NOS Nieuws - Algemeen

Sportvissers zijn samen met andere vrijwilligers bezig om vissen te redden uit het droogvallend Peelkanaal bij Westerbeek.

Ze vangen de vissen met schepnetten en brengen die over naar een ander kanaal in de buurt waar nog genoeg water in staat. "Geen vis in de modder, maar een vis in het water", zegt Ramon Pasmans van de Sportvisunie bij Omroep Brabant.

Het Peelkanaal, vroeger ook wel het Defensiekanaal genoemd, ligt op de grens van Brabant en Limburg. Het was ooit een imposante waterloop die vlak vóór de Tweede Wereldoorlog werd aangelegd om een invasie met tanks te voorkomen.

Aanhoudende droogte

Maar nu is het Peelkanaal niet meer dan een beek, waarin als gevolg van de aanhoudende droogte nu steeds minder water staat.

Een bezorgde sportvisser trok deze week aan de bel bij het waterschap omdat de dieren in het kanaal het risico lopen het niet te overleven.

Pasmans, geholpen door vrijwilligers in de buurt, is gisteren begonnen met een reddingsactie. Tot aan de knieën ploegen ze in de modder. Ze proberen met schepnetten zoveel mogelijk vissen en andere dieren te vangen.

Grote karper

Ze vangen van alles en nog wat: kleine vissen, maar ook een grote karper belandde al in een van de netten. De vissen gaan van het schepnet naar een grote bak met water, waar extra zuurstof aan wordt toegevoegd. De bak met water en waterdieren wordt overgebracht naar het Kanaal van Deurne, een aantal kilometers zuidelijker.

Volgens Jorg Nelissen van de Sportvisunie is de reddingsactie bij Westerbeek broodnodig. "Het water is ook afgelopen dagen nog flink gedaald. Dit Peelkanaal gaat echt droogvallen", stelt hij.

Veranderend klimaat

Helaas gebeurt het vaker dat de sportvissers in actie moeten komen om vissen te redden, aldus Nelissen. Door het veranderend klimaat komen droge periodes vaker voor.

Vangen en verplaatsen is dan belangrijk, zegt hij. "We moeten ook in de toekomst de biodiversiteit in het water kunnen behouden."

Eerder deze week werd bekend dat elders in Noord-Brabant ook maatregelen worden genomen om vissen te redden. Het waterschap gaat bij Schijndel grondwater oppompen om te voorkomen dat de grote modderkruiper, een beschermde vissoort, het niet overleeft.

Tijdelijke droogval

De grote modderkruiper staat juist bekend als een vis die tijdelijke droogval van wateren goed kan overleven. Het diertje graaft zich dan in en haalt zuurstof uit ingeslikte lucht die in de darmen wordt opgeslagen. Maar nu is het zo droog in een beek bij Schijndel dat zelfs de grote modderkruiper het zwaar heeft.

In de Venezolaanse hoofdstad Caracas worden de komende dagen voor het eerst sinds de ontvoering van oud-leider Maduro gesprekken gevoerd tussen het regime en de oppositie. De onderhandelingen zijn geïnitieerd door de Verenigde Staten, als deel van een driestappenplan dat de Amerikaanse buitenlandminister Rubio in januari presenteerde.

Enkele dagen na de Amerikaanse inval introduceerde Rubio zijn plan voor het Latijn-Amerikaanse land: stabilisatie, economisch herstel en een democratische transitie. Veel kwam daar nog niet van terecht.

Het regime houdt de touwtjes nog strak in handen, verkiezingen bleven uit en de beloofde machtswissel kwam er niet. Bovenop de politieke chaos werd het land ook nog eens getroffen door verwoestende aardbevingen, met een opeenstapeling van crises tot gevolg.

Machado afwezig

Niet alle hoofdrolspelers zitten aan de onderhandelingstafel. Zo kreeg oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado geen uitnodiging voor de gesprekken, zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. In een bericht op X reageert ze op de onderhandelingen.

"Wij zullen geen obstakel vormen voor enig initiatief dat echte vooruitgang oplevert", schrijft Machado in een gezamenlijke verklaring met Edmundo González. Hij wordt volgens de oppositie en een groot deel van de internationale gemeenschap gezien als winnaar van de presidentsverkiezingen van 2024.

In de verklaring schrijven Machado en González geen deel uit te hebben gemaakt van "het ontwerp, de ontwikkeling of de uitvoering" van de gesprekken. Ook zeggen zij snel terug te keren naar Venezuela, iets wat Machado al maanden herhaalt. Volgens de laatste berichten verblijft ze in ballingschap in de VS, González in Spanje.

Twee parlementsvoorzitters

De onderhandelingen dit weekend vinden plaats onder leiding van de Verenigde Staten. Wie er aan Amerikaanse zijde aan tafel zit is onduidelijk. De onofficiële adviseur die namens de VS bemiddelde in Venezuela, zakenman Mauricio Claver-Carone, stapte gisteren onverwachts op. Wie zijn vervanger wordt is niet bekendgemaakt.

Ondertussen zetten het regime en de oppositie zich schrap voor zware onderhandelingen. De afvaardiging van het regime wordt geleid door parlementsvoorzitter Jorge Rodríguez, broer van interim-leider Delcy Rodríguez. Naar verwachting wil hij met de onderhandelingen bereiken dat de resterende Amerikaanse sancties van tafel gaan.

De oppositiedelegatie wordt geleid door Dinorah Figuera, die in juni na acht jaar ballingschap terugkeerde. Zij werd in 2015 verkozen als parlementslid tot het laatste democratische parlement. De oppositie behaalde toen voor het eerst in jaren een meerderheid, maar werd snel buitenspel gezet door Maduro.

De ene na de andere wet of beslissing van dat parlement werd toen door middel van juridische trucs geblokkeerd. Enkele jaren daarna installeerde Maduro een eigen, parallelle parlement, dat momenteel onder leiding staat van Jorge Rodríguez.

Rodríguez en Figuera hadden al een korte ontmoeting in juni, dagen voor de vernietigende aardbevingen:

Figuera staat aan het hoofd van het voormalige, nu vooral symbolische, parlement. Ze keerde terug op uitnodiging van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, zei ze tegen journalisten bij aankomst in Caracas.

In de gesprekken zal zij pleiten voor de vernieuwing van de nationale kiesraad en het hooggerechtshof, die onder controle staan van het regime. De oppositie hoopt daarmee vrije en eerlijke verkiezingen in het land te waarborgen, iets wat Venezuela al jaren niet kent.

Ook zal de vrijlating van politieke gevangenen op tafel liggen. Ondanks een omstreden amnestiewet die eerder dit jaar werd aangenomen, zitten nog altijd 379 mensen onterecht gevangen volgens cijfers van mensenrechtenorganisatie Foro Penal.

Rechtszaak Maduro

De zaak van Maduro lijkt geen rol te spelen in de onderhandelingen. Zeven maanden na zijn ontvoering, zitten Nicolás Maduro en zijn vrouw, Cilia Flores, nog altijd vast in afwachting van hun proces. Vorige maand werd bekend dat de rechtszaak volgend jaar juni van start zal gaan.

Het stel wordt onder meer beschuldigd van samenzwering tot narcoterrorisme, het importeren van cocaïne en het bezit van machinegeweren en explosieven. Ze hebben alle aanklachten ontkend.

De Britse regeringspartij Labour heeft de tussentijdse verkiezing voor het burgemeesterschap van Manchester overtuigend gewonnen. Bev Craig volgt Andy Burnham op, die premier is geworden. De klinkende overwinning is een opsteker voor Labour, dat in mei nog zwaar verloor bij lokale en regionale verkiezingen.

Labours kandidaat Craig kreeg ruim 309.000 stemmen, Sian Astley van Reform UK bleef steken op 157.000 stemmen, melden Britse media. Andere kandidaten volgden op nog grotere afstand.

Na haar studie politiek en moderne geschiedenis in Manchester werd Craig actief bij de lokale overheid. Zo werd ze in 2011 voor het eerst gekozen als raadslid voor de wijk Burnage in de gemeenteraad van Manchester. Tijdens de covid-19-pandemie was ze verantwoordelijk voor de sociale zorg en gezondheid van volwassenen, later werd ze fractievoorzitter van Labour in de gemeenteraad.

Die rol nam ze over van Richard Leese die na 25 jaar aftrad, waarmee ze de eerste openlijk homoseksuele leider van de raad werd. En nu dus de eerste openlijke homoseksuele gekozen burgemeester van de stad.

Bloeiend Manchester

Burnham liet Manchester bloeiend achter bij zijn vertrek naar Westminster. Tijdens zijn burgemeesterschap de afgelopen tien jaar ontplooide Manchester zich tot een van de snelst groeiende economieën van het land. "Manchesterism" werd het genoemd: de stad kreeg meer bevoegdheden, ruimte om investeringen aan te trekken, eigen belastingtarieven voor bedrijven te stellen, en zelf beleid te maken op het gebied van woningbouw en scholing.

Dat alles wierp vruchten af: kapitaal stroomde binnen en de horizon vulde zich met hijskranen. De skyline van Manchester is in tien jaar bijna onherkenbaar veranderd. Craig heeft als opvolger van Burnham grote schoenen te vullen. De populaire politicus werd maar liefst drie keer herkozen voor een nieuwe termijn.

Aan Craig de taak om dit beleid waar ze nauw bij betrokken was voort te zetten. Zij werkte als locoburgemeester nauw met Burnham samen. Ook was de 41-jarige plaatsvervangend verantwoordelijk voor economie, bedrijfsleven en inclusieve groei bij de autoriteit van Groot-Manchester.

Bij de renovatie van de Reflecting Pool in Washington zijn fouten gemaakt bij renovatiewerkzaamheden, van vandalisme is geen sprake. Dat zegt het Amerikaanse ministerie van Justitie, waarmee het eerdere beschuldigingen van onder andere president Trump tegenspreekt.

Een man die werd beschuldigd van vandalisme, de oud-Olympische kanovaarder David Hearn, zal niet worden vervolgd, zo zegt de procureur van Washington, Pirro. Zij had eerder nog gezegd dat er "overweldigend bewijs" was dat Hearn een misdrijf had gepleegd en tien jaar celstraf riskeert. Nu komt ze daarvan terug.

Het opknappen van de Reflecting Pool, bij het Lincoln Memorial in de Amerikaanse hoofdstad, was een prestigeproject van Trump. Hij wilde ter gelegenheid van de 250ste verjaardag van de onafhankelijkheid, de bodem van de vijver laten schilderen in de kleur American flag blue.

Dat werd geen succes, de verf liet al snel los en in het water kwamen algen die het bassin niet helblauw, maar groen kleurden.

Bekijk hier de beelden van de loslatende verf eerder dit jaar:

Trump beweerde dat er sprake was van sabotage, waarvoor verschillende mensen werden opgepakt, onder wie Hearn. Hij werd beschuldigd van het vernielen van federaal eigendom, omdat hij een deel van de bodem van de rechthoekige vijver zou hebben losgetrokken.

Hearn zelf zei dat hij tijdens een fietstochtje alleen een stuk van de bodem had vastgepakt, had losgelaten waarna het naar de oppervlakte was gekomen.

Justitie zegt dat het nu documenten van het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft gekregen waaruit blijkt dat de renovatie "overhaast en slecht" is uitgevoerd. Bij het aanbrengen van de blauwe coating zijn verschillende fouten gemaakt door de belangrijkste aannemer van het project.

Excuses

Na de verdenkingen tegen Hearn en andere verdachten verstrekte het ministerie van Binnenlandse Zaken maar mondjesmaat informatie, zegt Justitie in Washington. Als dat eerder was gebeurd, was het nooit tot een aanklacht gekomen.

De advocaten van Hearn zeggen dat het intrekken van de zaak het "misbruik van overheidsmacht" niet ongedaan maakt. Ze willen excuses voor hun cliënt.

Wie in Hamburg reageert op een vacature als docent, agent of IT'er bij de gemeente, wordt voortaan door de veiligheidsdienst doorgelicht. Vanaf vandaag geldt deze maatregel, als eerste deelstaat in Duitsland, om mensen met extremistische ideeën buiten de publieke dienst te houden.

"Wie de vrije democratie afwijst, kan niet voor een land werken dat op dat idee is gebaseerd", laat deelstaatminister Andy Grote (SPD) via een woordvoerder weten. Iedere extremist die bij de overheid werkt "schaadt het vertrouwen en de integriteit van die overheid", aldus Grote.

De maatregel treft mensen die volgens de veiligheidsdienst BfV als 'extremistisch' zijn bestempeld. Daarbij gaat het om aanhangers van neonazistische partijen, extreemlinkse groepen, de Koerdische PKK of verboden islamitische organisaties. Ook de AfD, op dit moment de grootste partij in de peilingen, geldt deels als extreemrechts.

De inlichtingendienst bestempelde de AfD in 2025 als 'extreemrechts', maar heeft die classificatie in de ijskast gezet omdat de partij het juridisch aanvecht. De partij wordt in vijf deelstaten, vooral in het oosten, wel als 'bevestigd' rechts-extremistisch gezien. Ook in de deelstaat Nedersaksen, dat grenst aan Hamburg, heeft de AfD dit stempel.

Spionage

Als een AfD'er uit een van de deelstaten solliciteert op een functie in Hamburg, wordt hij doorgelicht op mogelijk extremisme. De Hamburgse AfD spreekt van een "klimaat van wantrouwen" en "ideologische spionage".

Het Hamburgse deelstaatministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat een partijlidmaatschap niet direct tot uitsluiting leidt. De BfV moet aantonen dat een sollicitant er zelf ongrondwettelijke ideeën op nahoudt. "Als er dergelijke twijfels zijn, volgt er eerst een gesprek."

Andere deelstaten volgen het initiatief van Hamburg met interesse. Mocht de gehele AfD uiteindelijk als extremistisch worden bestempeld, kan dat in heel Duitsland gevolgen hebben voor partijleden die werken als ambtenaar, agent of militair. Daarover wordt zowel in de deelstaten als in politiek Berlijn over nagedacht.

Kritiek van links

De maatregel wordt vooral door linkse groeperingen en de vakbonden bekritiseerd. Ook de jongerenafdelingen van de Hamburgse coalitiepartijen SPD en Groenen zijn tegen. Zij vrezen dat deze maatregel ook klimaat- en linkse activisten kan treffen.

Vakbond DGB waarschuwt dat geëngageerde mensen überhaupt niet meer op publieke functies zullen solliciteren, terwijl er volop arbeidstekorten bestaan. Ook wordt er gevreesd dat leraren terughoudend worden in het onderwijzen van 'linkse' thema's als klimaatgerechtigheid en lhbti-rechten.

De critici zien in de achtergrondcheck een terugkeer van het beruchte Radicalendecreet, een soortgelijke controle die bestond in de jaren 70 en 80. In die jaren werden miljoenen mensen gescreend, met name op links-extremisme. In de praktijk werden vooral leraren getroffen met een beroepsverbod.

Het systeem werd fel bekritiseerd in de media, aan universiteiten en door de toenmalige linkse Franse regering. Ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens sprak van een schending van meerdere mensenrechten. De beroepscheck werd uiteindelijk ingetrokken. Willy Brandt, als bondskanselier medeverantwoordelijk voor het Radicalendecreet, sprak later van een "fout".

Onvergelijkbaar

Destijds zorgde de extreemlinkse terreurgroep RAF voor dood en verderf in Duitsland en was het opgedeelde land een middelpunt van de Koude Oorlog. Nu wordt vooral extreemrechts als het grootste gevaar gezien door de Duitse regering en de BfV.

Deelstaatminister Grote vindt de toenmalige beroepsverboden onvergelijkbaar met de nieuwe maatregel. De huidige check voldoet aan de rechtstatelijke eisen en baseert zich alleen op publiekelijk bekende informatie, stelt hij. Ook vindt er nu, anders dan in de jaren 70, altijd een gesprek plaats. Iemand die wordt geweigerd, kan zich daartegen verzetten.

De SPD'er zegt dat er een ondermijnend gevaar uitgaat van extremisme in publieke functies. In Hamburg werden volgens Grote vorig jaar 50 mensen met extremistische gedachten in publieke dienst ontdekt, met name in het onderwijs.

Goedemorgen! De wereldberoemde Canal Parade trekt vandaag naar verwachting 500.000 bezoekers naar Amsterdam, en in het Zwitserse Lausanne gaat de Tour de France voor vrouwen van start.

Eerst het weer: er is veel ruimte voor de zon. Op een lokaal buitje na blijft het zo goed als droog. Het wordt 22 tot 26 graden bij een matige wind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten: Wat heb je gemist?

Het plan van FIFA-baas Infantino om een belang in een nieuw WK-bedrijf te verkopen gaat niet door. Infantino bevestigt dat in een verklaring die de FIFA deelt op X. De beslissing volgt op een een wereldwijde golf van protesten.

In een verklaring zegt Infantino : "Na zorgvuldig naar alle standpunten te hebben geluisterd, is duidelijk geworden dat het project voor verdeeldheid heeft gezorgd."

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Tijdens de enorme bosbranden in de buurt van de Franse stad Bordeaux ontstond een bijzonder en uniek natuurfenomeen: een pyrocumulonimbus. Oftewel een vuurwolk die z'n eigen weer kan creëren. Maar wat is dat precies?

Fijne zaterdag!

Wanneer president Zelensky op bezoek is in Washington, staat er altijd een prioriteit op zijn lijstje: meer onderscheppingsrakketen voor de Oekraïense luchtafweer. Want tegen de dreiging van ballistische raketten, is Kyiv niet opgewassen.

Dat is terug te zien in het aantal slachtoffers. De afgelopen maanden sneuvelt elke keer een nieuw record aan burgerslachtoffers. Dat komt voor een belangrijk deel door het grote aantal ballistische raketten dat Rusland afvuurt op steden.

Ook afgelopen nacht weer. Bij de tweede grootschalige aanval van deze week kwamen zeker negen mensen om het leven in Kyiv en raakten tientallen gewond.

Oekraïense experts waarschuwen dat Oekraïne in de nabije toekomst geen structureel antwoord heeft op deze dreiging. Zeker omdat Rusland de productie heeft opgeschaald, de raketten gemoderniseerd zijn, en aanvalstactieken fijn geslepen.

Grote boog

Ballistische raketten verschillen van kamikazedrones en kruisraketten omdat ze een grote boog maken de atmosfeer in, en vervolgens met grote snelheid naar beneden komen. Vaak slaan ze in voor of slechts minuten nadat het luchtalarm is afgegaan.

Rusland gebruikt ze om militaire doelen, kritieke infrastructuur en fabrieken te beschieten, maar regelmatig treffen ze ook burgers.

Verwoeste energiecentrales en doormidden gezaagde flatgebouwen verspreid door een stad als Kyiv laten zien hoe moeilijk het is voor Oekraïne om deze dreiging het hoofd te bieden:

"De situatie nu is nog erger dan aan het begin van de invasie in 2022", zegt militair analist Oleksandr Kovalenko. Toen beschikte Oekraïne niet over geavanceerde westerse luchtafweersystemen zoals de Patriot, en werd het land ook bestookt met ballistische raketten.

Maar na een aantal maanden raakten de Russische voorraden op. Destijds produceerde Rusland bijvoorbeeld slechts één Iskander per week. Dat is een ballistische raket die 500 kilometer ver komt en ook kernkoppen kan dragen.

Inmiddels produceert Moskou er volgens Kovalenko ruim duizend per jaar. Voor het neerhalen van een Iskander heeft Oekraïne minstens twee interceptorraketten nodig. Maar fabrikant Lockheed Martin produceert momenteel ongeveer zeshonderd PAC-3 interceptors per jaar, die ook aan de lopende band worden weggeschoten in het Midden-Oosten. Bovendien heeft Rusland verschillende andere geavanceerde raketten die ze op grote schaal produceren.

Oekraïne zet in op extra onderscheppingsmogelijkheden in eigen land. Tijdens een ontmoeting met president Trump in Ankara eerder deze maand, zei de Amerikaanse leider dat Oekraïne eigen interceptors voor de Patriot mag gaan bouwen. Deze week krabbelde Trump alleen weer terug en zei hij dat het nog niet zeker was.

Onderscheppingssysteem

Zelfs als dit wel doorgaat, zal het vermoedelijk een jaar of langer duren voordat Oekraïne de productie kan beginnen en opschalen. In de tussentijd ontwikkelt Oekraïne eigen alternatieven, zoals het onderscheppingssysteem Freyja. Maar ook dat zal niet in de nabije toekomst al op grote schaal inzetbaar zijn.

En daar komt nog iets anders bij: Rusland heeft na ruim vier jaar oorlog lessen kunnen trekken, de eigen raketten gemoderniseerd en tactieken aangepast. Bijvoorbeeld door massale aanvallen af te vuren met twintig ballistische raketten gelijktijdig op een doel.

Patriot-batterijen raken in dat geval overbelast, zegt analist Anatoli Chraptsjynsky. Hij is oud-officier van de Oekraïense luchtmacht en heeft een bedrijf dat radarsystemen tegen drones ontwikkelt. Bovendien heeft Rusland raketten zoals de Iskander 'wendbaarder' gemaakt, zodat ze in het laatste deel van de vlucht naar het doel gemanoeuvreerd kunnen worden.

Geavanceerde drones

Deze ontwikkelingen zijn niet alleen een probleem voor Oekraïne, benadrukt Chraptsjynsky. "Rusland heeft in deze oorlog zijn raketten getest op Europese en Amerikaanse luchtverdedigingssystemen. Dat wil zeggen dat ze nu weten hoe ze de Europese en Amerikaanse verdedigingslinies kunnen doorbreken", stelt de analist.

Het belangrijkste antwoord van Oekraïne op deze steeds grotere dreiging uit de lucht, zijn tegenaanvallen met geavanceerde drones. Daarmee proberen ze de druk op te voeren op Rusland en ook fabrieken, opslagplaatsen en lanceersystemen van raketten uit te schakelen.

De hoop van deze 'directe sancties' is dat de oorlog voor Rusland zelf uiteindelijk niet meer te verdragen is, waardoor president Poetin aan de onderhandelingstafel wordt gedwongen. Maar er is nog geen aanwijzing dat de Russische leider dit overweegt.

In de tussentijd zet Rusland de productie en inzet van ballistische raketten door. "De vijand zal de druk blijven opvoeren", zegt Kovalenko. "Want ze zijn zich bewust van onze tekorten."

Een jaar na een alarmerende brief van drie inspecties, is de situatie voor jonge gedetineerden niet verbeterd. De jongeren zitten soms 23 van de 24 uur in hun cel en onderwijs gaat vaak niet door. Nieuwsuur ontdekte dat de zorgen daarmee niet verdwenen zijn.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Redacteur Rachelle Verdel sprak met ouders van de jongeren en vertelt in de podcast over het leven in de cel. De zorgen bij toezichthouders en de kinderombudsman zijn groot. Zij zijn bang dat door de situatie in de jeugdgevangenissen een nieuwe generatie criminelen wordt gekweekt. Is de enkelband een oplossing?

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Bij aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn vannacht negen mensen omgekomen onder wie vier kinderen. Zeker 28 mensen raakten gewond. Volgens getuigen waren in de stad meer dan tien explosies te horen.

Van de 28 ballistische raketten die door de Russen waren afgevuurd, werd er slechts één onderschept, zegt president Zelensky. "Simpelweg omdat er geen onderscheppingsraketten zijn voor de Patriot-systemen."

Zelensky luidt steeds vaker de noodklok over de schaarste. "Ons tekort aan onderscheppingsraketten moedigt Rusland alleen maar aan om zulke aanvallen uit te voeren."

Vast in woongebouwen

Door de Russische aanvallen kwamen mensen vast te zitten in een vijf verdiepingen tellend woongebouw in het Solomjanskyi-district dat door vallend puin was beschadigd, meldt burgemeester Vitali Klytsjko van Kyiv. Op de binnenplaats brak brand uit. Ook in een ander woongebouw in het stadsdistrict Sjevtsjenko zouden mensen vastzitten nadat de eerste en tweede verdieping deels waren ingestort.

De aanval van vannacht volgde op een grootschalige Russische aanval van twee dagen terug. Raketten en drones kwamen op meerdere plekken in Oekraïne neer. Daarbij kwamen tien burgers om het leven en raakten meer dan vijftig mensen gewond. Ook kwam toen een Russische raket het Poolse luchtruim binnen.

Bekijk hier de schade aan woongebouwen in Kyiv:

Oekraïne kampt met een tekort aan luchtverdedigingssystemen die ballistische raketten kunnen onderscheppen. De Oekraïense president vraagt de Verenigde Staten en andere bondgenoten al langer om Patriot-luchtverdedigingssystemen. Ook na de aanval vannacht werd de oproep herhaald.

'Hier en nu nodig'

"Het is van cruciaal belang dat partners begrijpen dat deze luchtverdedigingscapaciteiten niet voor hypothetische scenario's nodig zijn, maar hier en nu", zegt Zelensky. "Elk pakket ballistische raketonderscheppers redt levens van onze mensen. En elke nacht zonder leidt tot meer slachtoffers."

Gisteravond meldde Zelensky dat hij had gesproken met de Amerikaanse vicepresident JD Vance over zijn recente ontmoeting met president Trump in Washington. Die gesprekken noemde hij "positief en productief".

"De Russische luchtaanvallen op ons land gaan door en luchtverdediging, vooral onderscheppingsraketten voor Patriot-systemen tegen ballistische raketten, blijft een topprioriteit", schreef Zelensky op Telegram.

De Italiaanse stad Napels is opgeschrikt door een aardbeving met een kracht van 4,7. Het epicentrum lag volgens persbureau ANSA in het vulkanische gebied Campi Flegrei, op een diepte van 3 kilometer. De beving vond plaats rond 19.45 uur.

Zeker 21 mensen raakten gewond bij de beving. Twee van hen zijn er slecht aan toe.

Volgens de autoriteiten is er schade aan gebouwen in en rond Napels. Onder meer gevels en stukken muur kwamen naar beneden. In Pozzuoli in de buurt van Napels raakten auto's beschadigd door vallend puin.

Na de beving werden tientallen naschokken geregistreerd. Veel inwoners gingen uit voorzorg hun huis uit en de straat op. Het treinverkeer rond Napels werd tijdelijk stilgelegd.

De afgelopen dagen drongen volgens Spanje zeker 50.000 migranten vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta binnen. Net zo snel als ze aankwamen, verdwenen de meesten ook weer. Dit gebeurde er gisteren tijdens de massale oversteek naar Ceuta.

Vele duizenden migranten stroomden de Spaanse autonome stad binnen, de meesten vanuit het Marokkaanse Fnideq. Ze zwommen, kwamen per boot of klommen over hekken. Bij de stormloop kwamen 67 migranten om het leven, onder meer door verdrinking. Anderen kwamen in de verdrukking bij een poging de pier te beklimmen.

Gouden bergen

De afgelopen dagen stuurde Spanje bijna 350 politieagenten naar Ceuta, en ook het leger is aanwezig. Gisteren aan het begin van de avond meldde het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken dat 48.300 migranten weer vrijwillig waren vertrokken richting Marokko. Sommigen gingen zwemmend terug. Ook werden de hekken op het vasteland opengezet, zodat migranten in één richting terug konden keren naar huis.

Vele Marokkanen zagen de Spaanse exclave als poort naar de Europese Unie, maar ze kwamen bedrogen uit. De migranten, voornamelijk jonge mannen, waren gouden bergen beloofd, blijkt uit gesprekken die zij voerden met Spaanse media. "Ze vertelden ons dat we onderdak en een visum zouden krijgen om naar Algeciras te reizen, maar het was allemaal een leugen", zegt de 18-jarige Mohamed tegen de krant El País.

Jongeren in Marokko vertellen waarom ze zijn overgestoken, maar ook weer zijn teruggekeerd naar hun thuisland:

Een migrant was bij aankomst verbaasd over de situatie in Ceuta, een schiereiland waar ruim 80.000 mensen wonen. "Er was geen eten en geen drinken, helemaal niets en de politie behandelde ons slecht. We hadden gedacht dat ze ons zouden beschermen, maar zij waren juist degenen die ons aanvielen", zegt hij.

Toen bleek dat een groot aantal migranten de Spaanse exclave was binnengekomen, liepen de prijzen in Ceuta op. Ook besloten meerdere winkels hun deuren dicht te doen, waardoor de migranten die illegaal de grens waren overgestoken niets konden eten of drinken. Volgens de migranten was dat een drukmiddel van de Spaanse overheid.

Wat steeds duidelijker wordt, is dat veel migranten zonder concreet plan de grens overstaken. In gesprek met journalisten geven enkele migranten toe dat ze niet precies weten waarom ze vertrokken.

Wel is er waarschijnlijk een link met de zaak van een Algerijn die drie weken geleden werd aangehouden op zee, onderweg naar Ceuta. Hij spande een rechtszaak aan. Het Spaanse Hooggerechtshof gaf hem gelijk en oordeelde dat migranten die zwemmend of per boot Ceuta proberen te bereiken niet zonder procedure mogen worden teruggestuurd.

5 kilometer door zee

De uitspraak ging als een lopend vuurtje rond op sociale media zoals Facebook-groepen. Marokkanen verzamelden zich bij een pier in de havenstad Fnideq, en besloten om naar de Spaanse exclave te zwemmen. Dat is een tocht van ongeveer 5 kilometer door zee.

Gisteravond zetten Spaanse militairen meer druk om ook de laatste migranten weg te krijgen. Tegen het avonduur, toen het overgrote deel alweer huiswaarts was vertrokken, probeerden enkele Marokkanen toch nog om rennend het vasteland te bereiken, in de hoop een verblijfsvergunning te kunnen krijgen waarmee ze verder de EU in kunnen reizen.

In onderstaande video zie je hoe NOS-correspondent Miral de Bruijne in Ceuta tijdens een live-gesprek verrast wordt door een migrant die door de barrière van militairen probeert te breken:

Verschillende Europese landen eisen actie in Ceuta. Zo zei de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen gisteravond dat het kabinet wil dat Spanje "de komende uren maatregelen neemt". Volgens het kabinet moet Spanje met spoed de grenzen sluiten en voorkomen dat deze migranten naar het Spaanse vasteland reizen.

De Spaanse premier Sánchez zei dat hij wil samenwerken met de Marokkaanse autoriteiten om de migranten zo snel mogelijk terug te krijgen naar Marokko.

Meer agenten aan de grens

Italië zegt dat het de Schengenregeling voor vrij reizen naar en vanuit Spanje opschort. Landen in het Schengengebied hebben in uitzonderlijke gevallen de mogelijkheid dat te doen. De maatregel zal gevolgen hebben voor mensen die per vliegtuig of boot tussen Spanje en Italië reizen.

Ook kondigt het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken aan dat het controles gaat invoeren in havens en op luchthavens vanwege de situatie in Ceuta. Het is onduidelijk vanaf wanneer dat gaat gebeuren.

Ook andere Europese landen kondigen maatregelen aan. Duitsland verlengt zijn grenscontroles en Frankrijk vervijfvoudigt vanaf dit weekend het aantal agenten dat de grens met Spanje controleert. Aanstaande maandag houden EU-ambassadeurs een spoedvergadering over de situatie in Ceuta.

Het plan van wereldvoetbalbond FIFA om een belang in een nieuw WK-bedrijf te verkopen gaat niet door. FIFA-voorzitter Gianni Infantino bevestigt dat in een verklaring die de FIFA deelt op X. De beslissing volgt op een een wereldwijde golf van protesten.

In een verklaring zegt Infantino : "Na zorgvuldig naar alle standpunten te hebben geluisterd, is duidelijk geworden dat het project voor verdeeldheid heeft gezorgd." Hij voegde daaraan toe: "Ons doel is altijd geweest om te verenigen en te verbeteren. Daarom gaat dit voorstel niet door."

Gianni Infantino maakte afgelopen week bekend een bedrijf op te richten dat aandelen gaat uitgeven en het WK voetbal moet gaan beheren. Binnen het bedrijf zouden de commerciële rechten en activiteiten van het WK voor mannen en vrouwen en het WK voor clubs worden samengebracht. De waarde van het nieuwe bedrijf FIFA Forward Enterprise (FFE) zou zo'n 20 miljard dollar bedragen.

Tot de investeerders zou Thrive Eternal behoren, een bedrijf van Joshua Kushner - de broer van Jared Kushner, schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. De FIFA werkt samen met J.P. Morgan, de grootste bank van de VS.

De plannen stuitten op enorm veel kritiek. Onder meer de UEFA was woedend en dreigde met een boycot van FIFA-competities als de plannen niet zouden worden ingetrokken.

'FIFA werd misleid'

De FIFA zei gisteren dat het een eenmansactie was van Infantino en dat de rest van het bestuur niet op de hoogte was. "Het eigen bestuur van de FIFA werd misleid", zei operationeel directeur Kevin Lamour.

De Fransman haalde flink uit naar de plannen van Infantino. "Een voorzitter moet mensen bij elkaar brengen, ze verenigen en inspireren", zei Lamour. "Vandaag de dag zien we het tegenovergestelde gebeuren." Eerder vandaag stapte Infantino's topadviseur Carlos Cordeiro al op omdat hij niets met de plannen te maken wil hebben.

In Bilthoven bij Utrecht zijn tientallen woningen ontruimd geweest vanwege een auto met daarin mogelijk gevaarlijke stoffen. Om die reden werd er groots opgeschaald door de hulpdiensten. Rond 22.00 uur werden zo'n 40 tot 45 woningen aan de Melkweg ontruimd.

Uiteindelijk werden er geen gevaarlijke stoffen in het voertuig gevonden en konden de bewoners rond 01.00 uur weer terug.

Twee verdachten die mogelijk betrokken zijn bij het voertuig zijn aangehouden. Wat hun rol is, is niet bekendgemaakt.

De politie wil niet zeggen op welke verdenking de twee mannen zijn opgepakt. Ook is nog onduidelijk hoe het voertuig onder de aandacht van de politie is gekomen.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een blunder begaan op de wereldwijde aidsconferentie in Rio de Janeiro in Brazilië. Tijdens een presentatie werden zes landen op een kaart van Afrika uitgelicht, maar niet één stond op de goede plek. Ook de vorm van de landen was niet juist.

Onder de aanwezigen die zich ergerden aan de misstap was de gerenommeerde aidsexpert Emily Bass, die de zaak aan het rollen bracht. In haar nieuwsbrief schreef ze dat de kaart werd getoond aan hoge gezondheidsfunctionarissen uit Afrikaanse landen.

Geen kustlijn

Zo had Nigeria op de onjuiste kaart geen kust meer en lag het ingesloten door de Sahara. Mozambique, buurland van Zuid-Afrika, was verplaatst naar de Hoorn van Afrika. En Ivoorkust was geen West-Afrikaans land meer, maar lag in het zuiden van het Afrikaanse continent.

Alleen Uganda stond ongeveer op de juiste plek, al was het land een stuk kleiner dan in werkelijkheid. Kameroen stond wel in de legenda, maar ontbrak op de kaart.

Zo zag de Amerikaanse kaart eruit:

Uit een analyse van persbureau Reuters blijkt dat de kaart "een watermerk van kunstmatige intelligentie heeft dat aangeeft dat deze met ChatGPT is gemaakt". OpenAI, het bedrijf achter het AI-model, zegt de kwestie te onderzoeken.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in reactie dat het gaat om "een ongelukkige fout". Die zou zijn veroorzaakt doordat iemand van het team voorafgaand aan de presentatie in de haast nog iets had aangepast.

"Degene die deze dia heeft gemaakt en goedgekeurd, wist niet waar de landen in Afrika liggen en nam niet de moeite om het werk te controleren", reageert Matt Petit, een oud-diplomaat die zich voor de denktank Atlantic Council bezighoudt met AI en geopolitiek.

Gevoelig moment

Het ministerie zegt de "volledige verantwoordelijkheid" te nemen voor de verwarring. De spreker op de conferentie was Jeff Graham, die de Amerikaanse delegatie op de internationale aidsconferentie leidde. Hij heeft nog niet gereageerd op de kwestie.

De conferentie in Rio de Janeiro, die vandaag afloopt, stond in het teken van een grote financieringscrisis binnen de hiv-programma's. Eerder dit jaar zette de Amerikaanse regering de financiering voor hiv- en aidsbestrijding via USAID en Pepfar grotendeels stop.

Veel landen, met name in Afrika, waren afhankelijk van die hulp. De VS gaat ook besparen op hiv-preventie en heeft aangekondigd het hiv- en aidsbestrijdingsprogramma in Zuid-Afrika volledig af te bouwen. Meer dan acht miljoen Zuid-Afrikanen hebben hiv, het hoogste aantal van alle landen ter wereld.

Een vrouw van 20 is gisteravond ontvoerd vanaf een carpoolplaats in Papendrecht. Kort daarna is haar woning in Rotterdam overvallen. De overige bewoners zijn vastgebonden en bedreigd met wapens.

De politie heeft nog niemand aangehouden en is op zoek naar getuigen. Het zou gaan om drie verdachten, schrijft Rijnmond.

De vrouw werd tussen 22.00 uur en 22.30 uur ontvoerd. Wat er precies is gebeurd, is niet bekendgemaakt. Ze werd opgesloten in een voertuig en achtergelaten in het dorp Oud-Alblas. Het is niet duidelijk of het om haar eigen auto gaat.

Rond 23.30 uur kon zij zich bevrijden en met hulp van een omstander de politie inschakelen.

Onbekende buit

Rond 23.00 uur werd het appartement van de vrouw in de Rotterdamse wijk Prinsenland overvallen. Er waren op dat moment andere bewoners thuis. Het is niet bekend om hoeveel mensen het gaat. Ze werden volgens de politie bedreigd met vuurwapens en messen. Terwijl zij vastgebonden waren, namen de overvallers spullen mee. De politie wil niet zeggen wat de buit precies is.

De afgelopen dagen bereikten tienduizenden migranten via zee en grenshekken de Spaanse exclave Ceuta. Vijf vragen en antwoorden over de situatie rondom de grens tussen Spanje en Marokko.

Wat is de situatie?

Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken schat dat afgelopen 24 uur zo'n 50.000 mensen Ceuta bereikten, van wie inmiddels meer dan 48.300 zijn teruggekeerd naar Marokko. Het ging voornamelijk om uit Marokko afkomstige jonge mannen, maar ook vrouwen en gezinnen met kinderen staken de grens over.

Terwijl mensen nog steeds binnenstromen, keert een groot deel terug naar Marokko, schrijft El País. Daarmee lijkt de situatie aan de grens te normaliseren. Volgens de Spaanse krant keerden velen terug omdat het overvol was en ze geen slaapplaats of eten konden vinden.

De exclave telt zo'n 83.000 inwoners. Op beelden van vannacht is te zien dat mensen door de straten van Ceuta zwerven en de nacht buiten doorbrengen.

De Spaanse premier Sánchez zegt dat mensen worden teruggestuurd. Spanje heeft tientallen militairen op de exclave afgestuurd. Ook de Marokkaanse politie heeft extra personeel en waterkanonnen ingezet om te voorkomen dat mensen Ceuta bereiken, schrijft persbureau AP.

Waarom zijn plots zoveel mensen Ceuta binnengedrongen?

Over de reden voor de plotselinge massale instroom wordt veel gespeculeerd. Premier Sánchez geeft als mogelijke verklaring een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof. Die bepaalde dat mensen die via zee worden onderschept in hun poging een grens over te steken een gewone procedure mogen volgen.

Volgens de Spaanse immigratiewet mogen buitenlanders die worden ontdekt terwijl zij illegaal de grens proberen over te steken door bijvoorbeeld over een hek te klimmen, direct worden teruggestuurd. Sánchez zegt dat de uitspraak verkeerd is geïnterpreteerd en is verspreid onder mensenhandelorganisaties.

De uitspraak maakte veel los op social media, zegt correspondent Miral de Bruijne:

Het is onduidelijk waarom zowel Spanje als Marokko de golf niet zag aankomen. Tijdens de massale instroom in Ceuta in 2021 bereikten ook duizenden migranten Ceuta. De aanleiding daarvan was een diplomatieke crisis tussen Marokko en Spanje, waarna de Marokkaanse overheid de grenscontrole liet vallen.

Veel migranten gingen ook weer snel terug naar Marokko, In deze video leggen ze uit waarom ze naar Ceuta kwamen, maar ook weer vertokken.

Kunnen migranten via Ceuta het Spaanse vasteland bereiken?

De kans dat mensen via Ceuta naar het Spaanse vasteland kunnen reizen is vrij klein. Dat heeft ermee te maken dat de tocht enkel per boot te maken is. De oversteek met de veerboot duurt zeker een uur. De oversteek zwemmend maken is te lang en gevaarlijk.

Daarnaast wordt de veerboot die naar het vasteland gaat streng gecontroleerd. In het Schengen­verdrag staan voor Ceuta speciale regels en daarom is het niet mogelijk om zonder paspoortcontrole naar Spanje of een ander Schengenland te reizen. Een asielaanvraag, de gangbare manier om toegang tot Europa te kunnen krijgen, moet vanaf de exclave zelf gedaan worden.

Hoe kunnen migranten zomaar de grens oversteken?

Dat mensen de grens van Marokko naar Spanje kunnen oversteken, heeft alles te maken met de ligging van Ceuta. Een exclave is een stuk land dat geografisch niet verbonden is met het land waar het toe behoort. Ceuta is geografisch niet verbonden met Spanje, maar met Marokko. De grens tussen Marokko en Ceuta is ongeveer 6 kilometer lang, met een bufferzone aan Marokkaanse kant.

Migranten die Ceuta willen bereiken, zwemmen vaak vanaf de Marokkaanse kustplaats Fnideq, schrijft persbureau AP. Dat is een tocht van ongeveer 5 kilometer door zee. Anderen proberen de oversteek te maken vanuit het nabijgelegen Belyounech, die afstand is een stuk korter. De oversteek maken over zee is niet zonder gevaar.

Het aantal migranten dat is omgekomen in een poging Ceuta te bereiken is vandaag opgelopen tot 57, melden lokale autoriteiten.

Waarom heeft Spanje een exclave in Marokko?

Ceuta werd in 1415 veroverd door Portugal. Het gebied ligt strategisch gunstig aan de Straat van Gibraltar, die de Atlantische Oceaan met de Middellandse Zee verbindt.

Toen Spanje en Portugal zich samenvoegden in 1580 vestigden Spanjaarden zich in de stad. Nadat de unie van de twee landen uiteen was gevallen, werd Ceuta in 1668 door Portugal aan Spanje afgestaan.

Marokko erkent Ceuta en de 400 kilometer oostelijker gelegen zusterexclave Melilla niet als Spaans grondgebied en spreekt geregeld van bezet gebied.

In verschillende regio's in het land worden extra maatregelen genomen tegen het watertekort door aanhoudende droogte. Alle sluizen in de regio Den Haag en Rotterdam gaan vanaf woensdag dicht. Ook mag op meer plekken geen water worden gehaald uit sloten, beken en kanalen.

Stijn van Boxmeer, bestuurder van het hoogheemraadschap Delfland, spreekt bij het ANP van een "unieke" situatie. In het gebied van het hoogheemraadschap wonen ongeveer 1,5 miljoen mensen. Vanaf woensdag blijven alle sluizen dicht.

"De voorraad zoetwater in ons gebied neemt snel af, terwijl we dat water juist nu hard nodig hebben. We beseffen dat deze maatregelen grote gevolgen hebben voor inwoners en bedrijven, maar ingrijpen is nu onvermijdelijk", zegt Van Boxmeer.

Sproeiverbod

In het hele gebied van Delfland, tussen Den Haag en Rotterdam, mag daarnaast geen oppervlaktewater meer gebruikt worden, meldt Omroep West. "Dat raakt onder meer de glastuinbouw, landbouw, natuurorganisaties, gemeenten, sportvelden en sportverenigingen, golfbanen, maneges en inwoners die water uit sloten gebruiken om hun (moes)tuin te besproeien."

In Noord-Brabant wordt het onttrekkingsverbod uitgebreid. Vanaf vandaag mag niemand in het zuidelijke deel van West- en Midden-Brabant nog water halen uit een aantal beken, schrijft Omroep Brabant.

Eerder deze maand stelde waterschap Brabantse Delta al een zogenoemd urenverbod in. Dat houdt in dat inwoners en bedrijven tussen 09.00 en 21.00 uur geen water mogen onttrekken voor het besproeien van tuinen en gewassen. Dat verbod is nu uitgebreid voor de Aa of Weerijs, de Bovenmark, de Molenbeek en de Ever. Er geldt ook geen uitzondering meer voor fruittelers.

Sluis Deventer

Daarnaast gaat de sluis naar de binnenhaven in Deventer vanavond om 22.00 uur voor onbepaalde tijd op slot vanwege een te lage waterstand van de IJssel. Dat is noodzakelijk, legt een woordvoerder van de gemeente uit bij RTV Oost.

Als de sluis wordt geopend bij een te laag waterniveau, kunnen de sluisdeuren bezwijken en kan het water weglopen. "Dan hebben we het niet alleen over het water in de haven, maar over al het water tot in Zwolle en Lemelerveld", aldus de woordvoerder.

Hoelang de maatregel nodig is, hangt af van het herstel van de waterstand in de IJssel.

Deze schapen moeten verkassen vanwege de droogte:

De droogte heeft ook gevolgen voor schapen en koeien die op dijken langs de Waddenzee en op Texel grazen. De dieren moeten weg, omdat het gras kurkdroog is. De grasmat heeft anders niet genoeg tijd om te herstellen voor het stormseizoen begin oktober, schrijft de regionale omroep NH.

Schapenboer IJsbrand Kikkert noemt het graasverbod een uitdaging. "Deze schapen moeten we nu op het land zetten, dat wordt best wel krap."

Met de beschietingen over en weer richt Iran zijn raketten op doelen steeds verder weg. Waar eerst de Golfstaten, aan de overkant van de Straat van Hormuz, werden bestookt met raketten, zijn die nu vooral op Jordanië gericht. Ook werd Egypte voor het eerst geraakt.

Ondanks alle spanningen en oorlogen in de regio, leek Egypte buiten schot te blijven. Doordat het land geen Amerikaanse bases huisvest, stond het niet op de Iraanse lijst van doelwitten in het Midden-Oosten. Tot deze week een Amerikaanse gastanker in de Egyptische haven van Damietta werd geraakt bij een droneaanval.

De brand sloeg over naar een naastgelegen schip. De grote rookpluimen waren vanuit de hele havenstad aan de Middellandse Zee te zien. De schrik zat er in Egypte meteen goed in. Zeker doordat het land als bemiddelaar een van de weinig partijen is die in nauw contact staat met zowel de Iraniërs als de Amerikanen.

De haven van Damietta is niet zomaar als doelwit gekozen: Egypte zet er gas om in vloeibaar gas (lng) voor de export naar Europa en voor eigen gebruik.

Als Iran wil escaleren

Iran ontkende de aanval, maar Iraanse bronnen vertelden aan The New York Times (NYT) dat het om een droneaanval ging om "aan te tonen dat Iran de wereldwijde scheepvaart en energievoorziening ernstig kan verstoren" als het zou willen escaleren.

De personen wilden niet aangeven of Iran (of een aan Iran gelieerde militie in de regio) de aanval had uitgevoerd, of vanuit welke locatie, schrijft de NYT. Egypte is nog niet eerder met een drone aangevallen, maar beschikt wel over een uitgebreid luchtafweersysteem.

Tijdens eerdere Iraanse raketaanvallen op Israël, werd de pijplijn voor gas van Israël naar Egypte al eens afgesloten.

Iran ontkent

Officieel ontkent Iran elke betrokkenheid. "Egypte is een belangrijke vriend en partner in de regio, en de veiligheid van het land is voor ons van het grootste belang", schrijft de Iraanse minister van Buitenlandse zaken Araghchi op X. Hij wijst een andere boosdoener aan: "We moeten waakzaam zijn voor Israëlische complotten en operaties onder valse vlag die erop gericht zijn de regionale vrede te ondermijnen."

Bij aanvallen op Amerikaanse bases vertelt Iran normaliter welke doelen precies zijn aangevallen. Na de Iraanse ontkenning volgden de Houthi's en de internationaal erkende regering in Jemen met het afwijzen van elke vorm van verantwoordelijkheid.

Tegelijkertijd is het aantal op Jordanië afgevuurde raketten de afgelopen tijd sterk toegenomen. Jordanië is een trouwe bondgenoot van Amerika, maar krijgt steeds meer te maken met de gevolgen van het conflict tussen de VS en Iran. Zeker als grote hub in het Midden-Oosten van Amerikaanse militaire aanwezigheid. Zo heeft de luchtmacht zo'n 4000 militairen op de Muwaffaq Salti-basis.

Bij aanvallen op Amerikaanse bases in Jordanië kwamen al meerdere Amerikanen om het leven en tientallen raakten gewond. Jordaanse luchtafweersystemen schieten ook veel raketten uit de lucht.

De inwoners van Jordanië zijn geen groot fan van de Amerikaanse aanwezigheid nu ze doelwit zijn geworden. "De Jordaanse reactie op de Iraanse aanvallen is nogal gespleten", vertelt islamoloog Joas Wagemakers van de Universiteit Utrecht. "De bevolking is erg pro-Palestijns en sterk tegen Israël. Ook de Amerikaanse aanval op Iran wordt veroordeeld."

Aan de andere kant blijft de Jordaanse regering vierkant achter Amerika staan. "Op momenten van spanning zoals nu staat het vredesakkoord met Israël ter discussie onder de bevolking, maar het regime in Jordanië is te afhankelijk van Amerika om het serieus ter discussie te stellen."

Amerikaans oorlogswaar verplaatst

Doordat Amerikaanse bases in Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar steeds meer onder vuur kwamen te liggen, besloot Amerika een groot aantal troepen van daar naar Jordanië te verplaatsen. Tegelijkertijd legden de Golfstaten de Amerikanen steeds meer restricties op wat betreft het stationeren van troepen op hun grondgebied en het gebruik van het luchtruim.

Zo blijken de Iraanse raketten effectief. Het idee dat je als gastheer van Amerikaanse bases automatisch beschermd bent tegen aanvallen blijkt in de praktijk juist averechts uit te pakken.

Vannacht waren er weer raketaanvallen over en weer tussen de VS en Iran, maar bleef het relatief rustig.

Het gebruik van een aantal mountainbikepaden in de streek Rijk van Nijmegen is in strijd met natuurregels. Dat oordeelt de rechtbank in Arnhem. De provincie heeft zestien weken de tijd om een nieuw besluit te nemen over de mountainbikepaden. Wat de uitspraak betekent voor mountainbikers, is nog onduidelijk.

Een natuurstichting uit Beek-Ubbergen wil al jaren dat de paden op slot gaan omdat het gebruik ervan in strijd is met de Omgevingswet, voorheen de Wet natuurbescherming (Wnb). Het gaat om mountainbikepaden in de natuurgebieden in het Rijk van Nijmegen, rond de plaatsen Nijmegen, Groesbeek, Malden en Mook.

De rechter geeft de natuurstichting deels gelijk. Volgens de rechter worden dieren incidenteel doodgereden door mountainbikers en is dat in strijd met de Wnb. Het gaat onder meer om de hazelworm, de zandhagedis en het vliegend hert, een keversoort. Daarnaast oordeelt de rechtbank dat de provincie onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar de gevolgen van de mountainbikeroutes voor roofvogels.

Enkele mountainbikeroutes in het gebied werden enkele jaren geleden al verlegd, maar dat is volgens de rechtbank niet voldoende. De provincie heeft niet genoeg maatregelen getroffen om diersoorten in het gebied te beschermen, oordeelt de rechter. Ook heeft het college van Gedeputeerde Staten onvoldoende onderbouwd waarom de mountainbikeroutes in het Rijk van Nijmegen geen schade veroorzaken aan beschermde diersoorten.

Terug naar tekentafel

"De rechtbank zegt niet dat de paden moeten sluiten. De rechtbank zegt alleen maar dat de provincie terug moet naar de tekentafel en een nieuw besluit moet nemen", zegt de stichting Das & Boom uit Beek-Ubbergen in een reactie bij Omroep Gelderland.

Toch is de stichting blij met de uitspraak. "De wet wordt overtreden, punt. Dat is niet onze mening, dat stelt de rechtbank nu juridisch vast", aldus de woordvoerder.

Mogelijk kan de rechtszaak over de paden in het Rijk van Nijmegen ook gevolgen hebben voor andere mountainbikepaden in Gelderland en daarbuiten. De provincie Gelderland, die ook geld stak in de aanleg van de paden, kan nog weinig zeggen over de gevolgen. Een woordvoerder zegt de uitspraak nader te moeten bestuderen.

Bij een busongeluk in de buurt van de Algerijnse hoofdstad Algiers zijn minstens 25 mensen om het leven gekomen. De autoriteiten spreken van 44 gewonden.

De bus was met passagiers op weg van de universiteitsstad Sétif naar Algiers, ruim 250 kilometer verderop. In de buurt van de hoofdstad, ter hoogte van de plaats El Karma, ging het mis. De bus raakte in een slip en stortte in een diep ravijn.

Reddingswerkers wisten tientallen gewonde passagiers uit de bus te halen. Zij zijn met ambulances naar ziekenhuizen in de regio gebracht.

Nationale rouw

Volgens de Algerijnse president Tebboune zijn er kinderen onder de slachtoffers die overleden zijn. Hij heeft vanwege het ongeluk drie dagen van nationale rouw afgekondigd, meldt de staatstelevisie.

Het is de tweede keer in korte tijd dat er in Algerije een groot busongeluk plaatsvindt. Vorige zomer belandde in Algiers een bus in een rivier nadat die door de vangrail was gereden. Er vielen toen 18 doden en 21 gewonden.