NOS Nieuws - Algemeen

Europese Commissie vindt TikTok ongezond verslavend, miljardenboete dreigt

2 hours 5 minutes ago

TikTok is zo verslavend dat het daarmee de Europese regels overtreedt. Tot die voorlopige conclusie komt de Europese Commissie. Het onderzoek naar het van oorsprong Chinese bedrijf begon in februari 2024.

De Commissie stelt dat TikTok allerlei functies heeft die zeer verslavend werken voor gebruikers. Het algoritme is zo ontworpen dat gebruikers eindeloos blijven scrollen. De app weet per gebruiker hoe ze zolang mogelijk de aandacht kunnen vasthouden.

En als iemand toch zijn telefoon weglegt, nodigen pushberichten de gebruiker uit om terug te keren naar de app. Wie op een notificatie klikt, krijgt direct een nieuwe stroom berichten met filmpjes die automatisch afspelen.

Hoge boete

Het geheel zorgt er volgens de Commissie voor dat gebruikers de dienst dwangmatig gebruiken. Dit kan schadelijk zijn: TikTok vormt een gevaar voor de mentale en fysieke gezondheid, stelt de Commissie. Voor minderjarigen geldt dit risico nog sterker.

Als voorbeeld noemt de Commissie het gebruik van TikTok 's nachts, wanneer het ­zeker voor minderjarigen beter zou zijn dat ze slapen. Het bedrijf is hiervan op de hoogte, maar biedt toch een verslavende dienst aan. Volgens de Commissie heeft het bedrijf onvoldoende in kaart gebracht wat hiervan de risico's zijn.

TikTok kan deze voorlopige bevindingen reageren. Als het bedrijf zich onvoldoende weet te verweren, hangt een forse boete boven het hoofd. Die kan oplopen tot maximaal 6 procent van de jaaromzet van het socialemediabedrijf. De boete zou daarmee in de miljarden lopen. Daarnaast kan het bedrijf worden verplicht om veranderingen door te voeren.

Strenge eisen

De Europese Commissie baseert zich op de regels die zijn vastgelegd in de Digital Services Act (DSA). Deze Europese wetgeving is in 2022 ingevoerd en stelt strenge eisen aan bedrijven die in Europa digitale diensten aanbieden. De wetgeving gaat op veel punten verder dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten.

Naast TikTok wordt ook socialemediabedrijf Meta, het moederbedrijf van Facebook, onderzocht. Ook X, voorheen Twitter, ligt onder het vergrootglas van de Commissie. X kreeg eind vorig jaar een boete opgelegd van zo'n 120 miljoen euro.

TikTok was niet onmiddellijk bereikbaar voor commentaar.

Zeker 31 doden bij aanslag op moskee in Pakistaanse hoofdstad Islamabad

2 hours 26 minutes ago

Bij een zelfmoordaanslag in een moskee in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zijn zeker 31 doden gevallen. Daarnaast raakten er zo'n 170 mensen gewond, schrijft een hoge functionaris van Islamabad, Irfan Memon, op X.

De aanslag in de sjiitische moskee, die nog niet is opgeëist, vond plaats tijdens het vrijdaggebed. Het sjiisme is samen met soennisme een van de twee hoofdstromingen in de islam. In Pakistan hangen met afstand de meeste moslims de soennitische stroming aan.

Op beelden en foto's die rondgaan op sociale media is te zien hoe mensen buiten worden behandeld aan hun verwondingen. Binnen liggen lichamen op een bebloed tapijt, tussen puin en glas. Er is nog weinig bekend over wat er precies is gebeurd.

Vaker aanslagen

De Pakistaanse president Zardari en premier Sharif hebben de aanslag inmiddels veroordeeld en de nabestaanden van de slachtoffers gecondoleerd.

Sjiieten in Pakistan zijn vaker het doelwit van aanslagen. Vaak worden die dan opgeëist door terreurgroep Tehrik-e-Taliban (TTP), de Pakistaanse Taliban die banden heeft met de Afghaanse Taliban, of een terreurgroep die nauw verbonden is met Islamitische Staat.

Toenemend geweld

De aanslag komt op een moment waarop het geweld in Pakistan toeneemt. Zo kampt het land in het zuidwesten met aanvallen van separatistische militanten, waarbij volgens de autoriteiten bijna 200 mensen bij om het leven zijn gekomen.

Verder is de spanning met buurland Afghanistan flink opgelopen, wat in het grensgebied al meerdere keren leidde tot gevechten.

Volgens Pakistan voeren militanten vanuit Afghanistan de afgelopen jaren steeds vaker aanslagen uit in Pakistan, en weigeren de Taliban daartegen op te treden. In november was er nog een aanslag in Islamabad bij een rechtbank. Daarbij vielen twaalf doden. Volgens Pakistan werd die aanslag gepleegd door een Afghaan.

Luitenant-generaal Russische militaire inlichtingendienst neergeschoten in Moskou

3 hours 9 minutes ago

In Moskou is een luitenant-generaal van de Russische militaire inlichtingendienst GROe neergeschoten. Het Russische Openbaar Ministerie meldt dat Vladimir Aleksejev meerdere keren is beschoten in een appartementencomplex in het noordwesten van de stad.

Rond 07.00 uur lokale tijd zou Aleksejev benaderd zijn door een man bij de lift van het appartementencomplex. De onbekende man zou zich hebben voorgedaan als maaltijdbezorger om binnen te komen. De luitenant-generaal werd daarna beschoten in zijn arm en been. Daarna ontstond een worsteling, waarbij Aleksejev werd geraakt in zijn borst.

De dader ging er daarna vandoor. Aleksejev is met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

Meerdere officieren gedood

Het is niet de eerste topfunctionaris binnen het Russische leger die wordt aangevallen. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne zijn meerdere hoge officieren vermoord. Eind vorig jaar werd een andere luitenant-generaal om het leven gebracht, nadat zijn auto door een explosief tot ontploffing was gekomen.

Het Kremlin wijst bij de aanslagen met de vinger naar Oekraïne; in sommige gevallen worden die ook opgeëist door de Oekraïense militaire inlichtingendienst. Wie achter deze schietpartij zit, is nog onduidelijk.

De Russische minister Lavrov van Buitenlandse Zaken beschuldigt Oekraïne ook nu achter de aanslag te zitten. Hij spreekt van een "terroristische daad" die bedoeld zou zijn om het "vredesproces te verstoren". Met het laatste bedoelt hij de onderhandelingen tussen de twee landen in Abu Dhabi over een einde aan de oorlog.

Oekraïne heeft niet gereageerd op de beschuldigingen. Ook is de dader nog niet opgepakt.

Huurlingenleger

Aleksejev is plaatsvervangend hoofd van de GROe. Hij staat in Europa al sinds 2019 op de sanctielijst. Hij wordt ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij de aanslag met zenuwgas op een Russische oud-spion in Engeland. Ook werd hij gestuurd om te onderhandelen met de leider van het Russische huurlingenleger de Wagner-groep, Jevgeni Prigozjin, die in 2023 in opstand kwam tegen Poetin. Na het uiteenvallen van de Wagner-groep zou Aleksejev zich hebben beziggehouden met het opzetten van een nieuw soort huurlingenleger.

Russische autoriteiten zijn een onderzoek gestart naar de aanval.

BBC: online volop handel in seksvideo's van verborgen camera's in hotels China

3 hours 39 minutes ago

Online gaan duizenden recente video's rond van verborgen camera's in Chinese hotelkamers. De BBC ontdekte dat daarop hotelgasten zijn te zien die seks hebben, zonder dat ze weten dat ze worden gefilmd.

De beelden worden tegen betaling aangeboden op socialemediaplatform Telegram. In anderhalf jaar tijd vond de BBC zes verschillende websites en apps die advertenties van de beelden aanboden op Telegram. Dat platform is verboden in China en wordt daar veelal gebruikt voor het delen van illegale content.

De sites claimden beelden van in totaal meer dan 180 verborgen camera's te hebben, in sommige gevallen zelfs beelden van livestreams. De BBC bezocht de sites geregeld gedurende zeven maanden en vond beelden van 54 verschillende camera's waarvan op elk moment steeds ongeveer de helft aanstond. In die periode zijn naar schatting duizenden mensen in het heimelijk gefilmd, schat de BBC.

De Britse omroep sprak een man die in 2023 op internet zocht naar porno en daar tot zijn grote schrik een video tegenkwam waarin zijn vriendin en hij seks hebben in een hotelkamer in Shenzhen, in het zuiden van China. De beelden waren van drie weken daarvoor.

AKA

De BBC deed verder onderzoek naar het netwerk achter de industrie en stuitte op iemand die zich 'AKA' noemt. AKA maakt op Telegram reclame voor sites waar een gebruiker na betaling van omgerekend 55 euro toegang krijgt tot live-beelden vanuit vijf hotelkamers.

Als de gasten hun hotelkamer betreden, bespreken de leden van het Telegram-kanaal de beelden onderling. Er wordt denigrerend gesproken over de vrouwen, die geregeld "sletten" worden genoemd.

Een van de Telegram-kanalen van AKA had zo'n 10.000 leden. In het videoarchief vond de BBC meer dan 6000 video's sinds 2017. De omroep schat op basis van het aantal abonnees en de kosten dat alleen al AKA sinds april vorig jaar minstens zo'n 18.000 euro moet hebben verdiend.

In anderhalf jaar tijd kwam de BBC een tiental 'agenten' tegen zoals AKA. Zij werken in opdracht van "hoger geplaatsten" die regelen dat de camera's worden geplaatst en de livestreamplatforms in de lucht houden.

De Britse omroep wist een van de camera's te herleiden tot een hotel in de stad Zhengzhou, in het oosten van China. Daar werd een camera aangetroffen die gericht was op het bed en verstopt zat in de ventilatie in de muur, aangesloten op de elektriciteitstoevoer van het gebouw.

Tent in een hotelkamer

Dat hotelgasten stiekem worden gefilmd in hotelkamers in China en dat beelden online worden gedeeld, is een bekend probleem. De laatste jaren is er volgens de BBC meer bewustzijn over ontstaan, vooral bij vrouwen. Zo worden er online tips gedeeld over hoe je zo'n verborgen camera, soms zo groot als het gummetje op de achterkant van een potlood, kunt ontdekken. Sommigen zetten zelfs een tent op in een hotelkamer om er zeker van te zijn dat ze niet worden gefilmd.

Vorig jaar april werd in China regelgeving van kracht die onder andere de installatie van camera's in hotelkamers en openbare toiletten verbiedt en waarschuwingsborden verplicht stelt op plaatsen waar bewakingscamera's hangen. Toch is de dreiging gefilmd te kunnen worden in een hotelkamer allesbehalve geweken, toont het BBC-onderzoek aan.

DNB: steek extra defensiegeld niet in tanks of munitie

4 hours 1 minute ago

De 19 miljard euro die Nederland elk jaar extra aan defensie wil uitgeven, kan beter niet worden gestoken in traditionele onderdelen voor het leger. Het gaat dan om defensieonderdelen die ongeschikt zijn voor niet-militair gebruik, zoals tanks en munitie.

Het kan beter worden gebruikt voor het maken van producten waarin Nederland al een voorsprong heeft op andere landen, zoals chips voor in drones. De achterstand die Nederland met wapenproducties heeft op Europese bondgenoten, zoals Duitsland, Frankrijk en Spanje, is daarvoor te groot.

Dat adviseert De Nederlandsche Bank (DNB) naar aanleiding van een onderzoek over het effect van hogere defensie-uitgaven op de Nederlandse economie. Op de korte termijn zullen de miljarden worden gestoken in het snel uitbreiden van de militaire capaciteit, verwacht DNB. Uitbreiding van militair materieel zal dan in het buitenland worden gekocht.

Voor de langere termijn vindt DNB het verstandig om te investeren in eigen productie. En dan van onderdelen waar andere Europese landen niet in gespecialiseerd zijn. Economisch zou het bijvoorbeeld goed zijn om geld te steken in het maken van militaire onderdelen die ook buiten het leger gebruikt kunnen worden. "Denk aan chips die in een drone passen, maar even goed in een telefoon", schrijft DNB.

Chips, microscopen en zeevaart

Nederland heeft nu een voorsprong op andere landen met bijvoorbeeld halfgeleiders. Chipbedrijven als ASML en ASM International lopen hierin voorop. DNB noemt daarnaast ook specifieke typen microscopen en de zeevaart waar Nederland een voorsprong mee heeft. "Onze kennis en productiefaciliteiten op deze terreinen kunnen bijdragen aan het optuigen van een krachtige Europese defensie-industrie."

Bijkomend voordeel is dat Nederland naast de militaire opbouw ook de afhankelijkheid van andere landen kan afbouwen. Het Nijmeegse Nexperia is bijvoorbeeld ook gespecialiseerd in chips, maar laat die uiteindelijk produceren in China. Door een ruzie met het Chinese moederbedrijf is die productie in de knel gekomen. Even dreigde de Europese auto-industrie hierdoor zonder chips te komen.

Het kabinet moet volgens DNB dan wel snel keuzes maken: "Voor de defensiesector is het belangrijk dat ze weet dat ze jaren vooruit op de overheid kan rekenen als klant. De defensie-industrie gaat alleen nieuwe producten ontwikkelen, wat jaren kost, als ze voldoende zekerheid heeft op vraag aan het eind van het proces."

Inflatie

DNB verwacht overigens niet dat de economie meteen een flinke duw in de rug krijgt door de extra investeringen. In het verleden was dit wel zo, maar nu meldt defensie zich als extra werkgever in een toch al grote vraag naar arbeidskrachten. Dit kan leiden tot hogere lonen, wat weer kan leiden tot hogere prijzen door een toenemende inflatie.

"Om deze redenen verwachten we ook niet dat er op de korte termijn flinke groei volgt uit de hogere defensie-uitgaven", stelt DNB.

Trump lanceert medicijnensite onder eigen naam: 'Verpersoonlijking van macht'

4 hours 4 minutes ago

De regering-Trump heeft in de VS een website gelanceerd waarmee Amerikanen volgens de president korting kunnen krijgen op medicijnen die via een recept verkregen moeten worden. Het platform kreeg de naam TrumpRx. Andermaal koppelt Trump daarmee zijn eigen naam aan een overheidsproject.

Zo kondigde hij in december een nieuw slagschiptype aan, de Trump-klasse. In diezelfde maand werden de letters 'The Donald J. Trump and' gezet voor de naam van oud-president John F. Kennedy op de gevel van het prestigieuze Kennedy-cultuurcentrum in Washington. Hij deed hetzelfde op de gevel van de bekende denktank US Institute of Peace.

Ook rond Trumps landgoed Mar-a-Lago in Florida is zijn naam steeds zichtbaarder. Zo heet de weg van het vliegveld van Palm Beach naar Mar-a-Lago inmiddels de President Donald J. Trump Boulevard. In het lokale bestuur ligt een wet op tafel om ook het vliegveld naar hem te hernoemen.

En als het aan Trump zelf ligt, wordt er nog veel meer naar hem vernoemd. Zo schreef nieuwssite Politico gisteren over een patstelling in de Amerikaanse politiek over subsidie voor een enorm tunnelproject dat New York met New Jersey moet verbinden. De regering is best bereid het geld vrij te geven, maar dan moeten het beroemde New Yorkse station Penn Station en het internationale Dulles-vliegveld van Washington wel worden hernoemd naar Trump.

'Zit echt in hem persoonlijk'

Als zakenman zette Trump zijn naam al op tal van torens, hotels en golfbanen. Als president doet hij nu dus hetzelfde, maar dan op aanzienlijk zichtbaardere zaken en op onorthodoxe wijze, want een dergelijke eer was in de VS in het verleden voornamelijk voorbehouden aan bijvoorbeeld overleden oud-presidenten.

De drang om dingen naar zichzelf te noemen komt vooral uit Trump zelf, zegt Amerika-kenner Kenneth Manusama: "Dit zit echt in hem persoonlijk." De gelanceerde medicijnensite TrumpRx (Rx is in de VS een bekende afkorting van recept, afgeleid van het Latijnse woord ervoor) is daar volgens hem een goed voorbeeld van.

Trump zei afgelopen nacht in een persconferentie dat mensen via de site "een fortuin" besparen, dankzij door hem gesloten deals met farmaceuten: op het platform kunnen Amerikanen een soort kortingsbon krijgen voor een medicijn, die ze kunnen inleveren bij een apotheek.

Manusama: "Hij ziet die site dan ook echt als het resultaat van het persoonlijk uitonderhandelen van die deals, en dan wil hij echt uitstralen: dit krijgen jullie van mij. Het is de verpersoonlijking van de macht."

Uiteenlopende reacties

In de VS heeft dat geleid tot wrevel, zegt Manusama. "Maar dat zit dan vooral bij zijn grootste tegenstanders. Zij vinden dit erg smakeloos, omdat het een beetje de trekken heeft van een dictator die overal zijn naam op zet. Aan de andere kant weten ze ook: Trump is Trump. En dan heb je nog zijn harde kern, die dit allemaal juist toejuicht en waarbij die persoonlijkheidscultus aanslaat."

Het grootste deel van de VS leest het nieuws over de vele naamswijzigingen vooral gelaten, denkt Manusama. Als voorbeeld noemt hij het initiatief rond de vorig jaar aangekondigde zogenoemde Trump Accounts. Dat is een soort digitale spaarpot voor kinderen, waar ouders 5000 dollar per jaar kunnen storten.

"Het gros van de Amerikanen denkt dan over die naam: prima, als die spaarpotjes er maar komen. En dat geldt ook voor het Kennedy Center, waarvan mensen vooral blij zijn dat het centrum openblijft." Manusama sluit daarnaast niet uit dat een volgende president, zeker als dat een Democraat is, al die naamswijzigingen net zo rap weer terugdraait als ze zijn doorgevoerd.

Mount Rushmore

Trump lijkt nog lang niet klaar met de cultus rond hemzelf. In Washington hangen banners met zijn beeltenis op tal van overheidsgebouwen. Ook hintte hij er al meerdere malen op dat het bijna 4 miljard dollar kostende stadion van American footballclub Washington Commanders naar hem vernoemd zou moeten worden.

Het magnum opus zou zijn gezicht zijn op de beroemde rotsformatie Mount Rushmore in South Dakota, naast de iconische oud-presidenten Washington, Jefferson, Roosevelt en Lincoln. In zijn eerste termijn zei Trump dit al "een goed idee" te vinden, ondanks waarschuwingen van experts dat het simpelweg niet genoeg ruimte is om zijn beeltenis toe te voegen op de achttien meter hoge rotswand.

Kort na Trumps inauguratie vorig jaar gaven Republikeinen in het Congres alsnog de opdracht om de mogelijkheden te onderzoeken. Juist dat soort initiatieven, die door anderen worden opgestart, zal volgens Manusama voor succes sterk afhankelijk zijn van hoe stevig Trumps grip blijft op het land én zijn eigen partij de komende jaren.

"Want als de Republikeinen straks bij de tussentijdse verkiezingen de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden of de Senaat, of in het gehele Congres verliezen, is Trump aanzienlijk minder machtig en dan zullen deze dingen ook moeilijker van de grond komen. Ook al zal hij het zelf waarschijnlijk nog wel blijven proberen."

Honderden mensen zonder verwarming na gaslek in Baambrugge

4 hours 37 minutes ago

Door een gaslek zitten meer dan 500 woningen in Baambrugge tijdelijk zonder gas, meldt de Veiligheidsregio Utrecht. Het lek ontstond vannacht in een hogedrukgasleiding, Sindsdien heeft een groot deel van het dorp geen toegang tot gas.

Baambrugge ligt in de provincie Utrecht en telt zo'n 1500 inwoners. Een groot deel van deze mensen zit momenteel zonder verwarming en heeft geen warm water, omdat de cv-ketel niet werkt zonder gas.

Netbeheerder Stedin zegt het probleem zo snel mogelijk op te willen lossen, maar het is onbekend hoelang dat gaat duren. Alle huizen die last hebben van de gaslekkage moeten eerst grondig gecontroleerd worden. "We zijn al bezig, maar het is afhankelijk van wat we aantreffen hoelang dat precies duurt", zegt een woordvoerder. De netbeheerder hoopt het lek vandaag nog te dichten.

De 525 woningen die getroffen zijn, bevinden zich in het westen van het dorp. Hoe het gaslek heeft kunnen ontstaan, is onduidelijk.

Corruptieonderzoek naar Noorse oud-premier om banden met Epstein

4 hours 41 minutes ago

De Noorse oud-premier Thorbjørn Jagland, wordt onderzocht voor grootschalige corruptie, meldt de Noorse politie. Aanleiding voor het onderzoek zijn nieuw vrijgegeven documenten rondom de overleden Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein. Jagland dook op in die nieuwe stukken.

Jagland is ook oud-voorzitter van het Nobelcomité en voormalig chef van de Raad van Europa. In die hoedanigheid had hij contact met Epstein. Noorse media schrijven dat Jagland in 2014 Epstein om financiële hulp gevraagd zou hebben voor de aankoop van een huis in Oslo.

In hetzelfde jaar stond een familievakantie naar het privé-eiland van de miljonair gepland, dat later niet doorging. Wel zou de Noorse oud-premier meerdere keren bij Epstein hebben gelogeerd.

Immuniteit staat onderzoek in de weg

De Noorse politie onderzoekt nu of hij vanwege zijn werk voordelen heeft ontvangen, zoals geschenken, reizen of leningen. Omdat hij secretaris-generaal is geweest bij de Raad van Europa, kan Jagland nu niet strafrechtelijk vervolgd of onderzocht worden voor de acties die hij toen heeft ondernomen. Voor die functie geldt namelijk immuniteit. De raad is door de Noorse overheid gevraagd om deze immuniteit op te heffen.

"Onze documenten in deze zaak zijn intern en geheim. We kunnen het daarom niet openbaar maken", zegt de Raad van Europa tegen de Noorse krant Verdens Gang. "Wij staan uiteraard klaar om de Noorse autoriteiten bij te staan."

Het Nobelcomité wilde niet reageren op het nieuws. "Maar het comité verwelkomt alle feiten in deze zaak", zegt een woordvoerder tegen persbureau Reuters.

'Contact met Epstein onverstandig'

Zijn advocaat zegt dat oud-premier blij is met het komende onderzoek. Volgens hem zal dat uitwijzen dat Jagland geen voordelen heeft gekregen van Epstein tijdens zijn functies en eind maken aan speculaties daarover in de media. "Gebaseerd op de informatie die we hebben, hebben we vertrouwen in de uitkomst", zegt de advocaat tegen persbureau Reuters.

Jagland zelf geeft toe dat het contact met Epstein onverstandig is geweest, maar dat hij nooit op het privé-eiland of in de privéjet van Epstein is geweest. Ook zegt hij niet betrokken te zijn geweest bij Epsteins privéleven en zijn misdaden.

Jagland is niet de enige Noor die onder vuur ligt door de nieuwe documenten. Er werd ook e-mailverkeer tussen de Noorse prinses Mette-Marit en Epstein gevonden in de stukken. Daaruit blijkt dat de prinses contact had met Epstein nadat hij in 2008 al was veroordeeld voor seksueel misbruik. De prinses komt honderden keren voor in recent vrijgekomen documenten.

Vliegtuig wil opstijgen van taxibaan op luchthaven Brussel 

5 hours 3 minutes ago

Een vliegtuig heeft op de luchthaven van Brussel zijn take-off moeten afbreken omdat de piloten vanaf de taxibaan wilden opstijgen. Het vliegtuig kwam op het nippertje tot stilstand in de buurt van de kerosinetanks, melden Belgische media. Niemand raakte gewond.

Het toestel van Scandinavian Airlines (SAS) was gisteravond op weg naar de Deense hoofdstad Kopenhagen. Bij het opstijgen behaalde het vliegtuig snelheden van zo'n 200 kilometer per uur.

Op Flightradar24 is te zien welke route de Airbus A320neo nam en dat het vliegtuig uiteindelijk bij de brandstoftanks stopt. In die enorme tanks zit duizenden liters kerosine waarmee de vliegtuigen worden bijgetankt.

De hulpdiensten werden ingeschakeld om de 165 passagiers te evacueren. Die evacuatie duurde volgens Belgische media enkele uren omdat er geen trap beschikbaar was op de plaats waar de Airbus tot stilstand kwam.

Het is niet duidelijk waarom het vliegtuig vanaf de taxibaan wilde opstijgen. Ook is niet bekend of de piloten zelf op tijd doorhadden dat ze niet op de juiste baan zaten of dat de luchtverkeersleiding had ingegrepen.

De Belgische luchtvaartautoriteiten doen onderzoek naar het voorval.

FBI onderzoekt losgeldbrieven voor ontvoerde moeder NBC-presentator

6 hours 11 minutes ago

De FBI onderzoekt meerdere losgeldbrieven die zijn binnengekomen na de ontvoering van Nancy Guthrie, de moeder van een presentator van de Amerikaanse zender NBC. In de brieven zou informatie staan die alleen de dader zou kunnen weten.

"We hebben kennis genomen van een losgeldbrief die naar plaatselijke en nationale media is gestuurd. Zoals met elke aanwijzing behandelen we dat serieus", zei de FBI-agent die de zaak leidt. Het is volgens hem aan de familie zelf of er wordt ingegaan op losgeldeisen.

Nancy Guthrie verdween afgelopen weekend uit haar huis bij de stad Tucson na een familieavondje. Volgens de politie zijn er braaksporen gevonden bij haar woning. Ook is haar bloed gevonden op haar oprit. Haar kinderen deden gisteren een oproep aan de daders om contact op te nemen.

Bitcoins

In de losgeldbrieven worden volgens de politie details genoemd die alleen iemand kan weten die in Guthrie's huis is geweest, Zo wordt de plek genoemd waar ze haar Apple Watch bewaarde en de plek van een lamp in haar tuin.

In de brief zou worden gevraagd om een verder niet genoemd bedrag aan bitcoins. Website TMZ, waar een van de brieven binnenkwam, zegt dat er twee deadlines zijn genoemd: eentje die gisteren om 17.00 uur verliep en eentje op maandag. Details over wat er dan zou gebeuren zijn niet bekend.

De zoon van Guthrie heeft gisteren de daders opnieuw dringend verzocht contact op te nemen. "We hebben een manier nodig om te communiceren zodat we voortgang kunnen boeken", zei Camron Guthrie. "Maar eerst willen we bewijs dat jullie onze moeder hebben."

Arrestatie voor nepbericht

De familie liet eerder weten dat het vanwege AI-manipulatie moeilijk zal zijn een teken van leven te verifiëren. De politie heeft al een man uit Californië gearresteerd die probeerde de familie op te lichten met valse losgeldeisen. "Heb je al de bitcoins waar we op wachten?", had de 42-jarige man de familie via een nepnummer geappt.

De FBI-woordvoerder riep de echte ontvoerders op medeleven te tonen. "Dit is een omaatje van 84 die medicijnen nodig heeft voor haar gezondheid. Je kun nu nog het juiste doen, voordat het allemaal veel slechter wordt. Slechter voor jou. Laat haar thuiskomen."

De zaak maakt in de VS veel los, omdat Guthrie's dochter Savannah als presentator van de NBC-ochtendshow Today nationaal bekend is. De politie in Guthrie's woonplaats moest zelfs expliciet oproepen niet meer de meldkamer te bellen met steunbetuigingen. "We vragen beleefd medeleven te uiten via sociale media, omdat onze communicatieafdeling wordt overspoeld."

De FBI heeft een beloning van 50.000 dollar uitgeloofd voor de gouden tip die leidt tot de terugkeer van Guthrie.

Internationale luchthaven Berlijn blijft vandaag gesloten vanwege ijzel

6 hours 56 minutes ago

De internationale luchthaven van Berlijn (BER) blijft vandaag de hele dag gesloten vanwege ijzel. Het is niet bekend wanneer het vliegveld weer opengaat, zegt een woordvoerder tegen het Duitse persbureau DPA.

"Vanwege de weersomstandigheden is opstijgen en landen momenteel niet mogelijk", schrijft de luchthaven op zijn website. "Controleer uw vluchtstatus voordat u naar de luchthaven reist."

Gisterochtend werden vertrekkende vluchten geschrapt door de sneeuw en ijzel op het vliegveld. Landen was nog wel mogelijk. In de middag konden er alsnog enkele vliegtuigen vertrekken, nadat die van ijs waren ontdaan.

In de avond werd de luchthaven voor onbepaalde tijd gesloten. Toen werd gezegd dat de situatie vrijdagochtend opnieuw zou worden beoordeeld.

Meer studenten bleven na invoering leenstelsel gehele studententijd thuis wonen

8 hours 7 minutes ago

Studenten aan hogescholen en universiteiten bleven na de invoering van het leenstelsel in 2015 vaker tot hun afstuderen thuis wonen, of gingen pas veel later uit huis. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI).

Van de studenten die in 2023 afstudeerden, bleef iets minder dan de helft (43 procent) in de vijf jaar ervoor thuis wonen. Ter vergelijking: bij de studenten die in 2016 afstudeerden was dat nog 31 procent.

Mannen blijven aanzienlijk vaker thuis wonen dan vrouwen. Van de mannen die in 2020 afstudeerden, was meer dan de helft (52 procent) niet op kamers gegaan. Bij vrouwen was dat 34 procent. In 2016 ging het om respectievelijk 40 en 24 procent.

Verschil hbo en universiteit

Hbo-studenten gaan minder vaak op kamers dan universitaire studenten. Van de afgestudeerde hbo'ers in 2016 ging 41 procent niet uit huis, bij studenten aan de universiteit was dat 19 procent.

In 2023 nam het aantal thuisblijvende hbo'ers toe naar 55 procent, het aantal thuisblijvende universitaire studenten steeg tot 32 procent.

Studenten die wél uit huis gingen, deden dat sinds de invoering van het leenstelsel een stuk later. 63 procent van de studenten die in 2016 afstudeerden, woonde na het eerste studiejaar nog thuis. Van studenten die in 2023 afstudeerden woonde 79 procent na het eerste studiejaar nog thuis.

Terugkeer basisbeurs

Van de studenten die in 2016 hun diploma haalden, woonde na het derde studiejaar nog 43 procent nog thuis. Van de studenten die in 2023 hun diploma haalden, woonde 60 procent na drie jaar studeren nog thuis.

Ruim tien jaar geleden, in 2015, werd het 'sociaal leenstelsel' ingevoerd waarbij studenten geld konden lenen om hun studie te financieren. Al snel kwam er veel kritiek op het leenstelsel, omdat studenten hoge schulden opbouwden. In 2023 kwam de basisbeurs terug.

'Niet te betalen'

"Het is niet alleen een tekort aan woningen, maar het is gewoon ook nog eens echt niet meer te betalen", zegt Maaike Krom, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond. De Landelijke Monitor Studentenhuisvesting meldde al eerder dat studenten geen kamers meer zoeken omdat ze weten dat er te weinig aanbod is.

Tegelijk is het deel van hun inkomen dat studenten uitgeven aan huur gestegen naar 48 procent. "Kamerprijzen zijn zo hard gestegen, studenten kunnen gewoon niet meer uit huis als ze dat willen."

Vorig jaar presenteerde de vakbond oplossingen voor de problemen van het kamertekort onder studenten, zoals huursubsidie voor onzelfstandige kamers en makkelijker woningdelen. De LSVb hoopt dat het nieuwe kabinet die overneemt. "De oplossingen hebben we al gegeven, ze hoeven het alleen maar over te nemen."

Onderzoek

Het onderzoek van het CBS en het NIDI richtte zich op studenten die voor hun twintigste aan een studie begonnen. Het CBS en het NIDI kozen hiervoor om te voorkomen dat er te veel studenten bij zitten die voor hun studie al jaren uit huis zijn, en omdat anders niet duidelijk of iemand met een tweede studie begonnen is.

Wekdienst 6/2: Openingsceremonie Olympische Spelen • Gesprekken VS en Iran na spanningen

8 hours 7 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag beginnen de Olympische Winterspelen in Milaan en in Oman spreken delegaties van de VS en Iran met elkaar naar aanleiding van spanningen tussen beide landen.

Eerst het weer: vandaag is er veel bewolking en valt geregeld regen. In het noorden is daarbij vanochtend kans op ijzel. Maxima liggen vanmiddag tussen 1 of 2 graden het noorden en lokaal 9 graden in het zuidwesten. De komende dagen geleidelijk zachter met zon, wolken en soms kans op een beetje regen.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Als het aan D66, CDA en VVD ligt, gaan uitkeringen voor mensen die veel hebben verdiend, flink omlaag. Het is een plan uit het coalitieakkoord van de formerende partijen. De coalitie wil bezuinigen op de uitkeringen door het zogenoemde maximumdagloon te verlagen. Dat is het laatst verdiende dagsalaris op basis waarvan de uitkering berekend wordt. Voor de hoogste inkomens gaat het om 926 euro per maand bruto, blijkt uit berekeningen van de NOS.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het Nederlandse waterpoloteam is opnieuw Europees kampioen geworden. In het Portugese Funchal won het Nederlandse damesteam na een spannende wedstrijd met 10 tegen 10. Na penalty's ging de winst naar de oranjevrouwen.

Het is de zevende keer dat de Nederlandse vrouwen Europees kampioen worden, een record.

Fijne dag!

Nieuw kabinet wil uitkeringen voor hoge inkomens fors verlagen

8 hours 41 minutes ago

Uitkeringen voor mensen die veel hebben verdiend gaan flink omlaag, als een plan daarvoor van de formerende partijen D66, CDA en VVD doorgaat. Voor de hoogste inkomens gaat het om 926 euro per maand bruto, blijkt uit berekeningen van de NOS.

De maatregel wordt kort genoemd in de financiële bijlage van het coalitieakkoord. Hij zou in 2029 moeten ingaan en gaat ook voor dan al lopende uitkeringen gelden. Afgelopen jaar hadden 77.500 mensen een uitkering die dan bruto 926 euro lager zou worden, blijkt uit data van uitkeringsinstantie UWV.

Nog eens zo'n 83.000 mensen zouden ook een lagere uitkering krijgen dan nu, ook al gaat het bij hen om bedragen onder de 926 euro bruto.

Verlaagd uitkeringsplafond

De coalitie wil bezuinigen op de uitkeringen door het zogenoemde maximumdagloon te verlagen; dat is het laatst verdiende dagsalaris op basis waarvan de uitkering berekend wordt.

In de praktijk betekent dit dat mensen maximaal 3.705,52 euro bruto per maand kunnen krijgen. Momenteel is het uitkeringsplafond 4.631,90 euro.

Het verlaagde uitkeringsplafond raakt mensen die een hoog salaris hebben gehad en een uitkering krijgen in de vorm van WW, WIA, ziektewet, ouderschapsverlof, partnerverlof en adoptieverlof.

Prikkel

Veel mensen die langdurig ziek zijn maken zich grote zorgen over het plan, horen ze bij belangenorganisatie Patiëntenfederatie. Een van hen is Sander van Boxtel. Hij is ICT'er en kan door een leverziekte en kanker amper werken. Als het plan doorgaat, wordt zijn WIA-uitkering met 600 euro per maand gekort.

"Deze maatregel wordt verkocht alsof de hoogste inkomens worden getroffen. Maar als je in de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, red.) zit heeft niemand meer een hoog inkomen", zegt Van Boxtel, die in Den Bosch woont.

Door zijn ziekte en behandelingen in Amsterdam heeft hij veel extra kosten voor reizen, parkeerkosten bij ziekenhuizen en medicijnen die buiten de verzekering vallen. En hij heeft te veel verdiend om zorgtoeslag te krijgen, zegt hij. Vanwege zijn ziektes denkt hij dat hij binnenkort werkloos is. Dan zal hij maandelijks zo'n 2.000 euro overhouden voor vaste lasten, levensonderhoud en alle medische kosten. Zijn huis staat al te koop, omdat de financiële situatie niet houdbaar is.

De formerende partijen willen het uitkeringsplafond onder meer verlagen om de instroom in de WIA terug te dringen. Ook willen ze de sociale verzekeringen, zoals de WW, "activerender" maken. Het verlagen van uitkeringen moet een prikkel worden om mensen weer aan het werk te krijgen.

"Ik word woedend als ik dat hoor", zegt Van Boxtel. "Werk is voor mij trots, sociale contacten - ik wil heel graag werken. Met een slopende leverziekte en kanker - heb je dan een prikkel nodig? Ik word er droevig van."

Klachten bij D66

Ook bij D66, dat de nieuwe minister van sociale zaken levert, komen er veel klachten binnen over het verlagen van het maximumdagloon. Toch zijn ze vastbesloten om door te gaan met het plan.

De formerende partijen halen inspiratie uit een recent overheidsonderzoek naar de WIA. Daarin staat dat het verlagen van uitkeringen "kan [...] leiden tot een positief effect op de arbeidsparticipatie". Ook zou er in Nederland sprake zijn van een "ervaren onrechtvaardigheid" tussen mensen die hoge en lage uitkeringen krijgen. Het verlagen van de hoogste uitkeringen kan volgens het rapport die "ervaren onrechtvaardigheid adresseren".

Het versoberen van uitkeringen levert ook geld op voor de staatskas. Jaarlijks komt het neer op ruim 800 miljoen euro.

Weer twee doden bij aanval leger VS op vermeende drugsboot

8 hours 53 minutes ago

Bij een Amerikaanse aanval op een boot in de Stille Oceaan zijn twee mensen om het leven gekomen, zo meldt het leger via sociale media. Volgens het leger gaat het om "drugs-terroristen" die in een boot voeren op "een bekende route voor het vervoer van drugs". In de bijbehorende video is te zien hoe het bootje van een afstand geraakt wordt door explosieven en in brand vliegt.

De video van het Amerikaanse leger:

Welk bewijs het leger heeft dat het hier om drugshandelaars gaat, is onbekend. Enkele uren eerder liet minister Hegseth van Defensie al weten dat "sommige belangrijke drugshandelaars hebben besloten om te stoppen met hun bezigheden, vanwege de recente - zeer effectieve - aanvallen in de Caraïben." Hij gaf daar verder geen toelichting bij.

Sinds president Trump aan zijn tweede termijn begon, ruim een jaar geleden, zijn er nu 128 mensen gedood bij Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten die vanuit Latijns-Amerika op weg naar de VS zouden zijn. Trump heeft eerder al gezegd dat de VS "in oorlog zijn" met drugskartels uit Latijns-Amerika, en dat het daarom nodig is om de boten aan te vallen.

Amnestiewet aangenomen door parlement Venezuela, voorzitter vraagt om 'vergiffenis'

9 hours 27 minutes ago

Het Venezolaanse parlement heeft de amnestiewet aangenomen die afgelopen weekend werd aangekondigd door waarnemend president Delcy Rodríguez. Die wet moet de vrijlating gaan betekenen voor mogelijk honderden politici, journalisten en mensenrechtenactivisten die zijn vastgezet onder het bewind van de presidenten Chávez en Maduro. Die laatste werd vorige maand in zijn land ontvoerd en door Amerikaanse militairen meegenomen naar de VS, waar hij nu vastzit.

De precieze inhoud van de wet is nog niet bekendgemaakt en er moet nog een tweede debat en stemming over komen in het parlement, reden voor mensenrechtenorganisaties om nog niet al te luid te juichen over deze stap. Wel werd al eerder bekend dat de wet gaat gelden voor zaken vanaf 1999, toen de links-populistische president Hugo Chávez aan de macht kwam. Onder zijn bewind en dat van zijn opvolger Maduro werden veel critici vastgezet, vaak voor lange tijd.

Unaniem

"Er is iets belangrijks gebeurd in Venezuela", zo reageerde Rodríguez. "Het parlement heeft unaniem de wet aangenomen die voor vrede en nationale verzoening moet gaan zorgen."

De voorzitter van het parlement en broer van de interim-president, Jorge Rodríguez, zei in een reactie dat "deze wet een moeilijke weg gaat afleggen, vol obstakels en bittere momenten. Wij vragen om vergiffenis, en wij moeten zelf ook vergeven." Met die laatste zin doelde hij vermoedelijk op misdaden die de afgelopen decennia namens de Venezolaanse staat zijn gepleegd.

VS en Iran praten in Oman, maar verschillen zijn groot

10 hours 33 minutes ago

Na weken van militaire opbouw, dreigende taal en onderhandelingen-over-onderhandelingen komen de Verenigde Staten en Iran vandaag bijeen in Oman. De gesprekken moeten voorkomen dat de spanningen in de Golf uitmonden in een nieuwe oorlog.

Het overleg in de Omaanse hoofdstad Muscat gaat in de eerste plaats over het Iraanse nucleaire programma, maar de VS en bondgenoten willen ook over andere veiligheidskwesties praten. De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner, en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zullen bij de gesprekken aanwezig zijn.

Het begin van de ontmoeting stond gepland om 10.00 uur lokale tijd (07.00 uur Nederlandse tijd).

Vergaande voorstellen op tafel

Qatar, Turkije en Egypte hebben vooraf een raamwerk met voorstellen gepresenteerd, zo meldt Al Jazeera op basis van bronnen dichtbij de gesprekken. Daarin zou onder meer staan dat Iran zijn uraniumverrijking fors zal moeten beperken. Ook wordt gesproken over beperkingen op het bezit van ballistische raketten en over de bewapening van Iraanse bondgenoten in de regio. De vraag is of dat bespreekbaar is voor Iran.

Het voorgestelde raamwerk gaat ver. Iran zou drie jaar geen uranium meer mogen verrijken. Daarna zou verrijking beperkt blijven tot minder dan 1,5 procent, aanzienlijk lager dan de limiet van 3,67 procent die was afgesproken in het nucleaire akkoord van 2015. De bestaande voorraad hoogverrijkt uranium (tot 60 procent) zou bovendien naar een derde land moeten worden overgebracht.

Daarnaast zou er een niet-aanvalsverdrag tussen Washington en Teheran op tafel liggen.

Teheran heeft tot nu toe steeds gezegd dat het alleen wil praten over het nucleaire programma in ruil voor het opheffen van sancties. Onderwerpen als het raketprogramma en steun aan gewapende groepen in de regio beschouwt Iran traditioneel als onbespreekbaar. Een lid van het Iraanse onderhandelingsteam zei gisteren tegen Press TV dat alleen het nucleaire programma op de agenda staat.

Praten onder druk

De gesprekken vinden plaats onder militaire hoogspanning. De VS heeft een vliegdekschip en begeleidende marineschepen in de Arabische Zee samengetrokken en een groot aantal gevechtsvliegtuigen gestationeerd op bases in meerdere landen rondom Iran. Daarmee blijft de militaire optie voor de Amerikanen nadrukkelijk aanwezig.

Na het bloedig neerslaan van de Iraanse protesten door het regime in de eerste weken van januari, zijn de spanningen verder opgelopen door incidenten op zee. Zo werd deze week een Iraanse drone uit de lucht geschoten toen die te dicht bij een Amerikaans marineschip vloog, en zou een koopvaardijschip met Amerikaanse bemanning in de Straat van Hormuz zijn lastiggevallen door de Iraanse marine.

Er is ook diplomatieke druk om escalatie te voorkomen. Landen in het Midden-Oosten hebben er bij Washington op aangedrongen om de gesprekken door te laten gaan, ongeacht het format. De vrees is dat het alternatief een militair conflict zou zijn met onvoorspelbare gevolgen voor de hele regio.

Wederzijds wantrouwen

Of de gesprekken tot een doorbraak leiden, is onzeker. Het wantrouwen tussen beide landen is groot, mede doordat de VS onder leiding van Trump zich in 2018 eenzijdig terugtrok uit het nucleaire akkoord dat drie jaar eerder werd gesloten onder Obama.

Ook in Washington bestaat scepsis. Amerikaanse politici zeggen dat de VS bereid is te onderhandelen, maar alleen als dat leidt tot een "echte deal" die verder gaat dan eerdere afspraken.

In juni waren de VS en Iran dichtbij diplomatieke toenadering. Dat proces werd abrupt onderbroken door Israëlische luchtaanvallen op Iraanse doelen en korte maar hevige Amerikaanse bombardementen op drie Iraanse nucleaire installaties.

Sindsdien is de spanning hoog gebleven, maar lijkt er ook een besef te groeien dat verdere escalatie grote risico's met zich meebrengt. Landen in de regio proberen daarom actiever te bemiddelen dan in het verleden, uit vrees dat een gewapend conflict zich snel over de regio zou verspreiden.

Schets Michelangelo geveild voor recordbedrag, 27 miljoen dollar

11 hours 54 minutes ago

In New York heeft een schets van Michelangelo ruim 27 miljoen dollar opgebracht bij een veiling, een recordbedrag voor werk van de renaissancekunstenaar.

De schets in roodkrijt is volgens experts van veilinghuis Christie's vermoedelijk gemaakt in 1511 of 1512, en toont de voet van de Libische sibille, een waarzegster uit de Griekse mythologie. Vermoedelijk is de tekening een studie voor de fresco's op het plafond van de Sixtijnse Kapel in Vaticaanstad, Michelangelo's bekendste werk. Daarop is de Libische sibille in haar geheel afgebeeld.

Enkele jaren geleden bracht een schets van Michelangelo zo'n 24 miljoen dollar op bij een veiling in Parijs, tot dan toe het record.

Het nu geveilde werk stond tot voor kort nog niet op de radar van kunsthistorici: een foto van de schets werd eerder naar het veilinghuis opgestuurd door de eigenaar van het werk. Deze in de VS woonachtige man vertelde daarbij dat de schets al sinds de achttiende eeuw familiebezit was, maar wist niet dat het om een Michelangelo ging. Dat werd ontdekt bij onderzoek door het veilinghuis. Wie het werk gekocht heeft, is niet bekend.

Vrouw (19) krijgt tbs voor verminken, mishandelen en doden van katten en egels

13 hours 29 minutes ago

Een 19-jarige vrouw krijgt tbs opgelegd voor een aantal dierenmishandelingen in Hilversum. De jonge vrouw achtervolgde, sloeg, spiesde, taserde, misbruikte, doodde en ontleedde katten en egels. Dat meldt NH Nieuws.

Omdat de vrouw tijdens een deel van de mishandelingen nog minderjarig was, vond de strafzaak achter gesloten deuren plaats. De rechtbank van Lelystad legde haar vandaag tbs met strenge voorwaarden en een gevangenisstraf van 391 dagen op, de tijd die de vrouw ook al in voorarrest heeft gezeten.

De mishandelingen vonden plaats tussen 1 juli 2024 en 25 januari 2025. De verdachte bekende de feiten en schreef erover in haar dagboek, deels in bloed. Daarin stonden passages als: "Ik liep in het bos en zag koeien. Later haalde ik het mes uit mijn tas en liep ik ermee in mijn hand. Ik stak een kat dood."

Afgesneden poten en snuiten

Van sommige mishandelingen zijn video's op de telefoon van de vrouw teruggevonden. Daarop is bijvoorbeeld te zien hoe ze een kat opjaagt en hard met een stok prikt. "Ik vond het geweldig haar zo bang te zien", vertelde ze in de rechtbank.

Voor of na het doden onthoofdde, spietste, vilde en ontleedde ze dieren. Voor alles wat zij na het doden van de dieren met hen deed, kan ze volgens de wet niet worden gestraft.

De vrouw bleek in het bezit te zijn van meerdere verboden wapens, zoals een ploertendoder (slagwapen), boksbeugels zonder en met mes, een armband met verborgen mes en een stroomstootwapen.

Wens om (serie)moordenaar te zijn

De rechtbank benadrukt in het vonnis de ernst van de mishandelingen en het hoge recidiverisico als de vrouw niet wordt behandeld. "In de bij haar aangetroffen schriftjes is een groot aantal gedachten, deels in bloed, opgeschreven die niet alleen zeer gruwelijk, maar bovenal zeer zorgelijk zijn. De verdachte beschrijft een (serie)moordenaar te willen zijn en heeft het tot in detail over wat zij mensen wil aandoen."

Omdat de vrouw verschillende psychische stoornissen heeft, worden de feiten haar in verminderde mate toegerekend. Naast de tbs-maatregel krijgt ze een flink aantal voorwaarden opgelegd, zoals een verbod op alcohol- en drugsgebruik en een houdverbod voor dieren. Ook mag ze het land niet verlaten. Zij wordt niet verplicht opgenomen in een kliniek, maar moet wel meewerken aan haar behandeling.

Opvallend genoeg kreeg afgelopen zomer ook al een andere jonge vrouw (21) uit Hilversum tbs en celstraf opgelegd voor vrijwel dezelfde strafbare feiten: het mishandelen en doden van katten, konijnen, muizen, een cavia, een kraai en een egel.

FVD in zeker drie gemeenten geboycot vanwege rechtsextremistische kandidaten

15 hours 25 minutes ago

In zeker drie gemeenten zeggen partijen de lokale fractie van Forum voor Democratie (FVD) te boycotten. Reden is de aanwezigheid van kandidaten op de kieslijst die ook actief waren bij extreemrechtse organisaties. Het gaat om een meerderheid van de partijen in Den Haag, Rotterdam en Nijmegen.

Woensdag schreef de Volkskrant dat mensen op de kieslijsten van FVD betrokken waren bij de rechtsextremistische Geuzenbond en de nationaalsocialistische NVU, of rechtsextremisme verheerlijkten en zich antisemitisch uitten. Nu spreken andere partijen in zeker drie gemeenten in de krant zich voor een boycot uit. Ze willen na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart niet met FVD samenwerken.

Tegen de NOS bevestigt de fractie van GroenLinks in Nijmegen de boycot. "Voor ons is de belangrijke basis dat je mensenrechten van anderen en de rechtsstaat respecteert. Dat doet extreemrechts niet, dus dan kan een democratie niet functioneren", zegt fractievoorzitter Quirijn Lokker. Volgens hem weigeren in ieder geval vier andere partijen ook elke samenwerking met FvD. Nog eens drie partijen sluiten Forum niet uit, maar vinden samenwerking onwaarschijnlijk.

Lof voor terroristen

In Den Haag keren negen partijen zich tegen de lokale FVD-fractie. In een gezamenlijk statement zeggen ze het "ten zeerste af te keuren" dat de partij iemand op plek 3 van de kieslijst heeft gezet die eerder in het nieuws kwam vanwege antisemitische berichten en daarnaast lof uitsprak voor twee terroristen.

In 2020 lekten appberichten uit van de jongerentak van Forum. Daarin verheerlijkte de nummer 3 op de Haagse FvD-lijst Anders Breivik die aanslagen pleegde in Noorwegen en Brenton Tarrant die een aanslag pleegde in Christchurch, Nieuw-Zeeland.

De partijen vinden dat er in Den Haag geen plaats is voor dit soort gedachtegoed dat de democratische rechtsstaat ondermijnt en de veiligheid van de stad en haar inwoners bedreigt. De partijen weigeren politieke samenwerking met Forum zo lang de partij er "niet minstens nadrukkelijk afstand van neemt en de nodige maatregelen treft." Alleen Hart voor Den Haag en de PVV steunen dat statement niet.

Meer dan 100 gemeenten

In Rotterdam zijn twee personen op de kieslijst omstreden. Ook daar laten partijen weten Forum uit te sluiten. De lijsttrekker van GroenLinks-PvdA zegt tegen de Volkskrant alle andere partijen in de Rotterdamse raad op te roepen tot een cordon sanitaire.

In Nieuwegein is onvrede over de nummer 2 op de Forum-kieslijst, die in het verleden verkiesbaar was voor de neonazistische Nederlandse Volks-Unie (NVU). Sinds 2017 is hij lid van FVD, bevestigde een woordvoerder van de partij dinsdag.

In Leiden doen andere partijen vooralsnog niet mee aan een boycot van FvD, iets waar de lokale tak van D66 eerder deze week toe opgeroepen had. Dat vertellen Leidse lijsttrekkers aan de lokale nieuwssite Sleutelstad.

FvD doet in meer dan 100 gemeenten mee aan de verkiezingen op 18 maart.

Checked
1 hour 37 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed