NOS Nieuws - Algemeen

China heeft nieuwe regels ingevoerd om "onjuiste beslissingen" van het buitenland tegen te gaan. Die regels verbieden individuen en organisaties om mee te werken aan maatregelen die Chinese belangen schaden, ook als de maatregel uit een ander land komt.

Wie dat toch doet, kan worden bestraft. De straffen lopen uiteen van boetes en het bevriezen van investeringen tot het beperken van de toegang tot China.

Experts zien deze nieuwe maatregelen als een verdere afbrokkeling van de macht van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Waar landen bij conflicten voorheen bij de WTO te rade gingen voor een oplossing, ontwikkelen ze nu steeds vaker hun eigen instrumenten. Het gevolg is dat bedrijven steeds vaker zullen moeten kiezen aan wiens wet ze zich willen houden.

De nieuwe Chinese maatregel past in een bredere ontwikkeling om de eigen belangen te beschermen tegen beperkende maatregelen. Zo'n vijf jaar geleden stelde China al de anti-buitenlandse sanctiewet in, bedoeld om het land te beschermen tegen strafmaatregelen die direct tegen China zijn gericht. Met deze regels gaat Peking nog een stapje verder.

Belangrijke handelspartners

"Met de nieuwe maatregelen kunnen bedrijven die meewerken aan sancties die niet direct tegen China gericht zijn, maar toch schade berokkenen, ook bestraft worden", stelt Guangyu Qiao-Franco, expert op het gebied van exportcontroles verbonden aan de Radboud Universiteit.

Denk hierbij aan de Amerikaanse ban die erop is gericht om geavanceerde chips uit Chinese handen te houden. Die heeft ertoe geleid dat de Nederlandse chipmachinegigant ASML sinds een paar jaar z'n meest geavanceerde producten niet meer aan China verkoopt. Indirect werkt het Nederlandse bedrijf mee aan een Amerikaanse maatregel die China's belangen schaadt, legt Qiao-Franco uit. En met de nieuwe wet kan dus ook een bedrijf als ASML worden bestraft.

Hetzelfde geldt voor sancties die zijn opgelegd aan belangrijke handelspartners van China, zoals Iran of Noord-Korea. Sancties tegen die landen raken indirect ook China's belang. Met de nieuwe wet heeft Peking ook in die situatie een stok om mee te slaan. Toch wordt de wet vooral als een defensieve maatregel gepresenteerd.

Onduidelijkheid

"De wet is een reactie op de almaar toenemende inspanningen van het Westen om China uit de wereldwijde toeleveringsketens te weren", aldus Qiao-Franco. Volgens haar probeert China dat te voorkomen, maar dan wel met eigen rechtsinstrumenten in plaats van de WTO met een oplossing te laten komen.

China is inderdaad niet het enige land dat wetten heeft om bedrijven te beschermen tegen buitenlandse maatregelen. Zo heeft de Europese Unie het zogenoemde EU-blockingstatuut: Europese bedrijven kunnen daardoor buitenlandse wetten negeren die EU-rechten ingrijpend beïnvloeden.

Er zijn overeenkomsten, maar ook verschillen, stelt voorzitter Jens Eskelund van de Europese Kamer van Koophandel in China: "De reikwijdte en de bevoegdheid van de Chinese wet om bedrijven en individuen te straffen veel verder."

Volgens hem zal de onduidelijkheid over wat nu volgens de Chinese wet strafbaar is het nog moeilijker maken voor Europese bedrijven om zaken te doen in China. De wet is per direct ingegaan; hoe die in de praktijk zal worden gebracht, zal nog moeten blijken.

Voor de tweede keer binnen een week tijd is er een explosief afgegaan bij het gebouw van de Turkse stichting Tefekkur in Badhoevedorp. Net als bij de explosie van afgelopen dinsdag sneuvelde een aantal ruiten. In beide gevallen raakte niemand gewond.

Over de explosie van vannacht is nog weinig bekend. Politie en brandweer kregen net na 03.00 uur de eerste meldingen over een explosie bij de gevel van het pand, schrijft NH Nieuws. De politie trof een plastic fles aan, waar mogelijk een explosieve vloeistof in zat.

Van de explosie van dinsdag, rond 06.00 uur, zijn camerabeelden. Daarop is te zien dat twee mannen van rond de 20 op een scooter aankomen, een explosief aansteken en weer weggaan.

Omstreden eigenaar

De politie zei na de explosie van dinsdag dat die mogelijk iets te maken heeft met de omstreden geloofsleider Mübarek el-Hüseyni. Toen hij vorig jaar oktober een bezoek bracht aan Badhoevedorp werd fel tegen hem gedemonstreerd.

De demonstranten beschuldigden El-Hüseyni ervan dat hij, samen met een paar broers, honderden panden van de Menzil-moslimgemeenschap op zijn naam heeft gezet. Dat is tegen het zere been omdat de gelovigen de gebouwen, zoals dat in Badhoevedorp, grotendeels zelf financieren en onderhouden.

De Menzil-gemeenschap in Nederland bestaat uit zo'n 2500 gelovigen. Als El-Hüseyni de panden inderdaad op zijn naam heeft gezet, staat zijn handelswijze haaks op de geloofsovertuiging van de moslims, vertelde een van de demonstranten in Badhoevedorp.

"Ons geloof is geen bedrijf", aldus de demonstrant. We hebben onze tijd, ons geld en onze gebeden in deze gebouwen gestoken, dan zouden ze ook van ons allemaal moeten zijn."

Broeders en zusters

"Er zijn huismoeders die er hun sieraden voor verkopen", aldus een andere demonstrant. "Een tegelzetter die hier nu ook is, heeft gratis en voor niks duizend vierkante meter aan tegels gelegd. Dat doen we alleen maar om elkaar te helpen, om elkaar zo'n plek te gunnen om samen te kunnen komen."

Toen NH Nieuws hem daarom vroeg, wilde Mübarek el-Hüseyni niet reageren op de beschuldigingen van de demonstranten. Wel gaf hij aan dat het hem "pijn deed nu lijnrecht tegenover zoveel broeders en zusters te staan".

De Amsterdamse politie heeft een 46-jarige man opgepakt. Hij is de partner van een vrouw die gisteravond dood werd gevonden in een woning aan de Madurastraat in Amsterdam.

De verdachte zit vast in beperkingen, meldt stadsomroep AT5. Dat betekent dat hij met niemand contact mag hebben behalve met zijn advocaat.

De politie bevestigt de aanhouding, maar wil omdat de verdachte in beperkingen zit verder niets zeggen over de zaak.

De politie trof het lichaam van de vrouw rond 20.00 uur gisteravond aan in de woning. Volgens nog onbevestigde berichten werd de man daar niet veel later aangehouden.

Op de Schelde bij Antwerpen is vannacht een Nederlands vrachtschip gezonken. De twee opvarenden zijn door de brandweer uit het water gered, zegt een brandweerwoordvoerder. Ze zijn ter controle naar het ziekenhuis gebracht.

De brandweer vermoedt dat het schip, dat zand vervoerde, op een meerpaal is gevaren en daarna water maakte. Bij het zinken van het schip is er diesel in de rivier terechtgekomen. Om die vervuiling te kunnen indammen, is het scheepvaartverkeer op de plek waar het schip zonk stilgelegd. Het opruimen van de brandstof duurt de hele dag.

Het bergen van het schip zelf kan nog dagen duren. De Antwerpse haven heeft geen last van het gezonken schip, omdat het niet in de haven zelf ligt, zegt een woordvoerder.

Tweede olielek

Het is het tweede olielek in Antwerpen in ruim een week. In de nacht van vrijdag 10 april kwam er stookolie in het water terecht bij het tanken van een containerschip. Die olie belandde begin deze week op stranden en in natuurgebieden in Zeeland. Staatsbosbeheer maakte zich daar grote zorgen over. De Antwerpse brandweerwoordvoerder benadrukt dat het olielek dit keer een stuk kleiner is.

Gerard Joling is tijdens een optreden op de vuist gegaan met iemand die een biertje naar hem had gegooid. Op beelden is te zien dat Joling de biergooier op het podium vraagt, waarna de twee elkaar te lijf gaan.

De volkszanger trad gisteravond op tijdens een feestweekend in Boerhaar, een dorp in Overijssel. Nadat Joling bier over zich heen heeft gekregen, vraagt hij de dader het podium op te komen.

"Wat is de reden dat je dat doet?", vraagt de zanger. Als de jongen zegt dat hij het bier niet lekker vindt, reageert Joling: "Weet je hoe dat voelt?" en gooit een biertje terug, onder luid applaus van het publiek.

De jongen geeft Joling vervolgens een zet. Er volgen een aantal klappen over en weer en Joling trekt de jongen op de grond. De beveiliging grijpt in en haalt de jongen van het podium, terwijl Joling nog een klap en een trap uitdeelt.

Beelden van de schermutseling gaan rond op X:

Artiesten krijgen vaker te maken met bezoekers die bier naar hen gooien. Zanger Mart Hoogkamer brak zijn optredens meerdere keren af na een bierdouche. Ook rappers Lil' Kleine en Ronnie Flex werden al vaker bekogeld met bier.

Bij een steekincident afgelopen nacht in het Friese dorp Noardburgum is een man gewond geraakt. De politie pakte acht mensen op en probeert nu te achterhalen wat er precies is gebeurd.

De melding van het steekincident kwam om 01.45 uur binnen, meldt Omrop Fryslân. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht. Volgens de politie is hij niet in levensgevaar.

Aan het steekincident ging een vechtpartij vooraf, zegt een politiewoordvoerster. Het slachtoffer liep daarbij meerdere steek- en snijwonden op in zijn zij en zijn armen.

Supermarkt

Het incident vond plaats vlak bij de supermarkt aan de Rijksstraatweg in Noardburgum. Op basis van het onderzoek daar deed de politie even later een inval in een aantal woningen verderop in het dorp. Daarbij zijn de acht verdachten aangehouden.

Over de toedracht van de vechtpartij is nog niet veel bekend. "We zijn de verdachten nu aan het horen en hopen er meer duidelijkheid over te krijgen" aldus de woordvoerster.

Netbeheerder Tennet sluit verschillende nieuw te bouwen datacenters voorlopig niet aan op het elektriciteitsnet, omdat het anders overbelast dreigt te raken. Tennet beloofde de bedrijven eerder wel een aansluiting, maar komt daar van terug.

Daardoor dreigt de netbeheerder nu zelf in de problemen te komen. Een Australisch datacenterbedrijf eist bij de rechter dat Tennet zo snel mogelijk toch verder gaat met aansluiten. Doet de netbeheerder dat niet, dan wil het bedrijf vanaf 1 juni iedere dag 500.000 euro van Tennet.

Dit kan een kostbare zaak worden voor Tennet en daarmee indirect voor Nederland. De netbeheerder is eigendom van de staat en wordt grotendeels gefinancierd via de netbeheerderskosten die iedereen bij z'n elektriciteitsrekening betaalt.

Groot aantal datacenters

De zaak draait om het hoogspanningsstation in Vijfhuizen, onder de rook van Schiphol. Dat wordt de komende jaren flink uitgebreid, maar tegelijk hebben zich bij Tennet zo veel bedrijven aangemeld voor een stroomaansluiting dat de vraag groter is dan Tennet kan leveren. Veel van die aanvragen komen van datacenters.

Voordat het stroomnet in de regio vol zat, zegde Tennet die datacenters toe om stroom te leveren. Afgelopen januari kwam de netbeheerder terug van die afspraak. Een "handvol" bedrijven kreeg een brief waarin staat dat hun aanvraag wordt "gepauzeerd" en dat ze pas in 2035 op het net worden aangesloten. Dat is veelal jaren later dan gepland.

Het Australische Goodman pikt dat niet. Het stelt dat het op basis van de afspraken met Tennet al investeringen heeft gedaan. Zo kocht Goodman onder meer vlak bij Schiphol een stuk grond voor 15 miljoen euro en betaalde het Tennet circa een half miljoen om werkzaamheden voor de stroomaansluiting voor te bereiden.

De ontwikkelaar wil nu dat Tennet volgens afspraak een aansluiting van 70 megawatt levert, goed voor 70.000 huishoudens. Dat is bijna 5 procent van het vermogen dat het toch al overvraagde onderstation kan leveren. Goodman wil bij de opening van het datacenter eind 2029 gegarandeerd stroom hebben.

Gevolgen voor investeringsklimaat

Het overvolle stroomnet in de regio raakt niet alleen bedrijven. Voor twee nieuwe schoolgebouwen in de gemeente Haarlemmermeer was ook geen plek op het stroomnet. Zij kregen een gasaansluiting. Ook is het ongewis of de nieuwbouw van het gemeentehuis een aansluiting kan krijgen en in hoeverre inwoners kunnen verduurzamen.

Reactie Tennet

Tennet wilde niet voor een camera reageren, maar stuurde wel een schriftelijke reactie.

Tennet heeft de afweging gemaakt tussen doorgaan met aansluittrajecten en de netveiligheid. Zouden we deze partijen nu wel aansluiten, dan zou dit leiden tot forse overschrijdingen van de aanwezige transportcapaciteit op het hoogspanningsnet. Die overschrijdingen brengen reële risico's met zich mee. In het uiterste geval kan dat leiden tot stroomuitval, met gevolgen voor de vitale infrastructuur, bedrijven en huishoudens. Zodra er ruimte ontstaat op het net, worden deze klanten aangesloten. Tennet begrijpt dat partijen duidelijkheid willen over hun aansluiting en zo snel mogelijk aangesloten willen worden op het hoogspanningsnet. Daar doen wij ons uiterste best voor.

De opvallende rechtszaak illustreert hoe hoog de nood is. "Het loopt Tennet volledig over de schoenen", zegt energie-expert Remco de Boer. Hij vraagt zich af of de netbeheerder er nog wel in slaagt om goede prognoses te maken van de ruimte die er nog is op het net.

Hij vreest dat de zaak gevolgen kan hebben voor het investeringsklimaat. Het is voor bedrijven lastig plannen te maken en investeringen te doen als een stroomaansluiting intussen onzeker blijft: "Zou Tennet in het gelijk worden gesteld, dan heb je als bedrijf vanaf nu geen enkele zekerheid meer. Nul."

Steeds meer rechtszaken

Van oudsher waren er vrijwel geen rechtszaken om een aansluiting te krijgen op het stroomnet. "Maar de afgelopen drie, vier jaar heeft dat een enorme vlucht genomen", zegt Floris Pels Rijcken, advocaat bij Poelmann van den Broek.

Ruimte op het stroomnet was altijd vanzelfsprekend, maar de overheid stimuleert al jaren dat bedrijven en burgers elektrificeren. Bedrijven willen nu uitbreiden of verduurzamen en er wordt gewerkt aan nieuwe woonwijken.

Aansluiting op hoogspanningsnet

Tot dusver werden rechtszaken om een stroomaansluiting vooral gevoerd tegen regionale netbeheerders en niet tegen de landelijke beheerder Tennet. "Het gaat niet zo vaak om een aansluiting op het hoogspanningsnet", zegt Pels Rijcken. Daardoor staat er meer op het spel. Het gaat om zwaardere verbindingen en waarschijnlijk grotere investeringen.

Vakgenoten schetsen eenzelfde beeld. "Het aantal rechtszaken tegen netbeheerders neemt merkbaar toe", zegt Jelle Cosijnse, advocaat bij Nysingh. "In zoverre is dit geen uitzonderlijke zaak, maar het is wel uitzonderlijk dat dit zo'n groot project is."

Woensdag doet de kortgedingrechter in Arnhem uitspraak. De juristen zijn terughoudend met het inschatten van wie er gaat winnen, omdat niet alle relevante documenten openbaar zijn. Duidelijk is dat Tennet diverse toezeggingen heeft gedaan, maar in eerdere rechtszaken bleek vaak dat netbeheerders juridisch sterk staan. Cosijnse: "Doorgaans trekt de netbeheerder in dit soort zaken aan het langste eind."

Het overleg over een nieuwe cao voor rijksambtenaren wordt hervat. FNV, CNV, AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid gaan in op een uitnodiging van minister Heerma van Binnenlandse Zaken om te komen praten. Nieuwe stakingen zijn daarmee voorlopig van de baan.

De afgelopen maanden legden rijksambtenaren meermaals het werk neer. Afgelopen dinsdag nog staakten meer dan 6000 rijksambtenaren, waardoor onder meer in de Tweede Kamer debatten werden afgelast. Bij eerdere stakingen waren er langere wachttijden bij bijvoorbeeld uitvoeringsinstantie DUO en de Belastingdienst.

Tot nu toe was de lijn van het kabinet dat een loonsverhoging er niet inzit voor rijksambtenaren. Die zijn ontevreden over deze zogenoemde 'nullijn', waardoor ze er dit jaar geen geld bij krijgen. De bezuinigingsmaatregel is nog ingevoerd door het kabinet-Schoof.

Volgens de vakbonden gaan alle 160.000 medewerkers van het Rijk er daardoor in koopkracht op achteruit. Vooral mensen die werken bij uitvoeringsinstanties zouden hard worden geraakt. Die instanties kampen al jaren met een hoge werkdruk en personeelstekorten.

'Loonbod verwacht'

De bonden verwachten dat minister Heerma nu toch met een loonbod komt. "Deze doorbraak is het directe resultaat van maandenlange acties door rijksambtenaren in het hele land", schrijven de bonden in een persbericht. "Nu is het zaak om snel te komen tot een fatsoenlijke cao."

De vakbonden zeggen trots te zijn op alle medewerkers die actie hebben gevoerd, met name op medewerkers van de Rijksschoonmaakorganisatie en ondersteuning van de Tweede Kamer. "Hun acties waren zichtbaar, voelbaar en hebben onmiskenbaar indruk gemaakt op de politiek."

Het gesprek met minister Heerma staat gepland op 29 april, meldt de FNV. Een paar dagen eerder, in de ministerraad op 24 april, moet blijken of de nullijn van tafel kan. Als het kabinet erbij blijft dat er geen loonsverhoging komt, gaan de bonden de rijksambtenaren oproepen om op 1 mei opnieuw te staken.

In de Duitse stad Völklingen is vannacht een man om het leven gekomen bij een explosie. Vier anderen raakten zwaargewond, van wie er twee in levensgevaar zijn.

De vijf mannen werden kort na middernacht gevonden in een voetgangerstunneltje in het centrum van de stad, vlak bij Saarbrücken. Vier van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht, voor de vijfde kwam alle hulp te laat. Hij overleed ter plaatse aan zijn verwondingen.

De politie vermoedt dat de mannen de explosie zelf hebben veroorzaakt. Wat ze precies tot ontploffing hebben gebracht en waarom, weet de politie nog niet.

Goedemorgen! Het is een weekend vol evenementen. In de Bollenstreek valt te genieten van het bloemencorso en in Zuid-Limburg wordt vandaag en morgen de Amstel Gold Race verreden. Ook het Nederlands elftal speelt.

Het weer: vanuit het westen bewolking en in de loop van de dag trekken er buien over het land. Het wordt maximaal 17 graden. Tot en met maandag blijft het wisselvallig.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Oprichter Dario Amodei van AI-bedrijf Anthropic heeft op het Witte Huis de ontwikkeling van super-AI Mythos besproken. De ontmoeting is opmerkelijk, omdat president Trump Anthropic juist in de ban had gedaan omdat het bedrijf wil vasthouden aan strenge ethische regels.

Amodei werd ontvangen door Trumps chef-staf Susie Wiles. Een woordvoerder van de president sprak na afloop van een constructief gesprek, waarin mogelijkheden tot samenwerking zijn besproken. Ook werd er gesproken over de balans tussen innovatie en veiligheid.

Anthropic kondigde deze maand aan dat zijn nieuwe AI-technologie voorlopig nog niet beschikbaar komt. Het model is zo krachtig dat het volgens het bedrijf verstrekkende veiligheidsrisico's met zich meebrengt. Anthropic werkt daarom voorlopig alleen samen met een groepje bedrijven als Google, Apple en Microsoft om de risico's en mogelijkheden in kaart te brengen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een Duitse machinist heeft gisteren in een regionale trein bij Tübingen twintig vogelspinnen gevonden in een pakketje dat door een reiziger was achtergelaten. Er zat een label op met de tekst "spinnen en schorpioenen".

De politie kon de tarantula's diezelfde dag nog herenigen met de eigenaar die ze per ongeluk in de trein had achtergelaten. Omdat de 31-jarige vrouw ze goed had ingepakt, waren er geen wetten overtreden.

Fijne zaterdag!

Na weken van Israëlische luchtaanvallen is gisternacht een staakt-het-vuren ingegaan tussen Libanon en Israël. De gevechtspauze zou tien dagen moeten duren. Nederlandse veteranen van de VN-vredesmacht in Libanon (Unifil) maken zich grote zorgen over het oplaaien van het geweld in het land, precies in het gebied waar zij ooit actief waren.

Daarom ontmoeten ze elkaar vanmiddag op een bijeenkomst in Eindhoven. Die wordt georganiseerd door de Bond van Nederlandse Militaire Oorlogs- en dienstslachtoffers en Stichting Weerzien met Libanon.

Eén van de veteranen is Henry Duijvestijn, die in 1983 werd uitgezonden naar Libanon voor de Unifil-missie. "Ik ga naar de bijeenkomst omdat ik me nog steeds verbonden voel met het land en met de Libanezen", vertelt hij. "Ik mag dan veteraan zijn, maar eigenlijk blijf ik altijd een vredesduif."

Israël voerde de afgelopen weken zware aanvallen uit op Libanon. Verschillende wijken in de hoofdstad Beiroet werden bestookt. Ook een groot deel van Zuid-Libanon is in puin gelegd.

Volgens de Libanese autoriteiten zijn er inmiddels zeker 2200 mensen gedood, ruim een miljoen mensen hebben hun huis moeten verlaten. Ook is er veel infrastructuur verwoest. Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran neemt Irans bondgenoot Hezbollah ook weer doelen in Israël onder vuur.

Staakt-het-vuren

"Ik ben natuurlijk blij met het staakt-het-vuren, het geeft een beetje hoop", zegt Duijvestijn. Hij hoort van zijn contacten dat vluchtelingen terug naar Zuid-Libanon reizen om te kijken of hun huis nog overeind staat. "Maar ik weet ook dat het een broos bestand is", zegt hij. "Als één van de twee partijen het schendt, dan is het afgelopen."

VN-vredesmacht in Libanon

Unifil, de VN-vredesmissie in Libanon, kwam tot stand na de verovering van het zuidelijke deel van Libanon door Israël in 1978. De blauwhelmen moesten toezien op de terugtrekking van de Israëlische troepen en de vrede in het grensgebied handhaven.

Decennia later nam na een nieuwe escalatie het aantal VN'ers sterk toe. Ook werd het werkgebied van de missie uitgebreid tot het hele gebied tussen de rivier de Litani en de 'Blauwe Lijn', die de grens tussen Israël en Libanon aangeeft.

Tussen 1979 en 1985 werkten er 9000 Nederlandse blauwhelmen in Libanon. Na bijna vijftig jaar stopt de missie in 2027.

Of Israël de gevechtspauze serieus neemt, valt te betwijfelen. Na de aankondiging van het bestand door de Amerikaanse president Trump liet premier Netanyahu weten dat hij akkoord ging om "vredesonderhandelingen met Libanon te bevorderen".

Hij zei ook dat hij van het grensgebied een bufferzone wilde maken, om aanvallen op Israël te voorkomen. Daarvoor moet volgens Netanyahu dan een deel van de regio worden ontvolkt.

Ook Unifil aangevallen

Juist in dat gebied is ook Unifil actief. De VN-missie wordt geregeld aangevallen door het Israëlische leger. Wegblokkades door Israëlische militairen leiden ertoe dat de blauwhelmen bijvoorbeeld niet meer goed kunnen patrouilleren, zegt de VN. De regering van premier Netanyahu vindt dat Unifil niet hard genoeg optreedt tegen Hezbollah.

In de jaren 80 was het werk van de vredesmacht ook al niet eenvoudig, maar toen was er volgens Duijvestijn veel meer bewegingsvrijheid: "In mijn tijd reden we achter Israëlische patrouilles aan, met als doel om de lokale bevolking te proberen te beschermen", vertelt hij. "Nu komen de blauwhelmen amper van hun posten af, ook zij lopen een groot risico."

Maar de bevolking is het grootste slachtoffer. "De beelden van hele dorpen die zijn weggevaagd, kan ik nauwelijks bevatten", zegt Duijvestijn. "Sommige mensen komen terug en zien dat er niets over is van hun huis of van hun olijfboomgaarden." Ook vraagt hij zich af of het Unifil-monument in de zwaar getroffen stad Tyrus nog overeind staat: "Zo veel is daar platgebombardeerd."

Eind dit jaar vertrekt de VN-missie uit Libanon. Duijvestijn maakt zich er zorgen over: "Wat gaat er dan gebeuren? Neemt het Libanese leger het dan over? En kan het zich verzetten tegen Israël, dat een heel andere agenda heeft?"

De missie die ophoudt te bestaan, het staakt-het-vuren en het geweld van de afgelopen weken staan vanmiddag allemaal op de agenda in Eindhoven: "Het is fijn om samen te zijn met mensen die Libanon een warm hart toedragen", zegt Duijvestijn. "Ik hoop dat er geld wordt ingezameld voor de slachtoffers en dat we ooit kunnen terugkeren naar de plekken en mensen die ons dierbaar zijn in dat prachtige land."

Je gezicht slaan met een pan, in de hoop een strakkere kaaklijn te krijgen of zelf peptiden inspuiten, om bruiner te lijken. Alles om te voldoen aan de schoonheidsidealen in de wereld van Looksmaxxing: een sterke kaaklijn, weinig lichaamsvet, duidelijke wenkbrauwen. En sommigen gaan zelfs zo ver dat ze hun benen verlengen, om langer dan 1.80 meter te worden, ook een van de idealen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Verslaggever bij Nieuwsuur Ties Brock dook in de tiktokfilmpjes en fora waar looksmaxxing wordt aangeraden. Hij sprak Jay, die op z'n 12e niet blij was met hoe hij eruit zag. Inmiddels snapt hij dat de reacties op zo'n forum giftig zijn, maar toch blijven de schoonheidsidealen ergens in zijn hoofd hangen. Experts maken zich niet alleen zorgen om de ingrepen die jongens doen, maar vooral om die psychische gevolgen van de fixatie op uiterlijk.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Miles Anderson

Wie dit jaar van baan wisselt, moet goed opletten. Een overstap van de ene naar de andere sector kan veel geld kosten, geld dat is bedoeld voor in je pensioenpot. In sommige gevallen kan iemand duizenden of zelfs tienduizenden euro's mislopen.

Daarvoor waarschuwen pensioenexperts en de pensioenfondsen zelf. De Tweede Kamer vraagt het ministerie van Sociale Zaken om opheldering.

Ook de Autoriteit Financiële Markten maakt zich zorgen: "Uitdiensttreding naar aanleiding van een baanwissel kan flinke effecten hebben. Wij roepen de hele pensioensector op hierover tijdig en duidelijk deelnemers te informeren."

Pijnlijke situaties

Het heeft alles te maken met de transitie waar de Nederlandse pensioenfondsen middenin zitten. Dertig fondsen, waarbij ruim de helft van alle werkende en gepensioneerde Nederlanders zijn aangesloten die deelnemen in een pensioenfonds, zijn tot nu toe overgestapt naar het nieuwe pensioenstelsel.

Voor de werkenden onder hen is de zichtbaarste verandering dat ze kunnen zien hoeveel er in hun persoonlijke pensioenpotje zit en hoe hoog de toekomstige maandelijkse pensioenuitkering mogelijk zal worden.

Iets minder dan de helft van de deelnemers in een pensioenfonds is nog niet overgezet in het nieuwe systeem. Dat gebeurt later dit jaar, volgend jaar of uiterlijk 1 januari 2028. Juist omdat nog niet iedereen 'over' is kunnen er financieel pijnlijke situaties ontstaan. Wie dit jaar van baan wisselt, loopt mogelijk compensatie mis.

Compensatie

Hoe zit dat? In het oude systeem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen.

Maar die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen.

Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Op verzoek van de NOS heeft pensioenadviseur Aon berekend om welke bedragen het ongeveer gaat.

Deze bedragen zijn indicatief en gaan uit van een gemiddeld afgesproken compensatie van diverse pensioenfondsen. Niet overal is het compensatiepercentage even hoog en per fonds verschilt het welke leeftijdsgroepen in aanmerking komen.

Mislopen

Gemiddeld leven mensen nog zo'n 20 jaar na hun pensioendatum. Maandelijks kan die compensatie een paar tientjes schelen, maar in dit voorbeeld kan het oplopen tot 170 euro. En dat geld wordt door beleggingen waarschijnlijk meer waard.

De compensatie geldt alleen voor werknemers die actief deelnemen in het fonds op het moment van overstappen naar het nieuwe stelsel. Zogeheten 'slapers', die nog wel pensioenvermogen hebben staan bij een fonds, maar niet meer extra opbouwen, komen niet in aanmerking voor dat bedrag. En wie dit jaar naar een pensioenfonds gaat dat de overstap al eerder heeft gemaakt, krijgt daar niet alsnog die compensatie.

Een voorbeeld: een ambtenaar bouwt pensioen op bij het ABP. Dat fonds stapt pas per 2027 over. Deze ambtenaar maakt dit jaar een carrièreswitch, gaat de zorg in en gaat pensioen opbouwen bij zorgfonds PFZW. Dat fonds is al wel overgestapt. Deze werknemer loopt dus bij beide pensioenfondsen de compensatie mis.

Dit voorbeeld is niet toevallig gekozen. ABP heeft ruim 3 miljoen deelnemers van wie er 1,3 miljoen nog werken en maandelijks geld inleggen. Een ambtenaar moet dus even goed uitzoeken of een carrièreswitch dit jaar wel zo handig is.

Slapers

Er zijn zo'n 8,5 miljoen 'slapers' in Nederland: deelnemers die nog vermogen hebben bij een pensioenfonds, maar er geen geld meer inleggen. Daar zitten veel dubbelingen tussen: veel mensen hebben door de jaren heen bij verschillende pensioenfondsen vermogen opgebouwd.

Deze slapers krijgen geen compensatie op het moment dat een pensioenfonds overgaat op het nieuwe pensioenstelsel, zoals werkende deelnemers vaak wel krijgen. Vaak is dat geen probleem, want doorgaans bouwen mensen inmiddels vermogen op bij een ander fonds.

Ze krijgen daar dan alsnog compensatie, mits ze daar actief pensioen opbouwen op het moment dat het fonds overgaat op het nieuwe stelsel, maar wie dit jaar van baan wisselt en dus bij het oude pensioenfonds gaat 'slapen', moet dus opletten de compensatie niet mis te lopen bij zowel het oude als het nieuwe pensioenfonds.

Pensioenfondsen proberen deelnemers wel op de gevaren te wijzen. ABP bijvoorbeeld informeert deelnemers met voorbeeldberekeningen, nieuwsbrieven en een zaaltjestour door het land: "We communiceren actief naar deelnemers over compensatie bij specifieke levensgebeurtenissen die hierop van invloed kunnen zijn, bijvoorbeeld als een deelnemer van baan wisselt, ontslag neemt of met pensioen wil gaan."

Toch is de vraag zo'n waarschuwing van het pensioenfonds aankomt bij werkenden. Bij een baanwissel is het waarschijnlijker dat een werknemer vooral contact heeft met de oude en nieuwe werkgever. De AFM vraagt zich af of werkenden wel weten wanneer ze 'slapen' of nog actief zijn in een pensioenfonds.

Die zorg heeft de Tweede Kamer ook en die gaat binnenkort met minister Vijlbrief van Sociale Zaken (D66) in gesprek. Het ministerie roept sociale partners en pensioenfondsen op om mensen goed te blijven informeren.

Bezoekers van een tentoonstelling in Brugge hebben een van de kunstwerken deels verorberd. Het gaat om een vliegengordijn gemaakt van worsten dat kunstenaar Sarah Vandeursen had gemaakt.

Droge worst staat centraal in de tentoonstelling Inventing Obsessions. Naast het vliegengordijn maakte Vandeursen ook kaarsen van worst en schilderijen, een glas-in-loodraam en kleding waarin het product voorkomt. Vandeursen noemt het een ode aan de banaliteit.

Voor enkele bezoekers begon tijdens de bezichtiging blijkbaar hun maag te knorren, want van het vliegengordijnen is ruim een maand na opening een flink deel weggesnoept. Het gaat om vleeswaren die Vandeursen zelf bij een slagerij had geproduceerd.

Geest en maag

"Er zijn er al heel wat weg", zegt Vandeursen tegen de VRT. "Als kunstenaar vind ik de gedachte dat het letterlijk binnenkomt een hele erkenning." Ze geeft toe dat ook nergens stond dat het niet de bedoeling was om het kunstwerk op te eten. "In de kunst zijn er geen regels."

Het langzaam verdwijnen van haar kunstwerk is dan ook geen worstcasescenario voor Vandeursen. Ze voelde zich al wat schuldig om etenswaren te gebruiken: "Mensen die honger hebben, mogen van mij daar absoluut van eten. Het gaat erom dat we de mensen voeden. Is het niet met de geest, dan is het met de maag."

Ze waarschuwt wel dat de warmte van de afgelopen dagen waarschijnlijk niet bevorderlijk is voor de kwaliteit van de worsten. "Ik maak mij wel zorgen over de mensen die de komende weken nog aan de worsten zullen zitten."

Volkscafé

Niet iedereen in Brugge is fan van de tentoonstelling. "Je kan ermee lachen of niet, maar ik mag een mening hebben over iets dat georganiseerd wordt in de publieke ruimte. Wordt zoiets gesubsidieerd?", vroeg Stefaan Sintobin van Vlaams Belang zich hardop af in de gemeenteraad. "De droge worsten hangen beter in een volkscafé dan in een expohal."

In de Botlek is brand uitgebroken op een boot met huisafval en daardoor kan het vanochtend stinken in Vlaardingen en Schiedam.

Er komt bij de brand veel rook vrij. Volgens de Veiligheidsregio blijft die hangen door het windstille weer. Omwonenden wordt daarom aangeraden ramen en deuren te sluiten en ventilatie uit te zetten.

De duwbak is verplaatst naar de kade. Daar haalt een grijper het huisafval eruit en wordt het geblust. Dat kan nog enige tijd duren.

Reddingswerkers ondernemen vandaag toch nog een poging om de gestrande bultrug Timmy terug naar zee te krijgen. Het zeezoogdier ligt al negentien dagen voor de kust van het eiland Poel, ten noorden van de Duitse stad Wismar. Hoewel de autoriteiten oordeelden dat verder gesol het dier alleen maar meer kwaad zouden doen, hebben vrijwilligers goede hoop.

Geprobeerd wordt om zand onder het dier vandaan te spuiten. Dat moet ruimte creëren om luchtkussens en een zeil onder hem door te halen, zodat Timmy daarop tussen twee pontons vervoerd kan worden.

De reddingsploeg begon gisteren al:

De reddingsploeg is gisteren al begonnen aan het werk. De walvis reageerde heftig op hun aanwezigheid, door te slaan met zijn staartvin en zich om te draaien. Een dierenarts die de operatie begeleidt, ziet dat als een goed teken: het betekent dat de bultrug best krachtig is.

Lange reis

De redding werd gisteren door enkele tientallen belangstellenden en meerdere cameraploegen gevolgd. Het lot van de verzwakte walvis houdt Duitsland al weken bezig. Er waren al protesten tegen het besluit om hem aan zijn lot over te laten en een vrouw werd tegengehouden toen ze probeerde zwemmend bij hem te komen.

Als het lukt om het dier op het zeil van 6 bij 12 meter te krijgen, dan heeft de bultrug nog een reis van honderden kilometers voor de boeg, onder meer door het Deense Skagerrak. De bedoeling is om hem vrij te laten in de Noordzee.

Een 52-jarige Brit is schuldig bevonden in een verkrachtingszaak waar een ander 17 jaar voor de cel in was gegaan. De politie heeft excuses aangeboden voor de fouten die er zijn gemaakt.

De zaak draait om een verkrachting bij Manchester in 2003, waarbij een vrouw op straat bruut werd mishandeld en verkracht. Andrew Malkinson werd daarvoor veroordeeld, nadat het slachtoffer hem als dader had geïdentificeerd. Toen de vrouw tijdens het proces twijfels kreeg over haar herinnering, werd dat toegeschreven aan zenuwachtigheid over het proces.

Malkinson probeerde de zaak twee keer heropend te krijgen, voordat hij in 2020 op vrije voeten kwam wegens goed gedrag. Zijn vonnis werd definitief vernietigd toen verbeterde onderzoeksmethoden nieuw DNA-onderzoek mogelijk maakten. Daarbij werd het genetisch materiaal van een andere man gevonden.

Fouten

Deze Paul Quinn was eerder al veroordeeld voor enkele zedenmisdrijven, waardoor zijn DNA was opgenomen in de databank van justitie. Uit verder onderzoek bleek dat hij op internet had gezocht naar onterechte veroordelingen en hoelang de politie DNA-materiaal bewaart.

Malkinson zegt in een reactie blij te zijn dat de juiste persoon nu is veroordeeld, "voor het slachtoffer, mijzelf en de samenleving". Hij vindt nog wel steeds dat als de politie beter werk had geleverd de ware schuldige niet zolang vrij had rondgelopen.

Zo was in 2007 al duidelijk dat er DNA van een ander was gevonden, maar werd dat nooit nagetrokken.

Spijt

De politie van Manchester erkent dat het in deze zaak vreselijk is misgegaan. "Overduidelijk is hier iets fout gegaan, bij de politie van Manchester en justitie in het algemeen. Dat spijt ons."

Het slachtoffer is blij dat het recht nu eindelijk zijn beloop heeft gehad, maar zegt dat naast haar eigen leven ook dat van Malkinson is verwoest door de fouten. Welke straf Quinn krijgt wordt begin juni bekendgemaakt.

Malkinson kreeg in 2025 een voorschot op een compensatie, volgens justitie een bedrag van zes cijfers. In het Verenigd Koninkrijk kunnen onterecht veroordeelden maximaal 1,3 miljoen pond krijgen, ongeveer anderhalf miljoen euro. Malkinson noemde die bovengrens eerder beledigend.

Oprichter Dario Amodei van AI-bedrijf Anthropic heeft op het Witte Huis de ontwikkeling van super-AI Mythos besproken. De ontmoeting is opmerkelijk, omdat president Trump Anthropic juist in de ban heeft gedaan omdat het bedrijf wil vasthouden aan strenge ethische regels.

Amodei werd ontvangen door Trumps chef-staf Susie Wiles. Een woordvoerder van de president sprak na afloop van een productief en constructief gesprek, waarin mogelijkheden tot samenwerking zijn besproken. Ook werd er gesproken over de balans tussen innovatie en veiligheid.

Anthropic kondigde deze maand aan dat het zijn nieuwe AI-technologie Mythos voorlopig nog niet publiekelijk beschikbaar maakt. Het model is zo krachtig dat het volgens het bedrijf verstrekkende veiligheidsrisico's met zich meebrengt. Anthropic werkt daarom voorlopig alleen samen met een groepje bedrijven als Google, Apple en Microsoft om de risico's en mogelijkheden in kaart te brengen.

Veiligheidsgaranties

Anthropic kreeg het dit jaar aan de stok met de regering-Trump omdat het veiligheidsgaranties eiste bij het gebruik van zijn huidige AI-technologie. Zo wilde het bedrijf dat zijn bot nooit gebruikt wordt bij autonome wapensystemen die zelf mogen bepalen of ze het vuur mogen openen. Ook was uitgebreide surveillance van Amerikaanse burgers taboe.

Kijk ook deze video over het nieuwe AI-model Mythos:

De regering was tegen dergelijke beperkingen en zei dat Anthropic ervan uit mocht gaan dat de Amerikaanse overheid zich aan bestaande wetten zou houden. Toen het bedrijf toch verdere garanties eiste, schortte Trump alle contracten met Anthropic op.

Het Pentagon duidde het bedrijf zelfs officieel aan als een risicofactor in de productieketen, een ongekende kwalificatie voor een binnenlands bedrijf.

Onder de rechter

Anthropic vecht de verbroken contracten aan bij de rechter. Die heeft in een tussenvonnis al geoordeeld dat de overheid zich aan bestaande afspraken moet houden zolang er geen definitieve uitspraak is.

Ondanks de vete was ook het Witte Huis geïnteresseerd in de verbeterde technologie van Anthropic. Als het AI-model Mythos inderdaad zo krachtig is als Anthropic voorspiegelt, dan heeft dat ook gevolgen voor de economie, de nationale veiligheid en cybersecurity.

Anthropic zei na afloop dat er met het Witte Huis is gesproken over die zorgen, maar ook over de noodzaak om de VS voorop te laten lopen in de AI-race met bijvoorbeeld China. Het bedrijf "kijkt ernaar uit dat gesprek voort te zetten".

De Britse premier Starmer noemt het onvergeeflijk dat hem niet is verteld dat partijgenoot Peter Mandelson is benoemd hoewel die niet door een veiligheidskeuring was gekomen. Tegelijk benadrukt hij dat hij en zijn ministers daar totaal geen weet van hadden. De oppositie neemt geen genoegen met die uitleg.

Starmer raakte begin dit jaar in de problemen toen bleek dat Peter Mandelson veel nauwere banden had met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein dan gedacht. Uit vrijgegeven mailberichten bleek dat Mandelson zelfs gevoelige informatie had doorgespeeld aan de zakenman. Mandelson was ontslagen als ambassadeur in de VS, nadat die connectie aan het licht was gekomen.

Labour-prominent Mandelson werd in februari opgepakt, omdat hij met het lekken van geheimen mogelijk een ambtsmisdrijf heeft begaan. Ook toen kwam Starmer al onder vuur te liggen: enkele prominente leden binnen zijn partij riepen op tot zijn vertrek, maar de kritiek verstomde uiteindelijk weer.

Topadviseur afgetreden

Nieuwe onthullingen van The Guardian brachten de premier deze week weer in de problemen: Mandelson bleek niet door het antecedentenonderzoek te zijn gekomen dat wordt uitgevoerd als iemand wordt voorgedragen voor een gevoelige positie. Het is onduidelijk waarom de oud-minister precies werd afgewezen, maar mogelijk speelt zijn band met Epstein en zijn goede relatie met China een rol.

Hoewel hij dus niet door de ballotage was gekomen, werd de benoeming van Manselson toch doorgedrukt. Topadviseur Olly Robbins trad deze week af vanwege dat besluit.

'Verbijsterend'

In zijn eerste publieke reactie op de hernieuwde ophef benadrukte Starmer gistermiddag dat hij niet wist dat er een uitzondering was gemaakt voor Mandelson. "Het is verbijsterend dat mij niet is verteld dat hij niet door de veiligheidskeuring is gekomen."

"Er is mij niets verteld, geen enkele minister is iets verteld. Dat is volledig onacceptabel." Starmer beloofde aanstaande maandag in het parlement tekst en uitleg te zullen geven.

Gevraagd of het besluit echt alleen door een topambtenaar was genomen en of de premier niet destijds wel genoeg de regie op dit dossier heeft genomen, herhaalde Starmer zijn eerdere opmerkingen.

Roep tot aftreden

Een woordvoerder van 10 Downing Street legde eerder uit dat het niet ongebruikelijk is dat zo'n besluit onafhankelijk wordt genomen door ambtenaren. Juist omdat er extreem gevoelige informatie wordt getoetst (financieel, seksueel of religieus bijvoorbeeld) is slechts een handjevol mensen betrokken.

De oppositie neemt geen genoegen met die uitleg. "Dit slaat nergens op. De premier denkt zeker dat we sukkels zijn", reageerde Tory-leider Badenoch. Zij vindt dat Starmer het parlement heeft voorgelogen door te zeggen dat Mandelson de normale procedure heeft doorlopen. Dat is een politieke doodzonde en in haar ogen reden voor ontslag van de premier.

De Schotse premier Swinney denkt dat Starmer niet bewust heeft gelogen, maar noemt het dan wel "ongelofelijk incompetent" dat Mandelson werd aangesteld zonder bemoeienis van de premier. Daarom komt ook hij tot de conclusie dat Starmer beter kan vertrekken.

Een Duitse machinist heeft gisteren in de trein twintig vogelspinnen gevonden in een pakketje dat door een reiziger was achtergelaten. Er zat een label op met de tekst "spinnen en schorpioenen".

Het pakket werd gevonden in een regionale trein die in de zuidelijke deelstaat Baden-Württemberg van Herrenberg naar Tübingen reed. Agenten uit Stuttgart hebben het pakketje meegenomen.

De politie kon de tarantula's diezelfde dag nog herenigen met de eigenaar die ze per ongeluk in de trein had achtergelaten. Omdat de 31-jarige vrouw ze goed had ingepakt, waren er geen wetten overtreden.

Vogelspinnen komen voornamelijk buiten Europa voor, in tropische gebieden. Ze zijn giftig, maar over het algemeen niet gevaarlijk voor de mens. Een beet is vergelijkbaar met een wespensteek.