NOS Nieuws - Algemeen

De Verenigde Staten hebben de aanvallen op Iran verder uitgebreid. Amerikaanse luchtaanvallen waren vrijdag onder meer gericht op bruggen in het zuiden van Iran. Tegelijk voerde Iran raketaanvallen uit op Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten, waaronder Qatar.

De aanvallen zijn onderdeel van een oplopend conflict rond de Straat van Hormuz, een belangrijke vaarroute voor de wereldwijde oliehandel. Een eerder afgesproken tijdelijk staakt-het-vuren is inmiddels mislukt en de VS en Iran voeren al dagen aanvallen over en weer uit.

Volgens de Iraanse staatsmedia kwamen bij Amerikaanse aanvallen op bruggen in de provincie Hormozgan zeker zeven mensen om het leven. Het Amerikaanse leger zegt tientallen doelen te hebben geraakt tijdens de nieuwste aanvalsgolf, de zesde nacht op rij met Amerikaanse aanvallen.

Kind gewond

Iran reageerde met raketaanvallen op landen die de Verenigde Staten steunen. Qatar, een belangrijke bemiddelaar in het conflict, waarschuwde inwoners meerdere keren om te schuilen nadat een reeks Iraanse raketten op het land was afgevuurd. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken van Qatar raakte een kind gewond door vallend puin nadat de luchtverdediging de raketten had onderschept.

Kort daarvoor had Iran ook Bahrein en Koeweit met aanvallen getroffen.

De Amerikaanse president Trump heeft in een televisietoespraak opnieuw beweerd dat China zich heeft bemoeid met de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. Hij kondigde aan documenten vrij te geven die volgens hem aantonen dat China op grote schaal gegevens van Amerikaanse kiezers heeft verzameld.

Volgens Trump gaat het om informatie waaruit blijkt dat China de gegevens van 220 miljoen geregistreerde kiezers heeft verkregen. Ook zei hij dat de Amerikaanse inlichtingendiensten informatie over Chinese inmenging bewust zouden hebben achtergehouden.

De Amerikaanse inlichtingendiensten concludeerden in 2021 juist dat er geen aanwijzingen waren dat een buitenlandse mogendheid de verkiezingsuitslag van 2020 technisch heeft beïnvloed. Dat onderzoek werd uitgevoerd onder leiding van John Ratcliffe, destijds Trumps directeur van de nationale inlichtingendiensten en nu CIA-directeur.

Trump gebruikte de toespraak ook om opnieuw te pleiten voor strengere kieswetten, waaronder een landelijke identificatieplicht voor kiezers. Volgens hem zijn die nodig om verkiezingsfraude te voorkomen. Volgens eerdere onderzoeken en tientallen rechtszaken is er geen bewijs gevonden voor grootschalige fraude bij de verkiezingen van 2020, die Trump verloor van Joe Biden.

Trump leverde tijdens zijn toespraak ook geen bewijs dat bij die verkiezingen daadwerkelijk stemmen zijn gewijzigd of gemanipuleerd.

Twijfel zaaien

De toespraak van ongeveer 25 minuten werd rechtstreeks vanuit het Witte Huis uitgezonden. Presidentiële toespraken op primetime zijn normaal gesproken voorbehouden aan grote nationale gebeurtenissen of crises.

Enkele grote Amerikaanse televisiezenders, waaronder ABC, NBC en CNN, besloten de toespraak niet live uit te zenden op hun hoofdkanaal. De stations wilden zijn beweringen eerst kunnen factchecken. Fox News zond het wel live uit.

Democraten beschuldigden Trump er voorafgaand aan de toespraak al van oude, ongefundeerde beschuldigingen over verkiezingsfraude nieuw leven in te blazen om twijfel te zaaien over de tussentijdse verkiezingen van november. Trump en andere Republikeinen dringen in aanloop naar die verkiezingen aan op strengere regels voor het stemmen.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma:

"Er zit een kern van waarheid in Trumps claim dat China beschikte over de kiezersregistratiedata van miljoenen Amerikanen, al is het getal van 220 miljoen nieuw. Het was al bekend dat China inderdaad informatie van tientallen miljoenen kiezers uit meer dan een dozijn staten in bezit had.

Maar de Amerikaanse inlichtingendiensten concludeerden ook dat China die data niet heeft gebruikt om de Amerikaanse verkiezingen te manipuleren. Dat essentiële detail laat Trump achterwege.

Trump zei dat er 278.000 niet-burgers geregistreerd hebben gestaan. Dat lijkt op een getal dat zijn nieuwe minister van Binnenlandse Veiligheid Markwayne Mullin eerder al noemde. Maar dit gaat om initiële meldingen.

Bij controle blijkt in de regel dat er nog maar weinig terechte meldingen over blijven, bijvoorbeeld omdat de status van pas genaturaliseerde burgers nog niet is bijgewerkt. In Iowa daalde een aanvankelijke claim van 2.176 niet-staatsburgers zo na onderzoek naar 277 bevestigde gevallen.

Trumps wil met zijn claims zijn eis voor een nieuwe wet kracht bij zetten. Hij probeert al maanden zijn 'SAVE-act' door het Congres te drukken. Hij wil kiezers verplichten om staatsburgerschap aan te tonen en een ID-bewijs te tonen bij de stembus. Hij wil voorkomen dat niet-staatsburgers stemmen, hoewel uit eerdere onderzoeken blijkt dat dit vrijwel nooit gebeurt.

Trump dreigde geen andere wetten te tekenen zolang het Congres niet zwicht voor zijn eisen, maar zelfs zijn eigen Republikeinen liggen dwars, vanwege praktische bezwaren. Ook zijn ze niet gezwicht voor Trumps druk om het stemproces in de Senaat aan te passen om alsnog tot een geldige meerderheid te komen."

De ICE-agent die maandag in de Amerikaanse staat Maine een Colombiaanse man doodschoot, heeft volgens familieleden een lange geschiedenis van gewelddadig gedrag en ernstige psychische problemen. Dat meldt persbureau AP op basis van gesprekken met familieleden, twee ex-vrouwen en honderden rechtbankdocumenten.

Het gaat volgens AP om de 37-jarige David Brouillette, een voormalig militair die sinds kort voor de immigratiedienst ICE werkt. Hij schoot de 25-jarige Colombiaanse migrant Johan Sebastian Duran Guerrero dood tijdens een controle in de kustplaats Biddeford.

Het ministerie waar ICE onder valt verklaarde eerder dat Duran Guerrero probeerde weg te rijden en dat de agent, uit angst voor de veiligheid van omstanders, zijn wapen gebruikte. De autoriteiten zeggen de zaak nog te onderzoeken. De agent is voorlopig op non-actief gesteld in afwachting van het onderzoek.

Familieleden van Brouillette zeggen tegen AP dat hij jarenlang gewelddadig gedrag vertoonde. Een ex-vrouw beschuldigt hem ervan haar tijdens hun huwelijk fysiek te hebben mishandeld. Uit rechtbankstukken blijkt verder dat een andere ex-vrouw meerdere keren bescherming tegen hem heeft aangevraagd vanwege beschuldigingen van bedreiging, intimidatie en geweld.

Handelde uit zelfverdediging

Een familielid zegt dat Brouillette al sinds zijn jeugd kampte met ernstige psychische problemen. Volgens de familie was hij onder meer gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis. Toch werd hij later toegelaten tot het leger en bij ICE.

De onthullingen roepen volgens AP vragen op over de screening van nieuwe medewerkers bij de immigratiedienst. ICE nam de afgelopen periode veel nieuwe medewerkers aan om het strengere immigratiebeleid van president Donald Trump uit te voeren.

Brouillette zelf heeft niet gereageerd op vragen van AP. Volgens familieleden heeft hij tegen hen gezegd dat hij uit zelfverdediging handelde. ICE wilde tegenover AP de identiteit van de agent niet bevestigen of ontkennen. De dienst zegt alleen dat de bij het incident betrokken agent bijna tien jaar ervaring heeft bij de federale politie en de verplichte trainingen heeft gevolgd.

Acht doden bij schietincidenten ICE

De schietpartij leidde tot protesten tegen de werkwijze van ICE. De immigratiedienst besloot kort daarna om de meeste verkeerscontroles voorlopig op te schorten. President Trump heeft opgeroepen om de verkeerscontroles te hervatten, die een belangrijk onderdeel zijn van zijn strengere immigratiebeleid.

Volgens journalistencollectief The Trace zijn sinds het begin van Trumps tweede termijn negentien mensen slachtoffer geworden van schietincidenten waarbij ICE betrokken was. Acht van hen zijn overleden.

Een helikopter voor toeristische rondvluchten die vorig jaar neerstortte in de rivier de Hudson in New York, is waarschijnlijk neergestort na botsingen met meerdere vogels. Onderzoekers vonden resten van verschillende ganzen op het toestel, meldt de Amerikaanse transportveiligheidsraad NTSB.

Bij de crash in april vorig jaar kwamen alle zes inzittenden om het leven. Onder de slachtoffers waren de Spaanse Siemens-topman Agustin Escobar, zijn vrouw, hun drie kinderen van 4, 8 en 10 jaar oud en de piloot. Het gezin uit Barcelona maakte een dag voor de verjaardag van hun middelste kind een rondvlucht om de skyline van New York en het Vrijheidsbeeld te bekijken.

De helikopter vertrok vanaf een heliport in Manhattan voor de rondvlucht. Minder dan achttien minuten later braken onderdelen van het toestel af en stortte de helikopter neer in de Hudson.

Een getuige filmde het ongeluk:

De NTSB heeft nog geen definitieve oorzaak vastgesteld, maar de onderzoeksgegevens wijzen op meerdere vogelbotsingen vóór de crash. Op wrakstukken werden resten gevonden van verschillende soorten ganzen. Een getuige vertelde aan de NTSB dat hij kort voor het ongeluk een grote groep ganzen zag opvliegen.

"De ganzen waren groot en het waren er veel. Toen ik een klap tegen de helikopter hoorde, dacht ik meteen aan een vogelbotsing", zei de getuige tegen onderzoekers van de NTSB. Onder de gevonden vogelresten zat ook die van een Canadese gans. Deze vogels kunnen wel 9 kilo wegen.

Een luchtvaartdeskundige en onderzoeker van vliegtuigongelukken zegt tegen persbureau AP dat de piloot waarschijnlijk niets te verwijten valt, omdat vogels moeilijk te voorspellen zijn en piloten ze niet altijd kunnen waarnemen.

De crash leidde vorig jaar tot nieuwe zorgen over toeristische helikoptervluchten boven New York. Het betrokken bedrijf, New York Helicopter Tours, stopte kort na het ongeluk met alle activiteiten.

Fijngesneden ijsbergsla die wordt geleverd aan restaurants van fastfoodketen Taco Bell lijkt de bron te zijn van de grote diarree-uitbraak in de Verenigde Staten. Dat schrijft The Washington Post op basis van twee ingewijden. De sla zou afkomstig zijn van het Amerikaanse bedrijf Taylor Farms.

Bij de uitbraak van de parasitaire ziekte cyclosporiasis zijn inmiddels meer dan 4300 mensen ziek geworden. De meeste besmettingen zijn vastgesteld in de staat Michigan, waar ruim honderd mensen in het ziekenhuis zijn opgenomen. Daarnaast zijn veel gevallen gemeld in Ohio, West Virginia en Kentucky.

Volgens de bronnen van The Washington Post bleek uit gesprekken met patiënten dat veel van hen kort voor hun ziekte hadden gegeten bij Taco Bell. Fijngesneden ijsbergsla was het ingrediënt dat het vaakst terugkwam. Onderzoekers zouden vervolgens hebben vastgesteld dat de betrokken restaurants hun sla geleverd kregen door Taylor Farms.

De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC meldde deze week al dat de uitbraken in de vier staten waarschijnlijk met elkaar samenhangen. De voedselautoriteit FDA onderzoekt meerdere soorten groenten, waaronder sla. De autoriteiten hebben nog geen officiële oorzaak van de uitbraak bekendgemaakt.

Cyclospora-parasiet

Taco Bell heeft eerder uit voorzorg in sommige restaurants verse ingrediënten, waaronder sla, tijdelijk van het menu gehaald. De keten zegt de adviezen van de gezondheidsautoriteiten te volgen. Taylor Farms heeft nog niet gereageerd op de berichtgeving van The Washington Post.

Inmiddels zijn in zeker 34 Amerikaanse staten besmettingen vastgesteld, maar het is nog niet duidelijk of al die gevallen met elkaar verband houden. Gezondheidsautoriteiten verwachten dat het aantal bevestigde gevallen de komende weken verder kan oplopen.

Cyclosporiasis is een darminfectie die wordt veroorzaakt door de parasiet cyclospora. Mensen raken meestal besmet via besmet voedsel of water. De infectie kan leiden tot langdurige diarree, buikpijn en misselijkheid.

De Italiaanse politie heeft invallen gedaan bij de kantoren van elf luxe modemerken. Dat bevestigt het Openbaar Ministerie in Milaan aan zakenkrant Il Sole 24 Ore. Het OM onderzoekt of de merken medeplichtig zijn aan uitbuiting bij de productie van tassen.

Het gaat onder meer om Chanel, Bulgari, Goyard, Moncler en Brunello Cucinelli. De modemerken hebben volgens de krant documenten moeten overhandigen met informatie over leveringen en arbeidsomstandigheden in hun gehele productieketen.

Een openbaar aanklager laat weten dat de merken vermoedelijk gebruikmaakten van onderaannemers die Chinese arbeiders in dienst hadden. Bij twee bedrijven in de buurt van Milaan die afgelopen mei door de politie werden doorzocht, werden producten met de logo's van de modehuizen aangetroffen.

De bewuste fabrieken hadden mensen zonder verblijfsvergunning aan het werk, waren onveilig en onhygiënisch. Het OM spreekt van "mensonterende huisvestingsomstandigheden" voor medewerkers en extreem lage lonen.

Gerechtelijk toezicht

"Met verbazing en spijt hebben we vernomen dat een deel van ons materiaal is aangetroffen op een onfatsoenlijke werkplek", schrijft luxemerk Brunello Cucinelli in een reactie aan de Italiaanse zakenkrant. "We hebben onze documenten gecontroleerd en geen ernstige problemen geconstateerd. We hebben altijd een eerlijke prijs betaald."

De modehuizen moeten de komende weken toelichten welke maatregelen ze hebben genomen om uitbuiting van medewerkers in de productieketen te voorkomen. Als die maatregelen niet afdoende zijn, worden de merken onder gerechtelijk toezicht geplaatst.

'Made in Italy' onder druk

In 2024 deed de Italiaanse toezichthouder al invallen bij de hoofdkantoren van Dior en Armani. Ook zij werden verdacht van medeplichtigheid aan uitbuiting in de toeleveringsketen. Het ging toen om misstanden bij onderaannemers die tassen en riemen voor de modehuizen maakten.

Vorig jaar werden onder meer Gucci, Prada en Versace onder de loep genomen in een breder onderzoek naar misstanden in de Italiaanse kledingindustrie.

Het predicaat Made in Italy staat al langer onder druk. Door steeds hogere productiekosten en gebrekkig toezicht op de arbeidsomstandigheden komt ook de luxesector vaker terecht bij Italiaanse bedrijfjes van veelal Chinese eigenaren die migranten onder slechte omstandigheden laten werken.

Ruim vijfeneenhalf jaar na de verdwijning van een Franse vrouw heeft haar man de politie meegenomen naar de plek waar hij haar lichaam heeft gedumpt. De 38-jarige Cédric Jubillar had eerder deze maand al bekend haar te hebben vermoord. De femicidezaak houdt Frankrijk al jarenlang bezig.

Delphine, destijds 33 jaar, verdween in de nacht van 15 op 16 december 2020 in het departement Tarn, in het zuiden van Frankrijk. Haar man belde die avond de politie met de mededeling dat zijn vrouw vermist was. In de uren daarna belde hij haar tientallen keren.

In de dagen en weken erna volgden grote zoekacties, waarbij zelfs grotonderzoekers werden ingezet om verlaten mijnschachten te doorzoeken. Het leverde niets op.

Botten gevonden

Tot vandaag. Jubillar werd volgens Franse media uit zijn cel gehaald om aan te wijzen waar hij het lichaam van zijn vrouw had verstopt: een plek zo'n 15 kilometer van het dorpje Cagnac-les-Mines, waar het stel destijds woonde.

"Er zijn botten gevonden, mogelijk menselijke resten, op de plek die Jubillar had aangewezen als de locatie waar hij het lichaam van mevrouw had achtergelaten", zei de lokale aanklager tijdens een persconferentie. Hij liet weten dat de zoekactie nog gaande was.

De advocaat van Jubillar zegt dat zijn cliënt "diepe spijt heeft betuigd". Jubillar werd gisteren verhoord door een onderzoeksrechter. "Daarbij legde hij precies uit wat er is gebeurd, en de context waarin deze gruwelijke daad, zoals hij het zelf noemde, was gepleegd", aldus de advocaat tegen de Franse omroep BFMTV.

Jubillar werd eind oktober 2025 al veroordeeld tot 30 jaar cel voor de moord op zijn vrouw, die als verpleegkundige werkte. Het stel sprak destijds geregeld over een scheiding, Delphine had online een andere partner ontmoet.

Cédric en Delphine hadden twee kinderen, die op het moment van de moord 6 en 1,5 jaar oud waren. De man rookte dagelijks cannabis, werkte als stukadoor maar zat geregeld zonder werk.

In hoger beroep

Jubillars advocaat zei eerder dat er sprake was van "buitensporig geweld" tijdens een "echtelijke ruzie", en dat Jubillar nooit de intentie zou hebben gehad om zijn vrouw te doden. Hij zou het lichaam hebben weggemaakt om te voorkomen dat de kinderen ermee geconfronteerd zouden worden. Hoe Jubillar zijn vrouw om het leven heeft gebracht, is nog niet duidelijk. Daar wordt nog onderzoek naar gedaan.

Jubillar is tegen zijn veroordeling in beroep gegaan. Op 21 september begint het hoger beroep in de strafzaak.

Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag gaat de Libische militieleider en gevangenisbewaarder Khaled Mohamed Ali El Hishri vervolgen. Hij wordt verdacht van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

De Libiër was een hoge functionaris bij de zogeheten Rada-militie en leidinggevende in de beruchte Mitiga-gevangenis in Tripoli, waar zowel Libiërs als migranten vastzitten. Vorig jaar werd hij opgepakt in Duitsland.

Het ICC stelde hem vandaag officieel in staat van verdenking van onder meer marteling, verkrachting, moord, poging tot moord en slavernij.

'Engel des doods'

De misdaden zouden tussen 2014 en 2020 zijn gepleegd. De Mitiga-gevangenis stond toen onder controle van de Rada-militie. El Hishri had in de gevangenis de leiding over de afdeling waar vrouwen en kinderen werden vastgehouden.

Volgens de aanklagers was seksueel geweld daar aan de orde van de dag en stond El Hishri vanwege zijn wreedheid bekend als 'engel des doods'.

Het ICC stelt voldoende bewijs te hebben om de Libiër te vervolgen voor daden die hij zelf gepleegd zou hebben en voor het bevelen van misdaden. Zijn advocaat trok in twijfel of het ICC hem wel zou mogen vervolgen, maar in die redenering gingen de rechters niet mee.

Het besluit om te vervolgen "brengt ons een stap dichter bij gerechtigheid voor duizenden slachtoffers die onrechtmatig zijn opgepakt en vastgezet, en enorm geleden hebben in de Mitiga-gevangenis", aldus een van de aanklagers.

Onderzoek

Het hof doet sinds 2011 onderzoek naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Libië. Nadat dictator Muammar Kadhafi dat jaar werd afgezet en gedood, ontstonden in het land twee overheden die allebei claimen de rechtmatige machthebbers te zijn. De Rada-militie lijkt samen te werken met een van die overheden.

Het ICC heeft vorig jaar voor acht Libiërs een arrestatiebevel uitgevaardigd. El Hishri zou de eerste zijn die door het hof vervolgd wordt naar aanleiding van het onderzoek.

In het noorden was het vandaag al te merken: de warmte wordt langzaam verdreven. Vooral vanaf dit weekend wordt het in ons land een stuk minder warm. Toch valt er ook de komende tijd maar heel weinig regen, en dus houdt de droogte voorlopig aan, ondanks de lagere temperaturen.

Morgen wordt het 23 graden in het noorden, tot nog 28 graden in het zuiden, met wat meer bewolking aan de kust en 's middags wat buien in het oosten van het land. Daarna is het voorlopig gedaan met de hoge temperaturen. Dit weekend en ook volgende week wordt het overdag meestal tussen de 19 en 23 graden, met de hoogste temperaturen nog steeds in het zuiden van het land.

Opvallend genoeg blijft het vrijwel droog: volgens de meeste weermodellen valt er de komende anderhalve week nog geen 10 millimeter regen. Dat is uitzonderlijk weinig. Als de weersverwachting voor de rest van de maand daadwerkelijk uitkomt, dan hebben we dit jaar in Nederland een van de droogste julimaanden ooit gemeten.

Noord-Europa

Ook in de rest van Europa gaat het weer de komende week flink veranderen. Na een periode waar de hoge- en lagedrukgebieden een tijdje op hun plek bleven liggen, komt er deze week een flinke verschuiving, voor veel landen naar minder warm weer.

In Scandinavië gaan de temperaturen vanaf dit weekend ook omlaag. In Denemarken en het zuiden van Zweden en Noorwegen wordt het overdag rond de 20 graden. Ga je dieper Zweden in, dan ligt de temperatuur daar overdag rond de 15 graden. Het wordt er wisselvalliger: zon afgewisseld met af en toe een bui, en op sommige plaatsen wat meer regen. De meeste regen valt de komende week in het zuiden van Zweden.

Hitte, kou of regen?

Kortom, houd je van hitte, dan moet je in het zuiden van Spanje en Italië zijn. Ben je meer van de kou, dan zit je in het noorden van Scandinavië goed. Heb je een hekel aan regen, dan moet je in Ierland, het Verenigd Koninkrijk, het zuiden van Frankrijk, of in Spanje of Portugal zijn. En is regen juist jouw ding, dan moet je volgende week in het zuiden van Zweden, in Polen of in het zuiden van Oostenrijk zijn.

Ten westen van Groot-Brittannië komt de komende week een flink hogedrukgebied te liggen. Dat zorgt voor droog en meestal zonnig weer, maar wel met wind uit het noorden. In Schotland en Ierland wordt het daardoor tussen de 15 en 20 graden. In Engeland en delen van Wales is het duidelijk warmer, daar wordt het de komende week tussen de 20 en 27 graden.

In Frankrijk ontstaat een klassieke temperatuurverdeling met gematigd weer in het noorden, en een graad of 30 in het zuiden. Afgezien van een paar buien op zaterdag blijft het ook droog. In Duitsland trekken af en toe wat buien over bij 18 tot 22 graden. Vooral in de Duitse maar ook in de Zwitserse en Oostenrijkse Alpen regent het af en toe flink door, dat komt doordat de koelere lucht uit het noorden daar tegen de bergen botst.

Zuid-Europa

In een groot deel van Spanje blijft het ook komende week een heel stuk warmer dan gemiddeld, met temperaturen van 33 graden of meer. Alleen langs de Spaanse noordkust is het wat minder warm, met temperaturen tussen 25 en 30 graden. Ook aan de Portugese kust is het relatief wat minder warm dan in het binnenland.

In Italië wordt het vanaf dit weekend beduidend minder heet dan de afgelopen weken, waarin het soms dagenlang tegen de 40 graden was. In Toscane is het tussen de 30 en 32 graden, elders iets minder dan 30 graden. In de Italiaanse bergen en rond de grote meren in het noorden van het land wordt het tussen de 25 en 30 graden. Daar is vooral dit weekend kans op af en toe een paar flinke buien. Op Sicilië blijft het voorlopig heet, met in het binnenland temperaturen van ruim boven de 40 graden.

In Griekenland daalt de temperatuur langs de kust de komende week ook iets, van ruim boven de 30 graden naar net iets daaronder. Aan de Turkse kust wordt het de komende week juist warmer, richting de 35 graden en meer.

Oost-Europa

Op de meeste plaatsen in Oost-Europa wordt het wat minder warm dan gemiddeld. Vooral in Polen, Tsjechië, Slovenië en Roemenië valt er de komende week ook flink wat regen. In Polen en Tsjechië wordt het een graad of 20, in Hongarije, Kroatië en Slovenië tussen de 20 en 25 graden.

Festival Tomorrowland heeft vandaag een pop-upevent gehouden in Brussel. Waar sommige mensen genoten van de teaser voor het festival, was er ook kritiek. Een van de feestjes werd vlak voor het Oxy-gebouw gehouden, de plek waar dinsdag zes mensen omkwamen bij een brand.

"Schandalig, schandalig! De stad kent geen grenzen meer", schrijft Brusselse burgercollectief Platform Pentagone bij een video op Facebook. "Jammer dat die losers niet weten hoe ze plezier moeten maken. The show must go on."

Het lokale Groen-parlementslid Lotte Stoops riep de burgemeester op het feest af te gelasten, uit respect voor de nabestaanden. "Dit is een gebrek aan respect voor de zes rouwende families. De plek van deze tragedie moet iedereen de gelegenheid bieden om in alle rust zijn of haar medeleven te betuigen."

Volgens een woordvoerder van het grote dancemuziekfestival Tomorrowland gaan alle activiteiten in de Belgische hoofdstad door zoals gepland. Wel heeft de dj aan het begin van zijn set een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers, vertelt ze aan de VRT. Ook is de muziek iets zachter gezet.

Lift neergestort

Dinsdagochtend brak brand uit bij de verbouwing van het Oxy-gebouw, in het centrum van de stad. Op dat moment waren ongeveer 250 bouwlieden aan het werk.

Na de ontruiming waren zes personen vermist. Hun lichamen werden later gevonden in een van de twee liften die door de brand naar beneden gestort waren. Het is nog niet duidelijk waardoor de brand op de bouwplaats is ontstaan.

Tomorrowland vindt komend weekend en het weekend erna plaats in het plaatsje Boom, tussen Antwerpen en Brussel. Vorig jaar kwam het in het nieuws omdat het hoofdpodium volledig afbrandde.

Het Gelderse Statenlid voor de SP Eric van Kaathoven stapt op, meldt Omroep Gelderland. Hij vindt dat zijn partij niet had mogen toestaan dat een lokale SP-afdeling in Groningen koos voor samenwerking met voormalige PVV'ers.

Dat gebeurde in de Groningse gemeente Pekela, ruim 175 kilometer ten noorden van Arnhem, waar het provinciehuis van Gelderland staat. Door het gevormde college is volgens Van Kaathoven een "rode lijn" overschreden. In een opiniestuk bij Joop geeft de SP'er aan dat hij zich niet meer herkent in zijn partij.

"Ik ga uit van de beste bedoelingen van iedereen en zie nog heel veel goede dingen, maar ik kan deze partij niet meer vertegenwoordigen", schrijft hij. "Ik trek een rode lijn bij samen besturen met uiterst rechts."

Collegevorming

De PVV kreeg tijdens de gemeenteraadsverkiezingen afgelopen maart vier zetels in Pekela, evenveel als de SP. Om een college met het CDA en de SP mogelijk te maken, gingen de PVV'ers niet verder onder de vlag van de landelijke PVV. Hun fractie heet nu de Pekelder PVV.

De naamsverandering maakt volgens Van Kaathoven geen verschil. "Er zijn veel meer mensen binnen de partij die grote moeite hebben met deze samenwerking." Hij vindt dat de lokale SP-afdeling geroyeerd had moeten worden.

Landelijk bestuur greep niet in

Toen bekend werd dat de lokale afdeling in een college wilde stappen met de Pekelder PVV, raadde het landelijke partijbestuur dat af, maar greep het niet in.

"Omdat onze partijraad nooit eerder heeft besloten dat de PVV lokaal wordt uitgesloten als coalitiepartner, staat het lokale afdelingen vrij deze afweging te maken, ook al zijn we het er niet mee eens", schrijft de SP in een verklaring.

In een reactie tegen persbureau ANP zegt de partij vandaag het vertrek van Van Kaathoven te respecteren.

Twaalf jaar

Van Kaathoven was over twee periodes twaalf jaar lang Statenlid voor de Gelderse SP. Hij gaat niet verder op eigen titel. Daardoor behoudt de partij de enige zetel in de Provinciale Staten van Gelderland. Van Kaathoven vertrekt in september.

Eerder stapte ook het andere Statenlid van de SP al op. Carla Claassen nam toen haar zetel mee en ging individueel verder. Claassen vond dat het landelijk bestuur van de partij de ruimte voor lokale afdelingen te veel inperkte.

Eeuwenlang, misschien wel langer, waande hij zich even onbekend als onbespied: het 'Likweli'-aapje dat in hoge boomtoppen leeft in moeilijk begaanbaar gebied in de binnenlanden van de Democratische Republiek Congo. Tot vandaag: overal was de aap met zijn opvallend oranje lippen ineens te zien, de ontdekking van deze nieuwe apensoort was wereldnieuws.

Maar wanneer spreek je van een nieuwe soort? Hoe bijzonder is dit? Hoe ontdek je een nieuwe aap? En kan men spreken van ontdekken als de wetenschap een dier misschien nog niet voor de lens heeft gehad, maar inheemse stammen er al generaties lang mee samenleven? Het zijn vragen die bioloog Jan Wieringa, verbonden aan het onderzoeksinstituut Naturalis, kan beantwoorden.

Olifanten, neushoorns en giraffes

Om te beginnen, zegt Wieringa, die zelf ook vele diersoorten heeft ontdekt: de vondst in Congo is een bijzondere. Vorig jaar becijferden onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances weliswaar dat jaarlijks gemiddeld ongeveer 16.000 onbekende soorten worden ontdekt, maar dan gaat het vooral om insecten, spinnen en veel, heel veel vissen.

Maar als het gaat om zoogdieren zoals apen is het veel minder vaak raak: de meeste apensoorten zijn al lang en breed omschreven en gedocumenteerd door de wetenschap. Zo is in de afgelopen 75 jaar slechts vijf keer een nieuwe apensoort in Afrika ontdekt, het Likweli-aapje meegeteld. En nee, zegt Wieringa, niet iedereen kan dit. "Als ik daar in Congo had rondgelopen, had ik nooit gezien dat dit een nieuw soort was, dat is echt heel erg specialistisch werk."

Al is de basis erg simpel, voegt hij daaraan toe. "Als je in je leven alleen neushoorns en olifanten hebt gezien en je ziet ineens een giraffe, dan zie je een nieuw soort. In die zin is het niet zo ingewikkeld. Maar zie je een andere olifant die een klein beetje anders is, dan heb je wellicht een nieuwe olifantensoort te pakken. Dán wordt het ingewikkeld."

Volgens Wieringa heb je als wetenschapper dan twee paden te bewandelen. Ten eerste doe je morfologisch onderzoek - je kijkt dan hoe de botstructuur van de vermeende ontdekking in elkaar zit. Is het ene botje langer dan het andere botje? Hoe is de tandstructuur? Is dat proces afgerond, dan volgt DNA-onderzoek. Daaruit moet duidelijk worden of de genen van de vermeende nieuwe soort echt anders zijn dan die van andere soorten.

Om uit te leggen hoe zo'n ontdekking kan gaan, vertelt Wieringa, die niet alleen gespecialiseerd is in insecten, maar ook in bomen en planten, over een tocht door de jungle van Gabon, zo'n 25 jaar geleden. Daar zag hij een boom staan met een omtrek van zo'n drie meter. "Ik had al snel door dat deze boom anders was dan de tien andere dikke boomsoorten die hier al bekend waren."

Maar wat doe je dan? Wieringa twijfelde geen moment. Hij klom de boom in en verzamelde specimen, onderzoeksmateriaal. Hij nam bladeren en takken mee en toen de boom een half jaar later ook vruchten had, keerde hij terug om ook deze te plukken. Volgens de richtlijnen van de International Code of Nomenclature, een internationale set regels voor het benoemen van soorten, legde hij vervolgens vast wat hij had gevonden.

Daarna zocht hij uit wat in wetenschappelijke literatuur eerder over soortgelijke bomen was geschreven. Wat bleek: al deze bomen stonden in Zuid-Afrika en Madagaskar, heel ver bij Gabon vandaan. Wieringa had dus een nieuw soort te pakken. Na publicatie hierover werd dat ook erkend.

Wespen ontdekt op Saba

In de jaren daarna ontdekte hij kevers, vlinders en andere insecten. Op dit moment is Wieringa bezig met de ontdekking van een wespensoort op Saba, de zogeheten metselwesp. Hij kwam deze anderhalf jaar geleden op het spoor. Wieringa: "Je loopt langs een paadje en ineens zie je wespen die je nooit eerder hebt gezien."

De beschrijvingen van de wesp zijn inmiddels afgerond. Nu moet dit vergeleken worden met al de andere literatuur over metselwespen. Wijken zijn observaties daarvan af, dan heeft hij beet. Punt is alleen dat eerdere beschrijvingen niet ergens collectief zijn opgeslagen, zegt Wieringa. "Die liggen her en der verspreid over de wereld, in instituten als Naturalis. Of met een beetje pech ergens in een oud archief in Argentinië. Dan hebben we een probleem."

De weg naar een ontdekking is in principe steeds dezelfde, zegt Wieringa. Iets zien, materiaal veiligstellen, beschrijven, vergelijken met eerdere vondsten van andere wetenschappers en mocht het afwijkend zijn, dan moet er gepubliceerd worden. "Zo gaat het. Elke keer weer."

Wieringa benadrukt dat veel dieren al wel bekend zijn bij de inheemse bevolking en dat de term 'ontdekken' daarom dubbel kan zijn. De kennis die de locals hebben, is waardevol, erkent hij. Het is de reden dat hij jaren geleden de door hem ontdekte en bedreigde boomsoort Tetraberlinia baregarum naar het Barega-volk in Oost-Congo heeft vernoemd. Wieringa: "Maar vaak weten zij niet dat zij iets weten wat de rest van de wereld niet weet."

De Amerikaanse minister Hegseth van Defensie heeft in een video aangekondigd dat hij militairen van 30 jaar of ouder wil gaan testen op hun testosterongehalte. Militairen met een laag testosteronniveau wil hij het geslachtshormoon aanbieden, om zo "te garanderen dat militairen de juiste testosteronspiegel hebben, zodat ze op hun best kunnen functioneren".

Militairen kunnen vrijwillig bepalen of ze de aanbevolen hormoonbehandeling willen ondergaan bij een lage testosteronspiegel. Militairen onder de 30 kunnen zelf een test aanvragen.

"We moeten voortdurend op zoek gaan naar nieuwe manieren om jullie prestaties, jullie veerkracht en jullie gezondheid op de lange termijn te optimaliseren", zei Hegseth.

De plannen van Hegseth kunnen rekenen op forse kritiek. Want wat is volgens de minister een juiste testosteronspiegel, en wat als een militair hier niet aan voldoet? Heeft het plan gevolgen voor vrouwen in het leger? Dat wordt niet duidelijk uit zijn boodschap.

The Washington Post sprak met meerdere gezondheidsdeskundigen. Volgens een hoogleraar farmacologie en fysiologie zijn de plannen van Hegseth niet wetenschappelijk onderbouwd en kunnen ze zelfs schadelijk zijn voor sommige mannen.

Wat is testosteron?

Testosteron is een hormoon dat van nature aanwezig is in het menselijk lichaam. Bij mannen is het het belangrijkste geslachtshormoon en is het in grotere hoeveelheden aanwezig dan bij vrouwen. Het hormoon is verantwoordelijk voor mannelijke kenmerken zoals baardgroei, een lage stem en de aanmaak van sperma, maar speelt ook een cruciale rol bij de opbouw van spiermassa, botdichtheid, vetverbranding en het libido.

Hegseth zegt het hormoon te willen aanbieden in het kader van Testosterone Replacement Therapy, ofwel testosteronvervangingstherapie. Deze vorm van hormoontherapie is bedoeld om de testosteronspiegel naar een 'normaal' niveau te tillen bij mensen met een tekort aan het hormoon.

De deskundigen met wie The Washington Post heeft gesproken, stellen dat testosteronspiegels van nature schommelen. Volgens hen is het ongebruikelijk om patiënten preventief te testen. Er wordt eigenlijk alleen onderzoek gedaan als er symptomen zijn die duiden op een abnormaal lage testosteronspiegel, zoals een sterk verminderd libido of chronische vermoeidheid.

Het schommelen van de hormoonspiegel zou bovendien het testen van het hormoonniveau kunnen bemoeilijken, evenals het trekken van conclusies.

Een hoogleraar kinesiologie, de bewegingsleer die zich bezighoudt met de motoriek van het menselijk lichaam, zegt tegen de krant dat het "een belachelijk idee" is om iedereen boven de 30 te gaan screenen.

VS-correspondent Rudy Bouma over de verheerlijking van mannelijkheid in het leger en door de regering:

"Hegseth werd al bij zijn aantreden aan de tand gevoeld in het Congres vanwege zijn uitspraken over vrouwen, die volgens hem geen gevechtsfuncties zouden moeten hebben. De functie-eisen moesten volgens hem terug naar "de hoogste mannelijke standaard". Hij verzweeg daarbij dat de fysieke eisen daarvoor al genderneutraal waren.

Hegseth liet als minister ook een onderzoek instellen naar "de operationele effectiviteit van vrouwen". Onder de hoge generaals en admiraals die hij sinds zijn aantreden heeft ontslagen of gepasseerd, bevinden zich opvallend veel vrouwen en etnische minderheden.

De nadruk op mannelijkheid leeft breder binnen de regering-Trump: de president en vicepresident zochten tijdens de campagne nadrukkelijk podcasters en influencers op uit de zogeheten manosphere. Dat is de verzamelnaam voor online uitingen van mannen die machogedrag, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen promoten.

Ook zou de regering druk hebben uitgeoefend op Roemenië om het reisverbod tegen Andrew Tate en zijn broer op te heffen, hoewel er nog mensenhandelszaken tegen hen liepen. De Tates gelden als de meest extreme vertegenwoordigers van de manosphere."

Een hoogleraar geneeskunde zegt tegen The Washington Post dat normale testosteronwaarden doorgaans tussen de 300 en 800 nanogram per deciliter liggen, en dat iemand met een waarde van 700 niet beter, sterker of slimmer is dan iemand met een waarde van 300. Volgens hem wordt een breed scala aan testosteronniveaus als normaal beschouwd.

Deskundigen stellen dat het aanvullen van testosteron alleen nodig is wanneer iemands testosteronwaarden buiten de norm liggen. Het nemen van testosteron in medische hoeveelheden heeft geen zin als je hormoonhuishouding al op peil is, zeggen ze.

Volgens Hegseth gaat het bij zijn plan niet om "kunstmatige verbetering", maar om het "herstellen en optimaliseren van natuurlijke capaciteiten, om zo je levensduur te verlengen".

Voor die claim bestaat geen wetenschappelijke consensus, schrijft The Washington Post op basis van de gezondheidsexperts. Bovendien is van testosteron bekend dat het de spermaproductie bij mannen negatief kan beïnvloeden, wat soms zelfs kan leiden tot onvruchtbaarheid. Mannen die op korte termijn kinderen willen, zouden het hormoon niet moeten gebruiken.

Voordelig

Ook experts die met andere Amerikaanse media spraken, benoemen dat bij een abnormaal testosterontekort een aanvulling soms voordelig kan zijn. Het kan seksuele gezondheidsvoordelen opleveren, of chronische vermoeidheid of lusteloosheid aanpakken. Het kan botten versterken of zorgen voor een toename van spiermassa. Alleen dus wel wanneer sprake is van een groot tekort.

"Het is maar een potje voetbal, we moeten sport en politiek niet met elkaar vermengen", zei bondscoach Scaloni voorafgaand aan het duel met aartsrivaal Engeland. Scaloni wilde vooral geen olie op het vuur gooien in een rivaliteit die bol staat van politiek en nationale trauma's.

Na afloop liepen zijn spelers echter met een spandoek op het veld met de boodschap: Las Malvinas son Argentinas (De Falklandeilanden zijn Argentijns, red.). Het laat zien dat het nationale trauma van de Falklandoorlog nog altijd niet verwerkt is.

Vormend onderdeel natiestaat

Het conflict om de Falklandeilanden heeft zijn wortels in de negentiende eeuw. Na de Argentijnse onafhankelijkheid van Spanje in 1816 werden al gauw de Britten dominant in Zuid-Amerika. In 1833 namen de Britten bezit van de Falklandeilanden, strategisch gelegen op zo'n 460 kilometer van de Argentijnse kust en de toegangspoort tot Antarctica, en hebben het nog altijd in bezit.

"De Engelsen gedroegen zich als de nieuwe koloniale overheersers", vertelt Michiel Baud, emeritus hoogleraar Latijns-Amerikaanse Studies aan de Universiteit van Amsterdam. "Hier ligt de voedingsbodem voor het conflict."

Volgens Julia Rosemberg, historicus en onderzoeker aan de Universiteit van Buenos Aires, markeert de strijd om soevereiniteit de Argentijnse ontstaansgeschiedenis. "De Malvinas-kwestie werd zo een vormend onderdeel van de Argentijnse natie."

De claim op de eilanden is nog altijd een van de pijlers van de Argentijnse buitenlandpolitiek. Tijdens een Algemene Vergadering van de Verenigde Naties veroordeelt een Argentijnse president traditiegetrouw "het koloniale gezag" van de Britten, en herhaalt ook de soevereiniteitsclaim op de eilanden.

Sluimerend nationalisme

De twist om de eilanden sluimerde lange tijd vooral op de achtergrond. Ook in het voetbal speelde de kwestie geen rol. De voetbalrivaliteit was vooral sportief van aard.

Dit veranderde in 1982 door de Falklandoorlog. De Argentijnse junta had in 1982 door een economische crisis, aanhoudende onderdrukking en mensenrechtenschendingen de steun van het volk verloren. Om het Argentijnse volk weer achter zich te krijgen wakkerde generaal Leopoldo Galtieri de nationalistische sentimenten rond de Malvinas weer aan en opperde de eilanden op de Britten te veroveren.

Dat werkte, het zorgde voor een enorme opleving van vaderlandsliefde in het Zuid-Amerikaanse land. "Zelfs politieke gevangenen gaven zich vrijwillig op om te gaan vechten op de eilanden", vertelt emeritus hoogleraar Baud. "Dat laat zien hoe diep het anti-Britse sentiment zat."

Nationaal trauma

Op 2 april 1982 viel het Argentijnse leger de eilandgroep binnen. De Britten zagen de actie niet aankomen en werden overrompeld. Binnen Argentinië heerste een jubelstemming: de "piraten" waren verdreven.

Uiteindelijk draaide de oorlog uit op een fiasco voor de Argentijnen. De toenmalige Britse premier Thatcher verkeerde in 1982 ook in politieke problemen en greep de inval van de Argentijnen aan om daadkracht te tonen.

Het superieure Britse leger wist binnen enkele weken de Argentijnse strijdkrachten van de eilanden te verdrijven. In een korte oorlog vielen in totaal meer dan 600 doden aan Argentijnse zijde, met name doordat het oorlogsschip General Belgrano werd getorpedeerd en 323 bemanningsleden omkwamen. Een nationaal trauma was geboren.

Een terugblik op de Falklandoorlog in beeld:

Het verlies tegen de Britten luidde het definitieve einde in van de Argentijnse dictatuur maar de nationalistische sentimenten bleven. "Veel Argentijnen zagen, en zien, de Britten nog altijd als koloniale overheersers op Argentijns grondgebied", vertelt onderzoeker Rosemberg. De Falklandoorlog werd zo een onverwerkt nationaal trauma.

Toen het Argentijnse elftal vier jaar na de oorlog de Engelsen trof in de kwartfinale van het WK in 1986, had de voetbalrivaliteit een politieke lading gekregen. De overwinning, door twee goals van Maradona, betekende veel voor Argentinië. "Het was een vereffening van de rekening op het voetbalveld", legt Rosemberg uit.

Breed gedragen sentiment

Overal in het Argentijnse straatbeeld zie je tegenwoordig verwijzingen naar de Falklandoorlog: langs de snelweg staan grote borden en iedere stad heeft gedenkpunten. Bedrijven, voetbalstadions, wijken en buurthuizen dragen de naam van de eilanden en op de lijnbussen in hoofdstad Buenos Aires zit een blauwe sticker op de deur: Las Malvinas son Argentinas.

Het toont dat de kwestie leeft in Argentinië, aldus Rosemberg. En dit komt ook naar buiten in het voetbal, weet zij. "Het voetbal is in Argentinië meer dan een sport. Het is de plek waar alle lagen van de samenleving samenkomen en maatschappelijke thema's worden uitgesproken. In dat licht moet je de actie van de Argentijnse spelers zien, het is een uiting van een breed gedragen sentiment."

Waterschappen verspreid over het land nemen extra maatregelen vanwege de aanhoudende droogte. Er is sprake van een watertekort in Nederland, maakten Rijkswaterstaat, de waterschappen en andere waterbeheerders vandaag bekend. Daarom moet nu beter worden nagedacht over de verdeling van water voor de natuur.

Een van de plekken waar de langdurige droogte goed zichtbaar is, is de provincie Limburg. De vlootbeek in Linne, bij Roermond is vrijwel drooggevallen. Hetzelfde geldt voor veel beken en zijrivieren in de provincie, ziet Saskia Borgers, dijkgraaf van waterschap Limburg.

"Droogte betekent schade, en die is vaak onherstelbaar voor flora en fauna. Dat is ook de reden dat we maatregelen hebben moeten nemen. Dit is wel heel extreem."

De droogte in Limburg is inmiddels zo ernstig dat er sprake is van fase rood. Dat betekent dat vanaf morgenochtend 08.00 uur bijna niemand meer oppervlaktewater mag gebruiken. "Wij mogen als inwoners geen water onttrekken om onze tuin te irrigeren, en ook de voetbalvelden mogen niet meer worden geïrrigeerd. Een aantal agrariërs mag ook niet meer besproeien."

Niet al het watergebruik valt onder het verbod. Zo is de brandweer uitgezonderd voor bluswater, en mogen koeien gewoon uit sloten en beken blijven drinken. Ook voor het koelen van fruit mag nog oppervlaktewater worden gebruikt, net als voor het nat houden van grond om paalrot en scheuren in funderingen van bouwwerken te voorkomen.

Het doel van de maatregel is te voorkomen dat de veiligheid in het geding komt doordat bepaalde gebieden droogvallen, legt Borgers uit. Waterkeringen en dijken die gevoelig zijn voor droogte krijgen daarom voorrang bij de watervoorziening, omdat droogte scheuren kan veroorzaken.

Ook elders worden de teugels aangehaald. Waterschap De Dommel in Brabant heeft het onttrekkingsverbod uitgebreid naar zijn hele werkgebied; tot nu toe was een gebied ten noorden van Eindhoven daarvan nog uitgezonderd. Bij zo'n verbod mag er geen water meer uit beken en sloten worden gehaald, en dat blijft gelden zolang dat nodig is.

Daarnaast pompt het waterschap grondwater op om te voorkomen dat natuurbeekjes droogvallen. Dat zorgt volgens De Dommel voor de minimale hoeveelheid stromend water die nodig is om vissen en planten in leven te houden.

Blauwalg en botulisme

Bij Den Bosch grijpt Waterschap Aa en Maas naar een ander middel: tijdelijk gezuiverd afvalwater uit een rioolwaterzuivering, om sloten en beken van genoeg water te voorzien en zo planten en vissen te redden. Het waterschap adviseert om er niet in te zwemmen en er geen vee uit te laten drinken, omdat de waterkwaliteit minder goed is.

De droogte en de hoge temperaturen zorgen op meer plekken voor minder doorstroming en lagere waterstanden. Daardoor kunnen blauwalg (bacteriën die een allergische reactie kunnen veroorzaken) en botulisme (een levensbedreigende vorm van voedselvergiftiging) ontstaan, waarschuwt onder meer Waterschap Aa en Maas.

Waterschap Hollandse Delta (Zuid-Holland) roept op om geen brood aan eenden te voeren, om te voorkomen dat vissen in het warme water sterven; als het brood blijft liggen leidt dat tot extra vervuiling. Ook adviseert het waterschap om hondenpoep langs sloten en beken op te ruimen en "zeer terughoudend" te zijn met vislokvoer, omdat dit soort organisch materiaal de waterkwaliteit verder aantast.

Uitzonderlijk

Waterbeheerders hebben al eerder maatregelen genomen om de droogte het hoofd te bieden. Zo is in het IJsselmeer en het Markermeer extra zoet water opgeslagen, zijn op sommige plekken pompen en sluizen geplaatst om water gerichter te verdelen, en wordt bekeken of stuwen anders moeten worden ingezet om te voorkomen dat zout water te ver landinwaarts dringt.

Beleidsadviseur Jacco Hoogendam van land- en tuinbouworganisatie LTO verwacht dat de droogte de komende tijd harder gaat ingrijpen bij boeren en tuinders. Eerst moet de watervoorziening voor de dijken worden veiliggesteld, voordat er weer water beschikbaar komt voor de landbouw.

Op verschillende plekken mogen boeren en tuinders al langer geen water uit sloten en beken halen om hun gewassen te beregenen. Volgens Hoogendam gaan gewassen daardoor "behoorlijk achteruit" vooral daar waar de waterschappen inmiddels een onttrekkingsverbod hebben afgekondigd, wordt de situatie zorgelijker.

Weerbeeld blijft droog

Het einde lijkt voorlopig nog niet in zicht: naar verwachting blijft het nog langer droog. Dat zet gewassen als aardappelen, uien, koolsoorten en fruit verder onder druk, terwijl de kans toeneemt dat boeren binnenkort nog minder water mogen gebruiken.

Volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling is de droge situatie uitzonderlijk voor de tijd van het jaar. De rivierafvoeren van Rijn en Maas liggen ruim onder het gemiddelde. Waterbeheerders verwachten dat de druk op de watervoorraden de komende weken verder zal toenemen, omdat er voorlopig nog geen regen gaat vallen.

Dat een van de daders van de kunstroof in Assen vanuit zijn cel T-shirts en andere kleding verkoopt die zijn daad verheerlijken is "niet passend", maar er is weinig aan te doen. Dat antwoordt staatssecretaris Van Bruggen van Justitie op vragen van JA21-Kamerlid Eerdmans.

Douglas W. is vanuit de gevangenis op Schiphol een webshop gestart met een kledinglijn, die verwijst naar de kunstroof uit het Drents Museum. Zo zijn er T-shirts te koop met een afbeelding van de gouden helm uit Roemenië die werd gestolen.

De staatssecretaris is er niet gelukkig mee, maar zolang er geen strafbare feiten worden gepleegd, de slachtoffers niet in hun belangen worden geschaad en de openbare orde niet in het geding is, kunnen ondernemersactiviteiten van gedetineerden niet zomaar worden gestopt, schrijft ze.

Geen wettelijke grondslag

Ook dat W. zijn eigen daad ermee verheerlijkt is op zich geen reden om er een eind aan te maken. Van Bruggen: "Er is geen wettelijke grondslag die alle commerciële uitingen verband houdend met het gepleegde delict verbiedt."

Wel gelden er in de gevangenis communicatiebeperkingen voor gedetineerden. En hun gedrag telt mee bij beslissingen over vrijheden en rechten, zoals verlof of overplaatsingen.

En, zo schrijft de staatssecretaris, van het geld dat hij ermee verdient kan hij in de gevangenis niet echt genieten. Gedetineerden mogen niet meer dan 250 euro op hun bankrekening hebben staan en geld overmaken kan alleen onder toezicht van een medewerker van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).

Cel als postadres

Van Bruggen gaat in haar antwoorden niet in op de specifieke zaak van W. Zo geeft ze geen duidelijkheid over de vraag of W. het adres van de gevangenis gebruikt als postadres voor zijn onderneming.

In zijn algemeenheid is dat "niet in lijn" met de bestemming en het karakter van een gevangenis, maar uiteindelijk is het volgens haar aan de Kamer van Koophandel om te bepalen of dat adres gebruikt mag worden.

Ook DJI vindt het "onwenselijk" dat een gedetineerde de gevangenis als postadres gebruikt voor zijn onderneming. Maar wettelijk is er weinig aan te doen, schrijft de organisatie in een verklaring.

Deal met OM

Volgens de advocaat van W. is de webshop niet vanuit de gevangenis opgericht door zijn cliënt, maar door "mensen die dicht bij hem staan". W. werd vorige maand veroordeeld tot vier jaar cel voor zijn aandeel in de kunstroof.

Dat gebeurde nadat hij samen met medeverdachten een deal had gesloten met het Openbaar Ministerie. In ruil voor strafvermindering gaven ze de gouden helm en twee armbanden terug.

Met warm weer zoeken veel mensen verkoeling in het water. Maar veel mensen zwemmen op plekken waar dat niet mag. Soms zelfs zonder dat ze dat weten.

Het is in Nederland verboden te zwemmen in de vaargeul van rivieren, in kanalen en bij bruggen, sluizen en havens. Verschillende gemeenten willen onderzoeken of ze een aantal van dat soort verboden zwemplekken toch veilig kunnen maken.

Boete van 170 euro

Eén van die plekken is kanaal de Vliet in Voorburg. Al jaren wordt daar in de zomer gezwommen. Maar officieel mag het niet, omdat het gaat om gevaarlijk binnenvaarwater. Zwemmers kunnen worden aangevaren door schepen of in een draaikolk terechtkomen.

Wie er toch zwemt, kan een boete van 170 euro krijgen:

De provincie Zuid-Holland nam vorige week een motie aan om te onderzoeken of deze plek en andere plekken langs vaarwater tot veilige zwemlocatie gemaakt kunnen worden. Daarbij kijken ze naast de veiligheid voor zwemmers ook naar de scheepvaart en de waterkwaliteit.

Tessa Beeloo van de Provinciale Staten nam het initiatief. "Als provincie zijn we verantwoordelijk voor recreatieplekken, maar de waterkwaliteit is vaak slecht. En doordat Zuid-Holland sterk verstedelijkt is, zijn er steeds minder goede afkoelingsplekken tijdens hitte."

Sterke stroming

Costa del Spui, een strandje aan het Spui bij Goudswaard (onder Spijkenisse), is sinds een paar jaar een veilige zwemplek. John Klippel, inspecteur zwemwater legt uit: "Daar was een sterke stroming, maar dat is opgelost door de strekdammen die er lagen te verlengen. Ook is er een dubbele ballenlijn geplaatst en een drijvend vlot is dichterbij gelegd."

Deze zomer blijft de Vliet nog verboden zwemterrein, maar als het aan de Provinciale Staten ligt is dat dus volgend jaar anders. Beeloo: "De gemeente Leidschendam-Voorburg groeit. Er wonen hier steeds meer kinderen. We vinden het belangrijk dat er zwemwater is in de buurt van waar mensen wonen. Ook voor mensen die niet op vakantie kunnen, geen geld hebben voor uitjes of duur parkeren bij plassen."

Op de site zwemwater.nl kunnen mensen checken hoe het gesteld is met het zwemwater in hun buurt.

Een 63-jarige man uit Vlissingen is veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf waarvan een jaar voorwaardelijk vanwege verkrachting en aanranding van een minderjarig meisje. Het slachtoffer zat in het voetbalteam dat hij leidde. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.

Het misbruik begon in 2014 bij voetbalvereniging Zeelandia Middelburg. Het destijds 15-jarige meisje kreeg al snel intensief contact met de leider van het team, schrijft Omroep Zeeland.

Ze had het destijds moeilijk, zo waren haar ouders net gescheiden. Het misbruik speelde tot 2018. Jaren later, in 2024, deed het slachtoffer aangifte tegen haar oud-voetballeider.

Voldoende bewijs

De rechtbank vindt de verklaringen van het slachtoffer consistent en gedetailleerd. Ook is er voldoende steunbewijs, zoals verklaringen van mensen uit de directe omgeving en de vele chatberichten die via de telefoon zijn verstuurd.

De rechtbank acht verkrachting bewezen. Er was ook een leeftijdsverschil van 35 jaar tussen de trainer en het meisje en de man dreigde met zelfmoord als ze de politie zou inschakelen. Dat zorgde voor grote psychische druk bij het kwetsbare slachtoffer.

Voetbalvereniging Zeelandia Middelburg laat weten dat de verdachte van 2012 tot 2017 actief was als vrijwilliger bij de club. Vanaf 2015 startte de club met het vragen naar een verklaring omtrent het gedrag (vog). De club zegt niet te weten of de verdachte ooit om een vog is gevraagd.

De man werd in 2003 ook al veroordeeld voor het plegen van ontucht met zijn pleegdochter. Voetbalvereniging Zeelandia Middelburg zegt niet op de hoogte te zijn geweest van de veroordeling voor ontucht.

Eerder veroordeeld

Naast de gevangenisstraf mag de man vijf jaar lang geen trainer of teamleider zijn. Ook moet hij de vrouw 20.000 euro schadevergoeding betalen.

De verdachte heeft het seksueel misbruik altijd ontkend, meer dan een zoen is er volgens hem nooit geweest.

De rook van bosbranden in de Canadese provincie Ontario leidt tot overlast in Toronto, de grootste stad van Canada. De autoriteiten hebben een waarschuwing afgegeven over de luchtkwaliteit in de stad. Inwoners wordt aangeraden zo min mogelijk buiten te zijn.

Over de stad hangt een oranje waas. Volgens IQAir, een Zwitsers bedrijf gespecialiseerd in luchtkwaliteitstechnologie, is de luchtkwaliteit in Toronto op dit moment de slechtste van alle grote steden ter wereld.

De weer- en milieudienst waarschuwt dat mensen last kunnen krijgen van hun ogen, neus en keel. Het advies is om binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. "Verplaats of annuleer evenementen en sportieve activiteiten in de buitenlucht", aldus de dienst.

Bijna 150 bosbranden

De rook blijft zeker tot morgen in de omgeving hangen. De gemeente heeft in Toronto zes locaties opengesteld waar inwoners in schonere lucht kunnen verblijven, waaronder het stadhuis. De ruimtes zijn bedoeld voor mensen die dakloos zijn of in hun woning geen airconditioning of luchtfilters hebben.

In het noordwesten van Ontario woeden volgens de autoriteiten bijna 150 bosbranden. Slechts een paar van die branden zijn onder controle.

De rook heeft behalve Toronto ook het noordoosten van de Verenigde Staten bereikt. In de stad New York gelden eveneens gezondheidswaarschuwingen en wordt inwoners geadviseerd om buitenactiviteiten te beperken. Mogelijk is er tot het eind van de week overlast door de rook.

"We hebben het ergste waarschijnlijk nog niet gehad in de stad New York. We hebben het ergste waarschijnlijk ook nog niet gehad in het noorden van de staat en in het hele noordoosten van de VS", zegt een luchtkwaliteitonderzoeker van de Columbia-universiteit tegen persbureau Reuters.

WK-finale

In buurstaat New Jersey worden zondag meer dan 80.000 toeschouwers verwacht bij de finale van het WK voetbal tussen Spanje en Argentinië. De wedstrijd wordt gespeeld in het MetLife-stadion, dat geen dak heeft.

De destijds zwangere vrouw die in mei hardhandig omver werd getrokken bij een arrestatie in een azc in Zeist, doet aangifte tegen de betrokken politieagenten. Volgens haar advocaat gaat het om poging tot zware mishandeling of mishandeling en schending van de geweldsinstructie.

Bij het incident op dinsdagavond 19 mei was de politie naar het azc aan de Kampweg gekomen vanwege een melding van bedreiging en vernieling. De man van de vrouw zou een mes bij zich hebben gehad. Volgens de politie luisterde de vrouw niet naar meerdere bevelen om weg te gaan. Een van de agenten pakte de vrouw toen bij haar arm en trok haar hardhandig opzij, waardoor ze ten val kwam.

De betrokken agent gaf later aan anders te hebben gehandeld als hij had geweten dat ze zwanger was. Volgens haar advocaat kreeg de vrouw na het incident vroegtijdige weeën en is ze getraumatiseerd. Het genoemde mes zou een aardappelschiller zijn geweest, die niet in het bezit van de man of de vrouw was.

Beelden van het incident veroorzaakten veel verontwaardiging en leidden tot internationale media-aandacht. De politie concludeerde dat het geweld noodzakelijk was. Maar of het geweld ook helemaal goed is uitgevoerd, wil de politie niet zeggen. Ze spreken van een interne procedure, waaruit niet alles gedeeld mag worden.