NOS Nieuws - Algemeen

Een moeder uit Roosendaal eist door middel van een kort geding dat haar 14-jarige dochter binnen 24 uur weer wordt toegelaten op de school waar ze tot eind 2025 zat.

"Het gaat om mijn dochter", zei de moeder vanmiddag in de rechtbank, meldt Omroep Brabant "Door het handelen van deze school zit mijn dochter thuis."

Het meisje werd eind vorig jaar van school gestuurd door het Norbertus, een scholengemeenschap in Roosendaal. Niet omdat zij zich misdroeg, zo benadrukte de school tijdens het kort geding; het meisje werd juist omschreven als een "prettige en goede leerling". Toch werd ze verwijderd vanwege een
"onherstelbare vertrouwensbreuk" van de school met haar moeder.

Volgens de moeder begonnen de problemen met een discussie over cijfers en de inzage in toetsen. Vooral bij het vak aardrijkskunde ging het volgens haar mis: de cijfers zouden niet kloppen met het ingeleverde werk van haar dochter. De leerlinge wilde volgens haar moeder naar 3 vwo, maar de school besloot dat ze naar 3 havo moest. "Ze hoort in 3 vwo thuis", aldus de moeder.

'Docenten voelen zich onveilig'

Maar volgens de advocaat van scholenkoepel Ons Middelbaar Onderwijs (OMO), waar het Norbertus onder valt, kwam de leerlinge niet in aanmerking voor 3 vwo. Ze had onder meer een 4 voor aardrijkskunde en een 6 voor Nederlands. "Ze kon simpelweg niet naar 3 vwo", aldus de advocaat.

Het conflict escaleerde volgens de school omdat de moeder veel e-mails stuurde waarin ze externe instanties benaderde en docenten openlijk in twijfel trok. Ook zou ze gesprekken met docenten heimelijk hebben opgenomen en gedeeld via een (afgeschermd) YouTubekanaal.

"Docenten en medewerkers voelen zich onveilig door het gedrag van de moeder", zei de advocaat van het Norbertus.

Niet langer tolereren

Volgens de school is er veel geprobeerd om de relatie te herstellen, maar zonder resultaat. "Het gedrag van moeder is zo verstorend", stelde de advocaat. "OMO kan dit gedrag niet langer tolereren."

Terugkeer van het meisje naar het Norbertus is volgens de school geen optie meer. "Het is gewoon klaar. Er is te veel gebeurd."

De moeder bestreed dat haar gedrag de grens overschreed. "Ik heb alleen inzage gevraagd in haar toetsen", zei ze. Volgens haar is haar dochter ziek geworden van het gevoel van onrecht. "Waarom moet een kind tegen een heel systeem vechten? Wat kan een kind van 14 jaar doen tegen een heel systeem van volwassenen?"

Het meisje was zelf niet bij de rechtszaak aanwezig.

Bemiddeling

De rechter probeerde tijdens de zitting aan te voelen of bemiddeling nog mogelijk was. Na overleg zei de moeder bereid te zijn daaraan mee te werken, maar alleen als haar dochter terug mag naar het Norbertus. De school zag dat niet zitten en vindt dat de leerlinge het beste "een frisse start" kan maken op een andere school.

De rechter sprak de moeder tijdens de zitting ook rechtstreeks aan. Hij zei dat een ouder moet weten "waar je strijd moet eindigen". Volgens hem is het in het belang van een kind soms goed om je bij beslissingen neer te leggen. "Je kan niet blijven hangen op één toets van aardrijkskunde."

De rechter doet over twee weken uitspraak.

Schrijver Michael Berg heeft voor zijn boek Vergelding de Gouden Strop gewonnen, de prijs voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige thriller. Hij kreeg de prijs uitgereikt tijdens de Avond van het Spannende Boek in Utrecht. Aan de prijs is een bedrag verbonden van 10.000 euro.

De jury prijst de psychologische diepgang en de zorgvuldig geconstrueerde opbouw van het boek, waarin verschillende verhaallijnen langzaam en onvermijdelijk naar elkaar toe bewegen en dat lang blijft nazinderen.

Vergelding is het tweede deel van de serie De Mergellandmoorden, over een politieman die vanuit Amsterdam terugkeert naar zijn geboortegrond in Zuid-Limburg om daar cold cases te onderzoeken. Voor het eerste deel Terugkeer won Berg vorige week de Hebban Thrillerprijs. Voor die prijs sturen lezers hun favoriete boek in, waarna een vakjury de winnaar kiest.

Indrukwekkend debuut

De Schaduwprijs voor het beste thrillerdebuut gaat naar Bobby Lamers voor Kogelbrief. De jury, dit jaar onder voorzitterschap van Astrid Holleeder, noemt het een opvallend sterk en indrukwekkend debuut. De roman oogt aanvankelijk als een klassieke militaire thriller, maar blijkt veel gelaagder en menselijker dan verwacht, staat in het juryrapport.

Voor de Gouden Strop waren dit jaar 64 boeken ingezonden. Volgens de jury bevestigt dat opnieuw hoe sterk en veelzijdig het Nederlandse thrillergenre zich ontwikkelt.

Een meisje van 2 jaar oud is in het noordwesten van Spanje overleden door de hitte nadat ze per ongeluk was achtergelaten in haar vaders auto. Het was vandaag zo'n 26 graden in Galicië, maar plaatselijk liep de temperatuur hoger op.

Het meisje zat urenlang in de hete auto die was geparkeerd in het stadje Bríon, in Galicië. Haar vader was vergeten haar naar de kinderopvang te brengen. Volgens plaatselijke media had de vader eerst een ouder kind naar school gebracht. Daarna wilde hij het meisje naar de opvang brengen, maar werd hij afgeleid door een telefoongesprek. In plaats van naar de crèche reed hij naar zijn werk en liet hij het kind achter in de auto.

De moeder sloeg alarm toen ze het meisje 's middags wilde oppikken bij de opvang en te horen kreeg dat het kind daar 's ochtends niet was gebracht. De hulpdiensten werden ingeschakeld. Het meisje, bezweken door de hitte, werd naar een ziekenhuis gebracht. Artsen probeerden haar nog 20 minuten lang te reanimeren, waarna ze officieel dood werd verklaard. Als doodsoorzaken werden ernstige uitdroging en een hitteberoerte genoemd.

De politie heeft een onderzoek ingesteld en de familie van het meisje krijgt psychologische ondersteuning. Het stadje Bríon heeft twee dagen van rouw afgekondigd en vraagt de bewoners vrijdag een minuut stilte te houden.

Sneller oververhit

In warm weer kan de temperatuur in een auto snel oplopen. Vooral voor kinderen is dat gevaarlijk: een kind kan drie tot vijf keer sneller oververhit raken dan een volwassene. In de VS overlijden volgens organisatie Kids and Car Safety zo'n veertig kinderen per jaar in hete voertuigen, ongeveer een elke negen dagen. 86 procent van de overleden kinderen is drie jaar of jonger.

Twee van de asielmaatregelen die onlangs in de Eerste Kamer werden weggestemd zijn door de Tweede Kamer snel terug op de agenda gezet: het sneller terugsturen van criminele asielzoekers en het afschaffen van dwangsommen voor de IND bij te lange asielaanvraagprocedures.

Bij een debat over wetgeving over het opsluiten van asielzoekers die overlast geven werden ze toegevoegd als amendementen bij de wet.

De maatregelen waren onderdeel van eerdere wetten, maar een paar weken geleden werd één van de twee strenge asielwetten van voormalig asielminister Faber (PVV) weggestemd in de Eerste Kamer.

Daarop zei het kabinet al snel met nieuwe voorstellen te komen. Minister Van den Brink kwam daarna met een voorstel om vreemdelingen sneller ongewenst te verklaren. Vandaag voegt de Tweede Kamer daar voorstellen aan toen om overlastgevende asielzoekers sneller op te sluiten en de dwangsommen voor de IND af te schaffen.

Dwangsommen IND weg

SGP, JA21, VVD en de ChristenUnie hebben daartoe een kleine wetswijziging voorgesteld die regelt dat geen dwangsommen meer worden opgelegd als een asielprocedure te lang duurt.

GroenLinks-PvdA is tegen het verdwijnen van de dwangsommen. Kamerlid Westerveld vindt dat er op die manier geen stok achter de deur meer is om mensen te beschermen tegen een "machtige overheid".

Het strafbaar stellen van het in Nederland blijven zonder geldige papieren of van het "helpen onderduiken" van deze mensen wordt niet in de nieuwe wetten opgenomen.

De Tweede en Eerste Kamer stemden eerder wel in met het tweestatusstelsel, dat een onderscheid maakt tussen mensen die gevaar lopen vanwege hun etniciteit, geaardheid of religie, en mensen die vluchten voor oorlog en (natuur)geweld.

Binnenkort gaat ook het Europese migratiepact in werking, waardoor onder meer de permanente verblijfsvergunning wordt afgeschaft en de nareis beperkt.

Debat asielonrust verschoven

De Kamer zou ook debatteren over de onrust in gemeenten bij de komst van azc's. De afgelopen weken vonden er op meerdere plekken rellen en ongeregeldheden plaats tijdens demonstraties tegen de opvang van asielzoekers. De VNG sprak van "vormen van terreur en intimidatie". Burgemeesters riepen de landelijke politiek op achter hen te staan en geen tegenstrijdige signalen over de spreidingswet te geven, die de verdeling van opvang over het land moet regelen.

Dit debat is door de Kamer naar dinsdag verplaatst omdat de vergaderagenda vandaag vol was en het heel laat dreigde te worden.

Na drie mislukte pogingen zijn de Deense autoriteiten vandaag gestopt met de berging van de dode bultrug Timmy. In de maag en darmen van de walvis hopen zich rottingsgassen op die elk moment tot ontploffing kunnen komen.

De mislukte bergingspogingen zijn het nieuwste hoofdstuk in het verhaal rond de enorme walvis, die vorige maand strandde voor de kust bij Wismar in het noorden van Duitsland.

Dierenliefhebbers vreesden dat de walvis, die normaal in de veel diepere Atlantische Oceaan rondzwemt, ten dode was opgeschreven. Greenpeace riep meermaals op om Timmy met rust te laten. Andere dierenliefhebbers vonden dat zielig. Zij zamelden geld in voor een soort drijvend aquarium waarmee de bultrug op 2 mei iets ten noorden van Denemarken werd uitgezet. De hoop was dat hij daarvandaan zou terugzwemmen naar de Atlantische Oceaan.

Die reddingspoging bleek afgelopen zaterdag tevergeefs. Een DNA-test wees uit dat een dode walvis die was aangespoeld op het Deense eiland Anholt Timmy was.

Aan een touw vastleggen

Sindsdien proberen de Denen het dier te bergen. Het plan was om het kadaver aan een touw vast te leggen en het dan met een schip naar de havenstad Grenaa te slepen. Daar kan het dier dan onderzocht worden op ziektes, maaginhoud en, voor veel dierenliefhebbers heel belangrijk: doodsoorzaak. Wetenschappers en dierenartsen kunnen daar ook vergelijkingen maken met eerdere strandingen van walvissen.

Zandbank

Vanochtend vroeg werd het kadaver van het strand van Anholt de volle zee in gesleept. Het kwam op een zandbank terecht.

Daar ligt het nu nog, met om zich heen tal van meeuwen die proberen het vlees te bemachtigen. De bergers zijn bang dat het dier ontploft als ze het touw bevestigen. Het risico op een explosie stijgt zelfs iedere minuut, zegt een deskundige in de Duitse krant Bild. De opgehoopte rottingsgassen in de ingewanden van een walvis kunnen nergens heen door de dikke spekhuid.

Ook de waterstand speelt een rol bij de mislukte berging van vandaag, laten de Denen weten. Het is onbekend wanneer ze een nieuwe poging wagen.

Tracker

Intussen blijft Timmy de Duitsers bezighouden. Het ministerie van milieu van de noordelijke deelstaat waar de walvis als eerste strandde heeft vandaag een tracker opgeëist. De tracker was aan Timmy meegegeven toen hij naar Denemarken werd gebracht en moet het antwoord geven op de vraag hoelang de walvis nog heeft geleefd.

Gisteren bleek overigens dat Timmy helemaal geen mannetje was. Doordat het dier op z'n rug ligt, zijn twee zogenoemde melkklierspleten te zien waarin tepels zitten.

Dode dieren met een verhaal

Alle ontwikkelingen met Timmy (v) betekenen dat het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam nog even moet wachten. Het museum maakte vandaag bekend dat het dier prima in de collectie zou passen.

Het museum heeft sinds een aantal jaren de vaste expositie Dode dieren met een verhaal. Daarin is bijvoorbeeld de dominomus te zien, de mus die werd doodgeschoten omdat zij 23.000 dominostenen omgooide. Later, tijdens de coronapandemie, werd een mondkapmeeuw toegevoegd. Dat was een zilvermeeuw die met haar poot verstrikt raakte in het elastiekje van een achteloos weggegooid mondkapje.

Probleemwolf

Onlangs liet het Natuurhistorisch Museum weten ook de doodgeschoten probleemwolf Bram te willen toevoegen aan de vaste expositie. En nu willen de Rotterdammers Timmy hebben. Of in ieder geval voor een deel want voor de hele dode walvis zou een nieuwe vleugel gebouwd moeten worden.

De Denen en Duitsers hebben waarschijnlijk andere zorgen aan hun hoofd, maar Marijn Roosen van het museum blijft hopen. "We wachten eigenlijk af of er iets wordt aangeboden", zegt hij bij omroep Rijnmond. "Dat heeft te maken met de enorme afstand, maar ook met bepaalde wetgeving die bij dit soort diersoorten komt kijken."

In Utrecht hebben vele duizenden mensen meegedaan aan een solidariteitsbetoging voor asielzoekers. De aanwezigen spraken zich uit tegen het recente geweld bij anti-azc-protesten. De betoging verliep "strijdbaar en vreugdevol", zegt een woordvoerder van de organisatie tegen de NOS.

De manifestatie werd georganiseerd door actiegroepen als Extinction Rebellion (XR), de Dolle Mina's en DeGoedeZaak. Volgens de organisatoren waren er ruim tienduizend deelnemers. De actie begon op het Domplein en vervolgens zijn de demonstranten naar het Jaarbeursplein gelopen.

'Toen niet, nu niet'

Deelnemers droegen borden met teksten als: "Zeg ja tegen azc" en "Toen niet, nu niet. Nooit meer fascisme". Er werd met uiteenlopende vlaggen gezwaaid: van de Palestijnse tot die van politieke partij Pro. De demonstranten scandeerden dat vluchtelingen welkom zijn. Op een podium werden toespraken gehouden.

In deze video vertellen deelnemers waarom ze meedoen aan het protest:

Verspreid over Nederland zijn de afgelopen maanden herhaaldelijk demonstraties gehouden tegen de komst van asielzoekerscentra. Op deze manifestaties uiten sommige bewoners hun onvrede over het lokale beleid en de communicatie over de komst van opvanglocaties. Er doen ook extreemrechtse groepen mee, die fel tegen de komst van migranten of asielzoekers zijn.

Op verschillende plekken, zoals Loosdrecht en Apeldoorn, zijn anti-azc-protesten meerdere avonden op rij uitgelopen op rellen. In Loosdrecht werd bijvoorbeeld brand gesticht voor een noodopvanglocatie en werden hulpverleners tegengehouden of bekogeld.

Zeker vier van de tien opgepakte relschoppers bij asielprotesten zijn afkomstig uit een andere gemeente, blijkt uit een analyse van de NOS.

Eerdere solidariteitsprotesten

Er zijn vaker solidariteitsprotesten geweest om asielzoekers een hart onder de riem te steken. Afgelopen zaterdag waren dit soort manifestaties in Nijmegen, Leeuwarden en Groningen. De betoging in Utrecht van vandaag lijkt de grootste te zijn geweest van dit jaar.

De moeder van twee Franse jonge kinderen is samen met haar partner aangehouden door de Portugese politie. Het tweetal wordt ervan verdacht de kinderen alleen in Portugal te hebben achtergelaten.

De twee Franse jongens, van 4 en 5 jaar oud, werden op 19 mei langs een weg ten zuiden van Lissabon gevonden. Daarop stelde de Portugese politie een onderzoek in. De man en de vrouw werden aangehouden in het plaatsje Fátima, zo'n 100 kilometer boven Lissabon.

De 41-jarige moeder verliet ruim een week geleden Frankrijk met haar kinderen zonder dat iemand daarvan op de hoogte was. De Portugese politie was naar haar en haar 55-jarige partner op zoek. De biologische vader van de jongens had op 11 mei zijn kinderen als vermist opgegeven, omdat de vrouw "zonder uitleg haar huis had verlaten".

"In mijn achteruitkijkspiegel zag ik ze schreeuwend en huilend op me afkomen", zei de man die de jongens vond tegen Portugese media. Hij zei dat de jongens vertelden dat ze door hun ouders waren geblinddoekt, waarna ze iets in het bos moesten gaan zoeken. De kinderen dachten eerst dat het een spelletje was.

De kinderen zeiden vervolgens tegen de politie dat ze uit Frankrijk kwamen en door hun moeder en stiefvader waren achtergelaten.

Vermissing

Het politiebureau van de Franse stad Colmar, de stad waar de vrouw woont, was ook een onderzoek begonnen nadat de kinderen als vermist waren opgegeven. Agenten traceerden de mobiele telefoon van de moeder. Daaruit bleek dat ze met haar twee jonge zoons, over wie ze de voogdij heeft, naar Spanje en vervolgens naar Portugal was gereisd.

"De kinderen zijn veilig en wel. Ze zijn niet gewond", melden Portugese autoriteiten. Ze zijn nu onder de hoede van de Portugese kinderbescherming.

Torenhoge ambities, grote dromen in de ruimte, maar ook grote verliezen. Volgende maand wil Elon Musk zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX naar de beurs brengen. Het belooft een van de opmerkelijkste beursgangen ooit te worden.

Gisteren werden documenten gepubliceerd die een inkijkje geven in het ruimtebedrijf van miljardair Musk. Die zogeheten prospectus moet beleggers helpen in te schatten of het een interessante investering kan zijn als het bedrijf de beurs op gaat.

Het leest als een sciencefictionboek. Zo wil Musk al over twee jaar de eerste AI-datacenters in de ruimte lanceren. Ook wil hij kunstmatige intelligentie ontwikkelen die het uiteindelijk mogelijk moet maken een basis op de maan te bouwen. Hij wil gaan mijnen op astroïden en passagiersvluchten naar Mars realiseren.

Kans van hun leven

Om dit allemaal te bereiken heeft SpaceX geld nodig. Musk wil 75 miljard dollar ophalen en daarmee zou het de grootste beursgang ooit worden. Als beleggers daadwerkelijk dit geld steken in SpaceX dan zou het bedrijf een beurswaarde krijgen van meer dan 2 biljoen dollar (2000.000.000.000 dollar). Musk zou daarmee ook direct de eerste biljonair ter wereld worden.

"Beleggers kunnen dit zien als de kans van hun leven. Het kan een succes zijn en dan wil je de boot niet missen", zegt beleggingsexpert en beursanalist Corné van Zeijl. Maar hij stipt ook de andere kant van de medaille aan. Want wie voorbij de grote toekomstdromen kijkt, ziet vooral een bedrijf dat nog heel veel verlies maakt.

"Als je naar de financiën kijkt dan slaat het helemaal nergens op", zegt Van Zeijl. Zo boekte SpaceX het afgelopen kwartaal nog een verlies van bijna 4,3 miljard dollar bij een omzet van bijna 4,7 miljard dollar. In heel 2025 boekte het bedrijf ook al een fors verlies van bijna 5 miljard dollar. De torenhoge ambities gaan volgens Van Zeijl dan ook gepaard met grote risico's.

Wanneer SpaceX een beursgang maakt op de Amerikaanse techbeurs Nasdaq dan is het goed mogelijk dat het ook wordt opgenomen in indexfondsen. "Pensioenfondsen gaan hier mogelijk ook geld in steken. Zodra een bedrijf in een indexfonds zit dan gaat het heel snel", zegt Van Zeijl. Want pensioenfondsen volgen vaak indexfondsen en als SpaceX er in de toekomst in zit, bestaat er dus een kans dat ook Nederlands pensioengeld gestoken wordt in dit bedrijf.

Tanken op Mars

Los van de financiën staan er nog andere zaken in de prospectus die de beleggers zouden kunnen afschrikken. Zo houdt Musk ook na de beursgang 85 procent van de stemrechten in handen en kan hij niet ontslagen worden. Ook staat er in de documenten dat Musk zijn interesse in het bedrijf kan verliezen: "Het verlies of afname van betrokkenheid zou een negatief effect hebben op onze bedrijfsstrategie." Het is volgens Van Zeijl wel duidelijk dat deze bestuursstructuur voor beleggers risicovol is.

Daarnaast zijn er grote twijfels over de haalbaarheid van al deze grote dromen. "AI-datacenters in de ruimte lanceren is een erg vergezocht plan. Maar wellicht weet Musk de wereld te verbazen", zegt Philippe Schoonejans van ruimtevaartmuseum Space Expo.

Hiervoor zijn heel veel grote satellieten nodig en die kunnen volgens Schoonejans grote problemen op aarde veroorzaken. "De hoeveelheid satellieten vergroot het risico op een kettingbotsing. Zonder werkende satellieten worden we zo'n twintig jaar terug in de tijd geworpen. Terug naar toen we nog niet afhankelijk waren van mobiele telefoons, internet of navigatie."

Nu al is zo'n 95 procent van alle satellieten die rond de aarde zweven in handen van Musk, weet Schoonejans.

Hij is nog minder hoopvol over passagiersvluchten naar Mars. "Dat gebeurt zeker niet in de komende twintig jaar en al helemaal niet met een terugkeer naar aarde", zegt Schoonejans. "Door gewichtloosheid vindt spierverlies en botontkalking plaats. Na dat soort lange vluchten worden astronauten normaal gesproken uit een raket getild." Dat lukt niet op Mars.

Bovendien heb je heel veel brandstof nodig om weer terug te kunnen keren naar aarde. "Maar op Mars kun je niet tanken."

De activisten van de vloot met hulpgoederen voor Gaza zijn aangekomen in Turkije. Eerder vandaag werd bekend dat de opvarenden, onder wie zes Nederlanders, Israël werden uitgezet en naar Turkije overgebracht zouden worden. Drie vluchten werden geregeld door Turkije.

Hoeveel mensen met de vluchten zijn meegekomen, is nog onduidelijk. Volgens Israël zijn alle buitenlandse opvarenden uitgezet.

Nederlandse activisten vertelden na aankomst hoe ze zijn behandeld:

De Nederlandse opvarenden krijgen een medische check en overnachten in Istanbul. Naar alle waarschijnlijkheid zullen ze morgen hun reis naar Nederland vervolgen.

Op de luchthaven van Istanbul werden de activisten ontvangen door Turkse autoriteiten en door sommige familieleden, melden Turkse media. Er werd geklapt en enkelen ontvingen bloemen. Opvarenden met verwondingen zouden met ambulances naar het ziekenhuis zijn gebracht.

Mishandeling

De activisten zijn erg slecht behandeld in Israël, volgens hun advocaat. Ze zouden zijn geslagen en sommigen zouden slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld. De Israëlische veiligheidsminister Ben-Gvir deelde gisteren op sociale media beelden van hoe de gevangengenomen opvarenden door Israël werden behandeld. Daar brak internationale verontwaardiging over uit.

Ook Jesse van Schaik (21), een van de Nederlandse opvarenden, zegt tegen de NOS dat activisten fysiek mishandeld zijn. "Er zijn mensen met gebroken ribben en er is iemand van wie twee tanden uit de mond zijn geslagen." Van Schaiks handen zaten in totaal zestien uur in handboeien, vertelt ze. "Die waren zo strak dat ik het in mijn polsen voelde snijden."

Haar voeten zaten ook een tijd in ketens, vervolgt ze. "Ze trokken me voort door de cellen, en ik kon het niet bijhouden. Ik viel, toen hebben ze me over de grond voortgetrokken en geslagen."

De activisten zijn vanochtend op een bus gezet en naar een Israëlisch vliegveld gebracht voordat ze naar Turkije vlogen. Dat ging volgens Van Schaik hardhandig. "Daarna zaten we opeens in het vliegtuig. Dat was heel vreemd, want je bent blij om iedereen te zien, maar je voelt je tegelijkertijd vreselijk. Je bent behandeld als beesten, en je weet dat de Palestijnen erger behandeld worden."

Waarschijnlijk gaan de Nederlandse activisten morgen met het vliegtuig naar huis. Een apart gevoel, zegt Van Schaik. "We hebben een humanitaire missie en illegale kidnapping doorleefd, en dan ben je ineens weer in Amsterdam."

Van Schaik is van plan weer met de volgende flotilla's richting Gaza te gaan. "Als wij het niet doen, doet niemand het. En als niemand het doet, dan hebben we onze menselijkheid officieel verloren."

De vloot van de organisatie Global Sumud Flotilla was met hulpgoederen vanaf 12 april vanuit Barcelona onderweg naar Gaza. Afgelopen maandag werden meer dan 400 activisten in internationale wateren bij Cyprus tegengehouden en geënterd door het Israëlische leger. Ze werden van hun schepen gehaald en naar Israël gebracht.

Nederlanders wordt afgeraden naar Cuba te reizen. Vanwege oplopende maatschappelijke onrust en groeiende tekorten op het eiland is het reisadvies aangescherpt. De kleurcode was geel en is nu oranje, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken in een update.

"Het is niet veilig er op vakantie te gaan", luidt het nieuwe reisadvies. Er geldt een uitzondering voor noodzakelijke reizen. "Bijvoorbeeld voor de uitvaart van een familielid, of als u er dringend heen moet voor uw werk."

Men moet er rekening mee houden dat de ambassade Nederlanders minder goed kan helpen als ze in de problemen raken. Landgenoten die er al zijn, krijgen het advies contact op te nemen met hun reisorganisatie en te vragen wat ze het beste kunnen doen.

Tekorten

Cuba wordt al maanden geteisterd door grootschalige stroomuitval. Als gevolg van de Amerikaanse blokkade tegen het communistische regime zitten Cubanen steeds vaker in het donker en zonder werkende voorzieningen. Er is een tekort aan medicijnen en brandstof.

Bekijk hier de reportage die NOS-correspondent Nina Jurna in april maakte over de erbarmelijke omstandigheden in Cuba:

Volgens persbureau Reuters waren er vorige week op verschillende plekken in het land kleinschalige protesten. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat het aantal demonstraties beperkt is, maar dat die onverwachts kunnen ontstaan. "Houd er rekening mee dat de lokale autoriteiten hard reageren op protesten en openbare onrust."

Amerikaanse militaire dreiging

Boven op de maatschappelijke onrust speelt ook de hoog opgelopen militaire spanningen tussen de VS en Cuba. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro, een bondgenoot van het Cubaanse regime, dreigt Washington ook met ingrijpen tegen Havana.

Deze week werd duidelijk dat de voormalige Cubaanse president Raúl Castro is aangeklaagd in de VS. Hij wordt beschuldigd van onder meer samenzwering en moord. De hoofdaanklager stelt dat er wordt verwacht dat Castro naar de Verenigde Staten komt, vrijwillig of desnoods gedwongen.

Trump: ze hebben de controle verloren

Vanuit Cuba is de beschuldiging afgedaan als onzin en een politiek spel. President Miguel Díaz-Canel zei dat de aanklacht puur bedoeld is om "de dwaasheid van een militaire agressie tegen Cuba te rechtvaardigen".

President Trump zei gisteren dat er volgens hem geen escalatie zal komen tussen de twee landen. "Ik denk niet dat dat nodig is, het land valt uit elkaar. Ze hebben al de controle verloren over Cuba", verwees hij naar het regime.

Inez Weski is "geschrokken en teleurgesteld" dat de rechtbank in Rotterdam haar vandaag schuldig heeft verklaard aan deelname aan de criminele organisatie van Ridouan Taghi. Dat zeggen haar advocaten Geert-Jan en Carry Knoops. Weski was zelf niet bij de uitspraak.

"Wij vinden dat ze ten onrechte is veroordeeld", reageert Carry Knoops. De advocaten van Weski hadden vorige maand uitgebreid betoogd dat de zaak van tafel moest wegens fouten en ondeugdelijk bewijs. De rechtbank ging daar niet in mee.

Wel legde de rechtbank een aanzienlijk lagere straf dan vorige maand was geëist. In plaats van de door het OM gevraagde 4,5 jaar, kreeg Weski 42 dagen cel. Omdat ze die tijd al in voorarrest heeft gezeten, hoeft ze niet meer terug naar de gevangenis.

Voor Weski is dat geen overwinning, zegt Knoops. "Dat ze niet terug hoeft naar de gevangenis, doet er niet toe. Het gaat om het feit dat ze stelt onschuldig te zijn, maar toch is veroordeeld." Het ligt volgens Weski's advocaten voor de hand dat ze in beroep gaan tegen de uitspraak.

'Groot verschil'

Het Openbaar Ministerie is tevreden dat de rechtbank de zaak tegen Weski bewezen acht, maar vindt de opgelegde straf van ruim een maand erg laag. "We moeten goed kijken naar gelijkwaardigheid met andere zaken", vindt officier van justitie Ferry van Veghel.

Hij doelt op de zaak tegen Youssef T., een eerder veroordeelde advocaat van Taghi. Hij kreeg 5,5 jaar cel voor het doorspelen van berichten.

"Als je in de ene zaak 7 jaar eist en er 5,5 jaar wordt opgelegd, en je in de andere zaak 4,5 jaar eist en er 42 dagen wordt opgelegd, dan zit daar een wel heel groot gat tussen. Daar moeten we goed naar kijken."

Geen meerwaarde

De rechtbank zei dat de zaak van Weski niet een op een te vergelijken is met de zaak tegen Youssef T., omdat die ging over nog ernstiger feiten en hij meer berichten heeft doorgespeeld dan Weski.

Hoewel een lange gevangenisstraf volgens de rechtbank ook nu op zijn plaats zou zijn, zien de rechters daar toch geen meerwaarde in. De zaak heeft namelijk al grote gevolgen gehad voor de verdachte.

Weski moest noodgedwongen stoppen als advocaat en raakte haar goede reputatie kwijt. Daarmee kwam er volgens de rechtbank een "ontluisterend einde" aan haar ruim 40-jarige carrière. Risico dat ze nog eens de fout in gaat, is er niet meer.

Ook speelt de slechte gezondheid van de 71-jarige Weski een rol. Na haar arrestatie is haar gezondheid verder achteruit gegaan en nu "zeer broos".

Vormfouten

Volgens de rechtbank heeft de hele samenleving kunnen zien wat de consequenties zijn voor wie zich schuldig maakt aan dit soort strafbare feiten. "Een celstraf zou niet bijdragen aan het strafdoel van algemene preventie", oordeelde de rechtbank.

Hoewel de rechtbank geen reden zag om de hele zaak te beëindigen, zijn er wel twee fouten gemaakt in het onderzoek naar Weski. Ook die leveren strafvermindering op.

Een officier van justitie heeft een document verspreid binnen het OM, terwijl dat niet mocht van de rechtbank. Daarnaast is een klacht van Weski over haar detentieomstandigheden bewust achtergehouden.

Geheime locatie

Weski zat na haar arrestatie ruim een week vast op een geheime locatie. Volgens de rechtbank was dat voor haar eigen veiligheid en is ze daar goed verzorgd, al is de ervaring van Weski heel anders.

Deze detentie is een van de principiële punten die haar advocaten willen aanvechten in hoger beroep. "Vormfouten die onherstelbaar zijn, zouden moeten leiden tot de conclusie dat er een onrechtvaardig proces heeft plaatsgevonden", zegt advocaat Carry Knoops. "Daaroverheen walsen en alleen maar een lagere straf opleggen, is niet voldoende."

Als het aan het Openbaar Ministerie (OM) ligt, krijgt wegenwachter Wil van G. (60) een celstraf van vier jaar, waarvan twee voorwaardelijk. Van G. wordt ervan verdacht dat hij twee jaar geleden een 56-jarige fietser die hem had bestolen doodreed in Eindhoven.

Tijdens de rechtszaak vandaag kwam vast te staan dat de wegenwachter de fietser achtervolgde omdat die hem kort daarvoor had bestolen van zijn portemonnee. De wegenwachter hielp toen een automobiliste met pech, meldt Omroep Brabant.

"Een atypische zaak met een atypische afloop", noemde het OM de zaak.

Vrijwel precies twee jaar geleden, op 16 mei 2024, hielp de wegenwachter een vrouw met pech bij een supermarkt aan de Urkhovenseweg in Eindhoven. Terwijl hij de auto repareerde, werden zijn telefoon en portemonnee met 600 euro uit zijn ANWB-bestelbus gestolen.

Speeltuintje

Toen de zoon van de wegenwachter via de app findmyphone de telefoon van zijn vader lokaliseerde, zette die met de auto de achtervolging in. Bij een speeltuintje aan de Kempensebaan trof hij drie mannen zonder een vaste woon- of verblijfplaats aan, van wie hij er een herkende als de dief.

Bij het speeltuintje stapte de wegenwachter schreeuwend uit zijn bus met in de hand een grote bandenlichter. De dief pakte daarop een fiets en reed hard weg, achtervolgd door de wegenwachter in zijn bestelbus.

Op beelden die in de rechtszaal werden vertoond was te zien hoe Van G. vervolgens op grote snelheid een groenstrook overstak en de fietser van achter aanreed. De fietser belandde onder de wielen. De wegenwachter reed daarna nog een keer achteruit over het slachtoffer heen. Die overleed een paar dagen later aan zijn verwondingen.

Mentaal wrak

Wegenwachter Wil van G. zat vandaag ineengedoken en stilletjes voor de drie rechters. Hij liet weten mentaal een wrak te zijn. Sinds het ongeluk zit hij ziekgemeld thuis. Het feit dat hij iemand heeft doodgereden knaagt zodanig aan hem dat hij vele medicijnen nodig heeft om wat rust te vinden en te kunnen slapen.

Na de aanrijding zat de wegenwachter al zeven weken in voorarrest. Daarna werd hij vrijgelaten vanwege de mentale klachten, waarvoor geen goede behandeling was in de gevangenis. Van G. gaf duidelijk aan dat hij een celstraf niet aankan. Hij zei zelfs "dood te gaan" als hij weer de cel in moet.

Eigen rechter

Het OM zei die klachten mee te wegen maar wees vooral op de gevaarlijke wijze waarop Van G. achter de dief was aangegaan en eigen rechter ging spelen. Volgens de officier van justitie was de wegenwachter niet uit op de dood van de dief, maar snapt iedereen dat die kans groot is als je op zo'n manier met een bestelbus achter een fietser aangaat.

Het OM eiste niet alleen vier jaar cel maar ook een rijverbod van vijf jaar. De rechter doet op 4 juni uitspraak.

Inwoners van het Verenigd Koninkrijk kunnen binnenkort tegen een lagere prijs onder andere koekjes, chocola en pretparktickets kopen. Dat maakte de Britse minister van Financiën Reeves bekend. Vandaag kondigde ze verschillende maatregelen aan die bedoeld zijn om de stijgende kosten als gevolg van de oorlog in Iran te verzachten.

Zo krijgen vrachtwagenchauffeurs een jaar lang een vrijstelling van wegenbelasting en wordt een geplande verhoging van brandstofaccijns uitgesteld.

Daarnaast mogen kinderen in augustus gratis met de bus, gaat de belasting op tickets van onder andere pretparken, dierentuinen en musea omlaag van 20 naar 5 procent en wordt de invoerbelasting voor ongeveer honderd supermarktproducten verlaagd. "Ik verwacht dat supermarkten deze besparingen volledig doorgeven aan hun klanten", zei Reeves.

Stijgende energiekosten

De maatregelen zouden volledig bekostigd worden door belastingontwijkende constructies aan te pakken van olie- en gasbedrijven met activiteiten in het buitenland. "Ik wil dat elk gezin deze zomer kan genieten", zei de minister. "Nu de oorlog in Iran de prijzen hier laat stijgen, is mijn economische plan het juiste."

Er werden geen verdere plannen aangekondigd om de energieprijzen in het VK te beteugelen. Eerder dit jaar, in april, greep de Britse overheid in door een prijsplafond in te stellen voor drie maanden. Verwacht wordt dat daarna de energieprijzen weer stijgen.

Reeves zei dat de overheid bereid is opnieuw in te grijpen als de "marktomstandigheden op de energiemarkt later dit jaar aanzienlijk verslechteren."

Het was even wachten, maar na dagen met wisselvallig en koel weer, lag de temperatuur vandaag rond de gebruikelijke waarde voor de tijd van het jaar. Morgen en in het pinksterweekeinde loopt het kwik nog verder op.

Vrijdag is er veel zon, al komt er in het noordoosten van het land nog wat meer bewolking voor. Tot regen komt het niet en er staat maar weinig wind.

De temperatuur komt in het binnenland rond of iets boven de 25 graden uit. Alleen vlak bij zee en in het noorden wordt deze zomerse waarde (net) niet gehaald.

Saharastof

Ook in het pinksterweekeinde is het weer zomers. De warmste dagen zijn zaterdag en maandag, als het van noordwest naar zuidoost 23 tot 29 graden wordt.

Zaterdag is het niet zo fraai blauw, door flink wat Saharastof hoger in de atmosfeer en vrij veel vocht in de onderste luchtlagen. Hierdoor voelt het zaterdag ook best broeierig aan. Daarvan is zondag en maandag geen sprake meer, dan is het het meest zonnig en blijft het warm.

Na het weekeinde steekt er een noordelijke wind op en gaan de temperaturen weer een eind omlaag. Vooralsnog gaat dat overigens zonder regen en blijft de zon flink schijnen.

Airbus en Air France zijn in Frankrijk schuldig bevonden aan dood door schuld vanwege een vliegtuigcrash in 2009. Bij dat ongeval kwamen 228 inzittenden om het leven. Het was het zwaarste vliegtuigongeluk in de geschiedenis van de Franse luchtvaart.

De rechtbank in Parijs stelt dat de vliegtuigbouwer en luchtvaartmaatschappij "volledig en uitsluitend verantwoordelijk" zijn voor de crash. Beide partijen moeten de maximale boete van 225.000 euro betalen. De boetes worden als symbolisch beschouwd.

Het toestel was op 1 juni 2009 op weg uit de Braziliaanse stad Rio de Janeiro toen het in een storm terechtkwam en van de radar verdween. Het vliegtuig stortte neer in de Atlantische Oceaan.

Onvoldoende training

Volgens een onderzoeksrapport uit 2012 kregen de piloten tijdens de vlucht onjuiste informatie over de snelheid, doordat apparatuur aan de buitenkant van het toestel was bevroren. Daardoor werd niet op tijd opgemerkt dat het toestel op een gegeven moment snelheid verloor.

Volgens de aanklacht heeft Air France de piloten niet voldoende getraind en voorbereid op dit soort extreme weerssituaties. Het onderzoeksrapport concludeerde dat de bemanning overvallen was door de storm.

Volgens de advocaten van de nabestaanden waren beide partijen op de hoogte van de problemen met het toestel en de gebrekkige training van de bemanning.

Zaak voor hoogste hof

Air France en Airbus werden in 2023 door een lagere rechtbank vrijgesproken maar het Franse Openbaar Ministerie ging in beroep tegen de uitspraak. Beide partijen hebben de beschuldigingen altijd ontkend.

Airbus zegt dat het in beroep gaat tegen de uitspraak bij het hoogste gerechtshof in het land. Het proces zal dan waarschijnlijk jaren duren.

Ziekenhuisserie The Pitt zorgt de afgelopen tijd voor kijkcijferrecords en een reeks aan prijzen. Het ziekenhuisgenre staat weer volop in de belangstelling. Want ook de Amerikaanse zender CBS komt weer met een ziekenhuisserie, opnieuw een spin-off van Grey's Anatomy.

Van spectaculaire reddingsacties, bloederige ingrepen tot liefdesdrama's tussen chirurgen en arts-assistenten: ziekenhuisseries zijn al tientallen jaren een succesformule op televisie. Waarom blijven mensen daar massaal naar kijken?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast verklaart tv-recensent Alex Mazereeuw het succes van series als The Pitt, ER, Grey's Anatomy, Scrubs en Dag & Nacht. "Er is een constante stroom nieuwe patiënten en verhaallijnen. Je hebt heel veel drama om mee te werken", zegt hij. Daarbij heeft het, volgens Mazereeuw, "iets comfortabels om te kijken naar mensen die weten wat ze doen".

Mazereeuw vindt dat de series van nu gedurfder zijn dan vroeger. "Vroeger was het allemaal iets keuriger, mocht er niet te veel bloed te zien zijn bijvoorbeeld. Nieuwe series verschijnen op streamingdiensten, daar zijn minder regels."

En hoe realistisch zijn dit soort series eigenlijk? Wat herkennen artsen uit hun eigen werk? Volgens spoedeisendehulparts Yara Basta komen nieuwere series behoorlijk in de buurt van de realiteit. "Je hebt een Grey's Anatomy en dat is allesbehalve realistisch, maar wel een heerlijke soap. En je hebt The Pitt en dat is heel realistisch. Dat is een feest van herkenning", aldus Basta.

Wel ziet ze soms patiënten binnenkomen die door de series verkeerde verwachtingen hebben. "Er komt niet voor elke snee een plastisch chirurg naar de Eerste Hulp om te hechten."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Een man in een rolstoel is vanmiddag omgekomen op station Amsterdam Bijlmer Arena. Volgens de politie is sprake van een ongeluk, meldt stadsomroep AT5. De man zou zijn aangereden door een trein.

De eerste melding kwam binnen bij de hulpdiensten rond 15.00 uur. Politie, ambulance en brandweer waren snel op de plek van het ongeluk, maar hulp mocht niet meer baten, aldus de politie.

Over de verdere toedracht van het ongeluk is weinig bekend. Ook over de identiteit van het slachtoffer is nog niets bekendgemaakt door de politie.

Druk

Het treinverkeer op het station werd een paar uur stilgelegd, maar is sinds 18.00 uur weer op gang gekomen.

Station Bijlmer Arena is op dit moment slechts gedeeltelijk in gebruik omdat er wordt gewerkt aan het spoor tussen Amsterdam en Utrecht. Om die reden zijn de perrons die wel in gebruik zijn extra druk.

Amsterdam gaat 230 extra vluchtelingen opvangen om te helpen bij het tekort aan opvangplekken in het aanmeldcentrum in Ter Apel. De gemeente laat weten dat die vluchtelingen terecht kunnen in bestaande opvanglocaties in de stad. Amsterdam stelt de extra plekken voor zes maanden beschikbaar.

De hoofdstad had een verzoek van asielminister Bart van den Brink gekregen om ruimte te vinden om de druk op Ter Apel te verminderen. Het aanmeldcentrum kan de toestroom van vluchtelingen op dit moment niet aan, volgens het COA zijn er op andere locaties te weinig opvangplekken om bewoners uit Ter Apel onder te brengen.

Het verplaatsen van de asielzoekers van Ter Apel naar Amsterdam is al in gang gezet, zegt een woordvoerder van de gemeente. Hoeveel mensen naar Amsterdam zijn vertrokken is niet bekend bij de gemeente, omdat de uitvoering van de opvang bij het COA ligt. Het COA zelf zegt later met meer informatie te komen.

Spreidingswet

De extra opvangplekken komen boven op de 4781 opvangplekken die er op dit moment voor asielzoekers zijn in Amsterdam. Daarmee voldoet de gemeente ruimschoots aan de taakstelling van de Spreidingswet, benadrukt de gemeente.

"Vluchtelingen verdienen humane opvang en het is aan het Rijk en alle gemeenten om die te bieden. Zeker voor mensen die al in Nederland zijn, moeten wij als land zorgen voor barmhartige opvang", laat wethouder Rutger Groot Wassink weten in een verklaring,

Weer overvol

Het COA meldt vandaag dat de opvanglocatie bij het aanmeldcentrum in Ter Apel nog steeds "te vol" is. Het centrum kan net als gisteren alleen kwetsbare mensen een plek bieden.

"Dat betekent dat er net als gisteren mensen zullen zijn die niet op de locatie opgevangen kunnen worden", meldt de organisatie. Hoewel mensen zich precies buiten het COA-terrein bevinden, is onduidelijk. "Mensen zoeken hun eigen weg, zijn even naar het dorp en er bevinden zich ook bewoners van de opvanglocatie tussen de wachtenden."

Er zijn op dit moment 2240 mensen in het aanmeldcentrum, terwijl er eigenlijk maar plek is voor 2000. Afgelopen nacht werden 51 vluchtelingen opgevangen in Stadskanaal. Die zijn vanochtend weer teruggebracht. Zeker vier mensen hebben buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel geslapen.

Buiten het COA-terrein zijn medewerkers van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk aanwezig om vluchtelingen te helpen.

Hoogleraar virologie Marion Koopmans en oud-minister voor Medische Zorg Bruno Bruins zijn de eerste getuigen van parlementaire enquêtecommissie Corona. De enquêtecommissie met Kamerleden ondervraagt de twee volgende week vrijdag over het begin van de pandemie.

In totaal zijn er 51 ondervragingen gepland waarvoor 47 mensen worden opgeroepen. Sommigen worden dus twee keer gehoord, maakte voorzitter Daan de Kort bekend op een persconferentie.

Doel van de parlementaire enquête is om de besluitvorming rond het coronabeleid en -maatregelen te onderzoeken. Daarbij wil de Tweede Kamer kijken naar de rol van het kabinet, het parlement en andere betrokken instanties, adviseurs en experts.

'18 miljoen verhalen'

Tijdens de coronacrisis tussen 2020 en 2022 zijn in Nederland tienduizenden mensen overleden. Miljoenen mensen raakten besmet met het virus en maatregelen raakten iedereen. "Corona kent 18 miljoen verhalen", aldus voorzitter De Kort.

Hij benadrukt dat de commissie vooral lessen wil trekken. "De vraag is niet óf, maar wanneer er weer een pandemie plaatsvindt", zegt het Kamerlid. "Het is ons doel om beter voorbereid te zijn bij een volgende pandemie." Ook hoopt hij dat er lessen te leren zijn voor andersoortige crises als sabotage of een watersnood. "Je weet niet wat er op ons af komt."

Rutte, De Jonge, Grapperhaus

De commissie heeft nog niet de hele lijst met getuigen openbaargemaakt, maar laat wel weten dat in ieder geval de toenmalig premier Mark Rutte en oud-ministers Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en Ferd Grapperhaus (Justitie) zijn opgeroepen. Ook Mona Keijzer is gevraagd. Zij werd ontslagen als staatssecretaris in 2021 omdat zij kritiek uitte op het coronatoegangsbewijs.

Verder heeft oud-directeur van het RIVM en voorzitter van het Outbreak Management Team, Jaap van Dissel een uitnodiging gekregen. Daarnaast zijn oud-Kamerleden Klaas Dijkhoff (VVD) en Fleur Agema (PVV) uitgenodigd, net als criticus van het coronabeleid Maurice de Hond. De complete namenlijst wordt per week bekendgemaakt.

In negen verhoorweken wil de commissies de volgende thema's aan bod laten komen:

De thema's

De laatste twee thema's komen na het zomerreces, vanaf eind augustus, aan bod.

In november 2021 besloot de Tweede Kamer tot dit zware parlementaire middel om te kijken naar ingrijpende besluiten, zoals de lockdowns, de sluiting van scholen, de avondklok, de mondkapjesplicht en het coronatoegangsbewijs.

Coronasteun aan bedrijven, waar vele miljarden euro's aan zijn uitgegeven door het kabinet, is dus geen onderdeel van het onderzoek. "Je bent beperkt in wat je kan onderzoeken", zegt De Kort daarover. "Je moet focus aanbrengen."

Minister Bruins, die volgende week wordt verhoord, maakte in februari 2020 live op tv bekend dat er iemand met corona in Nederland was:

De Onderzoeksraad voor Veiligheid trok eerder harde conclusies over het coronabeleid. Zo oordeelde de raad dat het kabinet niet voorbereid was op een pandemie en dat er volop werd geïmproviseerd.

De commissie, die de afgelopen jaren een aantal keer van samenstelling is gewisseld, bestaat uit voorzitter De Kort (VVD), ondervoorzitter Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA), Dion Huidekooper (D66), André Poortman (CDA) en Annelotte Lammers (Groep Markuszower).

Ruim 1 miljoen documenten

De openbare verhoren zijn het sluitstuk van de onderzoeksfase. Commissieleden hebben al tientallen besloten gesprekken gevoerd met betrokkenen, ze hebben werkbezoeken afgelegd en volgens De Kort "meer dan 1 miljoen" documenten bestudeerd.

Voor sommige documenten heeft de commissie "strijd moeten leveren", zei De Kort vandaag. Er was volgens hem "een verschil van inzicht" met het kabinet over welke stukken "al dan niet gelakt" geleverd konden worden. De Raad van State moest eraan te pas komen en stelde de commissie "grotendeels" in het gelijk.

De Kort zegt tevreden tevreden te zijn met wat de commissie heeft ontvangen. Maar: "Je weet nooit wat je niet weet."

De verwachting van de commissie is het eindverslag begin 2027 af zal zijn.

Vijftiende enquête sinds WO II

Een parlementaire enquête geldt als het zwaarste middel dat het parlement kan gebruiken om een onderwerp te onderzoeken. Getuigen worden onder ede gehoord, wat betekent dat ze strafbaar zijn als ze niet de waarheid vertellen.

De corona-enquête is de vijftiende parlementaire enquête sinds de Tweede Wereldoorlog. Recente andere voorbeelden zijn onderzoeken naar de toeslagenaffaire, gaswinning in Groningen en de Fyra.

Een elektromonteur die ruim vier jaar geleden per ongeluk een vrijstaand huis opblies in Oldenzaal, komt ervan af met een voorwaardelijke taakstraf van 120 uur. Dat heeft het gerechtshof vandaag besloten. Voorwaardelijk betekent dat de man de taakstraf alleen hoeft te doen als hij weer een grote fout maakt in zijn werk.

Het gerechtshof wijkt daarmee in hoger beroep af van de (onvoorwaardelijke) taakstraf van 120 uur die de rechtbank de monteur eerder oplegde. Het hof wijst er daarbij op dat de ontploffing "zware persoonlijke gevolgen" heeft gehad voor de verdachte, meldt RTV Oost,

Op 4 april 2022 stortte een vrijstaand huis in Oldenzaal volledig in na een gasexplosie. Op dat moment waren vier mensen thuis. Moeder en dochter konden snel uit het puin worden gehaald. de zoon kon zelf lichtgewond naar buiten lopen. De vader raakte gewond. Hij werd pas uren later door de brandweer gered.

Laadpaal

Bij de woning was die ochtend een monteur aan het werk. Hij wilde een laadpaal installeren onder de carport van het huis. Tijdens boorwerkzaamheden raakte hij een kunststof gasleiding, waarvan hij niet had opgemerkt dat die daar zat. Het gevolg: de kruipruimte liep vol met gas en even later volgde een enorme knal. De monteur brak een duim en zijn voet.

Met een deurbel van de overburen werd de ontploffing van het huis gefilmd:

Net als de rechtbank in 2024 noemde ook het gerechtshof het kwalijk dat de monteur niet had onderzocht waar de leidingen liepen voordat hij begon met boren. De man gebruikte weliswaar een detectiemeter, maar had toch meer moeten doen, aldus het hof. Nu ging hij te werk "zonder voldoende voorbereidend onderzoek" met als gevolg dat het huis werd weggeblazen.

"Het betreft een zeer gevaarlijk feit dat veel gevoelens van angst, onrust en onveiligheid teweegbrengt", aldus de uitspraak van het hof. "Het is een incident met een enorme (emotionele) impact, zowel voor de bewoners als voor de verdachte."

Bij de strafmaat hield het hof rekening met het feit dat de man nog nooit eerder veroordeeld is geweest voor een strafbaar feit. De kans op herhaling wordt laag ingeschat door de reclassering.

Faillissement

Het hof nam ook de persoonlijke gevolgen mee die de ontploffing heeft gehad voor de man. Hij is nog steeds elektricien, maar heeft een schikking moeten treffen om een faillissement te voorkomen. De financiële gevolgen waren voor de man nauwelijks te overzien, gaf hij aan tijdens de zitting in hoger beroep.

Het incident kostte hem ook zijn relatie. Hij heeft schuldeisers achter zich aan zitten, maakt zich ernstig zorgen over zijn toekomst en heeft psychische klachten. De man is nog steeds zichtbaar aangeslagen door de gebeurtenissen, concludeerde het hof.