NOS Nieuws - Algemeen

Een middelbare school in Almere blijft vandaag gesloten, omdat de schoolleiding verwacht dat "leerlingen met verkeerde bedoelingen naar school komen". Dat heeft rector Karlien Wegman gisteravond in een mail laten weten aan de ouders van de leerlingen.

De Meergronden is een school met zo'n 1300 leerlingen. Wegman schreef de mail naar aanleiding van een voorval gistermiddag. Een groep scholieren was toen op school bezig met het voorbereiden van een examenstunt die vandaag zou plaatsvinden. De schoolleiding wist daarvan.

Tijdens de voorbereiding kwam een andere groep leerlingen binnen, schrijft Wegman. Die groep heeft "vernielingen aangericht" en een "troep gemaakt van de school". "Er ontstond een onprettige sfeer, waardoor wij de voorbereidende activiteiten voor de examenstunt direct hebben gestopt."

De rector schrijft verder dat de schoolleiding serieuze berichten heeft ontvangen dat leerlingen elkaar hebben opgeroepen om vandaag met "verkeerde bedoelingen" naar school te komen. "Daarbij worden ook zaken genoemd die de veiligheid van onze leerlingen en medewerkers in gevaar brengen." De school zegt geen risico te willen nemen en daarom de deuren vandaag dicht te houden, schrijft Omroep Flevoland.

Examenstunt

Een paar weken voor het centraal eindexamen houden veel laatstejaars traditiegetrouw een examenstunt op school. Voorheen waren de geplande activiteiten veelal een verrassing voor de schoolleiding, maar steeds vaker grijpen scholen in.

Ze willen betrokken worden bij de organisatie, omdat de examenstunts wel eens uit de hand lopen. Vorig jaar bijvoorbeeld, toen examenleerlingen in Rotterdam met vuurwerk gooiden en deuren intrapten. Ook op een school in Wijk en Aalburg in Brabant werd vuurwerk afgestoken.

Zanger D4vd heeft in Los Angeles gezegd onschuldig te zijn in de zaak rond de dood van de 14-jarige Celeste Rivas Hernandez.

D4vd verscheen gisteren in de rechtbank achter een afscheiding, gekleed in een zwarte sweater en een lichtgrijze joggingbroek. De 21-jarige artiest, echte naam David Burke, blijft voorlopig vastzitten. De rechter bepaalde dat hij niet op borgtocht vrijkomt.

Rivas Hernandez werd in 2024 als vermist opgegeven. Haar stoffelijk overschot werd in september gevonden in de kofferbak van een Tesla die op naam stond van Burke. Haar lichaam lag mogelijk al weken in de auto voordat het werd gevonden.

De zaak kwam vorige week in een stroomversnelling toen D4vd werd aangehouden. Sindsdien geldt hij officieel als verdachte. Volgens aanklagers wordt hij niet alleen verdacht van moord, maar ook van ontuchtige handelingen met een minderjarige en het verminken van een lichaam.

Zijn advocaat benadrukt dat de zanger alles ontkent en wil dat er snel een openbare zitting komt waarin het bewijs wordt besproken. Donderdag staat er een nieuwe zitting gepland.

Carrière op het spel

Volgens het Openbaar Ministerie speelde de carrière van de zanger mogelijk een rol in de zaak. Volgens het Openbaar Ministerie zou hij het meisje hebben gedood om zijn carrière te beschermen. Zij zou hebben gedreigd hun seksuele relatie openbaar te maken en naar de politie te stappen. Aanklagers denken dat hij dat wilde voorkomen.

Als dat wordt bewezen, dan zijn dat zogenoemde verzwarende omstandigheden. In theorie kan het leiden tot de doodstraf, al is die straf in Californië al jaren niet meer uitgevoerd.

Succesvol debuutalbum

Burke brak de afgelopen jaren door met muziek die populair werd via TikTok. D4vd scoorde een grote hit met Romantic Homicide en groeide uit tot een bekende naam onder jonge luisteraars. Zijn debuutalbum deed het goed in de hitlijsten.

Optredens die hij vorig jaar zou geven, onder meer in Paradiso en de Melkweg in Amsterdam, gingen uiteindelijk niet door. Volgens zijn management kwam dat door "onvoorziene omstandigheden".

Akkers vol aardappelen worden waarschijnlijk minder vanzelfsprekend in Nederland, terwijl ze economisch belangrijk zijn voor akkerbouwbedrijven. De autoriteit die bestrijdingsmiddelen toelaat, heeft sterke aanwijzingen dat 46 middelen met PFAS erin van de markt moeten omdat ze ons drinkwater bedreigen. Deskundigen verwachten forse gevolgen voor de aardappelteelt.

"Dit is een rijdende trein die op de Nederlandse landbouw afkomt", zegt beleidsmedewerker Lotte Huisman van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). "Potentieel gaan we al die middelen verbieden, dus we hebben het ministerie geadviseerd om te onderzoeken wat de impact is en of er alternatieven zijn."

Grondwater

Vanaf deze week houdt het Ctgb de 46 middelen tegen het licht. Aanleiding is recent Deens onderzoek. Daaruit blijkt volgens het Ctgb dat PFAS-stoffen in bestrijdingsmiddelen afbreken tot TFA: een minuscule PFAS-variant die nauwelijks afbreekt, makkelijk in het grondwater terechtkomt, zich daar opstapelt en mogelijk schadelijk is voor de voortplanting.

Het Ctgb wil weten hoe de nieuwe Deense kennis uitpakt in de Nederlandse situatie. "De nieuwe Deense inzichten stoppen we in onze eigen grondwatermodellen. Daaruit moet blijken of de hoeveelheid TFA die in het grondwater sijpelt onder de Europese normen voor grondwater blijft", legt Huisman uit.

Bedreiging voor drinkwater

Een acuut gezondheidsrisico is er nu niet, zegt het Ctgb. Wel bedreigt TFA de drinkwatervoorziening op de lange termijn. TFA wordt ook nu al gevonden in het grondwater en in water waaruit drinkwater wordt gewonnen. Het Ctgb vindt het belangrijk om nu in te grijpen omdat er anders steeds meer TFA in het grond- en drinkwater terechtkomt.

Het college verwacht uiterlijk april 2028 te beslissen of het middelen van de markt haalt, de toegestane dosering verlaagt, of de vergunningen intact laat. Proefberekeningen gaven sterke aanwijzingen dat de middelen van de markt moeten, maar "we beoordelen alle toepassingen van alle 46 middelen zorgvuldig", zegt Huisman. "Dat kost tijd."

Aardappelziekte

Aardappeltelers kunnen het lastig krijgen zonder deze middelen, verwachten deskundigen. Een deel van de bestrijdingsmiddelen beschermt aardappelen tegen de ziekteverwekker Phytophthora infestans. Als die toeslaat, kan de aardappelziekte een onbeschermd gewas binnen twee weken volledig vernietigen.

"We hebben op dit moment net genoeg middelen om de aardappelen ook in natte jaren goed te beschermen en om te voorkomen dat Phytophthora resistent wordt tegen de middelen", zegt Tineke de Vries, voorzitter van LTO Akkerbouw.

'Superbelangrijk gewas'

Reguliere akkerbouwbedrijven leunen sterk op aardappelen. "Ze halen daar ongeveer een derde van hun inkomen uit", zegt econoom Jelmer Schreurs van bank ABN Amro. "Op dit moment zijn de prijzen laag, maar voor de lange termijn is de aardappel een superbelangrijk gewas voor de Nederlandse landbouw."

Gereedschapskist

De sector moet dus op zoek naar alternatieven. PFAS uit de middelen halen is geen optie. "Dit zijn andere soorten PFAS dan je aantreft in pannen en regenjassen", zegt beleidsmedewerker Huisman van het Ctgb. "In deze middelen is PFAS integraal onderdeel van de werkzame stof."

"Laat het duidelijk zijn, ook wij willen van middelen met PFAS af", zegt De Vries van LTO Akkerbouw. "Je wilt eigenlijk een kist vol gereedschap hebben om je gewassen gezond te houden met zo min mogelijk chemische middelen. Het lastige is alleen dat we op korte termijn niet één op één groene alternatieven hebben voor deze middelen."

Biologisch

Massaal biologische aardappelen telen lijkt op korte termijn niet haalbaar. "Wie niet wil spuiten, vergroot de kans op een goede oogst door met resistente rassen te werken", zegt André Hoogendijk van kenniscentrum BO Akkerbouw. "Om dat voor elkaar te krijgen moeten ook de afnemers van de aardappelen meewerken."

"Biologische boeren hebben afspraken met supermarkten, waar ze robuuste rassen aan kunnen verkopen", zegt Hoogendijk. "Maar de reguliere sector levert veel aardappelen aan grote bedrijven die er friet, chips of schijfjes van maken. Zij willen vaak in heel Noordwest-Europa maar één aardappelras en het lukt nog niet om afspraken te maken over robuuste rassen."

In mei verwacht het ministerie van Landbouw de uitkomsten van het onderzoek van de Universiteit Wageningen naar de impact van de middelen die nu opnieuw worden beoordeeld. Op basis daarvan wil het ministerie met de sector kijken naar alternatieven.

Wat zijn PFAS?

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden niet afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, PFOA en PFOS zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM bleek dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft. De stoffen zitten sinds de jaren 50 in onder meer antiaanbaklagen van pannen, maar ook in waterdichte regenkleding of verpakkingen en blusschuim.

Halen de asielwetten van oud PVV-minister Faber de eindstreep? De discussies over de twee wetten houden de politiek al lange tijd bezig maar nu spant het erom. Alle ogen zijn vandaag gericht op de Eerste Kamer. Daar moet tijdens een stemming blijken of de wetten, nu verdedigd door CDA-minister Van den Brink, een meerderheid halen. Na een debat vorige week bleek dat dat nog geen uitgemaakte zaak is: de PVV kwam met een nieuw standpunt.

Die partij is tegen de aanpassing die zorgt dat hulp aan illegalen niet meer strafbaar wordt. In de Tweede Kamer stemde de PVV nog voor die novelle, de zogenoemde "kopje soep-reparatie". Maar de PVV-fractie in de Eerste Kamer is daartegen en dreigt de meerderheid voor de wet te torpederen. Voor partijen als CDA en SGP is het namelijk juist een voorwaarde dat hulp aan illegalen niet bestraft zal worden.

Hulp aan illegalen, strafbaar of niet?

De wetten regelen onder meer een tweestatusstelsel voor asielzoekers dat een onderscheid maakt tussen mensen die gevaar lopen vanwege hun etniciteit, geaardheid of religie, en mensen die vluchten voor oorlog en (natuur)geweld. Ook worden verblijfsvergunningen ingekort, tijdelijke vergunningen vaker beoordeeld en gezinshereniging lastiger.

Veel partijen willen dat strengere beleid al langer, alhoewel sommigen ook vraagtekens hebben bij de uitvoerbaarheid. Zij vrezen net als lokale bestuurders en uitvoeringsinstanties een averechts effect met meer rechtszaken en verstopping van de asielketen.

Voor een meerderheid waren de ogen tot nu toe vooral gericht op het CDA, waarvan een ja-stem nog onzeker was, vanwege onder meer het strafbaar stellen van illegaliteit.

Dat idee stond nooit in de wetten van Faber, maar werd door de PVV voorgesteld nadat de partij al uit het kabinet-Schoof vertrokken was. Onverwacht kreeg het voorstel een meerderheid in de Tweede Kamer. Dat leidde tot zorgen bij onder meer CDA en SGP dat hulp aan illegalen ook strafbaar kon worden. VVD'er Van Weel, die Faber demissionair opvolgde, kwam daarop met de veelbesproken "reparatie-novelle".

Ondanks die novelle bleef in de Eerste Kamer bij het CDA de zorg dat de strafbaarstelling ertoe zou kunnen leiden dat grote groepen ongedocumenteerden, mensen zonder geldige verblijfspapieren, worden opgepakt. Minister Van den Brink, de huidige asielminister, kwam het CDA daarom vorige week tegemoet door uit te leggen dat alleen "hardnekkige terugkeerfrustreerders" worden vervolgd. Daarmee leek het CDA binnenboord. In een brief aan de Kamer gisteren herhaalt Van den Brink dat het volgens hem niet om grote getallen gaat.

Onduidelijk

Maar de uitleg van Van den Brink was tegen het zere been van de PVV. Senator Van Hattem wees op cijfers van kennisinstituut WODC over ruim 20.000 ongedocumenteerden. Wat betreft de PVV moeten die met de nieuwe wet allemaal worden vervolgd. Nu het onzeker is of de "kopje soep-aanpassing" het haalt, spant het erom, en kan een senator die afwezig is al de doorslag geven.

De stemmingen in de Eerste Kamer zijn vanaf 13.00 uur en ook live te volgen op NPO Politiek.

Politiek verslaggever Emma Jackson:

"Het lijkt erop dat de wet die het tweestatusstelsel regelt het gaat halen. Maar het kan dat er voor de asielnoodmaatregelenwet geen meerderheid is.

Als die wet het niet haalt, gaat niet al het strengere beleid van tafel, want veel wordt ook inmiddels al geregeld bij de invoering van het Europese Migratiepact, waar de nieuwe Tweede Kamer onlangs mee instemde. Zo wordt daarin al de permanente verblijfsvergunning afgeschaft en de nareis beperkt. Maar sommige zaken zoals de strafbaarstelling van illegaliteit en het afschaffen van dwangsommen voor de IND staan wel alleen in deze wet.

Als de wet sneuvelt, is dat vervelend voor het kabinet, omdat de wet symbool is komen te staan voor streng asielbeleid en het kabinet die discussie met deze wetten wilde afronden.

Het kan ook weer wrijving in de coalitie opleveren. Regeringspartij D66 gaat tegen stemmen, tijdens de coalitieonderhandelingen werd dat al afgesproken. Maar toen rekenden de partijen er waarschijnlijk op dat de wetten het konden halen zonder hen. Ondertussen zien we D66-premier Jetten afgelopen vrijdag zeggen dat de wetten wel belangrijk zijn en dat er nieuwe maatregelen komen als de asielnoodmaatregelenwet het niet haalt. Het maakt het er voor de minderheidscoalitie allemaal niet makkelijker op."

Goedemorgen! De Eerste Kamer buigt zich vandaag over twee asielwetten en de strafbaarstelling van illegaliteit. En in Alkmaar wordt bekerwinnaar AZ gehuldigd met een bustour naar het stadion.

Het weer vandaag: vanochtend in de zuidelijke helft van het land eerst nog wolkenvelden. Elders schijnt de zon volop. Vanmiddag overal veel zon en droog met enkele stapelwolken. Bij een stevige noordoostenwind wordt het 13 tot 16 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Apple-CEO Tim Cook stapt na deze zomer op als topman van techgigant Apple. Hij wordt opgevolgd door John Ternus, die nu nog actief is als leidinggevende bij de ontwikkelingsafdeling van het Amerikaanse concern.

De 65-jarige Cook staat inmiddels bijna vijftien jaar aan het hoofd van het bedrijf. Hij nam in 2011 het stokje over van oprichter Steve Jobs. "Het is de grootste eer van mijn leven geweest om de CEO van Apple te zijn", zegt Cook in een verklaring.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het Nationaal Grammofoonmuseum in het Overijsselse Nieuwleusen heeft een zeldzame geluidsopname ontdekt van het Wilhelmus uit 1905. Het volkslied werd gespeeld door de Koninklijke Militaire Kapel en is een van de oudste nog bestaande opnames van het volkslied.

De opname werd bij toeval gevonden in een collectie oude wasrollen. De uitvoering uit 1905 werd geleid door Nicolaas Arie Bouwman, de grootvader van televisiepresentatrice Mies Bouwman. Vrijdag wordt de wasrol eenmalig afgespeeld. Daarna niet meer, om de fragiele wasrol te sparen. Het museum heeft de opname wel gedigitaliseerd en een tentoonstelling ingericht. Daar is de vroege Wilhelmus-opname vanaf komend weekend te horen.

Fijne dinsdag!

Bij Israëlische aanvallen in Gaza zijn gisteren zeker vijf Palestijnen gedood, melden Palestijnse autoriteiten. De slachtoffers vielen op meerdere plekken in het gebied, waaronder in Gaza-Stad, in het noorden en in Khan Younis, in het zuiden.

Sinds oktober vorig jaar geldt er een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, maar in de praktijk wordt het bestand dagelijks geschonden door Israël. Naar schatting zijn sinds oktober meer dan 750 Palestijnen gedood. Israël zegt dat het vier militairen heeft verloren.

De laatste tijd heeft Israël het aantal aanvallen in Gaza opgevoerd, ondanks de oorlog met Iran en de strijd tegen Hezbollah in Libanon. Dagelijks worden er aanvallen uitgevoerd door het Israëlische leger. Dat zegt Hamas-doelwitten te willen uitschakelen.

60 miljard nodig voor wederopbouw

Ondertussen hebben de Verenigde Naties samen met de Europese Unie berekend dat de wederopbouw van Gaza de komende tien jaar meer dan 60 miljard euro gaat kosten. Voor de eerste achttien maanden is al 22 miljard euro nodig om essentiële diensten te herstellen, kritieke infrastructuur te heropbouwen en de economie op gang te brengen.

Uit het onderzoek blijkt dat meer dan 371.000 woningen zijn verwoest, meer dan de helft van de ziekenhuizen buiten gebruik is en vrijwel alle scholen zijn vernield of zwaar beschadigd. De economie van Gaza kromp sinds de start van de oorlog met 84 procent.

De oorlog heeft de menselijke ontwikkeling in Gaza met 77 jaar teruggeworpen, aldus het rapport. Ongeveer 1,9 miljoen mensen zijn ontheemd, veelal meerdere keren, en meer dan 60 procent van de bevolking heeft zijn huis verloren.

Het rapport zegt niets over hoe de miljarden verzameld moeten worden. Ook is het de vraag hoe en wanneer de opbouw kan beginnen.

De nieuwste raket van ruimtebedrijf Blue Origin moet van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA voorlopig aan de grond blijven. Het bedrijf van Amazon-oprichter Jeff Bezos moet eerst verplicht van de toezichthouder onderzoeken waarom een lancering van een satelliet mislukte.

Het lukte Blue Origin niet om de satelliet met behulp van een raket in een baan om de aarde te krijgen. Volgens Dave Limp, de topman van het bedrijf, lukte dat niet door een gebrek aan "voldoende stuwkracht" in een van de motoren.

Op basis van de resultaten van het onderzoek zal de FAA bepalen of Blue Origin weer raketlanceringen mag uitvoeren. Het bedrijf was van plan om dit jaar twaalf lanceringen uit te voeren.

Blue Origin maakte eerder dit jaar bekend dat het ook duizenden satellieten de ruimte in wil sturen. Deze moeten onder meer toegang tot internet bieden in moeilijk bereikbare gebieden. Het programma is vergelijkbaar met Starlink van SpaceX. Het bedrijf van collega-techmiljardair Elon Musk domineert die markt.

In de Belgische kustplaats Bredene hebben alle buschauffeurs spontaan het werk stilgelegd nadat een van de buschauffeurs een kopstoot kreeg van een passagier.

De buschauffeur liep een gebroken neus en een hersenschudding op, zo meldt onder meer de VRT. Gelijk na het incident riep de vakbond op om alle bussen aan de kant te zetten. "We willen een signaal geven dat chauffeurs geen boksballen zijn en dat er regels zijn op de bus."

Tegen de VRT zegt de vakbond dat vanochtend alle bussen weer zullen rijden volgens schema. "De reizigers hoeven niet nog extra getroffen te worden door die persoon. Het signaal is voor ons het belangrijkste."

De busmaatschappij heeft inmiddels de camerabeelden van de bus doorgestuurd naar de politie. Die is een onderzoek gestart naar het incident.

De politie heeft gisteravond het gebied rond het gemeentehuis in Loosdrecht ontruimd. Dat gebeurde tijdens een demonstratie tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers in het Noord-Hollandse dorp.

Naar schatting waren er zo'n vijfhonderd mensen aanwezig bij de demonstratie. De gemeente spreekt van een vreedzame sfeer die langzaam grimmiger werd. Demonstranten gooiden onder meer met eieren en vuurwerk naar de politie.

Daarna werd het gebied ontruimd:

De politie heeft niemand aangehouden. Wel wordt nog onderzocht of er strafbare feiten zijn gepleegd.

Leeg gemeentehuis

De demonstranten zijn boos omdat het grotendeels leegstaande gemeentehuis voor zes maanden onderdak moet gaan bieden aan maximaal 110 asielzoekers. Het gemeentehuis staat leeg omdat de gemeente Wijdemeren, waar Loosdrecht onderdeel van is, eind dit jaar opgaat in de gemeente Hilversum.

Tim Cook stapt na deze zomer op als topman van techgigant Apple. Hij wordt opgevolgd door John Ternus, die nu nog actief is als leidinggevende bij de ontwikkelingsafdeling van het Amerikaanse concern.

De 65-jarige Cook staat inmiddels bijna vijftien jaar aan het hoofd van het bedrijf. Hij nam in 2011 het stokje over van oprichter Steve Jobs. "Het is de grootste eer van mijn leven geweest om de CEO van Apple te zijn", zegt Cook in een verklaring.

Cook wordt straks voorzitter van de raad van commissarissen. De komende tijd begeleidt hij Ternus "voor een soepele overgang". De 50-jarige Ternus werkt sinds 2001 bij het techbedrijf.

Onder Cook verviervoudigde de winst van Apple, aldus het bedrijf in de verklaring. De waarde van de techreus is bijna vertienvoudigd. Hij wordt geroemd als innovatieve leider. Er staat niet vermeld waarom Cook vertrekt.

Een koe die bij een slachthuis in de stad Groningen ontsnapte is meerdere keren door de politie beschoten en vervolgens de keel doorgesneden, meldt onder meer RTV Noord.

Het dier liep rond bij een industriegebied in de stad. Op beelden is te zien hoe een scherpschutter van de politie op afstand meerdere keren op het dier vuurt dat naast de ringweg staat. Het dier blijft na de eerste schoten bloedend staan, maar valt uiteindelijk toch om, hoewel het zich daarna nog steeds probeert op te richten.

Daarna schiet een agent met zijn dienstwapen het dier van dichtbij in het hoofd. Een andere persoon snijdt daarna de halsslagader van het dier door.

De beelden kunnen als schokkend ervaren worden. We hebben het moment dat het dier van dichtbij wordt beschoten en afgemaakt weggelaten:

Het dier ontsnapte toen het bij het slachthuis aankwam. Volgens de politie werden meerdere pogingen gedaan om het dier te vangen, maar "ontstond uiteindelijk een gevaarlijke situatie" omdat het dier richting de ringweg liep.

Het verkeer op de snelweg werd tijdelijk stilgelegd en de politie schoot op het dier. "Om er zeker van te zijn dat het dier niet onnodig zou lijden, is vervolgens de halsslagader doorgesneden", meldt de politie aan RTV Noord.

Een dierenarts vertelt aan Sikkom dat het om een 'noodslachting' ging. "Als ik er dan binnen een minuut bij ben kan ik de keel doorsnijden en kan het vlees nog verkocht worden."

In de VS heeft FBI-directeur Kash Patel tijdschrift The Atlantic aangeklaagd. Hij eist een schadevergoeding van 250 miljoen dollar vanwege een artikel waarin hij wordt beschuldigd van drankmisbruik en afwezigheid. Patel noemt de aantijgingen verzonnen.

De kop boven het vorige week vrijdag gepubliceerde artikel: "De FBI-directeur is missing in action", een term die wordt gebruikt voor vermiste militairen. Patel wordt omschreven als een paranoïde leidinggevende die regelmatig onbereikbaar zou zijn vanwege alcoholmisbruik.

'Kwaadaardig'

Auteur Sarah Fitzpatrick baseerde zich op gesprekken met ruim twintig anonieme (ex-)functionarissen. Ze interviewde medewerkers van de FBI, congresleden, voormalige adviseurs, horeca-medewerkers en personeel van opsporings- en inlichtingendiensten.

Patels advocaten noemen het stuk "kwaadaardig en lasterlijk". Er wordt gesteld dat hij te weinig tijd heeft gekregen om te reageren op de beschuldigingen. De FBI-directeur stelt dat de auteur hem zwart heeft gemaakt met "gefabriceerde" aantijgingen.

In het artikel stond als weerwoord van Patel: "Druk het maar af, alles is nep, ik zie je in de rechtbank - neem een chequeboek mee."

The Atlantic is niet van plan het stuk offline te halen. "We staan achter onze verslaggeving over Kash Patel", zegt een woordvoerder. De rechtszaak heeft volgens de hoofdredactie geen kans van slagen.

'In paniek over mogelijk ontslag'

Het artikel begint met een beschrijving van hoe Patel op 10 april in paniek zou zijn geraakt omdat het hem niet lukte in te loggen op het computernetwerk van de FBI. Volgens negen anonieme betrokkenen dacht Patel dat hij was buitengesloten. De directeur zou in "hectische" staat mensen hebben opgebeld om te vragen of hij ontslagen was. Later bleek volgens de auteur dat het ging om een technische fout.

Sinds het ontslag van minister van Justitie Pam Bondi begin deze maand, gaat de naam van Patel rond als de volgende die mogelijk zijn baan verliest. Trump zou naar verluidt zijn onvrede hebben geuit over Patels optreden tijdens de Olympische Spelen. Op videobeelden was te zien dat hij een fles bier achteroverslaat in de kleedkamers bij het Amerikaanse ijshockeyteam, dat goud had gewonnen.

Fitzpatrick beschrijft ook dat Patel geregeld te diep in het glaasje keek bij feestjes in Las Vegas: "vergaderingen moesten worden uitgesteld als gevolg van die nachten vol alcohol", schrijft ze op basis van zes getuigen.

'Geen journalistiek'

In het artikel noemde een woordvoerder van het Witte Huis het stuk een gerichte aanval. "Artikelen op basis van anonieme bronnen zijn geen journalistiek." De woordvoerder stelt dat Patel in 14 maanden meer heeft bereikt dan de vorige regering in vier jaar tijd.

Onder het kabinet-Trump II zijn talloze journalisten en mediabedrijven aangeklaagd. CBS, ABC News, CNN, The New York Times, The Wall Street Journal (WSJ): ook zij werden aangepakt op verdenking van smaad en vooringenomenheid. In sommige gevallen kwam het tot een schikking, zoals bij ABC en CBS. In andere gevallen, zoals bij de 10 miljard dollar die van WSJ werd geëist, is de zaak door een rechter afgewezen.

Een gewapende man heeft in het Mexicaanse tempelcomplex Teotihuacán het vuur geopend op bezoekers. Een vrouw werd gedood, dertien anderen raakten gewond. De man heeft zichzelf van het leven beroofd.

Volgens het Mexicaanse veiligheidskabinet, de overheidsinstantie die over onder meer de politie gaat, opende de man het vuur en maakte hij daarna een einde aan zijn leven. De vrouw die hij doodde is een 32-jarige Canadese.

Op beelden is te zien hoe de man bezoekers onder schot houdt en de politie ingrijpt:

Lokale aanklagers meldden op X dat de schutter Julio Cesar Jasso Ramirez heet en de Mexicaanse nationaliteit heeft. Verdere details werden niet gegeven.

Volgens lokale autoriteiten raakten zeven mensen gewond door kogels en anderen door een val. Zij zijn allen naar een nabijgelegen ziekenhuis vervoerd.

De gewonden die vielen, hebben een botbreuk en verstuikingen, melden lokale media. Onder de gewonden zijn drie Colombianen, van wie één een kind van 6 jaar, en mensen met de Amerikaanse, Russische en Braziliaanse nationaliteit.

Volgens een bericht op X van de Canadese minister van Buitenlandse Zaken raakte ook een tweede Canadees gewond bij de aanval.

Op de plek van de schietpartij werden een vuurwapen, een steekwapen en meerdere kogels gevonden.

Schoten

Het is nog onduidelijk wat zich precies heeft afgespeeld. Op beelden is te zien hoe de man die de helft van zijn gezicht met een doek heeft bedekt op de trappen van een van de piramides staat. Er is te horen hoe er schoten worden gelost.

De Mexicaanse president Sheinbaum heeft op X laten weten mee te leven met de slachtoffers en hun families en in contact te staan met de Canadese ambassade.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Het rattengif dat de afgelopen dagen in Oostenrijk, Tsjechië en Slowakije in potjes babyvoeding is gevonden, heeft te maken met een poging voedselproducent Hipp af te persen. Dat werd al vermoed, het bedrijf en de Duitse politie hebben het nu bevestigd.

In totaal werden in de drie landen vijf gemanipuleerde potjes ontdekt sinds zaterdag, nog voordat ze waren geconsumeerd. Het gif kan levensbedreigend zijn, waarschuwde een woordvoerder van Hipp gisteren.

Er loopt een onderzoek naar de dader of daders, meldt de Duitse politie in een verklaring. Het van oorsprong Duitse bedrijf heeft een grote productiefaciliteit in Beieren.

De Oostenrijkse krant Die Presse meldde eerder vandaag dat Hipp al op 27 maart een e-mail kreeg. Daarin gaven de vermeende afpersers het bedrijf tot 2 april de tijd om 2 miljoen euro te betalen, anders zouden twee potjes babyvoeding worden vergiftigd in drie bij naam genoemde supermarktfilialen in Tsjechië, Slowakije en Oostenrijk.

Volgens de krant werd het mailtje aanvankelijk over het hoofd gezien en pas op 16 april ontdekt, waarop de politie meteen actie ondernam.

Witte sticker met rode cirkel

Hipp zelf zegt dat de mail naar een algemeen mailadres was gestuurd, dat maar eens in de zoveel tijd wordt gecheckt. Na de ontdekking schakelde het concern meteen de politie in. "Dit betreft een criminele manipulatie in drie winkels waar wij geen invloed op hebben. Wij zijn niet op de hoogte van verdere gevallen van manipulatie", schrijft de producent.

Volgens de politie kan één vergiftigd potje nog ergens in Oostenrijk in omloop zijn. Supermarktketen Hipp probeert met een terugroepactie alle verkochte potjes babyvoeding in Oostenrijk terug te halen.

De Duitse politie maant mensen wel goed op te letten als ze de babyvoeding willen gebruiken. De vermoedelijke daders hadden een witte sticker met een rode cirkel op de bodem van de gemanipuleerde potten geplakt.

Plop

Gebruikers kunnen ook letten op "het zogenaamde "plop"-geluid bij het openen van de pot, schrijft de politie. "Als dit geluid ontbreekt, is de pot mogelijk beschadigd of gemanipuleerd." Ook de geur kan in dat geval afwijken.

Hipp liet eerder weten dat er geen reden is om aan te nemen dat het gif ook in andere Europese landen in potjes babyvoeding is terechtgekomen. Het bedrijf heeft ook een Nederlandse tak, maar verkoopt hier alleen babymelkpoeder.

Als je de komende jaren van plan bent een nieuwbouwhuis te kopen, is de kans groot dat die uit de fabriek komt. Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting zet in op het bouwen van deze prefab woningen als onderdeel van een reeks maatregelen voor meer woningen.

Deskundigen zijn overwegend positief over de aangekondigde maatregelen, maar vragen zich af of het echt zo snel gaat leiden tot meer ruimte op de woningmarkt.

De minister trekt voor de maatregelen bijna 300 miljoen euro uit. Zo moeten er snel meer woningen bij komen. De minister hoopt hiermee de ambitie van 100.000 woningen per jaar te halen.

'Niet één gouden oplossing'

"In deze eeuw is die ambitie van 100.000 woningen nog niet een keer gehaald, dus als je dat wel wil halen is het een kwestie van alle zeilen bijzetten", zegt Frank Wassenberg van kennisinstituut Platform31.

Wassenberg is positief dat de minister op meerdere manieren de woningcrisis wil aanpakken. Zo wil ze bijvoorbeeld een "flexibele pool" van ambtenaren en experts die gemeenten en provincies kunnen helpen met het plannen en realiseren van woningen. Ook wil de minister sommige vergunningen afschaffen. "Het is allemaal nodig en goed, want er is niet een gouden oplossing voor het woningtekort."

Daar sluit Maurice van Sante van ING Research zich bij aan. "Voor alles op de woningmarkt moet je tijd nemen en dat tekort ga je morgen niet oplossen. Maar je moet van alles proberen en ik denk dat deze maatregelen allemaal wel een beetje gaan helpen."

Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is blij dat de minister de woningnood wil aanpakken, met name als het gaat over de aanpak van de oneindige bezwaarprocedures.

Volgens Wassenberg zijn die woningen uit de fabriek nodig, omdat de bouwsector die hoge vraag aan woningen niet aan kan. "Je ziet in de bouwsector dat de druk heel hoog is. We hebben te weinig bouwvakkers, dus alles wat in een fabriek gebeurt, is mooi meegenomen."

Volgens Van Sante hebben veel bouwbedrijven daarom de afgelopen jaren ook flink ingezet op het kunnen produceren van woningen in de fabriek. Maar het is dan wel belangrijk dat die fabriek blijft draaien. "Als je een fabriek hebt wil je niet dat die leeg komt te staan wanneer je er geen opdrachten voor krijgt."

Dat herkent Marja Elsinga, hoogleraar Woonbeleid aan de TU Delft. Ze staat positief tegenover de mogelijkheden die fabrieksmatig bouwen biedt. "Ik zie heel veel mooie projecten op dit gebied en het is een efficiëntere en goedkopere manier van bouwen."

Stroperigheid

"Je zou zeggen dat het bouwen in een fabriek snel moet kunnen, maar het gaat niet eenvoudig", zegt Elsinga. "Gemeenten hebben vaak specifieke eisen voor omgevingsvergunningen wat lastig is voor fabrieksmatige woningbouwers. Bovendien duren procedures vaak lang."

"Gemeenten hebben vaak lokale eisen die afwijken van wat een fabriek produceert. Dat gaat soms over iets dikkere muren of hogere ramen", noemt Wassenberg. "Er zijn 342 gemeenten met 342 eigen eisen. Daar kun je als fabriek niet mee uit de voeten en daar moet je eigenlijk vanaf."

Dat er op dit moment dus nog weinig uit de fabrieken komt heeft er volgens Wassenberg mee te maken dat er in de voorfase nog veel vertraging is. "Door bijvoorbeeld klagende bewoners of netcongestie worden projecten maanden uitgesteld. Ik kan me voorstellen dat fabrieken willen dat dat beter geregeld wordt."

Eerder bleek dat fabrieken die huizen bouwen niet op volle kracht draaien. Startblock uit Emmeloord vroeg zelfs een paar jaar terug het faillissement aan.

Keurmerk

Om die voorfase te versnellen werkt de minister aan een wetswijzigingen waardoor vooraf gefabriceerde woningen een typegoedkeuring krijgen. Volgens Elsinga houdt dat in dat woningtypen een bepaald keurmerk krijgen dat garandeert dat het type woning, inclusief varianten daarop, van goede kwaliteit is. Ze denkt daarom ook dat het kan helpen om gemeenten meer vertrouwen te geven.

Daar sluit Van Sante zich bij aan. "Als een bepaald type huis een goedkeuringsstempel krijgt kan dat helpen om zowel het vergunningstraject als het bouwen te versnellen."

Na de zomer volgt een actieplan waarin minister Boekholt de maatregelen verder uitwerkt.

De Amerikaanse artiest D4vd is aangeklaagd voor de moord op een tienermeisje. Dat maakt het Amerikaanse Openbaar Ministerie vandaag bekend.

Het stoffelijk overschot van de 14-jarige Celeste Rivas Hernandez werd in september gevonden in de kofferbak van een Tesla die op naam stond van de artiest. De zanger werd afgelopen vrijdag gearresteerd in Los Angeles en zit sindsdien vast. Rivas Hernandez was sinds april 2024 vermist.

Het lichaam van Rivas Hernandez werd in stukken gesneden in een lijkzak gevonden in het voertuig, dat op 8 september was weggesleept uit een chique buurt in Los Angeles. Haar familie had haar als vermist opgegeven.

Pas sinds zijn arrestatie van afgelopen vrijdag wordt D4vd (echte naam: David Burke) door het Openbaar Ministerie officieel verdachte genoemd. Dat komt mogelijk omdat volgens de politie meerdere mensen gebruikmaakten van het voertuig en daarom uitgebreider onderzoek nodig was.

'Ontuchtige handelingen'

De zanger wordt naast moord ook beschuldigd van ontuchtige handelingen met een minderjarige en het verminken van een lichaam. De moordaanklacht bevat ook verzwarende omstandigheden: het plegen van een misdrijf voor financieel gewin en het vermoorden van een getuige in een onderzoek.

Het is nog onbekend welke straf het Openbaar Ministerie eist tegen de artiest, maar op papier zou de doodstraf geëist kunnen worden. Dat hij die opgelegd zal krijgen is uiterst onwaarschijnlijk: sinds 2006 is de straf niet meer uitgevoerd in Californië.

TikTok

De 21-jarige D4vd was een rijzende ster in de Amerikaanse muziekwereld. Met zijn mix van pop, rock en R&B was hij in eerste instantie populair op TikTok, waar hij miljoenen volgers heeft. Zijn debuutalbum bereikte een hoge positie in de Amerikaanse hitlijsten en een van zijn grootste hits Romantic Homocide heeft inmiddels ruim 1,86 miljard streams op Spotify.

De zanger zou vorig jaar onder meer optreden op de Amsterdamse poppodia Paradiso en de Melkweg. Die gingen vorig jaar niet door vanwege wat zijn management "onvoorziene omstandigheden" noemde.

De Britse zoöloog Desmond Morris is op 98-jarige leeftijd overleden. Als presentator en schrijver liet hij jarenlang het grote publiek nadenken over de plek van de mens in het dierenrijk, met name door zijn bestseller De Naakte Aap uit 1967.

In dat boek keek Morris met de blik van een bioloog naar de mensheid. Hij betoogde dat er net als bij dieren biologische drijfveren schuilgingen achter menselijk gedrag. Een praatje maken over het weer of de uitslag van een voetbalwedstrijd bespreken was voor hem niet wezenlijk anders dan het vlooien van apen. De titel van het werk verwees naar het feit dat de mens als enige van alle tientallen aapachtigen geen vacht heeft.

Hoewel dergelijke theorieën onder wetenschappers gemeengoed waren, leidde de publicatie van het boek destijds tot discussies in de media wereldwijd of Morris hiermee de mens niet van zijn eeuwenoude voetstuk stootte. Zo werd hij zelf tijdens een interview ineens verrast door een rij geestelijken die van hem wilden weten of hij wel in een menselijke ziel geloofde.

Apenkunst

Morris was als kind al groot dierenliefhebber geweest. Tijdens zijn jeugd op het platteland verzamelde hij een kleine dierentuin aan huisdieren, waaronder kraaien, hagedissen, katten, honden, schildpadden, vissen, konijnen en twee vossen. Geen wonder dat hij Zoölogie ging studeren aan de universiteit van Oxford.

Afgestudeerd kwam hij in de jaren 50 te werken in de dierentuin van Londen. Rond die tijd begon hij ook met een televisieprogramma waarin het dierlijk gedrag centraal stond. Met Zoo Time introduceerde hij de wonderen van het dierenrijk aan een generatie Britse kinderen.

Als gedreven abstract schilder stond hij in die tijd ook aan de wieg van een bijzondere tentoonstelling, waarin tekeningen door apen, een zuigeling en een kleuter naast elkaar te zien waren in een zoektocht naar overeenkomsten en verschillen. De dierlijke kunstwerken bleken een gat in de markt: onder de afnemers was onder andere Pablo Picasso. Ook een gorilla uit Blijdorp droeg enkele werken bij aan het onderzoek.

Volgens zijn zoon Jason bleef Morris tot aan zijn dood schrijven en schilderen. Hij roemt hem als "een groots man en een nog groter vader en opa".

Consumenten wordt streng afgeraden om vier soorten libidoverhogende middelen te kopen of gebruiken. Het gaat om LibiForMe, Mr Stiff, Night Longer Mixed Herbal Blend en Ayibogan Natural. Er zitten gevaarlijke stoffen in, zo blijkt uit laboratoriumonderzoek.

De waarschuwing komt van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In de erectiemiddelen zijn sildenafil, tadalafil en morphardenafil gevonden. "Deze stoffen brengen ernstige gezondheidsrisico's met zich mee."

'Veilige manier'

Geneesmiddelen met sildenafil, tadalafil zijn in Nederland alleen toegestaan als ze door een arts zijn voorgeschreven. Bij de vier lustopwekkende producten staan deze stoffen echter niet op het etiket vermeld.

De middelen worden verkocht als "veilige manier" om het seksleven te verbeteren. Ze worden aangeboden via sociale media en op websites. De NVWA zegt dat het toezicht moeilijk is, omdat de producten vaak vanuit het buitenland online worden verkocht.

Hoofdpijn en lage bloeddruk

De in het lab aangetroffen stofjes kunnen leiden tot hevige bijwerkingen. Denk aan een versnelde hartslag, hoofdpijn, spierpijn, maagklachten en wazig zicht. De stoffen kunnen in combinatie met geneesmiddelen voor hartpatiënten leiden tot een gevaarlijk lage bloeddruk.

De libidoverhogende middelen zijn op een zwarte lijst van voedingssupplementen gezet. Vorige maand trok de toezichthouder al aan de bel over een ander erectiemiddel. In lustopwekkende honingproducten bleken illegale stoffen toegevoegd.

Het steunpakket waarmee het kabinet reageert op de gestegen brandstofprijzen, leidt tot gemengde reacties. Het zit vol met gerichte maatregelen voor ondernemers, maar dit is niet zonder concessies voor sommigen.

Zo zegt ondernemersorganisatie MKB-Nederland dat er goede punten in de plannen staan, maar heeft het wel moeite met hoe deze worden betaald. Structurele regelingen voor kleine en startende bedrijven worden geschrapt voor tijdelijke maatregelen.

Ook Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) is kritisch op het kabinet. "Natuurlijk is het goed dat er wordt gezocht naar oplossingen om burgers en sectoren te helpen, maar de rekening wordt nu structureel neergelegd bij startende en zelfstandige ondernemers", zegt VZN-voorzitter Connie Maathuis. Zij vindt het economisch onverstandig en op termijn zelfs schadelijk.

Een halvering van de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens, vaak voor kleine ondernemers met een bestelbus, is een van deze maatregelen. "Het is fijn," zegt Karin van Elten, eigenaar van glazenwasserij, "maar als ik een beetje terugreken bespaar ik daarmee vierhonderd euro in de maand, terwijl ik door de hogere brandstofprijzen nu vierduizend euro extra kwijt ben".

Voor haar glazenwasserij rijden er dagelijks tien busjes, op grijs kenteken, naar verschillende locaties in Nederland. De hoge brandstofprijzen zijn een doorn in het oog. "Het is echt aftellen de laatste dagen. We kijken van het ene loon naar het volgende loon toe en kijken of we rond kunnen blijven komen", zegt Van Elten.

De brandstofrekening voor haar werkbusjes is flink gestegen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten. Ze ziet graag dat de brandstofaccijnzen worden verlaagd. "Het is gewoon belachelijk dat we hier zoveel meer betalen aan brandstof dan in België en Duitsland."

Niet voor iedereen

Het is een bewuste keuze van het kabinet om de accijns aan de pomp niet te verlagen. Die maatregel is duur voor de staatskas. Bovendien helpt het ook groepen die het geld wel kunnen missen. Het CPB concludeerde afgelopen week dat gerichte steun effectiever is. Daaraan geeft het kabinet gehoor.

Bijvoorbeeld met een extra potje voor mensen die moeilijk de energierekening kunnen betalen. En subsidies voor huurders en woningeigenaren om hun huis te verduurzamen.

"Het kabinet kiest ervoor om de kwetsbaarste huishoudens te helpen", zegt Aggie van Huisseling, econoom bij ABN Amro. "En ze proberen het mogelijk te maken voor mensen en bedrijven om te investeren in verduurzaming, om weerbaarder te worden tegen dit soort schokken in de toekomst."

Duurdere drank

Het steunpakket kost bijna een miljard euro. Het geld wordt opgehaald door te draaien aan knoppen elders in de rijksbegroting. Zo verdwijnt de startersaftrek voor beginnende ondernemers en gaat de accijns op alcohol omhoog.

Dat is een politieke keuze, constateert Van Huisseling. "Je kunt twee dingen doen: de staatsschuld laten oplopen en dat overhevelen naar toekomstige generaties. Of de samenleving de lasten laten opvangen. Het kabinet kiest voor de tweede optie."

Ondernemers zullen dus ook moeten inleveren. De startersaftrek wordt in de plannen vanaf 2027 afgeschaft en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) wordt 'versoberd'. Dat levert de overheid bij elkaar structureel tweehonderd miljoen euro per jaar op.

De startersaftrek geldt voor ondernemers die in de eerste vijf jaar een extra korting kunnen krijgen op hun inkomstenbelasting. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek helpt ondernemers om nieuwe machines of bedrijfsauto's aan te schaffen.

Signaal

Deze maatregelen zijn weliswaar in 2023 eerder negatief geëvalueerd door het ministerie van Financiën en zouden al worden afgebouwd, zegt belastingadviseur Cor Overduin. Toch geeft het huidige kabinet hier wel een signaal mee af. "Je zegt in feite tegen ondernemers: als je wil investeren in nieuwe apparatuur dan zoek je dat zelf maar uit."

Een bakker die een nieuwe oven wil aanschaffen kan met de regeling snel duizenden euro's goedkoper uit zijn. Zijn verwachting is dat ondernemers die al nadenken over dit soort investeringen, dat nu sneller zullen doen.

Overduin zegt wel dat een beetje ondernemer zich niet laat sturen door de overheid. "We moeten ook begrijpen dat de overheid niet alles op kan lossen voor ons, daar zou ook meer begrip voor mogen zijn."

Het kabinet debatteert woensdag over de plannen met de Tweede Kamer, er is naar verwachting een meerderheid voor.

De Britse premier Starmer geeft toe het Lagerhuis verkeerd te hebben geïnformeerd over de screening van Peter Mandelson voordat hij ambassadeur in de VS werd. Maar dat was volgens hem omdat hij zelf niet goed was ingelicht, zei hij in een debat in het Lagerhuis waar hij uitleg moest geven over nieuwe onthullingen in de affaire.

De oppositie vindt de uitleg onaanvaardbaar en eist het aftreden van de premier. Starmer wil daar niets van weten, en hij kan tot nu toe rekenen op de steun van de meerderheid van het Lagerhuis.

De affaire-Mandelson houdt de gemoederen in het VK al maanden bezig. De Britse ambassadeur in de VS werd vorig jaar ontslagen na onthullingen over zijn nauwe banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein. De affaire raakt ook Starmer, die Mandelson voordroeg als ambassadeur.

Vorige week bleek dat Mandelson na die voordracht een screening niet was doorgekomen, maar toch naar de VS werd gestuurd. The Guardian schreef dat het ministerie van Buitenlandse Zaken het advies van de veiligheidsdiensten bewust negeerde omdat de benoeming al was aangekondigd.

Starmer houdt vol dat hij niet was ingelicht over de onwelgevallige uitkomst van het antecedentenonderzoek. Dat het advies van de veiligheidsdiensten is genegeerd is volledig de verantwoordelijkheid van het ministerie van Buitenlandse Zaken, is het standpunt van de regering. Een hoge ambtenaar van dat ministerie, Olly Robbins, moest daarom opstappen. Robbins krijgt morgen de kans om zijn kant van het verhaal te delen met een parlementscommissie.

Verbijsterd en furieus

Volgens Starmer is het feit dat Mandelson de screening niet doorkwam niet gedeeld met hem of enige andere minister in de regering. Hij noemde dat verbijsterend en zei er furieus over te zijn. Volgens hem was het een bewuste keuze hem daarover niet te informeren. "Ik denk dat sommige parlementsleden dat ongelooflijk vinden, en ik zeg dat ze gelijk hebben: het tart de verbeelding." Hij zei dat hij Mandelson nooit zou hebben benoemd als hij had geweten van de mislukte screening.

De oppositie nam daar geen genoegen mee. Leider Kemi Badenoch van de Conservatieven wilde onder meer weten waarom de aankondiging van Mandelsons benoeming als ambassadeur al was gedaan voordat het screeningproces volledig was afgerond.

Volgens Starmer was het eind 2024 nog gebruikelijk om een screening zoals die van Mandelson pas na de aankondiging te doen, maar wel voordat die persoon een contract tekende. "Ik heb dat proces nu veranderd."

Badenoch stelde dat voor Starmer geen andere regels mogen gelden dan voor andere bewindslieden die het parlement hebben misleid en moesten opstappen. Volgens haar koos Starmer er in plaats daarvan voor zijn medewerkers onder de bus te gooien. Ook nam ze het hem kwalijk dat hij nooit naar de uitkomst van de screening heeft gevraagd. "Het lijkt erop dat hij nooit vragen heeft gesteld. Waarom niet? Omdat hij het niet wilde weten."

Catastrofale inschattingsfout

Ook andere partijen riepen op tot Starmers vertrek. Ed Davey, leider van de Liberal Democrats, zei dat Starmer wist dat hij "een enorm risico" nam met de benoeming van Mandelson. "Een catastrofale inschattingsfout. En nu het in zijn gezicht is ontploft, is het enige fatsoenlijke wat hij kan doen, zijn verantwoordelijkheid nemen."

Ook vanuit zijn eigen Labour-partij kwam kritiek. Parlementslid Dianne Abbott wees de premier erop dat het er niet alleen om gaat of de regels zijn gevolgd. "Mensen op straat geven niets om procedures, ze willen transparantie."

Het is niet voor het eerst dat Starmer onder vuur ligt vanuit zijn eigen partij. De Mandelson-affaire kostte Starmer in februari al bijna de kop. Hij wist een politieke crisis toen ternauwernood af te wenden. Verschillende Labour-politici riepen de premier toen al op om af te treden.

Arjen van der Horst, correspondent Verenigd Koninkrijk:

"Het zal niet verbazen dat de oppositie het aftreden van Keir Starmer eist. Maar de oppositiepartijen kunnen hoog of laag springen, ze kunnen onmogelijk de premier tot aftreden dwingen. Labour heeft een zeer ruime meerderheid in het Lagerhuis en kan simpelweg elke motie van wantrouwen wegstemmen.

Starmer kan eigenlijk alleen ten val gebracht worden als er een opstand komt in zijn eigen Labour-fractie. Het rommelt al maanden binnen Labour en er is groeiende onvrede over zijn leiderschap. Het had niet veel gescheeld of de premier was in februari al gestruikeld over het Mandelson-schandaal. Hoewel tal van Labour-parlementariërs tijdens het debat hun kritiek niet onder stoelen of banken staken, heeft het grootste deel van de Labour-fractie een afwachtende houding aangenomen.

Daarmee is Starmers positie voorlopig veiliggesteld. Dat kan echter binnen een paar weken weer veranderen als op 7 mei in het hele Verenigd Koninkrijk regionale verkiezing plaatsvinden. Alle peilingen wijzen op een electoraal bloedbad voor Labour. Met een dramatische nederlaag zou de sluimerende onvrede binnen de partij weer aan de oppervlakte kunnen komen."