NOS Nieuws - Algemeen

Bij een opslaglocatie van de politie in Den Haag is vannacht ingebroken. Zeker vier verdachten probeerden ervandoor te gaan met een partij inbeslaggenomen illegale sigaretten, bevestigt de politie.

De inbraak gebeurde rond 04.45 uur aan de Zichtenburglaan. Daar is een beveiligde locatie voor politieonderzoek en in beslag genomen goederen. Het lukte de daders om het gebouw binnen te komen, maar wegkomen mislukte.

Toen de inbrekers een kartonnen doos vol sigaretten over het hekwerk van het terrein wilden gooien, scheurde die kapot. Vele pakjes sigaretten lagen daardoor verspreid over de grond, is te zien op foto's van een fotojournalist ter plaatse.

Aanhoudingen

Rond 05.00 uur konden vier verdachten worden aangehouden, nadat zij klem waren gereden door de politie. Drie verdachten werden naar het politiebureau gebracht, één van hen raakte gewond bij de vlucht en de aanhouding. Die is onder begeleiding naar het ziekenhuis vervoerd.

Volgens de fotojournalist werd er nog gezocht naar een vijfde verdachte. Rond 07.00 uur zou een politiehond iets hebben geroken, waarna de vijfde verdachte zou zijn gearresteerd. Hij zou zich hebben schuilgehouden in het struikgewas en in het water, 500 meter verderop.

Agenten hebben de gevallen pakjes sigaretten weer verzameld. Een woordvoerder van de politie zegt dat er niets is buitgemaakt.

Delft

Gisteren vond de politie 1,2 miljoen illegale sigaretten in bestelbusjes in een pand in Delft. Daarover schreef Omroep West. De politie onderzoekt of de inbraak van vannacht verband houdt met de inbeslagname in Delft.

De Amerikaanse Senaat heeft ingestemd met de benoeming van Todd Blanche als nieuwe minister van Justitie. Dat ging niet zonder slag of stoot. Niet alleen Democraten, ook sommige Republikeinen spraken hun zorgen uit over Blanches nauwe banden met president Trump.

Uiteindelijk werd Blanche benoemd met de kleinst mogelijke meerderheid: 50 senatoren stemden voor en 49 waren tegen, onder wie twee Republikeinen.

Blanche was sinds april al waarnemend minister, na het ontslag van Pam Bondi. Zij werd door president Trump de laan uitgestuurd na kritiek op de manier waarop haar ministerie de Epstein-files had vrijgegeven. Ook vond Trump dat ze niet genoeg deed om zijn tegenstanders aan te pakken.

Trump schoof daarna Blanche naar voren als nieuwe minister. Blanche was enkele jaren Trumps advocaat en stond hem onder meer bij in de rechtszaak rond het zwijggeld dat Trump had betaald aan pornoactrice Stormy Daniels.

Onafhankelijk genoeg?

Vanwege die band waren er binnen de Senaat zorgen dat Blanche zich niet genoeg zou distantiëren van Trump en niet zou kunnen opereren als onafhankelijke minister. Om die reden schaarden de Republikeinse senatoren Susan Collins uit Maine en Lisa Murkowski uit Alaska zich deze week achter de kritische Democraten.

Ze zeiden zich zorgen te maken over het feit dat het ministerie van Justitie steeds politieker is geworden. "Dit land heeft een minister van Justitie nodig die de kwalijkste neigingen van deze regering in toom houdt", zei Murkowski in een verklaring. "Ik hoop dat Blanche daarin zal slagen als hij benoemd wordt, maar ik heb er simpelweg geen vertrouwen in."

De laatste senator die nog twijfelde was Bill Cassidy uit Louisiana. Uiteindelijk zei hij dat er geen perfecte keuze is en dat Blanche uiteindelijk de minst slechte optie was. "Het is een keuze tussen Blanche en een andere minister van Justitie, die het ministerie onder president Trump wellicht niet effectief zal leiden."

Kritiek op schikking

De kritiek op Blanche had met name te maken met zijn betrokkenheid bij een omstreden schikking van een rechtszaak die Trump had aangespannen tegen de Amerikaanse belastingdienst IRS. Onderdeel daarvan was dat de IRS geen onderzoek zou doen naar oude belastingaangiftes van Trump en zijn familie.

Senator Collins uit Maine sprak zich daarover deze week uit. "Blanche keurde een besluit goed om de president, zijn zonen en het familiebedrijf te beschermen tegen controles door de belastingdienst", zei ze. "Dat is een soort bescherming waar andere Amerikaanse belastingbetalers geen aanspraak op kunnen maken."

Ook zou er een speciaal fonds komen van zo'n 1,8 miljard dollar voor mensen die slachtoffer zijn geworden van wat Trump overheidsmisbruik noemt. Over dat fonds was veel te doen, omdat daarmee de mensen die op 6 januari 2021 het Capitool in Washington bestormden compensatie zouden kunnen aanvragen. De oprichting daarvan werd deze zomer verboden door de rechter.

Toezeggingen van Blanche

De kwestie heeft Blanche wekenlang achtervolgd. Afgelopen weekend zette hij onder grote druk van Republikeinse senatoren zwart op wit dat hij de plannen voor het speciale fonds definitief zal schrappen. Toch worden er in het Congres vraagtekens gezet bij die toezegging, aangezien Trump deze week nog eens herhaalde dat hij wenst dat het fonds alsnog in het leven wordt geroepen.

Daarnaast verklaarde het ministerie van Justitie dat de deal van Trump met de Belastingdienst enkel oude aangiftes betreft en dat toekomstige aangiftes wel in behandeling zullen worden genomen. Die twee toezeggingen waren voldoende voor de senatoren Cornyn uit Texas en Tillis uit North Carolina om toch in te stemmen met de benoeming van Blanche tot minister.

De politie heeft een man van 26 uit Rotterdam opgepakt voor twee steekpartijen en een poging daartoe. Alle drie de aanvallen zouden vanmorgen zijn uitgevoerd door dezelfde man, tussen 09.30 en 10.00 uur.

De eerste melding kwam uit de Schaepmanstraat in Rotterdam-Delfshaven en de tweede van een stukje verderop op het Marconiplein. De poging tot steken zou de man hebben gedaan op een brug in Overschie.

Bij de steekpartijen raakten twee mannen gewond, een van hen is naar het ziekenhuis gebracht. Volgens de politie waren het willekeurige slachtoffers.

Meer dan tweehonderd mensen die verbleven aan het Gardameer in Italië zijn geëvacueerd vanwege een grote natuurband. De brand woedt in de gemeente Tignale aan de westelijke oever van het meer.

Volgens de krant Il Giorno zijn onder meer een hotel met daarin tientallen toeristen en vijf vakantiehuizen ontruimd. De brand verspreidde zich gisteravond snel, meldt de brandweer. Vanwege de harde wind is het vuur lastig te blussen.

Bijkomend probleem zijn de steile hellingen aan het meer. Hierdoor kunnen teams van de brandweer moeilijk bij de brand komen.

Behalve brandweermensen op de grond, worden ook helikopters en blusvliegtuigen ingezet:

Het Gardameer is een van de populairste vakantiebestemmingen in Italië. Ook veel Nederlanders gaan ernaartoe op vakantie.

Net als veel andere zuidelijke landen kampt Italië al weken met een hittegolf. Daarbij loopt de temperatuur soms op tot boven de 40 graden.

In vrijwel alle grote steden in het land is code rood afgegeven, wat betekent dat bewoners wordt aangeraden om zo veel mogelijk binnen te blijven. Naar verwachting houden de hoge temperaturen nog aan tot halverwege deze maand.

De politie heeft vannacht na een achtervolging vier mannen opgepakt die worden verdacht van een inbraak in de brandweerkazerne van Aalsmeer. Het is nog onduidelijk of de vier iets te maken hebben met de golf aan inbraken in brandweerkazernes van de laatste tijd.

De politie kon de vier snel achterhalen, omdat omwonenden van de kazerne in Aalsmeer vannacht alert reageerden. Zij belden massaal 112 toen de verdachten vannacht rond 03.40 uur begonnen met hun inbraak.

"Daar hebben we deze week toe opgeroepen: meld het als je iets verdachts ziet bij brandweerkazernes", aldus een politiewoordvoerder bij NH Nieuws. "Dat is netjes gebeurd en hierdoor hebben we boeven kunnen vangen."

Achtervolging

Toch ging dat niet vanzelf. Toen de politie bij de kazerne aan de Zwarteweg aankwam, stapten de vier in een auto en gingen ervandoor. De politie zette de achtervolging in.

Via de Ringweg A10 ging het naar het Rembrandtpark in Amsterdam-West. "Vier verdachten gingen daar uit de auto en twee gingen het water in", aldus de politiewoordvoerder. "Ze zijn alle vier opgepakt."

Onduidelijk is nog of de verdachten vannacht iets buit hebben gemaakt in de kazerne.

Brandweerkorpsen maken zich grote zorgen over de golf aan inbraken uit kazernes. Tot gisteren werden er dit jaar al 47 geteld. Afgelopen week alleen al was er sprake van drie inbraken in kazernes in de regio Amsterdam, waartoe overigens ook Aalsmeer behoort.

Spreiders en scharen

Vaak gaat het de inbrekers om zogeheten spreiders en scharen. Met die gereedschappen kunnen onder meer auto's worden opengeknipt en gebarricadeerde deuren worden geopend.

Vermoed wordt dat de inbrekers het gereedschap doorverkopen of zelf gebruiken om inbraken te plegen.

"Het is asociaal en onacceptabel als je dit soort materialen weghaalt bij hulpdiensten", aldus de Zaanse brandweercommandant Frank Kuntz onlangs. "Ik denk dat de dieven geen idee hebben dat ze spelen met mensenlevens."

Bewoners van Venray en Oostrum ervaren nog steeds geur- en stankoverlast van de natuurbrand die tot woensdagavond in de buurt woedde. Op veel plekken hangt rook tussen de huizen.

De gemeente benadrukt bij L1 Nieuws dat geen sprake meer is van brand. Ook zou uit voortdurende metingen blijken dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid.

De beelden zijn opvallend. In heel Nederland is een staalblauwe lucht te zien, terwijl in grote delen van Venray en Oostrum een soms dikke mist van rook hangt. Omdat de rook gepaard gaat met een indringende brandgeur belden verontruste bewoners 112.

Volgens de brandweer hoeft niemand bang te zijn dat de brand is opgelaaid. De laatste keer dat dat gebeurde was donderdagavond rond 21.30 uur. De brandweer wist die vlammen snel te doven, samen met de natuurbeheerders van stichting Limburg Landschap.

Nasmeulend vuur

Wel smeult het vuur nog steeds na. Volgens de gemeente kan dat nog een week duren. De brandweer houdt de situatie nauwgezet in de gaten.

Uit metingen blijkt dat de rook weliswaar schadelijke stoffen bevat, maar volgens de brandweer is dat zo weinig dat de volksgezondheid niet in het geding is. De laatste meting van vanochtend bevestigt dat.

Wie toch last heeft van de rook en de brandgeur, krijgt het advies om ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te schakelen.

Het is nu afwachten wat de wind doet. Als die draait of aantrekt kan de rook zich verplaatsen en verspreiden. Daardoor kan de brandgeur in verschillende delen van Venray tijdelijk sterker of juist minder sterk worden.

Treinverkeer stil

Het treinverkeer tussen Boxmeer en Venray ligt in ieder geval dit weekend nog stil.

Natuurgebied Boshuizerbergen is voorlopig afgesloten. "Het is er levensgevaarlijk door het risico op vallende bomen en takken", aldus het Limburgs Landschap.

Japan is getroffen door een orkaan. Vooral de zuidelijke eilandregio Okinawa kreeg te maken met zware windstoten. Zes mensen zijn gewond geraakt, onder wie drie ouderen die door de harde wind tegen de grond werden gesmakt, melden de autoriteiten. Ruim 50.000 gebouwen in het zuiden zitten zonder stroom.

Alle vluchten van en naar Okinawa zijn vandaag geannuleerd. Volgens The Okinawa Times treft dat bijna 20.000 passagiers. Ook het openbaar vervoer is stilgelegd.

The Okinawa Times maakt ook melding van wegen die onbegaanbaar zijn door omgevallen bomen en rivieren die buiten hun oevers zijn getreden. De omvang van de schade is nog niet bekend.

Beroemde boom beschadigd

In de stad Nago, in het noorden van Okinawa, zijn bruggen afgesloten en stortte onder meer een broeikas in een rivier. Ook is een beroemde, eeuwenoude boom in de stad beschadigd geraakt: een automobilist werd verrast door een windvlaag en reed tegen de Hinpun Banyanboom op. Die wordt al jaren ondersteund door ijzeren palen vanwege eerdere orkanen in het gebied.

Gisteren kregen bijna 260.000 inwoners van de regio's Kagoshima en Okinawa het bevel om te evacueren vanwege de orkaan, die de naam Dolphin heeft gekregen.

De orkaan komt naar verwachting morgen of overmorgen aan land in het oosten van China. Gevreesd wordt dat in de provincie Zhejiang tot 12 augustus meer dan 600 millimeter regen kan vallen.

Alle veerdiensten in de provincie zijn opgeschort. Het belangrijkste vliegveld van Zheijang kondigde aan dat vanaf zaterdagavond laat (lokale tijd) geen vluchten meer mogen opstijgen of landen. Ook de naastgelegen provincie Fujian heeft vluchten geannuleerd en veerdiensten opgeschort.

In Taiwan worden eveneens maatregelen genomen. Daar zijn tot nu toe bijna tachtig internationale vluchten geannuleerd. In het noorden van het eiland wordt zware regen verwacht.

Misschien is het je als één van de vele Vinted-gebruikers wel eens opgevallen dat sommige advertenties net iets te mooi lijken. Vaak zijn die advertentiefoto's verbeterd met kunstmatige intelligentie, AI. Verkopers maken steeds vaker gebruik van AI op tweedehandsplatformen zoals Vinted, al dan niet met kwade bedoelingen.

Nu Vinted hard groeit, met een omzet van inmiddels meer dan een miljard euro, neemt ook het gebruik van kunstmatige intelligentie toe. Binnen een uur vond de NOS tientallen door AI-gegenereerde advertenties. Verkopers verbeteren daarmee hun foto's en teksten, waardoor soms niet meer goed te zien is wat de originele staat van de verkochte spullen is.

Uit onderzoek van NRC en Kassa bleek al dat met AI-gegenereerde foto's veel gebruikt worden door dropshippers, webshops die spullen van andere leveranciers, meestal van buiten de EU, doorverkoopt. Vaak gaat het om producten uit China.

Tips op sociale media

Ook andere verkopers maken gebruik van AI. Sociale media staan vol met tips hoe je met kunstmatige intelligentie advertentiefoto's verbetert. Ook zijn er websites die er geld voor vragen.

Lucas van de Graaf is een van de verkopers die AI gebruikt voor zijn advertenties. "Ik zie op Vinted veel lelijke foto's van gekreukte kleding staan. Dat wilde ik niet, dus probeerde ik AI om mijn kleding mooier te maken. Het kwam er toen bijna webshop-achtig uit."

Het gebruik van AI is niet altijd onschuldig. Zo creëren oplichters die iets kopen op Vinted foto's waarop beschadigingen te zien zijn of ze beweren dat een artikel namaak is. Ze melden deze 'beschadigingen' bij Vinted om zo het geld terug te krijgen.

Dat leidt tot verwarring bij verkopers, onder wie Manon Kremer. Zij herkent de verhalen over oplichting met AI en raakte zowel haar product als de opbrengst kwijt. "Ik denk dat Vinted hierin nog stappen heeft te nemen, want heel vaak staat een verkoper met lege handen."

Kremer is daarom waakzaam geworden: "Ik film of fotografeer het hele proces van inpakken van breekbare items. Deze foto's stuur ik meteen vooraf in het mailcontact zodat ik er altijd op terug kan vallen dat het uitermate zorgvuldig is verpakt en de items echt in de verpakking zaten."

Mag het?

Volgens Vinted is het gebruik van AI als hulpmiddel niet verboden, "Op voorwaarde dat de foto een nauwkeurige weergave van het item blijft en voldoet aan de algemene voorwaarden", schrijft het platform in een reactie.

In de voorwaarden van Vinted staat dat de foto van het artikel de kwaliteit en het uiterlijk inclusief defecten of fouten nauwkeurig moet aangeven. Ook zijn verkopers verplicht om echte foto's van hun items te verstrekken.

Juist die defecten worden vaak door AI weggehaald. Lucas van de Graaf had geen moeite met het plaatsen van zijn foto's. "Ik hoefde niet aan te geven of mijn foto's door AI waren gemaakt en dat heb ik er ook niet bij gezet. De kleur werd wel ietsjes anders, dat heb ik wel aangegeven", zegt hij.

Vinted schrijft: "Het gebruik van AI om te misleiden, of het nu in advertenties is of als vervalst bewijsmateriaal, is niet toegestaan."

Het bedrijf zegt actie te ondernemen tegen misleidende foto's en elke klacht individueel te onderzoeken, maar het wil niet zeggen hoeveel meldingen er zijn ontvangen over misbruik van AI-afbeeldingen. Ook is niet duidelijk hoeveel mensen het platform controleren op AI-misbruik.

Afzien van de koop

Volgens Martijn Witvliet, jurist bij het Europees Consumenten Centrum, is het moeilijk vast te stellen wat misleidend is of niet. "Het gebruik van AI hoeft niet misleidend te zijn, maar als iets beter overkomt dan het is, dan is dat misleidend", zegt hij.

"Als een product niet is wat het belooft, kun je als koper zeggen dat je wilt afzien van de koop. Als de verkoper dat vervolgens niet accepteert, moet Vinted het geschil oplossen of ga je naar de rechter", zegt Witvliet.

Een automobilist is gisteren betrapt toen hij met 146 kilometer per uur door de Amsterdamse binnenstad reed, bijna drie keer zo hard als toegestaan. De politie hield de man staande en dwong hem zijn rijbewijs en auto af te geven, meldt stadsomroep AT5.

"De opvallendste vraag die de bestuurder stelde, was of het niet bij een waarschuwing kon blijven", aldus de Amsterdamse politie op Instagram. In een groot deel van het Amsterdamse centrum mag het verkeer 30 kilometer per uur, in sommige straten 50.

Net als in andere Europese landen wordt deze week in Nederland een flitsmarathon gehouden. De politie verricht tot morgenochtend extra snelheidscontroles op plekken waar relatief veel ongelukken gebeuren, zoals toeristische trekpleisters.

Verbazing

In de binnenstad van Amsterdam waren gisteren drie van die extra controles. "Tot onze verbazing werd een buitenlands voertuig gemeten met een snelheid van maar liefst 146 km/u", aldus de politie.

Ondanks het verzoek van de bestuurder om het bij een waarschuwing te laten, overwoog de politie dat niet. "Bij dit soort extreme overtredingen is er geen ruimte voor discussie", stelt de politie. "Een snelheid van bijna drie keer de toegestane limiet is niet alleen onverantwoord, maar brengt ook levens van anderen in gevaar."

Of de man zijn auto en/of rijbewijs terugkrijgt is nu aan de officier van justitie.

Als gevolg van de droogte is het zondagse rijverbod voor vrachtwagens in een deel van Duitsland opgeschort. Omdat er steeds minder vervoerd kan worden over waterwegen zoals de Rijn, worden extra ritten op zondag toegestaan.

Onder meer in de deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen, die grenzen aan Nederland, mogen vrachtwagens morgen 'gewoon' de weg op. De verruiming geldt in ieder geval tot 31 augustus.

Met de opschorting van het rijverbod op zondag moeten problemen voor bedrijven worden verminderd. Volgens de deelstaten is de uitzondering bedoeld om productieketens in stand te houden en de bevoorrading van winkels te garanderen.

Ook in het zuidelijker gelegen Rijnland-Palts en Saarland is het rijverbod op zondag opgeschort. Andere deelstaten denken erover na. De landelijke minister van Verkeer had opgeroepen tot de maatregel.

Extra druk vakantieverkeer

De maatregel valt samen met de vakantiedrukte. In Noord-Nederland eindigt volgend weekend de schoolvakantie, een week later in de regio Zuid en op 30 augustus in de regio Midden. Al die weekenden reizen naar verwachting veel Nederlandse vakantiegangers door Duitsland terug naar huis. Doordat vanaf nu ook op zondag vrachtverkeer op de weg is, kan het extra druk worden.

Geen vrachtwagens op zondag

In Duitsland geldt sinds 1956 een rijverbod voor vrachtwagens op zon- en feestdagen. Die mogen dan tot 22.00 uur niet de weg op, ook niet als ze leeg zijn. Uitgezonderd zijn vrachtwagens met bederfelijke waar, zoals zuivel, vlees en bloemen. In juli en augustus zijn vanwege de vakantiedrukte ook op zaterdag sommige wegen in Duitsland dicht voor vrachtwagens.

Reden voor het rijverbod is de zondagsrust en de geluidsoverlast in natuurgebieden, waar in het weekend veel gerecreëerd wordt. Vakbonden steunen het rijverbod, omdat het chauffeurs rust en structuur geeft.

Net als Nederland kampt Duitsland met grote droogte. De problemen zijn het grootst in het westen van het land. De waterstand in de Rijn is extreem laag. Binnenvaartschepen kunnen daardoor minder lading meenemen of helemaal niet meer varen.

Tekort aan chauffeurs

De Duitse transportsector waarschuwt dat de maatregel niet alle problemen oplost. Er is een groot tekort aan vrachtwagenchauffeurs en dat is midden in de zomer niet zomaar opgelost. Ook moeten de beschikbare chauffeurs zich aan de rusttijden houden. Als ze op zondag een extra rit doen, staan ze op maandag langer stil, wordt gezegd. Verder wordt de extra drukte genoemd als probleem.

Ook vakbonden zijn kritisch. De grote bond Verdi vreest dat chauffeurs het kind van de rekening zijn en straks zeven dagen aan een stuk moeten werken. "Hiermee stel je de wettelijk beschermde rustdagen ter discussie", zegt een vakbondsleider tegen Duitse media.

Bij Russische aanvallen in en rond Kyiv zijn vannacht vier doden gevallen. Volgens de gouverneur van de Oekraïense hoofdstad is één van de doden een kind. Bij de aanvallen vielen ook zeven gewonden.

De slachtoffers vielen in de oostelijke voorstad Brovary. Ook in verschillende delen van Kyiv waren explosies te horen en raakte een gebouw beschadigd, meldt The Kyiv Independent. Rusland gebruikte ballistische raketten, drones en zweefbommen voor de aanvallen.

De Oekraïense luchtmacht waarschuwde vannacht ook dat drones en zweefbommen naar andere delen van het land op weg waren. Zo waren er explosies in Dnipro, een stad in het oosten van het land.

Tekort aan raketafweer

Oekraïne heeft al weken te weinig munitie om de aanvallen af te weren. Ballistische raketten zijn vanwege hun hoge snelheid lastig te onderscheppen, maar kunnen in de lucht worden vernietigd door Patriot-systemen van Amerikaanse makelij.

Het Oekraïense leger heeft een aantal van deze systemen, maar niet genoeg munitie. Dat komt onder meer door het conflict in het Midden-Oosten waar de VS de Patriot-raketten ook gebruikt en waardoor de munitievoorraden slinken.

Bij een vorige Russische aanval op Brovary, in de nacht van dinsdag op woensdag, zette Rusland volgens de Oekraïense luchtmacht ook al ballistische raketten in. Geen daarvan kon worden onderschept en er kwamen toen acht mensen om.

Drones richting Moskou

Oekraïne blijft zelf ook aanvallen uitvoeren op Rusland. Het Russische staatspersbureau Tass meldt dat in de regio Krasnodar, in het zuidwesten van het land, brand uitbrak in een olieraffinaderij.

Ook zouden zeker drie drones uit de lucht zijn gehaald die richting Moskou vlogen. The Kyiv Independent meldt dat mogelijk ook een raffinaderij is geraakt in de regio Samara, ook in het zuidwesten van Rusland.

"Well-komme, well-komme!" Een Amerikaanse militair doet hard haar best Duitsers in hun eigen taal welkom te heten. "You there, wie geht's dir?" De Amerikaanse basis Grafenwöhr is voor één keer per jaar geopend voor omwonenden. Even geen schietoefeningen, maar een volksfeest met kermisattracties, countrymuziek en hotdogs.

Het Duits-Amerikaans Volksfeest is uitgegroeid tot een groots festival met zo'n 100.000 bezoekers. "Dit is wat de Amerikanen, die hier sinds de Tweede Wereldoorlog zitten, teruggeven aan ons", vertelt Timo Schön, verkoper van tweedehands militaire outfits. Hij is er ieder jaar bij. "Hopelijk volgend jaar weer!"

Alleen is dat de vraag. De Amerikaanse aanwezigheid in Europa staat onder druk door de wisselvallige Amerikaanse president Trump. Dit jaar nog moeten 5000 militairen worden teruggetrokken uit Duitsland. In totaal zijn zo'n 50.000 Amerikaanse militairen en hun familieleden gevestigd in Duitsland, het grootste aantal in Europa.

Op de basis Grafenwöhr werkt ook lokaal personeel, zoals de 39-jarige Markus Gradl uit het gelijknamige dorp. "Het is fataal als de helft van de Amerikanen moet vertrekken. Het houdt ons wel bezig, maar op de werkvloer heb je die spanningen niet door."

Hoofd koel houden

Duitsland wil de Amerikaanse aanwezigheid graag op peil houden, ter afschrikking van Rusland. Na de bekendmaking van de gedeeltelijke terugtrekking probeerde bondskanselier Merz het hoofd koel te houden. Algemeen wordt aangenomen dat Trumps besluit volgde op Merz' scherpe kritiek op de oorlog in Iran, maar dat weerspreekt de bondskanselier.

Merz blijft wijzen op gedeelde belangen, onder meer het economische belang. De bases liggen in regio's waar de US Army de belangrijkste werkgever is. Direct en indirect zijn er tienduizenden banen mee verbonden, ook de meegereisde familie spekt de lokale middenstand. De inkomsten voor Duitsland worden geschat op miljarden per jaar.

In het dorp Grafenwöhr vergeet je soms dat je in Duitsland bent. Hier vind je niet het gebruikelijke Gasthaus, maar een tex mex en grill houses. Ook de nagelsalon en de kapper adverteren in het Engels.

Op het volksfeest vertellen Amerikaanse militairen graag hoe zeer ze Duitsland waarderen, maar over de geplande terugtrekking wil niemand praten.

Trumps dreigement moet serieus worden genomen, zegt politicoloog en oud-NAVO-bestuurder Stefanie Babst. "Trump is een irrationele maffialeider, wiens opvattingen vaak veranderen, maar zijn positie tegenover Europa is vrij constant. Hij deelt onze waarden niet meer, begint oorlogen zonder overleg met ons en bedreigt lidstaten."

Volgens Babst heeft de VS zich definitief afgekeerd van Europa. "Het is geen betrouwbare partner meer, maar ook geen gewenste." Zij hoopt dat de terugtrekking juist als kans wordt gezien, om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de verdediging.

Met de terugtrekking schieten de Amerikanen zichzelf in de voet, denkt Babst, doordat de bases in Duitsland specifieke militaire voorzieningen hebben. "Ze zijn bedoeld als afschrikking tegen Rusland, maar werden de afgelopen jaren vooral gebruikt voor operaties in het Midden-Oosten."

Vriendschap behouden

Op het volksfeest hopen de Duitsers dat de samenwerking overeind blijft. "We delen een geschiedenis samen, die vriendschap is belangrijk", zegt verkoper Timo Schön. "In het dagelijks leven merk je het niet, maar hier zie je hoe sterk die relatie is", zegt Jonas uit Neurenberg, gekleed in een blouse met daarop een Amerikaanse adelaar met een Duits bierglas.

Die liefde is wederzijds, zegt een Amerikaanse uit Tennessee, gekleed in een Beierse dirndl. "Ik ben hier pas twee maanden, maar vind het geweldig."

Die onderlinge vriendschappen moeten los worden gezien van de strategische, politieke keuzes, zegt oud-NAVO-strateeg Babst. "Ik ben mijn hele beroepsleven een atlanticus geweest, met veel Amerikaanse vrienden, maar dat moet je scheiden van wat de regering-Trump nu aanricht." Haar advies: niet vastklampen aan de VS, maar richten op de eigen toekomst.

De Duitse medewerkers van de basis Grafenwöhr halen uiteindelijk maar de schouders op. "Wij kunnen er toch niets aan doen. Wij zijn de onderste rang." Ondertussen laat Markus Gradl zijn zoon een Amerikaanse helikopter zien. "Ik kom hier al mijn hele leven, hij hopelijk ook."

Nederlandse huishoudens gaven tijdens de extreme hitte minder geld uit. In juni riep het KNMI voor het eerst code rood uit wegens de hitte en dat had gevolgen voor de uitgaven in Nederland, blijkt uit onderzoek van ABN Amro.

Tijdens de warme zomerdagen voor code rood werd nog volop genoten op terrassen en bij andere activiteiten in de buitenlucht. Daardoor nam het aantal pinbetalingen net voor de heetste dagen juist toe.

"Nederlanders trekken er graag op uit met lekker weer", zegt onderzoeker Jeannine van Reeken-Van Wee. "Pas als het extreme temperaturen worden dan zie je dat mensen dat wel laten." In het rapport is duidelijk te zien dat tijdens code rood de uitgaven afnamen.

Op de dagen dat de 39 graden werd aangetikt, zag de bank dat er minder geld werd uitgegeven en dat er ook minder geld werd opgenomen.

Stad en platteland

Het maakt veel uit of je in de stad of op het platteland woont, valt op te maken uit het ABN-rapport. In de steden zoeken mensen verkoeling buitenshuis en gaan daarvoor naar horecagelegenheden of andere plekken buiten hun huis.

"Huizen in de stad warmen vaak sneller op en mensen hebben minder vaak een tuin om in te zitten. Ze gaan naar plekken om af te koelen en geven daar dan geld uit", zegt Van Reeken.

In regionale gebieden was de afname van uitgaven groter. Dat komt mede doordat er meer ouderen wonen. "Ouderen zijn vaak kwetsbaarder en blijven tijdens extreme hitte meer binnen", aldus Van Reeken. Dat kan ook deels verklaren waarom de uitgaven aan brandstof tijdens de hitte in landelijker gebied een stuk lager lagen.

Supermarkt populair

Er was één plek waar in het hele land wel geld werd uitgegeven: de supermarkt. Tijdens de hitte werden meer boodschappen gedaan bij de supermarkten, terwijl pinbetalingen bij andere winkels terugliepen.

"Het is daar vaak lekker koel en we doen met lekker weer extra inkopen om bijvoorbeeld te barbecueën", noemt van Reeken als mogelijke verklaring.

Al met al werden er tijdelijk minder uitgaven gedaan door Nederlanders. Het lijkt daarmee vooral op uitstel en niet zozeer afstel van aankopen, zegt ABN Amro.

De radicaalrechtse Nigel Farage neemt het bij een tussentijdse verkiezing in het Britse district Clacton-on-Sea op tegen Count Binface. Dat is geen politicus van Labour of van de Conservatives: Count Binface is een komiek met een prullenbak op z'n hoofd.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Aan presentator van Nieuwsuur Jeroen Wollaars de eer om hem te interviewen. Hoe bevraag je een satiricus? En wat komt er dan uit zo'n gesprek? Correspondent in het Verenigd Koninkrijk Fleur Launspach ging naar Clacton om te horen hoe de inwoners erover denken. Het is het gesprek van de dag, maar wat zegt Count Binface over de staat van de Britse politiek?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Goedemorgen! Vandaag is de laatste dag van WorldPride Amsterdam en de Oekraïense president Zelensky bezoekt voor het eerst tijdens zijn presidentschap Servië.

Eerst het weer: vandaag schijnt de zon overal uitbundig. Een zwakke oostelijke wind voert warmere lucht aan. De temperatuur loopt daarbij op naar 24 graden in het noordwesten tot 28 graden in het zuidoosten. De komende dagen blijft het droog met geregeld zon.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij een Rotterdams recyclingbedrijf is gisteravond een grote brand uitgebroken. De brandweer is de hele nacht druk bezig geweest met blussen.

Er staat naar schatting tussen de 50 en 100 ton afval in brand. De brandweer heeft een drone ingezet om het vuur goed in kaart te kunnen brengen en er worden graafmachines gebruikt om het puin uit elkaar te halen en te blussen. Er komt nog steeds rook en stank bij vrij.

De Maastunnel was de hele nacht dicht, maar is zowel voor fietsers als voor autoverkeer vanochtend weer in beide richtingen opengegaan.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Bezoekers van de Efteling kunnen binnenkort instappen in een bijzondere bus. Vanaf volgende week woensdag rijdt er bij het attractiepark een zelfrijdende pendelbus, schrijft Omroep Brabant.

Het is de eerste keer dat een grote zelfrijdende bus in Brabant de openbare weg op gaat en in Nederland is het pas de tweede keer. Een rit duurt ongeveer twintig minuten en in de bus is plaats voor twintig passagiers.

Zo gaat de zelfrijdende bus eruitzien:

Fijne zaterdag!

Het gaat minder slecht met het Amazonegebied in Brazilië. Vorig jaar verdween er 2900 vierkante kilometer bos, blijkt uit satellietgegevens van het Braziliaanse ruimteagentschap INPE. Dat is het laagste aantal sinds het begin van de metingen, tien jaar geleden.

De cijfers gaan over de periode tussen augustus 2025 en juli 2026. Een jaar eerder sneuvelde in diezelfde periode veel meer bos uit 's werelds grootste regenwoud: 4500 vierkante kilometer.

De cijfers bevestigen de dalende trend sinds Lula da Silva in 2023 president van Brazilië is.

Kappen met illegale ontbossing

Lula wil zich namens de linkse partij Partido dos Trabalhadores (PT) in oktober kandidaat stellen voor een vierde termijn als president. Hij heeft zijn kiezers beloofd om tegen 2030 een einde te maken aan illegale ontbossing.

"Als we dit tempo, deze ernst en de nodige middelen behouden, kunnen we dat doel bereiken", zei hij tijdens de presentatie van de cijfers op het hoofdkantoor van INPE bij São Paulo. "We nemen het klimaatvraagstuk zeer ernstig. We ontkennen het probleem niet."

Lula was ook al president van Brazilië tussen 2003 en 2010. Toen maakte hij zich ook al hard om ontbossing en illegale houtkap in het Amazonegebied terug te dringen.

Onder president Bolsonaro, de radicaal-rechtse voorganger van Lula, steeg de ontbossing in het Braziliaanse Amazonegebied naar recordhoogte. Tussen augustus 2021 en juli 2022 verdween er volgens het Wereld Natuur Fonds (WWF) zeker 10.000 vierkante kilometer regenwoud.

In 2023, het eerste jaar dat Lula opnieuw president was, halveerde dat cijfer. In de jaren daarna zette de daling door. Bolsonaro geloofde niet in klimaatverandering en gaf de voorkeur aan landbouw.

Bolsonaro zit momenteel een gevangenisstraf van 27 jaar uit. Hij probeerde na het verliezen van de presidentsverkiezingen in 2022 een staatsgreep te plegen. Zijn zoon, Flávio Bolsonaro, neemt het tijdens de verkiezingen in oktober op tegen Lula.

NOS op 3 maakte zeven jaar geleden een uitlegvideo over de versnelde ontbossing onder Bolsonaro:

Bij een schietincident in een woning in de wijk Wateringse Veld in Den Haag is vannacht een vrouw gedood. De politie heeft een verdachte opgepakt.

Het incident vond even na 02.00 uur plaats in een woning aan de New Yorksingel, in het zuiden van de stad. De hulpdiensten stelden daar vast dat de vrouw zwaargewond was. Er werd direct eerste hulp verleend, maar dat mocht niet meer baten.

De verdachte sloeg op de vlucht in een auto, maar werd later in de nacht opgepakt. Hij zit voorlopig in volledige beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.

Mogelijk wapen gevonden

"Bij zijn aanhouding hebben we ook een op een vuurwapen gelijkend voorwerp aangetroffen. Ook de auto waarmee hij is gevlucht, hebben we in beslag genomen.", zegt een politiewoordvoerder.

Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd. De politie doet daarom volop onderzoek bij de woning.

In Colombia is de ultrarechtse Abelardo de la Espriella (48) beëdigd als president. De Trump-gezinde leider wil radicaal breken met het beleid van zijn linkse voorganger, Gustavo Petro, die zelf niet bij de ceremonie aanwezig was.

De inauguratie vond niet zoals gebruikelijk plaats in de hoofdstad Bogotá, maar in de zuidwestelijke stad Cali. Daarmee wilde de kersverse president een duidelijk signaal afgeven aan gewapende groeperingen die daar in de regio actief zijn. Bij de beëdiging was veel beveiliging aanwezig.

De la Espriella wil korte metten maken met drugskartels en gewapende groepen en met de aanpak van zijn voorganger die inzette op onderhandelingen met de criminelen. In zijn toespraak op een militaire basis in Cali zei de nieuwe president dat gewapende criminele bendes twee keuzes hebben: zich overgeven aan het gezag of te maken krijgen met de veiligheidstroepen.

"Ik heb een stevige boodschap aan het Colombiaanse volk: de tijd is gekomen om orde, gezag en vrijheid in het land te herstellen", zei hij tijdens zijn speech die 75 minuten duurde.

De la Espriella, die zichzelf 'El Tigre' (de Tijger) noemt, won in juni nipt de tweede verkiezingsronde van Petro-bondgenoot Iván Cepeda. Als politieke buitenstaander financierde hij zijn verkiezingscampagne met zijn eigen vermogen, dat hij opbouwde als zakenman en strafrechtadvocaat.

In die rol had hij omstreden cliënten, zoals de vorig jaar veroordeelde oud-president Alvaro Uribe die banden had met gewelddadige paramilitairen in de jaren 90.

Gesteund door Trump

De flamboyante miljonair woonde de afgelopen jaren in Miami en heeft ook de Amerikaanse nationaliteit. Hij wordt gesteund door president Trump. In zijn speech kondigde hij aan dat hij zich aansluit bij het regionale samenwerkingsverband 'Shield of the Americas', dat de strijd aangaat met de drugshandel en door Trump in het leven is geroepen.

Het sociale beleid van De la Espriella staat haaks op dat van zijn voorganger en oud-guerrillastrijder Petro. Zo wil De la Espriella, naar voorbeeld van de ultrarechtse president Milei van Argentinië, de staat met zo'n 40 procent inkrimpen. Ook wil hij de olie- en gassector nieuw leven inblazen, de diplomatieke banden met Israël herstellen en die met Cuba en Nicaragua juist verbreken.

Petro fel tegenstander

Oud-president Petro erkende de verkiezingsuitslag aanvankelijk niet en sprak van fraude, een beschuldiging die door internationale waarnemers en de Colombiaanse kiesautoriteiten van tafel is geveegd. Vandaag liet hij weten de uitslag alsnog te respecteren, maar analisten verwachten dat hij een felle tegenstander blijft.

In Cali en andere steden als Bogotá en Barranquilla gingen gisteren demonstranten de straat op om te protesteren tegen de nieuwe president.

Een miljard dollar

Voor Trump is De la Espriella's komst in de regio goed nieuws. Nu er ook in Colombia een ultrarechtse president aan de macht is, zijn er steeds meer rechtse en Trump-gezinde leiders in Latijns-Amerika.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft direct na de beëdiging laten weten een miljard dollar vrij te maken voor Colombia, in de strijd tegen drugscriminaliteit en gewapende groeperingen.

Bij de ceremonie waren onder anderen de Argentijnse president Milei, de Spaanse koning Felipe, FIFA-voorzitter Infantino en de radicaal-rechtse Chileense president Kast. Ook de Amerikaanse waarnemend minister Todd Blanche van Justitie was erbij.

In een uitvaartcentrum in de Amerikaanse stad Chicago zijn 56 ontbindende lichamen aangetroffen. Die zouden zijn gevonden in een aangebouwde garage, in een ruimte zonder koeling.

Al maanden hadden buurtbewoners bij de gemeente geklaagd over stankoverlast afkomstig van de locatie. Daarop werden de autoriteiten ingeschakeld, die de vergunning van het uitvaartcentrum inmiddels hebben ingetrokken.

Knaagdieren

De autoriteiten noemen de praktijken van de ondernemers een gevaar voor de openbare veiligheid, belangen en welzijn. De lichamen waren in uiteenlopende staat van ontbinding. Sommige werden gevonden met maden erin. In de ruimte waar de lichamen werden gevonden, liepen bovendien knaagdieren rond.

Er is nog niemand aangehouden. Lijkschouwers proberen te achterhalen van wie de stoffelijke resten zijn, om de families te kunnen inlichten. Dat proces kan nog dagen duren.

Het uitvaartcentrum is in handen van een echtpaar dat eerder een crematorium exploiteerde waar ook al lichamen onjuist werden bewaard. Ook verzamelden de ondernemers honderden urnen die nooit aan nabestaanden zijn teruggegeven. Waarom ze dat deden, is niet bekendgemaakt.

Nieuwszender CNN vroeg het uitvaartcentrum South Chicago Chapel om een reactie, maar daar is nog niet op gereageerd.

'Zij verdienen beter'

Klanten van het uitvaartcentrum reageren ontzet, zo laten ze weten aan persbureau AP. De 55-jarige Latasha Johnson vertelde dat de uitvaart van haar moeder afgelopen donderdag in de South Chicago Chapel had plaatsgevonden, net voordat de politie voor de deur stond.

De autoriteiten hebben haar laten weten dat er een autopsie wordt uitgevoerd op het lichaam van haar moeder. Ook moet haar stoffelijk overschot binnen een dag of twee worden geïdentificeerd. "Ik ben helemaal van slag", zegt de dochter. "Mijn hart is gebroken."

Politicus Susana Mendoza in de staat Illinois, waar Chicago onder valt, noemt de vondst "hartverscheurend, een schanddaad. Het gaat hier om mensen: iemands moeder, vader, zus, broer, kind of vriend. Zij verdienen beter."

Een Belgische screeningscommissie heeft de overname van een helikopterbedrijf door China tegengehouden. Het bedrijf Noordzee Helikopters Vlaanderen (NHV) uit Oostende vervoert personeel van en naar platforms op zee. Ook dingt het mee naar klussen voor de Belgische Defensie. Het helikopterbedrijf opereert ook in Nederland.

Het was de bedoeling dat NHV begin dit jaar zou worden overgenomen door een Iers helikopterbedrijf, een dochteronderneming van het Chinese luchtvaartbedrijf GDAT Group. Maar toen een overheidsorgaan onderzoek deed naar de verkoop, gingen de alarmbellen af.

De Belgische minister van Economie Clarinval zegt dat de transactie niet doorgaat vanwege "risico's voor de nationale veiligheid, de strategische belangen van België en mogelijke linken met de defensiesector".

NHV heeft zo'n dertig helikopters en vervoert technici en ingenieurs van en naar windmolenparken en olieplatforms. Dat doet het bedrijf ook in Nederland, vanaf een locatie in Den Helder.

Ook opereert NHV in Rotterdam. Daar zetten helikopters loodsen aan boord van zeeschepen, wanneer dat door een zware storm niet lukt met een bootje. Een loods helpt de kapitein om zijn weg te vinden op een moeilijke vaarroute, zoals in de smalle waterwegen van de Rotterdamse haven.

Met de verkoop zouden deze taken, cruciaal voor de energiesector in België, Nederland en andere Europese landen waar het bedrijf opereert, in handen komen van een Chinees bedrijf.

Onderhoudscontract

De Belgische Defensie heeft vorig jaar twintig nieuwe Airbus-helikopters aangekocht. Airbus staat in voor het onderhoud aan de toestellen, maar er wordt ook gezocht naar een bedrijf als onderaannemer. NHV maakt kans op die opdracht. Als de klus en de verkoop doorgang hadden gevonden, zou een door China gecontroleerd bedrijf toegang hebben gekregen tot de nieuwe Belgische militaire helikopters.

In februari zei een hooggeplaatste bron binnen de Belgische Defensie tegen de VRT dat het "een brug te ver" is, wanneer China mee zou kijken in de Belgische luchtsystemen. Volgens het Belgische kabinet is het de eerste keer in drie jaar tijd dat de overheid zo'n overname tegenhoudt, en noemt de beslissing dan ook "volstrekt uitzonderlijk".