NOS Nieuws - Algemeen

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft een aantal Chinese bedrijven, waaronder BYD en Alibaba, toegevoegd aan de lijst van ondernemingen die volgens het Pentagon gelieerd zijn aan het Chinese leger. Doordat de bedrijven aan deze lijst zijn toegevoegd, kunnen ze geen defensiecontracten meer krijgen van het Pentagon.

De lijst werd in 2021 opgesteld en is bedoeld om bedrijven te herkennen die volgens de Amerikanen banden hebben met het Chinese leger, ook als deze daar niet door worden aangestuurd. Het betekent niet dat deze Chinese bedrijven in de VS geen producten of diensten mogen verkopen, maar wel dat het Amerikaanse leger deze niet afneemt.

De China-commissie van het Huis van Afgevaardigden, die adviseerde over de lijst, zegt dat "de bijgewerkte lijst een waarschuwing is aan Amerikaanse bedrijven, alle overheidsniveaus en het Amerikaanse volk. Deze Chinese bedrijven werken samen met het Chinese leger tegen onze nationale belangen in."

Naast Alibaba, dat bekend is van AliExpress, zijn ook elektrische autobouwer BYD, zoekmachine Baidu, AI-bedrijven en ondernemingen die chips of robots maken toegevoegd aan de lijst van ondernemingen waarmee het Pentagon geen zaken meer doet. In totaal staan er nu 188 Chinese bedrijven op de zogenoemde 1260H-lijst.

'Discriminerend'

Chinese bedrijven reageren verbolgen op de aankondiging, die aan het einde van de Amerikaanse beursdag werd gedaan. Alibaba, dat in de VS beursgenoteerd is, zegt in een verklaring dat het niet op de lijst zou moeten staan en "alle mogelijke juridische acties te ondernemen tegen pogingen om ons bedrijf in diskrediet te brengen".

Volgens het e-commercebedrijf is Alibaba geen militair bedrijf en is het ook "geen onderdeel van een militair-civiele strategie". Ook het beursgenoteerde Baidu en en het bedrijf Wuxi AppTec zeggen dat ze niet op de lijst zouden moeten staan en beloven ertegen in verzet te komen.

Het bijwerken van de lijst wordt gezien als nieuw hoofdstuk in de moeizame betrekkingen tussen China en de VS. Nog geen maand geleden was de Amerikaanse president Trump in China voor een staatsbezoek. Hij sprak daar met de Chinese president Xi over mogelijke handelsafspraken, maar vooraf waren de verwachtingen over het bezoek laag. Concrete resultaten of afspraken waren er na dit bezoek voor zover bekend weinig.

De Chinese ambassade in Washington zegt dat de VS "moet stoppen met het maken van discriminerende lijsten". De ambassade zegt dat Peking wil dat de VS een eerlijke en niet-discriminerende omgeving voor Chinese bedrijven creëert.

In de Filipijnen is het dodental door de aardbeving van gisteren opgelopen tot zeker 37. De aardbeving met een kracht van 7,8 was de zwaarste aardbeving die het land in de afgelopen vijftig jaar trof, schrijft persbureau AP.

Lokale autoriteiten melden dat er 479 mensen gewond zijn geraakt, aldus de Filipijnse nieuwssite Rappler. Ook worden nog vier mensen vermist.

Meer dan 20.000 mensen raakten ontheemd. Vanwege de vrees voor een tsunami sloegen veel mensen op de vlucht. Langs de kust werden golven boven het vloedniveau gezien, maar die leidden niet tot grote schade.

Schade aan wegen, huizen en scholen

De beving was voor de kust in het zuiden van de archipel. Op het zuidelijke eiland Mindanao is er veel schade, vooral in de stad General Santos, waar zo'n 700.000 mensen wonen. Overheidsgebouwen en scholen zijn beschadigd en naar schatting zijn zeker 1500 huizen compleet verwoest, schrijft de Filipijnse krant Philstar. Honderdduizenden mensen zitten zonder stroom.

Ook in andere delen van de Filipijnen was de schade groot. In de provincie Sarangani kwamen mensen om het leven door een aardverschuiving die huizen in een bergdorpje bedolf. Wegen daar zijn verwoest en onbegaanbaar.

De autoriteiten zijn bang dat veel gebouwen nog kunnen instorten. Er worden tenten opgezet om mensen op te vangen die niet terug naar huis kunnen.

De aardbeving liet een spoor van vernieling achter:

Veel van de gewonden zijn kinderen. Bij een school op Mindanao stortte een dak in, terwijl de schoolkinderen buiten stonden toen de aarde beefde, was op beelden te zien. Of ook hier kinderen gewond zijn geraakt, is niet bekendgemaakt.

De jonge leerlingen kwamen uitgerekend gisteren terug naar school na de zomervakantie, die in de Filipijnen in april en mei plaatsvindt. Veel kinderen kunnen voorlopig niet naar school, totdat alle gebouwen geïnspecteerd zijn.

België neemt na 77 jaar afscheid van zijn eigen benaming voor het drankje Chocomel. Om de naamgeving internationaal gelijk te trekken krijgt het chocoladedrankje voortaan ook daar de oorspronkelijke Nederlandse naam, in plaats van de Belgische variant Cécémel.

Voor de Belgische pers is de verandering groot nieuws. Cécémel wordt een icoon genoemd, "een uniek stukje Belgische geschiedenis". Op sociale media worden nostalgie en jeugdsentiment afgewisseld met verontwaardiging over rommelen met een klassieker.

Producent FrieslandCampina benadrukt dat het alleen om "andere letters op het pak" gaat. "Wij willen mensen bij elkaar brengen, over grenzen heen, en dat lukt het beste met één naam. Of je nu Frans, Engels of Nederlands spreekt, Chocomel blijft Chocomel."

Puntjes

In 1932 introduceerde babyvoedingmaker Nutricia uit Zoetermeer Chocomel als eerste lang houdbare chocolademelk. De naam was aanvankelijk Melcola, maar het Bureau voor den Industriëlen Eigendom stond dat niet toe. Het alternatief Chocomel was ook al gedeponeerd, maar daarvoor kon een concurrent uit Baarn voor 50 gulden worden afgekocht.

Nutricia zette het product als een verkwikkende "genot- en gezondheidsdrank" in de markt, "heerlijk en voedzaam". Het werd gratis uitgedeeld bij wandelmarsen en bij moeders aangeraden "als afwisseling op gewone melk aan slecht-etende kinderen".

Toen het drankje na de oorlog de grens over ging, waren er opnieuw problemen met de naam. De producent kreeg te horen dat Chocomel te veel leek op de term chocomelk. De producent besloten daarom C...c.mel op de verpakking te zetten, wat in de volksmond al snel Cécémel werd.

België werd daarmee wereldwijd de uitzondering. In Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, het VK en zelfs Australië werd de oorspronkelijke naam zonder problemen geaccepteerd. Omdat inmiddels ook België geen bezwaar meer heeft, gaat de producent nu ook daar om.

Campagne

Een reclamecampagne moet de zuiderburen rijp maken voor de naamswijziging. BB'ers (Bekende Belgen) als regisseur Erik Van Looy, zangeres Sandra Kim, friturist Dorien Nuyts en mediapersoonlijkheid Julie Vermeire zullen aandringen op de nieuwe naam. Ook wordt de horeca gevraagd de oude mokken mee te geven aan klanten en gaat er een Chocomel-tram rijden.

Merkexperts voorspellen dat consumenten de oude naam voorlopig nog wel zullen blijven gebruiken. Zo koos de Belgische producent Lotus 6 jaar geleden voor de internationaal gebruikte naam Biscoff, maar wordt het koekje vaak nog gewoon speculoos genoemd.

Merkstrateeg Stef Verbeeck blikt zelfs nog verder terug, naar 1991: "Er zijn vandaag nog altijd koppigaards die Raider zeggen in plaats van Twix", zegt hij in De Gazet van Antwerpen. "Mensen hebben niet graag dat je morrelt aan iconen."

Het lijkt afgelopen nacht rustig te zijn gebleven in het Midden-Oosten na de raketaanvallen over en weer van Iran en Israël gisteren.

Zowel Israël als Iran meldde gistermiddag te stoppen met aanvallen, al blijft dat staakt-het-vuren uiterst fragiel. Zo stelt Iran als voorwaarde dat Israël Libanon niet opnieuw aanvalt. Israël lijkt juist als voorwaarde te stellen dat het door Iran gesteunde Hezbollah geen aanvallen uitvoert. Dat lijkt afgelopen nacht niet te zijn gebeurd.

Volgens de Amerikaanse president Trump hebben Israël en Iran afgesproken elkaar "ongeveer een week" met rust te laten. Trump stond journalisten kort te woord in New York, waar hij de derde finalewedstrijd bijwoonde tussen de basketbalploegen New York Knicks en San Antonio Spurs bijwoonde. De in New York geboren Trump werd luid uitgejoeld door de New Yorkse basketbalfans.

'Goed gesprek met Netanyahu'

Hoewel Trump en de Israëlische premier Netanyahu de afgelopen weken regelmatig met elkaar in conflict kwamen stelt Trump nu dat hij "een heel goed gesprek" heeft gehad met de Israëlische premier. "Hij werd aangevallen en sloeg terug en nu stoppen ze ermee."

Vandaag werd ook bekend dat gisteren een Apache-helikopter van het Amerikaanse leger is neergestort in de buurt van de Straat van Hormuz. De twee mensen aan boord zijn gered, meldt The New York Times. Volgens Trump gaat het goed met ze. Wat er precies is gebeurd met de helikopter, is nog onbekend. Later op de dag komt de regering met een verklaring, zegt de president.

Trump zei ook dat de VS en Iran "heel dicht bij een sterke deal zijn, waarbij het maken van nucleaire wapens et cetera in welke vorm dan ook" wordt verboden. Hij stelt dat die deal er binnen enkele dagen kan zijn, maar dat zegt zijn kabinet al weken. Nog altijd komen er vrijwel geen schepen door de Straat van Hormuz door de Iraanse blokkade en het Amerikaanse antwoord daarop.

Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) waarschuwt voor de effecten van de voorgestelde kabinetsmaatregelen voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Het Nibud heeft voor verschillende groepen de kosten van de maatregelen uit zowel het coalitieakkoord als uit de vorige kabinetsperiode in beeld gebracht. Die lopen hoog op.

Zo is er een verhoging van het verplichte eigen risico en een verlaging van de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. Daarnaast wordt de huishoudelijke hulp uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) afgeschaft, gaat een aantal geneesmiddelen uit het basispakket en vervallen de aftrek van specifieke zorgkosten en een tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten. Het kabinet wil verder een eigen bijdrage invoeren voor wijkverpleging, de Wmo, en de jeugdzorg.

"We hebben gezien dat vooral mensen die gebruikmaken van meerdere zorgvormen geraakt worden door een stapeling van maatregelen", zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen.

Honderden euro's op achteruit

Dat zijn bijvoorbeeld ouders met een gehandicapt kind, of volwassenen die gehandicapt en afgekeurd zijn of een uitkering hebben. Deze groep gaat er zo'n 100 tot 300 euro per maand op achteruit. Dat bedrag komt boven op het bedrag dat mensen met een beperking of chronische ziekte sowieso al meer betalen dan mensen zonder beperking: gemiddeld zo'n 100 tot 400 euro per maand, aldus Gijsbersten.

Het Nibud geeft een voorbeeld: een alleenstaande met een bijstandsuitkering en een motorische beperking heeft elke maand al 241 euro aan hogere uitgaven. Dat zijn bijvoorbeeld kosten van een lift of hogere energiekosten. Als gevolg van de voorgenomen maatregelen zou daar 160 euro per maand bovenop komen.

In totaal betaalt de alleenstaande met een beperking dan 401 euro per maand meer dan een alleenstaande zonder beperking.

24 uur per dag zorg

Niels van Hoorn (48) heeft SMA, waardoor zijn spierkracht steeds verder afneemt. Hij is een van de personen die door de maatregelen zouden worden getroffen. Tot zijn ziekte verergerde werkte hij in de scheepsbouw: hij ontwierp verlichting voor megajachten, maar toen hij corona kreeg ging dat niet meer. "Ik zat na het eten aan tafel te slapen."

Na een vergeefse poging tot re-integratie werd Van Hoorn afgekeurd. Inmiddels wordt hij 24 uur per dag verzorgd door zijn vrouw, onder meer bij het opstaan, douchen en aankleden. Ook zijn twee zoons, van wie de jongste tien jaar is, helpen hem soms mee, bijvoorbeeld met het sokken aantrekken.

Van Hoorn schat dat de verhogingen hem zo'n duizend euro netto extra per maand zouden kunnen kosten. Op dit moment kost zijn ziekte hem al veel geld - zijn eigen inkomen is weggevallen en zijn vrouw moet veel voor hem zorgen. Dat lukt door "sparen, geld apart zetten en keuzes maken van wat je wel en niet gaat doen". Op uitjes zoals naar de dierentuin of vakantie gaan moet bespaard worden.

Hoeveel het kabinet precies zal besparen met de maatregelen is nog niet duidelijk. De coalitie wil bijna 6,5 miljard euro bezuinigen op sociale zekerheid. Het kabinet heeft eerder gezegd 350 miljoen euro aan compensatie te willen vrijmaken voor mensen met een beperking of chronische ziekte, maar hoe dat verdeeld gaat worden is nog onduidelijk. De politiek is nog bezig met een eigen onderzoek, dat voor de zomer wordt verwacht.

Nibud-directeur Gijsbertsen benadrukt dat het kabinet goed moet kijken waar de stapeling van maatregelen mensen het meest raakt. Daar zou het moeten compenseren, het liefst voordat de maatregelen ingaan. Deborah Lauria, directeur van belangenvereniging Ieder(in) vindt dat er een streep door de plannen moet: "Dit kabinet kiest ervoor om de rekening neer te leggen bij mensen met een beperking. Dat is onacceptabel. Zij kunnen geen kant meer op."

Het kabinet heeft de 350 miljoen euro toegewezen aan gemeenten om te verdelen, maar de Vereniging van Nederlandse Gemeenten laat weten dat zij chronisch zieken vaak niet kunnen helpen, omdat het niet tot hun taak hoort. Daarnaast zegt de VNG dat de groep zeer divers "en lang niet iedereen is bij de gemeente bekend".

Van Hoorn biedt namens Ieder(in) en de Patiëntenfederatie het kabinet vandaag een bundel van ervaringsverhalen aan, samen met met de vereniging Ieder(in), een koepelorganisatie voor mensen met chronische ziekte of beperkingen. Daarmee hopen ze de politiek duidelijk te maken wat de stapeling van zorgkosten betekent in het dagelijks leven van mensen met een chronische ziekte of beperking.

Goedemorgen! Zes verdachten van een explosie bij een synagoge in Rotterdam in maart komen voor de rechter. En vandaag begint de Duitse bondspresident Steinmeier zijn staatsbezoek aan Nederland.

Eerst het weer: de ochtend begint het droog, daarna wordt het wisselvallig. In de middag zijn er stevige buien, met veel wind en kans op onweer. Het wordt rond de 17 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten: Dit is er vannacht gebeurd:

Mensen met een chronische ziekte of beperking kunnen er de komende jaren financieel flink op achteruitgaan. Dat blijkt uit berekeningen van het Nibud. De budgetorganisatie wil dat het kabinet kijkt naar compensatie voor huishoudens die er het meest op achteruit gaan.

De plannen van het kabinet kunnen leiden tot honderden euro's per maand aan extra zorgkosten. Dat raakte de gezinnen extra zwaar omdat huishoudens waar iemand ziek is of een beperking heeft, vaak al veel extra kosten hebben.

Ander nieuws uit de nacht:

Fijne dag!

De groei van het aantal banen in ons land kan vertragen als de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en de energieprijzen zo hoog blijven als nu. Dat heeft uitkeringsinstantie UWV berekend.

Het UWV keek voor de arbeidsmarkt tot 2028 naar een scenario waar de energieprijzen snel gaan dalen en één waar de hoge prijzen langer aanhouden. In het ongunstige geval komen er in drie jaar 75.000 minder banen dan in het gunstige geval. Er is dan nog wel groei, maar veel minder dan eerdere jaren.

Door de huidige onvoorspelbaarheid in de wereld worden bedrijven voorzichtiger, ziet Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie en advies bij het UWV.

Krimp in sommige regio's

Sinds Israël en de VS in februari Iran aanvielen, stijgen de energieprijzen wereldwijd hard. Het heeft volgens het UWV vooral effect in de sectoren industrie, vervoer en opslag. Daar zullen minder banen zijn door de hoge energieprijzen.

Ook de uitzendbranche gaat het voelen. Witjes: "Veel mensen die via een uitzendbureau aan het werk gaan werken in sectoren als vervoer en de industrie."

De hoge energieprijzen werken ook door in de koopkracht. De hogere inflatie en lagere koopkracht hebben vervolgens effect op het aantal banen in bijvoorbeeld de horeca.

Doorstroming en ontwikkeling

Niet in elke sector vindt krimp plaats als de energieprijzen hoog blijven. Het UWV ziet dat in bijvoorbeeld de specialistische zakelijke dienstensector, zoals accountants en juridische dienstverleners, het aantal banen wel stijgt.

Dat is nu ook al het geval zegt Witjes. "Maar doordat andere sectoren minder hard groeien, zouden hier meer mensen naartoe kunnen stromen."

Er zijn meer sectoren waar het aantal vacatures zal blijven toenemen, zoals de zorg en ICT. Die sectoren voelen geen grote impact van hogere energieprijzen. Daarnaast is bekend dat de zorgvraag de komende jaren alleen maar toe gaat nemen, wat tot vraag naar arbeid zal leiden.

Ook zijn regionale verschillen te zien. Rond Amsterdam en Eindhoven zal het aantal banen het sterkst blijven groeien. In de regio's Midden-Limburg, Zeeland en Drenthe slaat bij aanhoudend hoge energieprijzen de verwachte lichte banengroei om in lichte krimp.

Als de energieprijzen weer snel dalen, dan neemt de banengroei tot 2028 weer toe. "Het is allemaal tijdelijk", zegt hoofd arbeidsmarktinformatie Witjes. "We gaan er vanuit dat in 2028 het allemaal terugveert, tenminste als dan de oorlog voorbij is."

Het UWV roept bedrijven, werkenden en werkzoekenden op nu vooral te blijven investeren. "De krapte op de arbeidsmarkt verdwijnt niet vanzelf, dus blijf je ontwikkelen", zegt Witjes.

Volgens hem gaan ontwikkelingen als kunstmatige intelligentie (AI) zorgen voor nieuwe banen, maar daar hangen wel andere competenties en opleidingen aan. "Het is van belang om bij de les te blijven. Investeren in mensen is altijd belangrijk, maar juist nu moet je alle zeilen bijzetten."

De nieuwe werkvisa van 100.000 dollar voor hoogopgeleide werknemers uit het buitenland die in de VS komen werken, komen er niet. Een federale rechter in Boston heeft het tarief ongeldig verklaard.

Het visum is bedoeld voor Amerikaanse bedrijven die mensen uit het buitenland willen aannemen met vaardigheden die ze in de VS niet kunnen vinden. De regering-Trump vindt daarentegen dat bedrijven meer afgestudeerden uit de VS moeten aannemen.

De regering-Trump kondigde de hogere kosten voor het zogenoemde H-1B-visum in september aan. Voortaan zou het 100.000 dollar kosten, terwijl dat eerder nog zo'n 1500 dollar was.

Twintig staten naar de rechter

Twintig Amerikaanse staten en onder meer de Amerikaanse Kamer van Koophandel stapten naar de rechter. Zij wilden dat de flinke verhoging van het tarief van tafel ging. Er zouden ook minder visumaanvragen zijn gedaan door de hogere kosten.

De rechter stelt nu dat die 100.000 dollar volgens de wet helemaal niet mag. Trump had er geen machtiging van het Congres voor. Toch heeft de regering-Trump er vertrouwen in dat de uitspraak in hoger beroep zal worden teruggedraaid, zegt een woordvoerder van het Witte Huis.

Wat is het H-1B-visum?

Het H-1B-visum bestaat sinds 1990 voor migranten die minstens een bachelordiploma hebben. Er worden per jaar 85.000 visa verdeeld via een loting. Vooral techbedrijven maken er vaak gebruik van. Bedrijven in de techsector, zoals Amazon, Meta en Microsoft hebben samen zo'n 22.000 medewerkers in dienst met zo'n visum. Zo'n 70 procent van de visa gaat naar Indiase medewerkers en ongeveer 11 procent naar Chinese werknemers.

Bij een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in het Limburgse Cadier en Keer is maandagavond brand uitgebroken. De politie heeft een verdachte aangehouden. Het is niet bekendgemaakt of diegene een bewoner van de opvang is. De politie zegt te onderzoeken of het om brandstichting gaat.

De brand aan de Pater Kustersweg brak uit rond 22.35 uur. De hulpdiensten waren met meerdere voertuigen ter plaatse. De veiligheidsregio meldde ongeveer een uur later dat de brand uit was.

Niemand raakte gewond. Wel werd het pand vanwege de rook ontruimd.

'Kleine binnenbrand'

"Er heeft een kleine binnenbrand gewoed die al snel is geblust", meldde Veiligheidsregio Zuid-Limburg. "Bij deze brand is wel veel rook vrijgekomen en daardoor is er opgeschaald zodat er meer brandweercollega's ter plaatse komen die komen helpen met het ventileren van het gebouw."

Rond 00.30 uur deed de brandweer binnen nog metingen. Daarna werd het pand weer overgedragen aan het COA.

Het meest succesvolle nummer van 2025 in Nederland is bekend: Echte liefde is te koop van Samuel Welten (19) heeft de Buma Award Nationaal gewonnen. Dat lied schreef Welten deels zelf. Alleen al op Spotify is het nummer ruim 58 miljoen keer beluisterd.

De muziekprijzen werden maandagavond uitgereikt in het Internationaal Theater Amsterdam. De componisten en tekstschrijvers van de meest gedraaide en bestverkochte singles van 2025 kregen de Buma Awards Nationaal en Internationaal.

Internationaal was dat het nummer Luther van Kendrick Lamar en SZA, dat mede is geproduceerd door de Nederlandse Roselilah. De in Utrecht geboren producer won er in februari ook al een Grammy mee. Op Spotify heeft dit nummer ruim 1,5 miljard streams.

Geëerd

Tijdens de Buma Awards worden componisten, tekstdichters en hun muziekuitgevers geëerd met prijzen in verschillende categorieën. Zo kreeg de band Di-rect de Buma Lifetime Achievement Award. In maart won Di-rect ook al de Edison Pop Oeuvreprijs.

Dit is het prijswinnende nummer van Samuel Welten:

De top 20 Nationaal wordt, net als vorig jaar, gedomineerd door Nederlandstalige nummers. Zo staat Ik zing van Zoë Livay en Snelle op de tweede plek. Ook onder meer Lotje van de Utrechtse studentenvereniging U.V.S.V./N.V.V.S.U., Ga dan van Roxy Dekker en Beetje van mij van Antoon zijn in de ranglijst te vinden. Een niet-Nederlandstalig nummer dat hoog eindigde was bijvoorbeeld C'est la vie van Claude.

De juryprijzen waren eerder al bekend. Zo ging de Buma Gouden Harp naar Maykel Piron, medeoprichter van het dance-label Armada Music. Afgelopen weekend vertelde Piron daar meer over in NOS Met het Oog op Morgen. De Lennaert Nijgh Prijs voor beste tekstdichter was voor Sef.

Terug in de tijd

Vorig jaar won het nummer Terug in de tijd van Yves Berendse een Buma Award. In 2024 werd dat lied in Nederland het vaakst gestreamd en gedraaid op de radio.

Nederlanders gooiden vorig jaar gemiddeld 25 kilo voedsel weg, blijkt uit onderzoek van het Voedingscentrum naar voedselverspilling, dat eens in de drie jaar wordt gepubliceerd. In 2022 werd nog 28 kilo weggegooid en in 2019 was het 30 kilo. Over vijf jaar moet voedselverspilling zijn teruggebracht naar 18 kilo per persoon per jaar.

Voor dit onderzoek doken inspecteurs steekproefsgewijs in de afvalcontainers van 130 huishoudens in dertien gemeenten. Voor gft-afval is een steekproef onder 120 huishoudens in twaalf Nederlandse gemeenten gehouden. Daaruit bleek dat vooral brood wordt weggegooid, gevolgd door groenten, fruit en aardappelen. Bij elkaar opgeteld waren deze voedingsmiddelen goed voor 53 procent van het totaal aan weggegooid voedsel.

Omgerekend werd er in 2025 voor honderd euro per persoon weggegooid.

Dalende trend onvoldoende

Het terugdringen van voedselverspilling is een ontwikkelingsdoel van de Verenigde Naties waar Nederland zich aan heeft verbonden. Dat er over vijf jaar daadwerkelijk zeven kilo per persoon per jaar minder wordt verspild dan nu, is volgens expert duurzaamheid van het Voedingscentrum Lilou van Lieshout geen uitgemaakte zaak. Sterker nog: met de huidige trend wordt dat doel niet gehaald.

In het rapport schrijft zij: "We zijn nu redelijk op weg, maar het is wel nodig dat we de komende jaren extra stappen zetten om het doel te kunnen halen." De grootste winst is te halen bij brood. Bij het vorige onderzoek bleek ook dat vooral deegwaren als brood, pita's en wraps in de prullenbak belanden. Volgens Van Lieshout is daar een simpele oplossing voor: direct na aankoop invriezen en het in porties ontdooien.

Het terugdringen van voedselverspilling is volgens de VN belangrijk om klimaatverandering tegen te gaan, maar ook voor de portemonnee van de consument, aldus het Voedingscentrum.

Om het VN-doel van 2030 te halen, moet volgens het Voedingscentrum het gedrag van de Nederlander verder veranderen. Van Lieshout zegt dat het "laaghangende fruit" inmiddels wel is geplukt. "Aan het begin ging de daling snel. De dingen die mensen gemakkelijk konden doen, zijn we gaan toepassen. Nu wordt het moeilijk, maar er blijven mogelijkheden."

Invriezen dus, voedsel beter bewaren. Niet met honger boodschappen doen is ook een advies, net als het bewustzijn rond houdbaarheidsdata vergroten.

Volgens de onderzoekers is het verschil tussen de twee verschillende houdbaarheidsdata bij veel mensen niet duidelijk. Je hebt de "Ten minste houdbaar tot-datum" en de "Te gebruiken tot-datum".

Van Lieshout: "Ten minste houdbaar tot is een richtlijn, een kwaliteitsgarantie tot een bepaalde datum. Daarna kun je de producten vaak nog gebruiken, het is dan een kwestie van ruiken en proeven." De "Te gebruiken tot-datum" is strikter en geldt voor bederfelijke producten zoals vlees, vis, voorgesneden groente. "Die datum gaat over veiligheid en is meer rigide."

Ook weten veel mensen niet hoe ze bepaalde etenswaren moeten bewaren. "Veel mensen bewaren tomaten en citrusvruchten in de koelkast, terwijl ze beter blijven op kamertemperatuur. Appels en peren kunnen juist wel goed in de koelkast. Leg bijvoorbeeld een paar peren op de fruitschaal om te rijpen en bewaar de rest in de koelkast."

Bewustzijn vergroten

In een poging om voedselverspilling verder terug te dringen, komt het Voedingscentrum samen met de stichting Samen Tegen Voedselverspilling deze maand met een campagne.

In Reutlingen, een stad in het zuidwesten van Duitsland, heeft afgelopen nacht brand gewoed in een onderstation van het elektriciteitsnetwerk. Daardoor zitten zo'n 30.000 mensen zonder stroom.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken zegt dat het waarschijnlijk gaat om brandstichting, en mogelijk zelfs om terrorisme.

Vanwege de stroomstoring draaide een ziekenhuis in de regio tijdelijk op een noodgenerator. Geplande operaties moesten worden uitgesteld. Het ziekenhuis kon vanmiddag weer worden aangesloten op het elektriciteitsnet.

Ook werkten verkeerslichten in de regio niet, en zaten scholen en kinderdagverblijven zonder stroom. In supermarkten werkten koelingen en vriezers niet. De onderwijsinstellingen hebben hun stroomvoorziening terug, maar duizenden huishoudens hebben nog altijd geen stroom.

Het is nog niet duidelijk wanneer de stroomstoring in zijn geheel is opgelost. Volgens Duitse autoriteiten zal dat "niet snel" gebeuren. Vannacht wordt er gebruik gemaakt van een noodstroompunt, waar mensen hun telefoon kunnen opladen of babyvoeding kunnen opwarmen.

Links extremisme

De aanval doet denken aan twee brandstichtingen in Berlijn in september 2025. Toen zorgden linksextremisten ervoor dat zo'n 50.000 huishoudens en 2000 bedrijven werden getroffen door een stroomstoring. Pas 60 uur later was voor iedereen de stroom hersteld. Ook in deze zaak wordt onderzocht of links-extremisme een rol heeft gespeeld.

"De afgelopen jaren hebben we herhaaldelijk aanvallen op de energie-infrastructuur gezien, met name vanuit de extreemlinkse hoek", zegt de minister van Binnenlandse Zaken.

De douane heeft bij een controle illegale goederen die bestemd waren voor Rusland ontdekt op een containerschip in de Rotterdamse haven. De kapitein van het schip is vrijdag aangehouden op verdenking van het overtreden van de sanctieregels die gelden vanwege de oorlog in Oekraïne.

Het gaat om een schip dat regelmatig heen en weer vaart tussen Rotterdam en Sint-Petersburg. De douane had een onderzoek ingesteld vanwege signalen dat de route gebruikt werd om Europese sancties tegen Rusland te omzeilen.

Motorolie en autodeuren

Toen douaniers in een controleloods in het Rotterdamse havengebied de eerste container openmaakten, zagen ze dat die vol stond met dozen met automerken erop. Het bleek te gaan om onder meer voorruiten, autodeuren, flessen motorolie en luchtfiltersystemen voor voertuigen.

Volgens de douane was het snel duidelijk dat er iets niet klopte aan de zending. "De etiketten zijn eraf gehaald en stukken karton zijn opnieuw op de bovenkant van de dozen geplakt. Dat hoort niet. Dan weet je dat er met de inhoud gerommeld is", vertelt een woordvoerder van de douane.

Verboden goederen

Vanwege de oorlog in Oekraïne mogen sommige spullen niet naar of zelfs via Rusland worden vervoerd. Het risico bestaat dat goederen in Rusland blijven en daar worden gebruikt in de oorlogsindustrie. Dat verbod geldt ook voor auto-onderdelen. "Dat kan voor personenauto's zijn", aldus de woordvoerder. "Maar het kan ook gebruikt worden voor vrachtwagens die naar het slagveld gaan."

De kapitein zit voor twee weken vast, heeft de rechter-commissaris bij de rechtbank Rotterdam vandaag bepaald. De inhoud van tientallen containers wordt onderzocht. Ook is er een onderzoek ingesteld naar twee bedrijven in Amsterdam en Rotterdam.

Miniworld Rotterdam is failliet, blijkt uit een brief van de directie aan de leveranciers van het overdekte miniatuurmuseum. De miniatuurwereld, die in 2007 opende vlak bij Rotterdam Centraal, verkeerde al langer in financieel zwaar weer.

"Het valt mij zwaar om dit bericht aan u te moeten sturen", schrijft Miniworld-bestuurder Marc van Buren in de brief. "Miniworld staat al langere tijd voor grote uitdagingen. Helaas moet ik berichten dat er nu een situatie is ontstaan die ertoe leidt dat een faillissement onafwendbaar is", schrijft Van Buren.

Iconische bouwwerken

De toeristische attractie aan het Weena begon in 2007 als Railz Miniworld, met een focus op modelspoorbanen. Later werden daar iconische Rotterdamse gebouwen aan toegevoegd. Het museum was met ruim 650 vierkante meter uitgegroeid tot de grootste overdekte miniatuurwereld van de Benelux.

Anno 2026 waren vele bouwwerken te zien zoals De Kuip, de Euromast, de Ballentent en Hotel New York. Daarnaast reden er nog altijd treinen en trams rond, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Ook werden actuele gebeurtenissen geregeld toegevoegd aan Miniworld. Zo was na de gemeenteraadsverkiezingen een abseilende Carola Schouten van de Euromast te zien. De Rotterdamse burgemeester had beloofd om van het bouwwerk te abseilen, als het opkomstcijfer in haar stad hoger dan vier jaar geleden zou zijn.

Er is overigens nog geen datum bekend waarop Schouten zich in een klimgordel zal hijsen om haar waaghalsactie daadwerkelijk uit te voeren.

In de brief aan de leveranciers schijft Van Buren dat het faillissement over enkele weken officieel zal worden gemaakt. "Op 19 juni zal een eigen aangifte tot faillissement worden gedaan. Naar verwachting wordt het op 23 juni uitgesproken door de rechtbank Rotterdam en wordt er een curator benoemd."

In die wetenschap zijn de deuren van de miniatuurwereld voorgoed gesloten: "Voor nu is besloten dat alle activiteiten per direct worden gestaakt. Het is niemand meer toegestaan om Miniworld te betreden."

Met luid getrommel en meeslepende ritmes geven de in groen-geel-rood getooide supporters van Senegal ieder toernooi kleur. Maar het komende WK dreigt Senegal het zonder steun van de fanatieke aanhang te moeten doen. Door de strenge Amerikaanse visumregels komen veel fans de VS niet in.

Door het immigratiebeleid van de Trump-regering is het voor supporters van Afrikaanse landen moeilijk, zo niet onmogelijk geworden het WK bij te wonen. Sommige landen worden volledig geweerd, terwijl andere te maken hebben met een gedeeltelijk inreisverbod. Voor het WK ondervinden vijf Afrikaanse landen daar hinder van: Algerije, Tunesië, Ivoorkust, Kaapverdië en Senegal.

"Voetbal is wie we zijn"

In de wijk Lebougui, in de Senegalese hoofdstad Dakar, draait alles om voetbal. Er vliegt altijd wel een bal door de lucht. De liefde voor het Senegalese elftal zit hier diep.

"Voetbal is een groot deel van wie we zijn", zegt de 12-jarige Khalifa. Een uitspraak die je eerder van een senior zou verwachten, maar als je de kinderen krachtig op doel ziet vuren en vol passie ziet juichen, begrijp je de overtuiging waarmee hij het zegt.

In de avond komen de supporters samen om naar een oefenwedstrijd van Senegal te kijken, uitgerekend tegen de Verenigde Staten. De trommels die normaal complete stadions van sfeer voorzien, staan nu uitgestald op de zanderige weg voor een berging. Met handen en drumstokken wordt er vakkundig op geslagen. Te lang dichtbij blijven staan levert gehoorschade op, zou je denken. Binnen in de donkere berging licht een tv-scherm fel op.

Dat deze voetbalfanaten niet in het stadion kunnen zijn, maar hun 'Leeuwen van de Teranga' van afstand moeten aanmoedigen, voelt voor hen onrechtvaardig. Zeker omdat Senegal bekendstaat om zijn 'Teranga', wat gastvrijheid betekent.

"Iedereen is welkom in Senegal, Amerikanen, Italianen, Fransen, iedereen. Waarom kunnen andere landen niet als Senegal zijn?" Abdoulaye gaat nog wat verder: "Ik zou iemand uit de Verenigde Staten zonder twijfel opvangen en voorzien van eten, alles."

Als de wedstrijd begint, neemt men plaats en wordt er gelachen en gezongen. "Senegal moet het daar nu doen met de steun van Senegalezen die in de Verenigde Staten wonen. Zij zullen hun best doen, maar het is toch anders dan wanneer wij er zelf zouden zijn."

Eisen laten vervallen

Metselaar François heeft vrijwel alle recente voetbaltoernooien bijgewoond, van het laatste WK in Qatar tot de Afrika Cups in Ivoorkust en Marokko. Voor hem is het WK het grootste voetbalfeest ter wereld en daarvoor zouden volgens hem alle visumeisen moeten vervallen, zodat iedereen zijn nationale team kan aanmoedigen.

"Het WK zou een feestje moeten zijn voor alle landen, waarom maken ze het zo moeilijk voor ons?", zegt Pa Abdou, terwijl hij een vlag van Senegal vasthoudt. "We gaan erheen om ons team aan te moedigen, om onze cultuur te brengen en daarna keren we terug. We hebben hier een baan en we houden van Senegal."

Laatste hoop

De laatste hoop is gericht op de Senegalese overheid, die tijdens het WK in Qatar een speciale delegatie van 300 supporters de mogelijkheid gaf om het toernooi bij te wonen. Maar de Amerikanen blijken op dit vlak geen makkelijke partij om zaken mee te doen.

Het Senegalese elftal weet zonder de aanmoediging van de fans nog niet te imponeren. Er wordt met 3-2 verloren. In de wijk Lebougui verlaten de supporters de berging en verzamelen zich in het donker van de avond. De teleurstelling is van korte duur. Zodra de eerste handen weer het drumvel raken, lijkt alles vergeten.

Onafgesproken, maar in complete harmonie, wordt een lied ingezet waarbij jong en oud meezingt.
De energie die vrijkomt is ongekend. Het is energie die spelers boven zichzelf uit kan laten stijgen. Voor Senegal is het te hopen dat deze supporters alsnog een weg vinden naar de tribunes.

Somalische scheidsrechter naar huis gestuurd

De Somalische scheidsrechter Omar Artan is voor het toernooi is begonnen al naar huis gestuurd.

Bij aankomst op Amerikaanse bodem bleek dat hij geen visum had gekregen. Hij kreeg wel een diplomatiek paspoort van zijn ambassade, maar dat was voor de Amerikaanse autoriteiten niet voldoende.

Het is niet duidelijk of Artan alsnog het land kan binnenkomen, of dat er een vervanger voor de Somaliër moet worden opgeroepen.

Frankrijk en Duitsland trekken de stekker uit het gezamenlijke FCAS-straaljagerproject. Het jachtvliegtuig was bedoeld om Europa minder afhankelijk te maken van de Verenigde Staten. Maar na negen jaar voorbereiding, meerdere miljarden euro's en herhaald uitstel is er toch geen overeenstemming bereikt over de ontwikkeling.

De FCAS moest de huidige generatie Franse en Duitse gevechtsvliegtuigen vervangen. Maar vandaag maakten bondskanselier Merz en president Macron bekend dat het project wordt beëindigd. Na meerdere keren uitstel is daarmee eindelijk een politieke beslissing genomen over het hoofdpijndossier.

Dit jaar lekte al uit dat de Franse vliegtuigbouwer Dassault, dat de leiding zou krijgen over de bouw, weigerde belangrijke keuzes met het Europese Airbus te overleggen, het andere grote bedrijf in het project. Ook het Spaanse bedrijf Indra was bij de ontwikkeling betrokken.

Het project leidde aan beide kanten tot frustraties, stelde defensieanalist Ulrike Franke in december. "Achter gesloten deuren klinkt het in Berlijn vaak dat Frankrijk vooral wil dat Duitsland voor het vliegtuig betaalt, terwijl de Fransen de indruk hebben dat Duitsland hun intellectueel eigendom en marktaandeel wil afpakken."

Combat Cloud

Het doel was om de nieuwe gevechtsvliegtuigen in 2040 in de lucht te hebben, een eerste testmodel stond gepland voor 2027. De totale kosten voor het project werden vooraf geschat op meer dan 100 miljard euro. Daarvan zijn de afgelopen jaren zeker enkele miljarden uitgegeven.

De twee landen blijven samen werken aan een zogenaamde 'Combat Cloud'. Dat is een koppeling van verschillende wapensystemen, platforms en sensoren, zoals een zwerm drones die een vliegtuig kunnen begeleiden.

Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers:

"Hiermee komt er een pijnlijk einde aan een project dat symbool moest staan voor betere Europese militaire samenwerking. Juist nu Europa zich weerbaar wil maken en niet vanzelfsprekend op de VS kan rekenen, is het belang van het ontwikkelen van eigen militaire systemen groot.

In de praktijk blijken de eigen industriële belangen van de landen toch nog in de weg te zitten. Het project lijkt ook te zijn ingehaald door een nieuwe werkelijkheid. Zo had het ontwikkelen van de eigen militaire capaciteit voor Duitsland negen jaar geleden nog geen hoge prioriteit, maar nu kijkt de regering gerichter naar wat het leger daadwerkelijk nodig heeft om slagkrachtig te zijn. Daarvoor lijkt de FCAS niet meer te kunnen voldoen.

Er wordt al druk gespeculeerd over alternatieven: het project opsplitsen? Aanhaken bij een Italiaans, Brits, Japans project? Komende maand bij de Frans-Duitse ministerraad moeten de defensieministers met nieuwe plannen komen voor samenwerking. Een symbool voor gemeenschappelijke daadkracht is dat voorlopig nog niet."

Op verschillende plekken in het land hebben regenval en harde wind vanavond tot problemen geleid. Zo was bij Papendrecht de A15 in beide richtingen dicht omdat er takken op de weg waaiden.

Rond 19.30 uur ging in beide richtingen een rijstrook open voor het wachtende verkeer.

Bij het Gelredome, waar Ye vanavond optrad, was het even spannend vanwege harde wind:

Het KNMI waarschuwde voor onweer, hagel en windstoten. In verschillende provincies gold code geel. Inmiddels zijn alle waarschuwingen ingetrokken.

Omgewaaide marktkramen

In Doetinchem zijn door de harde wind meerdere marktkramen omgewaaid. Voor zover bekend is niemand gewond geraakt, schrijft Omroep Gelderland. In Best vielen twee bomen op de garage van een woning.

Dit zijn foto's van het slechte weer die naar NOS Ooggetuige zijn gestuurd:

In Frankrijk dreunt de dood van de 11-jarige Lyhanna na. Vier dagen geleden werd haar lichaam gevonden in een graansilo in het departement Gers. In het hele land werd vanavond gedemonstreerd. Er is veel kritiek op het rechtssysteem, Fransen vinden het onbegrijpelijk dat dit heeft kunnen gebeuren.

Ter nagedachtenis aan Lyhanna en alle andere slachtoffers van seksueel geweld werd er gedemonstreerd bij het Paleis van Justitie in Parijs. Mensen riepen"bescherm onze kinderen" en "weg met Darmanin", de Franse minister van Justitie. In eerste instantie was een demonstratie aangekondigd bij het miniserie van Justitie, maar de politie had die betoging verboden. Toch waren ook daar mensen samengekomen, net als elders in de hoofdstad.

"Dit is een geval waar we over horen, maar in feite zijn er duizenden andere gevallen die niet door de media worden behandeld", zegt Laura. Ze is naar het Paleis gekomen om haar stem te laten horen, net als Sébastien. "Sommige gebeurtenissen hadden voorkomen kunnen worden. Er zijn rechtszaken aangespannen tegen vrouwenmoorden en verkrachtingen, en ondertussen lopen er nog steeds daders van kindermisbruik of gewelddadige mannen vrij rond die hun misdaden kunnen voortzetten", zegt hij.

Een andere demonstrant, Priscillia, wil haar steun betuigen aan alle vrouwen die slachtoffer worden van geweld:

Ook in andere steden zijn mensen de straat op gegaan. Bij rechtbanken in tientallen steden werd geprotesteerd. Mensen wilden hun woede uiten en eisten dat een wetsvoorstel over seksueel geweld tegen vrouwen en kinderen op de agenda van de Assemblée Nationale komt, de Franse Tweede Kamer.

Ook premier Lecornu en voorzitter Braun-Pivet van de Assemblée Nationale willen dat het voorstel snel op de parlementaire agenda komt.

Systeem

Omdat er tegen de hoofdverdachte aanklachten liggen van jaren geleden, heerst het gevoel dat het rechtssysteem tekort is geschoten. De vier eerdere aanklachten gaan over ontucht en verkrachting van een minderjarige. In die zaken is de verdachte niet verhoord.

Met betrekking tot de verdwijning van Lyhanna wordt de hoofdverdachte beticht van ontvoering en moord van een minderjarige.

Ook gisteravond kwamen mensen bijeen, toen om steun te betuigen. In Fleurance, het dorp waar Lyhanna voor het laatst levend werd gezien, werd een stille tocht gehouden door zo'n 6000 mensen. Ze droegen T-shirts met de tekst "Plus jamais ça", "Dit nooit meer".

Niet alleen bij burgers heerst onbegrip. Minister van Justitie Darmanin heeft alle openbaar aanklagers op het matje geroepen. Hij wil dat alle aanklachten die te maken hebben met seksueel misbruik of verkrachtingen van kinderen opnieuw en grondig worden bekeken. Het gaat om 70.000 zaken: er moet worden vastgesteld dat die goed zijn doorlopen en in behandeling zijn genomen.

'Niemand op vakantie'

Die omvangrijke klus heeft voor de minister prioriteit: op 14 juli moet alles bekeken zijn. Alle departementen, rechtbanken en procureurs moeten ermee aan de slag. Darmanin zei dit weekend dat niemand op vakantie gaat, inclusief hijzelf, totdat het geregeld is.

Er is echter ook kritiek op Darmanin. Zo vinden vakbonden dat hij de schuld bij anderen legt, in plaats van verantwoordelijkheid te nemen voor het falen van het systeem. Maar de minister zegt dat de procedures tegen de hoofdverdachte geen fout in de wet zijn. Volgens hem had een nieuwe wet niets veranderd. Ook was er volgens hem geen sprake van een personeelsprobleem.

Morgen worden Darmanin en minister Nuñez van Binnenlandse Zaken gehoord door de juridische commissie van de senaat over de wetgeving.

Broer hoofdverdachte aangehouden

Ook de broer van de hoofdverdachte is gearresteerd. Hem hangt een aanklacht wegens verkrachting van een minderjarige ouder dan vijftien jaar boven het hoofd.

Ook wordt hij verdacht van ontvoering en zou hij zijn partner hebben verkracht en herhaaldelijk met de dood hebben bedreigd, schrijven Franse media. De vermeende misdrijven vonden plaats tussen 2007 en 2017.

Het Openbaar Ministerie verdenkt een 40-jarige vrouw uit Dirkshorn (Noord-Holland) ervan haar 49-jarige man te hebben vergiftigd door meerdere keren methanol in zijn drinken te doen. De man overleed in februari als gevolg van een vergiftiging.

Op de eerste openbare zitting bij de rechtbank in Haarlem werd duidelijk dat het OM haar verdenkt van moord en poging daartoe. De vrouw heeft toegegeven dat ze haar man heeft vergiftigd.

Tijdens de zitting, waarop de zaak niet inhoudelijk werd behandeld, waren veel vrienden en nabestaanden van het slachtoffer aanwezig. Ook verdachte Carla de V. was naar de rechtbank gekomen. Ze zou in de periode van december 2025 tot 11 februari dit jaar haar man meerdere malen doelbewust vergif hebben toegediend.

Giftige vorm van alcohol

"Het was een weloverwogen keuze", zegt persofficier Hella van der Most tegen de regionale omroep NH. "Methanol is een hele giftige vorm van alcohol. Je proeft daar niet veel van. Ze heeft meerdere keren geprobeerd hem om het leven te brengen."

Het OM zegt daar genoeg bewijs voor te hebben gevonden. Zo zijn de zoektermen die de vrouw op internet invoerde onderzocht. Ook bestelde V. online meerdere keren methanol en zijn er vingerafdrukken van haar op flessen gevonden.

"Het is één van de ernstigste feiten die we in het strafrecht kennen. We willen daarom ook dat ze vast blijft zitten", zegt Van der Most.

Niet lief

De advocaat van V. vindt juist dat haar cliënt zo snel mogelijk op vrije voeten moet komen, tot de strafzaak inhoudelijk wordt behandeld. Volgens de advocaat is dat belangrijk, omdat de jonge kinderen in het gezin hun moeder missen.

Die worden nu opgevangen door de ouders van de verdachte. "De kinderen weten dat hun moeder iets heeft gedaan dat niet lief is, maar ze vinden hun moeder nog wel lief"', aldus de advocaat.

Intensieve behandeling

Ook vindt de zegsvrouw dat haar cliënt intensief behandeld moet worden. "Dat lukt niet binnen de muren van de gevangenis. Ze is heel eenzaam geweest en heeft haar emoties altijd weggestopt. Voor de beoordeling van deze zaak is het belangrijk dat wij erachter gaan komen wat zich allemaal achter de voordeur heeft afgespeeld."

Waarom de vrouw haar man heeft vergiftigd, is niet duidelijk. De rechter besluit morgen of de vrouw langer blijft vastzitten.

Word je overgehaald om geld over te maken naar een bankrekening van een fraudeur, dan hoef je niet te rekenen op compensatie van de bank. Dat is het oordeel van financieel klachteninstituut Kifid, nadat twee klanten van SNS-bank slachtoffer waren geworden van bankhelpdeskfraude. Zij maakten zelf 59.000 euro over naar de rekening van wat achteraf een nepbankmedewerker bleek te zijn.

De oplichter had de gedupeerden opgebeld en ervan overtuigd om een programma op hun computer te installeren waardoor hij kon meekijken in de internetomgeving van hun bank. De fraudeur kreeg de slachtoffers zover dat ze hun daglimiet verhoogden en in drie etappes geld overboekten naar zijn rekening.

Betaling geblokkkeerd

Bij de eerste overboeking had de SNS-bank, tegenwoordig onderdeel van ASN-bank, de betaling nog geblokkeerd, maar op advies van de fraudeurs belden de gedupeerden met de bank: het geld was nodig voor de aankoop van een camper, vertelden zij. De bank hief daarop de blokkade op.

Het Kifid oordeelt nu dat de bank de slachtoffers niet hoeft te compenseren, omdat zijzelf hun daglimiet verhoogden en zelf drie keer geld overmaakten naar de fraudeurs. Volgens het klachteninstituut hebben de SNS-klanten daarmee ingestemd met de betaling en waren er voor de bank onvoldoende signalen dat het om oplichting ging.

De overboekingen waren daarvoor niet opvallend genoeg, en dus is de zorgplicht die elke bank heeft in deze zaak niet geschonden, aldus het Kifid. De bank weigerde de mensen schadeloos te stellen omdat zij niet onder de coulanceregeling vielen.

Grof nalatig

In april wees het Kifid er nog op dat mensen bij bankhelpdeskfraude op overtuigende wijze kunnen worden gemanipuleerd. Het instituut vond daarom dat er meer ruimte moest komen om slachtoffers hun geld terug te betalen.

Een woordvoerder van Kifid zegt nu tegen persbureau ANP dat het cruciaal is of slachtoffers van bankhelpdeskfraude zelf het geld overmaken of dat de fraudeurs dit doen. Wanneer blijkt dat iemand niet "grof nalatig" heeft gehandeld moeten banken de consument wel compenseren, vindt het Kifid.