NOS Nieuws - Algemeen

Afgesproken aantal asielzoekers in Ter Apel lukt waarschijnlijk, maar 'opgave blijft'

1 hour 35 minutes ago

Het gaat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers hoogstwaarschijnlijk lukken om vanaf morgen niet meer dan 2000 mensen op te vangen in het aanmeldcentrum in Ter Apel. De gemeente Dronten neemt ongeveer 300 mensen over om Ter Apel te ontlasten. Dat heeft COA-voorzitter Milo Schoenmaker op een persconferentie in Biddinghuizen bekendgemaakt.

Met de deadline van vannacht in zicht lijkt het COA in het aanmeldcentrum in Ter Apel dus onder het toegestane maximum van 2000 asielzoekers te blijven. De rechter gaf de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, vorige maand in kort geding gelijk dat het COA zich moet houden aan de afspraak uit 2010 over een maximum van 2000 asielzoekers.

Het COA kreeg vier weken de tijd om hieraan te voldoen. Lukt dat niet, dan moet de opvangorganisatie een dwangsom van 15.000 euro betalen voor iedere dag dat het aantal asielzoekers boven de 2000 uitkomt. Al maanden wordt die bovengrens dagelijks met enkele honderden mensen overschreden.

"Hoogstwaarschijnlijk lukt het ons morgenochtend wel", zei Schoenmaker. Of het echt lukt, hangt af van het uiteindelijke aantal asielzoekers dat zich vandaag meldt. "Hoewel er goede hoop is voor morgen, wordt de opgave van het COA steeds ingewikkelder", zei Schoenmaker. Volgens de COA-voorzitter moet de situatie iedere dag opnieuw worden bekeken.

April dicht

De extra opvang in Biddinghuizen is tijdelijk. Maandag verbleven er 1040 personen in de tijdelijke opvanglocatie, meldt een woordvoerder. Gisteren zijn daar 120 asielzoekers bijgekomen, vandaag komen er 120 bij en de gemeente heeft van het COA gehoord dat er ook morgen 120 asielzoekers naar Biddinghuizen komen, al is dat aantal niet zeker.

De opvanglocatie in Flevoland blijft hoe dan ook onder het maximum van 1450 personen, zegt burgemeester Gebben van Dronten. "Deze afspraak is opgenomen in de bestuursovereenkomst tussen de gemeente Dronten en het COA. Daarnaast wordt het terrein op 7 april 2024 door het COA leeg opgeleverd, zo heeft het bestuur van het COA mij verzekerd", zegt Gebben.

Spreidingswet

Het COA noemt het onderbrengen van asielzoekers op andere locaties een oplossing om tijd te winnen. De organisatie zei dat het probleem daarmee niet is opgelost en dat eind maart een tekort van 5500 plekken ontstaat. Dat komt doordat de komende tijd een aantal noodopvanglocaties wordt gesloten, terwijl het aantal asielzoekers stijgt.

Vorige maand werd in de Eerste Kamer de spreidingswet aangenomen. Die is bedoeld om asielzoekers beter over Nederlandse gemeenten te verdelen, wat op den duur ook de situatie in Ter Apel zou kunnen verlichten.

Schoenmaker ging daar ook in de persbijeenkomst op in: "We hebben die 5500 plekken echt nodig. Mensen zullen misschien zeggen: 'Waarom lukt het nu opeens wel om onder het maximum te blijven?' Maar we hebben niet anders gehandeld dan anders. We blijven afhankelijk van de asielinstroom en het aantal plekken dat beschikbaar is."

Spaanse aanklagers: Catalaanse leider was voorman terroristische groepering

1 hour 46 minutes ago

De procureurs-generaal van het Spaanse hooggerechtshof vinden dat de voormalige Catalaanse regiopresident Carles Puigdemont leiding heeft gegeven aan wat ze beschouwen als een terroristische groepering, Tsunami Democràtic.

In oktober 2019 werden verschillende leiders van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging veroordeeld voor hun rol bij het omstreden referendum in Catalonië van 2017, waarbij de regio zich onafhankelijk verklaarde van Spanje.

Die veroordelingen leidden tot hevige onlusten, waarbij Puigdemont alle ruimte zou hebben gegeven aan Tsunami Democràtic, een van de actiegroepen die zich inzetten voor de onafhankelijkheid.

Destijds raakten bij dagenlange rellen bijna 200 mensen gewond, ruim tachtig mensen werden opgepakt. De aanklagers verwijten Puigdemont dat hij die acties actief heeft aangemoedigd.

Dat maakt hem zelfs de "absolute leider" van Tsunami Democràtic, stellen ze in een advies aan het hooggerechtshof. De rechters moeten uiteindelijk besluiten of Puigdemont en anderen hiervoor zullen worden vervolgd. Puigdemont verblijft al jaren in ballingschap in België en is inmiddels lid van het Europees Parlement.

Amnestiewet

De Spaanse regering en Puigdemonts partij Junts per Catalunya onderhandelen al langer intensief over amnestie voor de leiders van de Catalaanse afscheidingsbeweging. De bedoeling is dat die ook geldt voor terroristische misdrijven, maar er wordt wel een uitzondering gemaakt voor daden die tot doel hadden om "ernstige schendingen van de mensenrechten" uit te lokken.

Als de rechters concluderen dat dat bij Puigdemont het geval was, valt zijn zaak niet onder de amnestieregeling die nu in de maak is. Hij moet er dan nog altijd rekening mee houden dat hij wordt berecht als hij zou terugkeren in Spanje.

Deense 'artiest' verdiende tonnen met fraude via streamingdiensten

1 hour 47 minutes ago

In Denemarken wordt een man verdacht van oplichting via muziekstreamingdiensten als Spotify en Apple Music. De muziek van de man werd volgens de rechtbank in Aarhus een ongewoon hoog aantal keren afgespeeld.

Volgens de Deense omroep DR wordt de man verdacht van datafraude en ook van het overtreden van de auteurswet. De 53-jarige man, wiens naam niet bekend is gemaakt, zou muziek van andere artiesten met kleine aanpassingen hebben veranderd en vervolgens onder zijn eigen naam hebben geregistreerd.

Hij verdiende daarmee ruim 4,3 miljoen Deense kronen, omgerekend ruim 550.000 euro. Om 1 miljoen Deense kronen te verdienen, moet een nummer van een artiest zo'n 20 miljoen keer worden beluisterd. Bovendien zouden voor die 1 miljoen Deense kronen ook nog eens alle rechten in handen van de artiest moeten zijn.

Dat soort cijfers zijn over het algemeen alleen weggelegd voor grote internationale sterren. Zelfs de succesvolste Deense artiesten zoals de band Lukas Graham, rapper Gilli en zangeres MØ, halen die aantallen streams niet.

Twintig gebruikers

De fraude zou tussen 2013 en 2019 hebben plaatsgevonden. Justitie stelt dat de nummers van de man op "ongeautoriseerde wijze" afgespeeld zijn. DR zegt dat uit een e-mail van Spotify bleek dat een nummer, dat 5,5 miljoen keer werd gestreamd, in 98 procent van de gevallen door dezelfde twintig gebruikers is afgespeeld.

Autor, de Deense vereniging voor componisten, songwriters, tekstschrijvers en producers, noemt de zaak "uniek in zijn soort". Hoe de man aan zoveel streams kwam, is volgens de voorzitter van Autor een raadsel, maar "dat zou door computerprogramma's gedaan kunnen zijn of zoveel apparaten instellen die herhaaldelijk dezelfde nummers hebben afgespeeld".

De rechtbank in Aarhus doet naar verwachting volgende week uitspraak in de zaak.

Brugdeel stort naar beneden: 'We stonden met ongeloof te kijken'

1 hour 52 minutes ago

Het had een feestelijk moment moeten zijn in Lochem, maar de bouw van een nieuwe kanaalbrug leidde vanmorgen tot een fataal ongeluk. Van grote hoogte stortte een brugdeel neer op een bouwsteiger. "Bij een hijskraan brak de boog af en die brugboog stortte naar beneden via een stellage waar mensen op stonden", beschrijft verslaggever Melanie Lokate van Omroep Gelderland.

Twee mensen kwamen om het leven. Twee anderen raakten gewond. Zij verkeren volgens de veiligheidsregio niet in levensgevaar.

Een groep mensen stond ernaar te kijken. Ooggetuigen vertellen dat het ongeluk diepe indruk heeft gemaakt. "Ik stond te shaken en iedereen met mij", zegt verslaggever Nieke Hoitink van dagblad de Stentor.

Bekijk hier beelden van vlak na het ongeluk:

Live op radiozender 3FM vertelt Hoitink dat toeschouwers niet konden bevatten wat er gebeurde. Aan het begin van de dag was de sfeer nog vrolijk en gezellig. "Ik had een man naast me staan die elke dag kwam kijken naar de werkzaamheden", zegt Hoitink, die haar verhaal ook vertelt in het liveblog van de Stentor over het ongeluk.

De nieuwe brug wordt beschouwd als toekomstig icoon voor de stad. Vandaag zou de eerste brugboog worden geplaatst. Lokate: "Er waren veel mensen op pad die het wilden zien." Maar toen het brugdeel op het hoogste punt was gehesen, ging het volgens de verslaggevers fout.

"Het ging zo snel dat ik mijn camera nog niet eens in mijn hand had", zegt cameraman Arjan Gotink. Hij was samen met collega Hoitink op pad voor een reportage over de brugwerkzaamheden.

Knappend geluid

Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd. De kabel zou zijn gaan wiebelen en aanwezigen beschrijven een knappend geluid. Vervolgens "lazerde de boog met een donderend geweld naar beneden", zegt Hoitink. De bouwstellage werd geraakt door het vallende brugdeel.

Volgens Hoitink viel een aantal bouwvakkers naar beneden. Sommige mensen raakten bekneld. Hulpdiensten rukten massaal uit om de gewonden te helpen. Ook op de stellage bevonden zich een of meerdere gewonden.

'Maken we dit nu mee?'

"We stonden elkaar aan te kijken: maken we dit nu mee?", zegt Hoitink. Zij en andere omstanders vreesden dat het brugdeel hun kant zou opzwaaien. "Er waren veel mensen ter plaatse die het ongeval hebben zien gebeuren", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio.

"Ik maak me ernstig zorgen over de werklieden daar aan het werk waren", zegt projectleider Max Schurink tegen Omroep Gelderland. Hij noemt het een dramatisch ongeluk.

Toeschouwers van het fatale incident zijn opgevangen in de kantine van een bedrijf in de buurt. Er is een team van Slachtofferhulp Nederland aanwezig ter ondersteuning.

Demissionair premier Rutte noemt het een tragische situatie en wenst de nabestaanden en betrokkenen sterkte toe:

Vermoedelijk dode door botsing werkschip en boorplatform in Botlek

1 hour 57 minutes ago

In de Botlek in Rotterdam is mogelijk iemand om het leven gekomen nadat een schip tegen een stellage bij een boorplatform was gevaren. Bij een van de werkhavens in het Botlek-gebied kwam een persoon in het water terecht.

Het slachtoffer was aan het werk op een stellage bij een boorplatform in de Tweede Werkhaven. Een ander werkschip voer daartegenaan, zegt de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.

In eerste instantie zetten de hulpdiensten meerdere duikteams in om het slachtoffer te vinden. Er werd ook gebruik gemaakt van een onderwaterdrone waarmee "snel gezocht kan worden naar personen onder water, zodat een duiker er gericht naartoe kan gaan", meldt de veiligheidsregio. De persoon is nog niet gevonden.

"De hulpdiensten hebben helaas moeten besluiten dat er wordt overgegaan van redden naar bergen", zegt de veiligheidsregio.

Dit zijn de eerste beelden van de nasleep van het incident:

De duikteams van de brandweer zijn gestopt met zoeken en de politie gaat verder met de berging en het onderzoek naar hoe dit heeft kunnen gebeuren.

Kind van winkelier zegt vaker: zaak overnemen? Mij niet gezien

3 hours 44 minutes ago

Ruim 2000 winkeliers zijn vorig jaar gestopt met hun winkel. Zo'n 10 procent deed dat gedwongen na een faillissement, maar een flink aantal kleine winkeliers stopte omdat er geen opvolger was, blijkt uit een analyse van marktonderzoeker Locatus.

Dat komt voor een deel door de gemiddelde leeftijd van de eigenaren. Zo'n 60 procent van de ondernemers is 55-plus. "Veel winkeliers willen met pensioen maar hebben grote problemen met het vinden van een opvolger. Als die niet te vinden is, wordt de zaak gesloten. Daar zijn steeds meer voorbeelden van," zegt Gertjan Slob van Locatus.

Nederland telt meer dan 280.000 familiebedrijven. Dat zijn winkels, maar ook andere bedrijven. Veel van de ondernemers zijn inderdaad wat ouder, blijkt uit onderzoek van MCR Retailminds. De gemiddelde leeftijd van ondernemers, ook bij familiebedrijven, loopt jaar na jaar op. Dat komt volgens het adviesbureau door een gebrek aan aanwas 'van onderaf'.

Tot derde generatie

Van de 55-plussers heeft driekwart nog geen opvolging geregeld, maar overweegt wel te stoppen. Een kleiner deel van de winkeliers is wel met opvolgers bezig, bijvoorbeeld een kind dat mogelijk het bedrijf overneemt.

Volgens directeur Albert Jan Thomassen van de Vereniging Familiebedrijven Nederland overleeft maar 3 procent van de familiebedrijven tot na de 3e generatie. Dan gaat het bijvoorbeeld over een opa van de babyboomgeneratie die het bedrijf oprichtte, zijn kind(eren) als tweede generatie en de kleinkinderen die nu nog aan het roer staan.

De woonwinkel van de familie Prummel wordt niet overgenomen door de volgende generatie, na ruim 112 jaar:

Thomassen heeft wel een verklaring waarom jongere generaties een bedrijf niet willen overnemen: "Kinderen hebben nu een vrijere keuze. De vanzelfsprekendheid dat je je vader moet opvolgen, is verdwenen. Dan kiezen sommige kinderen voor een andere loopbaan."

Dat is maar één van de redenen. "Er wordt de laatste tien jaar ook veel kritischer gekeken naar de toekomst van een bedrijf: kunnen we zo blijven voortbestaan? Zeker in de retail, daar is bij veel winkels op de lange termijn misschien geen toekomst. Dan is het heel logisch dat een potentiële opvolger zegt, nee bedankt."

Thomassen hoort ook soms dat er vanuit ouders geen wens is om het bedrijf door te geven aan hun kinderen. "Soms zeggen ze: we willen het onze kinderen niet aandoen. Het is hard werken, ondernemerschap."

De brancheorganisatie geeft voorlichting aan leden en laat ze inzien dat de volgende generatie niet per se aan het roer hoeft te staan. "Bij middelgrote en grote familiebedrijven kan het ook zijn dat iemand wel aandeelhouder blijft, maar niet per se de directeur wordt. Je hoeft het niet én over te nemen én de dagelijkse leiding te nemen."

En soms stoppen pa en ma om de volgende generatie financieel te steunen. De kinderen zijn dan volgens Thomassen ook zelf ondernemer geworden, maar in een andere branche. Het oude bedrijf wordt dan verkocht om de kinderen te helpen.

Meer private investeerders

Het aantal bedrijfsopheffingen stijgt gestaag sinds midden 2021, blijkt uit cijfers van het CBS. Daar zitten eenmanszaken bij, maar ook ondernemingen en familiezaken met personeel. Toch hoeven we ons geen zorgen te maken, zegt Thomassen van FBNed, want het aantal familiebedrijven is al jaren stabiel. "Sterker nog, het aantal is iets gegroeid, omdat het aantal bedrijven is gegroeid. Er komen natuurlijk ook altijd nieuwe bedrijven bij."

Het verdwijnen van een familiebedrijf kan lokaal wel impact hebben. Soms zitten ze al tientallen jaren in een dorp en hebben ze een gevestigde naam, maar over het algemeen zal hun vertrek geen groot effect hebben op de economie.

Ook accountant en adviseur Joost Vat herkent de trend van stoppende familiebedrijven. "Er is een tendens dat veel zaken verkocht worden aan andere familiebedrijven of aan private investeerders. Die vinden familiebedrijven een interessante doelgroep. Tien jaar geleden was dat nog water en vuur, maar laatste jaren groeien ze steeds meer naar elkaar toe."

Bouwongeval bij nieuwe brug in Lochem eist twee levens

3 hours 46 minutes ago

Bij een ongeluk bij een brug in aanbouw over het Twentekanaal in Lochem zijn twee mensen omgekomen. Twee anderen zijn gewond geraakt. Een van de grote brugbogen viel uit de takels van een kraan. De Arbeidsinspectie zegt dat de boog op zeker twee personen terecht is gekomen.

Het is nog onduidelijk wat er precies is fout gegaan. Bij Lochem wordt op dit moment een rondweg aangelegd, waarvoor twee nieuwe bruggen over het kanaal komen. Bouwbedrijf BAM zou vanochtend de bogen van een van de nieuwe bruggen op hun plaats tillen.

Volgens een verslaggever van de regionale krant de Stentor ging het mis toen een van de bogen helemaal bovenin twee kranen was gehesen. Bouwvakkers stonden op een hoge steiger ernaast. "En toen knapte er iets", zegt Nieke Hoitink. "Er klonk een enorm kabaal. Die boog ging enorm heen en weer zwaaien, zo erg dat hij met donderend geweld naar beneden lazerde."

Dit zijn de eerste beelden van na het ongeluk:

De boog sloeg daarbij door de steiger heen. "Daar stonden bouwvakkers bovenop en een aantal van hen is naar beneden gevallen."

Volgens de veiligheidsregio zit een van de slachtoffers nog 'op hoogte'. Er is een speciaal team om dit slachtoffer naar beneden te brengen. Hoe het met de twee gewonden gaat, is nog onduidelijk. Er zijn twee traumahelikopters ter plaatse.

Het ongeval is volgens de veiligheidsregio door veel medewerkers gezien. Zij zijn opgevangen bij een naastgelegen bedrijf.

Veel publiek

Ook stonden op het moment van het ongeval veel toeschouwers bij de bouwplaats te kijken naar hoe de bouw van de brug vorderde. "De weg is inmiddels afgesloten, er kunnen geen mensen meer bijkomen", zegt verslaggever Melanie Lokate van Omroep Gelderland. "De politie heeft het overal afgezet. De mensen die hier staan, staan vol ongeloof te kijken wat hier is gebeurd."

De veiligheidsregio zegt dat er ook hulp komt voor de toeschouwers, als dat nodig is. "Er waren veel mensen ter plaatse, dus er zal ook gekeken moeten worden wat er nodig is voor de mensen die het hebben zien gebeuren", zegt een woordvoerder.

Gespecialiseerd team

Om te voorkomen dat er nog meer mensen gewond kunnen raken, is een gespecialiseerd team onderweg naar Lochem om de bouwplaats veilig te stellen. "Alles moet hier gezekerd worden", zegt Lokate van Omroep Gelderland.

Verder gaat de Arbeidsinspectie naar Lochem, om daar onderzoek te doen. De Onderzoeksraad voor Veiligheid komt ook naar de bouwplaats. Zij gaan kijken of er bij het ongeluk "lessen te trekken zijn voor de toekomst".

IJsmeester Piet Venema (91) van Elfstedentocht 1997 overleden

4 hours 12 minutes ago

In Makkum is ijsmeester Piet Venema overleden. Hij was 91. Venema was een verdienstelijk schaatser, maar werd wereldberoemd in Friesland en ver daarbuiten toen hij als ijsmeester eindverantwoordelijk werd voor de ijskwaliteit bij de laatste Elfstedentocht, in 1997.

"De hele periode was een geweldig hoogtepunt", blikte Venema later terug bij Omrop Fryslân. "Zo vaak kun je een Elfstedentocht niet organiseren. Dat kan gemiddeld een keer per vijftien jaar. Als het dan in jouw periode als ijsmeester voorkomt, is dat fantastisch."

Venema was opgegroeid met de Elfstedentocht. Zelf schaatste hij 'm vier keer, voor het eerst in 1956. "Toen mocht ik van m'n moeder meedoen", zei hij daarover. "Ik weet nog dat het bijzonder mooi ijs was. Er lag veel sneeuw, maar het ijs was ontzettend mooi."

In 1956 werd hij 45ste. In 'de hel van 1963' was Venema er ook bij als wedstrijdschaatser. Toen mocht het eigenlijk niet van z'n moeder, maar z'n vader had gezegd dat het wel kon. Venema kwam als negende over de finish. "Hij reed zelfs even voorop", zegt Bas Sleeuwenhoek, die Venema een paar jaar geleden sprak voor zijn boek IJsmeesters. "Hij was een heel goede schaatser."

Vroegtijdig afhaken

Bij sommige schaatsers vroren tenen af, anderen moesten vroegtijdig afhaken vanwege de harde oostenwind en de lage temperaturen, maar Venema vond de Elfstedentocht van 1963 niet zwaar. "Ik had er altijd voor getraind", zei hij. "Veel moeilijker was het toen ik later in het bestuur zat en in 1997 moest besluiten of de tocht kon doorgaan."

Want ook al was voorzitter Henk Kroes van het Elfstedenbestuur degene die de legendarische woorden It giet oan zou uitspreken, iedereen zat te wachten op het oordeel van de eindverantwoordelijke ijsmeester Venema.

De druk was enorm, die dagen. Ook al omdat tijdens een vorstperiode in 1996 een Elfstedentocht net niet was doorgegaan. "Dat is het lastige aan het ambacht ijsmeester: als het hard vriest, denkt iedereen dat er een Elfstedentocht aankomt", aldus Venema. "En jij moet dan uitleggen waarom het bijvoorbeeld niet kan."

Venema leek het hoofd koel te houden, maar het was een pittige periode, zegt Sleeuwenhoek. "Hij was nuchter, maar het kan best lastig zijn als je volop in de belangstelling staat. De pers belegerde zelfs zijn huis."

Extra kluunplek

Maar het ging door, op 4 januari1997, al had Venema tot op het laatste moment zijn bedenkingen over de situatie bij Sneek. "Dat was het enige knelpunt, daar maakte ik me zorgen over", zei hij. Uiteindelijk werd een extra kluunplek aangelegd om een stukje slecht ijs te omzeilen.

"Toen om 12.00 uur iedereen door Sneek was, was de dag voor mij al geslaagd", zei hij achteraf. "Een ijsmeester moet weten hoe hij met het ijs om moet gaan, hij moet kunnen schaatsen, maar hij moet ook stressbestendig zijn, dat weet ik nu wel", zei hij later. "Het was een aparte tijd."

Venema had natuurlijk niet kunnen voorspellen dat de tocht van 1997 de laatste zou zijn en dat er zo ontzettend vaak op zou worden teruggeblikt. Hij deed dat graag, ook al was hij in 2002 gestopt als ijsmeester. In 2018 vertelde hij het hele verhaal nog een keer, toen bij het Schaatsmuseum in Hindeloopen. Tot verbazing van veel andere oudgedienden kwam hij de bijna 20 kilometer van Makkum naar Hindeloopen toen op de fiets. De harde oostenwind hield hem niet tegen.

Vrouw vast in Rusland omdat ze 46 euro gaf aan Oekraïense stichting

4 hours 35 minutes ago

In Rusland is een Russisch-Amerikaanse vrouw opgepakt omdat ze geld zou hebben ingezameld voor het Oekraïense leger. De Russische inlichtingendienst FSB beschuldigt haar van verraad.

De FSB zegt dat het gaat om de 33-jarige Ksenia Khavana uit Los Angeles, die zowel de Russische als de Amerikaanse nationaliteit heeft. De onafhankelijke nieuwssite Mediazona schrijft dat ze de Amerikaanse nationaliteit had gekregen nadat ze met een Amerikaan was getrouwd.

Volgens een Russische mensenrechtenorganisatie had de vrouw zo'n 50 dollar, omgerekend 46 euro, overgemaakt naar een stichting die Oekraïne ondersteunt. Dat gebeurde in februari 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel. Ze kan daar nu tot 20 jaar celstraf voor krijgen. De aanhouding was in januari, maar is gisteren pas bekendgemaakt.

Het Witte Huis zegt te weten van de arrestatie en dat er wordt geprobeerd om contact met de vrouw te krijgen. Woordvoerder John Kirby van de Nationale Veiligheidsraad wees op het gevaar dat alle Amerikaanse burgers in Rusland lopen. "Als je als Amerikaan in Rusland bent, moet je nu vertrekken."

De vrouw werd opgepakt in Jekaterinenburg. Daar werd eind maart vorig jaar ook de Amerikaanse journalist Evan Gershkovisch opgepakt op verdenking van spionage. Hij zit nog altijd vast.

Rechter gelast nieuw onderzoek naar dood Chileense dichter Neruda

4 hours 36 minutes ago

De dood van de Chileense dichter en Nobelprijswinnaar Pablo Neruda in 1973 moet opnieuw worden onderzocht. Dat heeft een hof van beroep in Chili bepaald in een zaak die was aangespannen door een nabestaande van Neruda.

In december had een rechter het verzoek om het onderzoek naar de dood van de dichter te heropenen nog verworpen. Neruda overleed kort na de militaire staatsgreep in Chili in september 1973 onder verdachte omstandigheden.

Officieel was de doodsoorzaak prostaatkanker, maar zijn familie vermoedt dat Neruda is vergiftigd. Forensische tests in laboratoria in Denemarken en Canada zouden hebben uitgewezen dat dat is gebeurd met het uiterst giftige botuline, een stof waarvan een minimale hoeveelheid al dodelijk is voor mensen.

Pablo Neruda geldt als een van de grootste schrijvers van de twintigste eeuw. Hij kreeg in 1971 de Nobelprijs voor literatuur, was communist en goed bevriend met de marxistische president Allende in Chili.

Die werd op 11 september 1973 afgezet door militairen onder leiding van generaal Pinochet, de man die het land jarenlang als hoofd van een junta zou leiden. Allende pleegde na de staatsgreep zelfmoord, vlak voor de inname van het presidentieel paleis in Santiago.

Ballingschap verhinderd

Neruda voorzag na de coup dat het regime het ook op hem voorzien zou hebben en wilde in ballingschap gaan in Mexico, maar de dag voordat hij zou vertrekken werd hij in een ziekenhuis opgenomen, waar hij al snel overleed, 17 dagen nadat Pinochet aan de macht was gekomen.

Tot op de dag van vandaag bestaat de verdenking dat de junta Neruda heeft laten ombrengen. In 2013 is zijn lichaam opgegraven om te worden onderzocht, maar dat leverde geen aanwijzingen op dat hij daadwerkelijk is vergiftigd.

In 2015 erkende de regering dat Neruda "zeer waarschijnlijk" op een niet-natuurlijke manier is overleden. En in 2017 meldde een internationaal team van forensisch experts na nieuw onderzoek al dat er toch sporen van botuline in zijn beenderen en tanden waren gevonden.

Overlijdensakte onderzocht

De rechter die eind vorig jaar uitspraak deed, betoogde dat de uitkomsten van de forensische onderzoeken die tot dan toe waren gedaan tot niets hadden geleid, omdat het overlijden van de dichter te lang geleden zou zijn geweest.

Het hof van beroep heeft nu bepaald dat de eisen van de nabestaanden moeten worden ingewilligd. Dat betekent dat de overlijdensakte opnieuw wordt onderzocht, dat er een meta-analyse komt van de tests die al zijn uitgevoerd en dat experts nieuwe verklaringen zullen afleggen over het mogelijk gebruik van botuline.

Rellen bij betoging tegen corruptie in Albanese hoofdstad Tirana

6 hours 36 minutes ago

Een grote demonstratie in de Albanese hoofdstad Tirana gisteravond is uitgelopen op confrontaties tussen betogers en de oproerpolitie. Duizenden mensen waren de straat op gegaan om te protesteren tegen de regering van premier Rama. Die betichten ze van corruptie en nepotisme.

Demonstranten gooiden met stenen en brandbommen naar de politie en bekogelden het regeringsgebouw in het centrum van Tirana met molotovcocktails. Het is niet duidelijk of er mensen gewond zijn geraakt. Ook is onbekend of er betogers zijn opgepakt.

De politie had een cordon opgetrokken rond het regeringsgebouw:

Het protest was niet toevallig gisteravond: op 20 februari 1991 werd in Tirana het standbeeld van Enver Hoxha omver gehaald, de stalinistische dictator die het land decennialang met ijzeren vuist heeft geregeerd. En sinds oktober wordt er in het parlement gesteggeld over het instellen van onderzoekscommissies die zich moeten buigen over mogelijke gevallen van corruptie binnen de huidige regering.

De demonstranten noemen de regering van Rama "erger dan het regime van Hoxha". Oppositieleider en oud-premier Berisha, die thuis in voorarrest zit, sprak de menigte toe via een videoverbinding op grote schermen. "Edi Rama heeft net als die andere dictator alle macht naar zich toe getrokken en wil een Albanië zonder oppositie", zei Berisha, verwijzend naar Hoxha.

Berisha zit vast omdat hij ervan wordt verdacht dat hij tijdens zijn premierschap tussen 2005 en 2013 zijn schoonzoon heeft bevoordeeld bij corrupte vastgoeddeals. Berisha verwijt Rama dat hij de deur naar de Europese Unie in het slot heeft gegooid.

Albanië is sinds 2014 kandidaat-lid van de EU. Voordat de onderhandelingen over toetreding kunnen beginnen, moet het land wat Brussel betreft ingrijpende bestuurlijke en justitiële hervormingen doorvoeren en de strijd tegen de georganiseerde misdaad opvoeren. In het land heerst veel werkloosheid, waardoor jaarlijks tienduizenden mensen vertrekken, vooral naar het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.

Bijna tienduizend ondernemingen op wachtlijst voor stroomaansluiting

6 hours 45 minutes ago

Zo'n 9400 bedrijven en instellingen wachten op een aansluiting voor stroomafname. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die Netbeheer Nederland heeft verzameld bij regionale netbeheerders op verzoek van de Volkskrant. Afgelopen zomer stond de teller nog op 6000.

De netbeheerders kunnen de hoeveelheid aanvragen niet aan, omdat de vraag van bedrijven naar stroom hard toeneemt. Het gaat dan bijvoorbeeld om fabrieken die gasvrij gemaakt worden of om het plaatsen van laadpalen op bedrijfsparkeerterreinen. Huisbezitters krijgen nog wel een stroomaansluiting, maar grootverbruikers zoals bedrijven komen op een wachtlijst te staan.

Ook personeelstekorten veroorzaken langere wachttijden. Netbeheer Nederland zegt tegen de Volkskrant dat in grote delen van Nederland het stroomnet vol is: "Vergelijk het met wachtenden bij een bushalte. Het was al dringen, maar nu zit de bus echt vol." Er is ook een wachtlijst voor bedrijven die juist stroom willen leveren aan het net.

'Honderden Oekraïense militairen gevangen of vermist na val Avdiivka'

7 hours 36 minutes ago

Honderden Oekraïense militairen zijn mogelijk gevangengenomen door de Russen of verdwenen tijdens de terugtrekking uit de stad Avdiivka. Dat meldt The New York Times na gesprekken met hoge westerse functionarissen en Oekraïense militairen die anoniem willen blijven.

Volgens hen was de terugtrekking uit de Oost-Oekraïense stad slecht gepland en begon die te laat. Ook was het Oekraïense leger volgens de militairen niet goed voorbereid op de snelle opmars van de Russen. Deze beelden van de terugtrekking werden afgelopen week naar buiten gebracht:

Twee Oekraïense militairen die volgens de Amerikaanse krant weten hoe de terugtrekking is verlopen, schatten dat er 850 tot 1000 militairen zijn verdwenen. Volgens de westerse functionarissen is dat een betrouwbare schatting. Hoge Oekraïense functionarissen zeggen verder dat duizenden Russische militairen bij de strijd om Avdiivka zijn gedood of gewond geraakt.

Contact kwijtgeraakt

Er doen verschillende verhalen de ronde over de aantallen Oekraïense militairen die gevangen zitten of worden vermist. Een nauwkeurige telling is waarschijnlijk pas mogelijk als Oekraïne nieuwe verdedigingslinies buiten de stad heeft, schrijft de krant.

Zo zegt het Oekraïense militaire commando wel dat er militairen gevangen werden genomen bij het terugtrekken uit Avdiivka, maar het stelt tegelijkertijd dat het om minder mensen gaat. Volgens één van de commandanten verliep de terugtrekking volgens plan, maar werden in de laatste fase Oekraïense militairen gevangengenomen. Hoeveel dat er precies zijn, zegt ook hij niet.

Een woordvoerder van een van de Oekraïense generaals zegt dat het nieuws dat het om honderden militairen gaat niet klopt. Hij erkent wel dat er militairen gevangen werden genomen en zijn vermist. Ook hij noemt geen aantallen. Een andere hoge functionaris zegt dat er zes militairen gevangen zijn genomen. Dat gebeurde nadat ze geen munitie meer hadden en ze het contact met het Oekraïense leger waren kwijtgeraakt.

Avdiivka kwam het afgelopen weekend in handen van Rusland. De val van de stad wordt gezien als de grootste overwinning van de Russische troepen sinds vorig jaar mei, toen de Russen Bachmoet innamen. Er werd maandenlang om gevochten.

De Russische president Poetin zei gisteren dat Russische troepen Oekraïne verder zullen binnendringen nu Avdiivka is gevallen. Hij beweerde verder dat Oekraïense militairen in de chaos de stad uit zijn gevlucht. Hij noemde de val eerder al een "belangrijke overwinning".

Steunpakket VS

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Koeleba waarschuwt voor nieuwe plannen van Rusland. "Nu Avdiivka onder hun controle is, gaan ze verder naar de volgende stad." Volgens hem zou de stad niet zijn gevallen als het land meer steun had gekregen van Westerse landen. "De reden dat Oekraïense militairen omkomen, is dat er nog te veel gepraat wordt", zei de minister in een interview met CNN.

Koeleba lijkt daarmee te doelen op het uitblijven van een nieuw steunpakket van de VS. Republikeinse parlementariërs houden het steunpakket van president Biden al maanden tegen. Koeleba zegt dat "elke dag dat daar wordt gedebatteerd er ergens anders iemand overlijdt."

Een hoge medewerker van het Witte Huis noemde de terugtrekking van Oekraïne eerder "een direct gevolg van de passiviteit van het Congres".

Nieuwsuur maakte deze maand een explainer over de gevechten in de stad:

Waarschuwingsschot en zeven arrestaties in Arnhem en Westervoort

7 hours 46 minutes ago

De politie heeft gisteravond op drie verschillende plekken in Arnhem en Westervoort in totaal zeven mannen aangehouden. Daarbij trokken agenten telkens hun wapen. In een geval werd ook een waarschuwingsschot gelost.

De reeks aanhoudingen begon volgens Omroep Gelderland in de omgeving van een sporthal in Westervoort, vlakbij Arnhem. Daar dwongen agenten met getrokken wapen een bestuurder uit zijn auto te stappen. De man werd opgepakt. De auto had valse kentekenplaten, is doorzocht en in beslag genomen.

Even later werden in Arnhem-Zuid vijf mannen in een auto aangehouden. Ook daarbij trokken agenten hun wapen. Een getuige zegt dat in dat geval een waarschuwingsschot is gelost.

Verdenking nog onduidelijk

Niet veel later kwam de politie opnieuw in actie, op de Eusebiusbuitensingel in Arnhem. Ook daar dwongen agenten met getrokken wapen een man uit een auto te stappen.

Volgens onbevestigde berichten houden de arrestaties op drie plekken verband met elkaar. Het is nog onduidelijk op basis van welke verdenking de zeven zijn aangehouden.

Test met dure raket vanaf Britse onderzeeër ook tweede keer mislukt

8 hours 7 minutes ago

Voor de oostkust van de Verenigde Staten is een test met een raketlancering vanaf een Britse nucleaire onderzeeër fout gegaan. Door een storing viel het projectiel terug in zee, niet ver van de onderzeeër.

Volgens Britse media werd de raket eind januari afgeschoten vanaf de HMS Vanguard, één van de nucleaire onderzeeërs van het Britse leger. Die lag voor de test voor de kust van Florida.

De raket had eigenlijk duizenden kilometers moeten vliegen en moeten neerkomen in de Atlantische Oceaan tussen Brazilië en West-Afrika. Waarom de test precies mislukte, blijft topgeheim, maar volgens de Britse krant The Sun ging er iets mis met de aandrijvers vlak nadat de raket uit het water was gekomen.

De krant meldt verder dat het al de tweede keer is dat een testlancering met zo'n zelfde raket is misgegaan. De vorige test was jaren geleden, in 2016. Testlanceringen met de Trident-raket worden zelden uitgevoerd, omdat er aan elke raket een prijskaartje hangt van omgerekend bijna 20 miljoen euro.

Beschamend

Trident is de naam van het Britse kernwapensysteem en omvat onderzeeërs, met raketten en kernkoppen die vanaf de onderzeeërs kunnen worden afgevuurd. De raketten die bij de tests werden gebruikt waren niet uitgerust met een nucleaire lading. Een bron zegt tegen Sky News dat de lancering wel succesvol was geweest als die wel zou zijn uitgevoerd met een kernkop.

Britse media noemen de incidenten zeer beschamend voor zowel het Verenigd Koninkrijk als de Amerikaanse fabrikant van de raketten.

In een verklaring geeft het Britse ministerie van Defensie toe dat er iets is misgegaan bij de recente lancering. Het voegt er wel aan toe dat de test "de effectiviteit van de nucleaire afschrikking van het Verenigd Koninkrijk opnieuw heeft bevestigd". Volgens Defensie zijn met het Trident-wapensysteem inmiddels zo'n 190 tests wel succesvol geweest.

Brand in Haarlemse witgoedwinkel, NL-Alert vanwege rook

8 hours 33 minutes ago

De brand die vanochtend vroeg uitbrak in een witgoedwinkel in Haarlem is onder controle. Voor zover bekend is niemand gewond geraakt. Wel werd een NL-Alert verstuurd, omdat er veel rook is vrijgekomen.

De brand ontstond rond 05.00 uur in de Witgoedstore, een winkel waar koelkasten en wasmachines worden verkocht. De brandweer was even bang dat het vuur zou overslaan naar naastgelegen panden, waaronder een Kwikfit en een kringloopwinkel, maar rond 06.45 uur leek dat gevaar geweken.

Ook al is de brand nu onder controle, de Veiligheidsregio adviseert bij regio-omroep NH omwonenden om hun ramen en deuren nog even gesloten te houden.

Niet ver van de brand ligt een vestiging van het Spaarne Ziekenhuis. Hoewel de rook deels die kant optrekt, heeft het ziekenhuis daar geen last van. De oorzaak van de brand is nog niet bekend.

Wekdienst 21/2: Deadline voor het COA • Laatste zittingsdag in zaak tegen Assange

9 hours 2 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag is de laatste zittingsdag in de zaak tegen Wikileaks-oprichter Julian Assange. En voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) verstrijkt komende nacht de deadline over het maximumaantal asielzoekers in Ter Apel.

Eerst het weer: de dag begint droog en bewolkt. In de loop van de middag trekt er regen over het land. De maxima liggen rond een graad of 10 bij een matige tot een harde zuidenwind. De komende dagen verlopen wisselvallig met op donderdag mogelijk veel wind.

Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. En hier zie je waar aan het spoor wordt gewerkt.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Vlaardingen is een 19-jarige man aangehouden in de buurt van het huis van de loodgieter die al vaker het doelwit was van aanslagen met explosieven. De man had een tas met een explosief bij zich die hij liet vallen toen hij vluchtte. Het explosief is onschadelijk gemaakt. De politie onderzoekt nog wat het verband is met de andere aanslagen bij het huis.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Vorig jaar ruilden ruim 25.000 Nederlanders in de vakantie van huis. Dat is 43 procent meer dan in 2022. Dat kan met mensen in het buitenland zijn, maar ook in Nederland gebeurt het steeds vaker.

Zo ruilde een gezin uit Alphen aan den Rijn van huis met een gezin uit Oene:

Fijne woensdag!

Amerikaan sterft na beet van gilamonster dat hij als huisdier hield

9 hours 49 minutes ago

Een 34-jarige man in de Amerikaanse staat Colorado is overleden na een beet van een van de gilamonsters die hij als huisdier hield. Als de man daadwerkelijk overleden is door het gif van het dier, is dat zeer zeldzaam: een beet van het dier is voor mensen vrijwel nooit dodelijk.

De vriendin van de man kwam op geluid af en zag dat een van zijn gilamonsters in de hand van de man beet. De man begon volgens haar vrijwel direct over te geven en had ademhalingsmoeilijkheden.

De man werd op 12 februari al naar een ziekenhuis gebracht en stierf afgelopen vrijdag, maakte de politie bekend. Hij had twee gilamonsters in huis en zeker 26 spinnen. De dieren zijn naar een opvang gebracht. Het houden van een gilamonster is in veel Amerikaanse staten legaal, maar was dat niet in het gebied waar de man woonde, meldt persbureau AP.

Giftige hagedis

Gilamonsters zijn de enige giftige hagedissen die in het wild in de Verenigde Staten leven. Ze bewaren gif in hun onderkaak en het komt vrij bij een beet. Het dier staat erom bekend dat het niet snel bijt, maar als het bijt, laat het moeilijk los. Of de man daadwerkelijk aan het gif van het dier is gestorven of aan een onderliggende ziekte, is nog niet bekend. Het rapport van de lijkenschouwer is volgens AP nog niet openbaar gemaakt.

Brandweer sloopt pand Almere om brand onder controle te krijgen

12 hours 17 minutes ago

De felle brand die gisteravond uitbrak op een industrieterrein in Almere is nog altijd niet onder controle. Omdat de brandweer grote moeite heeft om bij de brandhaarden te komen, wordt de resten van het pand nu met grijpers uit elkaar gehaald.

In een bedrijfsverzamelgebouw zijn onder andere de kringloopwinkel Leeghalen Almere en een kledingopslag van Brasco BV. volledig uitgebrand. Voor zover bekend is niemand gewond geraakt.

Rondom het pand zijn ook nog steeds grote zwarte rookwolken te zien. "Dat is het gevaarlijke", zegt brandweerwoordvoerder Geertjan Veenstra bij Omroep Flevoland. "Daar moeten mensen ook absoluut uit blijven want het gaat om kunststoffen en isolatiemateriaal. Dat doet in de omgeving ook de nodige brandalarmen afgaan."

Meerdere brandweerkorpsen

De brand op het industrieterrein in het stadsdeel Almere Buiten begon rond 21.00 uur en werd aanvankelijk bestreden door brandweerploegen uit Almere, Lelystad en Dronten. Vanochtend namen brandweerlieden uit de Gooi en Vechtstreek het blussen over.

Bij de bestrijding van de brand zijn ook watertransportwagens ingezet, zodat er een constante aanvoer van bluswater is.

Vanwege de rookontwikkeling werd om 23.40 uur een NL-Alert afgegeven voor de buurt. Aan de overkant van de weg die langs het terrein loopt, ligt een woonwijk. Mensen werden gewaarschuwd om uit de rook te blijven, ramen en deuren te sluiten en de ventilatie in huis uit te zeten.

Twee mannen vervolgd voor moord na schietpartij Super Bowl-huldiging

13 hours 20 minutes ago

Twee mannen worden vervolgd voor moord na de schietpartij in Kansas City van vorige week. Daarbij kwam een vrouw om het leven en raakten 22 personen gewond.

De schietpartij gebeurde aan het eind van de viering van de Super Bowl-winst van de Kansas City Chiefs. Bij Union Station in Kansas City hadden tienduizenden zich verzameld. Bij de schietpartij raakten onder meer acht kinderen gewond. Drie minderjarige personen werden direct daarna opgepakt. De twee mannen die nu verdacht worden van moord werden later opgepakt.

Volgens het Amerikaanse Openbaar Ministerie kenden de twee mannen elkaar niet. Dominic Miller en Lyndell Mays stonden in een groep mensen die het verbaal met elkaar aan de stok kregen, meldt de openbare aanklager. De ruzie begon volgens de politie toen twee groepen naar elkaar staarden en elkaar gingen confronteren. "Mays trok vrijwel direct zijn pistool en anderen deden hetzelfde", zegt de aanklager. Volgens de politie kwam de kogel die de vrouw doodde uit het pistool van Miller. Het dodelijke slachtoffer, Lisa Lopez-Galvan, was geen onderdeel van de groep maar stond in het publiek te kijken naar de viering.

Kinderen

Mays vertelde de politie in zijn verhoor dat hij aarzelde om te schieten "omdat er kinderen bij waren", maar dat hij uiteindelijk toch schoot omdat iemand van de andere groep zei "ik ga je pakken". In zijn verhoor zei hij dat hij ervoor koos om een willekeurige persoon uit de andere groep neer te schieten die wegrende. Beide aangeklaagde mannen raakten zelf ook gewond tijdens de schietpartij.

De exacte leeftijd van Miller en Mays is nog onbekend. Volgens rechtbankdocumenten is Mays een jaar of twintig en Miller 18 of 19. Van de drie opgepakte minderjarige verdachten zitten er nog twee vast. De politie sluit verdere aanhoudingen niet uit.

Missouri, de staat waar Kansas City in ligt, is een staat met relatief weinig wapenwetten. Zo is een achtergrondcheck niet nodig om een wapen aan te schaffen en hebben mensen bijvoorbeeld geen vergunning nodig om in het openbaar met een wapen rond te lopen.

Checked
42 minutes 17 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed