NOS Nieuws - Algemeen

Op de provinciale weg N35 tussen Wierden en Nijverdal zijn vijf mensen gewond geraakt bij een ongeluk met een brandweerwagen. De wagen belandde op zijn kop in een weiland, meldt de regionale omroep Oost.

De brandweerwagen was onderweg naar een melding van een heidebrand toen het voertuig in botsing kwam met een taxi. Hoe dat kon gebeuren, wordt onderzocht.

Bij het ongeluk kwamen veel hulpdiensten ter plaatse. Ook werd er een traumahelikopter uit Duitsland opgeroepen.

Vier inzittenden van de brandweerauto zijn naar het ziekenhuis gebracht. Ook de bestuurder van de taxi is naar het ziekenhuis vervoerd.

Greet Prins, vicefractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer, is op 72-jarige leeftijd overleden. Het Eerste Kamerlid leed aan de zenuw- en spierziekte ALS.

Prins zat sinds 2019 in de Eerste Kamer. Afgelopen dinsdag stemde ze nog tegen de veelbesproken asielwet. Haar partij besloot daartoe nadat de wijziging die ertoe moest leiden dat hulp aan illegalen niet strafbaar werd, was weggestemd.

Prins overleed afgelopen nacht thuis in Nieuwkoop. "In de laatste maanden spaarde zij gedurende de week haar energie om haar parlementaire werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen", schrijft het CDA in een verklaring. "Dat tekent haar plichtsbesef en haar betrokkenheid bij het ambt dat zij met zoveel overtuiging vervulde."

Het CDA noemt Prins een betrokken en bevlogen volksvertegenwoordiger. "Het idee dat je er niet alleen voor jezelf bent, maar juist ten dienste van de ander, vormde een rode draad in haar denken en handelen."

Zorgmanager van het Jaar

Voor haar werk als Kamerlid was Prins onder meer werkzaam bij het UWV. Ze was ook voorzitter van Philadelphia Zorg, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Daar werd zij in 2011 verkozen tot Zorgmanager van het Jaar.

In Gaza groeit de dreiging van een milieucrisis. Al ruim twee jaar ligt de verwerking van afval vrijwel stil en stapelt het vuil zich op. Grondwater en landbouwgrond raken erdoor verontreinigd, maar voorzieningen om de bergen met afval af te voeren, zijn er veel te weinig.

Ook staat nog steeds ruim de helft van Gaza onder volledige controle van Israël. Palestijnen mogen daar niet komen en dus zijn ook afvalverwerkingsplaatsen daar niet toegankelijk.

Journalisten van Bloomberg analyseerden afgelopen zomer satellietbeelden van Gaza en concludeerden dat er zo'n 350 plekken zijn waar het afval zich ophoopt. Een van de grotere afvalbergen ligt in Gaza-Stad, op de plek waar voor de oorlog een populaire markt was. Nu ligt er naar schatting zo'n 300.000 kubieke meter aan vuil.

Zoals veel vuilnisbelten ligt ook de enorme stortplaats in Gaza-Stad midden in een woongebied. In de wijk wonen veel ontheemde Palestijnen, hun tenten staan pal tegen de bergen afval aan en kinderen spelen er tussen het vuil.

"Veel kleine kinderen hebben nu last van huidziekten", zegt Masoud Jundiya. Hij woont vlak bij de vuilnisbelt. "We kunnen niet slapen door de insecten en de stank. Als het regent, verergert de stank. Als het waait of juist als de zon schijnt, constant die stank. Wij willen onze mensenrechten. We vragen de internationale gemeenschap met een oplossing te komen, ons te helpen na alles wat ons is gebeurd."

Ook Ibrahim Al-Shanbari woont er in de buurt: "We zijn deze vuilnisbelt beu. We hebben last van de muggen, de vliegen. We lijden eronder. Dit veroorzaakt ziektes bij mij en anderen, bij ouderen en bij jongeren."

Afvoeren kost maanden

Onlangs begon de VN samen met lokale organisaties met het afvoeren van de berg in Gaza-Stad naar een tijdelijke stortplaats verderop. Maar dat kost veel tijd, zegt Amjad Shawa van het Palestijnse NGO netwerk. Er is een gebrek aan machines en apparatuur en aan een wagenpark om deze grote hoeveelheden te vervoeren. Daardoor kost het maanden." Ook zijn wegen verwoest en is brandstof schaars.

Bovendien blijven inwoners dagelijks ook weer nieuw afval bij de berg dumpen. "Ook de dagelijkse afvalinzameling ligt vaak stil. Er zijn geen afvalcontainers of andere locaties waar mensen terechtkunnen, dus ze hebben geen andere optie dan hier hun vuil te brengen", zegt Shawa

Door het gebrek aan materieel is ook recyclen lastig, terwijl dat juist zo belangrijk is in Gaza. Want door de Israëlische blokkade zijn de tekorten in Gaza nog steeds groot. En dus lopen er constant mensen tussen het vuil te zoeken naar materialen die nog zijn te gebruiken.

De zorgen over het effect op de volksgezondheid zijn groot, maar de medische zorg is zo goed als ingestort en er is een tekort aan medicatie.

"Muggen en andere insecten en ongedierte verspreiden ziektes. Zeker als de temperaturen weer gaan stijgen, neemt het gevaar toe. Dus als er geen oplossing komt, zal de humanitaire situatie verder verslechteren", zegt Shawa.

In Babberich, in Gelderland, is op de A12 vlak bij de Duitse grens iemand overleden bij een kettingbotsing. Bij het ongeluk waren zeven auto's betrokken.

Volgens Omroep Gelderland rukten de hulpdiensten massaal uit, met vier ambulances en een traumahelikopter. Die landde op de snelweg.

De A12 richting Duitsland is nog tot 21.00 uur afgesloten in verband met het onderzoek naar het ongeval en de bergingswerkzaamheden.

De oorzaak van het ongeluk is onduidelijk. Mogelijk heeft het iets te maken met de Duitse grenscontroles waardoor geregeld files ontstaan op de snelweg.

Vaker ongelukken

Op ongeveer dezelfde plek ging het vaker mis. Zo was er begin vorige maand een zware kettingbotsing met vijf voertuigen. Drie mensen raakten gewond, onder wie een kind.

Burgemeester Boumans van Doetinchem was daarna woedend en riep de Duitse grensgemeenten op om maatregelen te nemen. "De controles leiden tot aanzienlijke verkeershinder in onze kleine dorpen en tot ernstige ongevallen."

Amsterdammer Gerrie Ruijmgaart is overleden. Hij werd begin deze eeuw bekend als pa Tokkie, door zijn verschijning in een documentaire en een realityserie. Ruijmgaart was 73 jaar.

De familie Ruijmgaart-Tokkie maakt zijn overlijden bekend in een video op TikTok. "Wij zijn van de Tokkies en willen mededelen dat Gerrie Ruijmgaart helaas is overleden. Pa Tokkie voor sommigen. Wij willen iedereen bedanken die hem door de jaren heen heeft gesteund." De familie vraagt ook om privacy.

Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt. Wel werd bij Ruijmgaart een paar jaar geleden keelkanker vastgesteld. Sindsdien moest hij ademen door een gat in zijn hals, waardoor praten lastig ging.

Last van achternaam

De familie Tokkie was vanaf 2003 te zien in meerdere televisieprogramma's die draaiden om een volledig uit de hand gelopen burenruzie. De achternaam Tokkie werd synoniem voor asociaal gedrag en kwam als zodanig in de Dikke Van Dale te staan.

Twee jaar geleden verscheen er een nieuwe documentaire, waarin de familieleden vertelden veel last te hebben gehad van de negatieve publiciteit rond hun achternaam.

"Probeer maar werk te krijgen, je school af te ronden zonder gepest te worden. Denk je dat je een huis kan krijgen als je een Tokkie bent?", zei Nathalie Tokkie twee jaar geleden tegen de NOS. "Het is voor ons een hel geweest."

Het gesprek dat de NOS twee jaar terug voerde met de familie Tokkie:

Gerrie Ruijmgaart nam het minder zwaar op: "Ik ben nog nooit uitgelachen door het hele land, hoor."

Rutte zei sorry

Toenmalig premier Rutte gebruikte de term 'tokkie' in 2016 in de Tweede Kamer. Hij noemde mensen die Sylvana Simons racistisch hadden bejegend "doorgeslagen tokkies". Dat kwam hem op een boze reactie te staan van Lion Tokkie. Hij kwam zelf niet voor in de televisieseries, maar vond dat zijn achternaam niet meer gebruikt moest worden als synoniem voor aso.

Rutte bood daarop excuses aan. "Ik zal uw achternaam niet meer gebruiken als typering voor mensen die in mijn ogen geen positieve bijdrage aan de samenleving leveren", schreef hij in een brief aan Lion Tokkie.

Het volle stroomnet leidt ertoe dat veel woningbouwplannen vooruit worden geschoven of helemaal worden afgeblazen. Toch is er een manier die het mogelijk maakt om nieuwe huizen neer te zetten: netbewust bouwen.

Net als in Utrecht gaat het stroomnet in delen van Noord-Brabant vanaf 1 juli op slot, met als grootste knelpunt de regio Eindhoven. Volgens de provincie verschilt de oorzaak, maar het gevolg is hetzelfde. Vanaf de zomer zijn op sommige plekken geen nieuwe of zwaardere aansluitingen meer mogelijk en krijgt woningbouw geen voorrang meer voor een aansluiting op het net.

Op dit moment wordt in kaart gebracht wat de concrete gevolgen zijn, maar de provincie Noord-Brabant houdt rekening met een grote kans op vertraging in de woningbouw. Brabant wil dat er tot 2030 zo'n 157.000 woningen bij komen en de gemeente Eindhoven wil er daarvan 30.000 voor zijn rekening nemen.

Piekmomenten

Die Eindhovense woningen zijn onder andere bedoeld voor werknemers van chipmachinefabrikant ASML. Dat bedrijf helpt de gemeente financieel om de woningbouw te versnellen. Toch wordt een groot deel van die plannen geraakt door het volle stroomnet, zegt de gemeente.

"Het probleem is dat het energienet overbelast wordt op piekmomenten", zegt sectorbankier bouw Leontien de Waal van ABN Amro. "We doen te veel dingen op hetzelfde moment en door die overbelasting kunnen daar geen nieuwe woningen bij die ook weer op dat net komen."

Volgens De Waal werd er bij het bouwen van woningen lange tijd pas op het laatste moment een aansluiting bij de netbeheerder aangevraagd. Nu het net vol is, moet een projectontwikkelaar die wil bouwen andersom beginnen. "Je moet nu eerst vragen wat kan en mag op een bepaalde plek. In Utrecht en Eindhoven kan er niet zoveel en dus raken plannen op een stapel, tenzij je heel anders gaat bouwen en ervoor zorgt dat er minder stroom op pieken wordt verbruikt of teruggeleverd."

Slimmere oplossingen

"Onze ontwikkelaars zijn genoodzaakt om te kijken naar slimmere oplossingen om de vraag naar stroom terug te brengen", zegt Fahid Minhas, directeur van projectontwikkelaarsvereniging Neprom.

Een van de ontwikkelaars die zoeken naar manieren om het piekverbruik op te vangen, is Heijmans, dat op dit moment op een netbewuste manier woningen bouwt in Eindhoven en IJsselstein.

"Wat we hier doen, is rekening houden met het energienet, door energie lokaal op te wekken met zonnepanelen of een warmtekoude-installatie", zegt Lonneke Zuijdwijk, directeur vastgoed bij Heijmans. Begin vorige maand begon het bedrijf met de bouw van tientallen woningen in Eindhoven, waarbij rekening wordt gehouden met het overbelaste net.

Zo haalt de ontwikkelaar warmte en kou uit de grond, die worden verwerkt door een warmtepomp. Volgens Heijmans is een gezamenlijke warmtepomp minder belastend voor het stroomnet.

"Daarnaast hebben we batterijen en een energie-aansluiting die ervoor zorgt dat je die piekvraag goed kan verdelen", zegt Zuijdwijk. Zo zorgen de woningen voor bijna een derde minder piekbelasting is de bedoeling.

Kijk hier hoe zo'n netbewust gebouwde woning werkt:

"Zo kunnen we toch blijven doorbouwen en we krijgen makkelijker toestemming van de gemeente", zegt Zuijdwijk. Heijmans is al een paar jaar bezig met netbewust bouwen. "Dat houdt in dat je huizen energiezuiniger gaat maken met behulp van slimme apparatuur", zegt De Waal.

Wel brengt deze vorm van bouwen de nodige kosten met zich mee, ziet Minhas van Neprom. "Je maakt een woning wel 10 à 15.000 euro duurder. Je moet namelijk vaak collectieve warmtesystemen (WKO) maken, buurtbatterijen voor opslag en soms ook een lokaal net met een groepscontract. Dat vraagt om extra investeringen." En de bouwsector staat volgens Minhas al flink onder druk door gestegen bouwkosten, loonkosten en de lange bezwaarprocedures.

'Totaalkleurplaat'

Volgens bankier De Waal is netbewust bouwen een deel van de totaaloplossing, maar ze benadrukt dat er meer nodig is om het hele probleem op te lossen.

"Niet alles kan en niet alles kan op ieder moment", zegt Minhas. "Huiseigenaren zijn gewend dat stroom uit het stopcontact vanzelfsprekend is, maar netcongestie vraagt om een andere mindset." Volgens hem is het allerbelangrijkst om als een speer het net uit te breiden.

"Het is een soort totaalkleurplaat, zegt De Waal. "Jaarlijks wordt er slechts 1 procent aan de woningvoorraad toegevoegd door nieuwbouw. De bestaande voorraad moet ook worden verduurzaamd. Daar loop je ook tegen netcongestie aan en daar moeten dus ook oplossingen voor gevonden worden."

In Haïti is een Belgisch militair transportvliegtuig beschoten. Aan boord van het toestel zaten zo'n tachtig militairen uit Tsjaad, die daar waren voor een VN-missie. Niemand raakte gewond.

Volgens de krant Het Laatste Nieuws gebeurde de beschieting afgelopen zondag tijdens een vlucht vanuit Santo Domingo in de Dominicaanse Republiek naar Port-au-Prince in buurland Haïti. Na de vlucht werden twee kogelinslagen gevonden; één op het staartvlak en één bij een motor.

Bij het voorbereiden van de missie was al rekening gehouden met eventuele beschietingen. Daarom bleef het toestel zo kort mogelijk op Haïtiaanse bodem. Pas bij terugkomst in de Dominicaanse Republiek werd de schade opgemerkt. Het Belgische ministerie van Defensie denkt dat er vlak voor de landing in Haïti op het toestel is geschoten.

Chaos

De Belgische minister Francken van Defensie bevestigt het incident in een kort bericht op X en benadrukt dat de bemanning "veilig en wel" is. Uit voorzorg is een tweede geplande vlucht naar Haïti geschrapt. Het beschoten toestel is inmiddels teruggekeerd naar België.

Haïti wordt al jaren geteisterd door bendegeweld. Zo vielen er eind vorige maand nog zeventig doden toen gewapende mannen dorpen binnendrongen en huizen in brand staken. Bij de internationale luchthaven worden vaker vliegtuigen en helikopters beschoten.

Een internationale troepenmacht van de VN helpt het Haïtiaanse leger om de orde in het land te herstellen. Port-au-Prince is inmiddels weer onder controle, maar dat geldt niet voor de rest van het land, waar nog honderden bendes actief zijn.

NOS op 3 maakte twee jaar geleden deze video over het geweld in Haïti:

Het Oorlogsmuseum Medemblik ontving het afgelopen jaar een grote hoeveelheid vaak uniek materiaal uit de Tweede Wereldoorlog. Om zoveel mogelijk documenten, spullen en foto's te behouden, roept het museum mensen op niets weg te gooien en het juist bij hen in te leveren. "Achter elk voorwerp schuilt een verhaal."

Ook dit jaar ziet er veelbelovend uit voor het museum. Zeker in aanloop naar 4 en 5 mei neemt het aantal donaties weer toe, tot groot genoegen van collectiebeheerder Erik IJskes. Hij is vrijwilliger en draait overuren om alles zorgvuldig te registreren en te documenteren.

"Wij zijn er heel blij mee, omdat we zo beter kunnen laten zien wat er tijdens de oorlog is gebeurd. Soms is een verhaal heel persoonlijk", vertelt hij aan de regionale omroep NH.

Eisenhower Certificate

Zo ontving het museum via een tante van IJskes een zogeheten Eisenhower Certificate van een ver familielid. "Zij heeft als verpleegster het leven gered van meerdere geallieerde oorlogsvliegers. Voor haar inzet ontving ze dit eerbetoon namens de Amerikaanse president", zegt IJskes.

Het Oorlogsmuseum merkt dat het werkterrein groeit nu de landelijke bekendheid toeneemt. Waar de focus eerst vooral op lokale verhalen lag, ontvangt het museum nu spullen uit het hele land.

"We kregen van een familie uit Hoorn foto's van vlak na het bombardement op Rotterdam. Hun opa had daar met een klein fotocameraatje rondgelopen en alles vastgelegd. Het is een compleet album geworden, vol unieke foto's", vertelt IJskes. "En het mooie is dat overal staat bijgeschreven waar elke foto is genomen. Echt heel bijzonder."

Van Kleffelsteen tot bestekset

In zijn werkruimte, achter in het museum, laat de collectiebeheerder het ene na het andere voorwerp zien. "Dit is een Tinhead, een betonnen beeld van het hoofd van een soldaat. En dit is een Kleffel-steen, een porseleinen steen die langs Duitse landingsbanen werd geplaatst om licht te reflecteren. Deze komt uit Venlo. En hier ligt nog een bestekset uit een Duitse kantine."

Het Oorlogsmuseum wil zoveel mogelijk verhalen naar buiten brengen. Zo is het de bedoeling dat de foto's in de toekomst digitaal te bekijken zijn. Ook zijn er inmiddels vierhonderd interviews afgenomen met ooggetuigen en nabestaanden over lokale gebeurtenissen tijdens de oorlog.

Nog volle zolders

Het museum hoopt dat mensen spullen blijven brengen, omdat ze anders bang zijn dat waardevolle spullen en de bijbehorende verhalen verloren zullen gaan.

"De zolders liggen nog vol, dat weet ik zeker. De laatste tijd hebben we best wat materiaal uit huisruimingen binnengekregen, zoals spullen die zijn nagelaten door overledenen. Soms is er bij de volgende generatie minder interesse", zegt IJskens. "Breng het dan naar ons, wij zullen er goed voor zorgen."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Nog voordat een nieuwe dierentuin in de Amerikaanse staat Florida open zou gaan, zijn 31 luiaards die er zouden worden gehuisvest, al doodgegaan. Sloth World in Orlando zou deze lente de deuren openen. Het dierenpark is speciaal gericht op luiaards (sloths) en de dieren werden vanuit verschillende landen ingevlogen.

Een groot aantal dieren verbleef tijdelijk in een magazijn. Onder meer de BBC schrijft dat in december 2024 21 luiaards afkomstig uit Guyana al in dat magazijn omkwamen door de kou.

In februari 2025 kwamen er nog eens twaalf luiaards aan op die plek, vanuit Peru. Twee van die dieren waren al dood bij aankomst. De overige dieren waren sterk vermagerd en bezweken niet veel later.

Veel te koud

Volgens de Florida Fish and Wildlife Conservation Commission (FWC) had het gebouw geen stromend water en elektriciteit. Daarom werden er elektrische kachels neergezet, die de stroom van een ander gebouw gebruikten. Door kortsluiting vielen de kachels uit.

De FWC constateert dat het bij een meting ongeveer 7 graden in het magazijn was. Luiaards zijn gewend aan temperaturen tussen de 21 en 30 graden. Ook voldeed een aantal kooien niet aan de eisen.

Virus onder de leden

Eigenaar Ben Agresta van Sloth World ontkent tegenover de lokale tv-zender Fox35 Orlando dat de dieren omkwamen door de kou. "De luiaards hadden een virus onder de leden waarvan de symptomen nauwelijks zichtbaar waren, zelfs niet na de autopsie."

Toezichthouder FWC heeft geen boetes opgelegd of de vergunning ingetrokken. Tegen Fox35 Orlando zegt FWC dat er "geen sprake was van opzettelijk wangedrag".

Duidelijk is dat Sloth World niet meer open zal gaan. Agresta zegt dat faillissement wordt aangevraagd. Dertien luiaards van Sloth World zijn overgebracht naar een andere dierentuin in Florida. Daar gaan ze eerst een maand in quarantaine en worden ze medisch onderzocht.

Het kabinet heeft besloten dat het DigiD-contract met het cloudbedrijf Solvinity de komende twee jaar niet wordt opgezegd. Staatssecretaris Van der Burg zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat het niet mogelijk is om snel over te stappen naar een ander bedrijf. Begin mei wordt de verlenging van het bekritiseerde contract ondertekend.

Cloudbedrijf Solvinity komt mogelijk op korte termijn in handen van een Amerikaans bedrijf. Dat baart de Tweede Kamer zorgen. Die uitte al meerdere keren bedenkingen.

Deze week nog deed de Kamer een dringend beroep op het kabinet om af te zien van een verlenging, als Solvinity daadwerkelijk gekocht wordt door een bedrijf uit de Verenigde Staten. De Kamer is bang dat de Nederlandse gegevens onder Amerikaanse wetgeving niet veilig zijn.

Alternatief per 2028

GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann wilde dat het contract dit jaar al wordt opgezegd, in plaats van te wachten tot 2028.

Van der Burg deelt de zorgen van de Kamer, maar om er nu op korte termijn een streep onder te zetten, is niet mogelijk, schrijft de staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid. Nu overstappen naar een andere partij zou de "continuïteit en veiligheid van de dienstverlening" in gevaar brengen.

Zo'n overstap is volgens het ministerie een "langdurig traject" en vraagt een "zorgvuldige voorbereiding en uitvoering". Wel zal er worden gewerkt aan het opzetten van een nieuwe aanbesteding voor alternatieven voor DigiD, per 2028.

Alle Nederlandse gegevens

De kwestie speelt al langere tijd. Met DigiD worden gegevens van alle Nederlanders uitgewisseld met de overheid zoals de Belastingdienst, maar ook met zorgverzekeraars, pensioenfondsen en de studiefinanciering.

Het oorspronkelijk Nederlandse bedrijf Solvinity zorgde dat al deze gegevens opgeslagen konden worden, inmiddels is het ook in Britse handen. De onrust in de Kamer, onder aanvoering van Barbara Kathmann, ontstond toen vorig jaar duidelijk werd dat Solvinity gekocht zou worden door het Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl.

De Nederlandse gegevens gaan dan onder Amerikaanse wetgeving vallen en de VS kan bijvoorbeeld, als het land Nederland wil dwarsbomen, overheidsdiensten blokkeren of stilleggen. Ook experts waarschuwen: er zouden problemen kunnen ontstaan met het doen van belastingaangifte of andere zaken die via DigiD geregeld worden.

Herstel

Eerder vandaag meldde de NOS via de app/site, teletekst en radio dat het kabinet de motie van deze week over het DigiD-contract met cloudbedrijf Solvinity naast zich neer heeft gelegd door het contract met twee jaar te verlengen.

Dat klopt niet: de Kamer had gevraagd het contract na 2028 niet meer te verlengen. Het besluit van het kabinet gaat dus niet in tegen de motie van de Tweede Kamer. Dit bericht is aangepast.

De provincies Overijssel, Gelderland en Flevoland willen een bedrijf aansprakelijk stellen voor 1,2 miljoen euro. Het gaat om het bedrijf Surtronic, dat informatieborden bij bushaltes zou vervangen. Omdat dat niet gebeurd is, willen de drie provincies dat het bedrijf de geleden schade betaalt, blijkt uit documenten opgevraagd door Omroep Gelderland.

In 2021 sloten de provincies een contract af bij Surtronic. Het bedrijf zou honderden nieuwe digitale borden plaatsen. De oude borden waren volgens de provincies aan vervanging toe.

Jaren later zijn veel van de borden niet geïnstalleerd. Van de grote displays zijn 500 van de 700 geplaatst, kleine displays zijn niet geïnstalleerd. De overheden raakten in conflict met het bedrijf en zegden in 2023 het contract op. "We hebben er geen vertrouwen meer in dat Surtronic het project kan uitvoeren", schreef het provinciebestuur van Gelderland in 2024 in een brief aan de Statenleden.

Uit de documenten opgevraagd door Omroep Gelderland blijkt dat er inmiddels een enorme ruzie is ontstaan.

Punt achter samenwerking

Ook over waarom de overeenkomst is beëindigd zijn de partijen het oneens. De provincies spreken van onkunde door het bedrijf en stellen dat Surtronic deadline na deadline niet heeft gehaald.

Volgens de leverancier komt dat door het handelen van de provincies nadat de opdracht gegeven was. Zo heeft het project volgens Surtronic een tijd stilgelegen vanwege een discussie over wie nou precies welke softwarerechten van de informatieborden heeft. De provincies vinden dat dat is afgehandeld en geen rol meer speelt in de hele aanbesteding.

Volgens het bedrijf is dat juist het begin geweest van alle problemen. Bovendien voelde Surtronic zich gedwongen om destijds te tekenen omdat er al allerlei financiële afspraken waren gemaakt.

"Dat er dan bij een met horten en stoten uitgevoerde opdracht zaken fout gaan, is betreurenswaardig, maar voor de hand liggend", laat het bedrijf in een reactie aan de regionale omroep weten.

Na de zomer voor de rechter

Na de zomer verschijnen de partijen voor de rechter. In die zaak willen de provincies alle gemaakte kosten op het bedrijf verhalen. De hoogte van het bedrag wordt genoemd in een brief van het bedrijf waarin het reageert op de schadeclaim.

"Voor een exorbitant bedrag van 1,2 miljoen euro. Deze eenzijdig becijferde en ongegronde vordering wijzen wij vanzelfsprekend van de hand", staat in de brief.

De provincies willen op dit moment niet ingaan op de hoogte van het bedrag. "De provincies weten dat het project niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd, daarom is een juridische procedure gestart", laten ze aan Omroep Gelderland weten.

De leverancier zegt tegen de regionale omroep dat die op zijn beurt ook de provincies aansprakelijk heeft gesteld. Surtronic wil dat de overheden boeten voor het feit dat ze "ten onrechte" het bedrijf aan de kant hebben geschoven. "Omdat ons een gegunde opdracht afgepakt is op onredelijke gronden."

Bij een klimaatprotest op de snelweg A12 bij Utrecht heeft de politie alle demonstranten weggesleept. Betogers van onder meer Extinction Rebellion bezetten de snelweg ter hoogte van De Meern rond 12.00 uur uit protest tegen de subsidies op fossiele brandstoffen. Ze zijn met bussen naar station Overvecht gebracht.

Rond 15.15 uur waren alle demonstranten van de snelweg gehaald. Zo'n 400 mensen zijn aangehouden, laat de politie weten. Circa 200 van hen werden tegengehouden voordat ze de snelweg konden bereiken. Alle aangehouden demonstranten zijn voorgeleid en mochten daarna gaan, ze krijgen geen straf.

De zes inzittenden van drie auto's waarmee de wegblokkade begon, zitten nog wel vast. Hun voertuigen zijn in beslag genomen. De arrestanten zijn aangemeld bij het CBR voor een zogeheten educatieve maatregel, omdat ze een ernstig strafbaar feit hebben gepleegd door te gaan stilstaan op de snelweg om de weg te blokkeren. Mogelijk raken ze hun rijbewijs kwijt.

De politie stelt geen begrip te hebben voor het feit dat demonstranten de snelweg blokkeerden en betraden. "Dat is levensgevaarlijk."

Geërgerde automobilisten

Niet alleen de A12 werd bezet, de demonstranten blokkeerden ook een fly-over van de A2 naar de A12.

Enkele demonstranten hadden zich met buizen, kettingen en lijm vastgeketend aan de vangrail. De politie, die vanaf het begin van het protest massaal aanwezig was, had de demonstranten gewaarschuwd dat ze moesten vertrekken. Toen ze geen gehoor gaven aan die oproep, ontruimde de politie het wegdek.

Het is verboden om snelwegen te blokkeren en de blokkade leidde tot grote ergernis bij weggebruikers:

De demonstranten scandeerden in de buurt van knooppunt Oudenrijn leuzen, ook leuzen voor de vrijheid van Palestina en er werd gezwaaid met Palestijnse vlaggen. Behalve Extinction Rebellion namen ook Debt 4 Climate (D4C) en Utrecht for Palestine deel aan het protest.

Eerder op de dag probeerde de politie te voorkomen dat de betogers de weg op gingen en daarbij werd in enkele gevallen geweld gebruikt.

Andere locatie aangewezen

De snelweg is weer open en het verkeer rond Utrecht komt weer op gang. Rijkswaterstaat riep weggebruikers op om de wegen rond Utrecht tijdens het protest te mijden vanwege de forse verkeershinder.

De gemeente Utrecht had een andere locatie aangewezen voor het protest, maar de demonstranten vonden dat ze daar, op een rotonde in het zuiden van de stad, niet genoeg indruk konden maken en verplaatsten het protest naar de snelweg.

Volgens het kabinet gaat er jaarlijks 39,7 tot 46,4 miljard euro naar subsidies op fossiele brandstoffen. Ze willen dat het geld wordt gebruikt voor onder meer huisvesting en zorg. De demonstranten vinden ook dat het kabinet-Jetten zijn beloftes niet nakomt en niet eerlijk is over de klimaatcrisis. Met liederen werd aandacht gevraagd voor klimaatverandering.

Utrecht for Palestine sloot zich aan bij het protest met Palestijnse vlaggen en pro-Palestijnse leuzen en spandoeken.

Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazaanse stad Deir-al-Balah kunnen vandaag naar de stembus om lokale bestuurders te kiezen. Vooral in Deir-al-Balah gaat het om een symbolische stap.

Het lokale bestuur op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever gaat vooral over zaken als de water- en elektriciteitsvoorziening, de afvalinzameling en bouwvergunningen. Het opkomstcijfer zal laten zien hoeveel vertrouwen de bevolking nog heeft in zijn leiders.

Die leiders moesten de afgelopen jaren toezien hoe Israël steeds vaker invallen pleegde om Palestijnen op te pakken die zich verzetten tegen de Israëlische bezetting. Daarbij vielen doden en gewonden.

Ook heeft het Israëlische leger al ruim een jaar drie verstedelijkte vluchtelingenkampen onder volledige controle. De 40.000 inwoners zijn sindsdien ontheemd. Naast de invallen door het Israëlische leger hebben Palestijnen ook steeds meer te maken met terreur door Joodse kolonisten, die met geweld de Westoever etnisch willen zuiveren van Palestijnen. Ook daar kunnen de Palestijnse maar weinig tegen doen.

Op de Westoever mogen ongeveer een miljoen mensen hun stem uitbrengen. Persbureau AP zag vanmorgen een gestage stroom van kiezers de stemlokalen binnengaan.

Gaza

De oprichting van de Palestijnse Staat is door de Gaza-oorlog (2023-2025) verder uit het zicht geraakt. De Palestijnse Autoriteit (PA) op de Westelijke Jordaanoever wil aan de internationale gemeenschap laten zien dat de Westelijke Jordaanoever en Gaza bij elkaar horen. De Palestijnse Autoriteit en een deel van de internationale gemeenschap willen dat die gebieden in de toekomst samen met Oost-Jeruzalem die Palestijnse Staat gaan vormen.

Daarom is ervoor gekozen om behalve op de Westelijke Jordaanoever ook in tenminste een grote stad in Gaza verkiezingen te houden. Deir-al-Balah is daarvoor het meest geschikt. Die stad liep in de oorlog relatief minder schade op dan andere steden in Gaza, doordat Israëlische grondtroepen daar niet binnenvielen. Zo'n 70.000 mensen kunnen hier hun stem uitbrengen.

Hamas

Het is voor het eerst in twintig jaar dat de inwoners dat kunnen doen. De verkiezingen in 2006 werden gewonnen door de militante Palestijnse beweging Hamas. Een jaar later werd de Palestijnse Autoriteit van president Abbas uit Gaza verdreven.

Hamas doet vandaag in geen van beide gebieden mee. Palestijnen die zich verkiesbaar wilden stellen, moesten het partijprogramma van de partij van president Abbas onderschrijven. Die partij erkent de staat Israël en wijst de gewapende strijd af. Hamas en andere Palestijnse groepen doen dat niet.

In een aantal steden in Mali is het onrustig. Er zijn al uren berichten over schietpartijen, ook bij het vliegveld van de hoofdstad Bamako. Wat er precies aan de hand is, is onduidelijk.

Het Malinese leger zegt dat "ongeïdentificeerde terroristische groepen" op diverse plaatsen en kazernes aanvallen hebben uitgevoerd, zowel in de hoofdstad als op andere plekken in het land. Militairen zouden bezig zijn met het uitschakelen van de aanvallers.

Inwoners en journalisten melden dat er met zware wapens en automatische geweren wordt geschoten. Dat gebeurt onder meer bij het internationale vliegveld Modibo Keïta, dat op zo'n 15 kilometer van het centrum van Bamako ligt. Niet ver van het vliegveld ligt ook een basis van de Malinese luchtmacht.

Op sociale media wordt ook gerept van aanvallen in Mopti, Gao en Kidal.

Een bewoner van Gao, in het noordoosten, zei tegen persbureau AP dat hij al vroeg in de morgen geweervuur en explosies hoorde uit de richting van de legerbasis en het vliegveld. "De kracht van de explosies deden de deuren en ruiten van mijn huis trillen."

In Kidal, eveneens in het noordoosten, zou een gewapende groep meerdere wijken onder controle hebben.

In het noordoosten is al jaren een afscheidingsbeweging actief, het Azawad Bevrijdingsfront (ALF). Een woordvoerder zegt dat ALF-strijdkrachten Gao en Kidal hebben ingenomen.

Banden met al-Qaida

In Mali zijn, net als in de buurlanden Niger en Burkina Faso, ook terreurgroepen actief die nauwe banden hebben met al-Qaida. In 2024 pleegde een van die groepen een aanval op het vliegveld waarbij meerdere doden vielen.

Voor alle drie de landen geldt dat de militaire machthebbers zich recent van Westerse landen hebben afgekeerd en toenadering zoeken tot Rusland, in de strijd tegen extremistische islamitische bewegingen.

Langs de provinciale weg N217 bij Heinenoord in Zuid-Holland is een streekbus in een sloot terechtgekomen. De chauffeur was onwel geworden achter het stuur. Toen voorbijrijdende agenten de bus vanochtend rond 06.00 uur aantroffen, was de vrouw bewusteloos. Ze is naar het ziekenhuis gebracht.

In de bus zaten geen passagiers. Het voertuig is zwaar beschadigd uit de sloot getakeld.

De bus lag in z'n geheel in de sloot:

Op beelden is te zien dat het ongeluk gebeurde vlakbij een kruispunt, waar een verkeerslicht is geraakt. De bus kwam in de sloot langs de parallelweg terecht. Over de weg verspreid liggen brokstukken.

Het lijkt erop dat de bus door de groenstrook van de busbaan langs de provinciale weg op de parallelweg is terechtgekomen en daarna van de weg is afgeraakt en in de sloot is beland. Hoe laat het ongeluk is gebeurd, is niet duidelijk.

Stel je voor: een militair op het slagveld wil zich op het allerlaatste moment overgeven. Hij heeft geen schijn van kans want het systeem dat hem op de hielen zit, wordt niet bestuurd door een mens, maar door kunstmatige intelligentie.

Nog een voorbeeld: een zwerm drones heeft de opdracht gekregen een brug op te blazen waar militairen overheen lopen. Op het laatste moment stroomt de brug vol met vluchtelingen, maar er is niets meer aan te doen: de machine is geprogrammeerd om aan te vallen en doet dat ook, terwijl de situatie totaal is veranderd.

Nog niet zo lang geleden was dit iets voor in de verre toekomst of zelfs totaal ondenkbaar, maar tegenwoordig zijn het voorstelbare situaties, geschetst door diplomaat en ontwapeningsambassadeur Robert in den Bosch. Aan hem de taak om de discussie hierover te leiden, zodat voorkomen wordt dat het helemaal uit de hand loopt met dodelijke autonome wapensystemen.

"Het is een race tegen de klok", zegt hij op zijn kantoor in Genève. "Dit soort wapens zijn er, ze worden gebruikt en in de toekomst zal het gebruik alleen maar toenemen. Dat machines besluiten over leven en dood, heeft enorme impact."

Geen simpele klus

In den Bosch geeft leiding aan een groep experts uit 128 landen die het eens proberen te worden over het gebruik van autonome wapensystemen. En "dat is geen simpele klus".

Rusland, China, India en de Verenigde Staten doen allemaal nog mee aan de onderhandelingen en dat is volgens In den Bosch maar goed ook. "Als we dit alleen met onze beste vrienden zouden bespreken, kunnen we makkelijk prachtige afspraken maken.

Maar het gaat hier over wapenbeheersing en over humanitair oorlogsrecht en dan moet je bijvoorbeeld ook met je mogelijke tegenstanders om tafel, zéker als ze er militair toe doen."

Het gebeurt allemaal in een tijdelijke zaal op het terrein van de Verenigde Naties, die het proces ondersteunen: een grijze hal zonder daglicht met ruimte voor zo'n 300 mensen. De onderhandelaars proberen het hier tijdens urenlange vergadersessies eens te worden over de vraag of er nieuwe en aanvullende wetten en regels nodig zijn om te voorkomen dat het in de toekomst misgaat.

"Wat kun je nog wel doen met die systemen en wat niet? Welke systemen kunnen door de beugel van het internationaal recht en humanitair oorlogsrecht en welke niet?"

Grondig overleggen

Tien jaar is de werkgroep nu bezig en het is een stroperig en traag proces. Het contrast met de razendsnelle ontwikkelingen op het slagveld kan bijna niet groter. "Maar het kan niet anders", zegt Jessica Dorsey, expert moderne oorlogsvoering bij Universiteit Utrecht.

Ook zij ziet de oorlogsvoering volledig veranderen door kunstmatige intelligentie. "Op het slagveld in Oekraïne, in Gaza en nu ook in Iran en Libanon." Ze laat een voorbeeld zien, de Oekraïense Saker Scout.

Het is een drone die geprogrammeerd is om 64 verschillende soorten objecten uit te schakelen, zoals militaire voertuigen. Een mens moet hem nog wel aanzetten, maar daarna gaat de drone zijn eigen weg.

Dorsey: "Het systeem kan zelf identificeren, selecteren en uitschakelen, zonder menselijke tussenkomst. Maar hoe weet je zeker dat de Saker Scout het juiste doel uitschakelt? Dat hij een burger niet voor een soldaat aanziet en een vrachtwagen met hulpgoederen niet verwart met een militair voertuig?"

Toch, zegt ze, is het goed dat de ontwapeningsambassadeur in Genève de tijd neemt. "Diplomatie, onderhandelen en discussie voeren kost nou eenmaal veel tijd. Het is beter om grondig te overleggen, zodat er straks een goede basis ligt om op verder te bouwen."

Verbod

De onderhandelingen kunnen leiden tot nieuwe regels, aanvullingen op een bestaand verdrag of zelfs tot een nieuw verdrag, zoals die er ook zijn voor mijnen en voor nucleaire en chemische wapens.

"Heel veel is al geregeld in bestaand oorlogsrecht, maar het zou sterk zijn als er in een verdrag een verbod komt op echt gevaarlijke systemen, bijvoorbeeld systemen die we niet voldoende begrijpen of kunnen voorspellen", zegt Dorsey.

In den Bosch wil daar nog niet op vooruitlopen, dat zou het delicate proces in de war kunnen schoppen. In november wordt op een toetsingsconferentie gekeken naar het werk van de ambassadeur en valt er een besluit over hoe het verder gaat. Maar over een ding is de werkgroep het wel eens: "Volledig autonome systemen wil niemand, geen enkel land."

De voormalige eigenares van een uitvaartcentrum in de Amerikaanse staat Colorado die samen met haar man 189 ontbindende lichamen verborg, is veroordeeld tot 30 jaar gevangenisstraf.

In de omgeving van Colorado Springs runde het inmiddels gescheiden echtpaar het ecologische uitvaartcentrum Return to Nature. Nabestaanden werd een "groene uitvaart" beloofd, waarbij lichamen niet gebalsemd zouden worden met chemicaliën en een biologisch afbreekbare kist zou worden gebruikt.

In plaats van de lichamen te cremeren, werden die opgeslagen in een vervallen gebouw. Ze lagen onder meer op de grond en opgestapeld in kamers. De rouwende families kregen in plaats van echte as vermalen beton mee naar huis. Sommige families kwamen daar pas achter nadat zij de 'as' al hadden uitgestrooid.

'Waardigheid vernietigd'

Zo ook Tanya Wilson, die met haar familie naar Hawaï reisde om daar de as van haar moeder uit te strooien. Later bleek dat haar lichaam nog in het gebouw lag. "Carie Hallford heeft die waardigheid vernietigd", zei Wilson gisteren tijdens de zitting.

Het echtpaar, Carie en Jon Hallford, had volgens de aanklagers een duidelijke taakverdeling. Carie was verantwoordelijk voor het contact met nabestaanden, terwijl Jon de lichamen verborg. Autoriteiten vonden in 2023 stapels lichamen op een tweede locatie van het bedrijf, nadat buurtbewoners hadden geklaagd over stank.

Carie (48) riskeerde een straf tot 35 jaar, maar kreeg een lagere straf opgelegd. Ze zei dat ze slachtoffer was van huiselijk geweld door haar man, die al in februari werd veroordeeld tot 40 jaar cel. Hij bekende toen schuld. Volgens de rechter was Jon de drijvende kracht achter de praktijken.

Luxeartikelen, auto's en vakanties

Carie bood haar excuses aan aan de nabestaanden en zei dat ze geen monster was. Wel zei ze straf te verdienen. De aanklager verweet de Hallfords grof geld te hebben verdiend met hun praktijken. Per cliënt werd minstens 1200 dollar gerekend. Dat werd niet besteed aan crematies, maar aan luxeartikelen, auto's en dure vakanties.

Eerder werden de Hallfords al veroordeeld in een gerelateerde federale fraudezaak. Carie kreeg 18 jaar cel, Jon 20 jaar. Beiden zijn in beroep gegaan. Hun celstraffen in deze strafzaak komen boven op die federale straffen.

Geen diploma nodig

De praktijken werden in 2023 ontdekt en leidden tot strengere regels in de uitvaartbranche in Colorado, die daarvoor nauwelijks werd gecontroleerd. De staat was de enige in de VS waar uitvaartondernemers geen vergunning of diploma's hoefden te hebben.

Sinds het schandaal wordt vaker gecontroleerd en is een vergunningensysteem ingevoerd. Bij zo'n controle werden vorig jaar nog 24 ontbindende lichamen aangetroffen bij een uitvaartonderneming in Pueblo County.

Rusland heeft vannacht weer een massale luchtaanval op Oekraïne uitgevoerd. Daarbij zijn kruisraketten, ballistische raketten en drones ingezet. Voor het eerst veroorzaakten brokstukken van neergehaalde drones schade in buurland Roemenië.

Volgens de Oekraïense luchtmacht zette Rusland 619 drones en 47 raketten in. 580 drones en 30 raketten zouden door Oekraïne zijn neergehaald.

Bij de aanvallen zijn zeven doden gevallen en enkele tientallen mensen gewond geraakt. Het belangrijkste doelwit was de stad Dnipro in het zuidoosten van Oekraïne. Daar worden achttien burgers vermist. Ook in Kyiv, Charkiv en andere steden zijn explosies gehoord.

Brokstukken in Roemenië

In de Roemeense stad Galaţi zijn brokstukken terechtgekomen van Russische drones die vermoedelijk door Oekraïne zijn neergehaald. Ze veroorzaakten schade aan een elektriciteitsmast en aan een aanbouw van een woning.

Galaţi ligt dicht aan de grens met Oekraïne. In het grensgebied komen vaker brokstukken van Russische drones neer. Dit is de eerste keer dat daarbij schade is ontstaan.

Roemenië is lid van de NAVO. Het Roemeense ministerie van Defensie beschuldigt Rusland van onverantwoordelijk gedrag. "Deze incidenten laten zien dat Rusland geen respect heeft voor het internationale recht. Ze bedreigen niet alleen Roemeense burgers maar ook de collectieve veiligheid van de NAVO."

Roemenië hoopt binnen enkele dagen een Amerikaans AI-gestuurd drone-afweersysteem in gebruik te nemen. In Polen is dat systeem al actief.

Oekraïense aanvallen

Het Russische ministerie van Defensie deelt mee dat zijn luchtafweer 127 Oekraïense drones heeft onderschept. Die zouden onderweg zijn geweest naar doelen in het stroomgebied van de Wolga en naar nog oostelijker gelegen steden in de Oeral, waaronder Jekaterinenburg. Daar zouden zes mensen gewond zijn geraakt. Over schade is niets bekendgemaakt.

In de regio Belgorod, net over de Oekraïense grens, is volgens lokale autoriteiten een vrouw omgekomen. Een man raakte zwaargewond.

China's export van elektrische en hybride auto's bereikte vorige maand een recordniveau. Door stijgende olieprijzen en de onzekerheid rond de oorlog in het Midden-Oosten groeit de vraag naar elektrische auto's, van Europa tot Zuid-Amerika en in grote delen van Azië.

Hoewel China wereldwijd leidend is, domineren in Europa nog altijd westerse merken de automarkt. Maar de vraag is voor hoelang nog. Chinese elektrische auto's, die doorgaans aanzienlijk goedkoper zijn dan die van hun Amerikaanse of Duitse concurrenten, zijn bezig aan een duidelijke opmars. En die lijkt door de crisis in het Midden-Oosten een flinke prikkel te krijgen.

Betaalbaar rijden

Er hangt een sfeer van optimisme op 's werelds grootste autobeurs, in de hoofdstad Peking. Hoewel met zo'n 700 bedrijven bijna alle bekende autobouwers ter wereld aanwezig zijn, zijn het vooral de Chinese elektrische auto's die de show stelen.

Op gigantische beeldschermen spatten strakke reclamefilmpjes van de nieuwste modellen van het scherm. De ene na de andere glimmende auto wordt met bombastische termen als smart driving en digital cockpit geïntroduceerd.

Maar het zijn niet zozeer de technologische snufjes die het hem doen: vooral betaalbaar rijden maakt de auto's zo aantrekkelijk. Studies tonen aan dat stijgende brandstofprijzen de vraag naar elektrische auto's aanjagen. Dat tanken duurder is geworden in Europa, merken de automakers.

En vooral Chinese merken profiteren dus. BYD, 's werelds grootste maker van elektrische auto's, zag het aantal registraties in Europa vorige maand met 155 procent toenemen. Ook opkomende automerken, zoals Chery en Leapmotor, zagen de afgelopen maanden het aantal verkopen in Europa procentueel flink stijgen.

Joint venture

Het Chinese succes komt niet uit de lucht vallen. De ambitie van China om een autogrootmacht te worden gaat terug tot de vroege jaren 80, toen het land al een moderne auto-industrie wilde opbouwen, maar nog te weinig kennis en ervaring had.

Het voerde een joint-venturemodel in waardoor buitenlandse automerken verplicht werden samen te werken met Chinese bedrijven. Het idee was eenvoudig: de buitenlandse partij bracht technologie, kapitaal en merkwaarde in, terwijl de Chinese partner zorgde voor markttoegang en productie.

In begin 1984 sloot Volkswagen als eerste zo'n joint venture. In de jaren daarna volgden zo'n beetje alle grote Duitse automerken. Een Chinese krant omschreef het doel van de nieuwe regel in 1985 als volgt: "De eerste auto importeren we, de tweede auto maken we in China, de derde auto exporteren we".

Met andere woorden: nu zijn we afhankelijk, maar op den duur zijn wij degene die auto's voor de wereld zullen maken. Na decennia van stimuleringsmaatregelen van de overheid en innovatie is die droom in het elektrische segment werkelijkheid geworden.

Innovatie uit China

Vandaag de dag wordt zo'n 70 procent van alle elektrische auto's wereldwijd in China geproduceerd, veel meer dan de binnenlandse markt kan opnemen. Want waar de groei ongeveer overal ter wereld toeneemt, neemt die in China juist af. Alle auto's die de fabrikanten in China niet kwijt kunnen, worden geëxporteerd naar het buitenland.

Bovendien komt een groeiend deel van de innovatie in zowel hardware als software uit China. Waar Chinese fabrikanten ooit afhankelijk waren van Duitse technologie, zijn de rollen nu in veel gevallen omgedraaid. Om concurrerend te blijven, zoeken westerse automakers steeds vaker samenwerking met Chinese bedrijven. Toch blijft het prijsverschil aanzienlijk: Chinese elektrische auto's zijn gemiddeld 20 tot 50 procent goedkoper dan vergelijkbare Duitse modellen.

Of Duitse fabrikanten erin slagen dit gat tijdig te dichten, is de vraag. Maar één ding is zeker: de Chinese automakers zullen er alles aan doen om de kans die de crisis in het Midden-Oosten ze biedt om meer voet aan de grond in Europa te krijgen ten volle te benutten.

Goedemorgen! Inwoners van de Westelijke Jordaanoever en een stad in Gaza kunnen vandaag naar de stembus en wie Johan heet of iets dat daarop lijkt kan een gratis rondleiding krijgen in de Johan Cruijff Arena.

Het weer: vanochtend eerst bewolkt, maar in de loop van de ochtend breekt de zon door. Het wordt 11 tot 18 graden. Morgen zonnig en maximaal 15 graden. En maandag - Koningsdag - wolken en zon bij 11 tot 16 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het overlijden van influencer Jade Kops heeft veel reacties losgemaakt. De 19-jarige vrouw overleed gistermorgen in het bijzijn van haar familie. Het bericht van haar overlijden op haar Instagramaccount had in de eerste uren al honderdduizenden likes.

Jade leed aan kanker en deelde op sociale media wat dat voor haar leven betekende. "Ik kende Jade niet persoonlijk, maar door haar blogs voelde het alsof ze mijn buurmeisje was", is een van de reacties in het online condoleanceregister.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Het stond waarschijnlijk niet in je agenda, maar het .nl-domein bestaat vandaag veertig jaar. Dat hebben we te danken aan de 82-jarige Piet Beertema, toen systeembeheerder bij het nationale onderzoeksinstituut Centrum Wiskunde & Informatica (CWI).

In het begin ging hij nog zelf over de toekenning van de Nederlandse domeinnamen. Dat lukte al snel niet meer, inmiddels zijn het er meer dan 6 miljoen.

Fijne zaterdag!