NOS Nieuws - Algemeen

Een zomer vol evenementen ter ere van de 250e verjaardag van de Verenigde Staten wordt dit weekend afgesloten met een race door het hart van Washington D.C. Conservatoren van de vele musea daar maken zich zorgen over de trillingen van de raceauto's. Die zouden schade kunnen veroorzaken aan onvervangbare kunststukken.

De Freedom 250 Grand Prix is de hekkensluiter van een reeks door president Trump in het leven geroepen evenementen deze zomer. Zijn organisatiecomité Freedom 250 bracht eerder al een kooigevecht, een jaarmarkt en een nationale gebedsdag naar de hoofdstad.

De Grand Prix is geïnitieerd door televisiezender Fox Sports en Indycar, een grote Amerikaanse racecompetitie. Indycar is vergelijkbaar met de Formule 1, al zijn er genoeg verschillen: de auto's zijn eenvoudiger en gebaseerd op eenzelfde chassis. Coureurs rijden daardoor dichter op elkaar en de races zijn doorgaans onvoorspelbaarder dan die in de Formule 1.

Het idee voor de race in Washington ontstond vorige zomer, maar het Congres wilde geen race langs zijn voordeur. Het plan leek dood te bloeden totdat de Amerikaanse minister van Transport, Sean Duffy, voorstelde om het circuit zo te tekenen dat de goedkeuring van het Congres niet langer nodig was.

Zo kwam de race er via een presidentieel decreet van Trump toch. "Het wordt een van de meest onvergetelijke races die de wereld ooit heeft gezien", stelde de president in juli.

Keerzijde

De dag voor de race zit de sfeer er al goed in. Scott uit Virginia vindt de race "cool", maar ziet ook een keerzijde. "Ik kan me nauwelijks voorstellen hoe vervelend dit moet zijn geweest voor de omwonenden. Het kostte drie weken om dit circuit op te bouwen", zegt hij met een biertje in zijn hand.

Voor veel bezoekers, zoals Bron uit Californië, is dit een droom die uitkomt. Met een Amerikaanse vlag op zijn shirt luistert hij trots naar de brullende motoren op de achtergrond. "Het werd tijd dat er een race in DC zou komen. Ik hoop dat er vanaf nu elk jaar een is."

Voor Mary Okin, adjunct-directeur bij The Living New Deal, is dit er al een te veel. Zij zet zich in voor het behoud van kunst die tot stand kwam na het herstel van de grote depressie in de jaren '30. Enkele standbeelden en muurschilderingen uit die periode staan rondom het circuit.

"Deze kunst staat symbool voor het moment waarop kwetsbare Amerikanen er na lange tijd weer op vooruitgingen. Het is gemaakt door Amerikanen en voor Amerikanen en daarom is het de plicht van de overheid om het te beschermen."

Niet alleen de New Deal-kunst, maar bijvoorbeeld ook het originele model van het eerste vliegtuig ter wereld in het Air & Space Museum en de originele onafhankelijkheidsverklaring in The National Archives lopen gevaar, volgens Okin.

Trillingen, veroorzaakt door de brullende motoren, crashende auto's en de opbouw van het circuit kunnen de stukken beschadigen, vreest zij. Bovendien zijn er onder veel musea grote kelders en holtes, die de vibraties versterken, legt ze uit.

In een brief aan de National Park Service, die over een groot gedeelte van het raceterrein gaat, schrijft Okin: "De trillingen liggen ver boven het niveau van normaal straatverkeer en zijn harder dan die van drilboren, heimachines en zelfs goederentreinen."

Maatregelen

De National Gallery of Art ligt ook aan het circuit. Er hangt werk van onder anderen Rembrandt, Vermeer en Van Gogh. Het museum deed onderzoek naar mogelijke schade door de trillingen, en nam "uit extreme voorzorg" maatregelen, liet een woordvoerder weten aan de Washington Post. Niet duidelijk is om welke maatregelen het gaat.

Het Smithsonian Instituut, dat voor het gros van de andere musea in Washington DC verantwoordelijk is, zegt geen maatregelen te hebben genomen.

Volgens Okin hoeft schade niet meteen zichtbaar te worden: "Die is niet eens met het menselijk oog te zien". Maar zelfs als de schade beperkt blijft, vraagt Okin zich af waarom het risico genomen wordt. "Deze race kon overal georganiseerd worden. Maar deze stukken kunnen niet zomaar verplaatst worden", zegt ze. "Ze zijn kwetsbaar. Dat de race hier plaatsvindt is ongekende roekeloosheid."

De wereldwijde diamantsector zit in zwaar weer, merken ook juweliers en diamantairs in Nederland. 's Werelds toonaangevendste diamantbedrijf, De Beers, kondigde vorige maand aan de de grootste diamantmijn in Zuid-Afrika voor twee jaar te sluiten. De Venetia-mijn levert ongeveer 40 procent van de jaarlijkse diamantproductie van Zuid-Afrika.

De maatregel is een reactie op de langdurige terugval van de markt voor natuurlijke diamanten. Dat blijkt ook uit de handelscijfers van Antwerpen, de diamanthoofdstad van Europa, waar de diamanthandel de afgelopen jaren fors tegenviel. Vorig jaar nam de handel met 22 procent af.

Afrika-correspondent Elles van Gelder:

"Zuid-Afrika heeft te maken met grote werkloosheid en dit zet banen nog verder onder druk. Hoeveel banen er verdwijnen is nog niet vastgesteld, maar er wordt gesproken over ruim 1200. De grootste mijnwerkersvakbond van Zuid-Afrika NUM spreekt van een verwoestende klap voor werknemers en hun gezinnen mede omdat Venetia een van de belangrijkste werkgevers is in de regio. Als De Beers werknemers ontslaat, voelen niet alleen de gezinnen van de mijnwerkers dit maar ook leveranciers van de mijn en winkels in die gemeenschap.

Mijnvakbond NUM is boos over dit besluit. Volgens de vakbond weet De Beers al langer dat de diamantmarkt in problemen verkeert en moet het bedrijf eerst andere manieren zoeken om kosten te besparen.

De diamantmijnen in Zuid-Afrika hebben de afgelopen tien jaar meer dan 7000 banen verloren. Dat is een daling van 38 procent. Dit komt dus niet uit de lucht vallen."

Rob van Beurden, diamanthandelaar en directeur van Diamond House in Antwerpen, zegt dat de waarde van natuurlijke diamanten sinds maart 2022 bijna is gehalveerd. Vooral stenen lager dan twee karaat vinden moeilijk aftrek.

Daar zijn verschillende oorzaken voor, waaronder de populariteit van synthetische diamanten. Deze kweekdiamanten worden in laboratoria gemaakt en zijn nauwelijks van natuurlijke varianten te onderscheiden. Vooral jongeren staan open voor deze alternatieven, merkt ook Van Beurden.

"Generatie Z en millennials hebben een ander bestedingspatroon dan oudere generaties", zegt Van Beurden. "Ze besteden hun geld liever aan kleurstenen, zilver of ervaringen zoals festivals of een lange reis. Hun prioriteiten liggen elders."

Er zijn natuurlijk wel uitzonderingen. "Zo blijft er ook nog een groep jonge kopers die een diamant zien als een investering of waardevast product dat later aan de kleinkinderen kan worden doorgegeven."

Ook zogenoemde gerecyclede diamanten zijn in trek, merkt Van Beurden op. Dat zijn edelstenen die een tweede leven krijgen bij jonge stellen die gaan trouwen. "Ze erven bijvoorbeeld een oude diamant van hun moeder of grootmoeder en laten die opnieuw slijpen of in een montuur naar eigen keuze plaatsen."

Subtieler

Robert den Haag, juwelier en inkoper bij Klumpers in Leidschendam, ziet dat de marktomstandigheden veranderen. "Sieraden met diamanten vinden sommige jongeren te klassiek. Bij nieuwe merken, zoals Miss Spring, zie je veel subtiele kleurstenen. Vooral voor ringen zijn die in opkomst."

Voor de peridoot, een olijfgroene edelsteen, ben je bovendien een stuk minder geld kwijt, zegt Den Haag. Ook saffieren, robijnen en blauwe spinellen zijn populair. Voor trouwringen blijft de diamant voor veel klanten echter favoriet.

Dat de natuurlijke diamant zijn glans heeft verloren, is vooral te merken in de Verenigde Staten, zegt zowel Van Beurden als Den Haag. Daar zijn de synthetische of lab-grown diamanten inmiddels goed voor ruim 50 procent van de verkochte verlovingsringen.

Ecologisch verantwoord

Dankzij kweekdiamanten is de diamant niet langer alleen weggelegd voor welgestelden. Zeeman verkocht vorig jaar bijvoorbeeld een lab-grown diamant van 0,10 tot 0,12 karaat voor 30 euro. Dat is goed nieuws voor consumenten, maar deze ontwikkeling kent ook een keerzijde.

"Er komen steeds meer fabrieken voor lab-grown diamanten, met name in China en India, die elkaar kapot concurreren", zegt Van Beurden. "Op een gegeven moment implodeert die markt." Inmiddels komt zo'n 20 procent van alle verkochte diamanten uit een fabriek, zegt Federatie Goud en Zilver, de branchevereniging voor ondernemers in onder andere edelstenen.

Naast de prijs maakt ook de lagere ecologische voetafdruk synthetische diamanten aantrekkelijk. "Dat klopte in het begin", zegt Van Beurden. Toen was die voetafdruk aanzienlijk kleiner dan die van natuurlijke diamanten. "Maar inmiddels is het zo'n massaproduct geworden."

Juwelier Den Haag hoopt na enkele moeilijke jaren voor de diamantmarkt op een omslag. Daarvoor kijkt hij naar de diamantprijzen, die vorige maand een lichte stijging lieten zien. "De diamant gaat het echt wel winnen."

Een nachtje Amsterdam kost je over een paar jaar fors meer belasting. Want de nieuwe coalitie van Pro en D66 gaat de toeristenbelasting stapsgewijs verhogen van 12,5 procent naar 20 procent in 2031.

De stad wil minder toeristen. Al jaren wordt het door de gemeente gewenste maximum van 20 miljoen overnachtingen overschreden. De gemeente wil ook dat toeristen "een eerlijkere bijdrage leveren aan de kosten die de stad maakt".

De toeristenbelasting komt boven op de btw op hotelovernachtingen, die dit jaar in heel Nederland steeg van 9 naar 21 procent. Daarmee stijgt de totale belasting op hotelovernachtingen in Amsterdam van 21,5 procent vorig jaar naar 41 procent in 2031, bijna een verdubbeling dus.

Hotels willen limiet

Hotels balen hiervan. Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vroeg onlangs het kabinet al om een landelijk maximum in te stellen voor de toeristenbelasting. Volgens KHN dreigt Nederland door de combinatie van hogere btw en toeristenbelasting internationaal steeds minder concurrerend te worden als reisbestemming.

Een woordvoerder van de gemeente Amsterdam zegt de zorgen van KHN te kennen. "We zijn hierover in gesprek met hen en andere vertegenwoordigers van de toeristische sector."

Hoogste ter wereld?

Volgens een vergelijking van KHN heeft Amsterdam nu, met 12,5 procent, al de hoogste toeristenbelasting van Europa. En straks met 20 procent is dat een van de hoogste ter wereld. "Amsterdam zit zeker in de hogere tarieven", erkent de gemeentewoordvoerder.

Nu heeft bijvoorbeeld Los Angeles in de VS nog een hogere toeristenbelasting, van 14 procent. Een zoektocht online van de NOS levert op dat alleen het land Bhutan straks nog, in de meeste gevallen, een hogere toeristenbelasting heeft. Daar betalen buitenlandse bezoekers geen procentueel tarief, maar 100 dollar (87 euro) per persoon per nacht aan "duurzaam ontwikkelingstarief".

Klein deel van gemeentelijke belastingen

Gemeenten bepalen de toeristenbelasting nu helemaal zelf. De meeste vragen een vast bedrag per persoon per nacht, vaak een paar euro. Andere vragen een percentage. En zo'n twintig gemeenten hebben geen toeristenbelasting.

Toeristenbelasting is een relatief klein deel van alle belastingen en heffingen van gemeenten: 654 miljoen (4,3 procent) van in totaal 15,3 miljard euro, begrootten gemeenten voor dit jaar.

De onroerendezaakbelasting (6,3 miljard), afvalstoffenheffing (2,8 miljard), rioolheffing (2,2 miljard) en parkeerheffingen (1,6 miljard) leveren veel meer op.

Een groot deel van het totaalbedrag aan toeristenbelasting gaat naar één gemeente: Amsterdam. 275 miljoen, ruim 42 procent van die 654 miljoen. Den Haag volgt met grote afstand met 17,9 miljoen, dan Rotterdam met 17 miljoen.

De verhoging van de toeristenbelasting is extra zuur voor hotels in Weesp, tot 2022 een zelfstandige gemeente zonder toeristenbelasting. Tegenwoordig is Weesp onderdeel van Amsterdam en krijgt het dus zo'n beetje de hoogste toeristenbelasting ter wereld.

"Het hogere tarief voor Amsterdam hangt samen met het grote aantal bezoekers aan de stad. Voor Weesp ligt dat wat ons betreft anders", mailt het management van Hotel Het Hart van Weesp in een reactie. "Wij hadden het passender gevonden als Weesp als buitengebied een eigen tarief had kunnen behouden, zodat toerisme juist verder gestimuleerd wordt."

Een gemeentewoordvoerder bevestigt dat er geen uitzondering wordt gemaakt voor Weesp.

Bezettingsgraad omlaag

Het hotel zegt nu al iets te merken. "Onze bezettingsgraad is nog steeds acceptabel, maar door de combinatie van de verhoogde toeristenbelasting en stijging van de btw zien wij inmiddels een daling van circa 10 procent."

De geplande verdere verhoging maakt het alleen maar moeilijker. "Inclusief commissies van grote boekingsplatforms bestaat bij het merendeel van de boekingen inmiddels bijna de helft van de logiesprijs uit belastingen en commissie. Bij een verdere verhoging van de toeristenbelasting zal dit zelfs ruim boven de helft uitkomen."

Volgens het hotel kan dit ertoe leiden dat bezoekers kiezen voor omliggende gemeenten met lagere toeristenbelasting. Zoals Amstelveen à 4,75 euro per persoon per nacht.

Geen overtoerisme

Daar is van overtoerisme geen sprake, zegt een woordvoerder. De gemeente vindt het prima als toeristen die Amsterdam willen bezoeken naar Amstelveen uitwijken voor hun overnachting. "Ontwikkelingen in Amsterdam kunnen kansen bieden. Amstelveen staat positief tegenover toerisme en nieuwe hotels die een duidelijke meerwaarde hebben voor de stad. Een verhoging van de toeristenbelasting heeft niet de voorkeur."

Ook Zaanstad, ten noorden van Amsterdam, heeft geen plannen om de toeristenbelasting omhoog te gooien. "De lijn die Amsterdam hanteert volgt Zaanstad niet, omdat we ook toegankelijk willen blijven voor een brede doelgroep", zegt een gemeentewoordvoerder.

Goedemorgen! Vandaag rijden de Formule 1-coureurs bij de grand prix van Zandvoort de 'hoofdrace'. Verder spelen de Oranje-hockeyvrouwen op het WK tegen China, in een reprise van de olympische finale van twee jaar geleden.

Eerst het weer: Vandaag is er een afwisseling van zonnige perioden en wolkenvelden. In het noorden kan een bui vallen, elders blijft het droog. Bij een zwak tot matige noordwestenwind wordt het 19 tot lokaal 21 graden. De komende dagen is het tijdelijk droger met meer ruimte voor de zon en wordt het warmer. Vanaf woensdag neemt de kans op een bui weer toe.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Canada komt met tegenmaatregelen als reactie op de Amerikaanse importheffingen van 50 procent op enkele Canadese producten. Vanaf 8 september zal het land importheffingen opleggen voor een aantal producten uit de VS, zegt de Canadese premier Carney.

De VS kondigde importheffingen van 50 procent aan op Canadese producten nadat onderhandelingen over een handelsakkoord gisteren waren geklapt.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het Amerikaanse popicoon Madonna heeft een politieke rel veroorzaakt in Griekenland. Zij vierde haar 68ste verjaardag onlangs met een feestje op het eiland Corfu en daarom werd inwoners gevraagd om hun ramen dicht te doen. Dat moest Madonna beschermen tegen nieuwsgierige blikken.

Oppositielid Akrita was verontwaardigd over dit "beschamende" verzoek en vond dat de regering er iets van moest zeggen. Dit was weer aanleiding voor minister Georgiadis van Volksgezondheid om hard uit te halen naar Akrita. Die begrijpt volgens de minister niet hoe waardevol Madonna's bezoek is voor de toeristische sector.

Fijne dag!

Het is nog ochtend, maar de halve liters bier gaan al met vliegende vaart over de toonbank in de fanzone van het Formule 1-circuit op Zandvoort. Ja, de kleur oranje voert hier de boventoon, maar dat zegt niet per se iets. De felgekleurde Release the Lion-ponchos van Team Verstappen zijn nu vooral een welkome bescherming tegen de regen die af en toe met bakken uit de hemel komt.

Het doet niets af aan de opgetogen stemming van de racefans. Een beetje regen hoort erbij. Dit is tenslotte Nederland ten voeten uit. Dit is Zandvoort ten voeten uit.

"Ongelooflijk", noemt Marlon (23) de sfeer in Zandvoort. De Duitser is samen met zijn vriendin en drie vrienden naar Nederland afgereisd voor de Dutch GP.

"De fans zijn hier zo anders. De Hollanders zijn party people. Ze kunnen echt feesten." Speciaal voor Max Verstappen komt hij dan weer niet. "Sinds Sebastian Vettel ben ik fan van Ferrari en het is altijd Ferrari gebleven, dus ik kom voor Charles Leclerc."

Luister naar de NOS Formule 1-podcast

De kwalificatie en de sprintrace verliepen voor een niet geheel fitte Max Verstappen teleurstellend. We bespreken het vanuit de podcastbus op Camping de Duinrand in Zandvoort.

Aangeschoven bij presentator Afke Boven zijn Ernest Knoors, Jeroen Bleekemolen en Louis Dekker.

Beluister de NOS Formule 1-podcast.

"Dat Max met zijn contractverlenging voorlopig een gevaar blijft vormen voor Leclerc is eerlijk gezegd alleen meer iets waar ik me op kan verheugen. Het geeft zoveel plezier om hem op het circuit te zien, hij is spectaculair."

Juichen voor Max en regen

Even verderop komen de Poolse Thomas (49) en zijn vrouw Beate (50) net van de tribune. "De atmosfeer is electric. The Orange Army, hun gejuich. Dit is de plek waar je absoluut zou moeten zijn als je een F1-race wilt bijwonen. Het feest begint al bij het treinstation en reist via de route mee naar hier, het circuit. Net als al die Oranjefans komen wij ook voor Max Verstappen."

"Om hier te kunnen winnen heeft hij regen nodig. Daar zijn we ook op voorbereid, kijk maar naar onze regenbroeken. We juichen voor Max én we juichen voor regen. Nee, een regendans hebben we nog niet geprobeerd."

"Ja, ik ben fan van Verstappen, maar ik kom ook echt voor de sport", vertelt Dianne (41). met het bekende energiedrankje in haar hand.

"Ik krijg er kippenvel van, echt kippenvel. Ik laat een traantje als ik die motoren hoor. Dat klinkt misschien heel stom, maar ja. Wat je hier hebt, ga je nergens anders krijgen. Het feest, alles oranje, de saamhorigheid; ook dat maakt emoties bij mij los."

Die unieke sfeer en de nostalgie van het circuit van Zandvoort verdwijnen na dit weekend voorlopig weer de geschiedenisboeken in. De Dutch GP staat de komende jaren niet meer op de racekalender. Tot grote spijt van de coureurs. "Ik ben erg teleurgesteld dat het verdwijnt", zegt regerend wereldkampioen Lando Norris.

"Ik houd van het evenement, de fans, ook al komen ze maar voor één coureur. Er is een goede sfeer en ik houd meer van kleine circuits zoals Zandvoort dan een aantal andere banen op de kalender. We hadden het graag gehouden als coureurs, maar het is niet onze keuze."

"Dat we hier in Zandvoort niet meer terugkomen, is een groot verlies voor de Formule 1", zegt routinier Sergio Pérez (Cadillac). "Zandvoort is een geweldig circuit, een van de mooiste van de wereld. Dit weekend is voorlopig de laatste race, maar ik hoop stiekem dat de Grand Prix snel weer terugkomt."

Contractverlengingen en racekalenders, het gaat allemaal voorbij aan de 3-jarige Floris. Op zijn kleine spijkerbroek draagt hij een polo van Red Bull Racing. "Ik heb me verkleed voor Max Verstappen."

Hij zet zijn pet, eveneens van Red Bull Racing, nog eens extra stevig op zijn hoofd. "Maar nu gaan we naar het strand. Dat is dichtbij zegt mijn moeder."

In het Amerikaanse nationaal park Death Valley in Californië is een Franse toerist omgekomen door de hitte. De 68-jarige man kreeg samen met zijn reisgenoot autopech in een afgelegen deel van het park. Ze gingen vervolgens te voet hulp zoeken.

In de woestijn, waar het kwik die dag boven de 47 graden uitkwam, moest de Fransman na twee kilometer opgeven. De tweede toerist kon wel door en vond even later een andere automobilist. Nadat hulp werd gezocht bij het bezoekerscentrum vonden parkwachters de man dood terug.

Heetste plek op aarde

Death Valley is een van de heetste plekken op aarde. In de zomermaanden komt de temperatuur daar gemakkelijk boven de 45 graden. Het park geldt ook als het droogste en diepste punt in Noord-Amerika.

Vanwege de extreme hitte worden bezoekers van het park gewaarschuwd en opgeroepen tot voorzichtigheid. Zo wordt aangeraden om veel water mee te hebben en bij pech altijd in de buurt van de auto te blijven. Deze worden vaak sneller gevonden dan wandelaars. Ook is er in grote delen van het park geen bereik.

Syrië heeft een nieuwe Israëlische aanval in de buurt van hoofdstad Damascus veroordeeld. Volgens Syrië werd bij de aanval een civiel voertuig geraakt en raakten meerdere mensen gewond. Het is de tweede Israëlische aanval op Syrië deze week.

Damascus noemt de aanval een schending van zijn soevereiniteit en het internationaal recht. Het Israëlische leger zegt dat een terrorist doelwit was. Hij zou zich "in de laatste fase" hebben bevonden in de voorbereidingen van een aanslag. Bewijs hiervoor wordt niet geleverd.

Tweede aanval deze week

Afgelopen dinsdag voerde het Israëlische leger meerdere luchtaanvallen uit op een militaire basis in het noordwesten van Syrië, niet ver van de grens met Turkije. Het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken riep toen de internationale gemeenschap op om de aanvallen te veroordelen.

De Amerikaanse Syrië-gezant Barrack noemde het vervolgens "een onnodige escalatie" die niet bijdraagt aan regionale stabiliteit. Volgens hem heeft de Syrische regering meermaals aangegeven de voorkeur te geven aan de-escalatie in de relatie met Israël.

Vaker Israëlische aanvallen

Israël bombardeert vaker doelen in Syrië, ook na de val van het regime van Assad in december 2024. Daarnaast trok het Israëlische leger de bufferzone met Syrië in en en kondigde Israël aan dat het de Israëlische nederzettingen op de bezette Golanhoogten ging uitbreiden.

De Golanhoogten worden internationaal beschouwd als Syrisch grondgebied en werden in 1967 veroverd door Israël. Alleen de VS en, sinds deze maand, Colombia erkennen de annexatie van de Golanhoogten.

In Arnhem is de 59e herdenking van de Birma-Siam-spoorweg en de Pakan Baroe-spoorweg gehouden. Dat gebeurde bij het monument op landgoed Bronbeek. Voor het eerst was bij de herdenking de Japanse ambassadeur aanwezig.

De spoorlijnen door de jungle werden tijdens de Tweede Wereldoorlog, onder Japanse bezetting, aangelegd door krijgsgevangenen en dwangarbeiders uit heel Zuidoost-Azië. Tienduizenden mensen stierven tijdens de aanleg door honger, uitputting, ziekte en mishandeling. Onder hen waren zeker 3000 Nederlanders.

Namens de Japanse ambassade in Nederland legde ambassadeur Michii Rokuichiro vandaag een krans bij het monument voor de slachtoffers. Zijn aanwezigheid ligt gevoelig; bij andere Indië-herdenkingen is hij niet welkom. De organisatie achter de herdenking besloot hem na al die jaren uit te nodigen. Dat gebeurde na gesprekken met de eigen achterban.

Beelden van de herdenking met de kranslegging door de Japanse ambassadeur:

"Niets kan het leed dat is aangedaan en het verdriet dat de eerste en volgende generaties met zich meedragen, wegnemen. We merken echter ook dat er binnen de gemeenschappen behoefte is aan verzoening en dialoog, zeker in een tijd waarin vrijheid geen vanzelfsprekendheid is", schrijft het bestuur in een verklaring op de eigen website.

De organisatie beschouwt de aanwezigheid van de ambassadeur "als een teken van erkenning en een betekenisvolle stap in het gesprek over een gedeelde geschiedenis". "Gelukkig was onze achterban het daar wel mee eens", zegt voorzitter Wouter Neuhaus, al benadrukt hij dat niet iedereen gelukkig is met de uitnodiging.

"Voor mij persoonlijk kan het wel. Maar ik kan mij voorstellen dat veel mensen toch even moeten slikken", reageert aanwezige Emmy Janssens van de Stichting Japanse Ereschulden. De stichting demonstreert maandelijks bij de Japanse ambassade in Den Haag en wil dat Japan het leed erkent dat werd aangericht met de bezetting van voormalig Nederlands-Indië.

Toekomst

Eregast bij de herdenking was de 102-jarige Ed van de Logt. Hij is de laatste nog levende Nederlander die gedwongen werkte aan de spoorlijn tussen Thailand en Birma, het huidige Myanmar. Ook hij legde een krans tijdens de herdenking.

Hij is positief over de komst van de Japanse ambassadeur. "Mieters natuurlijk, dat ze hier durven komen. Voor de geschiedenis is dat heel goed. Omdat er verzoening is tussen twee landen."

Toch is het nog te vroeg voor de aanwezigheid van de ambassadeur bij de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 in Den Haag, zegt Neuhaus. Hij sluit het niet uit voor de toekomst. De voorzitter van de Nationale Herdenking, Paul Doop, riep onlangs in NRC op tot verzoening met Japan.

Hij deed dat na een gesprek met de Japanse keizer Naruhito, die afgelopen juni in Nederland was. "Verzoening is nodig als we samen de verantwoordelijkheid voor de toekomst willen nemen", zei Doop.

Canada komt met tegenmaatregelen als reactie op de Amerikaanse importheffingen van 50 procent op enkele Canadese producten. Vanaf 8 september zal het land importheffingen opleggen voor een aantal producten uit de VS, zegt de Canadese premier Carney.

De Canadese heffingen zullen gelden voor onder meer zuivel- en staalproducten, maar ook voor elektronica en landbouwproducten.

Carney zegt dat hij de tegenheffingen liever niet had ingezet, omdat hij zich realiseert dat producten duurder worden en Canadese consumenten minder keuzevrijheid zullen hebben. Ook worden volgens hem onschuldige Amerikaanse bedrijven door de handelsoorlog getroffen.

Heffingen eerder uitgesteld

De VS kondigde importheffingen van 50 procent aan op Canadese producten nadat onderhandelingen over een handelsakkoord gisteren waren geklapt. De heffingen zijn vandaag in werking getreden. Ze raken onder meer de Canadese wijn-, meubel-, zuivel en cementindustrie.

De Amerikaanse president Trump dreigde vorige maand al met de maatregel. Hij verwijt Canada al langer dat het land niet eerlijk zou handelen. Eerder deze week stelde hij de importheffingen nog met drie dagen uit, omdat de VS en Canada volgens hem een handelsakkoord hadden bereikt.

'Dollar voor dollar vergelden'

Volgens Canada was er vooruitgang geboekt, maar hebben de Amerikanen op het laatste moment nieuwe voorwaarden gesteld "die oneerlijk en oneconomisch" waren. "We kunnen hun aanbod niet accepteren en we zullen niet geven wat ze vragen", aldus Carney.

Ottawa zal daarom de Amerikaanse importheffingen "dollar voor dollar" beantwoorden om Canadese consumenten en bedrijven te beschermen, zegt de premier.

Volgens de VS waren het juist de Canadezen die op het laatste moment met nieuwe eisen kwamen.

Steunmaatregelen

Details over de Canadese tegenheffingen worden later bekendgemaakt. Carney zegt ook dat er steunmaatregelen zullen komen voor sectoren die getroffen worden door de Amerikaanse heffingen.

De VS is de belangrijkste afzetmarkt voor Canada. Bijna 70 procent van de Canadese export gaat naar de Verenigde Staten.

De nieuwe importheffingen treffen ongeveer 5 procent van de Canadese export, maar komen boven op de al bestaande Amerikaanse heffingen op staal, hout en auto's.

De gemeente Rotterdam heeft deze zomer twee ambtenaren op staande voet ontslagen die zich zouden hebben laten omkopen bij bouwprojecten. De maatregel volgde op een langlopend onderzoek door het Openbaar Ministerie.

Aanleiding voor het onderzoek was een artikel eind 2023 in NRC. Dat ging over fraude bij aanbestedingen in Rotterdam, onder meer bij de asbestsanering van Museum Boijmans Van Beuningen. Bedrijven zouden aan ambtenaren giften hebben gedaan in ruil voor gemeentelijke opdrachten.

Na de berichtgeving stuurde de gemeente één betrokken ambtenaar met vervroegd pensioen. Twee andere medewerkers werden hangende het strafrechtelijk onderzoek geschorst.

Ernstiger dan gedacht

Begin vorige maand praatte het OM de gemeente bij en dat bracht het college ertoe om het tweetal op staande voet te ontslaan. Hun gedragingen bleken "substantieel ernstiger" dan de gemeente in een eigen onderzoek had vastgesteld, schreef burgemeester Schouten in een brief aan de gemeenteraad waarover NRC vandaag schrijft.

Volgens NRC zijn in het onderzoek de afgelopen maanden meerdere woningen en bedrijfspanden onderzocht. Een woordvoerder van het OM zegt tegen de krant dat inmiddels zes bedrijven en elf mensen worden verdacht, onder wie de drie oud-ambtenaren.

Vaker corruptie in Rotterdam

Rotterdam had de afgelopen jaren vaker te maken met corruptie binnen het ambtelijk apparaat. Zo werd vorig jaar een ambtenaar ontslagen die jarenlang familie en vrienden liet wonen in huizen die waren bestemd voor daklozen.

Vorige maand werden twee oud-ambtenaren in hoger beroep veroordeeld tot zes en drie maanden cel vanwege onder meer oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen. Net als de nu ontslagen ambtenaren hadden zij zich laten omkopen.

Popster Madonna heeft in Griekenland een politieke rel veroorzaakt. Ze vierde afgelopen zondag haar 68e verjaardag op het eiland Corfu, maar een opmerkelijk verzoek leidde tot ruzie tussen twee politici.

Het moddergooien begon met een kritisch bericht op sociale media van Elena Akrita, lid van de linkse partij Syriza, over een privacymaatregel. Volgens haar was bewoners van het dorpje Kouramades gevraagd hun ramen te sluiten om Madonna te beschermen tegen "nieuwsgierige blikken".

"Als dit waar is, dan is de vraag niet of ze erom heeft gevraagd. De vraag is of ze haar hebben gehoorzaamd", schrijft Akrita. "Dit land is geen plantage in het zuiden waar we voorovergebogen katoen moeten plukken zodat we iemands verjaardag niet verpesten."

Het parlementslid had ook kritiek op premier Mitsotakis die volgens haar iets had moeten zeggen over dit "beschamende voorval".

Gratis publiciteit

De tirade van Akrita lokte een felle reactie uit van de conservatieve minister Georgiadis van Volksgezondheid. Volgens hem begrijpt "deze rijke dame, die niets tekortkomt in haar leven" - een verwijzing naar de als vermogend bekend staande Akrita - niet hoe waardevol het bezoek van Madonna op Corfu is voor de werkgelegenheid in de toeristische sector.

Door haar verjaardag in Griekenland te vieren zorgt de Amerikaanse popster voor gratis publiciteit die "miljoenen euro's" waard is, zegt de minister. Akrita zou volgens hem een reden hebben gezocht om te klagen in plaats van blij te zijn met het bezoek van Madonna.

Drinken en dansen

Of Madonna op de hoogte is van de politieke rel, is niet bekend. Ook is niet bekend of het verzoek daadwerkelijk van de popster kwam. Op Instagram plaatste ze vrolijke foto's van haar verjaardagfeest met als onderschrift: "Eten, bidden, liefhebben, drinken, dansen, borden breken, katten voeren!!"

Aan de westkant van Vlieland is een dode dwergvinvis aangespoeld. Het dier is al in vergevorderde staat van ontbinding: de kop en staart ontbreken.

Het gebeurt niet vaak dat een dwergvinvis strandt op een Waddeneiland. Op Vlieland was dat voor het laatst in 2000, toen een vinvis aanspoelde op het strand van natuurgebied de Vliehors.

Recenter spoelde in 2024 een dwergvinvis aan op Het Rif, een zandplaat tussen Ameland en Schiermonnikoog, schrijft Omrop Fryslân.

Dwergvinvissen behoren tot de kleinere baleinwalvissen. Volwassen exemplaren zijn doorgaans 7 tot 7,5 meter lang en wegen gemiddeld 4 tot 5 ton.

Ze zijn te herkennen aan hun donkere rug, lichte buik en een opvallende witte band op de flippers. Ze eten vooral vissen zoals de zandspiering, haring, sprot en makreel.

Servië roept toch de hulp in van de Europese Unie bij de bestrijding van een enorme natuurbrand. Eerder deze week sloeg de regering de Europese blusvliegtuigen nog af, omdat Rusland een veel groter blusvliegtuig kon leveren.

Maar de brand, in het zanderige natuurgebied Deliblatska Pescara zo'n 50 kilometer ten oosten van Belgrado, is zo groot en de omstandigheden zijn zo lastig, dat Servië nu toch ook hulp uit Brussel wil. "Op aandringen van degenen die de brandbestrijding op de grond coördineren, en vanwege de verwachte enorm hoge temperaturen, heeft Servië het Burgerbeschermingsmechanisme van de Europese Unie geactiveerd", verklaart het hoofd van de afdeling Noodsituaties van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Servië is geen lid van de EU, maar voert wel toetredingsonderhandelingen en kan daardoor wel aanspraak maken op hulp. Tsjechië, Slowakije en Roemenië sturen in totaal vier blushelikopters. Duitsland en Roemenië leveren daarnaast samen 124 brandweerlieden en 39 bluswagens.

Ergernis in Brussel

Woensdag leidde de komst van een Russische Iljoesjin-76 nog tot chagrijn in Brussel. Dat enorme vrachttoestel kan in één keer 42.000 liter water over de vlammen uitstorten, en de EU beschikt niet over zulke grote vliegtuigen, verklaarde Belgrado die keuze.

Maar de goede relatie die Servië onderhoudt met Rusland is al langer een doorn in het oog van de Europese Commissie. Belgrado kan niet van twee walletjes eten, is de gedachte, en Brussel verwacht van een kandidaat-lid dat het eerst gebruikmaakt van Europese steun.

Een woordvoerder wond er bij tv-zender N1 geen doekjes om. "We herhalen dat de EU op Servië wil kunnen rekenen als een betrouwbare partner. Zoals we al meerdere keren hebben gezegd: relaties met Rusland en het regime van Poetin kunnen geen business as usual zijn op het moment dat Rusland een niet-uitgelokte en onrechtmatige oorlog voert op Europese bodem, tegen Oekraïne."

Intussen meldt Rusland trots dat zijn Iljoesjin-76 al tien vluchten heeft uitgevoerd. "Het werk van het Russische team is uiterst effectief", schrijft de Russische ambassade in Belgrado op Facebook. "Ze hebben ongeveer vijftig gebouwen weten te redden, en nieuwe brandhaarden gelokaliseerd. Dat kon voorkomen dat het vuur zich in de richting van bewoond gebied verspreidde."

Servische oppositie boos

Niet alleen in Brussel, ook in Servië zelf is er forse kritiek op de manier waarop de regering de bestrijding van de brand aanpakt. Die brak al op 21 juli uit, maar werd volgens de brandweer pas op 5 augustus onbeheersbaar.

Het gevolg van incompetentie, veroorzaakt door jaren van vriendjespolitiek en mismanagement, briest de oppositie. In het politiek sterk gepolariseerde Servië, waar president Vucic de touwtjes vooralsnog stevig in handen heeft, is zoiets lastig te verifiëren. Maar ook experts wijzen erop dat deze brand, in een kwetsbaar en uniek zandgebied, niet zo uit de hand had hoeven lopen.

"In dat deel van Servië is het grootste neerslagtekort en de Donau staat laag. De droogte is veel erger dan elders in het land", zei hoogleraar scheikunde Branimir Jovancicevic tegen N1. "Met zulke watertekorten was die brand te voorzien." Hij waarschuwt ook voor het gebrek aan voorlichting over de gevolgen van de enorme rookontwikkeling en luchtvervuiling, die in de wijde omtrek tot overlast leidt.

Vucic bereidt zich voor op verkiezingen

President Vucic is intussen op een informele campagne door het hele land. Eerder had hij al aangekondigd dat er vervroegde parlementsverkiezingen komen, waarbij de verwachting is dat hij bij een overwinning van zijn partij premier wordt en zo de macht kan behouden. Zijn laatste termijn als president loopt immers begin volgend jaar af.

Donderdag maakte hij bekend dat de Serviërs 18 of 25 oktober naar de stembus mogen. Hem komt het slecht uit dat de branden in het land maar niet onder controle komen. Vucic vestigt de aandacht liever op successen die hij in dorpen door het hele land uitvent, evenals beloftes voor de toekomst, met een horde camera's achter zich aan.

Vorige week zondag liet hij nog weten dat buitenlandse blushulp niet nodig was. Vier dagen later landde de Russische Iljoesjin op het vliegveld van de zuidelijke stad Nis.

Vanavond of morgen brengt Vucic dan toch een bezoek aan Deliblatska Pescara. "De situatie is moeilijk, maar onder controle. Ik ga daarheen om met onze brandweermensen te praten, om te kijken welke problemen er zijn."

Afgelopen nacht zijn aan de Costa Dorada in Noordoost-Spanje zeker elf gewonden gevallen na extreme regenbuien. De Spaanse krant El País schrijft dat op sommige plekken tussen Barcelona en Tarragona zo'n 200 liter regen per vierkante meter is gevallen. Er moesten 400 mensen worden geëvacueerd.

In de haven van de plaats Roda de Berà stortte door de regenval een muur bij een woning in. Drie gezinsleden raakten daarbij gewond, van wie één ernstig.

Veel inwoners van het plaatsje hadden schade door het water:

Ook op andere locaties in de getroffen streek vielen gewonden; volgens de krant zijn in totaal elf mensen met verwondingen naar ziekenhuizen gebracht.

Evacuaties

Een camping in Roda de Berà moest vanwege overstromingen worden ontruimd. De brandweer bracht 300 campinggasten in veiligheid. Zij werden opgevangen in een lokale sporthal.

In het nabijgelegen El Vendrell werden ongeveer honderd jongeren uit een nachtclub geëvacueerd en naar een schoolgebouw gebracht.

Een Nederlandse vakantieganger stuurde deze foto's vanaf een andere camping in de buurt:

De brandweer in de regio kreeg in totaal bijna 700 oproepen. Veel wegen kwamen onder water te staan, waardoor sommige bestuurders vast kwamen te zitten in hun auto. Ook het treinverkeer raakte verstoord.

De autoriteiten waarschuwen dat ook vandaag nog veel regen kan vallen in het gebied.

Na de aardbeving van gisterochtend bij het Groningse dorp Zandeweer zijn ruim 200 schademeldingen binnengekomen bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG).

Tot 12.00 uur vandaag waren 222 meldingen van schade doorgegeven. Bij zes meldingen ging het om een situatie die volgens de bewoners "mogelijk acuut onveilig" is, schrijft RTV Noord.

In drie gevallen is inmiddels een inspectie uitgevoerd. Op één adres zijn daarna direct maatregelen genomen.

Zwaarste beving in maanden

De beving van gisterochtend had een kracht van 2,8. Onder meer in de dorpen Uithuizen, Kantens, Rottum en Middelstum lieten bewoners weten dat ze de aardbeving hebben gevoeld.

Volgens het KNMI ging het om een "geïnduceerde beving", wat betekent dat die aardbeving door de gaswinning werd veroorzaakt.

De aardbeving was de zwaarste in de omgeving sinds maart. Toen was er een beving van 3,0 in de buurt van Assen. In de dagen en weken daarna werden ongeveer 2000 schademeldingen gedaan.

Bewoners in het Groningse dorp Middelstum hadden schade aan hun woning veroorzaakt door een eerdere beving net laten herstellen:

Bij een verkeersongeluk in Middlesbrough, in het noordoosten van Engeland, zijn zeven mensen omgekomen. Een spookrijdende personenauto kwam in botsing met een politieauto. De slachtoffers zijn twee politieagenten en vijf tieners, melden Britse media.

Het ongeluk gebeurde rond 03.30 uur op de autoweg A66. Volgens de politie in de regio Cleveland zagen agenten een "verdachte" Volkswagen Passat en er ontstond een achtervolging. Die werd echter gestaakt toen de auto tegen het verkeer in begon te rijden.

Vervolgens kwam de Volkswagen volgens Britse media in botsing met een andere politieauto die niet bij de achtervolging betrokken was geweest. Hulpdiensten gingen massaal naar de plek van het ongeluk, maar hulp mocht niet meer baten. Alle zeven inzittenden overleden ter plaatse.

De twee omgekomen agenten zijn mannen van 37 en 38 jaar. De identiteit van de inzittenden van de Volkswagen is niet bekendgemaakt, maar volgens de BBC zijn het jonge mannen van rond de 18 jaar.

Onderzoek gestart

Het onafhankelijke bureau voor politieonderzoek heeft aangekondigd een onderzoek te starten naar de toedracht van het ongeluk. Dat is verplicht wanneer iemand overlijdt na contact met de politie.

Premier Burnham heeft verslagen gereageerd. "Ik ben diepbedroefd door het nieuws dat vanochtend twee politieagenten in Cleveland tijdens hun dienst en vijf burgers om het leven zijn gekomen", zegt hij op X. "Mijn gedachten zijn bij de families en nabestaanden van alle betrokkenen."

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft de hoofdredacteur, de uitgever en een vooraanstaand verslaggever van de militaire krant Stars and Stripes ontslagen. In de ontslagbrief staat volgens de krant dat ze schuldig zijn aan insubordinatie, oftewel ongehoorzaamheid tegenover een meerdere.

Aanleiding voor de maatregel is een item dat CBS News begin vorige maand wijdde aan Stars and Stripes, zegt de ontslagen hoofdredacteur Erik Slavin. Hij zei tegen de zender dat er een rode lijn wordt overschreden als het Pentagon nieuws voor militairen zou gaan censureren.

"Ik blijf bij het principe dat Stars and Stripes redactioneel onafhankelijk moet blijven", laat hij nu weten op de website van de krant. "Zoals dat wordt vereist door de wet en het eigen beleid van de afdeling."

Verslaggever Lara Korte, die vanuit Duitsland de Midden-Oostenberichtgeving voor de krant verzorgde, is ook de wacht aangezegd. Zij schrijft op sociale media dat ze is ontslagen omdat ze CBS News te kennen had gegeven dat ze werkt voor Stars and Stripes, "en niet voor het Pentagon of voor welke regering of beleidsmaker dan ook".

Uitgever Max Lederer heeft nog niet gereageerd op zijn ontslag. Wel had hij eerder deze week zelf al aangekondigd dat hij volgende maand met pensioen zou gaan. Daarbij gaf hij aan dat hij met het Pentagon van mening verschilt over de koers van de krant.

Sinds 1861

Stars and Stripes bestaat sinds 1861 en levert nieuws aan Amerikaanse troepen over de hele wereld. Papieren edities worden dagelijks verspreid op onder meer militaire bases. De krant wordt deels gefinancierd door het Pentagon, maar is volgens de wet redactioneel onafhankelijk.

Het is echter geen geheim dat president Trump en minister Hegseth van Defensie niet veel op hebben met die onafhankelijkheid. Hegseths woordvoerder bestempelde Stars and Stripes begin dit jaar als "woke" en er volgde een reeks maatregelen, waaronder een verbod op het publiceren van cartoons. Ook werd de ombudsman van de krant in april ontslagen.

Verder was het ministerie niet blij met de berichtgeving van Amerikaanse media over de uitgeputte bemanning van het vliegdekschip USS Lincoln. Ook Stars and Stripes schreef daarover.

Het was maar een zinnetje, ogenschijnlijk achteloos uitgesproken door de Democratische senator Jon Ossoff tijdens een campagnetoespraak voor de tussentijdse verkiezingen. "De president heeft helemaal geen zin in zijn baan, hij wil zijn balzaal bouwen en reizen met Natalie in hun schijnbaar weerloze vliegende paleis."

Hij verwees daarmee naar het nieuwe Air Force One-toestel dat Trump cadeau kreeg van Qatar en waar cruciale verdedigingssystemen op ontbreken. Toen de president na aanwijzingen voor een Iraanse aanslag onverwacht wisselde van vliegtuig, was Natalie Harp een van de weinige vertrouwelingen die meevlogen.

Reizen met Natalie dus. Daarmee insinueerde Ossoff dat het geen zuivere koffie is dat Donald Trump zoveel tijd doorbrengt met zijn assistente.

Zeldzame beledigingen

Een rel was geboren. Het Witte Huis reageerde furieus en woordvoerders buitelden over elkaar heen om Ossoff te beledigen. "Een feminien kind dat van theater houdt en Barack Obama nadoet", zei een van hen. Een ander noemde hem "Jon Jackoff" en de "biggest cuck loser in de politiek."

Het Witte Huis bewaart dit zeldzame kaliber beledigingen meestal voor zijn grootste politieke vijanden. Kennelijk is er een gevoelige snaar geraakt.

'Menselijke printer'

Het draait dus allemaal om Natalie Harp, 35 jaar oud en bijgenaamd de 'menselijke printer', omdat ze vaak gewapend is met een mobiele printer waarmee ze voor Trump afdrukken maakt van nieuwsartikelen. Ook dicteert Trump haar zijn eigen berichten voor sociale media. Veel Amerikanen hadden nog nooit van haar gehoord, maar volgens Google is het aantal zoekopdrachten naar haar naam recentelijk met 5000 procent toegenomen.

Harp is op een voor Trump beproefde manier in zijn inner circle terechtgekomen: hij zag haar op tv en dat beviel hem. Harp verscheen in 2019 op Trumps huiszender Fox News om hem te prijzen voor een wet die haar leven zou hebben gered. Harp, die leed aan botkanker, zei dat Trumps wet haar toegang gaf tot experimentele behandelingen waardoor ze van de ziekte kon herstellen.

Ze herhaalde haar verhaal op meerdere conservatieve platforms en kreeg vervolgens een baan als tv-presentator bij het conservatieve kanaal OAN, waar ze de mythe verkondigde dat Trump de verkiezingen in 2020 had gewonnen. In 2022 ging ze voor Trump werken en sinds het begin van zijn tweede termijn is ze bijna altijd in zijn buurt te vinden.

Ongebreidelde toegang

Haar ongebreidelde toegang tot de president, en mogelijk ook tot gevoelige staatsinformatie, is precies waar overheidsmedewerkers zich zorgen over maken. Nieuwszender MS NOW onthulde dat Harp al een jaar in het Witte Huis werkte zonder het verplichte veiligheidsonderzoek te hebben voltooid. Volgens de zender werkte ze pas mee nadat juridische adviseurs alarm hadden geslagen en Trump persoonlijk had ingegrepen.

En er zijn meer signalen die vragen oproepen. Andere media, zoals The New York Times, hebben brieven van Harp aan de president gepubliceerd. Daarin noemt ze de president haar "beschermer in dit leven" en schrijft ze dat hij "de enige is die ertoe doet". Die extreme toewijding aan de president zou volgens bronnen verontrustend zijn geweest voor de Secret Service, die verantwoordelijk is voor de veiligheid van het staatshoofd.

Conservatieve commentatoren stellen dat die zorgen overdreven zijn en dat er niets ongepasts aan de hand is. Zij eisen excuses van de senator uit Georgia voor zijn "seksistische uitspraken". Ook verwijten ze de Democraten hypocrisie, omdat ze zo prat gaan op hun steun aan vrouwen, maar deze uitlatingen niet veroordelen.

'Veiligheidsdekentje'

Ossoff zelf lijkt zich bewust van de kritiek op zijn opmerkingen en zegt dat hij Harp aanhaalde om een punt te maken over Trumps bubbel van medewerkers, die "dienen als een soort veiligheidsdekentje dat ervoor moet zorgen dat hij zich goed voelt".

Hoe dan ook geeft de senator een signaal af dat de oproep van oud-first lady Michelle Obama ("When they go low, we go high") een reliek uit het verleden is. Ossoff staat voor een generatie Democraten die bereid is vuur met vuur te bestrijden in het Trump-tijdperk.

Het probleem voor de Democraten is dat niemand dit spel beter speelt dan Donald Trump zelf. Een ander risico is dat die persoonlijke aanvallen de aandacht afleiden van thema's als de economie en de oorlog met Iran.

Hoewel Harp nu volop in de schijnwerpers staat, zijn er geen signalen dat Trump van haar af wil. Volgens het boek Regime Change van New York Times-journalisten Maggie Haberman en Jonathan Swann liet Trump zich over Harp ontvallen dat ze net zoveel van hem hield als zijn vrouw en kinderen: "Jullie zullen er allemaal vandoor gaan en geld verdienen, maar zij zal mij nooit verlaten."

De politie in Zweden onderzoekt of de man die gisteren met een zwaard leerlingen van een school aanviel in chatgroepen zat waarbinnen geweld op scholen wordt gepromoot. Dat heeft een bron die betrokken is bij het onderzoek tegen persbureau Reuters gezegd.

Volgens diezelfde bron onderzoekt de politie of de man 20 minuten voor de aanval een foto op TikTok heeft geplaatst, waarop een zwaard te zien was. Volgens de krant Dagens Nyheter is de foto in een wc van de school gemaakt.

Op hetzelfde account, dat inmiddels offline is gehaald, zouden video's over aanvallen op twee andere scholen in Zweden hebben gestaan en een over de moord op 77 jongeren in 2011 in Noorwegen door de extreemrechtse terrorist Anders Breivik.

17-jarig meisje

De politie maakte vanmorgen bekend dat de dode die gisteren in de school in de plaats Fagersta viel een meisje van 17 was. Drie leerlingen raakten gewond, van wie twee ernstig: een jongen van 12 en een van 17. Een andere leerling mocht na een behandeling in het ziekenhuis naar huis.

Bij de aanhouding van de vermoedelijke dader zijn schoten gevallen. De politie verduidelijkte vandaag dat de 18-jarige man daarbij niet is geraakt. Gisteren werd nog gemeld dat de dader was neergeschoten.

De man wordt verdacht van moord en meerdere pogingen tot moord. De politie heeft twee woningen doorzocht.

Oekraïne heeft vannacht een distributiecentrum van webwinkel Ozon, een "industriële faciliteit" en de olieraffinaderij van Novokoejbysjevsk in de Russische regio Samara aangevallen. Dat meldt de gouverneur van de regio op Telegram.

Bij de aanval op de olieraffinaderij viel een dode, schrijft de gouverneur. Het distributiecentrum vloog in brand en er zouden meerdere gewonden zijn gevallen. De gouverneur noemde geen aantallen en sprak zich ook niet uit over de aard van hun verwondingen.

Zijn bericht bevat ook een waarschuwing om geen foto's en video's van de nasleep van de droneaanval of de luchtafweer te delen. "Help de vijand niet", schrijft hij. Meerdere Russen zijn de afgelopen maanden aangehouden of beboet voor het delen van beelden van Oekraïense aanvallen.

Toch zijn er beelden van deze aanval op sociale media verschenen:

Oekraïne heeft de aanval op de webwinkel niet bevestigd, maar president Zelensky heeft het op X wel over een "aanval op een logistieke hub in Samara". Ook zegt hij dat de olieraffinaderij van Novokoejbysjevsk is aangevallen.

Het zou de eerste Oekraïense aanval zijn op een distributiecentrum van Ozon, de op een na grootste webwinkel in Rusland. Volgens lokale media gaat het om het distributiecentrum in Tsjapajevsk.

Het bedrijf zelf heeft de aanval op zijn distributiecentrum bevestigd en zegt dat alle werkzaamheden voorlopig zijn stilgelegd. Meer dan 500 werknemers zouden enkele minuten voor de aanval zijn geëvacueerd. Meerdere medewerkers raakten gewond, zegt Ozon.

De afgelopen maanden voert Oekraïne steeds meer aanvallen diep in Rusland uit. Zo wist het land meerdere olieraffinaderijen volledig buiten werking te stellen en andere zwaar te beschadigen. Dat leidt tot in Moskou tot brandstoftekorten en lange rijen bij tankstations.

Sinds juli valt Oekraïne ook distributiecentra aan van Wildberries aan, de grootste webwinkel van Rusland. Oekraïne zegt dat de webwinkel allerlei producten verkoopt voor het leger. Zo was er een speciale categorie speciaal voor "de speciale militaire operatie", zoals de oorlog in Rusland wordt aangeduid.

Vrijwilligersorganisaties

Volgens de Russische onafhankelijke nieuwssite Meduza verkoopt Wildberries allerlei gesanctioneerde onderdelen voor drones- en navigatieapparatuur. Het is niet bekend of het leger structureel inkoopt bij Wildberries, maar vrijwilligers kunnen de producten wel kopen en opsturen naar het front.

Vrijwilligersorganisaties linken vaak producten van de webwinkels bij hun inzamelacties. Ozon wordt daarbij ongeveer even vaak gelinkt als Wildberries, schrijft Meduza. In tegenstelling tot Wildberries verbiedt Ozon de verkoop van militaire uitrusting of goederen niet. Wel is de verkoop van onder meer wapens, munitie en explosieven verboden.