NOS Nieuws - Algemeen

De Russische liberale oppositiepartij Jabloko mag toch niet meedoen aan de parlementsverkiezingen volgende maand. Dat oordeelt het Russische Hooggerechtshof. De partij was door een andere politieke partij voor de rechtbank gedaagd. Jabloko houdt zich volgens die partij niet aan de Russische kieswet.

Jabloko is de enige officieel geregistreerde partij die openlijk kritiek heeft op de Russische invasie in Oekraïne en zegt vrede te willen. De partij zit overigens al sinds 2003 niet meer in het parlement.

Jabloko werd voor de rechter gesleept door het nationaal-conservatieve Rodina. De anti-oorlogshouding van Jabloko is volgens Rodina extremistisch. Ook zou de partij de campagneregels hebben overtreden door auteursrechten te schenden.

Hoger beroep

Partijvoorzitter Roebakov noemt het een "historische rechtszaak", omdat het niet eerder is voorgekomen dat een partij die al was toegelaten tot de verkiezingen alsnog wordt uitgesloten. Jabloko heeft laten weten in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak.

"Door Jabloko uit te sluiten van de verkiezingen, weigert men in dialoog te treden met mensen die vragen stellen die de regering ongemakkelijk vindt", reageert oprichter Grigori Javlinski op het vonnis. Hij noemt de uitsluiting een "zelfontmaskering van het politieke systeem".

Enkele honderden aanhangers van zijn partij hadden zich verzameld voor de rechtbank. Ze droegen onder meer verkiezingsposters.

Onlangs schaarden een deel van de Russische oppositie en dissidenten in ballingschap zich achter de partij. Ze riepen mensen op om op Jabloko te stemmen. De partij haastte zich te zeggen dat zij geen banden onderhield met de oppositieleden en ook geen geld ontving uit het buitenland.

Vandaag liet de financiële waakhond Rosfinmonitoring weten dat de partij wel geld ontving via de Verenigde Staten en Duitsland, meldt het Russische staatspersbureau Tass.

Het Kremlin pakt Jabloko-kandidaten al langer hard aan. Zo werden tientallen kandidaten uitgesloten van de verkiezingen en zitten meerdere van hen draconische straffen uit. Het Moskouse gemeenteraadslid Kroeglov zit bijvoorbeeld een straf van zeven jaar strafkolonie uit omdat hij valse informatie zou hebben verspreid over het leger.

Kroeglov had zich onder meer uitgesproken over het doden van burgers in het Oekraïense Boetsja, waar Russische troepen een bloedbad aanrichtten. Hij wilde een onderzoek instellen.

Video Jabloko-kandidaat

Ook kandidaten die wel op de kieslijst belandden vrezen voor vervolging. Zo deelde Jabloko-kandidaat Kirill Roemjantsev gisteren een video op Telegram, waarin hij zegt bedreigingen te ontvangen.

Hij zegt in de video dat hij een aantal dingen publiekelijk wil vastleggen en stelt dat hij een "gezagsgetrouw" leven leidt, geen vijanden heeft en geen verboden middelen gebruikt. "Ik heb geen gezondheidsproblemen die tot een plotselinge dood zouden kunnen leiden, en ik heb evenmin zelfmoordgedachten."

Hij lijkt hiermee zijn achterban te willen waarschuwen dat zijn eventuele plotselinge dood zeer verdacht zou zijn..

De zeppelin die dit weekend over Nederland vloog, heeft zijn geplande tocht niet afgemaakt. Het luchtvaartuig zou de luchtvervuiling meten, maar de apparatuur begaf het door de hitte.

Het 75-meter lange gevaarte steeg op in Essen, in Duitsland. De zeppelin moest via Arnhem en Kootwijk naar Utrecht vliegen, en weer terug. Boven de Hoge Veluwe zou de vliegende ballon een paar keer heen en weer gaan om metingen uit te voeren.

Onderzoekers van Wageningen University & Research en een Duits onderzoeksinstituut wilden de hoeveelheid uitlaatgassen, fijnstofdeeltjes en CO2 in de lucht bekijken.

De zeppelin werd gisteren wel gezien boven de Veluwe en Kootwijk, maar kwam nooit aan in Utrecht. De meetinstrumenten werden zo warm dat werd besloten om direct terug te keren naar Duitsland, schrijft RTV Utrecht.

"Sommige meetinstrumenten hebben het einde niet gehaald en moesten aan het einde van de dag de ijskast in", zegt een woordvoerder van Wageningen University & Research (WUR).

De zeppelin trok gisteren veel bekijks:

De zeppelin vloog op een relatief lage hoogte van 300 meter. In combinatie met het feit dat een zeppelin langzaam vliegt, maakt dat gedetailleerd onderzoek naar de luchtkwaliteit goed mogelijk.

"Uitlaatgassen, fijnstofdeeltjes en CO2 worden voor een deel geproduceerd in de lucht, en ook door verkeer en industrie", zei onderzoeker Michiel van der Molen daar gisteren over. Die vervuilende stoffen samen vormen smog, en dat verdwijnt uiteindelijk weer. "Hoe dat precies werkt, en hoe snel dat gaat, is heel interessant maar ook heel onbekend."

De operatie is niet helemaal mislukt: de zeppelin heeft gisteren nog wel metingen uitgevoerd boven de Veluwe. De resultaten daarvan worden volgende maand bekendgemaakt. Een woordvoerder van de WUR verwacht niet dat er snel een nieuwe poging gedaan wordt.

De Surinaamse acteur Borger Breeveld is op 82-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie. In Nederland, maar vooral in Suriname, was Breeveld bekend door zijn hoofdrol in Wan Pipel, de eerste grote Surinaamse speelfilm uit 1976, geregisseerd door filmmaker Pim de la Parra. Daarin vertolkte Breeveld de rol van Roy Ferrol.

De Surinaamse president Jennifer Simons zegt diepbedroefd te zijn vanwege het overlijden van de acteur. Op sociale media schrijft zij: "Met zijn talent, visie en liefde voor Suriname heeft Borger Breeveld een blijvende bijdrage geleverd aan de Surinaamse cultuur en media. Ik condoleer de totale Surinaamse samenleving."

Volgens Simons was Breeveld "een nationalist in hart en ziel". "Je hield van Suriname en hebt dat op jouw creatieve manier uitgedragen."

Taboes doorbreken

Wan Pipel (Eén volk) vertelt het verhaal van Roy Ferrol die rond de onafhankelijkheid van Suriname in Nederland economie studeert maar met geleend geld terugkeert naar Paramaribo om afscheid te nemen van zijn stervende moeder.

Terug in zijn geboorteland komt hij voor beladen keuzes te staan: kiest hij voor een leven in Nederland met zijn witte Nederlandse vriendin Karina, gespeeld door Willeke van Ammelrooy, die zijn ticket naar Suriname betaalde, of volgt hij zijn hart en kiest hij als creool voor de vrouw op wie hij in Suriname verliefd raakt, de hindoestaanse Rubia, en daarmee voor Suriname?

De La Parra wilde met de film furore maken op het filmfestival in Cannes, maar de film flopte en een faillissement volgde. Toch groeide de film in de jaren daarna uit tot een klassieker in de Surinaamse gemeenschap, geroemd om zijn poging om taboes op etnische scheidslijnen in het land te doorbreken.

In Suriname kennen ze de dialogen uit de film nog altijd woord voor woord, ook de jongere generatie. Wan Pipel wordt nog altijd elk jaar rond de Onafhankelijkheidsdag op 25 november op de Surinaamse televisie uitgezonden.

Simons: "De scène uit Wan Pipel waarin je zegt: 'Ik houd van mijn land.' Daaraan moet ik nu denken."

Het Eye Filmmuseum in Amsterdam vertoont de film jaarlijks, vaak in een uitverkochte zaal. Eye beschrijft de film als een klassieker die de gespannen verhouding toont tussen jonge Surinaamse idealisten en het voormalige moederland. "Ook nu nog geldt de film als richtingwijzer voor wie iets van Suriname wil begrijpen," schrijft het filminstituut.

Wan Pipel is in 2010 als een van de eerste films door Eye gerestaureerd, als onderdeel van het Beelden voor de Toekomst-erfgoedproject.

In een interview uit 2019 met De Volkskrant zegt Breeveld dat hij zich herkende in het personage Roy Ferrol: "Hij is een zelfbewuste jonge Surinamer die zijn vaderland op de eerste plaats zet. Ik deel die opvatting. Ik heb in Nederland gestudeerd, maar ben ook teruggegaan om bij te dragen aan de ontwikkeling van mijn land."

De rol bezorgde hem een heldenstatus, zegt hij in datzelfde interview. "Ook nu nog, veertig jaar later, word ik herkend op straat en sta ik levensgroot geportretteerd op een muur van de Centrale Markt in Paramaribo."

Desi Bouterse en Borger Breeveld in 1990

Borger Breeveld was behalve acteur ook jarenlang directeur van de Surinaamse staatstelevisie, de STVS, en woordvoerder van het militaire regime van Desi Bouterse. Ook na de decembermoorden van 1982, waarbij vijftien tegenstanders van het militaire regime in Fort Zeelandia standrechtelijk werden geëxecuteerd, bleef hij loyaal aan de legerleider.

Tegenover De Volkskrant zei hij over zijn band met Bouterse: "Hij is bij uitstek een leider geweest die heeft geprobeerd van dit land één volk te maken. Er zijn natuurlijk ook dingen fout gegaan, maar dat heb je in elk land. Ik kijk terug met mijn borst vooruit en mijn hoofd rechtop, omdat ik weet dat ik geen dingen heb gedaan die het daglicht niet kunnen verdragen. Ik ben en blijf nationalist."

Breeveld is de vader van actrice Manoushka Zeegelaar Breeveld. Zij schrijft op Instagram: "We gaan hem enorm missen, maar we gunnen hem ook welverdiende rust." Breeveld was al langere tijd ziek. Hij leed aan diabetes en overleed vandaag in een Nederlands ziekenhuis aan nierfalen, aldus zijn familie.

Het Britse radiostation dat op 19 mei per abuis meldde dat de Britse koning Charles was overleden, overtrad daarmee twee belangrijke mediaregels. Dat zegt de Britse mediawaakhond Ofcom.

De eerste regel die werd overtreden is dat nieuws nauwkeurig en onpartijdig moet worden gebracht. Daarnaast werd de fout niet direct rechtgezet.

Nieuwsgierigheid

Het radiostation, dat wordt gerund door vrijwilligers, meldde dat "nieuwsmedia" het overlijden van de koning hadden bevestigd en draaide vervolgens het volkslied. Daarna volgden 16 minuten stilte.

Volgens Ofcom kreeg een medewerker tijdens onderhoudswerkzaamheden toegang tot de vooraf opgenomen overlijdensberichten. Uit nieuwsgierigheid speelde hij ze af, waardoor de livestream van de presentator werd onderbroken.

De medewerker raakte in paniek en verliet het pand. Het duurde even voordat presentator Barry Marsh ontdekte dat niet het juiste programma werd afgespeeld. Hij presenteerde de uitzending, net als veel andere presentatoren, niet vanuit de studio.

Excuses

De regisseur was op dat moment in een telefoongesprek. Hij merkte de fout pas op toen hij continu muziek hoorde. Pas na een halfuur werd de fout gecorrigeerd. De presentator bood zijn excuses aan en zei dat de mededelingen per ongeluk waren uitgezonden.

De medewerker heeft een berisping gekregen en heeft eveneens zijn excuses aangeboden.

De bestanden zijn inmiddels verwijderd van de studiocomputer om te voorkomen dat een dergelijk incident zich nogmaals voordoet. Of er nog consequenties zijn voor de radiozender is niet bekend.

Het is niet duidelijk hoeveel luisteraars het 'nieuws' over het overlijden van de koning hebben gehoord.

Colombia is getroffen door een zware aardbeving. De beving had een kracht van 7,4 en was in het grootste deel van het land te voelen. Gebouwen zijn ingestort en in meerdere steden is het openbare leven tot stilstand gekomen. Lokale autoriteiten melden vele tientallen doden.

Het aantal slachtoffers zal vrijwel zeker oplopen: mensen liggen bedolven onder puin. In de zwaar getroffen stad Cali zijn de eerste reddingen gemeld. Volgens de lokale autoriteiten zijn een meisje en een oudere vrouw gered uit een ingestort pand.

Het was in Colombia de zwaarste aardbeving in ruim tien jaar tijd, zegt de directeur van de landelijke seismologische dienst tegen de landelijke nieuwszender NTN24. Kort na de beving waren er meerdere naschokken. Ook in de buurlanden Panama, Venezuela en Ecuador werd de zware aardschok gevoeld.

Bekijk hier beelden van de beving en zware schade:

President Abelardo de la Espriella zegt dat hij persoonlijk de leiding neemt over de reddings- en hulpoperatie in de getroffen gebieden. Er is een commandopost ingericht bij het kantoor van rampenbestrijdingsdienst UNGRD in Bogota, aldus de president in een verklaring op X.

De landelijke autoriteiten hebben geen dodental bekendgemaakt. Op basis van wat gouverneurs bekend hebben gemaakt, komt persbureau Reuters uit op minstens 77 dodelijke slachtoffers.

Het epicentrum van de beving was in het westelijke Colombiaanse departement Chocó. De gouverneur zegt dat er zeker vier mensen zijn omgekomen. Tientallen mensen zijn gewondgeraakt. Het hoogste dodental is gemeld in departement Valle del Cauca. De gouverneur spreekt van zeker 27 slachtoffers.

Ook in de grote stad Medellín en de hoofdstad Bogotá zijn mensen hun huis uit gevlucht:

In stad Peirera zijn zeker achttien mensen omgekomen volgens de lokale autoriteiten. Er zijn minstens acht gebouwen verwoest en voor vier panden bestaat instortingsgevaar. In de stad zitten zeker dertig mensen vast in een kabelbaan, die gebruikt wordt als openbaar vervoer.

'Hele huis ging tekeer'

In de stad Cali zijn volgens de lokale autoriteiten zeker twintig gebouwen ingestort. De Nederlandse Jeroen Buyck (51), die er woont, werd vanmorgen wakker door de beving. "Het hele huis ging tekeer", vertelt hij. "Ik ben naar beneden gegaan naar mijn zoon die hier op vakantie is om te kijken of het plafond in zijn kamer niet naar beneden was gekomen."

Bij Buyck viel de schade mee en ook zijn Nederlandse kennissen zijn tot nu toe ongedeerd. "De grotere schade zit in Manizales en omgeving", zegt Buyck. In de stad Manizales zijn zeker twee mensen omgekomen, meldt persbureau AP.

Een inbraakpoging van twee mannen uit Den Helder liep vannacht anders af dan ze hadden gehoopt. Ze werden betrapt door de politie en in een vluchtpoging schoten ze de bosjes in, waar een wespennest zat. De twee zijn meermaals gestoken.

De 18-jarigen wilden rond 04.30 uur inbreken bij een winkelcentrum, schrijft regionale omroep NH. Ze werden echter op heterdaad betrapt door de politie, en renden weg. De politie kamde het gebied uit en vond de verdachten verderop in de bosjes.

In die schuilplaats zat ook een nest vol wespen. Beide mannen zijn aangehouden, aldus de politie. "Zij zitten, nadat ze medisch zijn onderzocht, vol met bulten vast voor verder onderzoek."

Meldpunt RITA (Report It Always) heeft tijdens de WorldPride meer dan 520 meldingen gekregen van discriminatie. Dat meldt RITA, het platform voor de regenbooggemeenschap om discriminatie en geweld te melden. Er komen nog steeds meldingen binnen.

De meeste meldingen komen van lhbti'ers die op straat of in het ov werden uitgescholden of geïntimideerd, of opmerkingen kregen over hoe ze eruitzagen of omdat ze hand in hand liepen.

Tijdens WorldPride, het grootste lhbti-evenement in de geschiedenis kwamen honderdduizenden mensen naar Amsterdam voor feest, protest en culturele evenementen. Het evenement duurde twee weken, van 25 juli tot en met 8 augustus.

Achter de meldingen staan mensen

Mede-oprichter Jerrald Justin van het meldpunt heeft gemengde gevoelens bij de cijfers. "Achter die 520 meldingen zitten 520 mensen. Die wilden een leuke dag hebben, maar hebben dat niet gehad." Tegelijk betekent het ook dat de stichting door middel van meerdere meldpunten beter gevonden wordt. "Het is een succes dat we zoveel aan het licht hebben kunnen brengen, maar het is structureel."

Het is moeilijk om de cijfers te vergelijken, aangezien het de eerste keer is dat WorldPride neerstrijkt in Nederland. Het grote aantal meldingen kan verschillende oorzaken hebben, legt hij uit. Zo duurde WorldPride langer dan de reguliere Canal Pride in Amsterdam, het evenement trok meer bezoekers en ook het meldpunt RITA is enorm gegroeid in het afgelopen jaar waardoor meer mensen weten waar ze een melding kunnen doen.

"Op de safer spaces in Amsterdam werden mensen verwezen naar RITA, en we hebben bijvoorbeeld ook veel media-aandacht gekregen", aldus Justin. Hij benadrukt toch ook dat er waarschijnlijk nog steeds veel mensen zijn die niet van RITA afweten en dat het daadwerkelijke aantal incidenten hoger kan liggen.

Database meldingen gebruiken

Alle meldingen worden verzameld door discriminatie.nl en de politie Roze in Blauw. Vervolgens worden de aard en omvang van de meldingen en incidenten met de gemeentes en de beleidmakers gedeeld.

Justin is blij met de cijfers, omdat ze daarmee kunnen aantonen dat discriminatie tegen lhbti'ers een probleem is. Maar er moet nog veel gebeuren. "Het begint altijd met schelden, naroepen en eindigt met geweld. Daar moeten we met zijn allen iets op verzinnen."

De Amerikaanse acteur en politicus Ben Jones (84) is overleden. In Nederland was hij vooral bekend door zijn rol in The Dukes of Hazzard, een zeer succesvolle televisieserie die in de jaren 80 werd uitgezonden. Jones speelde daarin de rol van garagehouder Cooter Davenport.

De actiekomedie speelde op het platteland in het zuiden van de VS. De helden van het verhaal, de neven Bo en Luke Duke, gingen daarin steeds de strijd aan met de corrupte burgemeester Boss Hog, de domme sheriff Rosco en de nog dommere hulpsheriff Cletus.

Een belangrijke rol in die strijd was weggelegd voor de General Lee, een oranjekleurige Dodge van de neven waarop een Confederate Flag was geschilderd.

Achtervolgingen

In elke of bijna elke aflevering achtervolgden de neven iemand over stoffige en bonkige plattelandsweggetjes of werden ze juist achtervolgd. Dat laatste was in de meeste gevallen door sheriff Rosco, hulpsheriff Cletus of beide politiemannen tegelijk.

Garagehouder Davenport was bevriend met de neven en lapte de General Lee steeds weer op. Vertolker Ben Jones deed aan 141 afleveringen mee.

Bioscoopfilms

Op het succes van The Dukes of Hazzard-serie werd doorgeborduurd in twee tv- en twee bioscoopfilms. In de tv-films deed Jones weer mee, samen met andere leden van de originele cast.

Davenport kon op het succes van de serie blijven teren met drie Cooters Place-filialen. Daar werd onder meer merchandise van de serie verkocht en konden fans andere acteurs uit de serie ontmoeten.

Politiek

Jones was lid van de Democratische Partij. Geholpen door zijn bekendheid van tv kozen kiezers uit zijn kiesdistrict in de staat Georgia hem in 1988 in het Huis van Afgevaardigden en nogmaals in 1990.

Jones stierf aan een hartaanval, zegt zijn vrouw op Instagram. Hij zou later deze maand 85 zijn geworden

De zon domineert deze dagen op allerlei manieren het nieuws: vanwege de aanhoudende warmte, droogte en bosbranden, maar ook omdat er nieuwe close-upbeelden van de zon zijn gepubliceerd en komende woensdag is in Europa een zonsverduistering te zien.

Wat weten we eigenlijk over de zon?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

"Als mensheid weten we relatief weinig", zegt Frans Snik. Hij deed jarenlang onderzoek naar de zon aan de Universiteit Leiden en maakt in deze podcast een profiel op van de zon.

Wat is bijvoorbeeld de invloed van cycli van de zon, en verschillen in hoeveelheden zonnevlekken op de zon, op de opwarming van de aarde?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Wouter Sloekers

Op TikTok gaan honderden nepadvertenties voor studentenkamers en huurwoningen rond. Dat blijkt uit een onderzoek van NOS Stories. Allemaal met als doel om mensen op te lichten. Ook het aanbod van grote verhuursite Pararius wordt misbruikt door de oplichters. "We zijn het helemaal zat en willen nu actie van TikTok", zegt Jasper de Groot van Pararius.

Al langere tijd probeert Pararius TikTok zover te krijgen om nepadvertenties en de accounts van oplichters te verwijderen. "Een aantal gedupeerden komt bij ons", zegt De Groot. "Zij denken dat ze bij ons gaan huren, omdat ze een bedrag hebben overgemaakt. Maar dat is niet naar ons, maar naar een oplichter."

Ook Merel (19) nam contact op met een 'makelaar' via TikTok. Voor 850 euro zou ze een appartement met twee slaapkamers dicht bij het centrum van Groningen kunnen huren. "Toen kreeg ik een mailtje terug. We moesten 150 euro voor de bezichtiging betalen en dat geld zou je vervolgens terugkrijgen na de bezichtiging, als een soort makelaarskosten."

'Borg' kwijt

Dit verhaal herkent Christof (19). Hij zoekt een studentenkamer in Nijmegen. "Mijn moeder stuurde iets door", zegt hij. "Ik reageerde erop en binnen vijf minuten kreeg ik reactie. De woning was voor mij als ik een reserveringsgarantie van 120 euro zou betalen. Dat vond ik gek."

Beide jongeren hadden door dat dit niet de normale gang van zaken was en haakten af. Maar de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) hoort regelmatig verhalen van jongeren die wel geld overmaken. Juliana Könning, vicevoorzitter van de LSVb: "Er wordt soms ook van tevoren borg gevraagd en uiteindelijk blijkt die kamer er helemaal niet te zijn. Studenten verliezen dan hun borg van bijvoorbeeld drie maanden huur. Dat is geen klein bedrag."

Bij de Fraudehelpdesk komen ook steeds meer meldingen binnen van verhuurfraude. In de eerste helft van 2026 kregen ze 175 meldingen van mensen die zijn opgelicht via een advertentie. In het half jaar ervoor waren dat er nog 21.

Pararius ziet dat veel foto's van echte kamers van hun site worden gehaald en worden gebruikt om mensen op te lichten. "De markt is zó krap en daar maken oplichters gebruik van", zegt De Groot.

Hij wil dat TikTok de nepadvertenties offline haalt. "We doen er van alles aan om dit voor elkaar te krijgen. We sturen de dossiers met aangiftes van gedupeerden naar TikTok, schrijven een aangetekende brief, maar TikTok werkt niet mee. We zullen blijven doorgaan en ondernemen ook juridische stappen tegen het platform. Het moet stoppen."

Ook Funda ziet al jaren dit soort oplichtingspraktijken. Een woordvoerder zegt dat Funda consumenten inlicht, maar verder weinig kan doen omdat het plaatsvindt buiten hun platform. Kamernet, een aanbieder van studentenkamers, adviseert gebruikers om verdachte posts te rapporteren bij TikTok. Mocht dat niet tot verwijdering leiden, dan kan Kamernet besluiten tot juridische stappen en formeel verzoeken om verwijdering.

TikTok laat weten dat content waarbij mensen worden opgelicht, niet is toegestaan. Het platform zegt dit soort berichten te verwijderen. Waarom het platform niks heeft gedaan met de meldingen van Pararius, zegt het bedrijf niet.

NOS Stories deelde een aantal nepadvertenties ter voorbeeld met TikTok. De accounts hierachter zijn inmiddels door het platform verwijderd, tientallen andere oplichtingsaccounts staan nog online.

'Red flags' bij verhuurfraude

Er zijn volgens Könning van de LSvB een aantal red flags, verdachte details, waaraan je een nepadvertentie kunt herkennen. "Bijvoorbeeld dat er urgentie achter de betaling zit: je moet het geld vandaag overmaken, want er zijn meer kandidaten. Of als iemand de bezichtiging steeds uitstelt, maar al wel geld wil. Dat is ook superverdacht."

Als je al geld hebt overgemaakt, dan adviseert de LSVb om aangifte te doen en een melding te maken bij de Fraudehelpdesk. "Zo helpen we elkaar natuurlijk ook. Dus als een advertentie niet te vertrouwen is, laat dit dan aan anderen weten."

Harry Potter-fans in Wales hebben een stokje gestoken voor een deel van de aanleg van een stroomkabel. Daarmee wordt de gedenkplaats van Dobby, de fictieve huiself in Harry Potter, van de ondergang gered.

De projectontwikkelaar van de stroomkabel kreeg in korte tijd honderden telefoontjes, zo vertelde hij in de podcast Energy Revolution. Een collega legde uit wat er aan de hand was.

"We gaan blijkbaar dwars door Dobby's graf." Waarop hij antwoordde: "Dobby, wie is Dobby? Ik ken Dobby niet."

Neergestoken

Dobby is Harry's trouwe vriend die de tovenaarsleerling in de films en boeken meermaals te hulp schiet. In de op een na laatste film wordt Dobby geraakt door een dolk, terwijl hij Harry en zijn vrienden helpt ontsnappen uit Villa Malfidus. Hij zakt in elkaar en sterft kort daarna in Harry's armen.

In de scène spreekt Dobby zijn laatste woorden uit: "Zo'n mooie plek om bij vrienden te zijn. Dobby is blij om bij zijn vriend Harry Potter te zijn."

Op het strand in Pembrokeshire in Wales, waar de sterfscène is opgenomen en nu de gedenkplaats is, komen fans nog altijd langs om stenen en sokken neer te leggen. In de wereld van Harry Potter zijn huiselfen pas bevrijd van hun werkzaamheden als ze van hun baas een kledingstuk krijgen. Voor Dobby was dat een sok.

De bekende scène in deel 1 van Harry Potter en de relieken van de dood, waarbij Dobby in Harry's armen sterft:

De projectontwikkelaar besprak met planners hoe de kabel precies kon worden omgeleid, zodat die niet in de buurt van Dobby's graf zou komen. En dat lukte. De kabel gaat nu om het "graf" heen.

"Veel mensen waren daar heel blij mee", zei de projectontwikkelaar. Wel is er nu een ander probleem naar boven gekomen: de kabel loopt nu langs overblijfselen uit de Bronstijd. Hoe ze dat gaan oplossen, is niet meteen duidelijk.

De 200 kilometer lange Greenlink-kabel verbindt via Freshwater West het Britse stroomnet met het Ierse graafschap Wexford en voorziet 380.000 huishoudens van energie. Met het project is zo'n 430 miljoen pond (omgerekend zo'n 500 miljoen euro) gemoeid.

Een voormalig Thais parlementslid is opgepakt na een dodelijke schietpartij in een Thais overheidsgebouw net buiten Bangkok. Er viel een dode. Het lijkt op een gerichte aanval en het motief ligt vermoedelijk in de persoonlijke sfeer.

Het incident gebeurde rond 11.00 uur lokale tijd in een provinciaal overheidsgebouw in Nonthaburi. Thongchai Yenprasert, die er leidinggevende is, werd in zijn gezicht en hals geraakt en overleed in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.

De politie vermoedt dat hij ook het doelwit was. Zijn chauffeur werd in de arm geraakt en moest worden geopereerd, maar is niet in levensgevaar. De verdachte, Chalong Riewraeng, werd daarna gearresteerd.

De 71-jarige Thongchai was een voormalig politieagent en prominent lokale politicus. Hij en de vermoedelijke schutter kenden elkaar al lang, zei gouverneur Chettha Mosikarat van de provincie.

Youtube-bekentenis

De schutter zou na de schietpartij een Youtuber hebben gebeld die op dat moment live was, en bekende toen zijn daad. Op de livestream is te horen dat Chalong vertelt dat het slachtoffer hem geld verschuldigd was, schrijft de BBC, die de beelden heeft bekeken.

Daarna is te horen dat de Youtuber de verdachte vraagt om tot rust te komen en te wachten. "Hij nam geen verantwoordelijkheid", vervolgt Chalong. "Hij probeerde weg te komen in zijn auto, dus ik moest hem volgen." Daarna is te horen dat de politie arriveert.

"Je bent met politie?", vraagt de Youtuber die aangedaan lijkt. "Leg je pistool neer en schiet verder op niemand oké?" De verdachte bevestigt dat hij zijn wapen aan de agenten heeft gegeven.

'Sorry'

De regionale politie bevestigt dat Chalong heeft bekend en dat het motief in de persoonlijke sfeer lag, schrijft persbureau Reuters. De verdachte zou tijdens een persconferentie voor het politiebureau hebben gezegd dat hij niet de bedoeling had om op Thongchai te schieten, maar dat zijn chauffeur eerst een wapen trok.

"Ik wil sorry zeggen tegen de inwoners van Nonthaburi en de familie van Thongchai", zegt Chalong tegen verslaggevers voor het politiebureau. "Ik was niet van plan dit te doen. We waren vrienden en ik dacht dat we het konden uitpraten."

Nieuwe wapenwetten

Het incident volgt daags na de dodelijke schietpartij op een school in in dezelfde regio. Een 14-jarige leerling opende vrijdag het vuur op een school. Daarbij vielen negen doden, onder wie de schutter die zelfmoord pleegde, en 22 gewonden.

Thailand heeft het hoogste wapenbezit onder burgers van Zuidoost-Azië. Naar schatting zijn er 10,3 miljoen vuurwapens in handen van burgers, waarvan 4 miljoen illegaal.

De Thaise premier heeft nieuwe wapenwetten aangekondigd. Daarmee wordt het verboden om vuurwapens in het openbaar te dragen, behalve voor overheidsfunctionarissen in actieve dienst.

Mensen die woensdag van plan zijn te kijken naar de zonsverduistering doen er goed aan hun ogen te beschermen. Daarvoor waarschuwen oogartsen van het Oogziekenhuis Rotterdam.

"Om direct in de zon te kijken is alleen een eclipsbril geschikt", zegt oogarts Ike Schouten. En dat moet dan een goede, niet-beschadigde bril zijn.

De eclipsbrillen moeten voldoen aan de veiligheidsnorm ISO 12312-2, wat betekent "dat ze nog maar een heel klein deel van het licht doorlaten", zegt Schouten. Een donkere zonnebril of lasbril laat bijvoorbeeld te veel licht door.

En dat is gevaarlijk, zegt de oogarts. "Als je zonder bescherming in de zon kijkt, kun je schade aan het netvlies krijgen."

Als je netvlies beschadigd raakt, doet dat geen pijn, zegt Schouten. "Je voelt het niet op het moment dat het gebeurt, maar je krijgt een donkere vlek te zien, of vervormd beeld. Dat kijkt natuurlijk heel vervelend en het gaat niet altijd weg."

Daarom is een goede eclipsbril belangrijk. De webwinkel Bol haalde eerder zo'n twintig brillen offline omdat ze niet voldeden aan de eisen in de categorie veiligheidsbrillen. Heel bijzonder is dat niet, zegt een woordvoerder. "Dat doen we dagelijks."

Bol controleert naar eigen zeggen of producten aan de gestelde eisen voldoen en haalt ze zo nodig offline. "Het is natuurlijk wel actueel", zegt de woordvoerder over de eclipsbrillen. "Het is heel belangrijk dat zo'n bril het juiste doet."

Bij de website eclipsbrillen.nl is het druk, zegt eigenaar Sebastiaan Lommelaars. "Het is de afgelopen tijd echt heel hectisch geweest. We hebben nog een voorraad van tweehonderd brillen." Hij zegt zeker te weten dat hun brillen in orde zijn. "We krijgen ze van leveranciers uit de Verenigde Staten, die ook leveren aan de NASA en ESA."

Op internet circuleren nog meer methodes om de zonsverduistering te bekijken, zoals door een cd of dvd, beroet glas, fotonegatieven of via de spiegeling in het water. Maar dat is onveilig, zeggen de oogartsen. "Ook kijken via het scherm van een smartphone of camera is geen veilige oplossing."

Wat je wel kunt doen is indirect kijken, zegt Schouten. Ze legt uit dat je een gaatje kunt maken in een stevig vel papier en daarmee het licht kunt projecteren op een muur. Hetzelfde kan volgens haar met een vergiet. "Daarin kun je ook de verandering van de vorm van de zon zien."

Live bij de NOS

De zonsverduistering is aanstaande woensdag 12 augustus live te zien bij de NOS. Kijk vanaf 19.30 uur mee met presentator Albert Bos en weerman Peter Kuipers Munneke, die je bijpraten over deze bijzondere gebeurtenis. We schakelen ook live met Spanje, waar correspondent Miral de Bruijne verslag doet.

De uitzending is te volgen via de NOS-app, NOS.nl en de NOS Live-app.

Een vermoedelijk lijk in een koffer in de Australische deelstaat Nieuw-Zuid-Wales blijkt een levensechte pop te zijn. Dat maakte de regionale politie bekend.

Zondagmiddag werd door twee mannen een koffer gevonden met daarin iets dat leek op het lichaam van een vrouw. De koffer lag langs de weg in de buurt van het kleine plaatsje Oallen, ongeveer 100 kilometer ten oosten van hoofdstad Canberra. De mannen belden de politie.

Toen de hulpdiensten arriveerden, zette de politie de locatie af en forensisch onderzoekers onderzochten de 'menselijke resten'. Het 'lichaam' werd vervolgens naar een lab gestuurd voor verder forensisch onderzoek.

"De vondst werd aanvankelijk aangezien voor menselijke resten", zegt hoofdinspecteur Bradbury tegen de Australische nieuwssite ABC News NSW. "Dus de pop was erg realistisch en leek op een menselijk lichaam."

Mogelijk sekspop

Vanochtend maakte de politie bekend dat het niet om menselijke resten, maar om een levensechte pop ging. De pop had haar, kleding aan en zelfs een neuspiercing. Ook waren er zogenaamd schaafwonden en blauwe plekken op de pop te zien.

De politie zegt dat het protocol is gevolgd en dat ze geen spijt heeft van hoe het onderzoek is verlopen. "Het idee is om plaatsen-delict zo min mogelijk te verstoren om de integriteit van ons onderzoek te waarborgen", aldus Bradbury.

De twee mannen waren erg aangedaan door de vondst, zegt de hoofdinspecteur. Ze zullen op de hoogte gesteld worden van het feit dat het om een pop gaat. De politie vermoedt dat het om een sekspop gaat, schrijft ABC News NSW.

Niet eerste keer

Het is niet de eerste keer dat een levensechte pop wordt aangezien voor een menselijk lichaam. In 2018 rukten de hulpdiensten in Groningen uit nadat er een melding was binnengekomen over een lijk in het water. Het bleek om een siliconenpop te gaan.

Twee jaar eerder bevrijdden Amerikaanse agenten een bejaarde vrouw uit een auto. Ze kregen een melding dat de vrouw met een zuurstofmasker in de vrieskou in de auto zat en niet meer bewoog. Het bleek om een reanimatiepop te gaan.

De Amerikaanse president Trump probeert met zijn zogenoemde Vredesraad stappen te zetten in de onderhandelingen over Gaza. Die gaan moeizaam en de Israëlische premier Netanyahu liet gisteren opnieuw weten zich niet te zullen terugtrekken voordat Hamas volledig ontwapend is. Het biedt inwoners van Gaza weinig hoop.

"Als Hamas zich ontwapent, zal Israël zich dan terugtrekken?", vraagt Shadi Khalil, een inwoner van Deir al-Balah, zich af. "Ik hoop het, ik zit gevangen tussen optimisme en pessimisme."

Younis al-Tatar, uit dezelfde plaats in Gaza, is stelliger: "Veel overeenkomsten zijn al mislukt. Ik denk niet dat Netanyahu zich ook maar één centimeter uit Gaza zal terugtrekken."

Ontwapening Hamas

Na maanden van onderhandelen en druk uitoefenen op Hamas, werd ruim een week geleden bekend dat de groep onder voorwaarden akkoord gaat met het overdragen van de wapens. Hamas zou dat gefaseerd doen aan een nieuw Palestijns overgangsbestuur, dat momenteel nog in Egypte zit en Gaza niet in mag van Israël. Een internationale troepenmacht zou het proces moeten ondersteunen.

President Trump sprak op Truth Social van een "historische overeenkomst". Het idee is dat het Israëlische leger zich gelijktijdig zou terugtrekken uit de Gazastrook. De plannen sluiten aan bij het 20-puntenplan van Trump dat afgelopen oktober werd gepresenteerd, toen het bestand in Gaza inging.

Tegelijkertijd is er nog veel onduidelijk. Zo werd niet gelijk bekend welke wapens Hamas wanneer zou overdragen en wat er uiteindelijk met die wapens zal gebeuren. Toch had sprake kunnen zijn van een doorbraak in onderhandelingen die al maandenlang muurvast lijken te zitten.

Maar al snel werd duidelijk dat Trump voor zijn beurt sprak. In een videoboodschap op Facebook zei premier Netanyahu een aantal dagen na Trumps bekendmaking dat Israël niet akkoord gaat. Gisteren herhaalde hij die boodschap in een kabinetsvergadering. Netanyahu benadrukt nogmaals het standpunt van Israël: Hamas moet zich eerst volledig ontwapenen voordat het Israëlische leger zich terugtrekt.

Inbinden

In een poging om Netanyahu toch aan boord te krijgen, ging Nikolay Mladenov, de door Trump aangestelde vredesgezant voor Gaza, vorige week op bezoek bij Netanyahu. Na het gesprek lijkt de zogenoemde Vredesraad een draai te maken en schrijft in een verklaring op X dat Israël zich niet hoeft terug te trekken van de gele lijn totdat Hamas volledig ontwapend is. Met die gele lijn houdt het leger inmiddels zeker 60 procent van Gaza bezet.

Volgens Israëlische media bindt ook Netanyahu wat in. De politieke leiding zou het leger hebben opgedragen om geen preventieve aanvallen meer uit te voeren zonder goedkeuring van de hoogste legerleider. Alleen bij een "acuut gevaar" zou die toestemming niet nodig zijn.

Dit weekend werden er opnieuw Israëlische aanvallen gemeld in Gaza, waarbij zeker één iemand is gedood. Toch merken inwoners in Deir al-Balah op dat er de laatste dagen minder vaak grootschalige aanvallen zijn.

"Op dit moment lijkt het een stuk rustiger vergeleken met afgelopen dagen, maar de vliegtuigen cirkelen nog steeds boven Gaza", vertelt Shadi Khalil. "Om eerlijk te zijn, maakt deze rust me juist angstig."

"Van een gevoel van veiligheid is nog geen sprake", voegt Younis al-Tatar daaraan toe.

Verkiezingen in Israël

Hamas liet zaterdag weten door te willen met de overeenkomst die er ligt. De groep roept de bemiddelaars en Amerika op om druk uit te oefenen op Israël om zich aan de afspraken te houden.

Israëlische ministers en veiligheidsfunctionarissen waarschuwen ondertussen dat Hamas tijd probeert te winnen. Zo spreekt het hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst David Zini van "een proces van strategisch bedrog". Volgens hem probeert Hamas het proces te rekken om ervoor te zorgen dat Israël niet opnieuw een grootschalige aanval opent voor de Israëlische verkiezingen eind oktober.

Premier Netanyahu heeft altijd gezegd dat hij Hamas definitief zal verslaan. Het is daarom de vraag of hij vóór die verkiezingen op 27 oktober grote stappen zal zetten en een begin maakt met het terugtrekken van troepen zonder dat Hamas is verslagen of volledig is ontwapend.

Trump is de belangrijkste bondgenoot van Israël en kan daadwerkelijk druk uitoefenen op Netanyahu. Maar inwoners in Gaza betwijfelen of hij dat zal doen.

"Ik ben totaal niet optimistisch over de plannen en ik denk niet dat Israël zich uit Gaza zal terugtrekken", vertelt Younis al-Tatar. "Als Netanyahu iets wil, dan voert Amerika het uit. Dat zie je niet alleen in Gaza, maar bijvoorbeeld ook bij Iran."

In onderstaand verhaal laten we op basis van onder meer satellietbeelden zien dat Israël zijn gele lijn steeds verder Gaza in schuift. De laatste weken heeft het leger daarnaast ook versneld een kilometerslange zandwal opgeworpen:

Bij een Oekraïense "massale" droneaanval op een olieraffinaderij bij de Russische stad Nizjnekamsk zijn dertien mensen gedood en 48 anderen verwond. Dat melden autoriteiten in de regio Tatarstan, waar de aanval plaatsvond. Het zou een van de hoogste aantallen dodelijke slachtoffers zijn in Rusland in maanden. Oekraïne heeft de aanval bevestigd en meldt dat de aanvallen op Russische olie-installaties doorgaan.

Nizjnekamsk ligt ongeveer 1200 kilometer ten oosten van de Oekraïense grens. De stad met ongeveer 240.000 inwoners is een belangrijk centrum voor de olieraffinage. Er zijn twee raffinaderijen en een petrochemische fabriek waar aardolie en aardgas worden omgezet in chemische producten. Russische media melden dat er een grote olieraffinaderij is aangevallen. De raffinaderij zou een van de technologisch meest geavanceerde zijn van Rusland.

Volgens Roestam Minnichanov, de leider van de republiek Tatarstan, werd Nizjnekamsk getroffen door een "massale" droneaanval op industriële en civiele voorzieningen. Russische autoriteiten doen onderzoek naar wat zij als een terroristische aanval beschouwen. In een verklaring stellen ze dat Oekraïne woonwijken heeft aangevallen en dat er een kind onder de gedode burgers is.

In niet-geverifieerde video's op sociale media is te zien dat rook opstijgt boven wat een olieraffinaderij lijkt te zijn.

Onrust onder Russen

Oekraïne heeft de afgelopen maanden vrijwel dagelijks Russische olie-installaties aangevallen met langeafstandsdrones. Deze aanvallen hebben geleid tot brandstoftekorten in Rusland, een afname van de raffinagecapaciteit en onrust onder de bevolking.

Die gevolgen zag Nieuwsuur onlangs op het Russische platteland:

Het doel van de aanvallen is volgens president Zelensky om president Poetin te dwingen tot een akkoord te komen aan de onderhandelingstafel. "Het zijn gerechtvaardigde aanvallen en elk Russisch bombardement zal door ons beantwoord worden. De oorlog van Rusland zal steeds meer voelbaar worden in eigen land, in Rusland", zei Zelensky.

Volgens de Russische autoriteiten is er overigens geen sprake meer van brandstoftekorten

Aanvallen over en weer

Gisteren beschuldigden beide partijen elkaar van dodelijke aanvallen. Bij een Russische aanval op de Oost-Oekraïense stad Charkiv kwamen drie mensen om het leven en raakten er 37 mensen gewond. De autoriteiten in Belgorod, in Rusland, meldden dat er vijf mensen omkwamen en 25 gewond raakten door een Oekraïense droneaanval.

Het was een moord die nooit meer opgelost leek te gaan worden: die op de Amerikaanse hiphoplegende Tupac Shakur in 1996, beter bekend als 2Pac. Tot er drie jaar geleden plots iemand werd gearresteerd. De zaak tegen die verdachte, Duane Davis, begint vandaag in Las Vegas.

De verdachte bracht de zaak zelf aan het rollen door in interviews en memoires te praten over zijn rol. De 63-jarige Davis, beter bekend onder zijn straatnaam Keefe D, was in de jaren negentig leider van de bende South Side Compton Crips.

In zijn boek Compton Street Legend uit 2019 beschreef hij in detail hoe hij een wapen regelde, in een Cadillac stapte met drie anderen, en op zoek ging naar Tupac en zijn labelbaas Suge Knight.

Davis zei achteraf dat de passages zijn aangezet, met als doel om het boek beter te laten verkopen. Zijn medeauteur zou onjuiste informatie hebben toegevoegd. Davis werd in 2023 gearresteerd. Volgens de aanklagers organiseerde hij de schietpartij op de auto van Tupac.

75 miljoen platen verkocht

De rapper werd op 7 september 1996 voor een stoplicht in Las Vegas neergeschoten. Hij zat in een zwarte BMW met Knight op weg naar Club 662 waar hij zou optreden, toen een witte Cadillac naast zijn auto stopte en het vuur werd geopend.

De 25-jarige artiest overleed enkele dagen later in het ziekenhuis. Davis is een van de vier verdachten in de zaak; de andere drie zijn inmiddels overleden. Het proces tegen hem duurt naar verwachting vier weken en is mogelijk het slotstuk van een van de grootste mysteries uit de hiphopwereld, die het publiek decennialang bezighield.

2Pac geldt als een van de invloedrijkste rappers aller tijden en een van de bestverkopende rap-artiesten, met meer dan 75 miljoen verkochte platen wereldwijd. Hij werd groot in de jaren 90, toen de zogenoemde gangsterrap populair was. Bekende albums van hem zijn Me Against the World (1995), All Eyez on Me (1996) en The Don Killuminati: The 7 Day Theory (1996).

NOS op 3 maakte drie jaar geleden deze video over het mysterie rond 2Pac:

Het proces in Las Vegas begint met het selecteren van de jury, wat naar verwachting enkele dagen duurt. Daarna volgen de openingspleidooien van de aanklagers en de verdediging, waarna de getuigen worden opgeroepen.

Het OM denkt niet dat Davis die avond zelf het vuur opende. Justitie zal dat in de zaak ook niet proberen te bewijzen. In plaats daarvan wil de aanklager aantonen dat de verdachte de beslissingen nam die tot Shakurs dood leidden en ook het wapen leverde waarmee op hem werd geschoten.

Tientallen getuigen

In zijn memoires schrijft Davis dat hij een vuurwapen van een kennis had gekregen en dit op de achterbank van de Cadillac gooide, zonder te vermelden wie de fatale schoten loste. Zijn neef Orlando "Baby Lane" Anderson werd lange tijd gezien als de schutter, maar is daarvoor nooit aangeklaagd.

Bovendien kwam hij twee jaar na Shakurs moord zelf om het leven bij een schietpartij in Compton. De twee andere inzittenden van de auto, Deandrae "Freaky" Smith en Terry "Bubble Up" Brown, zijn eveneens overleden.

Het OM wil tussen de 35 en 45 getuigen oproepen. Op de lijst staan onder meer oud-burgemeester van Las Vegas Oscar Goodman en familieleden van Shakur. Ook Leonard Jefferson zal naar verwachting getuigen: als voetganger stopte hij destijds naast de BMW en maakte een foto die achteraf de laatst bekende foto van Shakur werd.

Ook Knight wordt opgeroepen, de muziekmagnaat die momenteel een gevangenisstraf van 28 jaar uitzit voor het doodrijden van een man met een pick-uptruck. Als oprichter van het label Death Row Records werkte hij samen met beroemde rappers als 2Pac, Snoop Dogg en MC Hammer.

De verklaring van Knight zou volgens persbureau AP doorslaggevend kunnen zijn: hij is de enige nog levende ooggetuige die die nacht in een van de twee voertuigen zat. Het is wel nog de vraag of hij daadwerkelijk gaat getuigen.

Fans speculeren online of ook Sean 'Diddy' Combs zal getuigen. De rapper zit momenteel een gevangenisstraf van vier jaar uit voor een spraakmakende zedenzaak. In zijn boek beweerde Davis dat Combs wilde dat Knight en Shakur zouden sterven en dat hij Davis geld had aangeboden om hen te vermoorden. Combs heeft altijd ontkend betrokken te zijn geweest bij de fatale schietpartij.

Palestijnse journalisten werden in de maand juli zeker 108 keer aangevallen of gehinderd in hun werk op de bezette Westelijke Jordaanoever. Dat meldt de Palestijnse journalistenvakbond Palestinian Journalists Syndicate (PJS) in een statement. De daders waren volgens de vakbond het Israëlische leger en kolonisten.

De vakbond roept op om journalisten in staat te stellen te werken "zonder bedreigingen, aanvallen en vervolging" en eist dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen. Israël heeft nog niet publiekelijk gereageerd op de bevindingen.

Patroon

De Palestijnse journalisten zou op een aantal manieren het werk bemoeilijkt zijn meldt Palestijns persbureau Wafa. Zo zijn er meldingen over het gevangennemen, mishandelen en ondervragen van journalisten. Volgens PJS is er sprake van een patroon dat het voor Palestijnse journalisten steeds moeilijker maakt om Israëlische militaire invallen en geweld door kolonisten te documenteren.

Zo registreerde de bond het bewuste gebruik van flitsgranaten en traangas door het Israëlische leger richting journalisten die hun werk deden. Ook waren er invallen van het Israëlische leger in woningen van journalisten en op redacties.

De meest gedocumenteerde schendingen van het werk van journalisten waren korte detenties en beperkingen in de verslaggeving. Dat werd 58 keer gemeld. Tijdens werkzaamheden werden journalisten gehinderd en werd apparatuur in beslag genomen of kapotgemaakt.

Kolonisten

Het geweld door kolonisten op de Westbank nam de afgelopen maand flink toe, ook tegen journalisten. Zo documenteerde de commissie elf aanvallen door kolonisten op journalisten en cameraploegen, waaronder fysieke mishandelingen, duwen, bedreigingen en pogingen om journalisten te belemmeren in hun werk, met name tijdens het verslaan van incidenten en schendingen in verschillende gebieden van de Westelijke Jordaanoever.

Het kolonistengeweld breidt zich uit naar de gebieden waar de Palestijnse Autoriteit het gezag heeft op de Westelijke Jordaanoever. Dat stelt onder meer de Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem. Ook de Verenigde Naties concludeerden eerder dit jaar dat er sprake is van een uitbreiding van "nederzettingenactiviteit" naar gebieden onder Palestijns bestuur.

Palestijnen vertelden eerder aan de NOS dat ze "bijna dagelijks" te maken hebben met aanvallen van kolonisten. Awad Samra uit Turmus Ayya vertelde over brandstichting in haar dorp door kolonisten. Het land naast de woning van zijn broer ging in vlammen op. Volgens Samra kwam het Israëlische leger en de politie op de brand af, maar grepen niet in. Volgens Samra beschermt het leger de kolonisten.

Vervolging uitzonderlijk

Volgens B'Tselem zijn er sinds oktober 2023 zeker 21 Palestijnen omgekomen door geweld van kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever. Van vervolging van daders komt het in de praktijk eigenlijk niet. Daardoor was het nieuws van afgelopen week dat Israël een kolonist gaat vervolgen voor de dood van de Palestijnse activist Awdah Hathaleen uitzonderlijk.

Vorige maand werden vier kolonisten opgepakt nadat een team van CNN was aangevallen. Of zij uiteindelijk zijn vervolgd, is nooit duidelijk geworden.

De oproep van de Palestijnse journalistenvakbond komt in een tijd waarin veel journalisten in Gaza om het leven zijn gekomen. Zo werd in juni nog een journalist van Al Jazeera gedood, de twaalfde van de Qatarese nieuwszender sinds 7 oktober 2023, de dag van de grote terreuraanslag doro Hamas.

Als Palestijnse journalisten in Gaza worden gedood door het Israëlische leger volgt meestal de beschuldiging dat ze voor Hamas vechten. Bewijs daarvoor blijft vaak uit. Sinds het begin van de oorlog in oktober 2023, zijn zeker 260 journalisten gedood.

Voor de derde keer deze zomer is een explosief afgegaan bij een pilatesstudio in Zevenaar. Afgelopen nacht ging rond 02.45 uur een baksteen door de ruit, daarna volgde een harde knal, schrijft Omroep Gelderland.

De schade is groot na drie ontploffingen. Meerdere ruiten zijn vernield. Een deel van de studio is dichtgetimmerd met houten platen. De politie heeft het pand afgezet met lint en doet ter plekke onderzoek.

Brand

Eind juni ging voor het eerst een explosief af bij de voordeur van de zaak. Daarna brak brand uit. Een getuige zou na de explosie iemand hebben zien wegrennen. Vijf dagen later was het weer raak. Toen werd een ruit vernield en ging een explosief binnen af. Op een van de ruiten was drie keer het woord 'betalen' geschreven.

Het gaat om een studio waar reformer pilates wordt gegeven. Dat is een vorm van pilates waarbij je oefeningen doet op een apparaat in plaats van op een mat. Waarom de studio al drie keer doelwit was, is niet bekend. De politie onderzoekt of de explosies met elkaar te maken hebben. Voor zover bekend is nog niemand aangehouden.

De grafdelver (60) die verdacht wordt van het stelen van kostbaarheden uit graven van de Algemene Begraafplaats in Den Haag, handelde mogelijk niet alleen. Het Openbaar Ministerie verdenkt twee andere medewerkers van de begraafplaats van het doorverkopen van de gestolen spullen. Dat bevestigt het OM aan Omroep West.

De grafdelver werd afgelopen mei al aangehouden. Hij zou onder werktijd sieraden en gouden vullingen uit graven hebben gestolen en deze hebben verkocht aan een goudwisselkantoor. Hij wordt daarom verdacht van diefstal en witwassen. Volgens de regionale omroep gaat het om een ploegchef die verantwoordelijk was voor het onderhoud van graven.

Volgens het OM zijn tijdens het onderzoek nog twee collega's als verdachte naar voren gekomen in de zaak. Ze worden voorlopig verdacht van "witwassen door het verkopen van waardevolle voorwerpen afkomstig van de begraafplaats".

Voor zover bekend zijn er geen kostbaarheden op andere begraafplaatsen gestolen. "Het onderzoek van het OM richt zich op dit moment alleen op de Algemene Begraafplaats aan de Kerkhoflaan", aldus het OM.

'Passende maatregelen'

De gemeente Den Haag, eigenaar van de begraafplaats, laat zelf ook onderzoek doen naar de diefstallen. Volgens de verantwoordelijke wethouder gaat het om een "integriteitsonderzoek naar de gang van zaken op de afdeling Begraafplaatsen".

Of de drie medewerkers zijn ontslagen, wil de gemeente niet zeggen. Volgens de woordvoerder zijn er "passende maatregelen" genomen.

Eerder liet de gemeente al weten dat niet precies te achterhalen is welke graven zijn getroffen. De gemeente Den Haag opende een informatienummer voor nabestaanden. Daar zijn tot nu toe zestig telefoontjes binnengekomen.