NOS Nieuws - Algemeen

Medewerkers van een kinderdagopvang in Schiedam hebben vanavond een 1-jarige jongen alleen achtergelaten in het pand van het kinderdagverblijf. De ouders kwamen voor een gesloten deur te staan en moesten de hulp van de politie inroepen om de dreumes te bevrijden.

Het betrokken personeel van kinderopvang KomKids is op non-actief gesteld, meldt RTV Rijnmond. De organisatie is een onderzoek begonnen. "We nemen dit incident uiterst serieus. Ons doel is om volledig te begrijpen hoe dit heeft kunnen gebeuren en om er alles aan te doen om herhaling in de toekomst te voorkomen", reageert KomKids.

Over het hoofd gezien

Toen de ouders hun zoontje wilden ophalen, bleek de opvang al gesloten te zijn. Het personeel op de locatie Bellefleur had het slapende kind over het hoofd gezien.

De ouders belden de politie die het jongetje uit de opvang haalde. De opgeroepen ambulance bleek niet nodig te zijn.

Excuses

KomKids bood vanavond excuses aan de ouders aan. "We realiseren ons dat dit een zeer schokkende en ingrijpende gebeurtenis is geweest voor het kind en zijn ouders. Het raakt ons diep dat dit incident heeft kunnen plaatsvinden", staat in een verklaring.

De Verenigde Staten hebben luchtaanvallen uitgevoerd op Iran, zegt het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom). De aanval is volgens Centcom een reactie op de aanval op een vrachtschip gisteren, waar de Amerikaanse president Iran voor verantwoordelijk houdt.

Amerikaanse gevechtsvliegtuigen zouden Iraanse opslagplaatsen voor raketten en drones hebben gebombardeerd. Ook radarposten langs de Iraanse kust waren volgens Centcom het doelwit. Iraanse staatsmedia berichten dat de omgeving van een pier bij de kustplaats Sirik was getroffen door een projectiel.

In een post op zijn socialemediakanaal Truth Social sprak Trump eerder van een "domme schending van de wapenstilstand".

Drie andere drones konden worden neergehaald, zegt Trump. De Amerikaanse president heeft in zijn socialemediapost niet gemeld wanneer de Iraanse aanvallen plaatsvonden. De Britse maritieme organisatie UKMTO zei gisteren dat een schip voor de kust van Oman werd geraakt door een projectiel.

De Taiwanese rederij Evergreen Marine bevestigde eerder vandaag dat een van zijn schepen voor de kust van Oman werd geraakt door een onbekend projectiel.

Waarschuwing

De Iraanse autoriteiten hebben na de aanval gewaarschuwd dat schepen die buiten de door Iran vastgestelde routes varen, geen garantie hebben op een veilige doorgang. Ook zegt Iran dat "de gevolgen van het varen via ongeautoriseerde routes de verantwoordelijkheid zijn van de eigenaar, de exploitant en de kapitein van het schip".

De Iraanse staatstelevisie berichtte dat drie tankers na een waarschuwing van de Revolutionaire Garde zijn omgekeerd, omdat ze hadden geprobeerd om op "ongeautoriseerde wijze" door de Straat van Hormuz te varen.

Evacuatieplan

De aanval op het schip komt op het moment dat de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) bezig was met een evacuatieplan om schepen via een alternatieve route voor de kust van Oman veilig uit de Perzische Golf te begeleiden. De evacuatie van schepen is na de aanval gestopt en wordt pas weer hervat als er garanties worden gegeven dat schepen niet opnieuw worden aangevallen, zegt IMO.

Volgens IMO hebben sinds de ondertekening van de intentieverklaring door de VS en Iran zo'n 115 schepen de Straat van Hormuz verlaten. Een dag voor de aanval passeerden 79 schepen de zeestraat, het hoogste aantal sinds het begin van de oorlog.

Ook enkele schepen die onder de Nederlandse vlag varen, konden voor het eerst in maanden door de Straat van Hormuz.

De vee- en landbouwsector is kritisch op de stikstofplannen van het kabinet. De gevolgen voor boeren zouden enorm zijn, zeggen ze. Milieuorganisaties zijn juist positief over het beleid, en denken dat het land weer van het slot gaat. Bij sommige groepen aan beide kanten van de discussie is ook ruimte voor nuance.

De belangenorganisaties reageren op de nieuwe stikstofplannen, die vanmiddag zijn gepresenteerd door het kabinet. Het pakket moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch lager is dan in 2019.

Landbouw en tuinbouw

Voor boeren en tuinders zijn de stikstofmaatregelen ingrijpend en pijnlijk, zegt voorzitter Ger Koopmans van land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland. "Voor cruciale maatregelen geldt dat de keuze onbegrijpelijk en disproportioneel is."

Koopmans zeg te proberen de plannen voor de boeren nog te verzachten. Maar protesten met trekkers zijn nu niet aan de orde, wat hem betreft. "We hebben de trekkers meegemaakt, en daarna zijn de problemen niet opgelost", zegt Koopmans in Nieuwsuur. Mij gaat het om: geen dreigementen leveren, maar argumenten."

Volgens hem wil de landbouw bijdragen aan een forse reductie van de stikstofuitstoot. "Boeren staan klaar om te investeren in emissiereducerende maatregelen, in bewezen innovaties, in stalaanpassingen en in managementmaatregelen. Maar zij kunnen niet verantwoordelijk worden gehouden voor 100 procent van de doelen als zij daarvoor maar 50 procent van de middelen tot hun beschikking hebben."

Jonge boeren

Ook de jonge generatie boeren en tuinders is kritisch op de plannen, al ziet die ook positieve kant. "Het kabinet heeft op een aantal belangrijke punten onze inzet overgenomen", zegt voorzitter Gerben Boom van Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt.

"Dat is een belangrijke stap en laat zien dat onze inbreng ertoe doet. Tegelijkertijd leggen deze plannen zware opgaven bij jonge ondernemers. De verdere uitwerking moet nu bewijzen dat zij ook daadwerkelijk de ruimte krijgen om te blijven ondernemen, investeren en het bedrijf over te nemen."

De belangrijkste punten van het pakket Veesector

Vee&Logistiek Nederland spreekt van "een compleet sloopplan van de agrarische sector". "De plannen zijn desastreus en vernietigend voor alle hardwerkende boeren en hun gezinnen en moeten daarom van tafel", zegt voorzitter Helma Lodders.

"Bovendien focussen de maatregelen primair op de veehouderij zonder ook maar één oog te hebben voor ondernemers in andere schakels in de keten of over consequenties nagedacht te hebben."

Agractie

Ook boerenactiegroep Agractie noemt de aangekondigde plannen "desastreus" voor de Nederlandse veehouderij. "Het pakket bestaat uit een stapeling van maatregelen die leiden tot een forse krimp van de veestapel. Dat raakt niet alleen boeren, maar ook de toeleverende, verwerkende en dienstverlenende bedrijven die afhankelijk zijn van de sector."

Volgens de belangenorganisatie worden vooral boeren in de omgeving van Natura 2000-gebieden hard getroffen door de emissieregels. "Dat betekent feitelijk dat boeren voor de keuze staan om of te stoppen of ingrijpend te extensiveren."

Bouwsector

Bouwend Nederland heeft het over "een belangrijke stap vooruit". "Het kabinet haalt Nederland vandaag uit de stikstofimpasse en biedt perspectief", zegt voorzitter Arno Visser.

"We zijn al jaren niet zo dicht bij een oplossing. Het kabinet heeft een totaalaanpak die stikstofuitstoot doet verminderen en de vergunningverlening weer op gang zal brengen. Daar profiteren velen van: mensen die op een woning wachten, ondernemers die willen vergroenen en investeren, boeren die willen weten hoe hun toekomst eruitziet en de natuur die zich kan herstellen."

Werkgevers

VNO-NCW en MKB-Nederland spreken van "doelgerichte stappen naar een oplossing voor het stikstofprobleem". "Hiermee zet het kabinet de deur open naar het verbeteren van ons investeringsklimaat", zegt Coen van Oostrom, voorzitter VNO-NCW, in een gezamenlijk statement van de werkgeversorganisaties.

"Zo kunnen ondernemers weer aan de slag met onder meer het bouwen van nieuwe woningen en de energietransitie. Zaken die hard nodig zijn."

Lees hier meer over de nieuwe stikstofplannen van het kabinet:

Natuurmonumenten

"Dit kan het begin zijn van het einde van de natuur- en stikstofcrisis", zegt Jeroen de Koe, directeur van Natuurmonumenten. "Het is een omvangrijk pakket, waarbij zonering de ruggengraat is, omdat het meerdere problemen tegelijk aanpakt: stikstof, water en meer ruimte voor natuur."

De organisatie noemt het essentieel dat Nederland het pakket omarmt en in beweging komt om het uit te gaan voeren. "Uiteindelijk gaat het erom dat het totale pakket leidt tot een land in balans met natuur: in natuurgebieden, in de zones daaromheen en in het land als geheel."

Natuur & Milieu

Volgens Natuur & Milieu biedt het pakket perspectief voor het bouwen van woningen, krijgt de energietransitie weer de ruimte en hebben boeren duidelijkheid over wat nu wel kan.

Directeur Marjolein Demmers: "Eindelijk een doorbraak, na jarenlang ophef, uitstel en wegkijken. Nederland lijkt weer in staat om problemen te onderkennen en te doen wat nodig is om vooruit te komen."

Greenpeace

Greenpeace is opgelucht dat er na jaren van stilstand "eindelijk weer beweging komt in het stikstofdossier". "Maar het eerlijke verhaal is dat de uitwerking en het tempo duidelijk een politiek compromis zijn: het stikstofvonnis wordt 5 jaar naar achteren geschoven en de wettelijke stikstofdoelen worden geschrapt. Onze kwetsbare natuur krijgt hiervoor de rekening gepresenteerd. Voor boeren en andere sectoren wordt daardoor de onzekerheid niet weggenomen."

De milieuorganisatie vindt dat er de komende jaren meer nodig is om Nederland daadwerkelijk van het slot te halen, zoals een snelle aanpak van piekbelasters. Dat zijn bedrijven die veel stikstof uitstoten in de buurt van een kwetsbaar natuurgebied.

Nog geen duidelijkheid over steun oppositie

Het is op dit moment nog niet te zeggen of het stikstofpakket voldoende steun haalt in de Tweede Kamer. De grootste oppositiepartij Pro laat weten het rapport "rustig en goed" te gaan lezen en ook JA21-leider Eerdmans gaat het "goed bestuderen". Dit zijn de twee belangrijkste partijen die het kabinet kunnen helpen. De steun van Pro is cruciaal, omdat die ook voor steun in de Eerste Kamer kan zorgen. Van BBB is geen steun te verwachten, die partij is net als de PVV vernietigend en wijst de voorstellen hard af.

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de plannen, van 13.30 tot 23.00 uur.

Een 17-jarige jongen die vorige week in het Zuid-Franse Narbonne door meerdere leeftijdgenoten werd mishandeld, is aan zijn verwondingen overleden. Vijf jongeren zitten sinds dinsdag vast en zijn aangeklaagd voor poging tot moord.

In Frankrijk maakt de zaak rond slachtoffer Louis veel los. Het slachtoffer is een jongen die sinds mei op verzoek van zijn ouders in een jeugdzorginstelling verbleef.

De mishandeling werd gefilmd door de daders en zij deelden die beelden met vrienden. Op de beelden is te zien hoe meerdere jongens het slachtoffer slaan en schoppen. Een van de belagers zit op hem en raakt hem hard in zijn gezicht.

De beelden bereiken ook iemand die de politie belt. Het is dan vrijdagavond. De politie start daarop een grote zoektocht, maar ze kunnen Louis niet vinden omdat de verdachten geen locatie hebben gedeeld.

Zwaargewond

Pas zaterdagochtend treft een bouwvakker Louis aan op een bouwplaats achter het station. Het slachtoffer heeft zware verwondingen. Dinsdag overlijdt hij uiteindelijk aan zijn verwondingen, zo is vandaag bekendgemaakt.

De verdachten kunnen na analyse van de beelden en telefoongegevens worden aangehouden. De officier van justitie van Narbonne geeft donderdag aan dat drie van de verdachten bekend zijn bij de jeugdzorg, maar dat zij niet in dezelfde instelling als Louis verblijven.

"Dit is een geval van zeldzaam geweld dat de rechercheurs in het district diep heeft geraakt, vooral omdat het slachtoffer jong was", benadrukt de plaatsvervangend politiecommissaris van Narbonne tijdens een persconferentie.

Motief

Online gaan veel theorieën rond over de mishandeling. De officier van justitie zegt dat het motief voor het misdrijf nog niet bekend is. "Het is echter wel al mogelijk om te stellen dat er absoluut geen verband is met een racistisch motief", zegt hij.

De Franse krant Le Monde meldt op basis van bronnen binnen de politie dat Louis een conflict had met een van de verdachten. Die zou hem onder valse voorwendselen naar een afspraak hebben gelokt.

Onderzoek zal de precieze rol van de vijf verdachten moeten uitwijzen. Ze zitten in voorlopige hechtenis. De aanklacht tegen hen kan nog worden verzwaard nu het slachtoffer is overleden.

De leegstaande gevangenis Almere Buiten wordt mogelijk heropend. Dat staat in een voorstel van staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Van Bruggen dat vandaag werd gepubliceerd. Het plan is bedoeld om het cellentekort aan te pakken.

De gevangenis is sinds eind 2018 niet meer in gebruik. Het complex was destijds een van de 26 gevangenissen die werden gesloten vanwege leegstand en bezuinigingen. Met de heropening wil het kabinet op termijn 320 extra cellen realiseren. Volgens Omroep Flevoland zou de gevangenis in 2033 weer open kunnen.

Eerder was er al een plan om de locatie te heropenen. Dat werd in april vorig jaar van tafel geschoven vanwege geldgebrek.

Meer detentieplaatsen

De heropening van de gevangenis, in de volksmond ook wel Almere Binnen genoemd, is onderdeel van een pakket aan maatregelen dat de staatssecretaris wil nemen om de problemen in het Nederlandse gevangeniswezen het hoofd te bieden. De gevangenissen zitten overvol en er is een tekort aan personeel.

Om meer detentieplaatsen te creëren staan renovaties op de planning, wordt de capaciteit op verschillende plaatsen uitgebreid en wordt ook de justitiële jeugdinrichting Harreveld heropend.

Enkelband en minder begeleiding

Woensdag maakte de NOS al een deel van de plannen van de D66-bewindsvrouw bekend. Zo wil zij gedetineerden overdag onder toezicht van bijvoorbeeld een enkelband vrijlaten. Zij kunnen dan al werken aan hun terugkeer in de samenleving en zaken regelen voor huisvesting, werk, of het oplossen van schulden.

Een ander belangrijk punt in het plan van Van Bruggen is dat kortgestraften minder begeleiding krijgen bij terugkeer in de samenleving.

Sobere regimes

De staatssecretaris wil het personeelstekort terugdringen door nieuw gevangenispersoneel aan te nemen en door maatregelen te treffen waardoor er minder medewerkers nodig zijn. In haar plan doelt Van Bruggen op onder meer een lagere administratieve druk en de invoering van "nieuwe detentieconcepten, zoals sobere regimes". In praktijk zal dat betekenen dat gevangenen een korter dagprogramma krijgen en langer in hun cel zitten.

De gemeente Almere kent de plannen van de heropening van de gevangenis nog niet en heeft daarom nog niet inhoudelijk gereageerd.

"Het was een kinderfeestje", zegt een jonge reddingswerker. Hij barst in tranen uit. "We haalden lichamen van een kinderfeestje uit het puin. Je kan het je niet voorstellen", zegt hij. "Maar we moeten nu sterk zijn."

Met een motorhelm op en dunne handschoenen aan zegt hij dat er mensen nodig zijn, vrijwilligers. "Wie dan ook, met wat dan ook. We hebben alles nodig", deelt hij op zijn Instagram-account.

Duizenden mensen worden nog gezocht onder het puin. Tienduizenden families hebben geliefden, bijna twee dagen na de vernietigende aardbevingen in Venezuela, nog steeds niet kunnen bereiken.

Op sociale media gaan beelden rond van tientallen reddingen. Een baby met alleen een luier om die levend uit het puin wordt gehaald. Een oudere dame, een meisje, nog een jongetje, een man wordt aan zijn schouders omhoog getild. Luid applaus van de reddingswerkers volgt. Maar de tijd blijft tikken en aan alles is nog tekort.

Scheuren worden zichtbaar

De lijken liggen op straat. Inmiddels zijn er 920 doden, ondertussen wordt gevreesd voor meer. Woontorens zijn als kaartenhuizen in elkaar gezakt. Wie wél gered kan worden, wacht een harde realiteit in een land waar de scheuren van jarenlange verwaarlozing zichtbaar worden.

Lijsten met medische benodigdheden gaan rond op sociale media. Dat is geen nieuw fenomeen in Venezuela, de afgelopen decennia legden crisis na crisis de staat van het ingestorte zorgsysteem bloot.

Vrijwel alle openbare ziekenhuizen in het land opereren nog maar op een fractie van hun capaciteit, volgens de Venezolaanse Medische Federatie. Jaar na jaar sloeg de organisatie alarm over tekorten in de zorg. Ziekenhuizen kampen met watertekorten, stroomuitval en een massale uittocht van zorgpersoneel. Zeker 42.000 artsen en zorgmedewerkers zijn het land ontvlucht, schat de organisatie.

Wie terecht kan in een ziekenhuis, mag zelf op zoek naar medische benodigdheden. Infuuszakken, zuurstoftanks, pleisters, wegwerphandschoenen voor de verpleegkundige, medicijnen. Patiënten of hun familie moeten zelf alles vinden en aanschaffen, vaak voor de hoogste prijs. Dat terwijl meer dan de helft van de bevolking in extreme armoede leeft, schrijft de Europese Commissie. Zeker 70 procent van de bevolking heeft geen toegang tot de gezondheidszorg.

In online groepen worden ook berichten gedeeld van inzamelingsacties. Niet alleen voor noodhulp, maar ook voor levensreddende operaties zoals amputaties van verbrijzelde lichaamsdelen of voor begrafenissen.

Terwijl de ziekenhuizen en veldhospitalen de slachtoffers proberen op te vangen, stromen de wegen vol met motoren. Beladen met hulpgoederen, rijden tientallen burgers zelf van rampplek naar rampplek. Pakken vol met waterflesjes worden achterop gebonden.

Op meerdere plekken in het land zijn donatiepunten opgezet waar burgers spullen naartoe kunnen brengen. Babyvoeding, toiletpapier, pijnstillers, helmen voor reddingswerkers, zaklampen, het is maar een greep uit wat er nodig is.

De punten, vaak simpele tenten met wat tafeltjes, zijn onder meer opgezet door de landelijke beweging achter oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado. Ook daar is de aanhoudende politieke repressie zichtbaar. Op sociale media worden meldingen gedaan van opgebroken donatiepunten, autoriteiten zouden alleen donaties toelaten in burgemeesterskantoren en partijkantoren van het regime.

Weinig Venezolanen hebben daar vertrouwen in. Het land gaat gebukt onder diepgewortelde corruptie en bij vorige noodsituaties kwam hulp vaak ook niet bij de bevolking terecht. Voedsel en hulpgoederen werden stelselmatig in beslag genomen door het leger, zo bleek uit onderzoek van Human Rights Watch.

Burgerinitiatieven

Het is dan ook geen verrassing dat veel Venezolanen besluiten om zelf het heft in handen te nemen. Al snel was dat op meerdere manieren te zien, ook in een van de burgerinitiatieven zoals de onofficiële website waar mensen vermiste familieleden en vrienden kunnen opgeven.

Wel verrassend is dat het regime heeft gezegd buitenlandse hulp aan te nemen, ook van ideologische tegenstanders. Toen het land in 2019 in een humanitaire crisis verkeerde, wees oud-leider Maduro aan de lopende band hulp af. Vrachtwagens vol noodhulp werden tegengehouden aan de grens, een vrachtschip met voedsel en medicijnen lag voor anker aan de kust. Uiteindelijk accepteerde het regime later dat jaar hulp van een neutrale organisatie, het Rode Kruis.

Dat de hulp dit keer wordt aangenomen kan vele levens schelen. Hoe de hulp gestructureerd wordt en of die hulp overal op tijd terechtkomt, is alleen de vraag. Het land is allesbehalve voorbereid en hoewel Venezolanen inmiddels wel wat gewend zijn, lijkt de schaal van de ramp de ontwrichte staat van het land pijnlijk bloot te leggen.

Op plastic zuivel- en sapflessen tot drie liter moet verplicht statiegeld komen. Dat schrijft minister van Klimaat en Groene Groei Van Veldhoven-Van der Meer in een brief aan de Tweede Kamer. Dat zou betekenen dat ook op onder meer plastic melkflessen statiegeld komt.

Op dit moment geldt een statiegeldverplichting voor plastic flessen en blikjes met water en frisdrank en niet voor de overige plastic flessen, waarvan volgens de minister het grootste deel sap- en zuivelflessen zijn.

Ook wil Van Veldhoven onder meer een verbod op de verkoop van plastic flessen en blikjes zonder statiegeld en kijkt ze naar een innameplicht voor winkels.

Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat het wettelijke inzameldoel van 90 procent eindelijk gehaald wordt. Dat is de drankenproducenten en -importeurs, die hier wettelijk verantwoordelijk voor zijn, de afgelopen vier jaar niet gelukt. Producenten hebben eerder gemeld dat ze het dit jaar wel voor elkaar gaan krijgen.

Europees ingrijpen

Volgens Van Veldhoven, die eerder verantwoordelijk was voor de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes, moet Nederland snel maatregelen nemen om Europees ingrijpen te voorkomen.

Nieuwe Europese verpakkingsregels schrijven voor dat landen vóór 2029 de inzameldoelstelling van 90 procent moeten halen. Als ze dat niet redden, komt er een innameplicht voor alle verkooppunten inclusief de kleine ondernemers, wat de minister wil voorkomen. Ook zouden buitenlandse statiegeldverpakkingen dan in Nederland moeten worden ingenomen.

Dat de minister nu ook statiegeld op plastic zuivelflessen wil, is de opmerkelijkste maatregel. Zuivel is tot nu toe steeds uitgezonderd omdat die verpakkingen volgens de producenten lastig schoon te maken zijn. Maar zonder statiegeld op plastic flessen zuivel is het onmogelijk om het wettelijke doel van 90 procent te halen, omdat die goed zijn voor 12 procent van alle plastic flessen.

Daarom stelt Van Veldhoven voor om de statiegeldplicht ook naar die flessen uit te breiden. Wel moet Verpact, de organisatie van drankenproducenten die verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem, eerst maatregelen bedenken om "hygiëneproblemen" te voorkomen.

Dat het "heel makkelijk" is om zuivelflessen toe te voegen, meldde Verpact eind 2023 al aan de NOS. De woordvoerder liet toen zelfs weten dat het statiegeldsysteem "al open was gesteld voor sap en zuivel".

Transparantie

Van Veldhoven wil verder meer transparantie over wat de producenten doen met het niet-geïnde statiegeld. Jaarlijks blijft er zo'n 130 miljoen euro in kas bij Verpact doordat niet alle plastic flessen en blikjes worden ingeleverd.

De minister gaat "graag het gesprek aan met de Kamer" over haar voorstellen om de inzameldoelstelling versneld te halen. Verpact heeft aangegeven haar voorstellen te steunen, maar "graag in contact te blijven over het plan van aanpak voor de inzameling van zuivelflessen".

Van Veldhoven roept de producenten op om ervoor te zorgen dat er op een deel van de zuivelflessen zo snel mogelijk statiegeld komt, nog voordat er een verplichting is.

Het was een spannende dag voor het kabinet en dan met name voor minister Van Essen van Landbouw want vanmiddag is officieel het stikstofpakket gepresenteerd. Wat staat daar precies in en zal de regering voldoende steun krijgen vanuit de Tweede Kamer? En wat vinden de boerenorganisaties van de plannen?

Verder probeert minister Karremans te voorkomen dat de bruggen instorten en wat deden minister Berendsen van Buitenlandse Zaken en minister Van den Brink van Asiel in Syrië?

De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

In Turkije zijn vier verdachten tot lange celstraffen veroordeeld voor de dood van een Turks-Duits gezin tijdens een vakantie. De ouders en hun twee jonge kinderen overleden vorig jaar door het gebruik van bestrijdingsmiddelen in hun hotel.

De eigenaar van het hotel kreeg meer dan 13 jaar cel. De eigenaar van het bestrijdingsbedrijf en zijn zoon kregen elk een celstraf van 18 jaar. Een medewerker van het bedrijf is veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf. Twee andere verdachten zijn vrijgesproken. Het viertal kan nog in hoger beroep gaan.

Fosfinegas

Vader Servet Böcek en zijn vrouw Cigdem uit Hamburg verbleven vorig jaar november met hun 6-jarige zoontje Kadir Muhammet en dochtertje Masal van 3 in het hotel in de oude binnenstad (Fatih) en werden na een paar dagen ziek. Ze werden tot twee keer toe opgenomen in het ziekenhuis nadat ze last hadden gekregen van misselijkheid en braken.

Aanvankelijk werd gedacht dat het om voedselvergiftiging ging, maar na onderzoek bleken ze onwel te zijn geworden door het gebruik van fosfine. Sporen van het giftige gas werden gevonden op handdoeken en andere monsters die in het hotel zijn afgenomen.

Fosfine wordt gebruikt bij ongediertebestrijding en veroorzaakt onder meer ademhalingsproblemen bij het inademen ervan.

Nederlandse broers

Vorig jaar zomer stierven ook twee Nederlandse broers van 15 en 17 jaar door het gebruik van fosfine in hun hotelkamer. Ook bij hen werd aanvankelijk gedacht aan voedselvergiftiging, vier restaurantmedewerkers werden opgepakt.

Na autopsie werden vijf andere verdachten opgepakt, onder meer de hotelmanager en de eigenaar van een ongediertebestrijdingsbedrijf.

Een rode vari is vandaag enkele uren op avontuur gegaan buiten dierenpark Artis in Amsterdam. Medewerkers van Artis wisten samen met de politie en de brandweer het dier te pakken te krijgen. De rode vari is teruggebracht naar zijn verblijf.

De halfaap, uit de maki-familie, zat hoog in de boom bij het Johanna ter Meulenplein, vlak bij de dierentuin. Rond 12.30 uur werd het dier voor het eerst gespot, meldt NH.

Herrieschopper

Een omwonende zou vanmorgen al een opvallend geluid hebben gehoord. Mogelijk was dat de halfaap want de rode vari staat bekend als herrieschopper. De dieren maken een enorm luid, schreeuwend geluid om hun territorium mee af te bakenen, schrijft de omroep.

Medewerkers van Artis en de politie wisten het dier met een verdovingspijl te raken. De brandweer haalde vervolgens de aap uit de boom.

Andere route

Volgens een woordvoerder van Artis waren alle rode vari's vanmorgen met de voederronde nog aanwezig. Pas toen de medewerkers een melding van de politie kregen dat het dier buiten het park was gesignaleerd, ontdekten ze de ontsnapping van de rode vari.

De woordvoerder van Artis benadrukt dat de vari geen gevaar vormde. Hoe het dier heeft kunnen ontsnappen, wordt nog onderzocht.

Eerder werd het verblijf van de ringstaartmaki's in Artis aangepast, nadat er drie bijna waren ontsnapt. De rode vari's zitten in een ander verblijf, waardoor deze halfaap via een andere route ontsnapt moet zijn, denkt de woordvoerder.

Ontsnapping uit Beekse Bergen

Afgelopen weekend ontsnapte er een kuifmangabeys uit safaripark Beekse Bergen in Hilvarenbeek. Deze ongevaarlijke aap zat eerst dagenlang in hoge bomen in het park, waardoor verdoven met een verdovingspistool moeilijk was. Vervolgens besloot de mannelijke kuifmangabey zich buiten het park te wagen.

Het park heeft een zoekactie op touw gezet, tot nu toe tevergeefs, laat een woordvoerder van Beekse Bergen weten: "We hebben op basis van meldingen en het gedrag van het dier een zoekgebied vastgesteld. Omdat het om een klein en wendbaar dier gaat, is het lastig om exact te bepalen waar het zich bevindt", aldus de woordvoerder.

Voor zover de medewerkers van het park kunnen inschatten, vormen de hoge temperaturen geen probleem voor de aap. Over de overlevingskans wil het park niets kwijt: "Daar kunnen we geen concrete uitspraken over doen. Onze focus ligt volledig op het veilig opsporen en terughalen van het dier."

In de coronajaren zijn scholen en universiteiten maanden dicht geweest om de verspreiding van het virus tegen te gaan. De gevolgen voor kinderen en jongeren waren groot; depressie, leerachterstanden en ongelijkheid namen toe. Belangen van kinderen en jongeren stonden niet voorop in coronatijd, klonk het in de coronaverhoren van deze week.

In de pandemie besloot het kabinet drie keer om de scholen dicht te doen, en elke keer voelde dat als "een nederlaag", zei Arie Slob. Hij was destijds minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en had naar eigen zeggen "één inzet" in die tijd: "Als het maar even kan en verantwoord is, de scholen openhouden."

Drie keer ging dat dus niet en tussendoor hadden instellingen vaak te maken met beperkende maatregelen. Kinderen en jongeren werden niet per se ziek van het virus, maar wel van het beleid, betoogde kinderarts Károly Illy maandag. Na eigen aandringen kwam hij in het door virologen gedomineerde adviesorgaan OMT.

Eetstoornissen

Kinderen en jongeren konden zich, doordat ze minder contact hadden met anderen, emotioneel en sociaal minder goed ontwikkelen, zei Illy. Ook eenzaamheid was een probleem. "We zagen beduidend meer meisjes met eetstoornissen in mijn ziekenhuis", aldus de kinderarts. "Ook waren er meer kinderen met suïcidale gedachten en pogingen tot zelfmoord."

Schoolsluitingen werkten ook kindermishandeling in de hand, zei Illy. De kans dat er schadelijke dingen achter de voordeur gebeuren bij kinderen die opeens veel meer thuis zijn, is "levensgroot aanwezig".

Volgens kinderombudsman Margrite Kalverboer stonden kinderen simpelweg "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de pandemie. Ze was woensdag hard in haar verhoor: "Het kabinet was sowieso de kinderen vergeten."

Kinderrechten zijn ondergeschikt gemaakt, zei Kalverboer:

En er was ook nog eens te weinig aandacht voor kwetsbaren, aldus de kinderombudsman. Kinderen in complexe gezinnen bijvoorbeeld hadden het moeilijk, omdat er te veel spanning was voor fatsoenlijk thuisonderwijs. Kalverboer schreef waarschuwende rapporten en brieven. "Er kwam geen reactie."

Twee dagen later diende Slob Kalverboer van repliek. Haar woorden hadden hem "behoorlijk geraakt". "Wij hebben vanaf dag 1 heel goed geweten dat dit juist kinderen in kwetsbare situaties zou raken." Volgens hem konden leerlingen als het nodig was alsnog naar school komen. "We hebben ons daar maximaal voor ingezet."

Buikpijn-verhalen

Dat zei Nienke Luijckx, toenmalig voorzitter van LAKS, te herkennen. Zeker rond de eerste schoolsluiting werd geprobeerd kwetsbare kinderen op te sporen en te helpen. Maar "op den duur zijn we ons zorgen gaan maken over een grote middengroep." Bij het LAKS, dat opkomt voor scholieren, kwamen verhalen binnen waar Luijckx "buikpijn" van kreeg.

De gevolgen waren groot, zag ook Paul Rosenmöller, in die tijd voorzitter van de VO-raad, belangenorganisatie van scholen in het voortgezet onderwijs. "De kansenongelijkheid nam toe." Niet alle leerlingen hadden een laptop en een eigen zolderkamer, sommige zaten "met zijn drieën aan een keukentafel".

Overigens uitten Rosenmöller en andere getuigen tegelijk grote waardering voor het onderwijsveld dat voor een grote uitdaging stond. Met "flexibiliteit en energie" werd er snel geschakeld naar digitaal onderwijs toen dat moest.

Scholieren hebben een te hoge prijs betaald, zei Rosenmöller:

In minder scherpe woorden dan de kinderombudsman zei ook Rosenmöller dat de belangen van leerlingen geen grote rol speelden. "Minister Slob heeft de blaren op zijn tong gepraat, maar de besluiten werden gedomineerd door het ministerie van Volksgezondheid."

Daar was de oud-minister het zelf niet mee eens. Hij zat bij veel overleggen en had daar ook invloed, zei Slob. Om bij die overleggen te zijn had hij wel zichzelf naar voren moeten schuiven bij toenmalig premier Rutte. Het is wellicht tekenend voor het idee dat de belangen van kinderen en jongeren niet meteen in beeld waren.

1,5 meter

Toch nam via Slob ook 'het onderwijs' deel aan de discussie, schetste hij. Belangen van leraren en leerlingen stonden daarbij soms tegenover elkaar. Op enig moment was het loslaten van de 1,5 meter binnen de scholen "een missie". Het zou ervoor zorgen dat meer leerlingen naar school konden. Maar Slob kreeg veel weerstand van de vakbonden.

Iets soortgelijks was aan de hand bij de derde schoolsluiting eind 2021, toen de nieuwe omikronvariant oprukte. "Die sluiting heb ik niet gewild", zei Slob, die de urgentie niet voelde. Toch ging hij uiteindelijk akkoord, ook vanwege de grote druk vanuit de onderwijssector. "Toen heb ik de stem van de docenten zwaar laten meewegen."

Kijk hier naar de video van Nienke Luijckx over de problemen onder scholieren

Slob vindt ook dat de stem van jongeren goed is gehoord. Hij roemde LAKS. "Misschien wel de jongsten aan tafel, maar met het meest volwassen gedrag." Toenmalig voorzitter Luijckx herkent dat ze werd gehoord door de minister, maar benadrukte dat bij besluiten het medisch belang altijd voorging. "Het idee was toch dat jongeren solidair moesten zijn."

Ze denkt dat de coronatijd "zijn tol heeft geëist". De eerste schoolsluiting vanaf maart 2020 viel volgens Luijckx nog wel mee, maar de tweede sluiting in december 2020 noemt zij achteraf "bijna niet te verdedigen". Als LAKS-voorzitter zette zij zich er juist voor in de scholen zo lang mogelijk open te houden en snel weer te openen.

Het pleidooi leverde haar flinke bedreigingen op, onder meer van leraren die bang waren om besmet te raken. "Dat heeft heel veel impact gehad op mezelf en op mijn omgeving." Luijckx is niet de eerste getuige die spreekt over bedreigingen. Kinderarts Illy deze week en viroloog Marion Koomans eerder deden er ook een boekje over open.

Lees hier meer terug over de verhoren van deze week:

Woon je in de Eindhovense wijk Het Ven dan was de grondtemperatuur op sommige plekken rond het middaguur meer dan 47 graden Celsius. Heb je de luxe een paar kilometer verderop te wonen in de Wielewaal dan bleef de hitte beperkt tot rond de 28 graden. Daarmee is Eindhoven een goed voorbeeld van steden waar het verschil in temperaturen fors is.

Eindhoven is geregeld een van de heetste plekken van Nederland tijdens een hittegolf. "Zeker in het centrum en in de wijken met weinig groen moet een slag worden geslagen", zegt wethouder Rik Thijs die onder meer klimaat en vergroening in zijn portefeuille heeft.

De stad maakte in de afgelopen vier jaar negentig straten groener en daar moeten in de komende vier jaar nog minimaal vijftig straten bij komen, zegt Thijs. Zo stond er eerst geen enkele boom in de lange winkelstraat van Eindhoven. "Nu zijn er bijna vijftig bomen geplant. We hebben destijds laten berekenen dat dit de gevoelstemperatuur met wel 13 graden naar beneden kan halen."

Sommige volwassen bomen kunnen bijna net zoveel koelen als tien airco's, zegt hoogleraar stedenbouwkunde Anne Loes Nillesen van de TU Delft. Ze deed veel onderzoek naar hitte in de stad. "Zowel op straat als in de tuinen moeten we veel meer groen gaan planten."

Huizen van steen warmen ontzettend op en stralen de hitte 's nachts weer uit. "Zeker als er nachten zijn waarin de temperatuur boven de 20 graden blijft, kunnen die huizen eigenlijk niet afkoelen", zegt Nillesen. "Dat brengt echt gezondheidsrisico's met zich mee want dan kunnen mensen niet afkoelen."

Groene gevels

Nillesen adviseerde meerdere steden in Nederland over manieren om wijken aan te passen aan het opwarmende klimaat, waarin vaker extreme hitte zal voorkomen. "Twintig jaar geleden waren we ons nog niet helemaal bewust van de hitte", zegt de hoogleraar.

Ze noemt een aantal maatregelen, al is er meer mogelijk: "Grasveldjes in de stad warmen nog behoorlijk op. Het is beter als de gemeente struiken plaatst die water verdampen. Laat groen op de gevels groeien en ook groene daken werken goed. Daarnaast moeten we misschien meer gebouwen van hout maken in plaats van steen. Dat houdt minder warmte vast."

De hoogleraar adviseerde onder meer Rotterdam over een hittestrategie. "Op hittekaarten keken we hoe heet de stad werd. Daarmee beoordeelden we ook wat koele en warme routes waren voor mensen om te lopen." Ze keek bijvoorbeeld naar de wijk Katendrecht, pal langs het water. "Toch werden de kades heel heet in de zomer. In het verleden zijn hier bomen geplaatst met weinig bladerdek. Daar zijn echt meer bomen nodig die schaduw geven."

In meer steden zijn grote temperatuurverschillen te zien. De heetste en de relatief koele plekken liggen soms vlak bij elkaar:

Ook Eindhoven wil de looproutes verbeteren, vertelt wethouder Rik Thijs. "De bedoeling is dat mensen binnen vijf minuten altijd op een koele plek kunnen aankomen." Toch voldoen nu 45 van de 114 wijken niet aan dat voornemen. "Daar gaan we de komende tijd mee verder."

De gemeente wil daarbij extra letten op de routes rondom "kwetsbare voorzieningen", zegt de wethouder. Hij bedoelt daarmee bijvoorbeeld zorginstellingen. "Op die routes willen we tenminste 50 procent schaduw, zodat mensen zich van plek naar plek kunnen verplaatsen."

Kwetsbare mensen

Nillesen herkent dat meer steden bezig zijn met hitteplannen. Ze ziet dat er nu veel aandacht is voor sportevenementen of festivals, maar een belangrijke volgende stap is om de openbare ruimte beter in te richten voor kwetsbare mensen. "Er zijn wijken waar mensen zelf aanpassingen kunnen doen, maar ook wijken waar mensen dit niet kunnen betalen. Zorg dan in die wijken voor genoeg koele ruimtes waar mensen naartoe kunnen."

Ook kinderen zijn kwetsbaar in deze warmte. Op schoolpleinen zijn veel meer bomen en groen nodig, vervolgt ze. "Scholen zouden juist een heel prettige koele, groene plek kunnen zijn. In die gevallen is het soms zelfs beter om kinderen naar school te laten komen dan ze thuis te houden."

Vesteda hoeft mogelijk toch geen huurwoningen te verkopen. De grootste commerciële woningbelegger en -verhuurder van Nederland schrijft dat het een deal heeft gesloten met de aandeelhouders.

Verschillende investeerders in Vesteda, waaronder pensioenfondsen, lieten dit jaar weten een groot deel van hun investering te willen terughalen met een zogenoemd 'redemptieverzoek'. In totaal ging het toen om 4,1 miljard euro. Na maandenlang overhandelen met de investeerders is dat bedrag afgenomen tot 765 miljoen euro.

Vesteda spreekt van goed nieuws, aangezien het verkopen van huurwoningen een steeds realistischer scenario leek te worden. Inmiddels verhuurt Vesteda ruim 28.000 woningen, vaak in het middensegment. Die woningen staan vooral in de Randstad of in grotere steden daarbuiten.

Eens per jaar

In ruil voor het verlagen van het teruggevraagde bedrag hebben investeerders de toezegging gekregen dat ze in de toekomst vaker zo'n redemptieverzoek kunnen doen. Voorheen kon dat maar eens in de zeven jaar, vanaf nu wordt dat een keer per jaar.

Vesteda zegt dat investeerders daardoor beter kunnen inspelen op de veranderende markt en het investeringsklimaat, terwijl het bedrijf zelf kan blijven investeren in huurwoningen. Met de toezegging van de jaarlijkse termijn is de hoop bovendien dat er weer nieuwe investeerders komen.

Het is een typische Zeeuwse traditie en groeide in de 20ste eeuw uit tot een georganiseerde sport: ringrijden. Nu heeft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) het ringrijden erkend als immaterieel erfgoed.

Zowel het klassieke ringrijden als het sjezenrijden is erkend, meldt Omroep Zeeland. In beide gevallen moeten de deelnemers op een baan een lans in een ring steken.

Bij het ringrijden rijdt een deelnemer op een ongezadeld, versierd paard. Bij sjezenrijden zitten twee mensen in een tweewielig rijtuig achter een paard. De man ment het paard en de vrouw steekt de ringen. Beiden dragen klederdracht.

Alleen de Zeeuwse versie van het ringrijden, beoefend op Zuid-Beveland en Walcheren, wordt nu erkend als erfgoed. In andere delen van Nederland gaat het net even anders en die vallen er dus niet onder.

Way of life

Volgens voorzitter Jan-Willem Poppe van de Zeeuwse Ringrijdersvereniging is het ringrijden niet zomaar een hobby of een sport. Het is "een way of life, met een rijke traditie en vele rituelen", vertelt hij aan de omroep.

Waarschijnlijk is het Zeeuwse ringrijden een overblijfsel van ridderlijke steekspelen en middeleeuwse toernooien. Al in de 17de eeuw werd er in dorpen op Walcheren en Zuid-Beveland ringgereden, gefeest en gedronken.

Binnen de kerk was er weerstand tegen het ringrijden. Ondanks pogingen om het te verbieden, bleef het gebruik bestaan. Volgens Jan-Willem Poppe was dit mede dankzij lokale notabelen en de warme belangstelling van het Koninklijk Huis. Zij schonken vanaf de 18de eeuw prijzen die nog altijd worden uitgereikt.

In de 20ste eeuw groeide het ringrijden uit tot een georganiseerde sport, met een gezamenlijke jaarwedstrijd op het Abdijplein in Middelburg. Tijdens deze eerste folkloristische dag op 9 juli zal de benoeming ook officieel bekrachtigd worden door vertegenwoordigers van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland.

'Levend'erfgoed

Immaterieel erfgoed is niet tastbaar, maar bestaat uit tradities, rituelen, festiviteiten en gewoonten die van generatie op generatie worden doorgegeven, zo staat op de website van KIEN.

Immaterieel erfgoed heet daarom ook wel 'levend' erfgoed: het lverandert mee met de tijd. Voorbeelden hiervan zijn carnaval, Keti Koti, ambachten zoals klompen maken of batik verven.

De ministerraad heeft groen licht gegeven voor een ingrijpend pakket plannen om de stikstofuitstoot te verminderen. Veel maatregelen waren al uitgelekt. Het kabinet wil Nederland hiermee van het 'stikstofslot' halen, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen.

Het pakket moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Het streven wordt nu 42 tot 46 procent minder uitstoot in de landbouw en 50 procent in de mobiliteit en de industrie. Daardoor komt er ruimte voor grote (bouw-)projecten, die nu vaak geen stikstofvergunning kunnen krijgen.

Om dat te bereiken wil het kabinet onder meer dat melkveehouders in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare houden. Dat betekent voor sommige boeren een vermindering.

"Nederland staat te lang op slot", zei minister Van Essen van Landbouw op een persconferentie over de plannen. "Vandaag draaien we de sleutel weer om. En gebied voor gebied komt ons land weer in beweging."

Belangrijk onderdeel van het pakket is dat er rond vijftien natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer komen, waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Rondom 85 andere natuurgebieden komt een zone van 500 meter. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben voor de boeren in deze zones. Veel bedrijven zullen moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren.

De belangrijkste punten

Er wordt 20 miljard euro extra uitgetrokken om de stikstofplannen te realiseren. Dat geld is voor een groot deel bedoeld om boeren te helpen om bijvoorbeeld over te schakelen naar nieuwe uitstootarme technieken. Ruim 2 miljard zal worden gebruikt voor natuurbeschermingsmaatregelen, zoals het aanpakken van de droogte.

Van Essen benadrukte dat het kabinet boerenbedrijven niet gedwongen zal onteigenen. In plaats daarvan houdt hij een landelijke krimp van de veestapel in 2035 achter de hand als de uitstoot dan niet genoeg is gedaald.

Hij denkt dat ook die "stok achter de deur niet nodig is". Hij vertrouwt erop dat de maatregelen die hij nu voorstelt genoeg doen om de stikstofuitstoot terug te dringen en zo de natuur te laten herstellen.

'Pakket werkt alleen als geheel'

Het pakket aan stikstofmaatregelen functioneert volgens de landbouwminister alleen als geheel. De uitstootregels voor boeren werken bijvoorbeeld alleen als boeren ook ondersteuning krijgen. Vergunningen komen er alleen als de natuur voldoende herstelt.

Eind dit jaar wil het kabinet toetsen wat het effect is van de maatregelen. Uiterlijk eind 2027 moet het weer mogelijk zijn om bij projecten kleine hoeveelheden stikstof uit te stoten.

Het voorstel is nu eerst naar de Tweede Kamer gestuurd, waar het minderheidskabinet steun moet vinden bij oppositiepartijen. De verwachting is dat er de komende week al een debat over is. Daarna moet het nog door de Eerste Kamer, waar de coalitie ook een minderheid heeft.

"Dit is nu het zevende jaar dat we in een politieke stikstofimpasse zitten, zei premier Jetten voorafgaand aan de presentatie. "Door gebrek aan keuzes in Den Haag staat eigenlijk het hele land stil en zitten heel veel mensen in onzekerheid, met name boeren."

Hij gaf toe dat D66, VVD en CDA, de drie partijen die nu een coalitie vormen "daar voor een groot deel ook zelf voor verantwoordelijk zijn geweest" en dat dit een extra motivatie was om het nu te willen oplossen.

In Peking is een klein vliegtuig tegen een wolkenkrabber gevlogen, schrijven Chinese media. Het is niet bekend of er doden zijn gevallen en of er sprake is van opzet.

Op beelden die op sociale media zijn verspreid is een gat te zien in een van de bovenste etages van de 528 meter hoge CITIC-toren. Ook valt puin naar beneden. De wolkenkrabber staat in het financiële district van Peking en is de hoogste van de stad.

Meerdere omstanders maakten beelden van het vallende vliegtuigje:

Volgens Chinese media gaat het om een sportvliegtuigje. Het toestel zou van een Chinees bedrijf zijn dat onder meer privévliegopleidingen en rondvluchten biedt.

Nieuwszender CNN schrijft op basis van ongeverifieerde vluchtgegevens op Flightradar24 dat het toestel van zijn normale route afweek nadat het was opgestegen.

De politie heeft de omgeving ontruimd, schrijft persbureau Reuters. Agenten lieten omstanders niet toe om foto's te maken, mensen werden weggestuurd. Ook zijn beelden van het incident vrijwel direct verwijderd van Chinese sociale media.

Naast hardstylefestival Defqon.1 en het Nationaal Defilé op Veteranendag worden ook andere festivals en evenementen afgelast vanwege de hitte.

Zo is een actiebijeenkomst van vakbonden CNV en FNV tegen de kabinetsplannen over sociale zekerheid geannuleerd. De actie stond voor morgen in Nijmegen gepland, maar de vakbonden vinden het niet verantwoord om de straat op te gaan tijdens de extreme hitte.

Ook culinair festival 't Wonder in Woerden is vandaag afgelast. De burgemeester oordeelt dat de veiligheid van de bezoekers in het gedrang is door de hitte, en laat daarom de activiteiten van vandaag niet doorgaan. Bezoekers die een ticket voor vandaag hebben, kunnen hun kaartje morgen gebruiken. Morgen gaat het vooralsnog wel door.

Ook de eerste dag van muziekfestival Spoorpark Live in Tilburg wordt gecanceld. Vanavond zouden onder anderen S10 en Oscar and the Wolf optreden. Ook bij dit festival is er nog een dag, die vooralsnog niet is afgelast. De gemeente zegt de situatie per dag te bekijken.

'Veiligheid en gezondheid voorop'

In Eindhoven heeft de gemeente de vergunning ingetrokken voor het evenement Bij ons in Brabant, een muziekfeest in het Philips Stadion. De organisatie schrijft dat de hele nacht is gewerkt aan veiligheidsmaatregelen en voorzieningen tegen de hitte, maar dat de gemeente toch de vergunning heeft ingetrokken. Bezoekers die een ticket hadden, krijgen mogelijk hun geld terug. Ook morgen is er een editie van het evenement; die gaat ook niet door.

Het Koepelfestival, dat in Amsterdam-Oost georganiseerd wordt, is ook van de baan. Vanavond zou er een concert zijn, net als morgenochtend. Beide concerten gaan niet door. "De veiligheid en gezondheid van onze musici en bezoekers staan voorop", schrijft de organisatie, het Nederlands Philharmonisch & Nederlands Kamerorkest.

Het festival Lago Lago in de Achterhoek is niet geannuleerd. Wel zei de organisatie eerder vandaag dat alcohol pas vanaf 18.00 uur wordt verkocht aan bezoekers, maar dat kan ook later worden.

Ook in België geldt een hitteplan en zijn evenementen afgelast. De Slag bij Waterloo, de veldslag die op zondag 18 juni 1815 werd gevochten en jaarlijks wordt nagespeeld, gaat niet door vanwege de hittegolf. In het oosten van het land kan het tot 40 graden worden.

Efteling sluit attracties

Attractiepark de Efteling in Kaatsheuvel is vandaag en de rest van het weekend open zoals gebruikelijk. Medewerkers zijn daar niet blij mee. De Efteling zegt "extra alert" te zijn en goed op medewerkers te letten.

Wel heeft het attractiepark maatregelen genomen tegen de hitte en is het in een uitgeklede versie geopend. De website Looopings meldt dat schommelschip de Halve Maen en de nieuwe attractie Hooghmoed, met drie vrijevaltorens, en een aantal achtbanen gesloten blijven, net als enkele draaimolens.

Een 45-jarige man is opgepakt vanwege het dodelijke ongeval gisteravond op de Mookerplas in Middelaar. De man wordt verdacht van dood door schuld, bevestigt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie in Limburg.

Een zwemmer kwam gisteravond om het leven toen hij werd aangevaren door een boot. Het slachtoffer was de 28-jarige Mats Grotenbreg, een bekende amateurvoetballer. Hij speelde voor USV Hercules en werd landelijk bekend door zijn doelpunt tegen Ajax in 2023. In de slotfase van de bekerwedstrijd maakte Grotenbreg de 3-2, waardoor de Utrechtse ploeg Ajax uitschakelde.

De amateurvoetballer uit het Gelderse Huissen was ook bekend van meerdere realityprogrammas. Zo deed hij mee aan het meest recente seizoen van datingshow The Bachelorette en was hij te zien in de serie Fboy Island.

Wat er precies is gebeurd, is nog niet duidelijk. "In het belang van het onderzoek" wil de politie daar niks over kwijt. Specialisten van een landelijke politie-afdeling doen onderzoek naar de gebeurtenissen.

Het was gisteren niet het enige fatale ongeluk op het water. In de Strijkviertelplas in Utrecht kwam een 13-jarige jongen om het leven. In de Spiegelwaal bij Nijmegen verdronk een 21-jarige man uit de stad.

Het dodental na de zware aardbevingen in Venezuela is opgelopen tot 920. Dat heeft interim-president Rodríguez bekendgemaakt. 3360 mensen zijn gewond geraakt. De verwachting is dat het aantal slachtoffers nog zal oplopen want er zijn duizenden mensen vermist.

Het Zuid-Amerikaanse land werd woensdag rond 18.00 uur lokale tijd getroffen door twee aardbevingen, kort na elkaar. De eerste beving had een kracht van 7,2 en de beving daarop een kracht van 7,5. Dat was de krachtigste aardbeving in het land in meer dan een eeuw tijd.

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie zijn ruim 6,7 miljoen Venezolanen getroffen door de aardbevingen, onder wie zo'n 2 miljoen in de hoofdstad Caracas.

Reddingsteams

Verschillende landen hebben hulp naar het getroffen gebied gestuurd, waaronder Nederland. Een Urban Search and Rescue-team, bestaande uit 65 mensen en acht speurhonden, is onderweg.

Waarnemend president Rodríguez heeft de komst van reddingsteams van over de hele wereld verwelkomd. "We gaan de mensen redden die vastzitten", zei ze. "We werken onvermoeibaar aan deze taak."

Inmiddels zijn er tientallen mensen gered, onder wie kinderen. De Venezolaanse staatstelevisie toonde een reddingsactie van een vrouw die vastzat onder een betonnen plaat. Alleen haar blote voet stak uit. Hulpdiensten wisten haar levend te bevrijden.

Duizenden mensen zitten nog vast onder het puin, al dan niet levend. Op straat hangen mensen flyers op met foto's van vermiste familieleden, anderen delen handgeschreven lijsten met namen uit.

Dayana Delgado, een moeder van drie, vraagt zich af waar de zware machines waren die overheidsfunctionarissen hadden beloofd. Ze vertelt aan persbureau AP dat de bewoners zelf door de ingestorte gebouwen aan het graven waren. "Ik wil weten waar mijn kind is, of hij vastzit of in een opvangcentrum is", zegt ze over haar vermiste 8-jarige zoon.

Een andere moeder snikte en zakte in elkaar van verdriet toen de lichamen van haar kinderen van 3 en 10 jaar oud in dekens werden gewikkeld en weggevoerd. Anderen schreeuwden de namen van de vermisten. Sommigen stonden stil, in shock.

Uitdaging

De natuurramp is de meest recente uitdaging voor Rodríguez, de voormalige vicepresident die in januari promotie maakte na de gevangenneming en afzetting van toenmalig president Maduro door de Verenigde Staten. Venezuela kampt al meer dan tien jaar met economische chaos en veel mensen betwisten de legitimiteit van de politieke beweging die Rodríguez vertegenwoordigt.

Rodríguez riep woensdagavond in een toespraak tot de natie de noodtoestand uit. Ze zei dat de regering een wederopbouwfonds van 200 miljoen dollar opricht voor beschadigde ziekenhuizen en huizen.

Het verdriet is groot wanneer doden worden geborgen in de stad La Guaira:

Na twee uitzonderlijk zware aardbevingen zoeken veel Venezolanen naar vermiste familieleden en vrienden. Onder het puin, of online.

Journalist en Latijns-Amerika-kenner Edwin Koopman laat een website zien die door vrijwilligers wordt gerund en waar mensen vermiste vrienden of familie kunnen opgeven of terugvinden. Deze vrijdag staan ruim 50.000 namen nog geregistreerd als vermist. Dit burgerinitiatief is volgens Koopman veelzeggend voor het diepe wantrouwen in de huidige regering.

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Verder legden we voor deze podcast contact met twee Nederlanders die al jaren in Venezuela wonen, Theresa Ayuso van Dijk en Jacobus de Waard. Ze vertellen hoe ze de aardbeving beleefd hebben, hoe de verwoesting eruitziet en over de verhalen die ze horen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Lisa Konings