NOS Nieuws - Algemeen

Rook van bosbranden Canada bereikt Toronto en New York

1 hour 46 minutes ago

De rook van bosbranden in de Canadese provincie Ontario leidt tot overlast in Toronto, de grootste stad van Canada. De autoriteiten hebben een waarschuwing afgegeven over de luchtkwaliteit in de stad. Inwoners wordt aangeraden zo min mogelijk buiten te zijn.

Over de stad hangt een oranje waas. Volgens IQAir, een Zwitsers bedrijf gespecialiseerd in luchtkwaliteitstechnologie, is de luchtkwaliteit in Toronto op dit moment de slechtste van alle grote steden ter wereld.

De weer- en milieudienst waarschuwt dat mensen last kunnen krijgen van hun ogen, neus en keel. Het advies is om binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. "Verplaats of annuleer evenementen en sportieve activiteiten in de buitenlucht", aldus de dienst.

Bijna 150 bosbranden

De rook blijft zeker tot morgen in de omgeving hangen. De gemeente heeft in Toronto zes locaties opengesteld waar inwoners in schonere lucht kunnen verblijven, waaronder het stadhuis. De ruimtes zijn bedoeld voor mensen die dakloos zijn of in hun woning geen airconditioning of luchtfilters hebben.

In het noordwesten van Ontario woeden volgens de autoriteiten bijna 150 bosbranden. Slechts een paar van die branden zijn onder controle.

De rook heeft behalve Toronto ook het noordoosten van de Verenigde Staten bereikt. In de stad New York gelden eveneens gezondheidswaarschuwingen en wordt inwoners geadviseerd om buitenactiviteiten te beperken. Mogelijk is er tot het eind van de week overlast door de rook.

"We hebben het ergste waarschijnlijk nog niet gehad in de stad New York. We hebben het ergste waarschijnlijk ook nog niet gehad in het noorden van de staat en in het hele noordoosten van de VS", zegt een luchtkwaliteitonderzoeker van de Columbia-universiteit tegen persbureau Reuters.

WK-finale

In buurstaat New Jersey worden zondag meer dan 80.000 toeschouwers verwacht bij de finale van het WK voetbal tussen Spanje en Argentinië. De wedstrijd wordt gespeeld in het MetLife-stadion, dat geen dak heeft.

Zwangere vrouw doet aangifte vanwege hardhandige aanhouding in azc

1 hour 50 minutes ago

De destijds zwangere vrouw die in mei hardhandig omver werd getrokken bij een arrestatie in een azc in Zeist, doet aangifte tegen de betrokken politieagenten. Volgens haar advocaat gaat het om poging tot zware mishandeling of mishandeling en schending van de geweldsinstructie.

Bij het incident op dinsdagavond 19 mei was de politie naar het azc aan de Kampweg gekomen vanwege een melding van bedreiging en vernieling. De man van de vrouw zou een mes bij zich hebben gehad. Volgens de politie luisterde de vrouw niet naar meerdere bevelen om weg te gaan. Een van de agenten pakte de vrouw toen bij haar arm en trok haar hardhandig opzij, waardoor ze ten val kwam.

De betrokken agent gaf later aan anders te hebben gehandeld als hij had geweten dat ze zwanger was. Volgens haar advocaat kreeg de vrouw na het incident vroegtijdige weeën en is ze getraumatiseerd. Het genoemde mes zou een aardappelschiller zijn geweest, die niet in het bezit van de man of de vrouw was.

Beelden van het incident veroorzaakten veel verontwaardiging en leidden tot internationale media-aandacht. De politie concludeerde dat het geweld noodzakelijk was. Maar of het geweld ook helemaal goed is uitgevoerd, wil de politie niet zeggen. Ze spreken van een interne procedure, waaruit niet alles gedeeld mag worden.

Vrouw probeert in haar bh een wurgslang het vliegtuig in te smokkelen

4 hours 10 minutes ago

Een Canadese vrouw heeft maandag geprobeerd een koningspython in haar bh het vliegtuig in te smokkelen. Ze werd betrapt bij de veiligheidscontrole op Schiphol, meldt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

De vrouw verklaarde dat ze de wurgslang had gevonden bij een hotel in Amsterdam. "Dat lijkt ons sterk", aldus de NVWA. De slang is in beslag genomen.

Koningspythons zijn niet giftig. De wurgslangen staan bekend als rustig en niet agressief. Ze worden ook wel als huisdier gehouden in een terrarium.

Strafbaar

Tegen de vrouw is proces-verbaal opgemaakt. "Je mag niet zomaar beschermde dieren meenemen op reis, ook niet als je ze op straat hebt gevonden", schrijft de NVWA.

De koningspython is overgebracht naar een gespecialiseerde dierenopvang, zoals altijd gebeurt als er een dier in beslag wordt genomen. De NVWA zegt dat het welzijn van het dier belangrijk is en dat het in de opvang nu op een betere plek is.

15 jaar cel geëist voor poging tot moord op vrouw

4 hours 11 minutes ago

Tegen een man die in 2024 een vrouw neerstak en zwaargewond achterliet, is 15 jaar cel geëist. Het Openbaar Ministerie zegt genoeg aanwijzingen te hebben dat de man haar wilde vermoorden. Ook moet hij de vrouw als het aan het OM ligt een schadevergoeding van bijna 42.000 euro betalen.

De nu 28-jarige man uit Den Helder wachtte de vrouw na haar werk op in haar appartement in Hollands Kroon (NH), waarvan hij een sleutel had die hij nooit had teruggegeven na een periode van nauwe vriendschap. Hij stak haar vijftien keer met een mes. Volgens het OM is ze alleen nog in leven omdat ze erin slaagde hem in zijn arm te bijten en weg te komen. Bijna weer een slachtoffer van femicide, stelt het OM.

"Ik was heel erg bang, ik kon nergens heen, in mijn eigen huis", zei de vrouw in haar aangifte. Ze heeft blijvend letsel en littekens overgehouden aan de steekpartij.

Bevriende collega's

De twee collega's hadden een jaar eerder een tijdje nauw contact gehad. Ze zagen elkaar privé en gingen een keer samen op vakantie. Daarna nam de vrouw afstand van hem en kreeg een relatie met een andere man. De verdachte liet haar en haar vriend niet met rust. De vrouw deed bij de politie melding van belaging, waarna hij een contactverbod kreeg. Maar die bewuste avond dook hij plotseling op toen ze thuiskwam na een avonddienst.

Na de steekpartij nam de verdachte de messen mee en vertrok. Verderop probeerde hij zichzelf van het leven te beroven met een mes. Hij werd de volgende ochtend met steekwonden gevonden door wielrenners.

Goed voorbereid

Hij legde daarover tegenstrijdige verklaringen af: eerst zei hij dat hij niet wist wie hem had neergestoken, later zei hij dat de vrouw hem had gebeten en hij haar daarna uit afweer had gestoken, waarop zij hem ook stak. Dat klopt niet met de onderzoeksresultaten, waaruit blijkt dat alleen haar bloed is aangetroffen in de woning.

Op camerabeelden is vastgelegd dat de man een dag eerder twee messen, duct tape, een klauwhamer en tie wraps kocht, zegt het OM. Ook zocht hij op internet naar "doodsteken", "celstraf voor moord" en informatie over messen. Ook las hij een artikel over een vrouw met dezelfde voor- en achternaam als het slachtoffer.

Voor het OM staat vast dat hij de vrouw wilde vermoorden, omdat zij geen contact meer met hem wilde.

Uitspraak in zaak brugdrama Genua: 12 jaar voor ex-topman wegbeheerder

4 hours 18 minutes ago

Acht jaar na de ramp met de Morandi-brug in Genua is een rechtbank begonnen met de uitspraak tegen tientallen verdachten. Toenmalige topman van de toenmalige wegbeheerder is veroordeeld tot 12 jaar cel, ruim zes jaar minder dan geëist. Mauro Coletta, die toentertijd aan het hoofd stond van de afdeling toezicht van het ministerie van Infrastructuur en Transport is veroordeeld tot vijf jaar cel.

Ze worden verantwoordelijk gehouden voor de slechte staat van de brug.

Het brugdrama voltrok zich op 14 augustus 2018, tijdens hevige regenbuien, even na half twaalf in de ochtend. Het was op dat moment druk op de 1182 meter lange Ponte Morandi. Toen een deel van de brug het plotseling begaf, stortten auto's en vrachtwagens 45 meter naar beneden. Ze kwamen op een woonwijk terecht. 43 mensen kwamen om het leven, 16 anderen raakten gewond.

Het proces, een van de belangrijkste in de recente geschiedenis van Italië, heeft vier jaar geduurd. Er stonden in totaal 57 mensen terecht, tegen wie in een totale gevangenisstraf van bijna 400 jaar geëist.

Tegen Giovanni Castellucci, de voormalige topman van wegbeheerder Autostrade per l'Italia had het Italiaanse Openbaar Ministerie 18 jaar en zes maanden geëist. Castellucci zit overigens al een gevangenisstraf uit voor een ander incident, een busongeluk bij Monteforte Irpino in 2013 waarbij 40 mensen omkwamen.

Deskundigen stelden eind 2020 in een rapport dat het instorten het gevolg was van ontwerpfouten, slecht onderhoud en gebrekkige controles. De rechtbank houdt onder meer medewerkers van de wegbeheerder daarvoor verantwoordelijk.

Autostrade per l'Italia had de ruim vijftig jaar oude brug niet goed onderhouden: sensoren die de structuur moesten controleren werkten al sinds 2015 niet en van twee pijlers was bekend dat er problemen waren. De verdachten werden beschuldigd van diverse misdrijven, variërend van meervoudige dood door schuld en valsheid in geschrifte tot nalatigheid op het gebied van de veiligheid.

Excuses

De nieuwe CEO van Autostrade per l'Italia heeft in de aanloop naar het vonnis van vandaag excuses aangeboden aan de nabestaanden van de ramp. "De daden en keuzes van sommigen hebben onuitwisbare littekens achtergelaten, dus het aanbieden van de excuses die we eerder niet hebben aangeboden, is een morele plicht die verder gaat dan het vaststellen van verantwoordelijkheid en het waarborgen dat de waarheid aan het licht komt", schreef Arrigo Giana gisteren in een open brief in de Corrière della Sera.

Hij betoogde dat het bedrijf "anders is dan toen", met een nieuwe koers, meer staatscontrole en een nieuw management.

De Morandi-brug was een belangrijke verkeersader in Italië. Over de brug liep de snelweg A10 van Genua naar Ventimiglia. Op 3 augustus 2020 is op dezelfde plaats een nieuwe brug geopend, die de naam San Giorgio draagt.

Angelo van Schaik, correspondent Italië:

"De impact van het instorten van de Ponte Morandi, of het Polcevera-viaduct zoals de brug eigenlijk heette, was groot. De schok dat een iconische en bij zijn opening nog zo innovatieve brug 'zomaar' kon instorten was enorm. De vraag was gelijk: hoe is het met de andere bruggen in ons land?

Het antwoord was niet best. Na een lange inspectie van alle bruggen en viaducten bleek dat de Italiaanse infrastructuur vooral oud is, zo'n zestig procent van de bruggen is gebouwd in de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw. En dat ze maar matig onderhouden waren. ANAS, het overheidsbedrijf verantwoordelijk voor wegenonderhoud, benadrukte echter dat er geen enkele brug of viaduct op instorten stond, maar voerde wel bijzonder onderhoud uit aan honderden bruggen.

Na de ramp in augustus 2018 werd de voltallige directie van wegbeheerder Autostrade per l'Italia gedwongen af te treden en vervolgd voor meervoudige dood door schuld wegens achterstallig onderhoud. De nieuwe directie, sinds een jaar aan het bewind, benadrukt dat het bedrijf grondig is veranderd en dat er nu meer aandacht is voor onderhoud.

De vraag is of de Italianen dat ook daadwerkelijk geloven. Het is nog steeds zo dat nieuwe projecten politici lof en stemmen opleveren. Terwijl het onderhoud ervan een vervelend klusje is dat zich in de vooral schaduw afspeelt, en waarvoor je de handen niet op elkaar krijgt."

Zeker 15 doden in Gaza na Israëlische bombardementen, ondanks staakt-het-vuren

4 hours 26 minutes ago

Bij Israëlische bombardementen in Gaza zijn vandaag en de afgelopen dagen zeker vijftien Palestijnen gedood. Onder hen zijn drie leden van één familie, melden medische bronnen in Gaza. Ook kwamen zes politieagenten en een vrouw om bij een bombardement op een politiebureau.

Vrijwel dagelijks bombardeert en beschiet Israël doelen in Gaza, ondanks een staakt-het-vuren dat in oktober werd afgesproken. Het lijkt enkel een papieren werkelijkheid, met meer dan 1100 Palestijnse doden sindsdien. Ook melden hulporganisaties dat noodhulp nog steeds maar mondjesmaat binnenkomt, met alle gevolgen van dien.

De gedode politieagenten op dinsdag waren volgens het Israëlische leger Hamas-strijders. Bewijs daarvoor leverde het niet.

Op de andere bombardementen zoals op het tentenkamp in Khan Younis waarbij een man om het leven kwam, heeft het Israëlische leger niet gereageerd. Op diezelfde dinsdag werd bij het Al-Mawasi-gebied in het zuiden van Gaza een kind doodgeschoten, melden ziekenhuisbronnen. De VN heeft de Israëlische aanvallen veroordeeld.

Het Israëlische leger beweert steevast alleen militanten van de terreurbeweging Hamas te doden of mensen die militaire zones betreden. Toch worden met regelmaat ongewapende burgers gedood. Israël zegt in sommige gevallen onderzoek te doen, maar vaak loopt dat op niets uit.

Sinds oktober zijn er in Gaza vijf Israëlische militairen gedood.

Ontwapening

Hamas maakt nog steeds de dienst uit in Gaza. Hamas vormt het dagelijks bestuur maar is tegelijkertijd de gewapende militie die aanslagen pleegt en verantwoordelijk is voor het bloedbad op 7 oktober. De VN-mensenrechtenorganisatie maakt zich zorgen over "het patroon dat de Israëlische strijdkrachten geen onderscheid maken tussen politieagenten en strijders van gewapende groeperingen in Gaza".

Het mensenrechtenkantoor van de VN zei vorige maand dat "politieagenten in 2026 minstens twaalf keer zijn aangevallen". Dit gebeurde onder meer "tijdens gewone wetshandhavingsoperaties, zoals het regelen van het verkeer en het patrouilleren op straten en markten", werd gezegd in een verklaring.

Hamas heeft onlangs aangekondigd bereid te zijn hun politieke tak op te heffen, maar dat is nog niet gebeurd. Het Palestijns technocratisch comité dat Gaza moet besturen, zit nog steeds in Egypte. De ontwapening van Hamas blijft een heikel punt; Hamas eist daarvoor een einde aan de bezetting.

Israël bezet een steeds groter deel van de Gazastrook, meer dan 60 procent inmiddels. Premier Netanyahu spreekt er openlijk over dat hij nog meer zou willen innemen. De zogeheten 'gele lijn' schuift steeds verder op, vertelden Palestijnen eerder aan de NOS.

Oekraïners protesteren na ontslag populaire defensieminister: 'Rusland viert feest'

5 hours 9 minutes ago

"Schaam je!" En: "Rusland viert feest!" In het centrum van Kyiv zijn vanochtend duizenden mensen met kartonnen borden de straat op gegaan om te demonstreren tegen het ontslag van de populaire minister van Defensie, Mychajlo Fedorov (35).

Ook in andere Oekraïense steden zijn er protesten, voornamelijk door jongeren:

In de hoofdstad Kyiv wordt geprotesteerd voor het presidentiële kantoor van Zelensky. Het protest begon daar precies om één minuut over negen in de ochtend, na een minuut stilte ter nagedachtenis aan de Oekraïense soldaten die sinds het Russische offensief van 2022 zijn omgekomen.

De demonstranten staan niet alleen in hun protest: de plaatsvervangend commandant van de Oekraïense luchtmacht, Yelizarov, noemde het ontslag van Fedorov "een groot kwaad voor de defensiecapaciteit van het land" en diende vervolgens uit solidariteit met Fedorov zijn ontslag in. Zijn ontslagbrief publiceerde hij op sociale media.

Ook deden meerdere veteranen en militairen op sociale media hun beklag. Zo noemt een sergeant binnen het leger op Facebook het ontslag "volstrekt onbegrijpelijk".

Deal met Elon Musk

Dat Fedorov gisteren op Telegram bekendmaakte dat hij stopt als minister van Defensie, kwam voor veel mensen in Oekraïne als een verrassing. De voormalig marketingondernemer werd geroemd om zijn technologische kennis over drone-oorlogvoering. Sinds zijn aantreden als defensieminister begin dit jaar werden er grote successen geboekt met het bestoken van olieraffinaderijen tot diep in Rusland.

Daarnaast regelde hij als minister bij Elon Musk dat het Russische leger geen gebruik meer kon maken van satellietinternetdienst Starlink. Het creëerde voor Oekraïne een momentum om terreinwinst te boeken in de regio Donetsk.

Over de reden van zijn vertrek meldde Fedorov gisteren niets, maar tijdens een persconferentie in Kiyv zei Fedorov vanmiddag dat hij in een gesprek met Zelensky "drastische personeelsbeslissingen" had voorgesteld. Zo wilde hij onder meer dat de Oekraïense opperbevelhebber Syrsky ontslagen zou worden vanwege zijn "hiërarchische commandocultuur".

Er werd door Oekraïense media al langer gesuggereerd dat het niet boterde tussen Fedorov en de militaire leiding. In een reactie op het ontslag van Fedorov zei Zelensky vandaag dat hij daarom niet anders kon dan ingrijpen.

De demonstranten in Kyiv zeggen daar geen begrip voor te hebben. "De afgelopen maanden heeft Fedorov resultaten geboekt waar de soldaten achter stonden", zegt een 22-jarige vrouw wier broer sneuvelde aan het front.

"Hij is begonnen met het veranderen van een systeem dat heel oud en corrupt is. Misschien is iemand binnen de regering nog niet klaar voor die veranderingen. Maar wij wel en daarom zijn we hier."

Een ander zegt: "We moeten er alles aan doen om ons leger sterk te houden. Een van die beslissingen is het terughalen van Fedorov." Volgens deze 25-jarige demonstrant is het ontslaan van Fedorov "een historische fout".

'Het oude Sovjet-systeem'

Wat het lot van Fedorov in de nabije toekomst zal zijn en of hij een nieuwe functie krijgt binnen het kabinet, is nog onduidelijk. Zelensky is bezig met de vijfde herschikking van zijn kabinet sinds de Russische invasie in 2022. Oekraïense media vermoeden dat Fedorov zal worden opgevolgd door de minister van Binnenlandse Zaken, Klymenko.

Een van de demonstranten zegt geen vertrouwen te hebben in deze 53-jarige mogelijke opvolger van Fedorov. "Klymenko vertegenwoordigt het oude Sovjetsysteem dat aan verandering toe is."

Eind vorige week trad ook al premier Svyrydenko af op aandringen van Zelensky. Zij zal worden opgevolgd door Koretsky, de huidige baas van staatsenergiebedrijf. Het Oekraïense parlement ging daar vandaag mee akkoord.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Veel Oekraïners zien Federov als een effectieve bestuurder die met zijn tech-achtergrond de beste keuze is om de Oekraïense drone-oorlog naar een volgend niveau te brengen. Ook had hij grote ambities om de krijgsmacht volledig te hervormen en om corruptie in het leger aan te pakken.

Juist die ambitieuze aanpak van de jonge minister zou tot spanningen hebben geleid met de oude garde, zoals de hoogste generaal van Oekraïne die Federov weg wilde hebben. Het vertrek van de minister staat voor demonstranten daarom voor een groter probleem in het land: dat Zelensky de status quo verkiest boven de nodige hervormingen om de oorlog met Rusland te winnen."

Nederland heeft watertekort, maatregelen aangekondigd voor eerlijke verdeling

5 hours 22 minutes ago

Nederland heeft officieel een tekort aan water door de aanhoudende droogte. Rijkswaterstaat, de waterschappen en andere waterbeheerders zeggen dat er op dit moment sprake is van een 'feitelijk watertekort'.

Op advies van deze commissie heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besloten om op te schalen naar niveau 2 in het maatregelenpakket tegen droogte. Bij niveau 3 is sprake van een crisis.

De laatste keer dat er werd opgeschaald naar fase 2 was in augustus 2022. In 2003 is voor het laatst niveau 3 ingezet, waarbij er sprake is van een landelijke crisis.

Vanwege het watertekort en de verwachting dat het de komende weken aanhoudt, gaan waterbeheerders nu keuzes maken over de verdeling van het beschikbare water. Veiligheid heeft daarbij de hoogste prioriteit. Waterkeringen en dijken die gevoelig zijn voor droogte zullen als eerste water krijgen, omdat de droogte scheuren kan veroorzaken. Drinkwater- en energievoorzieningen krijgen ook voorrang bij de waterverdeling.

De waterbeheerders gaan ook bekijken of er water moet worden gebruikt om verzilting op droge plekken tegen te gaan. Dat gaat dan ten koste van bijvoorbeeld schepen, die bij lage waterstanden langer moeten wachten bij sluizen en moeilijker kunnen manoeuvreren door het lage water.

Genoeg drinkwater

Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincies en de betrokken ministeries gaan per regio bekijken welke maatregelen nodig zijn. In Limburg zijn er al maatregelen bekend. Daar mag niet meer zomaar oppervlaktewater worden gebruikt uit beken, sloten en riviertjes voor bijvoorbeeld het besproeien van land. Er zijn wel uitzonderingen voor bijvoorbeeld de fruitteelt en het blussen van branden.

Nederlanders hoeven zich geen zorgen te maken over drinkwater. "Er is en blijft voldoende drinkwater beschikbaar", verzekert Rijkswaterstaat.

"Als vast advies van de drinkwaterbedrijven geldt dat bewust omgaan met watergebruik altijd beter is, het hele jaar door."

Eerder riep de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling, een samenwerking tussen Rijkswaterstaat, waterschappen en andere waterbeheerders, al op om zuinig om te gaan met drinkwater. De druk van de kraan kan lager worden als iedereen tegelijkertijd water tapt.

Kans op droogte groter door klimaatverandering

Zondag werd al duidelijk dat de kans groot was dat er opgeschaald zou moeten worden.

De hoeveelheid water die door de rivieren stroomt is historisch laag, er is sinds 1976 niet meer zo weinig water ons land binnengestroomd bij Lobith. Tegelijkertijd neemt de vraag naar water juist toe, we gebruiken in droge periodes meer water.

In de zomer is er vrijwel altijd een watertekort, maar dit tekort is groter dan normaal en vraagt om verdergaande maatregelen, schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling. Volgens de commissie is de situatie uitzonderlijk voor deze tijd van het jaar. Ook zegt de commissie dat de kans op droogte in de afgelopen tientallen jaren groter is geworden vanwege klimaatverandering.

Zoet water opslaan

De landelijke commissie die gaat over de waterverdeling heeft de afgelopen tijd al maatregelen genomen. In het IJsselmeer en het Markermeer is bijvoorbeeld extra zoet water opgeslagen. Ook zijn er op sommige plekken pompen en sluizen geplaatst om het water goed te verdelen. Daarnaast is gekeken of stuwen op bepaalde plekken anders moeten worden ingezet, die kunnen open of dicht om het waterpeil te reguleren.

Zo kan worden voorkomen dat er te veel zout water binnendringt, zodat er genoeg zoet water overblijft voor drinkwater, landbouw en natuur.

Kogel scheerde langs buspassagier Hafsa: 'Scheelde maar een paar centimeter'

6 hours 1 minute ago

Buspassagier Hafsa (26) werd deze week bijna geraakt door een kogel tijdens een schietincident in Rotterdam. Eerder zei RET dat alle passagiers achterin de bus zaten toen de kogel aan de voorkant door de ruit vloog, maar daar komt de vervoerder nu van terug. De vrouw is nog altijd erg ontdaan, vertelt ze bij Rijnmond.

Bij de schietpartij maandagavond werd een man in de Oranjeboomstraat geraakt. Waarschijnlijk zijn meerdere schoten gelost, want een kogel vloog door de ruit van de stadsbus met daarin tien passagiers.

Hafsa zat naar eigen zeggen vlak achter de chauffeur. "Ineens zag ik kleine stukjes glas op mijn gezicht. Ik schreeuwde van de schrik." Ze zocht steun bij de chauffeur, die haar een knuffel wilde geven. "We hebben elkaar gesteund. Daarna ben ik meegenomen naar huis en heb ik niemand meer gesproken", zegt ze tegen de regionale omroep.

Angstig

Ze heeft veel last van het incident en durft voorlopig niet meer met de bus. "Dit zomaar vergeten gaat niet. Het scheelde maar een paar centimeter of een paar seconden, of dit had mij fataal kunnen worden." Ze krijgt slachtofferhulp. "Je verwacht echt niet dat dit gebeurt. Ik moet er nog steeds van bijkomen en denk constant: wat als?"

RET heeft inmiddels contact gehad met Hafsa. "We komen ook graag in contact met andere reizigers in deze bus om hun verhaal te horen en te kijken wat de RET kan betekenen in de nasleep van deze nare gebeurtenis."

Meer gratis vrouwenurinoirs en wc's tijdens grote evenementen

6 hours 10 minutes ago

Tijdens een aantal grote evenementen deze zomer kunnen vrouwen op meer plekken gratis naar de wc. Bij de Vierdaagsefeesten in Nijmegen komen er voor het eerst vrouwenurinoirs in het centrum. Ook op de Tilburgse Kermis wordt het aantal gratis wc's uitgebreid.

De 'roze wokkels' zijn vrouwenurinoirs waar drie vrouwen tegelijkertijd gebruik van kunnen maken. De wc's komen voor het eerst op verschillende plekken in het centrum van Nijmegen, onder meer bij het stationsplein.

Niet inkijken

Bij de keuze voor de locaties is samengewerkt met de Dolle Mina's in Nijmegen. "Locaties die niet te licht en niet te donker zijn, waar je niet van bovenaf in kan kijken. We gaan kijken of dames er dit jaar gebruik van maken", zegt Hein van den Hoogen namens de organisatie van de Vierdaagsefeesten tegen Omroep Gelderland. De organisatie inventariseert achteraf of de urinoirs een succes waren en volgend jaar terugkeren.

Er zijn verder 1050 mannenurinoirs, 700 spoeltoiletten en 21 rolstoeltoegankelijke toiletten beschikbaar. Wie gebruik wil maken van een 'normale' wc, moet daarvoor betalen tijdens de Vierdaagsefeesten. Mensen kunnen ook eenmalig 12,50 euro betalen voor onbeperkte toegang tot de wc's.

Roze lintjes

In Tilburg bonden de Dolle Mina's vorig jaar roze linten om urinoirs voor mannen heen om aandacht te vragen voor plasdiscriminatie. De verantwoordelijke wethouder besloot toen om alle wc's gratis te maken.

Dit jaar wordt het aantal gratis wc's op de grootste kermis van Nederland verder uitgebreid. Er komen daarnaast tientallen gratis dixi's, genderinclusieve dixi's en meer voorzieningen voor mensen met een beperking. "Dit laat zien dat publieke ruimte pas echt publiek is wanneer iedereen er zonder schaamte, stress of fysieke, emotionele of financiële drempels gebruik van kan maken", zegt Dolle Mina Elysa van der Ven tegen Omroep Tilburg.

Daarnaast komt er voor het eerst een zogeheten Changing Places-unit, dat is een extra grote verzorgingsruimte met specialistische hulpmiddelen voor kinderen en volwassenen die niet zelfstandig naar het toilet kunnen. Die komt er dit jaar nog niet in Nijmegen omdat de organisatie dat niet op tijd rond kreeg.

Politie bevestigt ontvoering in Amsterdam, bevrijd slachtoffer in goede gezondheid

6 hours 25 minutes ago

De politie heeft bevestigd dat de grote politieactie in Amsterdam-Oost gisteravond te maken had met een ontvoering. Daarbij zijn twee verdachten aangehouden. Eerder sprak de politie van drie verdachten. Bij de arrestatie werd de ontvoerde persoon in de auto van de verdachten aangetroffen en bevrijd.

De recherche doet nog onderzoek naar het motief voor de ontvoering, meldt de politie. De ontvoerde persoon maakt het goed. De identiteit van de verdachten en het slachtoffer is niet bekendgemaakt.

Rond 22.00 uur kwam de melding binnen van een ontvoering in het stadsdeel Nieuw-West. Agenten zagen even later in Amsterdam-Oost de auto die er vermoedelijk bij betrokken was. Ze zetten de achtervolging in.

Schoten gelost

Toen de auto kort daarna stopte, losten de agenten enkele waarschuwingsschoten. De verdachten, twee mannen van 24 en 35 jaar uit Rotterdam, kwamen daarop uit het voertuig. In de auto bevond zich de ontvoerde persoon.

Bij de actie waren tientallen politievoertuigen betrokken en werden ook een politiehelikopter en een drone ingezet. Een deel van de omgeving van het Flevoparkbad werd afgezet voor sporenonderzoek.

De recherche roept getuigen op zich te melden en is ook op zoek naar beelden, bijvoorbeeld van videodeurbellen of dashcams.

Cryptoplatform Knaken failliet, 7 miljoen euro van klanten is zoek

6 hours 29 minutes ago

Het cryptoplatform Knaken, bekend als voormalig sponsor van Ajax en Feyenoord, is failliet. De rechtbank in Rotterdam heeft het bedrijf op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM) failliet verklaard. Volgens justitie is 7 miljoen euro van klanten van Knaken verdwenen.

Ruim een maand geleden gingen de app en website van Knaken opeens op zwart. Het OM vroeg het faillissement aan, omdat klanten hun geld niet terugkregen. Het OM is ook een strafrechtelijk onderzoek gestart vanwege mogelijke misstanden bij het bedrijf.

Het OM schat dat er ongeveer 30.000 klanten zijn. De rechtbank deelt de zorgen van justitie omdat er niet meer kan worden ingelogd bij Knaken. "De klanten kunnen niet meer bij hun accounts en tegoeden. Bovendien worden de klanten via de website van Knaken ontmoedigd actie te ondernemen", zo concludeert de rechter in de uitspraak.

Volgens de rechtbank staat vast dat Knaken "te weinig vermogen heeft om de klanten volledig te betalen".

Vergunning

Bij het in 2017 opgerichte Knaken konden consumenten geld omzetten in cryptomunten en daarin handelen. Het bedrijf werd in 2021 als 'cryptopartner' sponsor bij enkele eredivisieclubs, waaronder Ajax en Feyenoord.

Begin dit jaar kwam Knaken in de problemen doordat cryptobedrijven door nieuwe Europese regels een vergunning nodig hadden. Knaken bleek één van de jonge cryptobedrijven te zijn die niet zomaar aan alle nieuwe eisen konden voldoen.

Ondertussen had Knaken het al enkele jaren financieel lastig, blijkt uit het laatste openbare jaarverslag over 2024. Om het bedrijf overeind te houden noemde de accountant de cryptovergunning "cruciaal".

Stichting

Het geld van klanten zou bij een aparte stichting moeten staan, die Knaken verplicht was op te richten om te voorkomen dat klanten bij een faillissement hun geld kwijt zouden zijn. Deze Stichting Knaken Payments is niet begonnen met uitkeren, volgens Knaken omdat dit "juridisch, organisatorisch en operationeel zorgvuldig" zou moeten worden voorbereid". "Dit kost tijd", schreef Knaken op de eigen website.

Twee weken geleden stapte het Openbaar Ministerie naar de rechter om Knaken en de Stichting Knaken Payments failliet te laten verklaren. Omdat er geen geld werd uitgekeerd waren bij justitie de alarmbellen afgegaan. Met een faillissement zou een curator volgens het OM moeten voorkomen dat er geld zou verdwijnen.

Nadat een niet door justitie bij naam genoemde toezichthouder aangifte had gedaan, deed de opsporingsdienst FIOD eind juni ook al een inval bij het bedrijf. Hierbij werden computers en telefoons in beslag genomen en werd beslag gelegd op een deel van het vermogen van Knaken.

Scheepsbouwer Damen wil vergoeding van Duitse overheid

6 hours 40 minutes ago

Scheepsbouwer Damen eist een schadevergoeding van de Duitse staat. Het zou gaan om honderden miljoenen euro's, meldt het Financieele Dagblad. Dat bedrag wordt niet bevestigd door het bedrijf zelf.

Eind juni annuleerde de Duitse minister van Defensie, Boris Pistorius, de bestelling van zes fregatten. Volgens Damen was dat volkomen onverwacht.

De opdracht om de schepen te bouwen was oorspronkelijk aan het Nederlandse Damen gegeven, maar volgens Pistorius dreigde de bouw jaren vertraging op te lopen en liepen de kosten uit de hand.

Damen en het Duitse ministerie raakten een jaar geleden al in een conflict verwikkeld. Duitsland besloot daarop dat niet Damen, maar de Duitse scheepsbouwer NVL, een onderdeel van Rheinmetall, de hoofdaannemer zou worden. Damen bleef wel betrokken bij het project, maar vorige maand maakte Pistorius ook daar een eind aan.

In plaats van de zes F126-fregatten worden nu acht andere fregatten van het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems besteld. De prijs daarvan zou uitkomen op 11,6 miljard euro, terwijl de prijs van de F126-schepen zou oplopen tot 18 miljard euro.

Recht op vergoeding

Volgens de Duitse minister was het onvermijdelijk om het project te annuleren. De vertragingen en kostenstijgingen zouden tot "onmeetbare" risico's leiden. De advocaat van Damen spreekt dit tegen in een brief aan onder andere de minister van Defensie, schrijft Der Spiegel.

Volgens de advocaat werd het contract beëindigd "vanwege een overhaaste en willekeurige politieke beslissing en zonder juridische grondslag." Bovendien was er geen "voorafgaande kennisgeving van een deadline, waarschuwing of vergelijkbare berisping". Daarom zou de Nederlandse scheepsbouwer het recht hebben op een schadevergoeding.

Damen beloofde destijds het werk te laten uitvoeren op Duitse werven en te werken met Duitse, Franse en andere Europese leveranciers. Delen van de schepen zijn inmiddels klaar voor assemblage, maar worden nu dus niet gebruikt. Volgens Damen zit daar de meeste schade.

Toiletpapier op: Duitse trein stilgezet, conducteur naar supermarkt

7 hours 32 minutes ago

Een Duitse ICE-trein heeft afgelopen weekend een ongeplande stop gemaakt om een ongebruikelijke reden: er was geen toiletpapier aan boord.

De trein van Westerland op het eiland Sylt naar Berlijn stopte op het station van Hamburg-Bergedorf. Op Instagram is een video geplaatst van een conducteur die met drie pakken wc-papier de trap naar het perron oprent en in de trein stapt.

Volgens een passagier was het wc-papier bij vertrek op Sylt niet aangevuld. Het treinpersoneel besloot daarop een supermarkt in het voorstadje van Hamburg aan te doen voordat de reis verder ging over het hogesnelheidstraject naar Berlijn.

Vertraging

De trein bereikte zijn eindbestemming uiteindelijk met drie kwartier vertraging. De Duitse spoorwegen hebben het incident bevestigd, bericht Tag24.

Het spoorbedrijf spreekt van een "tijdelijke storing" bij het aanvullen van de verbruiksartikelen aan boord van de ICE en zegt de kosten die de conducteur heeft gemaakt te zullen vergoeden.

De passagier die de video maakte, noemde de conducteur "medewerker van de maand" en prees hem voor het tonen van verantwoordelijkheid en "het vinden van pragmatische oplossingen".

Elf mensen omgekomen bij brand weeshuis in Algerije

7 hours 50 minutes ago

Bij een brand in een weeshuis in Algerije zijn vannacht elf doden gevallen. Ook zijn er negentien gewonden. Over de leeftijd van de slachtoffers hebben de autoriteiten niets bekendgemaakt.

Van de negentien gewonden hebben er tien brandwonden, twee met ademhalingsproblemen en zijn er zeven in shock. De andere kinderen uit het weeshuis zijn geëvacueerd, onder wie vijf gehandicapte kinderen.

De brand brak rond 03.30 uur uit, melden staatsmedia. Het weeshuis staat aan de rand van de hoofdstad Algiers. Hoe de brand kon ontstaan, is nog onduidelijk.

Op de Algerijnse televisie was te zien hoe premier Ghrieb de gewonden in het ziekenhuis bezocht.

Twee 18-jarigen aangeklaagd voor brand Fontainebleau, Autoroute du Soleil nog dicht

9 hours 51 minutes ago

Terwijl brandweerlieden in het bos van Fontainebleau ook vandaag hun handen vol hebben aan het bestrijden van de grote natuurbrand, is het onderzoek naar de oorzaak in volle gang.

De Franse justitie vermoedt dat het vuur ten zuidoosten van Parijs is aangestoken. Eerder werd bekend dat er zes mensen waren aangehouden. Twee van hen zijn nu aangeklaagd, schrijven Franse media. Een van hen is een 18-jarige medewerker van de vrijwillige brandweer.

Hij zou eerder hebben verteld dat hij wat takjes in brand had gestoken met een aansteker en benzine, later zou hij die verklaring hebben ingetrokken. Hij is geschorst bij de vrijwillige brandweer, waar hij nog geen jaar actief was.

De tweede verdachte is ook 18 jaar. Hij zou een sigaret hebben weggegooid in het gebied. Volgens Franse media heeft hij gezegd dat hij "niet weet wat hem bezielde".

In Frankrijk was het de afgelopen tijd extreem heet, waardoor veel natuurgebieden erg droog zijn en het risico op natuurbranden groot is. Mensen worden er daarom al een tijd op gewezen om extra voorzichtig te zijn met vuur in de natuur.

Vanochtend brengt president Macron een bezoek aan Fontainebleau. Hij zal daar de mensen die helpen met het bestrijden van het vuur bedanken.

Ook gaat hij volgens het Élysée bekendmaken dat er een plan komt om in de toekomst dit soort grote hevige branden te voorkomen.

Verslaggever Joris van Poppel ging naar het getroffen gebied en zag de verwoesting van dichtbij:

De brand in het bos van Fontainebleau heeft sinds vrijdag zo'n 2000 hectare natuur verwoest. Het hele cultuur-en natuurhistorisch belangrijke bosgebied is zo'n 25.000 hectare groot.

Door de brand is de snelweg A6, de Autoroute du Soleil tussen Parijs en Lyon, al dagen in beide richtingen dicht tussen Nemours en Cély. De wegbeheerder laat aan Franse media weten dat de weg naar verwachting een dezer dagen weer opengaat.

De brand is sinds gisteren onder controle, maar dat betekent nog niet dat het vuur snel uit zal zijn. Honderden brandweerlieden blijven blussen tot al het vuur uit is en niet meer kan oplaaien. Franse media melden dat 120 militairen de brandweer gaan ondersteunen.

De brandweer zegt dat het nog wel twee weken kan duren om alle smeulende resten volledig te doven. Dat komt ook doordat het een moeilijk bereikbaar gebied is.

Vandaag wordt er regen verwacht, maar veel resten smeulen ondergronds, en de verwachting is niet dat dat stopt door wat regenval.

Twee boten bij Myanmar vermist, vrees voor leven van 500 Rohingya-vluchtelingen

11 hours ago

Twee boten met meer dan 500 opvarenden worden vermist voor de kust van Myanmar. VN-organisaties vrezen dat de boten zijn gekapseisd en de opvarenden zijn omgekomen.

Aan boord zouden voornamelijk Rohingya zijn geweest die Myanmar wilden ontvluchten.

Volgens eerste berichten zijn de twee schepen vertrokken vanuit de deelstaat Rakhine in Myanmar, melden VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en International Organization for Migration (IOM) in een gezamenlijke verklaring.

Een deel van de opvarenden was vanuit vluchtelingenkampen in de stad Cox's Bazar in Bangladesh gereisd, met het plan via Myanmar naar andere landen door te reizen. In Bangladesh zitten meer dan een miljoen Rohingya-vluchtelingen in overvolle kampen.

De eerste boot met ongeveer 250 mensen verloor kort na vertrek contact met de kust. Een tweede schip met naar schatting 280 mensen aan boord is vermoedelijk op 8 juli gezonken voor de kust van Ayeyarwady in Myanmar, aldus de UNCHR en IOM.

Moslimminderheid

De Rohingya zijn een moslimminderheid in het overwegend boeddhistische Myanmar. Al jaren proberen ze het geweld in eigen land te ontvluchten. De overvolle vluchtelingenkampen in Bangladesh bieden weinig perspectief, waardoor ze vaak de risicovolle oversteek proberen te maken naar landen als Maleisië, Thailand en Indonesië. Vaak gebeurt dat op gammele houten bootjes.

In moslimland Maleisië worden Rohingya op humanitaire gronden toegelaten, maar Maleisië probeert het aantal vluchtelingen wel te beperken. Zo werden de afgelopen jaren geregeld boten met honderden Rohingya-vluchtelingen door de Maleisische kustwacht teruggestuurd naar zee.

Dodelijkste route

De vaarroute die vluchtelingen afleggen is de dodelijkste vluchtelingenroute op aarde. Eén op de tien vluchtelingen overleeft de overtocht niet.

In april vond eenzelfde incident plaats, toen meer dan 250 mensen verdronken nadat een vluchtelingenboot kapseisde in de Andamanse Zee voor de kust van Myanmar. Slechts negen van hen overleefden de ramp.

Onrust in Straat van Hormuz dwingt ondernemers tot alternatieven: 'Overlevingsmodus'

12 hours 14 minutes ago

Na een paar relatief kalme weken is het opnieuw onrustig in de Straat van Hormuz. Iran zei eind vorige week de zeestraat weer te sluiten, maar volgens de VS is de doorgang gewoon open voor de scheepsvaart.

De Amerikaanse president Trump kondigde aan tol te gaan heffen voor vrachtschepen die door de zeestraat gaan, maar even later trok hij dat plan weer in. Veel onzekerheden dus, ook voor ondernemers die afhankelijk zijn van de scheepvaart in dat deel van de wereld.

Drie ondernemers vertellen hoe ze hun plannen aanpasten en naar alternatieven zoeken.

Leon Schulz van Hapag-Lloyd: 'Omwegen werken'

De Duitse containerrederij Hapag-Lloyd had in april nog zes schepen in de Straat van Hormuz liggen die niet weg konden. Inmiddels zijn de schepen veilig teruggekeerd. "Om het zekere voor het onzekere te nemen, blijven de grote schepen voorlopig uit de Straat van Hormuz", zegt woordvoerder Leon Schulz.

Dat betekent wel dat een van de vaarroutes voorlopig wegvalt. "De afsluiting van de zeestraat heeft een aanzienlijke impact gehad op de handel met de regio rond de Perzische Golf", zegt Schulz. "De directe verbinding is opgeschort en de schepen die daar normaal varen worden nu ergens anders ingezet. We schatten dat daardoor zo'n zestig tot tachtig procent minder containers die kant op gaan dan normaal."

Als alternatief zocht de rederij naar andere routes via de zee en over land. "Vracht kan bijvoorbeeld via de havens van Jeddah, Dammam of Khorfakkan verder worden geleid." Op die manier blijft de verbinding met markten zoals de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië, Koeweit, Qatar en Irak in stand.

De omwegen werken, maar vracht is langer onderweg en de beschikbare havens zijn snel vol. "De nieuwe routes kunnen de capaciteit en de efficiëntie van de reguliere zeeverbindingen niet evenaren."

Robert Lesmeister, Squiby Foods: 'Overlevingsmodus'

"Vorige week is de laatste container die voor de blokkade van de Straat van Hormuz was ingeladen, aangekomen. Die vracht heeft vijf maanden gedaan over een reis die normaal vier weken duurt", zegt exporteur Robert Lesmeister. Zijn bedrijf Squiby Foods exporteert voedingsmiddelen, zoals kaas, vis en kruiden, naar het Midden-Oosten.

Aan het begin van de afsluiting verwachtte Lesmeister niet dat de situatie zo snel zou escaleren. "Er gebeurt elke keer weer iets nieuws, het einde lijkt nog lang niet in zicht."

Ook hij zocht de afgelopen maanden naar alternatieve routes. "Die zijn langer en duurder, maar je past je erop aan. Je moet wel. We zijn allang blij dat de producten überhaupt aankomen. We overleggen veel met onze klanten, die tot nu toe best bereid zijn om wat meer te betalen."

Een groot deel van de vracht wordt nu vervoerd via de lucht of via tussenhavens en met vrachtwagens. "Maar niet alleen de routes zijn anders, ook de vraag verandert. Er is bijvoorbeeld minder toerisme in het Midden-Oosten. Daardoor leveren we minder aan hotels. Tegelijkertijd neemt de vraag naar andere producten juist onverwachts toe. Soms word je negatief verrast, soms positief."

De komende maanden blijven we in de "overlevingsmodus", zegt Lesmeister. "Ondertussen doen we een poging onze afhankelijkheid van het Midden-Oosten steeds een beetje te verkleinen en proberen we onze producten ook in andere werelddelen te verkopen."

Stephan Mangnus van Sakko: 'Toch geen aardbeienkraam'

"Een groot deel van onze brandstof kwam via de Straat van Hormuz", zegt Stephan Mangnus van tankstationketen Sakko. "Dat is nu een stuk minder."

Dat is niet meteen een probleem voor de vijftig tankstations van Mangnus. "We hebben vaste contracten met leveranciers die de brandstof nu uit andere landen en werelddelen halen, bijvoorbeeld uit Amerika, Saudi-Arabië of Venezuela. Die landen zijn meer gaan produceren en houden de markt in balans."

Hoewel de prijzen aan de pomp hoger zijn dan eerst, komen mensen nog gewoon tanken. Alleen bij de tankstations aan de grens is het al weken rustig. "Het is nu eenmaal goedkoper bij de buren", zegt Mangnus. "We hebben wel getwijfeld of we een pakketpunt of een aardbeienkraampje moesten openen ter compensatie, maar je moet heel wat aardbeien verkopen om de verloren tankomzet in te halen."

Mangnus zoekt naar alternatieven voor de lange termijn. "Het klinkt misschien een beetje gek uit de mond van een tankstationbaas, maar we moeten eraan geloven dat we minder afhankelijk moeten worden van olie."

Daarom begon het bedrijf van Mangnus jaren geleden al met de aanleg van duizenden elektrische laadpunten. "Dat blijkt nu een slimme zet te zijn geweest."

Wekdienst 16/7: Uitspraak in proces Morandi-brug • Zwarte Cross begint

12 hours 38 minutes ago

Goedemorgen! In Italië is de uitspraak in de zaak over de ingestorte Morandi-brug waarbij tientallen doden vielen en in de Tour staat vandaag een vlakke etappe op de planning.

Eerst het weer: het wordt een vrij zonnige dag, maar in het noorden is er ook wat bewolking. Het wordt 24 graden in het noorden tot 31 graden in het zuiden. Later op de dag kan in het noordoosten een bui vallen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Verenigde Staten hebben opnieuw aanvallen uitgevoerd op doelen in Iran. Het Amerikaanse militaire hoofdkwartier in het Midden-Oosten, Centcom, meldt dat een tweede aanvalsgolf is afgerond.

Volgens Centcom zijn Iraanse commandocentra, luchtverdedigingslocaties, raket- en dronecapaciteiten en kustbewakingsinstallaties getroffen. De Amerikaanse strijdkrachten gebruikten volgens het hoofdkwartier precisiewapens tegen meerdere locaties, waaronder Bandar Abbas.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Argentinië heeft zich op kenmerkende wijze geplaatst voor zijn tweede WK-finale op rij. De regerend wereldkampioen vocht zich in de slotminuten na een achterstand toch nog langs Engeland, mede dankzij een mooie assist van Lionel Messi: 1-2.

Fijne dag!

Opmars vrouwelijke wethouders stokt; in Zeeland maar een op de zes

12 hours 42 minutes ago

Waar het aantal vrouwelijke wethouders na eerdere gemeenteraadsverkiezingen telkens groeide, is die opmars dit jaar tot stilstand gekomen. Nu vrijwel alle nieuwe gemeentebesturen zijn gevormd, blijft de teller steken op zo'n 29 procent. Dat is grofweg hetzelfde percentage vrouwen als vier jaar geleden.

Achter dit gemiddelde schuilen grote regionale verschillen, blijkt uit een analyse van alle gemeentelijke formaties door de NOS en de regionale omroepen.

Aan de top staat de provincie Utrecht, met 33 vrouwelijke wethouders, meer dan een derde van alle wethouders in de provincie. De minste heeft Zeeland: acht vrouwen, ongeveer een zesde van het totaal aantal wethouders.

Man stond plek af

In verschillende plaatsen leidde de eenzijdige samenstelling van het college van burgemeester en wethouders tot protest. Een voorbeeld is Heerlen, waar een brede coalitie van lokale en landelijke partijen in mei zes mannelijke wethouders naar voren schoof en geen enkele vrouw.

Kritiek op deze mannenploeg was voor één kandidaat-wethouder aanleiding om een stap terug te doen ten gunste van een vrouwelijke partijgenoot. "Soms vraagt leiderschap ook om ruimte te maken voor een ander", zei Rolf Rozestraten van de Ouderen Partij Heerlen over zijn besluit. Nu is er dus toch een vrouwelijke wethouder in de Zuid-Limburgse stad.

Landelijk nam het aantal vrouwen in de bestuurscolleges lange tijd toe: stapsgewijs van 19 procent zestien jaar geleden tot de 29 procent van 2022. Nu lijkt die emancipatie dus gestokt. In meer dan tachtig gemeenten is er de komende vier jaar niet één vrouwelijke wethouder.

In Renkum in Gelderland daarentegen zijn vier vrouwelijke wethouders en niet één man. Een woordvoerder van de gemeente benadrukt dat dit niet iets bijzonders zou moeten zijn: "Kwaliteit is onafhankelijk van geslacht."

Lokale partijen succesvol

In 340 gemeenten werden op 18 maart nieuwe gemeenteraden gekozen. In 322 gemeenten is inmiddels een coalitie gevormd. Uit de analyse blijkt dat de lokale partijen opnieuw goed hebben onderhandeld.

Niet alleen sleepten zij verreweg de meeste raadszetels in de wacht, ze haalden ook weer een (iets) groter percentage wethouderszetels binnen dan op basis van de verkiezingsuitslag kon worden verwacht: 37 procent.

Van de landelijke partijen wist het CDA de meeste wethoudersposten binnen te slepen, zo'n 17 procent, op de voet gevolgd door de VVD. Ook dat was in beide gevallen een betere score dan het stemmenpercentage dat CDA en VVD in maart behaalden.

FvD bestuurt niet, PVV wel

Op basis van de eerste 'verkenningen' in gemeenten bleek al dat Forum voor Democratie, een partij die stevige winst boekte bij de verkiezingen, in geen enkele gemeente in het college komt. Terugkerend probleem is met name het asielstandpunt van FvD, dat er over het algemeen op staat dat er niet één opvangplek bij komt. Dat is moeilijk verenigbaar met de Spreidingswet.

Anders ligt het bij de PVV, die voor het eerst in zijn bestaan nu wel wethouders levert: in Pekela, Rucphen en Steenbergen. In Pekela maakte de afdeling zich tijdens de onderhandelingen met de SP en het CDA los van de landelijke PVV om een lokale partij te worden.

In Papendrecht leek er ook een PVV-wethouder te komen, maar dat ging op het laatste moment niet door. Een raadslid van Onafhankelijk Papendrecht stapte op het laatste moment uit haar partij, omdat ze de benoeming van een PVV'er wilde voorkomen. Daarmee was de beoogde coalitie haar meerderheid kwijt in de Zuid-Hollandse gemeente en moest de formatie opnieuw beginnen.

Wethoudersvereniging

De Wethoudersvereniging noemt verschillende mogelijke oorzaken voor de stagnatie van het aantal vrouwen. Eén daarvan is de verharding van het politieke klimaat. Op sociale media worden vrouwen volgens de vereniging harder aangevallen dan mannen. Een andere oorzaak kan zijn dat het wethouderschap zeer intensief is: "Vijftig tot zestig uur per week is geen uitzondering."

Verantwoording

Voor dit onderzoek hielden de NOS en de regionale omroepen het formatieproces bij in alle 340 gemeenten waar in maart gemeenteraadsverkiezingen waren. Tot begin deze week waren er 322 gemeentebesturen gevormd.

Handmatig maakten we een overzicht van de belangrijkste gegevens die dat opleverde: hoeveel wethouders, van welke partijen, hoeveel vrouwen en mannen, enzovoort.

Bij eerdere verkiezingen telden we de wethouders op basis van fte's, oftewel arbeidsplaatsen. Soms kiest een gemeente bijvoorbeeld voor wethouders die maar 0,5 of 0,8 fte innemen. Deze keer tellen we uitsluitend aantallen wethouders, omdat niet alle gemeenten het bijbehorende aantal fte's vermelden.

Checked
1 hour 13 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed