NOS Nieuws - Algemeen

Een aangekondigde ruiming van 124 kindergraven op een begraafplaats in Gouda is voorlopig opgeschort. Uitvaartorganisatie DELA, beheerder van de begraafplaats, was van plan om vanaf november te beginnen met het ruimen van de graven, maar komt daar na kritiek van ouders van terug.

Eind vorig jaar kregen de ouders een brief van DELA waarin stond dat de kindergraven op begraafplaats IJsselhof in november 2026 zouden worden geruimd. In de brief kregen de nabestaanden verschillende mogelijkheden voorgelegd.

Ze konden kiezen voor herbegraven voor 7000 euro of cremeren tegen een bedrag van 2500 euro. Het ruimen van de graven was gratis. Ouders moesten voor 1 september beslissen. Bij de graven werd ook een bord geplaatst, waarop stond dat de grafrechten van de kindergraven waren verlopen.

Schok voor ouders

Voor meerdere ouders kwam de aankondiging als een schok. Zij vertelden eerder aan Omroep West dat hen juist in het verleden was toegezegd dat de kindergraven met rust zouden worden gelaten en niet zouden worden geruimd.

"Ik schrok daar erg van. Wij hebben grafrechten betaald en de afspraak was dat het eeuwigdurend was", vertelde moeder Nicole aan de regionale omroep.

Die toezegging zou gedaan zijn door een vorige eigenaar van de begraafplaats. Begraafplaats IJsselhof was tot 2007 in handen van de gemeente Gouda. Daarna werd Yarden eigenaar, maar later is die partij overgenomen door DELA.

Ruiming opgeschort

DELA heeft inmiddels besloten de ruiming op te schorten. In een brief aan nabestaanden schrijft de uitvaartorganisatie dat de kindergraven op IJsselhof de komende twee jaar in hun huidige vorm behouden blijven. "In deze periode verandert er niets aan de graven en nemen wij geen onomkeerbare stappen."

De uitvaartorganisatie gaat in die tijd ook uitzoeken welke afspraken in het verleden precies zijn gemaakt. De uitvaartorganisatie wil daarover ook persoonlijk met nabestaanden in gesprek.

Ouders die na de eerdere brief al een keuze hebben gemaakt over het graf worden opnieuw benaderd.

Opgelucht

Diverse ouders reageren blij op het nieuws. "Dat is een enorme opluchting", vertelt Bianca aan Omroep West. "We worden nu serieus genomen."

Haar zoontje ligt op de begraafplaats en ze is onlangs nog met haar man naar de begraafplaats gegaan. "Alles lag er nog perfect bij en het bord dat de graven zouden worden geruimd, was weggehaald."

Ook Nicole is heel blij met dat nieuws. "Je krijgt gewoon error in je hoofd als je zo'n brief krijgt", zegt ze. 'Ik ben blij dat het tij nu gekeerd is en dat de druk eraf is."

In gesprek

Nicole heeft inmiddels een gesprek ingepland. Ze wil afwachten wat eruit gaat komen maar is positief. "Ik hoop dat we hier goede afspraken over kunnen maken en dat mensen niet met hele hoge kosten worden opgezadeld."

Ook Bianca gaat zeker in op de uitnodiging om met DELA in gesprek te gaan. Ook gaat ze het grafsteentje van haar zoontje opnieuw verven, nu hij in ieder geval nog twee jaar mee mag. "Dat is echt even een lichtpuntje."

Zo'n 175 studenten en begeleiders van de Breda University of Applied Sciences (BUas) zijn vannacht ziek geworden op een introductiekamp. Drie van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht. Hoogstwaarschijnlijk was er sprake van voedselvergiftiging, meldt de hogeschool.

De uitbraak deed zich voor in de laatste nacht van het introkamp op een camping in het Belgische Poppel. Daar verbleven zo'n 800 studenten en begeleiders voor het introductieprogramma.

"Enkele studenten hadden ernstige verschijnselen, waaronder bijvoorbeeld uitdroging. Zij zijn 's nachts opgehaald door een ambulance en naar het ziekenhuis gebracht", zegt een woordvoerder van de hogeschool tegen Omroep Brabant. "Voor zover wij weten maken zij het nu goed".

'Slagveld'

Op sociale media verschenen beelden van de gezamenlijke tent waar de studenten verbleven die halfleeg was omdat zieken telkens naar buiten renden. "Bijna iedereen weg want voedselvergiftiging", luidt het bijschrijft. "Wat een ravage, overal ligt kots."

"Om de minuut ging er iemand naar buiten om te kotsen", vertelt ook een van de studenten die in de tent lag aan de NOS. "We noemden het een slagveld."

'Ernstige gebeurtenis'

De BUas onderzoekt momenteel samen met GGD West-Brabant en de Belgische GGD wat de oorzaak is van de uitbraak. Het introductiekamp is voortijdig afgebroken en alle studenten en begeleiders worden teruggebracht naar de campus in Breda.

Volgens de woordvoerder is dit het tweede jaar op rij dat ze op de camping in Poppel verbleven. "Vorig jaar ging alles goed, maar dit is nu wel een ernstige gebeurtenis."

In België zijn de afgelopen weken honderden mensen ziek geworden na het eten van eieren die met salmonella waren besmet. Het is op dit moment nog niet duidelijk of dit ook de oorzaak van de uitbraak op het introductiekamp is.

De inlichtingendiensten AIVD en MIVD krijgen meer mogelijkheden om "evidente tegenstanders" op te sporen en aan te pakken. Dat staat in een wetsvoorstel van het kabinet.

Evidente tegenstanders zijn bijvoorbeeld Russische hackers, Chinese spionnen, aanslagplegers van Iran en terroristen van IS.

Burgers en andere belanghebbenden kunnen vanaf nu via internetconsultatie.nl reageren op de wetteksten. Naar verwachting zullen veel vragen gaan over de privacy van Nederlanders. Defensieminister Yesilgöz, verantwoordelijk voor de militaire veiligheidsdienst MIVD, zegt dat die gewaarborgd blijft.

"De diensten krijgen meer bevoegdheden om sneller en gerichter te reageren op evidente tegenstanders. Maar de toezichthouder blijft controleren", zegt Yesilgöz in een toelichting op de wet. "Poetin en zijn vriendjes verdienen niet onze privacy, maar de burgers in Nederland wel."

De diensten hoeven bijvoorbeeld niet meer vooraf toestemming te vragen voor het (digitaal) volgen van een individuele hacker. "Dan is die alweer gevlogen", zegt Yesilgöz.

Als de Russische geheime dienst als evidente tegenstander is benoemd, dan kunnen MIVD en AIVD alle hackers aanpakken die waarschijnlijk voor deze dienst opereren. Achteraf controleert de toezichthouder of dit rechtmatig was. Ook kan de toezichthouder lopende operaties stilleggen in het geval van onrechtmatigheden.

Informatie vorderen

In de wet worden ook mogelijkheden toegevoegd voor de veiligheidsdiensten om samen te werken met Nederlandse bedrijven en organisaties. En om organisaties te wijzen op risico's die zij lopen door vijanden. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de AIVD, wil geen voorbeelden noemen.

"Ik ga niet in detail vertellen om welke organisaties het gaat", zegt Heerma. "Nu wordt er ook al samengewerkt. Deze wet regelt de wettelijke basis daaronder. Daarbij kan het ook om het vorderen van informatie gaan." Het gaat bijvoorbeeld om banken, universiteiten en online platforms, zo staat in het persbericht over de wet.

Het vorige kabinet wilde bijvoorbeeld 8000 buitenlandse wetenschappers en studenten op Nederlandse universiteiten screenen om te voorkomen dat Nederlandse informatie in handen komt van buitenlandse krachten. China, Rusland en Iran zouden kennis kunnen misbruiken in bijvoorbeeld wapensystemen. Die grote screeningsoperatie was onhaalbaar. Gerichte samenwerking is dat wel, zegt het huidige kabinet.

Gevangenissen en IND

Ook kunnen door nieuwe regels de krijgsmacht en de eigen militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst makkelijker onderling informatie uitwisselen. Ook de samenwerking met medeoverheden zoals de Dienst Justitiële Inrichtingen (het gevangeniswezen) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is geregeld.

Het toezicht op de juiste uitvoering van in de wet komt bij één toezichthouder te liggen, het College van toetsing en toezicht. Nu zijn dat nog de CTIVD en de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden. Of door de samenvoeging het budget omlaag gaat wil Heerma niet zeggen. "Dat is niet het doel van deze wet."

Beide toezichthouders hadden de afgelopen jaren kritiek op de werkwijze van de AIVD en de MIVD. Daarbij ging het om het verzamelen van informatie over individuen en om het bewaren van grote hoeveelheden persoonsgegevens.

De onenigheid binnen de coalitie waardoor de Prinsjesdagstukken nog niet af zijn, gaat grotendeels over een tegemoetkoming aan Pro, zeggen bronnen in Den Haag.

Pro, de grootste oppositiepartij in Tweede en Eerste Kamer, kan niet leven met het voornemen van het kabinet om op lange termijn 6,5 miljard euro te besparen op de sociale zekerheid. Het gaat om de uitkeringen voor ouderen, werklozen en zieke werknemers.

Nu zou er binnen de coalitie een plan op tafel liggen om de bezuinigingen in de boekhouding te 'parkeren' zolang er gesprekken met de vakbonden lopen. D66 en CDA hopen op die manier de steun van Pro binnen te halen. Maar de VVD is bang om met deze voorkeur voor 'links' de goede verhoudingen met rechtse partijen als JA21 en SGP op het spel te zetten.

Zowel JA21 als Pro heeft steeds gezegd dat het kabinet moet kiezen of het een meerderheid zoekt met links of met rechts. Zelf mikt het kabinet nog steeds op een "breed draagvlak".

Stakingen vakbond

Het idee is niet om de hele bezuiniging van tafel te halen. Daardoor is ook niet zeker of dit gebaar genoeg zou zijn voor Pro. Die partij trekt nauw op met de vakbond FNV, die voor begin september nieuwe stakingen heeft aangekondigd.

Eerder deze week werd al duidelijk dat de concept-Miljoenennota vandaag niet af zou komen, omdat de drie coalitiepartijen het onderling niet eens zijn. De coalitie zit vandaag weer om tafel om verder te praten over de begrotingsstukken, De deelnemers verzekerden vooraf dat het geen probleem is dat er een paar dagen extra de tijd wordt genomen.

De concept-Miljoenennota moet uiterlijk op dinsdag 1 september bij de Raad van State liggen, die er nog advies over geeft voor de definitieve versie twee weken later op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. Dus er is nog tot en met maandag tijd, stelden zij vanmorgen.

'Finetunen'

VVD-vicepremier Yesilgöz is optimistisch. Er is de afgelopen weken "veel input" vanuit de oppositie gekomen, zegt ze, en het is "niet makkelijk" om die in te passen. Maar is ervan overtuigd dat het goed komt. "Ik denk niet dat nog twee dagen finetunen dramatisch is".

Ook haar partijgenoot minister Heinen van Financiën verzekerde vanmorgen dat de onderhandelingen binnen de coalitie "in de laatste fase" zitten. Het is volgens hem nog een kwestie van "politieke weging", van "punten en komma's zetten".

De drie partijen zullen "ongetwijfeld in het weekend ook veel contact hebben" om het met elkaar eens te worden, zei CDA-vicepremier Van den Brink vanmorgen. Maar eenvoudig zal het niet zijn om de VVD op één lijn te krijgen met D66 en CDA.

Hij heeft de hoop nog niet opgegeven dat er dan ook afspraken met de oppositie zijn gemaakt over steun. "Als er partijen zijn waarmee we maandag al tot die deal zouden komen, dan zou dat super zijn. Als dat niet zo is, dan komen wij met een voorstel aan de Raad van State."

Dat laatste betekent dat de Raad van State alvast de stukken van het kabinet gaat bestuderen terwijl de gesprekken met oppositiepartijen over steun nog doorgaan. Dat kan dan nog tot aan Prinsjesdag duren.

Oekraïense drones hebben vannacht een olieopslag en een appartementencomplex van vijf verdiepingen geraakt in Sevastopol op het door Rusland bezette Krim-schiereiland. Dat melden Russische persbureaus op basis van Russische autoriteiten. Daarbij zouden vier mensen gewond zijn geraakt.

Rusland heeft vannacht een reeks drone-aanvallen uitgevoerd op het distributiecentrum van post- en koeriersbedrijf Nova Poshta in de buurt van de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat melden de Oekraïense autoriteiten op Telegram.

Er zouden daarbij ook huizen zijn geraakt. Over gewonden of doden werd niets gemeld.

Zwarte Zee

De afgelopen weken zijn er vrijwel dagelijks drone-aanvallen over en weer tussen Oekraïne en doelen ver in Rusland. Zo waren er Oekraïense aanvallen op doelen diep in Rusland, schrijft de Oekraïense president Zelensky op X.

Doelwit was volgens Zelensky een olieraffinaderij in de regio Yaroslavl, op 1000 kilometer van het front. Het zou een reactie zijn op de Russische aanvallen in de Zwarte Zee.

Zo had Rusland deze week vijf schepen onderweg naar Oekraïne aangevallen. In de schepen zou oorlogsmateriaal voor het Oekraïense leger zitten.

Enkele uren na het overlijden van zijn vader is het Noorse kabinet langs geweest bij de nieuwe koning Haakon VIII. Op het paleis in Oslo ontving het nieuwe staatshoofd samen met zijn 22-jarige dochter Ingrid Alexandra premier Støre en de andere bewindslieden.

De ingelaste zitting was bedoeld om de regering officieel op de hoogte te stellen van het overlijden van het staatshoofd. Haakon (53) nam er ook de condoleances in ontvangst van de premier en zijn kabinet. De vergadering nam daarnaast een minuut stilte in acht.

Tijdens de ontmoeting werd bekendgemaakt dat Haakon het motto van zijn vader handhaaft: "Alles voor Noorwegen". Dat is al de koninklijke lijfspreuk sinds het begin van de moderne Noorse monarchie in 1905.

Na afloop sprak de premier de natie toe. Hij zei dat het hele land rouwt om Harald en wenste het nieuwe koningspaar Haakon en Mette-Marit veel sterkte. "Een tijdperk is voorbij, een nieuw tijdperk breekt aan. De koning is dood. Leve de koning!

Het paleis in Oslo maakte de dood van de 89-jarige koning Harald vanochtend bekend. Hij overleed in het ziekenhuis in Oslo, waar hij elf dagen geleden was opgenomen wegens complicaties bij bloedarmoede.

Een mensenmenigte verzamelt zich inmiddels bij het paleis om te rouwen. Op het gebouw zijn rouwvlaggen met zwarte banden gehangen. De koninklijke standaard op het paleis werd na de bijeenkomst met de premier weer in top gehesen, als teken dat er een nieuwe koning is.

Het lichaam van Harald wordt overgebracht naar de Rode Salon van het Koninklijk Paleis in Oslo. Na een aantal dagen zal het dan worden overgebracht naar de paleiskapel. Daar kan het publiek langskomen om afscheid te nemen. Een datum voor de uitvaart is nog niet bekend. In heel Noorwegen zijn komende zondag en woensdag rouwdiensten.

De website van de nationale Noorse omroep NRK staat volledig in het teken van het overlijden van de koning. Wie wil, kan op de website een virtueel kaarsje aansteken. Al bijna 200.000 bezoekers deden dat.

Regeringsleiders en vorsten spreken vol lof over de overleden Noorse koning Harald V. Premier Jetten spreekt van "een groot verlies voor Noorwegen". "Meer dan 35 jaar heeft hij land op een liefdevolle manier gediend."

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima memoreren hun vriendschap met de koning. "De keren die wij samen doorbrachten waarbij we Oslo en de regio noordelijker verkenden waren echt onvergetelijk."

Ursula van der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, noemt Harald "een echte Europeaan en een levenslange dienaar van zijn volk". "Meer dan drie decennia lang diende hij zijn land met warmte, nederigheid en een onwankelbaar plichtsbesef. In momenten van vreugde en verdriet bracht hij Noren samen."

Bekijk hier een terugblik op het leven van Harald:

Voorzitter van de Europese Raad António Costa zegt dat Harald in binnen- en buitenland aanzien genoot. Dat wordt onderstreept door het grote aantal internationale reacties op zijn overlijden. In vrijwel alle steunbetuigingen komt terug dat Harald geliefd was in eigen land én met andere landen goede banden onderhield.

"Hij was gedurende vele decennia een veilige, gerespecteerde en verbindende kracht in zowel Noorwegen als de noordelijke regio", zegt de de Zweedse minister-president Kristersson.

De Britse koning Charles benadrukt de warme band tussen zijn familie en de Noorse koninklijke familie. "Terwijl Noorwegen rouwt om het verlies van zo'n groots figuur, herdenk ik samen met mijn hele familie een zeer geliefd familielid en vriend wiens vriendelijkheid, mededogen en diepe plichtsbesef voelbaar waren over de zeeën en door de decennia heen." Charles en Harald waren achterneven.

Andere internationale leiders die steun betuigen zijn onder anderen de Finse president Stubb, de Servische president Vuvic, de Italiaanse premier Meloni, de Israëlische president Herzog en de Pakistaanse premier Sharif.

Belangrijk voor het leger

Ook de militaire achtergrond van Harald blijft niet onbenoemd. "Zijn eigen militaire wortels maakten hem tot een kampioen van de Noorse krijgsmacht en een langdurige vriend van de NAVO", schrijft secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte.

Harald voltooide in 1959 zijn opleiding bij de krijgsmacht en was daarna generaal bij de landmacht, generaal bij de luchtmacht en admiraal bij de marine. De koning bezocht militaire oefeningen en kazernes, en was aanwezig op veteranendag.

"Koning Haralds betrokkenheid bij de krijgsmacht heeft veel voor ons betekend", schrijft het Noorse ministerie van Defensie. "Hij heeft bijgedragen aan een gevoel van trots in de gehele defensiesector, en wij hebben grote waarde gehecht aan zijn oprechte betrokkenheid en authentieke nieuwsgierigheid in ontmoetingen met onze soldaten."

De handel in obligaties in een groen beleggingsfonds van ondernemer Charles Ratelband is stilgelegd. Dat blijkt uit een e-mail die de NOS in handen heeft. Het bericht komt van handelsplatform Captin en is gericht aan beleggers.

Eergisteren viel de financiële opsporingsdienst (FIOD) binnen bij meerdere panden van de 46-jarige zoon van BN'er Emile Ratelband. De ondernemer wordt verdacht van miljoenenfraude. Hij zou 23 miljoen euro van beleggers hebben verduisterd.

Beleggers konden zogeheten obligaties kopen van groene beleggingsfondsen van Ratelband, bijvoorbeeld in Windsharefund. Die leningen waren verhandelbaar via het handelsplatform Captin.

Handel stopt

"Captin heeft besloten de handel in de (...) genoteerde obligatie van WindShareFund 1 met ingang van 27 augustus 2026 om 16.30 uur op te schorten", mailt het handelsplatform aan de beleggers.

Het handelsplatform noemt een rijtje met redenen: geldproblemen bij Windsharefund, rente die niet wordt uitbetaald en het onderzoek van de FIOD. "Gelet op de aard en ernst van de ontwikkelingen acht Captin voorzetting van de handel op dit moment niet verantwoord."

Windhandel

Met Windsharefund haalde Ratelband vanaf 2016 geld op bij Nederlandse beleggers. Hiermee investeerde het fonds in Duitse windmolens. Met latere fondsen zou hij ook geld steken in zonnepanelen en waterstoftechnologie.

De rentebetalingen van meerdere van deze fondsen liggen al langere tijd stil, tot onvrede van beleggers. De FIOD maakte gisteren bekend dat de ondernemer ervan verdacht wordt dat hij geld van beleggers naar zijn privérekening heeft weggesluisd.

Het kabinet onderzoekt welke juridische mogelijkheden er zijn om omroep ON aan te pakken of zelfs uit het publieke bestel te zetten. Dat zei minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor de ministerraad. Aanleiding is de ophef rond het gebruik van een Hitler-citaat.

Letschert zei dat ze bezig is een weging te maken. "Wat mag ik juridisch? Wat zegt de samenleving? Wat zegt de Kamer? Dat allemaal samen leidt uiteindelijk tot een finale beslissing."

Dat besluit over de publieke omroep komt volgens haar "heel binnenkort".

Adolf Hitler

ON (ook bekend als Ongehoord Nederland) ligt onder vuur vanwege een online-uitzending van eind juli waarin een uitspraak van Adolf Hitler werd besproken. In het fragment ageert Hitler tegen een "ontwortelde internationale kliek", waarbij iemand in het publiek "Juden!" roept.

Presentatrice Arlette Adriani legde hoofdredacteur Joost Niemöller en presentatrice Raisa Blommestijn naar aanleiding van dit fragment een stelling voor: "De kosmopolitische elite staat noodgedwongen wezenlijk vijandig tegenover het gewone gewortelde volk". Daarop zeiden de twee dat ze het daarmee eens zijn.

Niemöller zei dat Hitler bepaalde dingen "gewoon heel goed" zei. Ook zei hij dat er "bepaalde dingen van Hitler" zijn die hij ook vindt, los van het antisemitisme van de Duitse leider. Beiden benadrukken expliciet niet al het gedachtegoed van de Duitse dictator te delen.

De Ombudsman voor de publieke omroepen kreeg tientallen klachten over de uitzending. Nadat er ophef was ontstaan, zei ON-directeur Peter Vlemmix dat er "te weinig rekening gehouden was met de gevoeligheden". Letschert noemde de uitzending "vreselijk, onsmakelijk, kwetsend en onnodig".

Rechter

ON is al vaker berispt vanwege het overtreden van journalistieke regels. De publieke omroep kreeg meerdere sancties opgelegd. In de Tweede Kamer gaan al langer stemmen op om de omroep te weren uit het publieke bestel. Volgens het AD (in juli) en RTL Nieuws (vandaag) is daar een meerderheid voor.

De minister benadrukt dat een besluit om een omroep uit het bestel te zetten wel goed juridisch onderbouwd moet zijn. "Ik kan heel stoer zeggen: dit ga ik nu even doen, Maar dan fluit de rechter mij meteen terug."

ON zit sinds 2022 in het publiek bestel.

De rechtbank in Den Haag heeft Eugène N. een levenslange gevangenisstraf opgelegd voor zijn rol bij de genocide in Rwanda in 1994. De rechter oordeelt dat de 66-jarige zich schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdrijven en genocide.

De rechter acht bewezen dat N. indertijd deelnam aan een aanval op twee gemeenschappen in Rwanda, waar voornamelijk Tutsi's woonden. Hun spullen werden geplunderd en hun huizen werden in brand gestoken. Er werden leuzen geroepen als "we gaan hen allemaal uitroeien". Volgens de rechter keek N. daarbij vanaf de weg toe.

Toen vervolgens tussen de 5000 en 7000 Tutsi's zich schuilhielden in een stadion, in de gedachte dat zij daar veilig zouden zijn, zorgde N. er mede voor dat zij daar niet uit konden ontsnappen. Die dag is er in het stadion op de Tutsi's geschoten en zijn zij met stenen bekogeld.

Ook zijn er handgranaten in de menigte gegooid. De Haagse rechtbank acht bewezen dat N. een van de granaten in de mensenmassa gooide.

Invloedrijke rol

Later zijn er in de buurt in verschillende massagraven meer dan 4000 lichamen opgegraven. Volgens de rechter kan niet worden bewezen dat N. ook heeft opgeruid tot het plegen van genocide, hij wordt wel veroordeeld voor zijn bijdrage aan de moordpartijen.

N. was een lokale bestuurder van een gemeenschap van ongeveer 1000 mensen. Volgens de rechtbank was hij in 1994 een man van aanzien, en moet hij zich bewust zijn geweest van zijn rol en invloed die hij had. In plaats van zich afzijdig te houden, heeft hij meerdere, zeer ernstige feiten gepleegd, stelt de rechtbank.

De rechter oordeelt dat het handelen van N. laat zien dat hij een groot gebrek aan respect had voor de menselijke waardigheid en voor het leven als zodanig. Volgens het vonnis doet daarom alleen een levenslange gevangenisstraf recht aan het immense leed dat is toegebracht aan de slachtoffers en nabestaanden.

Vlucht naar Nederland

N. vluchtte in 1998 naar Nederland, waar hij ging wonen in Ede. In 2020 begon de Nederlandse justitie een onderzoek naar hem, waarna hij in 2024 werd opgepakt.

De opgelegde straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie. De advocaten van N. hadden om vrijspraak gevraagd, omdat in hun ogen bewijs ontbrak.

Genocide in Rwanda

De genocide in Rwanda was geen spontante uitbarsting van etnisch geweld, maar een door de overheid georganiseerde massamoord op een deel van de eigen bevolking met het doel die bevolkingsgroep uit te roeien. Dat stelt de rechtbank in Den Haag, de enige Nederlandse rechtbank die internationale misdrijven behandelt.

De rechtbank is van oordeel dat in deze maanden in 1994 in Rwanda een genocide op de Tutsi-bevolking heeft plaatsgevonden. In de gemeente waar N. woonde werd opgeroepen om de Tutsi's te vernietigen. De burgemeester van die stad zei in een toespraak tegen de inwoners "dat het onkruid op een hoop geveegd moest worden, voordat het in brand gestoken kan worden".

Aanvalstochten, waar N. onderdeel van was, volgden in de dagen erna. Tussen 6 april 1994 en midden juli 1994 zijn in Rwanda honderdduizenden Rwandezen, voornamelijk van de Tutsi-gemeenschap, om het leven gebracht.

Zware vrachtwagens mogen vanaf dit najaar niet meer over de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen rijden. Rijkswaterstaat voert de maatregel in vanwege de slechte staat van de bruggen op de Houtribdijk.

De bruggen in de Houtribsluizen zijn meer dan vijftig jaar oud en zijn aan vervanging toe. De overgangen zijn kwetsbaar, zegt Rijkswaterstaat. De beweegbare bruggen vertonen scheuren en het beton van de vaste bruggen is verouderd.

Voertuigen mogen straks niet zwaarder wegen dan 15 ton om over de bruggen te rijden. Het gewicht per as mag maximaal 7,3 ton zijn. Het moet ertoe leiden dat er geen verdere schade aan de overgangen ontstaat.

Omrijden

Automobilisten en hulpdiensten kunnen de dijk blijven gebruiken, meldt Omroep Flevoland. Bij touringcars en bussen, zoals de scholierenlijn tussen Lelystad en Enkhuizen, hangt dat af van het gewicht.

De getroffen chauffeurs moeten straks omrijden via Amsterdam of de Afsluitdijk. Om vervoerders tijd te geven om hun ritten aan te passen, voert Rijkswaterstaat de maatregel niet direct in. De precieze ingangsdatum is nog onduidelijk. Er komen ook borden in de omgeving te staan.

Controles toonden noodzaak

Vorig jaar januari gaf Rijkswaterstaat aan dat de beweegbare brug voor de scheepvaart moet worden aangepakt. Toen werden scheuren ontdekt in het staal van de draagconstructie. Snel ingrijpen bleek noodzakelijk, de overgang ging tijdelijk dicht voor vrachtverkeer.

Begin dit jaar volgden nieuwe inspecties en de afgelopen dagen waren er aanvullende controles. Daarop is besloten om de gewichtsbeperking in te voeren. Later moet blijken of dit voldoende is.

De dood van de veroordeelde oorlogsmisdadiger Ratko Mladic, gisteren in een ziekenhuis in Den Haag, leidt tot gemengde gevoelens bij de nabestaanden van zijn slachtoffers. Zijn overlijden neemt de pijn van wat er 31 jaar geleden is gebeurd niet weg, zegt Munira Subasic van de Moeders van Srebrenica.

Mladic was verantwoordelijk voor de genocide op ruim 8000 Bosnische mannen en jongens in de enclave Srebrenica in 1995 en werd daarvoor veroordeeld tot levenslang door het Joegoslaviëtribunaal. Subasic zegt dat ze het eigenlijk jammer vindt dat Mladic nu is overleden. "Het spijt me dat hij niet nog even heeft kunnen lijden. Nu kan hij niet meer dromen over de ogen van onze kinderen."

Ze wijst erop dat zijn misdaden nog steeds niet door iedereen worden erkend, met name in Servië. "We moeten nog steeds luisteren naar ontkenningen, naar hoe Ratko Mladic een held is voor de Serviërs."

'Dood Mladic was moord'

Dat laatste blijkt onder meer uit de reactie van fans van de voetbalclub Rode Ster Belgrado. Tijdens de Europa League-wedstrijd gisteren tegen Viktoria Plzen toonden leden van de harde kern een spandoek waarin Mladic werd geëerd. De socialemedia-afdeling van Rode Ster deelde een foto ervan op het officiële clubkanaal.

Milorad Dodik, leider van de Bosnische Serviërs in Bosnië en Herzegovina, zegt dat Mladic in Den Haag is "vermoord". Hij beweert dat de oud-generaal, die kampte met een slechte gezondheid, waarschijnlijk langer had geleefd als de medische hulp in Den Haag beter was geweest. Dodik prijst Mladic, verantwoordelijk voor de grootste moordpartij in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog, als een man "die altijd opkwam voor de vrijheid van het Servische volk".

De Servische minister Vujic van Justitie heeft bekendgemaakt dat Mladic "met de hoogste staatseer" zal worden begraven, zoals gebruikelijk is bij generaals. Hij wijst erop dat niet de autoriteiten, maar de familie van Mladic zal bepalen waar hij wordt begraven.

Correspondent Zuidoost-Europa Thijs Kettenis:

"De verschillen in reacties op de dood van Mladic maken duidelijk hoe groot de tegenstellingen in het voormalige Joegoslavië nog steeds zijn. In Bosnië en Herzegovina is het dan al wel ruim dertig jaar vrede, maar van verzoening is geen sprake. Bevolkingsgroepen leven meer naast elkaar dan met elkaar.

Echt afstand nemen van Mladic hebben Serviërs nooit massaal gedaan, maar dat de veroordeeld oorlogsmisdadiger een begrafenis met alle militaire en staatseer krijgt in Belgrado, was enige tijd terug nog ondenkbaar.

Oud-president Slobodan Milosevic, in 2006 overleden in de gevangenis in Scheveningen, kreeg zijn laatste rustplaats in een tuin in zijn geboortedorp Pozarevac. Hij stierf nog voordat de rechter uitspraak had gedaan en is dus nooit schuldig bevonden, maar desondanks waren er toen geen Servische hoogwaardigheidsbekleders aanwezig.

Inmiddels waait er een andere politieke wind, met populist Aleksandar Vucic aan het roer. Het openlijke eerbetoon van (Bosnisch-)Servische politici laat zien hoe zij de afgelopen jaren weer steeds meer uit het nationalistische vaatje tappen."

Deze reacties komen niet als een verrassing voor Alma Mustafic, die de massamoord in Srebrenica op 14-jarige leeftijd overleefde en nu als genocide-onderzoeker werkt aan de Hogeschool Utrecht. De ideologie van Mladic is nog altijd springlevend, zegt zij. "De verantwoordelijke personen worden nog altijd verheerlijkt."

Zelf verloor ze haar vader bij de genocide in Srebrenica. Persoonlijk weet ze naar eigen zeggen niet wat ze precies moet voelen bij de dood van Mladic, die ook wel 'de slager van Bosnië' werd genoemd. "De man die er de oorzaak van is dat mijn kinderen een grafsteen kussen in plaats van een opa, is er niet meer."

Voor de voorzitter van de Nationale Herdenking Srebrenica Genocide in Nederland brengt Mladic' dood geen nieuwe opluchting. Adnan Delic benadrukt tegen persbureau ANP dat de voormalige Bosnisch-Servische leider een oorlogsmisdadiger was die "eigenlijk geen podium hoort te krijgen".

Het belangrijkste moment voor de nabestaanden was volgens hem de arrestatie van Mladic in 2011 en de daaropvolgende veroordeling tot levenslang.

VN betuigt medeleven met slachtoffers

Ook secretaris-generaal Guterres van de Verenigde Naties heeft gereageerd. Via zijn woordvoerder betuigt hij zijn medeleven met de slachtoffers en de nabestaanden van de misdaden van Mladic.

Guterres veroordeelt elke vorm van ontkenning van de genocide van Srebrenica. Hij benadrukt dat de veroordeling van Mladic onherroepelijk was en is gebaseerd op historische feiten.

Veel steden doen weinig tegen te hoge huurprijzen van studentenkamers. Dat blijkt uit onderzoek van Argos.

Gemeenten moeten volgens de wet actief optreden tegen verhuurders die meer vragen dan de wettelijke huurprijs. Maar in veel steden gebeurt dat niet, concludeert het onderzoeksprogramma.

De gemeenten Utrecht en Nijmegen deelden geen boetes uit, en Amsterdam wil volgens Argos geen actuele cijfers delen. Vorig jaar sprak de gemeente naar eigen zeggen twee verhuurders aan.

Rotterdam en Den Haag zijn volgens Argos uitzonderingen: Rotterdam trad honderden keren op. Den Haag zet onder meer de zogenoemde Pandjesbrigade in, die controleert of verhuurders zich aan de regels houden.

Honderden euro's te duur

Van elke tien studentenkamers die op Kamernet worden aangeboden, zijn er zes te duur, schrijft Argos. Het onderzoeksprogramma bekeek in de maanden juli en augustus 2637 advertenties en vergeleek de huurprijs met de prijs die wettelijk toegestaan is.

Huurders betalen in Nederland gemiddeld 655 euro per maand voor een kamer. Vooral in Amsterdam, Utrecht en Nijmegen liggen de prijzen een stuk hoger.

In Amsterdam is de gemiddelde huurprijs bijna 1000 euro. In de hoofdstad is 97 procent van alle kamers te duur, meldt het programma. Bij die kamers is de prijs gemiddeld 421 hoger dan zou mogen. In Utrecht is 72 procent van het aanbod te duur.

In minder populaire studentensteden als Leeuwarden en Enschede zijn de huurprijzen lager. Daar ligt de gemiddelde prijs rond de 450 euro.

Bij een kunstroof op klaarlichte dag in een museum in Wenen is gisteren een diamanten halsketting gestolen. Het sieraad met 673 diamanten behoorde ooit toe aan de Egyptische koningin Nazli. De Oostenrijkse politie meldt dat twee mannen die als bezoeker waren binnengekomen om 14:00 uur de vitrine insloegen. Er waren toen meerdere bezoekers in de zaal.

De mannen gingen doelbewust te werk in Museum voor Toegepaste Kunst (MAK), schrijft de Oostenrijkse omroep ORF. Ze richtten zich alleen op de vitrine met de kostbare ketting met meer dan 200 karaat die bij een veiling in New York in 2015 voor 4,3 miljoen dollar (zo'n 3,7 miljoen euro) onder de hamer ging.

Na de roof sloegen de verdachten direct op de vlucht. Ze zijn nog voorvluchtig.

Bruiloft Iraanse kroonprins

Koningin Nazli Sabri van Egypte was de vrouw van koning Fouad I die heerste tussen 1917 en 1936. Volgens de inscriptie droeg zij de ketting in 1939 tijdens de bruiloft van haar dochter Fawzia. Zij trouwde met de toenmalige kroonprins van Iran, Mohammad Reza Pahlavi, die kort daarna sjah werd.

De ketting was speciaal voor de gelegenheid gemaakt door het beroemde Franse juwelenhuis Van Cleef & Arpels. Het luxe sieradenbedrijf had eerder al een kroon voor de Egyptische koningin gemaakt.

De tentoonstelling in het MAK toont een collectie met meer dan 300 sieraden uit de 130-jarige geschiedenis van juweliershuis Van Cleef & Arpels. Het museum blijft open, met uitzondering van de ruimte waar de diefstal plaatsvond.

Veel kunstroven

De afgelopen tijd zijn er veel kunstroven uit musea geweest. Zo werd er gisteren ook al uit een museum in Spanje een gouden schat gestolen, was er vorige maand voor miljoenen gestolen uit een museum in Noord-Frankrijk.

In januari werd de verzameling antiek zilver gestolen in Doesburg en vorig jaar waren er de opzienbarende kunstroof uit het Drents museum en die in het grootste museum van Europa, het Louvre.

De Noorse koning Harald, die vandaag op 89-jarige leeftijd overleed, was zeer gerespecteerd in binnen- en buitenland. Hij zat sinds 1991 op de troon en was het oudste staatshoofd van Europa. De laatste jaren kampte hij geregeld met gezondheidsproblemen.

Harald stond bekend als koning van het volk. Door zijn lange regeerperiode was hij een vaste waarde in de Noorse samenleving, de laatste jaren vaak omschreven als nasjonens bestefar, "grootvader der natie". De Noren gaven hem in peilingen een dikke 9. Ter vergelijking: het waarderingscijfer van Willem-Alexander ligt al jaren rond de 7.

Die populariteit kwam voort uit zijn informele manier van doen. Daarmee wist hij als moderne monarch meer toenadering te vinden tot het volk, wat het Noorse koningschap toekomstbestendiger maakte. Hij doorgrondde de tijdgeest en liet zien dat hij wist wat mensen nodig hebben. Meer openheid, minder formaliteiten en ongenaakbaarheid.

Bekijk hier een terugblik op zijn leven:

Harald was de zoon van Olaf V en prinses Märtha. Hoewel hij twee oudere zusters had, prinsessen Ragnhild en Astrid, werd pas met zijn geboorte op 21 februari 1937 de lijn van opvolging gegarandeerd. Destijds bepaalde de Noorse grondwet nog dat alleen mannelijke erfgenamen de troon konden erven.

Toen Harald drie was brak de Tweede Wereldoorlog uit. Om aan de Duitse bezetter te ontkomen, ontsnapten de koninklijke familie, de regering en de meeste leden van het Noorse gerechtshof per trein uit Oslo.

Haralds moeder vluchtte met de kinderen naar Zweden. Vandaaruit reisden ze verder naar de Amerikaanse hoofdstad Washington. Zijn vader - toen nog kroonprins Olav - en koning Haakon vluchtten naar Londen.

Toen de oorlog voorbij was, keerden alle gezinsleden terug naar Noorwegen. Harald doorliep zijn schooljaren in Oslo als eerste lid van de koninklijke familie op een openbare school en deed vervolgens een militaire opleiding, die hij in 1959 afrondde. Daarna vervulde hij zijn dienstplicht.

Fervent roeier en zeiler

In 1957 stierf koning Haakon en werd Haralds vader Olav koning van Noorwegen. Daarmee werd Harald op zijn twintigste officieel kroonprins.

Begin jaren 60 vertrok hij naar Oxford, waar hij sociale wetenschappen, geschiedenis en economie studeerde aan het Balliol College. Tijdens zijn studententijd was hij een fervent roeier.

Daarnaast was hij ook een fanatiek zeiler. Hij vertegenwoordigde Noorwegen op de Olympische Spelen van 1964 in Tokio (waar hij ook vlagdrager was), Mexico-Stad (1968) en München (1972). Met zijn zeilploeg won hij in de jaren 80 diverse medailles, waaronder een gouden op het WK in 1987.

In 1968 trouwde Harald met Sonja Haraldsen. Ze hadden toen al negen jaar een relatie, maar koning Olav wilde zijn zoon in eerste instantie niet laten trouwen met een burgermeisje.

Hij gaf pas toe toen Harald zei hij dat hij helemaal niet zou trouwen als hij niet met Sonja mocht trouwen. Dat zou het einde hebben betekend van de Noorse monarchie, aangezien Harald de enige troonopvolger was. Het echtpaar kreeg twee kinderen, prinses Märtha Louise, vernoemd naar Haralds moeder die in 1954 overleed, en prins Haakon.

Moderne koning

Na de dood van zijn vader op 17 januari 1991 kwam Harald automatisch op de Noorse troon. Zijn regeerperiode werd gekenmerkt door modernisering en hervorming van de Noorse koninklijke familie.

In 1990 werd de grondwet aangepast. Voortaan wordt het oudste kind van de koning, onafhankelijk van het geslacht, de troonopvolger.

Harald bleef tot op hoge leeftijd belangstelling houden voor sport:

Haralds kinderen trouwden met 'gewone burgers', de nieuwe kroonprins Haakon zelfs met een alleenstaande moeder met een zoon, prinses Mette-Marit. Die zoon, Marius Borg Høiby, bezorgde het koningshuis de nodige kopzorgen. In juni werd hij veroordeeld tot vier jaar cel voor verkrachting en huiselijk geweld.

Haakon en Mette-Marit kregen samen nog twee kinderen. De oudste, prinses Ingrid Alexandra, is de nieuwe troonopvolger, nu Haakon koning wordt.

Samen met koningin Sonja en kroonprins Haakon maakte de Noorse koning het koningshuis toegankelijker voor het publiek en de media. Zo werden verschillende paleizen gemoderniseerd en opengesteld voor publiek.

Geprezen om zijn leiderschap

Koning Harald was ook zeer begaan met het klimaat en hij was twintig jaar lang voorzitter van de Noorse afdeling van het Wereld Natuur Fonds.

Zijn leiderschap tijdens Noorse nationale crises werd zowel nationaal als internationaal geprezen. Zoals tijdens de verwoestende nieuwjaarsstorm in 1992 en met name na de aanslagen in 2011 in Oslo en op het eiland Utøya.

In een toespraak vlak na de aanslagen is duidelijk te zien dat koning Harald geëmotioneerd is:

Ook tijdens zijn koningschap bleef Harald zeilen. In juli 2005 won hij met zijn bemanning de gouden medaille op de Europese kampioenschappen in Zweden. In 2016 deed hij op zijn 79ste nog mee aan de wereldkampioenschappen op Lake Ontario in Canada, waar hij tweede werd in zijn categorie. De koning sliep gewoon aan boord van zijn jacht en dat leverde hem in Canada de bijnaam Sailor King op.

Harald en Sonja hadden een hechte vriendschapsband met het Nederlandse koningshuis. Willem-Alexander en Máxima zijn ook goed bevriend met Haakon en Mette-Marit.

Gezondheidsproblemen

De laatste jaren kampte koning Harald geregeld met gezondheidsproblemen. In 2003 werd hij behandeld voor blaaskanker en twee jaar later werd hij in het ziekenhuis opgenomen met hartproblemen.

Op vakantie in Maleisië in februari 2024 liep Harald een infectie op en lag enige tijd in het ziekenhuis. Als gevolg van die infectie werd zijn hartslag te laag, waarna hij een pacemaker kreeg.

In april van dat jaar begon hij langzaamaan zijn werkzaamheden over te dragen aan zijn zoon Haakon, maar hij bleef tot op het laatst talloze officiële taken vervullen en bleef het gezicht van de monarchie.

Koning Harald werd op 17 augustus opnieuw opgenomen in het ziekenhuis, met complicaties door bloedarmoede. Zijn toestand verslechterde in de daaropvolgende dagen door een bacteriële infectie in zijn bloed.

In Tibet, vlak bij de grens met Nepal, is een hooggelegen meer overstroomd nadat een natuurlijke dam is gebarsten. Het meer ontstond deze week nadat een gletsjer was afgebroken die de grote stortvloed in Nepal en Tibet veroorzaakte.

Voor zover bekend is er nog niets gemeld over eventuele nieuwe schade of slachtoffers. De Chinese autoriteiten in Tibet omschreven de golf als beheersbaar, ondanks dat het waterpeil flink steeg.

Aan beide kanten van de grens moesten reddingswerkers uit voorzorg hun werk uren neerleggen. Ook werd inwoners gevraag hoger gelegen gebieden op te zoeken.

De afgelopen dagen zijn er meerdere meren ontstaan in de regio waar de vloedgolf doorheen trok. Dit komt doordat verschillende rivieren zijn geblokkeerd door ijs, rotsen en ander puin. Het water hoopt zich daardoor op. De komende dagen wordt er daarnaast veel regen verwacht.

Het meer dat nu is overstroomd ligt aan de Tibetaanse kant van de grens en werd gisteren ontdekt. Naar schatting zit er zo'n 2 miljoen kubieke meter water in. Chinese reddingswerkers waren bezig met onderzoeken of ze het meer veilig konden laten leeglopen.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen naar aanleiding van de stortvloed in het liveblog. En bekijk ook dit verhaal waarin we laten we zien welke natuurkracht Nepal deze week trof:

De Noorse koning Harald is op 89-jarige leeftijd overleden. Het paleis in Oslo maakte zijn dood bekend in een overlijdensbericht.

"Met diepe droefheid delen wij u mee dat Zijne Majesteit Koning Harald vandaag is overleden. Koning Harald is vrijdag 28 augustus om 06.35 uur vredig overleden in het Nationaal Ziekenhuis", valt er te lezen op de website van het koningshuis, die nu volledig in het teken van het overlijden staat.

Daarmee is zijn 53-jarige zoon de nieuwe koning Haakon VIII van het land. Hij had de afgelopen dagen in afwezigheid van de koning al opgetreden als regent, zoals hij eerder ook deed als zijn vader ziek was.

Voor 11.30 uur staat een speciale ministerraad gepland om de overgang officieel te markeren, daar is ook de nieuwe kroonprinses Ingrid Alexandra.

Een terugblik op het leven van Harald:

Harald kampte de afgelopen jaren vaker met gezondheidsproblemen. In februari werd hij opgenomen in het ziekenhuis wegens een infectie die hij op vakantie had opgelopen. Twee jaar geleden kreeg hij een pacemaker nadat hij in Maleisië onwel was geworden.

Elf dagen geleden werd Harald opnieuw opgenomen in het universiteitsziekenhuis in Oslo. Het paleis liet toen weten dat hij werd behandeld aan complicaties door bloedarmoede: een medicijn had vochtophoping veroorzaakt in zijn lichaam, wat alleen in het ziekenhuis kon worden verholpen.

Enkele dagen later werd bekend dat zijn toestand was verslechterd door een bloedinfectie. Gisteren gingen nog veel familieleden langs bij de stervende vorst, zijn zoon Haakon is naar verluidt vannacht in het ziekenhuis gebleven. Haralds echtgenoot Sonja arriveerde vanmorgen rond 07.30 uur weer bij het bed, hij was toen dus al overleden.

Oudste staatshoofd van Europa

Harald, aangetreden in 1991, was het oudste staatshoofd van Europa. Hij gold als bijzonder populair in zijn land: in peilingen waren dikke negens als rapportcijfers geen uitzondering.

Ruim de helft van de Noren is nog voorstander van de monarchie, ondanks recente schandalen als de veroordeling van Haralds stiefkleinzoon Marius Borg Høiby wegens seksueel geweld en banden van kroonprinses Mette-Marit met zedendelinquent Jeffrey Epstein.

Sinds gisteren het bericht naar buiten kwam dat het slecht ging met de koning, leefde het hele land mee met de koning en zijn familie. Bij het koninklijk paleis kwamen mensen bijeen om hun steun te betuigen en werden bloemen gelegd.

Na het overlijdensbericht roemde premier Støre Harald als een man die "onwankelbaar vertrouwen in het Noorse volk" had en zijn leven gewijd heeft aan het land. "Hij hielp ons het beste in onszelf en in elkaar te zien."

De nationale omroep NRK noemt het overlijden van Harald het einde van een tijdperk. Hij wordt omschreven als een maatschappelijk betrokken vorst, die graag zijn onderdanen door het hele land opzocht. Op de site kunnen Noren een condoleancebericht of herinnering aan de koning achterlaten.

Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix, goed bevriend met het Noorse koningshuis, reageren "intens bedroefd" op het overlijden en leven mee met Haralds familie. "Koning Harald diende zijn land met liefde, trots en overtuiging. Onvergetelijk zijn onze gezamenlijke ontdekkingstochten rond Oslo en verder noordwaarts", schrijven ze in een reactie, die ze afsluiten met "Takk for alt".

Premier Jetten denkt dat Harald "zal herinnerd worden als een vorst met een grote betrokkenheid bij het Noorse volk", die zocht naar verbinding en "meebewoog met de tijdsgeest".

Haralds Zweedse ambt- en generatiegenoot Carl Gustav zegt een dierbare vriend te hebben verloren. De jongere Deense koning Frederik van Denemarken zegt mee te leven met zijn "tante Sonja" en de rest van de koninklijke familie. "Uw vader heeft een grote invloed gehad op mijn moeder en op ons."

De Amerikaanse immigratiedienst ICE heeft een bestelling van bijna 15 miljoen dollar geplaatst voor 6000 stroomschokhandschoenen voor agenten. Volgens de dienst biedt de uitrusting de mogelijkheid om met minder geweld op te treden, maar critici vrezen juist dat het geweld erdoor zal toenemen.

De Generated Low Output Voltage Emitter (GLOVE) lijkt op een gewone handschoen, maar kan met een druk op een kop een schok van zo'n 250 volt geven. Volgens ICE is dit ideaal om arrestanten die niet meewerken te laten gehoorzamen. Ook zouden betogers die het werk van de agenten hinderen zo makkelijk aan de kant kunnen worden gezet.

ICE kwam sinds Trump weer aan de macht is geregeld in het nieuws wegens geweld tegen arrestanten en betogers. In de staat Minnesota kwamen twee betogers om het leven toen bij ICE-actie het vuur werd geopend op demonstranten. Daarnaast kwamen ook bij arrestatiepogingen al meerdere mensen om.

Volgens de dienst zelf bieden de schokhandschoenen daar een oplossing voor: agenten zouden dan minder snel naar hun vuurwapen grijpen.

'Recept voor meer geweld'

Burgerrechtenorganisatie ACLU noemt de handschoenen "een recept voor meer geweld tegen het publiek". Een groep Democratische Congresleden vreest ook dat de drempel voor geweld nu juist nog lager komt te liggen.

"Het tragische en overduidelijk oneigenlijke gebruik van geweld in Los Angeles, Chicago, Minneapolis, Houston, Maine en elders voedt onze scepsis dat deze dienst dit nieuwe instrument veilig kan inzetten zonder Amerikanen zomaar te verwonden", laten de politici weten.

Ze eisen dat ICE opheldering geeft over hoe agenten zullen worden getraind, welke regels er gaan gelden voor het gebruik ervan en hoe er verantwoording zal worden afgelegd als dit middel wordt ingezet. ICE meldt in een reactie dat er duidelijke standaarden gehanteerd zullen worden, zonder in detail te treden.

Stemacteur Peter Cullen is op 85-jarige leeftijd overleden. Decennialang leende hij zijn stem aan tientallen tekenfilmkarakters, met als meest succesvolle schepping Optimus Prime uit Transformers.

Hoewel zijn moeder hem ooit waarschuwde dat zijn stem wel eens vreemd zou kunnen blijven klinken als hij al die stemmetjes bleef doen, rolde Cullen via een rol als aankondiger en acteerwerk voor The Sonny and Cher Comedy Hour het tekenfilmvak in. In de jaren tachtig nam hij de Amerikaanse stemmen van Smurfen, Gummiberen, My Little Pony's, G.I. Joe's en Snorkels voor zijn rekening.

Toen hij in 1984 auditie deed voor een alien-robot die kon veranderen in een auto, verwonderde hem dat niets. "Bij animatie ben je eraan gewend dat het altijd anders is dan normaal."

Voor leider Optimus Prime van de goedaardige Autobots van planeet Cybertron, die de wereld beschermen tegen de verraderlijke Decepticons, koos Cullen een sonore stem die voor hem integriteit, waardigheid, compassie en autoriteit uitstraalde. Hij baseerde zich daarvoor op het gezaghebbende charisma van zijn oudere broer, een marinier die in de Vietnamoorlog had gediend.

"Hij was mijn held, hij was absoluut een belangrijke invloed op het karakter", vertelde Cullen ooit. "Ik deed hem gewoon na en daardoor leeft hij ook na zijn dood voort voor mij: elke keer als ik Prime doe, is daar ook mijn broer Larry."

De animatie sloeg aan, eerst als een langlopende tv-serie en speelgoedlijn, daarna enkele lange tekenfilms en ten slotte als lucratieve serie bioscoopfilms van Michael Bay. Telkens weer kroop Cullen in de huid van de held.

Hoor de stem van Cullen in deze trailer:

Naast die beroemdste creaties had Cullen nog tientallen andere rollen. Zo maakte hij af en toe uitstapjes naar speelfilms, met bijvoorbeeld de kreten van King Kong in de remake van 1976 of de angstaanjagende klikgeluidjes die de Predator voortbrengt in de film met Arnold Schwarzenegger.

Daarnaast gaf hij langdurig zijn stem aan de eeuwige kniesoor Iejoor uit de Disney-cartoons over Winnie de Poeh.

Cullen, die woensdag thuis in LA overleed, genoot ervan als hij op fanbijeenkomsten ontdekte dat meerdere generaties zijn werk waardeerden. "Dan kom je altijd wel een vader met zijn zoon tegen - en dan is het de vader die emotioneel wordt", lachte hij over die ervaring. "En dan word ik ook emotioneel en staat dat kind zich af te vragen: waarom staan die twee volwassenen zo te grienen?'"

Goedemorgen! De rechtbank in Den Haag doet vandaag uitspraak tegen een man uit Ede die betrokken zou zijn bij de genocide in Rwanda en de Nederlandse hockeymannen nemen het in de halve finale van het WK op tegen Spanje.

Eerst het weer: vanochtend is het op de meeste plaatsen droog met geregeld ruimte voor de zon. Vanmiddag trekken stevige buien over het land, daarbij is kans op onweer en windstoten. De maxima liggen tussen 21 en 24 graden bij een stevige zuidwestenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij Vereniging Eigen Huis zijn opnieuw veel klachten binnengekomen over makelaars. Sinds het meldpunt makelaardij in februari opnieuw openging, kreeg de belangenvereniging meer dan 900 klachten binnen.

Veel huizenkopers vragen zich af of makelaars altijd onafhankelijk handelen. Ze stellen bijvoorbeeld vragen over biedingen na de deadline en onduidelijke taxaties. Volgens de vereniging moet het koopproces wettelijk wordt vastgelegd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In het Mastbos in Breda is een deel van de bodem bedekt met schapenwol. De wol remt de groei van varens af. Staatsbosbeheer wil het bos zo gevarieerder maken.

Fijne dag!

Biedingen na de deadline, onduidelijke taxaties of druk voelen om een hoger bod uit te brengen. Het zijn meldingen die Vereniging Eigen Huis (VEH) de afgelopen maanden binnenkreeg bij het meldpunt voor klachten over makelaars. Sinds februari ontving de vereniging meer dan 900 klachten. Dat is volgens de VEH te veel.

Afgelopen februari opende de VEH het meldpunt makelaardij opnieuw, nadat het vijf jaar geleden was gesloten. De aanleiding was volgens de vereniging "aanhoudende signalen dat het kopen en verkopen van een woning niet altijd eerlijk en transparant verloopt".

De VEH analyseerde de klachten en concludeert dat kopers en verkopers nog te vaak vastlopen in een koopproces dat als oneerlijk, onduidelijk en moeilijk te controleren wordt ervaren.

'Geen eerlijk speelveld voor kopers'

Veel huizenkopers die zich melden vragen zich af of makelaars altijd onafhankelijk handelen. "Het voelt niet als een eerlijk speelveld voor kopers", zegt Renee, een van de melders. "Wat ons vooral stoort, is dat een woning via een gesloten inschrijving wordt aangeboden, maar vervolgens buiten die procedure om kan worden verkocht."

Ze bracht op tijd een bod uit via de officiële inschrijfprocedure, maar kreeg later te horen dat ze net was overboden. "Toen we het biedlogboek opvroegen, zagen we dat er na de deadline nog biedingen door de makelaar waren ingevoerd. Volgens de makelaar was de uiteindelijke koopprijs daarna rechtstreeks tussen koper en verkoper afgesproken."

Ook ervaren melders druk om hoger te bieden. Zo zegt Jeroen: "Na mijn bod van 265.000 euro belde de makelaar: ik had niet het hoogste bod, maar wel de beste voorwaarden. Als ik 10.000 euro extra bood, was de woning van mij. Ik deed dat niet. Toen ik later het biedlogboek zag, bleek er helemaal geen hoger bod te zijn geweest. Ik voelde me achteraf wel misleid en onder druk gezet."

Het biedlogboek geeft sinds 2023 meer transparantie. Daarin staat het winnende bod en hoeveel anderen hebben geboden. Hoewel dat biedlogboek voor de meeste makelaars verplicht is, bleek eerder dat veel bieders dit logboek niet altijd ontvangen. Ook ervaren huizenbieders dat met het biedlogboek het proces nog steeds niet eerlijk verloopt.

Wettelijk vastleggen

NVM, de grootste makelaarsvereniging, zegt in een reactie het prima te vinden dat de VEH het loket heropende. "Dat kan drempelverlagend zijn en signalen zijn altijd welkom. Ook als NVM blijven we ons maximaal inspannen om woningverkopen en aankopen eerlijk en volgens de huidige wet- en regelgeving te laten verlopen."

De NVM heeft sinds februari een 'protocol transparant bieden woonruimte' waar iedere NVM-makelaar zich aan moet houden. Vereniging Eigen Huis vindt dit soort zelfregulering door makelaars niet voldoende.

De VEH wil dat het koopproces wettelijk wordt vastgelegd, zegt algemeen directeur Cindy Kremer. "Kopers en verkopers moeten erop kunnen vertrouwen dat het proces eerlijk en controleerbaar verloopt. Daarom zijn wettelijke regels nodig, mét toezicht en handhaving, zodat overtredingen ook echt gevolgen hebben."

'Is aan de overheid'

Vastgoed Nederland, een kleinere makelaarsvereniging, sluit zich daarbij aan. "Het is aan de overheid om de kooppraktijken strak te regelen want dat is beter voor de koper. We horen ook klachten dat tijdens het bieden de spelregels worden veranderd, precies dat zijn de problemen", zegt Tristan Bons van Vastgoed Nederland. "Al die problematiek is op te lossen door het wettelijk vast te leggen."

Vastgoed Nederland vindt het goed dat er meldingen worden gedaan, maar vindt het jammer dat het door het meldpunt van de VEH geen zicht heeft op waar het precies misgaat. "Er is al een meldpunt namens de branche ingericht en doordat de VEH deze klachten nu naar hen afbuigt, hebben wij veel minder zicht op waar het fout gaat en bij welke makelaars", zegt Bons.

De overheid werkte de afgelopen tijd aan een onderzoek naar verschillende opties van regelgeving. Daarnaast werkt Tweede Kamerlid Jeremy Mooiman (PVV) aan een initiatiefwet.