NOS Nieuws - Algemeen

Een elektriciteitsgenerator bij de kerncentrale Barakah in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) is geraakt door een drone, die brand veroorzaakte. Dat meldt het staatspersbureau van de Emiraten. Er vielen geen gewonden.

Het ministerie van Defensie van de VAE zegt dat drie drones vanuit het westen de Emiraten binnenvlogen. Twee zouden zijn neergehaald, terwijl de derde insloeg bij de elektriciteitsgenerator nabij de Barakah-kerncentrale.

Volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zijn de stralingsniveaus bij Barakah normaal gebleven en functioneren de essentiële systemen van de centrale nog. Het IAEA volgt de situatie op de voet en staat in voortdurend contact met de autoriteiten van de VAE, aldus de nucleaire waakhond in een verklaring. Barakah is de enige kerncentrale op het Arabisch Schiereiland.

IAEA-directeur-generaal Grossi reageert bezorgd op de aanval. "Militaire activiteiten die de nucleaire veiligheid bedreigen zijn onacceptabel." Wie achter de droneaanval zit, is onduidelijk. De Emiraten hebben nog geen schuldige aangewezen voor de aanval, noch heeft een partij deze opgeëist.

Aanvallen vanuit VAE

De Amerikaanse krant The Wall Street Journal meldde eerder deze week dat ook de VAE gedurende de oorlog tussen Iran en de VS aanvallen zou hebben uitgevoerd op Iran. Ook Saudi-Arabië voerde volgens persbureau Reuters in die tijd aanvallen uit op Iran.

Zowel civiele- als energie-infrastructuur van meerdere Golfstaten is in de afgelopen maanden herhaaldelijk getroffen door Iraanse drones. Daarbij werden verreweg de meeste aanvallen in de Emiraten uitgevoerd. Volgens de autoriteiten in de VAE werden ruim 2800 Iraanse drones op het land afgevuurd.

Impasse duurt voort

De droneaanval op de kerncentrale komt op een moment dat diplomatieke pogingen om de oorlog tussen de VS en Iran te beëindigen en de scheepvaart in de Straat van Hormuz te hervatten, in een impasse zitten.

Ruim vijf weken na het ingaan van een fragiel staakt-het-vuren liggen de eisen van Washington en Teheran nog altijd ver uit elkaar. Als voorwaarde voor het einde van de oorlog wil de VS dat Iran zijn nucleaire programma ontmanteld en stopt met het blokkeren van de zeestraat.

De eisen van Iran zijn onder meer een einde van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens, financiële compensatie voor de oorlog en een staakt-het-vuren in Libanon. Geen van beide landen lijkt vooralsnog bereid om vergaande concessies te doen.

De Straat van Hormuz wordt sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari grotendeels geblokkeerd door Iran. Normaal gesproken gaat 20 procent van de wereldwijde oliehandel door de smalle zeestraat. Sindsdien zijn de energieprijzen wereldwijd enorm gestegen.

Het Israëlische leger en de Israëlische politie zeggen een onderzoek in te stellen naar een reeks aanvallen de afgelopen dagen van Israëlische kolonisten op Palestijnse bewoners van de Westelijke Jordaanoever. Zulke aanvallen vinden voortdurend plaats. Ook nu waren ze waarschijnlijk bedoeld om de Palestijnen van hun land te verdrijven.

Het Israëlische leger stelt naar eigen zeggen een onderzoek in naar de behandeling vrijdag van een geblinddoekte Palestijnse man door een reservist bij de plaats Bayt Iksa. De Palestijn zou kort daarvoor een Israëliër hebben aangevallen.

Het leger doet ook onderzoek doen naar gebeurtenissen vrijdag in de plaats Shuqba. Militairen zouden niet hebben ingegrepen toen kolonisten daar auto's in brand staken. "Toen de militairen daar aankwamen, sloegen sommige Israëlische burgers op de vlucht, terwijl anderen doorgingen met het vernielen van auto's", zei een woordvoerder tegen de krant.

Een Israëlisch radiostation plaatste deze video op X:

In verband met deze aanval zijn later alsnog vier Israëlische burgers en een reservist aangehouden. Ze zijn lid van een militie van kolonisten in het gebied.

In een dorp bij Bethlehem zouden kolonisten, onder bescherming van militairen die toekeken, tevergeefs hebben geprobeerd om een een Palestijnse boer van zijn land te verjagen. Ze zouden later met messen zijn teruggekeerd en het paard van de boer hebben meegenomen.

Verslaggever Israël en de Palestijnse Gebieden Sander van Hoorn:

"Na internationale of soms ook nationale ophef wordt er door Israël wel eens een onderzoek ingesteld. Dat gebeurde bijvoorbeeld na beelden van martelingen in de gevangenis Sde Teiman, na de beschieting van ziekenauto's in het zuiden van Gaza en na het vernielen van een beeld van Jezus in het zuiden van Libanon.

De soldaat die dat deed en de soldaat die het filmde kregen beiden dertig dagen militaire detentie opgelegd. Maar dat is een uitzondering. Veel vaker, zoals in het geval van de mishandeling van de Palestijnse gevangenen uit Gaza, komt het nooit tot een rechtszaak.

Volgens de Britse ngo Action on Armed Violence leidt 88 procent van de onderzoeken niet tot een aanklacht of een veroordeling. Kolonisten staan - als ze al worden opgepakt bij gewelddaden op de bezette Westelijke Jordaanoever - vaak eerder op straat dan de Palestijn die ze aanvielen.

De vraag is dan ook of onderzoek nu ergens toe leidt, of dat je er nooit meer wat over hoort. Zo zijn ook de vijf reservisten die een Palestijnse gevangene mishandelden in Sde Teiman uiteindelijk nooit voor de rechter verschenen."

De Israëlische politie maakte gisteren bekend dat ze een onderzoek instelt naar de mishandeling van een waakhond in een Palestijns dorp bij Ramallah. Op beelden die rondgaan is te zien dat een gemaskerde man de hond met een knuppel bewerkt. De eigenaar zei tegen de krant Haaretz dat zijn familie geregeld door kolonisten wordt lastiggevallen.

Palestijnse media berichtten gisteren over meerdere van dit soort aanvallen. Zo gooiden kolonisten met stenen naar Palestijnse auto's op de weg tussen Ramallah en Nablus en vielen ze Palestijnse winkels aan in Jeruzalem en Palestijnse woningen in een dorp bij Nablus. Daarbij zouden meerdere mensen gewond zijn geraakt.

Ook vandaag zijn er weer meldingen van dit soort aanvallen. Volgens het Palestijnse persbureau Wafa raakten vanmorgen vijf Palestijnen gewond bij een aanval van kolonisten op een dorp bij Bethlehem. Een groep kolonisten zou het dorp hebben bestormd en bewoners hebben geslagen en met pepperspray hebben bespoten.

Weinig vertrouwen

Israëlische mensenrechtenorganisaties hebben weinig vertrouwen in onderzoeken van het Israëlische leger. "Dit mechanisme is bedoeld om tijd te rekken en diepgravend onderzoek te vermijden", zei Yahav Erez van de Israëlische ngo Yesh Din in augustus tegen Nieuwsuur. De aanleiding toen was een onderzoek naar de dood van vijftien Palestijnse hulpverleners in Gaza.

"We zien al tientallen jaren dat Israël zichzelf niet serieus onderzoekt", zei Shai Parnes van de mensenrechtenorganisatie B'Tselem. "Af en toe is er zoveel ophef in internationale media of de internationale gemeenschap over een incident dat Israël toch zegt onderzoek te doen, soms zelfs nadat ze betrokkenheid hebben ontkend."

Toenmalig correspondent Nasrah Habiballah maakte in augustus deze reportage over de groei van het aantal Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en de gevolgen voor de Palestijnen die daar wonen:

Voetbalsupporters zijn langs de A28 bij Putten met elkaar op de vuist gegaan. Daarbij is zeker één persoon gewond geraakt. Er is nog niemand aangehouden, meldt de politie.

Volgens een woordvoerder vond de confrontatie tussen tientallen supporters plaats bij een tankstation. Ook is een auto in brand gestoken.

De politie kon niet zeggen van welke voetbalclubs de supporters aanhanger zijn. Volgens regionale media gaat het om supporters van Feyenoord en Ajax. De politie onderzoekt dat nog.

Vandaag was de laatste speelronde van de eredivisie waarbij alle clubs om 14.30 uur speelden. Feyenoord speelde een uitwedstrijd tegen PEC Zwolle. Ajax speelde in Friesland tegen Heerenveen.

In Duitsland werden vandaag op meerdere plekken bommen uit de Tweede Wereldoorlog ontmanteld. Tienduizenden mensen werden daarom geëvacueerd. De ontruiming in de stad Pforzheim was een van de grootste ontruimingen in jaren, schrijft de Duitse regionale omroep SWR. Hulpdiensten uit het hele land waren bij de operatie betrokken.

In Pforzheim, in het zuidwesten van Duitsland, werd deze week bij bouwwerkzaamheden een onontplofte bom van 1,8 ton gevonden. Om die onschadelijk te maken werd een grote operatie op touw gezet. Bijna 30.000 mensen moesten het gebied verlaten. Honderden mensen konden terecht bij noodopvanglocaties.

De politie ging van deur tot deur om te controleren of er nog iemand thuis was. Vooral bij de ontruiming van verzorgingshuizen ontstond volgens de politie enige vertraging, omdat een aantal bewoners weigerde te vertrekken. Nadat zeker 200 agenten het gebied hadden doorzocht, zette de politie drones in om zeker te weten dat iedereen was vertrokken.

De bom die onschadelijk werd gemaakt, is waarschijnlijk een Britse blockbuster. Volgens deskundigen is de ontmanteling daarvan ongebruikelijk omdat hij drie ontstekers heeft, die alle drie onschadelijk moeten worden gemaakt.

Zeven bommen

Ook in Bitburg, dichter bij de grens met Luxemburg, was een ontmantelingsoperatie aan de gang. In die stad werden zeven bommen onschadelijk gemaakt. De bommen waren van Amerikaanse makelij, zegt de explosievenopruimingsdienst tegen SWR. De evacuatiezone daar was kleiner dan in Pforzheim; bijna 200 bewoners moesten in de vroege ochtend hun huizen en appartementen verlaten.

Dat grote gebieden moeten worden geëvacueerd vanwege onontplofte bommen komt vaker voor in Duitsland. Vorige maand werd nog een bom gevonden in Dresden. Vorig jaar gebeurde dat ook in Keulen en Neurenberg, maar ook in de Franse hoofdstad Parijs.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Bijna twee weken na de brand in een datacentrum in Almere komen de systemen van de Universiteit Utrecht weer beschikbaar, meldt de universiteit. Gebruikers kunnen morgen weer inloggen. Ook geplande tentamens gaan dan weer door, maar nog niet in digitale vorm, schrijft RTV Utrecht.

De universiteit heeft enkele servers in het datacentrum in Almere staan en kampte na de brand van eerder deze maand met problemen. Zo waren verschillende netwerken, applicaties en websites niet bereikbaar. Ook werkten digitale deurpassen niet en werd online studeren sterk afgeraden.

Datacentrum NorthC meldde afgelopen woensdag dat het een tijdelijke stroomvoorziening rond had. Sindsdien kunnen klanten hun ICT-systemen "gefaseerd en gecoördineerd" opstarten.

De gebouwen van de universiteit waren afgelopen week al toegankelijk voor studenten en medewerkers, maar de digitale systemen functioneerden nog niet allemaal zoals gebruikelijk.

Meerdere instellingen geraakt

De brand in het datacenter leidde ertoe dat veel websites en andere diensten uitvielen. In het datacentrum staan de servers van verschillende grote instellingen en bedrijven, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en vervoersbedrijf Transdev.

Het CBS was door de storingen niet goed bereikbaar en de database was niet beschikbaar. Ook de systemen van meerdere huisartspraktijken en apothekers in het land lagen plat.

Oorzaak brand

De oorzaak van de brand is nog niet bekend. Volgens het datacentrum is het onderzoek nog niet afgerond.

In de buurt van Leipzig is een tijger ontsnapt. Het dier heeft iemand verwond en werd daarna doodgeschoten door de Duitse politie.

De tijger was van een bekende voormalig dierentemmer, Carmen Zander, die bekendstaat als tijgerkoningin. Zij is zelf niet gewond geraakt, maar een assistent van haar wel. Hij is naar het ziekenhuis gebracht.

De tijger werd gehouden op een industrieterrein. Het is onduidelijk hoe het dier uit zijn verblijf is geraakt. Zwaarbewapende politieagenten hebben de tijger doodgeschoten in een nabijgelegen tuin. De brandweer heeft de omgeving afgezet.

Carmen Zander trad in het verleden op met haar tijgers. Zo was ze in 2018 nog te zien op het Internationaal circusfestival in Monte Carlo. Daarna vestigde ze zich met haar tijgers in de buurt van Leipzig.

De Duitse nieuwssite Focus omschrijft Zander als een controversiële figuur. Ze zou een nieuwe tijgershow hebben opgezet in Schkeuditz, in de buurt van Leipzig, zonder dat ze daar een vergunning voor heeft.

Met Bulgarije als onverwachte winnaar kan de organisatie achter het Eurovisie Songfestival opgelucht ademhalen. Want als Israël, dat tweede werd, had gewonnen, was de discussie over de rol van het land nog verder opgelaaid. Toch blijft de deelname van Israël omstreden. Hoe nu verder met het songfestival en de Nederlandse deelname?

Luid gejuicht werd er gisteravond in de Bulgaarse mediaruimte in Wenen. Maar ook bij veel fans en fanmedia, youtubers, influencers en podcastmakers gespecialiseerd in het Songfestival klonk opluchting nadat Bulgarije had gewonnen.

Winst van de Israëlische inzending Noam Bettan had kunnen leiden tot grotere problemen binnen de organisatie en meer afhakers voor de volgende editie. Sommige fans vreesden zelfs voor het eind van de songfestival. Zover is het niet gekomen. Met Bulgarije heeft het songfestival een onverwachte, feestelijke en relatief probleemloze winnaar gekregen.

Het winnende liedje gemist? Kijk en luister naar 'Bangaranga':

Toch was de zeventigste editie van het festival een van de meest gepolariseerde in de geschiedenis. Vooraf besloten vijf landen, waaronder Nederland, om niet mee te doen vanwege de deelname van Israël. Nederland stuurde geen artiest, de taakomroepen NTR en NOS zonden het festival op verzoek van de NPO wel uit. Welke landen terugkeren en welke nog een jaar thuisblijven, is de vraag.

Nederlandse terugkeer?

De NPO zegt de afweging zorgvuldig en stap voor stap te gaan maken. Eerst komt er een evaluatie van de EBU, het samenwerkingsverband van publieke omroepen dat het songfestival organiseert, over het verloop van deze editie. De EBU zal met name kijken hoe het stemmen is verlopen en of er geen ongeoorloofde beïnvloedingscampagnes zijn geweest, zoals rond de Israëlische inzending vorig jaar. Deze week kreeg de Israëlische artiest daarvoor nog een waarschuwing.

Na de evaluatie van de EBU gaat de NPO in gesprek met omroep AVROTROS over de Nederlandse inzet voor volgend jaar. Jurre Bosman, bij de NPO directeur Media, lijkt vooral tijd te willen kopen. Hij verwacht pas na de zomer "met een plan en met nieuws hierover" te komen.

Bosman wil het festival in Wenen "eens even rustig laten bezinken", zegt hij tegen de NOS. "Omdat er zoveel emoties bij zijn gekomen. En omdat we echt willen weten hoe de EBU zelf kijkt naar alle lessen van de afgelopen tijd."

Ook staan gesprekken met andere landen gepland. "Het is goed om dat allemaal in ogenschouw te nemen en dan af te wegen wat een goede stap is voor Nederland en voor onze deelname aan het songfestival."

Uiteindelijk volgt ook een gesprek met AVROTROS. "De bal ligt bij ons samen", zegt Bosman over de omroep die jarenlang voor Nederland de deelname verzorgde. AVROTROS zegt het festival in Wenen en alles eromheen "zeer nauwgezet" te hebben gevolgd. Ook de omroep wil nergens op vooruitlopen. Duidelijkheid over 2027 kan dus nog wel even duren.

Redenen voor boycot niet weg

AVROTROS noemde afgelopen najaar drie argumenten tegen de deelname van Israël. De omroep wees op het voortdurende en ernstige menselijke leed in Gaza en de aantasting van de persvrijheid, omdat internationale journalisten geen toegang hebben tot het gebied. Ook de inmenging van de Israëlische regering bij het songfestival in 2025 was een belangrijk argument.

Podcast De Dag: hoe Israël een probleem werd voor het songfestival

In podcast De Dag vertelt Nieuwsuur-collega Evert Jan Offringa hoe Israël alles op alles heeft gezet om dit jaar mee te mogen blijven doen, ondanks de oproep van verschillende landen om het land te weren. Waarom wil Israël zó graag meedoen (en winnen)? En welke prijs betaalt het liedjesfestijn voor die deelname?

De regels rond publieksstemmen zijn inmiddels aangescherpt en worden onderdeel van de EBU-evaluatie. Maar de humanitaire situatie in Gaza is nog altijd schrijnend en pers krijgt nog steeds geen toegang tot het gebied. Het zal dus lastig zijn voor AVROTROS om te besluiten toch weer mee te doen.

Andere afhakende landen

Ook andere omroepen die afhaakten zullen niet zomaar weer terugkeren. Spanje, IJsland, Ierland en Slovenië hebben duidelijk gemaakt dat zolang Israël meedoet, zij niet meedoen. Daar kwam gisteren de Vlaamse VRT bij. Die is volgend jaar aan de beurt om namens België een inzending te sturen.

De omroep kwam vlak voor de finale met een stevig statement. Omroepen die zijn aangesloten bij de EBU moeten stemmen over welke landen mogen meedoen aan het Eurovisie Songfestival, stellen de Vlamingen. De omroep wil een debat over de deelname van Israël.

Ook moeten de deelnemende landen volgens de omroep "duidelijk stelling nemen tegen oorlog en geweld". Als dat niet gebeurt acht de VRT de kans klein dat volgend jaar een Belgische inzending op het podium staat.

Ook de Spaanse omroep herhaalde zijn standpunt in felle bewoordingen. "Eurovisie is een wedstrijd, mensenrechten niet. Er is geen plaats voor onverschilligheid", aldus omroep RTVE.

De opluchting bij de EBU zal dus van korte duur zijn. De problemen voor de organisatie van het songfestival zijn ook na de veelbesproken editie in Wenen nog verre van voorbij.

Hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en het Rode Kruis schalen de hulp op na een nieuwe ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Uganda. Wereldgezondheidsorganisatie WHO bestempelt het als een internationale noodsituatie.

Tot nu toe zijn er 88 mensen aan overleden en er zijn meer dan 300 verdachte gevallen. Bijna alle slachtoffers vielen in Congo, maar ook in buurland Uganda is er iemand aan het virus overleden.

"Het aantal verdachte gevallen en doden dat we in zo'n korte tijd zien, is buitengewoon zorgwekkend", zegt Artsen zonder Grenzen.

Het Rode Kruis noemt het een "zorgwekkende en complexe situatie", omdat het gaat om een variant van het ebolavirus waar nog geen goedgekeurd vaccin of specifieke behandeling voor is. Deze Bundibugyo-variant is wel minder dodelijk dan varianten die opdoken bij eerdere uitbraken.

Wel wordt gevreesd voor een grotere uitbraak, die ook meer omliggende landen kan treffen. Het Rode Kruis zegt dat er veel mensen in de grensregio van Uganda en Zuid-Sudan wonen die elke dag de grens met Congo oversteken om daar in de mijnen te werken. Ook zijn daar veel mensen op de vlucht voor geweld in Oost-Congo. Zij wonen nu in vluchtelingenkampen dicht op elkaar.

Wat is ebola?

Ebola is een ernstige infectieziekte die kan leiden tot bloedingen in het lichaam. Meer dan de helft van de mensen die de ziekte krijgen, gaat eraan dood. Het ebolavirus wordt overgedragen via lichaamsvloeistoffen, zoals bloed en poep. Je kan ook besmet raken door het slachten en opeten van wilde dieren als vleermuizen en apen. Ebola komt alleen voor in delen van Afrika.

(bron: RIVM)

Artsen zonder Grenzen zegt dat in de afgelegen provincie Ituri in Congo teams zitten die in kaart gaan brengen welke hulp daar nodig is. Ook wordt "medisch, logistiek en ondersteunend personeel" gestuurd dat ervaring heeft met de bestrijding van dit soort uitbraken. Volgens de organisatie worden voorbereidingen getroffen voor een "grootschalige reactie".

Gisteren kondigde de WHO al aan 5 ton aan goederen te sturen, zoals apparatuur om monsters af te nemen en tenten. "Congo heeft ruime ervaring met het bestrijden van ebola-uitbraken en de WHO schaalt de steun snel op", zegt de regionaal directeur van de WHO voor Afrika.

Adviezen

Het Rode Kruis zegt in te zetten op preventie en voorlichting. Zo informeren hulpverleners de bevolking over de symptomen van ebola, zoals koorts, diarree of overgeven.

Ook wordt geadviseerd regelmatig de handen te wassen met zeep, lichamelijk contact met besmette personen te vermijden en direct een dokter te bezoeken als je zelf symptomen hebt.

De Italiaanse premier Meloni en president Mattarella bezoeken vandaag slachtoffers van de aanslag in Modena. Gisteren reed een 31-jarige man in op voetgangers in de Noord-Italiaanse stad. Acht mensen raakten gewond, van wie een aantal ernstig.

Meloni heeft haar bezoek aan Cyprus afgezegd. Gisteren noemde ze het "zeer ernstig" wat er was gebeurd. Ook bedankte ze de omstanders voor hun moed die ze hadden getoond bij het overmeesteren van de dader.

Gisteren rond 16.30 uur reed de man met hoge snelheid mensen aan op de Largo Porta Bologna, midden in het centrum. Hij reed zeker 100 kilometer per uur, al spreekt een getuige tegenover de krant La Repubblica van een geschatte snelheid van 160 kilometer per uur.

Volgens persbureau Ansa reed de auto zigzaggend meerdere mensen aan. De auto crashte tegen de etalage van een winkel. Daar raakte een vrouw bekneld. Haar benen moesten worden geamputeerd.

Dit zijn beelden van vlak na de aanrijding:

Vier van de gewonden, onder wie deze vrouw, zijn er slecht aan toe. Van nog een slachtoffer moesten de benen geamputeerd worden. Een van hen verkeert in levensgevaar.

De krant La Stampa sprak met de zus van een gewonde man die in het ziekenhuis ligt. Hij zou een van de eerste slachtoffers zijn die werden aangereden. "Hij herinnert zich alles. Hij zag mensen de lucht in vliegen en werd zelf de straat op geslingerd", vertelt de zus.

De bestuurder probeerde daarna te vluchten en verwondde nog iemand met een mes. Uiteindelijk werd hij overmeesterd door omstanders, waarna hij door de politie werd opgepakt.

De Italiaanse vicepremier Tajani heeft in een brief aan de minister van Binnenlandse Zaken gevraagd om de overmeesteraars de zogeheten Medaille van Burgerlijke Moed toe te kennen voor hun heldhaftige optreden.

Psychische problemen

De verdachte is de 31-jarige Salim El-Koudri, die is geboren in Bergamo en opgegroeid in Modena. Volgens persbureau Ansa was hij niet onder invloed van alcohol of drugs. Hij heeft geen strafblad. Het Openbaar Ministerie in Modena verdenkt hem van het aanrichten van een bloedbad en zware mishandeling "met een wapen".

Hij zou psychische problemen hebben en aan schizofrenie lijden. De burgemeester van Modena omschrijft hem als een "normale jongen die nooit duidelijke tekenen van een psychische aandoening vertoonde".

El-Koudri's roots liggen in Marokko. Matteo Salvini, vicepremier en leider van de rechts-populistische partij Lega, zegt in reactie op het incident dat de verblijfsvergunning moet worden ingetrokken van buitenlanders die in Italië misdrijven plegen.

Volgens Tajani is dat een onzinnige suggestie van Salvini. "El-Koudri had geen verblijfsvergunning, hij is een Italiaans staatsburger."

Een ramkraak bij een parfumwinkel in het centrum van Boxmeer heeft vannacht veel schade veroorzaakt. De daders gingen er na de ramkraak in een gestolen auto vandoor.

De roodkleurige Nissan is verderop in Boxmeer gevonden, schrijft Omroep Brabant. De politie vermoedt dat de daders daar zijn gewisseld van vluchtauto. Mogelijk zijn de ze daarna de snelweg opgegaan.

De ramkraak vond rond 03.45 uur plaats. De gevel liep aanzienlijke schade op. Wat er precies is buitgemaakt, is nog niet duidelijk. De politie laat weten dat niemand gewond is geraakt.

Camerabeelden

"Het is belangrijk om te weten wat voor auto die tweede auto is", zegt een politiewoordvoerder. De politie roept bewoners met camerabeelden op zich te melden.

Tientallen wadlopers zijn bij Ameland in de problemen geraakt. Er zijn reddingsboten ingezet maar door laag water konden die niet dichtbij komen, zegt reddingsorganisatie KNRM. Een helikopter van de kustwacht bood uitkomst.

De wadlopers hadden hulp ingeroepen omdat ze onderkoelingsverschijnselen hadden, zegt de Veiligheidsregio Fryslân. "Ze hadden het flink koud en hebben daarom hulp ingeschakeld", zegt een woordvoerder.

Het gaat in totaal om 32 mensen, onder wie vier gidsen. Een laatste groep kon per boot worden gered, omdat het water toen al wat hoger stond. De wandelaars zijn naar het boothuis van de KNRM op Ameland gebracht.

Daar krijgt de groep de nodige hulp. "Ze kunnen daar douchen, warme kleding krijgen en op temperatuur komen", aldus de Veiligheidsregio. Ook stond er een ambulance klaar om mensen na te kijken, indien nodig.

Volgens de KNRM zit de schrik er goed in. "Je begint met veel plezier aan zo'n tocht. Dan verwacht je niet dat je onderkoeld raakt of dat je aan een helikopter hangt." Voor veel mensen klinkt dat als een droom, zegt de KNRM. "Maar voor anderen heeft het grote impact."

Rond kwart voor zeven kreeg het Kustwachtcentrum een melding. "Het gebeurt niet elke week dat we wadlopers per helikopter ophalen", zegt de kustwacht. Het komt een paar keer per jaar voor.

De veiligheidsregio heeft uit voorzorg opgeschaald. Dat betekent dat onder meer ambulancemedewerkers, huisartsen en vrijwilligers en een medisch team op Ameland zijn gealarmeerd.

Rusland zegt dat Oekraïne de afgelopen 24 uur uur drones op Moskou en de bezette havenstad Sevastopol heeft afgevuurd.

Volgens de gouverneur van de regio Moskou zijn daar drie mensen omgekomen en vier mensen gewond geraakt. Bij de aanval zouden woningen zijn beschadigd of in brand zijn gevlogen. Volgens de gouverneur viel Oekraïne ook infrastructuur aan. Wat er is geraakt en of daar schade is, is niet bekendgemaakt.

De burgemeester van Moskou spreekt van zeker twaalf gewonden. Dat zouden vooral medewerkers van een olieraffinaderij zijn geweest. Volgens hem wist het leger 120 Oekraïense drones uit te schakelen.

Sevastopol

Russische autoriteiten melden ook aanvallen op de door Rusland bezette marinestad Sevastopol, aan de Zwarte Zee. Ook daar zouden woningen zijn beschadigd. Een neergehaalde drone kwam op een hoogspanningsleiding terecht, waardoor de stroom uitviel. Doden of gewonden worden niet gemeld.

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat het leger in heel Rusland 556 drones neerhaalde. Hoeveel drones Oekraïne afvuurde is niet bekend.

Afgelopen week voerde Rusland een van de zwaarste drone- en raketaanvallen op Oekraïne uit in de al vier jaar durende oorlog. Daarbij vielen 24 doden. De Oekraïense luchtmacht telde 1567 drones en 56 raketten. Ook in de dagen daarvoor viel Rusland aan met drones en raketten.

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Anoma van der Veere, correspondent in Japan.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister(opent in nieuw venster) en alle andere podcastkanalen(opent in nieuw venster). Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Een land dat veel mensen mysterieus en intrigerend vinden, met z'n kersenbloesem, groenetheeceremonies en animeseries. Dat is niet gek, zegt Anoma, want de Japanse overheid draagt dit beeld al jarenlang actief uit. Maar het Cool Japan-beleid, zoals het officieel heet, leidt ertoe dat we minder oog hebben voor andere ontwikkelingen in het land. Japan heeft sociaal-economische problemen, onder meer door de vergrijzing. En ook de vierde economie ter wereld, want dat is Japan, merkt de gevolgen van de Iran-oorlog.

Aan Anoma de taak om ook die verhalen te vertellen. Maar hoe doe je dat, in een land waar je mensen niet zo direct kunt benaderen als hier in Nederland? En hoe ontdek je wat Japanners echt bedoelen, wanneer ze je complimenteren met je horloge, of je een kopje thee komen brengen?

Volgende week: een gesprek met Arjen van der Horst, correspondent in het Verenigd Koninkrijk. Heb je een vraag voor hem stuur die dan, liefst in een audioberichtje, naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

Goedemorgen! De Indiase premier Narendra Modi sluit zijn bezoek aan Nederland af, de slotspeelronde van de eredivisie wordt afgewerkt en 's avonds is Studio Voetbal voor de allerlaatste keer op de buis.

Eerst het weer: vanmorgen is er veel bewolking en valt van tijd tot tijd wat regen. Vanmiddag krijgt de zon meer ruimte, maar trekken ook enkele pittige buien met kans op onweer over het land. Het wordt 12 tot 15 graden bij een zwak tot matige zuidwestenwind. De komende dagen blijft het licht wisselvallig. De temperatuur stijgt geleidelijk naar een graad of 19.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bulgarije heeft de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival gewonnen. Zangeres Dara kreeg met het lied Bangaranga de meeste punten van zowel de jury's als het publiek. Israël werd tweede, op flinke afstand.

Het bleef lang spannend wie dit jaar met de overwinning naar huis zou gaan. Aan het eind kon alleen Bulgarije nog over het puntenaantal van Israël heen. Dat land kreeg vooral veel punten van de televisiekijkers. Vanuit de zaal klonk een hoop boegeroep toen het puntenaantal van Israël bekend werd.

Het is voor het eerst dat Bulgarije de wedstrijd wint. Het land deed voor het eerst mee in 2005, maar won nooit eerder. Sinds 2022 deed het land helemaal niet meer mee door geldproblemen en desinteresse, maar het land maakte dit jaar een ijzersterke comeback.

Het lied Bangaranga gaat volgens zangeres Dara over "een speciale energie die iedereen in zich heeft, een gevoel dat alles mogelijk is". Het woord komt uit de Jamaicaanse straattaal en betekent iets als oproer of commotie.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De dode bultrug die op het Deense eiland Anholt aanspoelde, blijkt Timmy te zijn. Het 12 meter lange dier werd in de afgelopen maanden wereldberoemd, nadat hij eind maart aanspoelde in de Duitse badplaats Timmendorfer Strand.

Wereldwijd stranden walvissen voortdurend, maar in Duitsland is het zeldzaam. Tegen de adviezen van deskundigen in werden meerdere grootschalige reddingsoperatie op touw gezet. Het bleek tevergeefs.

Fijne dag!

Een Nederlandse wandelaar naar wie al dagen wordt gezocht op het Caribische eiland Saba, is waarschijnlijk overleden. Dat heeft gezaghebber van Saba Jonathan Johnson bekendgemaakt in een videoboodschap op sociale media.

Sinds donderdag wordt er gezocht naar de man. De zoektocht leverde tot nu toe niets op. Daarbij zijn onder meer helikopters, drones en speurhonden ingezet.

Volgens Johnson is inmiddels 82 uur verstreken sinds de wandelaar voor het laatst is gezien. Op basis daarvan en na overleg met medische teams is de aard van de operatie aangepast.

Zoektocht duurt voort

"De zoektocht is veranderd van een reddingsoperatie naar een bergingsoperatie", aldus de gezaghebber. "Dat betekent dat het onwaarschijnlijk is dat de vermiste persoon levend wordt gevonden."

De zoektocht wordt vandaag voortgezet met hulp van een USAR-team (Urban Search and Rescue). Dat team bestaat uit elf hulpverleners en negen honden.

Bouw communicatietoren

De vermiste man, een vijftiger die Erik heet, is een ervaren wandelaar, meldden de lokale autoriteiten eerder. Hij vertrok naar het eiland om te werken aan de bouw van een nieuwe communicatietoren. Saba is bijzondere gemeente van Nederland en vormt samen met Bonaire en Sint-Eustatius Caribisch Nederland.

De Venezolaanse regering heeft zaterdag zakenman Alex Saab het land uitgezet. Saab geldt als een belangrijke bondgenoot van oud-president Nicolás Maduro en wordt in de Verenigde Staten in meerdere strafzaken onderzocht.

De Venezolaanse immigratiedienst meldde in een korte verklaring dat Saab is uitgezet vanwege de lopende strafrechtelijke onderzoeken in de VS. Waar hij naartoe is gebracht, werd niet bekendgemaakt.

De uitzetting volgt minder dan drie jaar nadat Saab nog werd vrijgelaten in het kader van een gevangenenruil met de VS. Daarbij kreeg hij gratie van de voormalige Amerikaanse president Joe Biden.

Saab, afkomstig uit Colombia, werd door Amerikaanse autoriteiten lange tijd gezien als de financiële spil achter Maduro. Mogelijk moet hij nu getuigen tegen de voormalige president. Maduro werd in januari opgepakt en meegenomen naar de VS na een verrassingsactie van het Amerikaanse leger. Hij staat nu in de VS terecht voor onder meer drugshandel.

Snel invloed kwijt

De 54-jarige Saab vergaarde zijn fortuin via contracten met de Venezolaanse overheid. Na de machtswisseling begin dit jaar, waarbij Maduro werd afgezet en Delcy Rodríguez als interim-president de leiding van Maduro overnam, verloor hij snel zijn invloed en werd hij door Rodríguez uit haar kabinet gezet.

De afgelopen maanden was onduidelijk waar Saab verbleef. Hij zou vastzitten of onder huisarrest staan.

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft een internationale noodsituatie afgekondigd vanwege de uitbraak van ebola in de Democratische Republiek Congo en Uganda. Volgens de WHO vormt de situatie een ernstig risico voor de volksgezondheid, maar er is nog geen sprake van een pandemie.

In de provincie Ituri in het oosten van Congo zijn tot nu toe acht besmettingen van de zogenoemde Bundibugyo-variant van het virus in het lab bevestigd. Daarnaast zijn er 246 verdachte gevallen en 80 vermoedelijke sterfgevallen gemeld. Ook in de hoofdstad Kinshasa is een besmetting vastgesteld bij iemand die uit Ituri kwam, meldt de WHO.

In buurland Uganda zijn twee besmettingen bevestigd in de hoofdstad Kampala. Beide patiënten waren kort daarvoor vanuit Congo gereisd. De WHO spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling, omdat daarmee internationale verspreiding al een feit is.

Wat is ebola?

Ebola is een ernstige infectieziekte die kan leiden tot bloedingen in het lichaam. Meer dan de helft van de mensen die de ziekte krijgen, gaat eraan dood. Het ebolavirus wordt overgedragen via lichaamsvloeistoffen, zoals bloed en poep. Je kan ook besmet raken door het slachten en opeten van wilde dieren als vleermuizen en apen. Ebola komt alleen voor in delen van Afrika.

(bron: RIVM)

Volgens de WHO is nog onduidelijk hoe groot de uitbraak precies is. De organisatie wijst op een relatief hoog percentage positieve testresultaten en meldingen van meerdere sterfgevallen in specifieke gebieden. Dat wijst erop dat het daadwerkelijke aantal besmettingen mogelijk veel hoger ligt dan bekend.

De situatie wordt verder bemoeilijkt door geweld, een humanitaire crisis en veel verplaatsingen van mensen in het oosten van Congo. Dat maakt het lastig om de verspreiding in kaart te brengen en onder controle te krijgen, aldus de gezondheidsorganisatie.

Geen vaccin beschikbaar

Voor deze specifieke variant van het ebolavirus bestaat momenteel geen goedgekeurd vaccin of gerichte behandeling. Dat maakt de aanpak complexer dan bij eerdere ebola-uitbraken, waarbij wel vaccins beschikbaar waren voor andere varianten.

De WHO benadrukt dat internationale samenwerking nodig is om de uitbraak te bestrijden. Landen in de regio moeten onder meer extra inzetten op monitoring, contactonderzoek en veilige zorg in ziekenhuizen.

Geen reisbeperkingen

De organisatie adviseert landen nadrukkelijk om geen grenzen te sluiten of reisbeperkingen in te voeren. Volgens de WHO werken zulke maatregelen vaak averechts en kunnen ze de bestrijding juist bemoeilijken.

Wel moeten reizigers naar getroffen gebieden beter worden geïnformeerd en moeten verdachte gevallen snel worden opgespoord en geïsoleerd.

De WHO komt binnenkort met aanvullende aanbevelingen na advies van een speciaal noodcomité.

Bulgarije heeft de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival gewonnen. Zangeres Dara kreeg met het lied Bangaranga de meeste punten van zowel de jury's als het publiek. Israël werd tweede, op flinke afstand.

Het bleef lang spannend wie dit jaar met de overwinning naar huis zou gaan. Aan het eind kon alleen Bulgarije nog over het puntenaantal van Israël heen. Dat land kreeg vooral veel punten van de televisiekijkers. Vanuit de zaal klonk een hoop boegeroep toen het puntenaantal van Israël bekend werd.

In de video zie je hoe de einduitslag bekend werd gemaakt:

De deelname van Israël was omstreden. Vijf landen, waaronder Nederland, deden dit jaar niet mee vanwege de deelname van Israël. Enkele uren voor de start van het muziekevenement was er een groot protest in Wenen waar het songfestival werd gehouden.

De Spaanse omroep RTVE deelde op sociale media een statement op het moment dat de finale begon. "Eurovisie is een wedstrijd, maar mensenrechten niet. Er is geen plaats voor onverschilligheid. Vrede en gerechtigheid voor Palestina", zei de omroep.

Comeback

Bulgarije wint de wedstrijd voor het eerst. Het land deed in 2005 voor het eerst mee en behaalde in 2017 zijn beste resultaat met een tweede plaats, maar kwam nooit eerder tot de overwinning. Sinds 2022 ontbrak Bulgarije vanwege geldproblemen en afnemende interesse. Maar dit jaar keerde het terug, met een ijzersterke comeback.

Het lied Bangaranga gaat volgens zangeres Dara over "een speciale energie die iedereen in zich heeft, een gevoel dat alles mogelijk is". Het woord komt uit de Jamaicaanse straattaal en betekent iets als oproer of commotie.

Dit was het winnende optreden:

Vooraf werd Finland, bij hoge uitzondering met live vioolspel, veel genoemd als topfavoriet. De bookmakers verwachtten dat Liekinheitin de grootste kans had om het festival te winnen. Dat gebeurde niet, het land werd "slechts" zesde. Ook Australië werd veel kans toegedicht. Dat land werd uiteindelijk vierde. Winnaar Bulgarije stond in de laatste uren voor het festival bij de wedkantoren op de derde plek.

Roemenië eindigde op de derde plaats. Over de Roemeense inzending werd vooraf veel gesproken. Het lied Choke me gaat volgens zangeres Alexandra Capitanescu over verstikking door zelftwijfel en het gevoel overweldigd te worden, maar wie de act zag en goed naar de tekst luisterde kon het ook opvatten als een lied over wurgseks. Het publiek beloonde het lied met veel punten.

Het Verenigd Koninkrijk werd laatste met slechts één punt. Het land bungelt de laatste jaren regelmatig onder aan de ranglijst, met uitzondering van 2022, toen het op een tweede plaats eindigde.

Ook Zweden stelde met een twintigste plek teleur. Het land eindigt vaak hoog in de eindklasseringen en won nog in 2012, 2015 en 2023. De laatste keer dat Zweden lager eindigde dan dit jaar was in 2009. Toen werd het 21ste.

Deelname Nederland onzeker

De Vlaamse publieke omroep VRT zegt een debat over de deelname van Israël te willen. Ook moeten de deelnemende landen volgens de omroep "duidelijk stelling nemen tegen oorlog en geweld". Als dat niet gebeurt, acht de VRT de kans klein dat er volgend jaar een Belgische deelnemer naar het songfestival gaat.

De NPO en AVROTROS willen nog niet zeggen of Nederland volgend jaar weer deelneemt aan het songfestival. Ze wachten eerst de evaluatie van deze editie af.

In Canada is een passagier van cruiseschip Hondius in een ziekenhuis positief getest op het hantavirus. De testuitslag moet nog worden bevestigd in een laboratorium, maar tot die tijd wordt de patiënt als besmet beschouwd. Dat meldt onder meer de Canadese publieke omroep CBC.

"Dit is duidelijk niet waar we op hadden gehoopt, maar wel waar we ons op hadden voorbereid", zegt de hoogste zorgfunctionaris van de westelijke provincie Brits-Columbia. De toestand van de patiënt in isolatie is stabiel.

Koorts en hoofdpijn

De identiteit van de patiënt is niet bekendgemaakt. Hij of zij kreeg twee dagen geleden last van lichte symptomen, zoals koorts en hoofdpijn. Vervolgens werd de cruisepassagier opgenomen en getest op het virus. De uitslag was dus positief, wanneer de definitieve labuitslag wordt verwacht is niet bekend.

Inclusief de Canadese patiënt is het virus bij elf mensen wereldwijd vastgesteld, van wie er drie zijn overleden. Al deze mensen hebben meegevaren op het Nederlandse cruiseschip. Daarmee is de uitbraak vooralsnog beperkt gebleven.

Nederlands echtpaar

Een Nederlands stel werd als eerste besmet met het Andesvirus, een dodelijke variant van het hantavirus. Het echtpaar is waarschijnlijk voor de cruisetocht geïnfecteerd in Argentinië, maar dit is nog niet met zekerheid vastgesteld. Naast de Nederlandse vrouw en man is er ook nog een Duitser overleden aan het virus.

26 naar Nederland gebrachte opvarenden van het cruiseschip werden afgelopen donderdag negatief getest op het Andesvirus.

Félicien Kabuga, die werd verdacht van het mede aanstichten van de genocide in Rwanda in 1994, is overleden in een ziekenhuis in Den Haag.

Kabuga werd volgens de VN geboren in 1935 en gold als een van de hoofdverdachten van de genocide op Tutsi's en gematigde Hutu's in het Afrikaanse land. Bij de volkerenmoord werden in ruim drie maanden naar schatting 800.000 mensen vermoord.

Kabuga, zelf een Hutu, zou de genocide hebben gefinancierd. Hij gold als vertrouweling van de overleden oud-president Habyarimana. Twee van zijn dochters trouwden met zonen van Habyarimana.

Hij was een van de drijvende krachten achter het populaire radiostation RTLM, ook bekend als Radio Télévision Libre des Mille Colline, dat door het verspreiden van haatberichten de moordpartijen aanwakkerde. In uitzendingen werden Tutsi-burgers "kakkerlakken" genoemd en werden gebieden waar deze mensen woonden aangewezen om aangevallen te worden.

Tientallen jaren op de vlucht

In mei 2020 werd Kabuga in de buurt van Parijs gearresteerd door de Franse autoriteiten, nadat hij ruim 25 jaar op de vlucht was geweest. Vervolgens werd hij overgebracht naar Den Haag. Hij verbleef in een speciale VN-gevangenis in Scheveningen.

Kabuga gold als een van de meest gezochte verdachten van Rwanda. De VS loofde een beloning van 5 miljoen dollar uit voor de tip die zou leiden tot zijn aanhouding. Hij werd aangeklaagd voor onder meer genocide, samenzwering met genocide als doel en misdaden tegen de menselijkheid.

Geestelijke gesteldheid

Drie medische deskundigen verklaarden in 2023 dat Kabuga niet meer in staat was een proces te volgen. Later dat jaar bepaalden ook VN-rechters dat de dementerende Kabuga door zijn gesteldheid niet in staat was om deel te nemen aan zijn proces.

Hij zou in een VN-cel blijven in afwachting van een beslissing over zijn voorlopige vrijlating, maar geen land bleek bereid om hem op te nemen.

Kabuga maakte fortuin met koffie- en theeplantages en groeide uit tot een van de rijkste ondernemers van Rwanda. Ook importeerde hij op grote schaal kapmessen uit China, waarmee veel mensen werden vermoord of verminkt tijdens de genocide.

Kabuga werd al eerder opgenomen in het ziekenhuis, meldt de VN, die de zaken van het Rwandatribunaal afhandelt. Er wordt nog onderzocht waardoor hij is overleden.