NOS Nieuws - Algemeen

Bij het gemeentehuis in Oldebroek hebben ongeveer honderd mensen gedemonstreerd tegen het besluit van de nieuwe coalitie om het lokale lhbti+-beleid te schrappen.

Vanavond werden in de Gelderse gemeente de nieuwe wethouders geïnstalleerd; voor de demonstranten een moment om hun stem te laten horen. Ook hielden tientallen mensen een tegendemonstratie.

In het coalitieakkoord van de partijen Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) en Actieprogramma Binnenstad Oldebroek (ABO) staat dat de "onchristelijke" regenboogvlag niet meer gehesen zal worden op de internationale Coming-Outdag. Dat is een breuk met beleid dat vijf jaar geleden werd gevormd. Ook wil de coalitie ander lhbti+-beleid intrekken.

Initiatiefnemer van de demonstratie Kjeld Mooi schrok van het coalitieakkoord. Hij is geen lid van de lhbti+-gemeenschap, maar wil wel voor hun belangen opkomen. Hij kocht met donaties van 250 anderen een pagina in de lokale krant, om op te roepen tot een vreedzame manifestatie.

Het protest verliep vreedzaam en rustig. Er waren sprekers en er werd gedanst. "Heel veel mensen hier zitten in de knoop met het lhbti-verhaal", zegt Mooi tegen de NOS. "Er zijn veel mensen die zich onveilig voelen, het is belangrijk dat de gemeente voor ze opkomt."

Tegengeluid

Voorafgaand aan de demonstratie riep gebedsgenezer Jelthe Kloens op om een tegengeluid te laten horen. Hij schreef op sociale media dat hij "in alle rust, liefde en vrede" met mensen in gesprek wil gaan. Ook schreef hij nadrukkelijk dat het niet moest gaan om een tegendemonstratie. "We komen niet om te protesteren of om de confrontatie op te zoeken." Kloens heeft op Instagram tienduizenden volgers.

Een NOS-verslaggever ter plaatse zag geen aanhangers van Kloens. Wel waren er naar schatting 70 mensen van rechtse groeperingen die een tegengeluid lieten horen.

Tom de Nooijer is de lijsttrekker van de CVO. Die partij kreeg bij de gemeenteraadsverkiezingen de meeste stemmen en haalde 7 van de 19 zetels in de raad.

"Als er onveiligheid is dan pak je dat aan, dan investeer je in politie en als je aangifte doet dan moet dat serieus worden opgepakt. Dat zet echt zoden aan de dijk, en niet deze polariserende symbolen", zegt De Nooijer tegen de NOS, in reactie op het weghalen van de regenboogvlag bij het gemeentehuis.

Ook waren er ruim honderd boeren bij het gemeentehuis in Oldebroek. Zij waren er voor een ander protest, tegen de wolf.

Actief beleid terugdraaien

Niet iedere gemeente in Nederland voert actief beleid voor de lhbti+-gemeenschap, maar met dit coalitieakkoord is Oldebroek wel de eerste gemeente die bestaand beleid voor die groep actief terug wil draaien.

In 2021 werd juist ingezet op sociale acceptatie en veiligheid voor de lhbti+-gemeenschap. Burgemeester Tanja Haseloop-Amsing voerde toen gesprekken met inwoners van Oldebroek over die thema's en de vraag of iedereen in de gemeente zichzelf kan zijn.

De gesprekken leidden tot een plan voor het verbeteren van de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van lhbti+'ers in de gemeente, met actiepunten als het bespreekbaar maken van het onderwerp op scholen en verenigingen en het hijsen van de regenboogvlag bij het gemeentehuis tijdens de jaarlijkse Coming-Outdag.

Haseloop-Amsing is nog steeds burgemeester van de gemeente. Ze zal nu samenwerken met de nieuwe wethouders. Ze zegt dat het hoort bij een democratie, dat er soms plannen zijn die niet altijd voor iedereen "blijmakend" zijn.

Volledig onverwacht is Eva Heijblom vanavond weggestemd als D66-wethouder Cultuur en Mobiliteit in Rotterdam. Een meerderheid van de gemeenteraad koos in haar plaats voor D66-raadslid Joan Nunnely.

De bloemen lagen al klaar voor Heijblom maar zij verliet de raadszaal direct na de verloren stemming, meldt omroep Rijnmond. Zij gaf geen commentaar.

Joan Nunnely oogde overdonderd door de gebeurtenissen. Eerder uitte ze kritiek op de 'witte wethoudersploeg' die Rotterdam zou moeten leiden.

Mooie verrassing

"Ik wist niet dat dit eraan kwam", aldus Nunnely. "Dus het is voor mij ook een mooie verrassing en ik ben trots dat ik vertrouwen krijg van de raad", zegt ze. Of ze dit zag aankomen? "Geen idee."

Het D66-raadslid zegt nu te gaan nadenken of ze wel wethouder wil worden.

De Rotterdamse coalitie van PRO, D66, VVD, Volt en het CDA presenteerde tien kandidaat-wethouders, onder wie Eva Heijblom. Zij was eerder D66-raadslid in Lansingerland en is nu directeur-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Samen met haar gezin zat ze vanavond achterin de raadszaal te wachten op de uitslag van de geheime stemming. Op papieren biljetten brachten de raadsleden hun stem uit. Een groepje raadsleden telde de biljetten. Daaruit bleek dat Heijblom 21 raadsleden achter zich kreeg. Raadslid Joan Nunnely verzamelde twee stemmen meer: 23.

Fractie verdwenen

De gemeenteraadsfractie van D66 heeft nog niet gereageerd. Snel na de benoeming van de andere D66-wethouder, Chantal Zeegers, was de hele fractie uit de raadszaal verdwenen.

Jeroen Postma van PRO reageerde wel. "Ik weet niet precies wat iedereen op het briefje heeft ingevuld, maar wij als fractie hebben afgesproken dat we op alle voorgedragen kandidaat-wethouders stemmen", zei hij. "Want daar hebben we vertrouwen in."

Hij wil nu overleg. "Ik moet het even laten bezinken, net als het college en de coalitie hoe we hiermee verder moeten."

Goed met elkaar praten

Ook de vraag of Nunnely wel wethouder kan worden, ligt daarbij op tafel, zegt Postma. "Ik denk dat we daar nog even heel goed met elkaar over moeten praten."

Feit is dat de vijf partijencoalitie rust op een meerderheid van een zetel in de gemeenteraad. Opgeteld hebben de vijf in totaal 23 van de 45 raadszetels.

Het is mogelijk dat de hele oppositie voor Nunnely heeft gestemd en Nunnely op zichzelf, in totaal 23. Er zijn ook andere scenario's mogelijk, waarbij gemeenteraadsleden van coalitiepartijen op haar hebben gestemd.

Het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam heeft zich schuldig gemaakt aan wanbeheer. Dat heeft de Inspectie van het Onderwijs vastgesteld. Volgens de inspectie heeft de Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), het bestuur van de islamitische middelbare school, jarenlang nagelaten de noodzakelijke maatregelen te nemen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.

Vanwege de ernst van de bevindingen vraagt de inspectie staatssecretaris Tielen in te grijpen.

Zij schrijft aan de Tweede Kamer: "Ik deel de zorgen van de inspectie en beraad mij op vervolgstappen waarbij het belang van de leerlingen voorop zal staan."

De inspectie concludeert dat het bestuur sinds 2022 onvoldoende heeft gedaan om de aanhoudend slechte onderwijskwaliteit te verbeteren. Leerlingen worden daardoor volgens de inspectie "nodeloos en voortdurend" geconfronteerd met onderwijs van onvoldoende kwaliteit.

Slechte resultaten

Uit het onderzoek blijkt dat het bestuur geen systeem heeft om de kwaliteit van het onderwijs te bewaken en te verbeteren. Ook voldoet het niet aan wettelijke eisen voor goed bestuur en intern toezicht. Zo zijn verantwoordelijkheden binnen de organisatie onduidelijk verdeeld, ontbreekt een wettelijk verplicht professioneel statuut voor leraren en functioneert de medezeggenschap volgens de inspectie niet zoals de wet voorschrijft.

Daarnaast heeft het bestuur volgens de inspectie onvoldoende zicht op de eigen organisatie. Zo was het niet op de hoogte van een intern onderzoek waaruit bleek dat een deel van het personeel zich niet altijd veilig voelt en vindt dat zorgen binnen de school onvoldoende serieus worden genomen.

Ook de onderwijsresultaten zijn aanleiding voor grote zorgen. Vooral op de mavo blijven de examenresultaten en slagingspercentages al jaren ver achter bij het landelijk gemiddelde. Zo slaagde de afgelopen drie schooljaren telkens ongeveer 35 procent van de mavoleerlingen, tegenover ruim 91 procent landelijk.

Heel veel verbetering noodzakelijk

De inspectie heeft het bestuur opnieuw meerdere herstelopdrachten gegeven, maar heeft er weinig vertrouwen dat die worden opgevolgd. Volgens de inspectie zijn eerdere verbetertrajecten nauwelijks uitgevoerd en is er na jaren nog altijd geen werkend stelsel van kwaliteitszorg.

In de herstelopdrachten staat onder meer dat de bestuursstructuur moet worden aangepast met een duidelijke scheiding tussen bestuur en intern toezicht en dat de medezeggenschap volgens de wettelijke regels moet worden ingericht.

Ook moet het onderwijs worden verbeterd en moeten meer lessen door bevoegde docenten worden gegeven. De inspectie geeft het schoolbestuur een jaar de tijd om de tekortkomingen te herstellen. Daarna beoordeelt de inspectie of de herstelopdrachten zijn uitgevoerd.

Reactie bestuur: geen wanbeheer

SIO zegt de herstelopdrachten van de inspectie serieus te nemen en erkent dat de kwaliteit van het onderwijs op onderdelen moet verbeteren. De stichting verwerpt echter de conclusie dat sprake is van wanbeheer.

Volgens het bestuur is die conclusie onvoldoende feitelijk en juridisch onderbouwd en baseert de inspectie zich te veel op interpretaties, mondelinge verklaringen en ontbrekende documentatie. De stichting sluit juridische stappen niet uit als de conclusie in stand blijft.

Jarenlange strijd met de overheid

De islamitische school ligt al lange tijd overhoop met de overheid, om verschillende redenen. Het lyceum opende de deuren in 2017, na een jarenlange strijd met de politiek. Toenmalig staatssecretaris Dekker van Onderwijs en de gemeente Amsterdam weigerden de oprichting van de school te subsidiëren, onder meer vanwege radicale uitlatingen van een bestuurder.

In 2019 maakte de Nederlandse staat een brief van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) openbaar, waarin werd gewaarschuwd voor de invloed van salafisten op de school. Dit gebeurde na een bericht van inlichtingendienst AIVD.

In 2022 bestempelde de inspectie het onderwijs als 'zeer zwak'. De kwaliteit van het onderwijs schoot volgens de inspectie tekort.

De school zegt jarenlang imagoschade te hebben geleden door de vijandige opstelling van de overheid. Daardoor zou het bijvoorbeeld moeilijk zijn geweest docenten te werven. In september 2024 kreeg het Haga Lyceum op dit vlak gelijk van de rechter. De rechtbank oordeelde dat de Nederlandse staat een onjuist beeld heeft geschetst van de school, van een radicaalislamitisch bolwerk waar leerlingen werd geleerd zich af te keren van de samenleving.

In Venezuela liggen uitbraken van infectieziekten op de loer na de aardbevingen waarbij vele duizenden mensen dakloos zijn geworden. In de getroffen gebieden is een gebrek aan schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen.

In de zwaar getroffen kustplaats La Guaira nemen ontheemden hun toevlucht tot het strand om zich te wassen en hun behoefte te doen. Een arts zegt tegen kinderrechtenorganisatie Save the Children dat het water hierdoor besmet raakt met huidziekten en oogirritaties tot gevolg.

"Duizenden kinderen verblijven buiten zonder regelmatige toegang tot drinkwater, toiletten of douches, waardoor ze worden blootgesteld aan een tikkende tijdbom van nieuwe gezondheidsrisico's.", zegt Fatima Andraca, de Venezolaanse Save the Children-directeur.

'Een of twee toiletten'

In sommige geïmproviseerde opvangcentra zijn volgens Save the Children maar één of twee toiletten beschikbaar voor honderden daklozen. Deze toiletten zijn volgens de kinderrechtenorganisatie soms ook nog eens beschadigd door de aardbevingen.

De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO), onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie, noemt gebrek aan schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen een van de grootste gezondheidsrisico's. Daarnaast zijn er zorgen over overbevolkte opvangcentra en de verminderde toegang tot reguliere zorg, zegt directeur Jarbas Barbosa.

Barbosa benadrukt dat de toegang tot vaccinaties prioriteit heeft. Vooral in opvangcentra lopen mensen groot risico op infectieziekten. De PAHO werkt samen met het Venezolaanse ministerie van Volksgezondheid om eventuele uitbraken van luchtweginfecties of aandoeningen aan het spijsverteringsstelsel op te sporen.

Na de hevige aardbevingen werden grootschalige zoekacties op touw gezet om mensen onder het puin te bevrijden:

Venezuela werd op 24 juni kort na elkaar getroffen door twee bevingen met een kracht van 7,2 en een kracht van 7,5. Het dodental is opgelopen naar 3811. Ook zijn er ruim 16.000 gewonden en zijn bijna 18.000 mensen dakloos geraakt.

Intussen zijn in kustplaats La Guaira driehonderd slachtoffers begraven zonder dat ze zijn geïdentificeerd, meldt de PAHO. Mogelijk krijgen nabestaanden later wel te horen waar hun geliefden zijn begraven. De Venezolaanse forensische dienst bewaart genetisch materiaal om identificatie mogelijk te maken.

De Tilburgse wijkagent Erwin van E. (62), die wordt verdacht van het doorspelen van vertrouwelijke informatie uit politiesystemen, komt morgen voorlopig op vrije voeten. Ook de voorlopige hechtenis van zijn vriendin Kaylee van O. (24) is geschorst.

Dat heeft de rechtbank vandaag besloten nadat Van E. de rechtbank ervan had overtuigd dat er in de gevangenis in Krimpen aan den IJssel een aanslag op zijn leven werd beraamd, meldt Omroep Brabant. "Buiten loop ik geen gevaar meer, maar binnen wel", zei hij.

Van E. werkt sinds 1984 bij de politie. Hij staat in Tilburg bekend als de 'vlogger'. Op het Instagramaccount van wijkagenten Tilburg Centrum Noord-West gaf hij zijn volgers dagelijks een inkijkje in zijn werk. Hij deelde regelmatig beelden van zijn diensten en de incidenten waarbij hij hulp verleende.

1400 kilo cocaïne

Begin dit jaar werd hij samen met Van O. vastgezet. Hij zou tussen 2023 en 2026 vertrouwelijke informatie hebben opgezocht over een gestolen partij van 1400 kilo cocaïne, ontvoeringen in Hoofddorp en Waalwijk en een explosie bij een huis in Goirle.

Van die informatie zou Van E. screenshots en aantekeningen hebben gemaakt. Zijn vriendin speelde ze volgens het Openbaar Ministerie door aan criminelen.

Het stel zat aanvankelijk in beperkingen. De twee mochten alleen contact hebben met hun advocaten en konden elkaar niet spreken. Tijdens de zitting in de rechtbank werd duidelijk dat daar later verandering in kwam. Via een speciale belregeling konden de twee, van wie tijdens deze zitting ook bleek dat ze verloofd zijn, contact met elkaar hebben.

Gespannen sfeer

In de gevangenis in Krimpen aan den IJssel waar Van E. vastzat hing een gespannen sfeer sinds zijn komst, vertelde de agent vandaag aan de rechtbank. "Medewerkers van de gevangenis zeggen tegen mij: dit hebben we nog nooit meegemaakt met een politieman, alleen bij pedofielen die vastzitten", aldus Van E..

Uit voorzorg werd hij binnen de gevangenis overgeplaatst. Bij een zoekactie werd een zelfgemaakt mes gevonden. "Ik ben geschrokken dat het zo ver gaat", zei de politieman.

"Het maakt dat detentie voor u meer belastend is dan voor een gemiddelde verdachte", concludeerde de rechtbank. Daarna werd besloten dat hij samen met zijn verloofde voorlopig vrijkomt - in juridische taal: het voorarrest van de twee is geschorst.

Meldplicht

Aan de schorsing zijn voorwaarden verbonden. Zo moeten beide verdachten aanwezig zijn bij komende zittingen en krijgen ze een meldplicht bij de reclassering. Ook is hun een contactverbod met slachtoffers opgelegd. Voor Van O. geldt een verbod op kansspelen. Zij moet meewerken aan een persoonlijkheidsonderzoek.

Of ze samen naar huis terugkeren, is onduidelijk. Advocaat Jan-Hein Kuijpers liet wel weten dat Van E. overweegt zijn huis in Tilburg te verkopen. Volgens de advocaat heeft de wijkagent behoefte aan meer privacy.

De volgende zitting vindt na de zomer plaats. De datum is nog niet bekend.

Oekraïne heeft de afgelopen dagen de aanvallen op Russische schepen bij de bezette Krim opgevoerd. Volgens het Oekraïense leger zijn in de nacht van woensdag op donderdag twaalf Russische tankers geraakt in de Zee van Azov.

De Zee van Azov is een binnenzee die via de Straat van Kertsj verbonden is met de Zwarte Zee.

Het Oekraïense leger heeft beelden van de aanval naar buiten gebracht. De locatie en de datum waarop de beelden zijn gemaakt konden niet worden vastgesteld:

De Oekraïense generale staf meldt dat de schepen werden gebruikt voor het bevoorraden van Russische troepen en voor het vervoer van olie en olieproducten. Ook een sleepboot en een vrachtschip zouden zijn getroffen.

Aanvallen op energie-infrastructuur

Volgens het Oekraïense ministerie van Defensie zijn in de afgelopen vier dagen 36 schepen geraakt in de Zee van Azov en de Zwarte Zee. Het zou onder meer gaan om 32 tankers van de Russische "schaduwvloot", schepen die volgens Kyiv worden gebruikt om olie te vervoeren en internationale sancties te omzeilen.

De gouverneur van de Russische regio Rostov bevestigde eerder dat twee tankers in de Zee van Azov waren aangevallen door Oekraïense drones. Moskou heeft verder geen uitgebreide reactie gegeven op de aanvallen.

De aanvallen maken deel uit van een bredere Oekraïense campagne tegen Russische logistieke en energie-infrastructuur rond de Krim. Oekraïne heeft de afgelopen weken ook Russische olieraffinaderijen en brandstofopslagplaatsen aangevallen.

Brandstofproblemen

Uit analyse van satellietbeelden door BBC Verify blijkt dat het aantal tankers rond de haven van Kertsj na eerdere Oekraïense aanvallen is afgenomen. Op beelden is ook rookontwikkeling bij een schip te zien die mogelijk verband houdt met een van de aanvallen.

De aanvallen komen op een moment dat Rusland kampt met brandstofproblemen. Op verschillende plekken in het land zijn bij tankstations lange rijen gezien van automobilisten. De aanvallen op raffinaderijen en transportverbindingen dragen bij aan tekorten in verschillende Russische regio's en op de Krim.

Het begrip werd al flink opgerekt, maar de wapenstilstand tussen de VS en Iran ligt deze week echt even in de prullenbak. Amerika bombardeerde gisteren en afgelopen nacht ruim 170 plekken in Iran. Het Iraanse leger lanceerde raketten en drones richting buurlanden waar militairen van de VS zijn gestationeerd.

"Het is tuig. Het zijn zieke mensen", zei president Trump gisteren over het Iraanse regime. Wat hem betreft is het bestand voorbij en zijn verdere onderhandelingen "tijdverspilling".

Vanuit Teheran werd het einde van de wapenstilstand niet bevestigd. Gematigde functionarissen riepen op tot verdere dialoog, terwijl Iraanse haviken strijdlustige taal uitslaan.

Chaos

Het voelt een beetje als de film Groundhog Day, waarin de hoofdpersoon steeds dezelfde dag herbeleeft. "Er is al lange tijd een patroon van escalatie en vervolgens de-escalatie", zegt Midden-Oostenexpert Kawa Hassan van denktank Stimson Center. Hij beargumenteert dat in de regio inmiddels zo veel rode lijnen zijn overschreden dat afspraken nauwelijks nog iets waard lijken. "En dan krijg je deze chaos."

Maandag en dinsdag werden drie commerciële schepen in de Straat van Hormuz beschoten. De tankers werden aangevallen door Iraanse strijdkrachten met raketten en drones. De VS sprak van onrechtvaardige agressie tegen de burgerscheepvaart en reageerde met bombardementen, de zwaarste sinds de wapenstilstand drie weken geleden inging.

Vingerwijzen

"Het is belangrijk om te vermelden dat vanuit Iraans perspectief juist was gereageerd op Amerikaanse schendingen van het memorandum", zegt Irankenner Ali Vaez (International Crisis Group). In het zogenoemde memorandum of understanding (MOU) staan de voorlopige afspraken tussen Iran en de VS.

Het lastige is dat de tekst bewust vaag is gehouden waardoor de twee landen een eigen interpretatie hebben van wat wel of niet is toegestaan.

Vaez: "De Iraniërs vrezen dat de VS de wapenstilstand gebruikt om Irans grip op de Straat van Hormuz af te breken. Maar ze willen die troef niet opgeven voordat er een definitief akkoord is gesloten. Daarom heeft Iran die schepen aangevallen."

Het is maar de vraag of de aanval op de tankers intern goed gecoördineerd was, zegt Irankenner Babak Rezaeedaryakenari van de Universiteit Leiden. "Het is mogelijk dat delen van de Iraanse Revolutionaire Garde zonder volledige afstemming met de politieke leiding hebben gehandeld."

Met de liquidatie van ayatollah Khamenei is het bestuur van Iran sterk gefragmenteerd geraakt, legt hij uit. Er zijn spanningen tussen de pragmatische tak van het regime en de haviken. "De aanval op de schepen is voor mij een teken dat de coördinatie er alleen maar slechter op zal worden."

Meer over de zesdaagse uitvaart van Khamenei:

Het lag voor de hand dat Trump hard zou reageren op de beschieting van de schepen in de Straat van Hormuz. "Het is heel duidelijk dat hij gefrustreerd is", zegt Hassan. Hij denkt dat hardliners in Iran kijken hoever ze kunnen gaan, en zich gesterkt voelen door de voor Iran gunstige voorwaarden in het MOU. "De grote vraag is of de Iraniërs met deze aanval hun hand hebben overspeeld."

Washington noch Iran heeft belang bij hervatting van de grootschalige oorlog. Daar zijn de drie experts het over eens. Ze verwachten dat er opnieuw escalaties komen, maar dat de twee vijanden toch zullen proberen de strijd beperkt te houden.

Verder onderhandelen is onvermijdelijk volgens Hassan. De kans lijkt klein dat Iran en de VS het op cruciale punten definitief eens kunnen worden, maar "er is momenteel geen alternatief voor het MOU."

'Steeds harder terugslaan'

Rezaeedaryakenari: "Het schenden van een wapenstilstand is niets nieuws. Maar wat we zien is dat de VS steeds weer harder terugslaat, zeker nu burgerschepen zijn aangevallen." Hij sluit niet uit dat Trump, na de tussentijdse verkiezingen in november, in het uiterste geval zelfs overgaat tot een militaire inval in Iran. Het uitschakelen van de doelwitten die nu worden aangevallen zou zo'n aanval in ieder geval makkelijker maken.

"Ik verwacht dat we voorlopig in grijs gebied blijven zitten", zegt Vaez. "Het MOU zal halfslachtig worden uitgevoerd, met alle verwarring van dien." Hij benadrukt dat een zware heropleving van de strijd altijd op de loer ligt. "Trump is berucht om zijn ongeduld in zowel oorlog als diplomatie."

Een meisje van 4 is door de hond uit haar gezin doodgebeten. Het ongeluk gebeurde in Drosa, een plaats in deelstaat Saksen-Anhalt in het oosten van Duitsland.

Volgens de politie speelde het meisje met de hond in een appartement toen hij haar aanviel. Het gaat vermoedelijk om een Amerikaanse staffordshireterriër, een hondenras dat bekendstaat om zijn gespierde bouw.

Aanwezigen hebben geprobeerd de hond en het meisje uit elkaar te halen, maar zij konden niet voorkomen dat de kleuter ernstige verwondingen opliep. Een toegesnelde arts heeft ter plekke haar dood vastgesteld.

De hond is naar een dierenasiel gebracht. Wat er met het dier gaat gebeuren heeft de politie niet bekendgemaakt.

Eerder bijtincident

De politie is een onderzoek begonnen naar de rol van de 32-jarige moeder van het meisje en een 30-jarige kennis. De vraag is of zij de aanval hadden kunnen voorkomen.

De burgemeester van Östernienburger Land, waar Drosa onder valt, zei tegen een regionale omroep dat de hond van het gezin al eens eerder bij een bijtincident betrokken was, maar dat het dier de 'temperamentstest' daarna had doorstaan.

De politie heeft dinsdag drie verdachten aangehouden in een onderzoek naar de voorbereiding van een liquidatie. Eerder werden in dezelfde zaak al drie andere verdachten opgepakt, onder wie twee jonge Scandinaviërs. Het lijkt te gaan om een moord op bestelling.

Het onderzoek begon na een melding dat zich mogelijk personen met een vuurwapen bevonden in een hotel in Amsterdam. In een hotelkamer werden handvuurwapens en een aanzienlijke hoeveelheid munitie gevonden, meldt de politie. De twee Scandinaviërs werden aangehouden voor het bezit van de wapens.

Uit vervolgonderzoek bleek volgens de politie dat de vuurwapens verband hielden met de voorbereiding van een liquidatie. Nog diezelfde dag werd een 25-jarige man uit Utrecht aangehouden.

In het verdere onderzoek kwamen meer verdachten in beeld. Afgelopen dinsdag werden drie jongemannen van 18 jaar aangehouden, uit Sassenheim, Hoofddorp en Amsterdam.

De politie maakt geen verdere details bekend over de identiteit of achtergrond van de twee Scandinavische verdachten, behalve dat de één 19 en de ander minderjarig is. Ook wil de politie niet zeggen uit welke landen de twee afkomstig zijn. Wel is bekendgemaakt dat zij niet uit hetzelfde land komen.

Een woordvoerder van de Landelijke Eenheid zegt dat de rol van de aangehouden verdachten nog wordt onderzocht.

Politie waarschuwde doelwit

NU.nl schrijft op basis van ingeziene processtukken dat het gaat om een Zweedse (16 jaar) en een Noorse (19) verdachte. Ze zouden kort voor hun aanhouding naar Nederland zijn gekomen. Op telefoons is informatie gevonden die volgens het onderzoek wijst op de voorbereiding van een liquidatie.

Ook zou uit het dossier blijken dat het mogelijke doelwit van de aanslag in Amsterdam werd geobserveerd. De identiteit van die persoon is niet openbaar gemaakt. Het doelwit zou door de politie zijn gewaarschuwd en zou hebben aangegeven al langer rekening te houden met een dreiging. Volgens het dossier zou de mogelijke liquidatie verband houden met een conflict in het criminele milieu.

De politie bevestigt dat de informatie van NU.nl over dezelfde zaak gaat, maar wil niet inhoudelijk reageren op de details uit de rechtbankstukken.

Zweedse verdachten in Nederland

De politie verwijst naar het fenomeen Violence as a Service. Daarbij worden jongeren via sociale media geronseld om gewelddadige opdrachten uit te voeren, vaak buiten hun eigen land. Volgens de politie is deze ontwikkeling al langer zichtbaar in Scandinavië en verspreidt het fenomeen zich ook naar andere Europese landen.

De Amsterdamse zaak is niet de eerste keer dat jonge Scandinavische verdachten in Nederland in verband worden gebracht met zwaar geweld. Eerder werden bij de dodelijke schietpartij in Oosterhout drie Zweedse verdachten aangehouden, en bij de beschieting bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn kwam een jonge Zweedse verdachte in beeld.

Straf in Zweden

NU.nl meldt dat de rechtbank in Amsterdam eind juni besloot dat de Noorse verdachte en de 25-jarige man uit Utrecht nog zeker drie maanden vast blijven zitten.

De zaak van de minderjarige Zweedse verdachte wordt vanwege zijn leeftijd apart en achter gesloten deuren behandeld. Zijn advocaat wil geen mededelingen doen over de inhoud van de zaak. Bij een eventuele veroordeling is het de bedoeling dat hij zijn straf in Zweden kan uitzitten.

Tot verbazing van kunstkenners is het Groninger Museum bezig om een enorm glazen kunstwerk van de Amerikaanse artiest Dale Chihuly weg te halen. De Grand Stairwell Installation krijgt een nieuwe plek in de Universiteitsbibliotheek (UB) in de binnenstad.

"Deze verhuizing stelt het werk van Chihuly in staat een geheel nieuw publiek te bereiken", aldus artistiek directeur Roos Gortzak van het museum bij RTV Noord. "Dat gebeurt in een ruimte die dezelfde kwaliteiten van licht en beweging op een andere manier tot leven brengt."

Anderen, onder wie voormalig Groninger Museum-directeur Andreas Blühm, zijn minder enthousiast. Zij wijzen erop dat de verplaatsing van de zeventig rode, oranje en gele glazen sculpturen waarschijnlijk duur en bepaald niet eenvoudig is.

Elk glazen sculptuur heeft een gewicht van tussen de acht en vijftien kilo. Bij een verhuizing breekt zo een stukje af, is de vrees.

"Als ik er nu nog had gezeten, had ik het onvoorwaardelijk laten hangen waar het hing", aldus voormalig directeur Blühm.

Bijna een miljoen

De Grand Stairwell Installation werd in 2019 door het Groninger Museum voor bijna een miljoen euro aangeschaft. Het ging om de duurste aankoop ooit door het museum, mede mogelijk gemaakt door gerenommeerde geldschieters zoals het Mondriaanfonds en de Vereniging Rembrandt.

Blühm, toen nog directeur, vertelde in 2019 dat Grand Stairwell Installation speciaal was gemaakt was voor de trapzaal van het Groninger Museum. "Alle bezoekers zeiden: Wow, wat fantastisch! Ze schreven in het gastenboek: Jullie moeten dit houden", aldus Blühm toen. "Dit werk kan ook niet in het depot, dit blijft hier."

Ontmanteling

Maar zes jaar later is de ontmanteling afgelopen maandag begonnen. De kunstenaar zelf is op de hoogte gesteld, wat die ervan vindt is niet bekend. Binnenkort begint de daadwerkelijke verhuizing naar de UB.

Wat de verhuizing kost, wordt niet bekendgemaakt. "Omdat de voorwaarden van de overeenkomst nog worden afgerond, kunnen we (het Groninger Museum en de Rijksuniversiteit Groningen) nog geen details vrijgeven", laat het museum weten.

Hartje binnenstad

De bieb zegt dat er vooral een inhoudelijke reden is voor de nieuwe locatie, direct achter de Grote Markt in hartje binnenstad. "'Dankzij de glazen gevel van deze locatie kan het kunstwerk de interactie aangaan met de buitenwereld, een dialoog tussen natuur en cultuur die centraal staat in het werk van Chihuly", aldus de UB in een schriftelijke reactie.

"Wij zijn vereerd dit werk in ons gebouw te mogen verwelkomen", voegt UB-directeur Marjolein Nieboer daar mondeling aan toe. "Waar het dagelijks gratis te zien zal zijn voor vele studenten en bezoekers, en onderdeel wordt van zowel onderzoek als het dagelijks leven in de bibliotheek."

Trappenhal

Blühm vraagt zich vooral af wát bezoekers straks in de UB te zien krijgen. "Het is wat we in goed Nederlands een site-specific kunstwerk noemen: het reageert op de architectuur van de ruimte. Chihuly heeft het specifiek ontworpen om de hoogte en het licht van onze trappenhal in het museum te benutten."

De kunstenaar bouwde de installatie aanvankelijk als proefopstelling in zijn studio in Seattle. Daarna reisde zijn gespecialiseerde team naar Groningen om het werk definitief te plaatsen. Voor de nieuwe locatie moet de compositie dan ook opnieuw worden ontworpen, zegt Blühm.

Op een rijtje

"Al die losse onderdelen moeten compositorisch opnieuw worden gerangschikt. Dat is echt hogere kunst; dat kunnen wij als museumstaf niet zelf bepalen. Als ik ze zelf zou moeten ophangen, zette ik ze waarschijnlijk braaf op een rijtje. Maar dan is het geen echte, dynamische Chihuly meer."

Leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) die vanwege code rood hun mondeling examen niet konden doen, kunnen toch beginnen met hun vervolgopleiding. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) wil niet dat leerlingen niet aan een vervolgopleiding kunnen beginnen, omdat ze buiten hun schuld het vereiste diploma nog niet op zak hebben.

De staatssecretaris heeft alle 300 vso-leerlingen en hun ouders een brief gestuurd waarin staat wat er geregeld is om de teleurstellende situatie enigszins te verzachten.

Op vrijdag 26 juni was het zo warm dat code rood werd afgekondigd: iedereen kreeg het advies alleen naar buiten te gaan als het strikt noodzakelijk was en zoveel mogelijk verkoeling te zoeken. Het College van Toetsen en Examens (CvTE) en het ministerie bliezen de geplande examens af, omdat "een veilige examendag niet kon worden gegarandeerd."

Teleurstelling

Leerlingen maakten zich zorgen over hun vervolgopleiding en de examendatum. Ze wilden niet de hele zomer in de stress zitten over examens die nog ingehaald moeten worden. Tielen schrijft aan de leerlingen: "We begrijpen dat dit voor jou een grote teleurstelling is. Je hebt je voorbereid op je examen en wilt weten waar je aan toe bent."

Inmiddels zijn alle uitgestelde examens ingepland en hebben scholen de leerlingen de data laten weten. Die zijn in juli of augustus, afhankelijk van de scholen. Volgens Tielen geprobeerd de inhaalmomenten "zo snel mogelijk" in te plannen vanwege de eventuele vervolgopleiding.

Daar zit namelijk een knellend punt. Als een leerling een herexamen moet doen, bestaat de kans dat het diploma pas rond 31 augustus gehaald is.

De staatssecretaris heeft nu ervoor gezorgd dat mbo- en hbo-scholen en universiteiten hier rekening mee gaan houden. De gedupeerde leerlingen mogen al starten met hun vervolgopleiding en later - maar wel voor eind september - hun diploma laten zien. Als iemand het toch niet haalt, kan die leerling niet blijven, zo blijkt ook uit de brief.

"Er was veel bloed, paniek en vooral een grote bezorgdheid om de zwaargewonden." Afgelopen zondagochtend waren veertien wielrenners betrokken bij een ernstig wielerongeluk op de Zeelandbrug boven de Oosterschelde. De VRT sprak met twee renners.

Bij het ongeluk reed de eerste fietser van een groep Belgische wielrenners tegen een koord, en liep daarbij ernstige snijwonden op aan de arm en hals. Vervolgens kwamen meerdere renners achter hem ten val.

De Vlaamse omroep sprak met Ardo Aerden, hij brak bij de val zijn sleutelbeen. Volgens hem bleef het koord haken aan de fietshelm van de eerste renner. Na de valpartij wilden renners het koord losmaken van de helm. Maar een busje veroorzaakte op dat moment nog meer ellende.

Busje

"Toen we het touw wilden losmaken, heeft een aankomend busje op de brug het touw geraakt en schoot dat door de spanning opnieuw weg", zegt Aerden. "Dat heeft nog bij een heel aantal andere fietsvrienden diepe snijwonden veroorzaakt."

Meerdere fietsers van de groep raakten zwaargewond. De VRT sprak ook met wielrenner Stijn Delcroix. Hij zegt dat er op het moment van het ongeluk toevallig een ambulance langsreed, waardoor eerste hulp kon worden geboden. Daarna kwamen ook andere hulpdiensten ter plaatse.

In totaal moesten vijf slachtoffers naar het ziekenhuis, anderen moesten worden verzorgd bij een huisartsenpost. Delcroix zegt dat sprake was van "bijzonder heftige taferelen".

Politie zoekt getuigen

De politie doet onderzoek naar hoe het ongeluk kon gebeuren. Het is niet duidelijk of het koord, of het touw, los over de weg hing, gespannen was of op de weg lag. Het is ook niet duidelijk of sprake is van opzet. Mogelijk gaat het om een koord van een grote vlieger of kite, blijkt uit de eerste bevindingen van de politie.

De politie is op zoek naar getuigen die voorafgaand aan het ongeluk een koord hebben gezien in de omgeving van het fietspad. Ook willen zij graag in contact komen met de bestuurder van het busje, dat waarschijnlijk ook in het koord is gereden.

"We wilden er eigenlijk niet te veel ruchtbaarheid aan geven", zegt wielrenner Aerden. Maar door met media in gesprek te gaan hoopt hij dat de politie de bestuurder van het busje makkelijker kan vinden. "Of dat andere getuigen zich melden die meer informatie hebben, want het ging allemaal heel snel."

Inmiddels zijn alle wielrenners weer thuis. "Iedereen maakt het intussen goed. We zijn allemaal nog wel heel erg onder de indruk. Voor de mensen met de diepe snijwonden wacht een lange revalidatie", zegt Aerden.

De Vierdaagse voortaan in januari? Net als veel andere evenementen worstelt ook de organisatie van de Nijmeegse Vierdaagse met de hitte. Marsleider Henny Sackers speelde vandaag in een interview met de Gelderlander met het idee om het populaire wandelevenement dan maar naar een kouder moment in het jaar te verplaatsen, maar voor dat idee gingen de handen bepaald niet op elkaar.

"Als iedereen proefballonnetjes oplaat geeft dat alleen maar onrust", zegt Hubert Bruls daarover, twaalf dagen voor de start van de Vierdaagseweek, waar dit jaar 47.000 wandelaars aan meedoen. De Nijmeegse burgemeester ziet een verplaatsing van het evenement niet voor zich. Dat betekent volgens hem "einde evenement en helemaal opnieuw beginnen".

Al was het maar omdat de organisatie afhankelijk is van duizenden vrijwilligers. "Hoe kan je die in januari op de been brengen?", is de vraag van de burgemeester. "Er moet heel wat water door de Waal stromen voor je het evenement kan gaan verplaatsen."

'Mensen groeien ermee op'

Ook de voorzitter van de Stichting Vierdaagsefeesten voelt er weinig voor om het evenement te verplaatsen naar een koudere periode. De Vierdaagse start nu altijd aan het begin van de zomervakantie, op de derde dinsdag van juli. "Mensen houden er rekening mee", zegt voorzitter Joris Bouwmeister. "Mensen groeien ermee op. Dat heb je niet zomaar veranderd."

Marsleider Sackers krabbelde vanmiddag enigszins terug. Verplaatsing naar een koudere periode is volgens hem "nu niet aan de orde". Pas als het evenement meerdere jaren achter elkaar niet door kan gaan vanwege extreem weer, is dat volgens hem mogelijk wel een optie.

Overlijdens eerdere editie

Extreme warmte leidde bij eerdere edities tot problemen bij wandelaars, zoals hitteberoertes. Twintig jaar geleden overleden zelfs twee deelnemers. "Een tragische gebeurtenis", blikt Bouwmeister van de Stichting Vierdaagsefeesten terug. Na de overlijdensgevallen in 2006 ging de rest van het evenement niet door.

Tijdens andere hete zomers nam de organisatie maatregelen, zoals inkorting van de route, wandelaars langer de tijd geven of vroeger beginnen, legt Bruls uit. In 2022 liepen deelnemers niet vier maar drie dagen vanwege de warmte.

Of dat soort maatregelen dit jaar aan de orde zijn, is nog niet te zeggen. Maar toen het vorige maand 40 graden was in Nederland maakte Sackers zich wel even zorgen om de editie van deze zomer.

'Zwembadjes voor het podium'

Mocht het tijdens de Vierdaagse opnieuw bloedheet worden, dan zijn er oplossingen voorhanden, zeggen de gemeente en de organisatie. Bij extreme hitte moeten de marsen misschien worden aangepast.

Ingrijpen bij het wandelevenement betekent niet automatisch dat ook de feesten eromheen worden aangepast, benadrukt burgemeester Bruls. "Een wandelevenement waar een topprestatie wordt geleverd is iets anders dan de feesten", zegt Bruls. De burgemeester grapt dat er misschien wel opblaaszwembadjes voor de podia kunnen worden opgezet om verkoeling te bieden aan feestvierende bezoekers.

Een team van experts zal zich de komende dagen gaan buigen over de vraag of er maatregelen nodig zijn vanwege het weer. Dat team met onder meer een meteoroloog, inspanningsfysioloog en sportpsycholoog geeft de organisatie ieder jaar advies over het weer.

Wat de experts voor deze editie, die 21 juli begint, adviseren is nog niet duidelijk, zegt Sackers. "Een glazen bol heb ik niet. Ook niet over het weer in de Vierdaagseweek. We zullen de voorspelling moeten afwachten."

Bekijk hier een overzicht van meer dan honderd jaar Vierdaagse:

Het dodental als gevolg van de mazelenuitbraak in Bangladesh is fors opgelopen. Sinds halverwege maart zijn bijna 750 kinderen overleden die mazelen hadden of symptomen van de besmettelijke infectieziekte vertoonden, meldt het Bengaalse ministerie van Volksgezondheid.

Het werkelijke dodental ligt volgens Unicef waarschijnlijk nog hoger. Zo zijn ziekenhuizen overbelast en is het moeilijk om alle gegevens te verzamelen, zegt de VN-kinderrechtenorganisatie tegen de BBC.

In het Zuid-Aziatische land met ruim 170 miljoen inwoners is het aantal verdachte gevallen in de afgelopen maanden opgelopen tot ruim 100.000. Bij ruim 13.000 patiënten is een mazelenbesmetting vastgesteld. Vooral kinderen onder de 5 jaar worden getroffen, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

'Nog nooit zo'n uitbraak gezien'

De BBC sprak met een kinderarts die zegt nog nooit zo'n grote uitbraak gezien te hebben. De Britse omroep beschrijft dat er in een ziekenhuis tientallen gezinnen door een tekort aan bedden op de gang liggen. In 32 kamers liggen bijna 130 patiënten.

De regering van Bangladesh begon vanwege de uitbraak in april met de WHO en Unicef een noodvaccinatiecampagne tegen mazelen en rodehond onder jonge kinderen.

Wat is mazelen?

Mazelen is een zeer besmettelijke infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Een mazeleninfectie verloopt meestal mild, maar er kunnen ernstige complicaties optreden en de patiënt kan eraan overlijden. Uit cijfers van de WHO blijkt dat er in 2024 wereldwijd ongeveer 95.000 mensen overleden aan mazelen, met name kinderen onder de 5 jaar.

In Nederland kregen vorig jaar ruim vijfhonderd mensen mazelen, vooral kinderen op basisscholen waar weinig leerlingen gevaccineerd waren. In Marokko was dat jaar een mazelenepidemie. De vaccinatiegraad voor bof, mazelen, rodehond (BMR) lag in 2025 net als in 2024 onder de 90 procent. Tot begin juni dit jaar stond het aantal meldingen van mazelen op acht.

Hoewel Bangladesh een vaccinatiegraad van ruim 90 procent had tegen de mazelen, kampt het nu met een enorme terugval waar meerdere redenen aan ten grondslag liggen. In het land krijgen kinderen van 9 en 15 maanden oud een vaccinatie en daarnaast zijn er ongeveer om de vier jaar landelijke inhaalcampagnes.

Maar sinds 2020 zijn er vanwege de uitbraak van het coronavirus en daaropvolgend de politieke onrust in het land geen inhaalcampagnes meer geweest.

Na wekenlange studentenprotesten stapte de Bengaalse premier Sheikh Hasina na jaren aan de macht te zijn geweest in de zomer van 2024 op. Bij de protesten kwamen 1400 demonstranten om het leven. Muhammad Yunus ging daarna de interim-regering van Bangladesh leiden. Zijn regering besloot om niet langer vaccins via Unicef in te kopen, met landelijke tekorten als gevolg.

Unicef zei eerder dat een uitbraak vaak het gevolg is van een optelsom". "Zelfs kleine onderbrekingen (in vaccinatieprogramma's, red.) kunnen met de tijd leiden tot problemen met de vaccinatiegraad."

Een 34-jarige man uit Vlaardingen is veroordeeld tot 27,5 jaar cel voor moord en poging tot moord. Hij ontkent het, maar volgens de rechtbank staat vast dat hij in september 2024 twee mannen van dichtbij neerschoot op een landweggetje bij Ritthem. Een 28-jarige man uit Goes overleed, het andere slachtoffer raakte zwaargewond.

Een liquidatie op klaarlichte dag, zo noemde de rechtbank de schietpartij bij de uitspraak vandaag, meldt Omroep Zeeland. "Een kille, professionele liquidatie" die vermoedelijk volgde op een ruzie over drugs.

Waarschijnlijk draaide het conflict om een grote partij crystal meth die zou zijn onderschept. Maar daarover hielden alle betrokken hun lippen stijf op elkaar.

Weggelokt

Niet alleen het motief is nooit duidelijk geworden, ook over wat er precies is gebeurd bestaat al meer dan anderhalf jaar onduidelijkheid. Het staat slechts vast dat de twee slachtoffers op 5 september 2024 in een auto op weg waren naar een afspraak. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) werden zij naar een afgelegen stuk in het buitengebied van Vlissingen, bij het dorpje Ritthem, gelokt.

Toen het eerste slachtoffer daar uitstapte, loste de nu veroordeelde één dodelijk schot op het slachtoffer. Vervolgens schoot hij of een medeverdachte nog een keer op hem. Daarnaast werd met volautomatische wapens op het tweede slachtoffer geschoten. Hij vluchtte en werd daarbij door meerdere kogels geraakt. Drie kwartier later troffen wandelaars de man zwaargewond aan. Hij overleefde ternauwernood.

Bewijs

Twee maanden na de liquidatie werd in Goes de auto aangetroffen waarin de Vlaardinger en mededader zouden zijn gevlucht. Hierin zijn onder andere vuurwapens aangetroffen die gebruikt waren bij de schietpartij. Ook lag er in de auto een regenjas, met daarop het DNA van de verdachte.

Beide mannen werden opgepakt, maar de medeverdachte werd vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs.

Bij het natrekken van de reisbewegingen van de 34-jarige man uit Vlaardingen, bleek volgens het OM dat hij anderhalve dag voor het schietincident vanuit Mexico naar Brussel was gevlogen en enkele uren na de liquidatie alweer terug in het vliegtuig naar Mexico zat.

In Mexico leidde de man uit Vlaardingen een soort tweede leven, vertelde hij tijdens de rechtszitting. "Ik verbleef vaak in Mexico bij een goede vriend. Hij schoof me vaak geld toe", aldus de verdachte. "In Nederland gebruikte ik veel coke en alcohol, maar zodra ik in Mexico was, deed ik dat niet. Dan trainde ik veel in de sportschool."

Verjaardag moeder

De verjaardag van zijn moeder, op 4 september 2024, was volgens de Vlaardinger reden om naar Nederland te komen. Maar na zijn aankomst was hij zo aan het "hoeren, snoeren, snuiven en drinken" dat hij die verjaardag miste, verklaarde hij zelf. In de avond van 5 september vloog hij weer richting Mexico.

Vraag was wat hij in de tussentijd deed; dat wil zeggen op 5 september 2024 rond het middaguur, op het moment van de aanslag.

Bewijs

Zelf hield verdachte zich op de vlakte over wat hij gedaan had. "Het gaat wel over Mexicanen in deze zaak. Bovendien is het aan u om te bewijzen dat ik schuldig ben", aldus de 34-jarige man tijdens de rechtszitting. "Het is niet aan mij om te bewijzen dat ik onschuldig ben."

Wel zei hij dat de vondst van zijn DNA op een van de wapens niet per se betekende dat hij iets met de schietpartij te maken had. "Ik heb vaker vuurwapens vast gehad in mijn leven, DNA is overdraagbaar."

Maar de rechtbank wees vandaag op zijn DNA op de regenjas en verklaringen van getuigen. Zo zag een aantal mensen dat hij de vluchtauto in Goes parkeerde.

Voorverkenning

In de uitspraak sprak de rechtbank van een vooropgezet plan tot liquidatie. De man had onder andere een voorverkenning gedaan van het gebied en de slachtoffers werden naar die afgelegen plek gelokt.

De rechtbank wilde eigenlijk een celstraf van 30 jaar opleggen, maar dat kon niet omdat de man vorig jaar al tot 2,5 jaar cel is veroordeeld voor het opzetten van een cocaïnewasserij en anders boven het maximum van 30 jaar zou uitkomen.

Bij een brand in een schoenfabriek in het zuidoosten van China zijn volgens staatsmedia zeker 28 mensen omgekomen.

De brand in de stad Jinjiang in de provincie Fujian ontstond rond het middaguur. Volgens persbureau Reuters is op beelden van de staatsmedia te zien hoe de vlammen uit de grote fabriek sloegen en een dikke zwarte rookwolk in de lucht hing. Ook leken mensen vast te zitten op het dak. Na uren blussen is de brand inmiddels onder controle.

Toen de brand uitbrak waren 237 fabrieksarbeiders en twee bezoekers aanwezig in het pand. De hulpdiensten hebben 213 mensen uit het brandende pand kunnen halen, van wie twee in het ziekenhuis zijn overleden. Later zijn 26 mensen dood teruggevonden in de fabriek.

President Xi Jinping heeft volgens staatsmedia gezegd dat "verantwoordelijken streng ter verantwoording moeten worden geroepen".

Schoenenhoofdstad

Volgens eerste berichten is de brand ontstaan op de begane grond van de fabriek. De brand kon zich snel verspreiden doordat daar veel licht ontvlambaar materiaal lag opgeslagen voor het maken van schoenen.

Een functionaris van de brandweer zei tegen staatsomroep CCTV dat schoenonderdelen in de trappenhuizen lagen opgestapeld waardoor het veel moeilijker was om bij de brand te komen en te blussen.

Staatsmedium Xinhua meldt dat de eigenaar van de fabriek en andere leidinggevenden zijn aangehouden en dat de bankrekeningen van het bedrijf zijn bevroren.

In Jinjiang staan veel schoenfabrieken, waardoor de stad ook wel de schoenenhoofdstad van China wordt genoemd.

Honderden mensen hebben vanmiddag gedemonstreerd bij de rechtbank in Utrecht tegen de vrijspraak van twee mannen die werden verdacht van verkrachting van een meisje van 17.

De betogers droegen spandoeken mee met uitspraken als: "Vrijspraak, waarom?", "Geen ja is nee" en "Geloof slachtoffers", meldt RTV Utrecht. De demonstratie was georganiseerd door de Dolle Mina's.

De regionale omroep schat dat er zo'n 700 demonstranten waren:

Vorige week dinsdag werden een ex-politiemedewerker en een andere man vrijgesproken van verkrachting van een 17-jarig meisje in Nieuwegein.

De rechtbank vond de verklaring van het meisje weliswaar "betrouwbaar" en ging ervan uit dat seksuele handelingen hadden plaatsgevonden maar achtte verkrachting niet bewezen. Het OM kondigde direct na de uitspraak hoger beroep aan.

Op de parkeerplaats

Het meisje ontmoette de twee mannen (48 en 45) vorig jaar oktober in een café in IJsselstein. Ze boden aan haar thuis te brengen. Onderweg wilden ze nog een stop maken bij een fastfoodrestaurant. Op de parkeerplaats vonden seksuele handelingen plaats.

Toen het meisje aangaf dat ze naar huis wilde, stopten de mannen, concludeert de rechtbank. De voormalig agent besloot lopend naar huis te gaan. De andere man bracht haar thuis.

Het OM vond bij de rechtszitting dat de mannen misbruik hadden gemaakt van de kwetsbare positie van het tienermeisje en eiste gevangenisstraffen van vier jaar.

De rechtbank benadrukte dat seks met iemand van 16 of 17 jaar in Nederland niet automatisch strafbaar is. Dat wordt het pas als duidelijk is dat iemand geen instemming gaf of als de ander had moeten begrijpen dat daarvan geen sprake was. Dit specifieke wetsartikel ('schuldverkrachting') heeft het OM in deze zaak niet ten laste gelegd, waardoor de rechtbank daarover ook niet kon oordelen.

Stapt iemand naar voren

"Ik maak me er heel erg kwaad om", reageerde Josephine Wolbert (29), een van de betogers bij de rechtbank vanmiddag. "Nu stapt iemand een keer naar voren, en dan is dit het eindresultaat. Daar wilde ik me over laten horen."

Ook Nomi Sipkens (37) stond vandaag bij de rechtbank. "Het raakt me persoonlijk. Het niet geloofd worden als slachtoffer doet iets met mij", zei ze.

Het slachtoffer liet via haar advocaat weten dat ze zich gesteund voelde door de betoging. "De vrijspraak was en is logischerwijs nog steeds een grote klap voor haar. Ze maakt zich op en is strijdbaar voor het hoger beroep dat komen gaat", aldus advocaat Maaike Rotgans.

Hoe is dit mogelijk?

Slachtofferadvocaat Richard Korver noemde het protest begrijpelijk. "Ik denk dat het hoog tijd wordt dat slachtoffers serieus genomen worden en dat er ook daadwerkelijk recht wordt gedaan." Toen hij het vonnis las dacht hij: "Hoe is dit in godsnaam mogelijk?"

Korver zei vaak te horen van vrouwen die zich afvragen waarom ze aangifte zouden doen, als "dit soort dingen in het nieuws komen".

Geen agent meer

De voormalige politiemedewerker was op het moment van de seksuele handelingen geen agent meer, maar had een burgerfunctie; hij was nog wel in dienst bij de politie. Na de aangifte van het meisje volgde een intern onderzoek en is de man ontslagen.

Met de begrafenis van de Iraanse leider Ali Khamenei komt een einde aan een zesdaagse uitvaart bijgewoond door miljoenen volgelingen in Iran en naburig Irak.

"De begrafenis van de eeuw", zoals het regime de reizende rouwceremonie beschrijft, moet volgens deskundigen eenheid en macht uitstralen. Al helemaal nu er weer gevechten zijn opgelaaid tussen Iran en de VS.

Toch laten mensen binnen Iran een ander geluid horen. In gesprek met de NOS zeggen ze dat veel mensen in het land nog fel gekant zijn tegen het regime. "Wij gingen niet naar de rouwplechtigheid", zegt een vrouw in Teheran, "want wij rouwen er totaal niet om."

"Het nieuws uit Iran bevat alleen maar leugens. Ik wil dat de buitenwereld dat weet", zegt een verkoper van computerbenodigdheden in de hoofdstad. Hij is een van de Iranïers die, op afstand, met de NOS hebben gesproken tijdens de rouwperiode. De bronnen blijven anoniem uit vrees voor mogelijke vergeldingen door de autoriteiten.

"De regering heeft geen grip meer op veel wat er binnen Iran gebeurt", zegt de man. Net als veel andere opponenten van het regime wil hij een tegengeluid laten horen na de massale media-aandacht voor de begrafenis van Khamenei. "Ze blijven uitzenden dat er ontzettend veel mensen op afkomen. Maar dat beeld klopt niet. Het regime is een groot deel van zijn achterban kwijt."

'Minderheid steunt regime'

Die uitspraak valt lastig te rijmen met de beelden die de wereld rondgaan van rouwende menigtes. Maar volgens Iran-deskundige Peyman Jafari is het land inderdaad diep verdeeld. "Mijn inschatting is dat een significante minderheid het regime steunt."

"Je ziet op straat dat de aanhang in de miljoenen loopt", zegt Jafari. "Maar het land heeft een bevolking van 90 miljoen. Velen van hen hebben kritiek op de leiders en gaan niet naar de begrafenis toe."

Dat Iran er een grote show van maakt staat vast. Het Iraanse regime nodigde honderden buitenlandse journalisten en influencers uit om verslag te doen. Velen gingen daarop in. De kist van de in februari gedode ayatollah is na een eerste ceremonie van drie dagen in Teheran naar de sjiitische bedevaartplaats Qom gebracht.

Vervolgens ging de rouwstoet naar de heilige plaatsen Najaf en Karbala in Irak, waar alweer menigtes hun laatste eer aan Khamenei betuigden. Het sluitstuk vindt vandaag plaats in de heilige stad Mashad, waar het lichaam van de ayatollah ter aarde wordt besteld.

Grote afwezige tijdens de plechtigheden is zijn zoon, de nieuwe opperste leider Mojtaba Khamenei. Volgens Jafari is hij sinds zijn benoeming nog steeds niet in het openbaar verschenen uit vrees voor een Israëlische aanslag, zoals de eerdere aanslag waardoor zijn vader is omgekomen. Mogelijk is hij fysiek niet in staat om naar de begrafenis te gaan wegens ernstige verwondingen die hij tijdens de oorlog opliep.

Sommige Iraniërs die de NOS spreekt denken dat de machthebbers in Teheran, net als de bevolking, verdeeld zijn. "Ze keren zich tegen elkaar en de interne machtsstrijd gaat alleen maar erger worden", zegt een bankmedewerker in de hoofdstad. "Niemand weet waar de leiders zich bevinden, of Mojtaba er daadwerkelijk is, en wat waar is of niet. Dat heeft allemaal impact."

"Er is geen duidelijke leider meer, in de praktijk heeft niemand de leiding", zegt hij. "Steeds meer mensen gaan de macht naar zich toe proberen te trekken."

'Nog geen verzoening'

Ook deskundige Peyman Jafari denkt dat er grote uitdagingen in het verschiet liggen voor de Iraanse leiders. Het regime moet volgens hem verzoening bereiken met Iranïers die tegen het regime zijn. "Maar daar zie ik nog geen teken van."

"Binnen het regime moet er ook iets gebeuren," zegt Jafari. "Er zijn hardliners die tegen alle onderhandelingen zijn met de VS, en er zijn hervormingsgezinden die niet eens zijn uitgenodigd naar de begrafenis. Veel verdeeldheid dus."

De anonieme bronnen spreken ook van economische chaos in het land, met golven faillissementen in veel sectoren. "Alles wordt duurder en bijna niemand heeft zicht op werk", zegt een touroperator in Teheran. "Mensen kunnen niet verder vooruitkijken dan de komende week of hooguit een maand. Iedereen zegt, "we zien dan wel hoe de situatie is", want die kan per dag veranderen."

Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:

"Volgens de islamitische traditie is het de wens om de overledene zo snel mogelijk te begraven, het liefst binnen 24 uur. Maar deze begrafenis werd ruim vier maanden uitgesteld totdat er een staakt-het-vuren was zodat het op deze manier, groots kon worden aangepakt.

Dagenlange rouwceremonies, internationale gasten, miljoenen mensen op de been én vandaag het hoogtepunt in Mashhad. Het viel uiteindelijk toch samen met hernieuwde aanvallen over en weer. Volgens Iraanse media zijn naast de militaire doelen ook twee belangrijke spoorbruggen richting Mashhad gebombardeerd, een paar uur voordat de begrafenis daar van start ging - iets wat de menigte in Mashhad wellicht extra motiveerde om de leus 'dood aan Amerika' te scanderen.

En nu is het afwachten hoe dit de komende uren en dagen zal gaan lopen. Beide kanten willen hun punt maken, maar lijken niet te willen terugkeren naar een volledige escalatie. Achter de schermen wordt ongetwijfeld druk gepraat om te kijken hoe ze hier nu weer uit moeten komen."

Betalen met de digitale euro is opnieuw een stap dichterbij gekomen. Een flinke meerderheid van het Europees Parlement stemde vandaag voor het starten van de volgende fase in het wetgevingsproces. De digitale versie van de euro wordt ontwikkeld door de Europese Centrale Bank (ECB).

De digitale variant van de euro moet een alternatief bieden voor cryptomunten, zoals bijvoorbeeld de bitcoin. Ook moet die dienen als alternatief voor betaalsystemen van Amerikaanse bedrijven, zoals Mastercard, Visa, Apple en Google.

Met de digitale euro kunnen mensen rechtstreeks aan elkaar betalen zonder tussenkomst van een bank of betaalverwerker. Je kunt ze bewaren bij de centrale bank via een app op je telefoon. De digitale euro zou altijd moeten blijven werken, ook als er een grote storing is met de elektriciteit, het internet of elektronisch betaalverkeer.

De Europese Commissie en de ECB willen een digitale variant van de contante euro maken. Het gebruik van cash loopt al lange tijd terug in Europa. Daarmee wordt het betaalverkeer steeds afhankelijker van commerciële banken, maar vooral van buitenlandse techgiganten die pinbetalingen en online aankopen faciliteren. Met de digitale euro zouden consumenten zowel online als in elke gewone winkel moeten kunnen afrekenen.

Amerikaanse afhankelijkheid

Deze manier om de afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven in het betaalverkeer af te bouwen is voor veel partijen een belangrijk argument voor de digitale euro. Vorig jaar liet ook De Nederlandsche Bank (DNB) doorschemeren dat het niet ondenkbaar is dat de Amerikaanse president deze bedrijven kan inzetten om druk op Europa uit te oefenen.

Tegenstanders maken zich vooral zorgen over privacy en bescherming van persoonsgegevens. Betalen met contant geld is anoniem, maar een transactie met de digitale euro zou geregistreerd kunnen worden. De ECB benadrukt dat er voldoende privacywaarborgen in de munt worden ingebouwd, en dat er wordt gezorgd dat betalen met de digitale euro net zo anoniem is als contant geld.

De stemming van vandaag betekent dat nu de onderhandelingen met de lidstaten over de digitale euro beginnen. Bijvoorbeeld over privacy, maar ook over de distributie en waar de munt geaccepteerd moet worden. Dat duurt zeker tot het eind van dit jaar. De ECB verwacht dat de digitale euro in 2029 kan worden ingevoerd.

Het Marokkaanse voetbalelftal beleeft gouden tijden. Na de overwinning op Nederland werd ook Canada overtuigend verslagen. Vanavond wacht titelfavoriet Frankrijk in de kwartfinale van het WK. Een wedstrijd waar veel voetbalfans en Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond naar uitkijken. Waarom raakt het succes van dit elftal zoveel mensen?

In deze podcast bespreken we waarom de Marokkaanse zegetocht verder gaat dan een bijzonder sportprestatie. Mostapha Souafi, beter bekend als Mouss Praat Voetbal, vertelt hoe het Marokkaanse voetbal zich in de afgelopen jaren ontwikkelde van land in voetbalcrisis tot een van de sterkste voetbalploegen ter wereld. "De hele voetbalinfrastructuur is veranderd, waardoor Marokko nu met de wereldtop kan strijden", aldus Souafi.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Ook spreken we met docent en columnist Karim Amghar, die in deze periode vaak de vraag 'Voor wie ben je eigenlijk?' krijgt. "Wat bizar dat we negentig minuten voetbal, tweeëntwintig man met een bal, koppelen aan het Nederlanderschap." Ook moet hij vaak uitleggen dat het maar een kleine groep is die verantwoordelijk is voor de ongeregeldheden. Zijn hoop voor vanavond, naast winst voor Marokko natuurlijk, is dat het ook na de wedstrijd een feest blijft zonder ongeregeldheden. "Dat we morgen gewoon een leuk gesprek hebben bij de koffieautomaat met elkaar".

Presentator en theatermaker Nora Akachar vertelt hoe het WK leeft onder Marokkaanse Nederlanders. Volgens haar werkt het WK heel verbindend. "Dan lijken alle problemen die er binnen en buiten de gemeenschap spelen naar de achtergrond verdwenen. We zijn dan weer een". De stress voor vanavond is al voelbaar: "Het is zo spannend. Mijn bloeddruk, stresslevel, alles schiet omhoog".

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Lisa Konings
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek