eigen satirische term gekregen: TACO. Dat staat voor Trump Always Chickens Out, oftewel: Trump durft nooit door te zetten. De term is bedacht door de Financial Times. Nieuwssite The Week zette een aantal van dit soort momenten op een rij.

In het Westelijk Havengebied in Amsterdam zijn zeven caravans door brand verwoest. De brand brak vanochtend vroeg uit op caravanpark 't Landje. Daarbij ontstonden dikke rookwolken, die tot in de wijde omtrek te zien waren. Het vuur greep snel om zich heen.

Op 't Landje wonen met toestemming van de gemeente zo'n veertig zogenoemde stadsnomaden in caravans, woonwagens en zelfgebouwde huisjes. Het terrein werd ontruimd, niemand raakte gewond. Voor de bewoners van de uitgebrande caravans wordt naar opvang gezocht.

De brandweer verwacht nog uren bezig te zijn met nablussen. Een kraan moet de brandende resten uit elkaar trekken om er goed bij te kunnen. De oorzaak van de brand is nog niet duidelijk.

Kijk hier naar beeld van de brand die de caravans verwoestte:

Het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam is beklad. Dat gebeurde rond 05.15 uur vanmorgen.

Op foto's is te zien dat met gele en blauwe graffiti verschillende teksten op het monument zijn gespoten. Ook is er een doodshoofd op gekalkt, dat lijkt op een symbool dat wordt gebruikt bij GenZ-protesten.

Wat de achtergrond is van de actie, is niet bekend.

De politie heeft een 27-jarige man uit Hoofddorp opgepakt, de politie reed toevallig op de Dam toen hij bezig was met zijn verfspuit. Hij wordt op dit moment verhoord, zegt een woordvoerder van de politie.

Lippenstift

Een tweede verdachte werd even later op heterdaad betrapt toen hij met lippenstift aan het schrijven was, op de achterzijde van het monument. Die man van 39 uit Polen is ook opgepakt.

Of de twee verdachten elkaar kennen, kan de woordvoerder niet zeggen.

Het Nationaal Monument is voorlopig afgezet met politielint. Op live-webcambeelden van de Dam is te zien dat een schoonmaakdienst bezig is met het weghalen van de graffiti-leuzen.

Burgemeester Femke Halsema reageert op Instagram op de bekladding. Ze schrijft: "Het is afschuwelijk dat het monument op de Dam opnieuw doelwit is van vandalisme. Goed werk van de politie, waardoor er direct verdachten zijn aangehouden."

Eerdere bekladdingen

Op de dag van de Dodenherdenking op 4 mei werd het Nationaal Monument ook beklad, toen werd 'genocide' op het monument gespoten. In augustus vorig jaar werd het monument op de Dam met verf bespoten tijdens een pro-Palestijnse demonstratie.

De rechter die zich over laatstgenoemde bekladding boog, oordeelde drie weken geleden dat die bekladding "maatschappelijk onacceptabel en disproportioneel" was. Dat de tekst een politieke lading had, maakt dat volgens de rechtbank niet anders. "Daarvoor is het monument niet bedoeld", zei de rechter.

Een gesprek met een chatbot, het bekijken van foto's of filmpjes gemaakt door kunstmatige intelligentie, of bellen met een AI-receptionist. Voor alle drie geldt: vanaf vandaag moet meteen duidelijk worden dat je te maken hebt met een AI-systeem, en niet met een mens.

De regelgeving komt voort uit de AI-verordening, een Europese wet die regels stelt voor de ontwikkeling en het gebruik van AI-systemen.

Deze uitgebreide wet over kunstmatige intelligentie is twee jaar geleden als eerste ter wereld in werking getreden, en gaat in verschillende fases in. Een van de onderdelen van de wet die nu van kracht is geworden, is een strengere eis op het gebied van transparantie.

AI-bot aan de lijn

Om nog zo'n voorbeeld te noemen: AI-receptionisten. Die worden steeds vaker ingezet om telefoons aan te nemen. Bijvoorbeeld bij Fraai Tandartsen in Rotterdam. Sinds vorig jaar zomer krijgen patiënten voor het eerst 'Eva' aan de lijn, een virtuele AI-assistent.

"Ik had eerst wel mijn bedenkingen", zegt tandarts-implantoloog Stefan Peulen. "maar ik had geen keuze vanwege een personeelstekort aan met name balie-assistenten." Samen met Anwar Sahraoui van Voicelabs ontwikkelde hij de al bestaande AI-assistent verder uit, maar dan voor de tandartsenmarkt, Voicelabs Dental.

"Inmiddels doet de AI-assistente alles wat een 'normale' assistent ook doet, maar dan 24 uur per dag, 7 dagen in de week, zonder vakantie en altijd aanwezig", zegt Peulen. Bovendien zorgt het ervoor dat hij als tandarts meer mensen kan behandelen want zijn agenda wordt door 'Eva' optimaal ingedeeld.

Toch kan het ook even wennen zijn. "In het begin wist ik niet goed wat mij overkwam", zegt een patiënt in de wachtkamer. "Maar ik sta versteld van haar beleefdheid en dat ze het allemaal snapt. Ik ben er wel blij mee, maar vind het wel jammer dat ik geen persoon meer spreek."

Tandarts Van Peulen herkent dit bij een handvol klanten die nog steeds graag een medewerker willen spreken, maar benadrukt dat dat ook altijd nog mogelijk is.

Wennen

Ook Sahraoui van Voicelabs ziet dat het voor klanten even wennen is. "Uiteindelijk moeten bedrijven zelf bepalen of ze efficiëntie nodig hebben, of juist gezelligheid." En deels voor de grap: "een AI-assistent kan ook gezellig zijn".

Of we het nou willen of niet, het zal in veel verschillende branches worden ingevoerd. "Vooral plekken waar veel routine taken worden uitgevoerd, kunnen met AI worden geautomatiseerd", zegt Sahraoui.

Hij is voorstander van de nieuwe EU-wetgeving over transparant gebruik van AI. "Uiteindelijk moet de AI-assistent zijn plek ook verdienen, je wil niet je klanten in de maling nemen."

Extra horde

Toch voelt het voor sommigen wel weer als een éxtra horde om een medewerker aan de telefoon te krijgen. Eerst langs een chatbot, dan mailen, en met een AI-telefonist komt daar weer een horde bij.

Sahraoui ziet het juist als een oplossing. "Voorheen belden patiënten en moesten in de wachtrij staan of kregen een voicemail, nu wordt de telefoon direct opgenomen."

Om Voicelabs te gebruiken moeten bedrijven verplicht een veld invullen met een nummer waarnaar kan worden doorverbonden. Het moet daarmee mogelijk blijven iemand te pakken te krijgen.

Voor bestaande systemen geldt dat ze tot 2 december de tijd hebben om de aanpassingen door te voeren. Nieuwe AI-toepassingen moeten vanaf aankomende maand direct voldoen aan de aangescherpte eisen.

Bredere gevolgen

De wet gaat over alle interactie met een AI-systeem, "dus ook bijvoorbeeld reclames op tv die gemaakt zijn met behulp van kunstmatige intelligentie", laat een woordvoerder van de Autoriteit Persoonsgegevens weten.

Al maakt het wel uit hoe deze AI is ingezet. De door kunstmatige intelligentie gegenereerde stem van supermarktketen Aldi heeft geen markering nodig zegt het bedrijf. "Omdat het script van de commercial door een mens geschreven wordt en alleen is uitgesproken met behulp van AI."

In de reclames worden soms wel foto's gemaakt met behulp van AI, daar zal de supermarkt wel gebruikmaken van een AI-markering. De autoriteit Persoonsgegevens bevestigt dat dit in lijn is met de nieuwe wetgeving.

Goedemorgen! Midden in de zomer is er opnieuw veel sport, met vanmiddag de tweede etappe van de Tour de France Femmes en vanavond de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal. Beide evenementen volg je live bij de NOS.

Eerst het weer: De dag begint behoorlijk zonnig, vanaf de middag wat bewolking maar het blijft droog. Het wordt 25 graden in het noorden, tot 30 graden in het zuiden en oosten.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten: Wat heb je gemist?

Bij Israëlische luchtaanvallen op Gaza zijn zeker vier Palestijnen gedood, meldt persbureau Reuters op basis van Palestijnse gezondheidsautoriteiten.

Die melden dat Israëlische gevechtsvliegtuigen aanvallen hebben uitgevoerd in Gaza-Stad en Deir al-Balah, ondanks een staakt-het-vuren dat in oktober werd afgesproken.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Madonna gaf vannacht een half uur durende show tijdens het World Pride Music Festival in de AFAS Live in Amsterdam. Als extra verrassing was ook de Australische zangeres Kylie Minogue erbij.

Gisteren was er nog een ander hoogtepunt van de WorldPride in Amsterdam, de botenparade door de grachten:

Madonna heeft in de nacht van zaterdag op zondag opgetreden tijdens het World Pride Music Festival in concertzaal AFAS Live in Amsterdam. Volgens persbureau ANP verscheen de superster rond 02.30 uur op het podium voor een optreden dat ongeveer een half uur duurde en begon ze bijna een uur later dan gepland.

Onverwachts zong ook de Australische zangeres Kylie Minogue met haar mee:

Madonna speelde vooral nummers van haar nieuwe album Confessions II. Ze sloot het optreden van ongeveer zeven nummers af met de hits Sorry en Hung Up uit 2005.

Woensdag kondigde de 67-jarige zangeres haar komst naar het World Pride Music Festival zelf aan op Instagram, maar of en hoeveel nummers ze zou gaan zingen, was nog een verrassing.

Het gerucht ging ook dat Madonna haar gezicht zou laten zien tijdens de botenparade van de middag ervoor, maar dat is voor zover bekend niet gebeurd.

Het World Pride Music Festival is onderdeel van WorldPride, een groot lhbti-evenement dat elke paar jaar in een andere grote stad wordt gehouden en nu voor het eerst in Nederland is neergestreken. Het festival in AFAS Live was alleen met een ticket te bezoeken.

Gisteren was er nog een ander hoogtepunt van de WorldPride in Amsterdam, de botenparade door de grachten:

Bij Israëlische luchtaanvallen op Gaza zijn gisteren zeker zeven Palestijnen gedood, meldt persbureau AFP op basis van Palestijnse gezondheidsautoriteiten.

Die melden dat Israëlische gevechtsvliegtuigen aanvallen hebben uitgevoerd in Gaza-Stad en Deir al-Balah, ondanks een staakt-het-vuren dat in oktober werd afgesproken.

Bij een van de aanvallen, op een appartement in Deir al-Balah, in het centrum van de Gazastrook, zijn een man en zijn vrouw om het leven gekomen door een aanval, meldt de Palestijnse burgerbescherming.

Het Israëlische leger meldde gisteren meerdere wapenopslagplaatsen van Hamas te hebben aangevallen. Volgens het leger bevond een van de opslagplaatsen zich naast een ziekenhuis en gebruikte Hamas die als schuilplaats.

Een van de gedode mensen bij de aanvallen gisteren zou een hooggeplaatste Hamas-terrorist zijn, die volgens het Israëlische leger betrokken was bij het bloedbad in kibboets Nir Oz op 7 oktober 2023.

Akkoord met Hamas

Deze week zei Trump dat Hamas en andere strijdgroepen in Gaza de wapens gaan neerleggen. De Amerikaanse president zei dat de Board of Peace, de door hem zelf opgerichte 'Vredesraad' die toezicht moet houden op de wapenstilstand in het gebied, hierover een "historische overeenkomst" heeft gesloten.

Het is onduidelijk hoe dichtbij het akkoord werkelijk is. Trump noemde in zijn bericht niet met welke partijen de overeenkomst is gesloten.

Hamas heeft herhaaldelijk gezegd dat het pas wil ontwapenen als Israël zijn aanvallen in de Gazastrook staakt en zijn militairen volledig terugtrekt uit het gebied.

Een Israëlische functionaris liet aan persbureau Reuters weten dat Israëlische troepen niet worden teruggetrokken totdat Hamas overgaat tot "werkelijke ontwapening". De Israëlische premier Netanyahu heeft niet publiekelijk op het initiatief gereageerd.

De Amerikaanse acteur Vincent Pastore is op 80-jarige leeftijd overleden. Dat melden Amerikaanse media. Hij is bekend van zijn rollen als gangster in films en series, vooral die van Salvatore "Big Pussy" Bonpensiero in The Sopranos.

Die hitserie, met in de hoofdrol James Gandolfini als Tony Soprano, werd in de VS uitgezonden van 1999 tot 2007 op betaalzender HBO. In Nederland was de serie te zien op de publieke omroep bij de Vara.

The Sopranos gaat over de Italiaans-Amerikaanse maffia in New Jersey. "Big Pussy" is daarin jarenlang de beste vriend en handlanger van maffiabaas Soprano, maar wordt later informant voor opsporingsdienst FBI.

Ook speelde Pastore in de bekende misdaadfilms Goodfellas en Carlito's Way. In totaal speelde de acteur van Italiaanse komaf in meer dan 180 films en series. Hij had ook een klein rolletje in de Nederlandse film Flodder in Amerika.

Amerikaanse media melden dat Pastore gistermiddag dood werd gevonden in zijn woning in New York. Een bekende was bij hem langsgegaan nadat hij een paar dagen onbereikbaar was geweest. De doodsoorzaak zou voor zijn familie nog niet bekend zijn.

Pastore laat een dochter, Renee, achter.

In het zuidwesten van Peru is een klein vliegtuig neergestort. Alle inzittenden zijn daarbij om het leven gekomen. In het toestel zaten elf toeristen en twee piloten, meldt het Peruaanse ministerie van Buitenlandse Handel en Toerisme.

Volgens Peruaanse media kwamen de toeristen uit Italië, Duitsland en Spanje.

Het ongeluk gebeurde bij Nazca, ruim 400 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Lima. Bij die plaats maken veel toeristen een vlucht over de beroemde Nazcalijnen. Die tekeningen in de woestijngrond zijn vermoedelijk duizenden jaren oud en staan op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Volgens de krant El Comercio is het neergestorte vliegtuigje van de lokale maatschappij Aerodiana en was het opgestegen vanuit de stad Pisco. Rond 13.00 uur zou het toestel snel hoogte hebben verloren. Na de crash vloog het vrijwel meteen in brand.

De Peruaanse luchtvaartautoriteit doet volgens de krant onderzoek op de rampplek.

Eerdere ongelukken

Het is niet de eerste keer dat er een toeristenvliegtuig neerstort bij Nazca. In 2022 kwamen drie Nederlanders om het leven bij een soortgelijke crash. In 2010 vonden vier Britten de dood.

De Hongaarse premier Magyar zegt dat de kerncentrale van Paks vandaag wordt stilgezet, omdat hij niet kan worden gekoeld door een recordlage waterstand in de Donau. Eerder werd voor stillegging volgende week gewaarschuwd.

De centrale levert normaal gesproken bijna de helft van de elektriciteit die Hongarije nodig heeft. Door de hitte in Centraal-Europa en het gebrek aan regen staat het water zo laag dat de centrale nog maar een kwart van de normale hoeveelheid produceert.

Het land is daardoor gedwongen om elektriciteit te importeren. Daarmee zijn honderden miljoenen euro's gemoeid.

Om de druk op het elektriciteitsnet te verlichten, staan vrachttreinen vanaf maandag tussen 12.00 uur en 18.00 uur stil. Ambtenaren moeten komende week van maandag tot en met woensdag thuiswerken en het bedrijfsleven is gevraagd om werknemers zo veel mogelijk dezelfde opdracht te geven.

Als de stillegging weken gaat duren, zal Magyar grootverbruikers vragen vrijwillig minder stroom af te nemen. Als het stroomverbruik dan nog niet voldoende afneemt, worden grootverbruikers afgeschakeld.

Bij een bomexplosie zaterdagavond in een restaurant in de Russische hoofdstad Moskou zijn drie doden gevallen. Ook zijn 21 mensen gewond geraakt. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass op basis van het Nationale Antiterrorisme Comité.

In een verklaring van dit comité staat dat de explosie is veroorzaakt door een zelfgemaakt explosief dat door een onbekende vrouw naar binnen is gebracht. Een beveiliger zou geprobeerd hebben de vrouw tegen te houden. Behalve de vrouw en de beveiliger zou een van de eigenaren zijn omgekomen.

Het Russische Telegramkanaal 112 sprak aanvankelijk van een gasexplosie.

Volgens lokale media zagen ooggetuigen dat er rond 20.00 uur een explosie was in een restaurant op de begane grond van een wolkenkrabber in de stad. Het gaat om een van de zogeheten Zeven Zusters, zeven wolkenkrabbers in stalinistische stijl.

Geruchten over generaal

Het restaurant was zaterdag gesloten vanwege een besloten evenement, schrijven lokale media. Om wat voor soort evenement het ging, is niet bekend. Het Telegramkanaal 112 heeft het over een bruiloft, het Telegramkanaal Astra meldt dat de verjaardag van een generaal werd gevierd.

Het zou volgens onbevestigde berichten gaan om de hooggeplaatste generaal Aleksandr Tsjajko, die sinds mei van dit jaar de opperbevelhebber is van de Russische luchtmacht en ruimtevaart.

Volgens een ooggetuige die Astra sprak stonden er meerdere auto's met zwarte kentekenplaten en een voertuig van de Russische binnenlandse veiligheidsdienst Rosgvardia bij het restaurant geparkeerd. Zwarte kentekens worden gebruikt door de krijgsmacht en veiligheidsdiensten.

Wegen afgezet

Na de explosie brak er brand uit. Omstanders filmden rijen met ambulances bij het pand.

Het gebied rondom het gebouw is afgezet. In de avond zou er een fietsevenement plaatsvinden in Moskou. Dat evenement is uitgesteld.

In Amsterdam is de Canal Parade zonder grote incidenten verlopen. Tachtig boten voeren vanaf het Oosterdok via de Nieuwe Herengracht en de Amstel naar de Prinsengracht, waar speciaal voor WorldPride tribunes waren gebouwd. Amsterdam is dit jaar gaststad van het internationale evenement voor de regenbooggemeenschap.

Er kwamen enkele honderdduizenden bezoekers op de botenparade af. De organisatie zegt niets over het bezoekersaantal, maar noemt het evenement "heel druk" en spreekt van een "waanzinnig goede sfeer".

"De botenparade is ons visitekaartje, het is hoe wij Pride vieren in Nederland. Iedereen kijkt zijn ogen uit, ook het internationale publiek is heel enthousiast en gaat los", zei woordvoerder Martijn Albers aan het einde van de middag.

Verbindende boodschap

Het thema van de botenparade was 'eenheid'. Op de vaarroute droegen veel verschillende organisaties een verbindende boodschap uit. Zo vroeg de literaire wereld met De Boekenboot aandacht voor queer verhalen en de vrijheid van schrijvers, en werd op de boot van de gemeente Amsterdam gevierd dat het burgerlijk huwelijk voor stellen van hetzelfde geslacht 25 jaar geleden werd opengesteld.

Premier Jetten voer een deel van de route mee. "Als je hier over de grachten vaart en er zijn zo veel mensen aanwezig, dat is geweldig, echt een dagje van vrijheid en plezier", zei hij. De premier benadrukte daarbij dat de lhbti-acceptatie wereldwijd en in Nederland zwaar onder druk staat. "Het is heel erg nodig om dat protest te blijven doen."

Ook minister Yesilgöz was aanwezig. Zij scheepte met leden van de krijgsmacht in op de boot van het ministerie van Defensie. De Amsterdamse burgemeester Halsema vierde het feest mee op het water, in roze pak.

Veiligheid

Vanwege de aanslag op een Pride-viering in Berlijn vorige week waren er extra veiligheidsmaatregelen genomen. "We hebben ons echt heel grondig voorbereid", zei Halsema daarover. Over wat die extra maatregelen waren, deed de gemeente geen uitspraken.

De noodzaak van de veiligheidsmaatregelen tijdens WorldPride gaf velen een dubbel gevoel:

Tijdens de botenparade vonden enkele incidenten plaats met pro-Palestinademonstranten. Rond 12.30 uur probeerde een groepje actievoerders boten tegen te houden bij een brug aan het begin van de Prinsengracht. Aan uitgerolde hangladders klommen ze tot vlak boven het water, maar ze werden door toegesnelde agenten al snel verwijderd.

Volgens de politie zijn de demonstranten staande gehouden en gecontroleerd. Een van de demonstranten kon zich niet legitimeren en is aangehouden.

Op beelden van AT5 is te zien dat andere demonstranten al zwemmend de boot van Deutsche Bank bespuiten met graffiti. Volgens de actievoerders investeert de bank in bedrijven gelinkt aan het Israëlische leger. Een pand van ING Private Banking op de Herengracht werd beklad met rode verf.

Madonna

Ook elders in Europa waren vandaag Pride-vieringen. In Hamburg liepen 300.000 mensen mee met een Pride-optocht. In de Duitse stad Bonn en in de Britse kustplaats Brighton werd net als in Hamburg stilgestaan bij de aanslag in Berlijn.

In Amsterdam zijn de festiviteiten vandaag nog niet voorbij. Zo treedt Madonna vanavond laat op tijdens het World Pride Music Festival in concertzaal Afas Live in Amsterdam-Zuidoost.

In Ceuta is de rust vandaag weer een beetje teruggekeerd. Vanmorgen vroeg gingen de eerste winkels weer open, in de loop van de dag volgden er meer. Veel inwoners zijn nog in de war over wat ze de afgelopen dagen hebben meegemaakt.

Ceuta is een Spaanse exclave aan de Noord-Afrikaanse kust. De 84.000 inwoners keken de afgelopen dagen verbijsterd toe hoe 50.000 tot 60.000 Marokkanen over zee hun stad bereikten. De merendeels jonge Marokkanen denken dat er in eigen land geen toekomst voor ze is en hoopten vanuit Ceuta naar het Spaanse vasteland te gaan en daarna eventueel verder Europa in.

Het overgrote deel is inmiddels teruggekeerd, gefrustreerd omdat er geen kans is op doorreizen naar het Spaanse vasteland en ook door het ontbreken van opvangplaatsen, eten en drinken. Alleen voor de weinige vrouwen en kinderen is een uitzondering gemaakt.

Wie niet is teruggekeerd, probeert uit het zicht van de politie te blijven, maar de verwachting is dat ook zij uiteindelijk door de politie of militairen naar de grens worden begeleid.

Geen stadsfeest

De inwoners van Ceuta zijn blij dat het voorbij is. Ze willen wel dat er maatregelen worden genomen die een herhaling van de invasie moeten voorkomen.

En ze kregen ook nog een teleurstelling te verwerken. In verband met de situatie van de afgelopen dagen is het traditionele stadsfeest afgelast. Dat zou juist vandaag beginnen.

De afgelasting is een strop voor de kermisexploitanten die met hun attracties naar Ceuta zijn gekomen. De kosten daarvan kunnen ze nu niet terugverdienen.

De stroom van migranten naar Ceuta is inmiddels opgedroogd. Spanje heeft intussen een drijvende grensmarkering aangebracht in het verlengde van de strekdam waarover de migranten Ceuta binnenkwamen. Dat heeft een juridische reden.

Het Spaanse Hooggerechtshof heeft in een recente uitspraak bepaald dat migranten die op zee worden onderschept niet kunnen worden teruggestuurd, omdat een duidelijke fysieke grens daar ontbreekt. De drijvende grensmarkering bij Ceuta moet het mogelijk maken om migranten daar onmiddellijk rechtsomkeert te laten maken.

De tientallen meters brede grensmarkering werd vanmorgen geplaatst:

Ook in Fnideq aan de Marokkaanse kant van de grens is de rust teruggekeerd. Waar gisteren nog duizenden jongeren de zee in gingen, waren er dat vandaag maar een paar. Na korte tijd keerden ze terug, omdat ze door Spaanse grensbewakers waren tegengehouden.

Net als in Ceuta zijn in Fnideq de horeca en winkels weer open. De afgelopen dagen waren ze dicht, waarschijnlijk op last van de overheid om de migranten te ontmoedigen en het hen lastiger te maken om hun tocht voort te zetten.

Ook de grenspost tussen Fnideq en Ceuta is weer open. Dat is goed nieuws voor onder anderen de Marokkaanse Nederlanders die terugkeren van vakantie en via Ceuta naar Spanje moeten reizen.

Nooit zo veel

En daarmee lijkt ook deze migratiecrisis voorbij. Onduidelijk is nog wat deze toestroom op gang heeft gebracht. Het komt geregeld voor dat jonge Marokkanen die in Marokko geen toekomst voor zich zien zwemmend Ceuta proberen te bereiken, maar het gebeurde niet eerder op zo'n grote schaal.

Duidelijk is wel dat het overgrote deel van deze jongeren zonder plan of voorbereiding op stap is gegaan. Mogelijk heeft zich een soort Project X-effect voorgedaan, waarbij jongeren naar oproepen op sociale media hebben geluisterd.

De afgelopen dagen hebben tientallen van hen dat met de dood moeten bekopen. De Spaanse autoriteiten hebben 67 doden geteld, hoeveel er in Marokkaanse wateren zijn omgekomen is niet bekend.