NOS Nieuws - Algemeen

Het nieuwe kabinet wil de wet voor vermogensbelasting die in 2028 zou ingaan, aanpassen. Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Financiën na berichtgeving van Het Financieele Dagblad. De Tweede Kamer heeft al voor de wet gestemd, de Eerste Kamer nog niet.

"Heinen heeft aangegeven dat het huidige wetsvoorstel zo niet door kan", zegt de woordvoerder. "Minister en staatssecretaris zijn het er over eens dat het wetsvoorstel moet worden aangepast. Ze willen het gesprek daarover aangaan met de Eerste en Tweede Kamer."

De afgelopen weken kwam er veel kritiek op het plan vanuit vermogenden. Ze vrezen meer belasting te moeten gaan betalen. Vooral beleggers in aandelen en crypto waren boos dat ze ook belasting zouden moeten betalen over waardestijgingen als ze hun aandelen of crypto niet hebben verkocht.

Prins Constantijn

In andere landen wordt pas vermogensbelasting op waardestijging geheven bij de verkoop van aandelen of crypto. Op sociale media bemoeide zelfs Elon Musk zich ermee. Hij reageerde op X instemmend op iemand die het plan 'gestoord' noemde.

Dichter bij huis sprak ook de broer van onze koning, prins Constantijn van Oranje, zich er negatief over uit. Hij is speciaal gezant van Techleap, een overheidsorganisatie die startups bijstaat. Startups betalen hun medewerkers vaak uit in aandelen. Die medewerkers zouden door de nieuwe wet veel vermogensbelasting moeten gaan betalen als die aandelen in waarde zouden stijgen. "Dit wil je niet hebben", zei hij bij WNL op Zondag.

Wat Heinen precies wil aanpassen aan het wetsvoorstel is nog onduidelijk. De situatie is nu zo dat de Belastingdienst rekent met een fictief rendement. Als het rendement hoger is hoeft er niet meer belasting betaald te worden, maar als het rendement lager is, dan gaat de belasting omlaag. Als dat systeem blijft, kost dat de schatkist zo'n 2,4 miljard per jaar.

In Brazilië zijn zeker dertig mensen omgekomen als gevolg van hevige regenval in de zuidoostelijke staat Minas Gerais. Ook worden tientallen personen vermist. In Minas Gerais is de noodtoestand uitgeroepen.

De hevige regenval van maandagavond veroorzaakte op meerdere plekken overstromingen en aardverschuivingen, waardoor straten blank kwamen te staan en gebouwen instortten. Met gespecialiseerde teams wordt gezocht naar overlevenden. Volgens de regionale autoriteiten zijn zo'n honderd succesvolle reddingsacties uitgevoerd.

Extreme regenval

De doden vielen in de steden Juiz de Fora en Ubá, die zo'n 110 kilometer uit elkaar liggen. Op een persconferentie sprak gouverneur Zema van Minas Gerais van "extreme regenval". Er viel binnen een paar uur net zo veel neerslag als normaal gesproken in een maand.

"Families hebben dierbaren verloren en anderen worden nog steeds gered. Het is heel triest om getuige te zijn van deze gebeurtenis", zei de gouverneur. Al eerder werden in Brazilië drie dagen van nationale rouw afgekondigd.

Humanitaire hulp

De verwachting is dat het ook de komende dagen blijft regenen in de staat. Mensen die in heuvelachtige gebieden wonen, worden dringend verzocht hun huizen tijdelijk te verlaten wegens het grote risico op aardverschuivingen.

Op X betuigde president Lula zijn steun aan het getroffen gebied en zei hij federale steun te hebben aangeboden. "Onze focus ligt op het verzekeren van humanitaire hulp, het herstel van basisvoorzieningen, ondersteuning van ontheemden en hulp bij de wederopbouw", schreef hij.

In bijna zeventig Nederlandse gemeenten in alle veiligheidsregio's is een proef met noodsteunpunten begonnen, meldt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Een noodsteunpunt is een locatie waar inwoners voor informatie naartoe kunnen als voorzieningen zijn uitgevallen. Bij deze punten zijn medewerkers van onder meer de gemeente, de politie, de veiligheidsregio's en vrijwilligersorganisaties betrokken. Tijdens de proef gaan ze kijken of ze elkaar lokaal weten te vinden en hoe ze moeten handelen als zich een noodsituatie voordoet.

Noodsituatie

De proef komt voort uit de overheidscampagne waarin mensen wordt geadviseerd om zich voor te bereiden op een noodsituatie, zoals een overstroming, oorlog of cyberaanval. Nederlanders kregen eind vorig jaar een boekje thuisgestuurd met adviezen over de eerste drie dagen van een ramp en hoe ze zich daarop kunnen voorbereiden. Eerder werd al geadviseerd om een noodpakket en voldoende contant geld in huis te hebben.

Een samenwerkingsverband van onder anderen de VNG en het Rijk draaien de proef met noodsteunpunten in de buurten en wijken, zegt burgemeester Heerts van de gemeente Apeldoorn. Hij is voorzitter van de commissie Bestuur en Veiligheid van de VNG. "Weten wat voorhanden is in een wijk of in een straat is belangrijk."

Bij een regulier ongeluk of bijvoorbeeld een treinongeval weet iedereen welke hulpdiensten of instanties betrokken zijn, zegt Heerts. Maar wat moet er gebeuren als een wijk of een straat lange tijd zonder stroom zit en wie er dan nodig zijn? "Dat moeten we echt nog leren", stelt Heerts.

Ervaring opdoen

De bedoeling van de proef is dat een straat, buurt of wijk gaat oefenen met bijvoorbeeld stroomuitval om zo te kijken of inwoners op zo'n moment naar het noodsteunpunt komen.

Dan wordt bijvoorbeeld gecontroleerd of er in dit soort situaties een noodaggregaat is, legt Heerts uit. Daarnaast wordt gekeken naar alledaagse zaken, zoals of mensen nog weten waar bepaalde winkels zoals bakkers zijn. Ook wordt onderzocht of mensen en instanties weten waar kwetsbare mensen wonen en hoe je hen kan bereiken, hoe men aan drinkwater komt als het water vervuild is of wat er nodig is bij een lege telefoonbatterij.

De ervaringen die komend jaar in de proef worden opgedaan, moeten volgens Heerts leiden tot een beeld van hoe Nederlandse gemeenten ervoor staan.

Nederland is niet uniek in deze proef. Heerts zegt dat dit alles in Scandinavische landen heel gebruikelijk is, maar "dat we in Nederland nog moeten leren dat niet automatisch alles voorhanden is".

De spanning rond de overnamestrijd van film- en tv-producent Warner Bros Discovery is weer opgelaaid door een nieuw bod van Paramount Skydance. Warner Bros schrijft in een verklaring niet langer uit te sluiten dat het bod beter is dan het bod van Paramounts concurrent Netflix.

Er was al een overnamedeal gesloten met streamingdienst Netflix. Tot nu waren Paramounts pogingen om daar nog tussen te komen niet succesvol. Maar nu heeft Paramount het bod dusdanig verhoogd, dat Warner Bros er toch nog eens naar kijkt.

Het Amerikaanse mediabedrijf Warner Bros heeft onder meer filmstudio's en verschillende tv-zenders zoals CNN, Eurosport en Discovery Channel. Ook is het in bezit van de streamingdienst HBO Max met hitseries als Game of Thrones en Succession.

Plicht

In de verklaring gaat het over een "mogelijk beter bod". Paramount is bekend van tv-zenders MTV en Nickelodeon en streamingdienst SkyShowtime. Ook bezit het een aantal grote filmtitels, zoals Titanic en Star Trek. Het bedrijf wil 31 dollar per aandeel betalen voor Warner Bros.

Eerder leek Warner Bros niet geïnteresseerd omdat Paramount geen garanties gaf voor het rondmaken van de overeenkomst. Dat is nu wel het geval, aldus Warner Bros. Paramount belooft een boete te betalen van 7 miljard dollar als de deal alsnog misloopt. Warner Bros moet naar eigen zeggen het bod serieus nemen vanwege de "fiduciaire plicht", de plicht om zo veel mogelijk geld te verdienen voor de aandeelhouders.

Critici maken zich zorgen over de financiers achter het bod van Paramount. Achter een eerder bod zat onder meer een investeringsfonds geleid door Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump. Eerder gaf Trump al aan zich persoonlijk met de deal in het medialandschap te bemoeien.

Netflix

Terwijl Warner Bros kijkt naar het nieuwe bod, blijft de deal met streamingdienst Netflix wel gewoon overeind. Die overeenkomst kwam tot stand in december 2025. "De raad van bestuur heeft nog geen besluit genomen over de vraag of het herziene voorstel van Paramount beter is dan de fusie met Netflix", schrijft Warner Bros.

Netflix, met populaire series als Stranger Things, bood eerder een totaalbedrag van bijna 83 miljard dollar. Dat is niet voor het complete bedrijf, maar voor de studio's van Warner Bros en voor HBO Max. Per aandeel gaat het om 27,75 dollar. Als die deal doorgaat ontstaat er een enorm streamingbedrijf.

Naast het nieuwe bod en een miljardengarantie is Paramount bereid om 2,8 miljard dollar te betalen aan Netflix om de eerder gemaakte deal af te kopen.

De Duitse bondskanselier Merz is begonnen aan een driedaagse reis door China. Hij heeft zich goed voorbereid: vooraf liet hij zich een avond lang door China-experts informeren over de omgang met president Xi Jinping. Er staat dan ook veel op het spel, zowel politiek als economisch.

Doordat de (handels)relatie met de Amerikanen is bekoeld, is China opnieuw de grootste economische partner van Duitsland geworden. Die relatie is wel steeds onevenwichtiger. China verkoopt steeds meer aan Duitsland, in 2025 ter waarde van zo'n 170 miljard euro. Andersom zakt de Duitse export naar China juist in, vorig jaar met 10 procent tot 81 miljard euro.

De 'China-Schock' wordt het genoemd. Op steeds meer gebieden in binnen- en buitenland neemt China de markt over, juist in sectoren waar industrieland Duitsland traditioneel sterk is, zoals de auto-industrie en de chemische industrie. De Duitse vrees is dat Volkswagen het aflegt tegen BYD, Miele tegen Haier en Siemens tegen Hisense.

Oneerlijk

Made in China is steeds beter geworden, maar volgens de Duitse handelsdelegatie heeft Duitsland ook last van oneerlijke concurrentie. Zo worden de staatssubsidies gehekeld waarmee Chinese producten de Europese markt met kunstmatig lage prijzen kunnen veroveren. Op het gebied van auto's wordt een Chinese belasting op luxeauto's gezien als een middel om BMW, Audi en Mercedes te raken. Dat moet eerlijker, klinkt het.

Duitsland deinst echter terug voor het nemen van soortgelijke maatregelen om de Duitse industrie te beschermen. Politiek Berlijn én de auto-industrie keren zich tegen protectionisme, zoals importheffingen of voorkeursbehandelingen voor Duitse bedrijven. De Duitse automakers behalen nog steeds een aanzienlijk deel van hun winst uit de Chinese markt. Ook zijn hun toeleveringsketens, denk aan batterijen en andere grondstoffen, sterk verweven met China.

Chinese strafmaatregelen kan Duitsland zich dus niet veroorloven. De afhankelijkheid van China is te groot. Toen Nederland ingreep bij chipfabrikant Nexperia en China de export vanuit de Chinese fabriek opschortte, brak in autoland Duitsland paniek uit. Complete productielijnen dreigden stil te vallen. Duidelijk werd dat China Duitsland hard kan raken als het wil.

Vanuit de Duitse politiek, ook vanuit zijn eigen partij, wordt van Merz een kritische opstelling tegenover China verlangd. In de officiële Chinastrategie is het land "partner, concurrent en systeemrivaal". In andere woorden: er wordt samengewerkt, maar de omgang met mensenrechten en "pogingen de internationale orde te beïnvloeden" zijn zorgwekkend.

Zulke woorden waren deze maand ook te horen in Merz' speech op de Veiligheidsconferentie van München. China eist wereldwijd invloed op en buit daarbij economische afhankelijkheden uit, waarschuwde Merz daar.

Bij zijn bezoek zal de bondskanselier wegblijven bij verklaringen die in China gevoelig kunnen liggen, laten regeringsbronnen weten.

Andere lezing

Peking heeft een heel andere lezing van de Münchenconferentie. Volgens opiniestukken in de Chinese staatsmedia onderstreepte de conferentie vooral het belang voor Europa om strategisch onafhankelijker te worden van de VS. Europa moet volgens China pragmatischer met zijn buitenlandrelaties omgaan.

Volgens de Chinezen kan Duitsland daarin een voortrekkersrol spelen. Neem de groene transitie: zonder Chinese kennis, kunde en goederen zal die niet alleen trager, maar ook duurder uitvallen. Dat weten de Duitsers, die de afgelopen jaren voor tientallen miljarden euro's aan zonnepanelen, batterijen en elektrische voertuigen uit China importeerden.

Het is volgens de Chinese media dan ook geen toeval dat Merz kort na de Veiligheidsconferentie zijn bezoek aan China aankondigde. In China liggen voor Duitsland economische kansen, mits het zijn politieke agenda thuislaat.

Oekraïne

Het is wellicht een les voor de Duitse buitenlandminister Wadephul, die openlijk zeer kritisch is op het Chinese handelen rond Taiwan en de steun aan Rusland. Zonder China zou Rusland de oorlog tegen Oekraïne niet kunnen volhouden, stelde hij afgelopen jaar. Zijn Chinareis werd daarna op het laatste moment geannuleerd, omdat van Chinese zijde geen concrete afspraken werden toegezegd.

Toch zal Merz de situatie in Oekraïne met Xi willen bespreken. "Als hij Poetin zegt te stoppen, dan zal de oorlog morgen al stoppen", zei de bondskanselier voorafgaand aan zijn bezoek. Hij is daarmee de zoveelste Europese leider die de Chinese president hierop belooft aan te spreken. Maar zolang er geen consequenties aan de woorden worden verbonden, is de kans klein dat Xi er iets mee doet.

Zo schippert Merz tussen het behalen van economische successen en het zeer voorzichtig op tafel brengen van politieke vraagstukken.

Een Turkse F-16 is vannacht kort na het opstijgen door onbekende oorzaak neergestort in het westen van Turkije. Daarbij is de piloot omgekomen.

Rond 01.00 uur verloor de militaire basis in de westelijke regio Karesi radiocontact met de F-16 en kon de straaljager niet langer worden gevolgd, schrijven de Turkse autoriteiten op X.

Vervolgens werd direct een zoek- en reddingsoperatie opgestart. Het wrak en het lichaam van de mannelijke piloot werden gevonden in de buurt van een snelweg.

De oorzaak van de crash is nog onduidelijk, meldt het Turkse ministerie van Defensie. Een speciaal team doet onderzoek.

Zijn populariteitscijfers staan op een dieptepunt. Een meerderheid van de Amerikanen vindt dat zijn ICE-agenten te ver zijn gegaan. En zijn importheffingen, zijn 'favoriete woord in het woordenboek' en een belangrijke pijler onder zijn economische beleid, werden vorige week door het Hooggerechtshof resoluut van tafel geveegd. En dus moest president Trump aan de bak tijdens zijn State of the Union.

"De Amerikaanse natie is terug. Groter, beter, rijker en sterker dan ooit tevoren", trapte Trump even na negenen af. "Toen ik hier twaalf maanden geleden sprak, had ik een natie in crisis geërfd. Een stagnerende economie, recordhoge inflatie, toenemende criminaliteit in eigen land en chaos en oorlogen over de hele wereld. In slechts één jaar, kan ik met waardigheid en trots zeggen, hebben we een transformatie bereikt zoals niemand die ooit eerder heeft gezien."

Een aantal opvallende momenten uit de toespraak:

Praten doet Trump vaak. Zowel via zijn sociale medium Truth Social, als via de media in zijn vele spontane persconferenties. De State of the Union is anders, al is het alleen al vanwege het gewicht: met tientallen miljoenen kijkers is de toespraak voor Amerikaanse presidenten hét moment om zich rechtstreeks tot de kiezer te richten. Zeker in de eerste minuten, voordat een deel van de kijkers wegzapt.

Een campagne-rally leek het, bij tijd en wijle, waarbij Trump vol in de aanval ging tegen de aanwezige Democraten, die Trump "gestoord" noemde. Meermaals riep hij zo hard in de microfoon, dat het geluid overstuurd raakte. "Biden en zijn bondgenoten gaven mij de hoogste inflatie in de geschiedenis", stelde Trump, die het ook vanavond niet nauw nam met de feiten.

De inflatie piekte tijdens covid op zo'n 9 procent, geen record, en was reeds gedaald tot zo'n 3 procent toen Trump het van zijn voorganger overnam. Wel is de inflatie in Trumps eerste volle jaar verder teruggelopen, al blijven prijzen in de ogen van veel Amerikanen hoog. Een groot deel van de Amerikanen herkent zich niet in de 'gouden eeuw' die Trump hun ook vanavond weer voorspiegelde.

Renee Good en Alex Pretti

Er zaten meer misleidingen, onwaarheden en overdrijvingen in Trumps speech, waarin het vooral over het binnenland ging. Lagere prijzen voor eieren en lagere prijzen aan de pomp bijvoorbeeld. Die zijn inderdaad gedaald, maar de prijzen waarover Trump sprak zijn de uitschieters bij een handvol tankstations in het land. Dat leek voor Trump niet uit te maken: acht maanden voordat Amerika stemt voor een nieuw Congres hoopte hij kiezers te overtuigen van zijn economische successen.

Behalve voor economie was er veel ruimte voor immigratie, een van de speerpunten tijdens Trumps verkiezingscampagne. Hij verdedigde zijn beleid, waar een meerderheid van de Amerikanen hun geloof in heeft verloren. Over Renee Good en Alex Pretti, beiden doodgeschoten door federale agenten die Trump naar Minnesota had gestuurd, wilde hij het duidelijk niet hebben. Democraten hadden beeltenissen van de twee omgebrachte burgers meegenomen.

Alternatieve 'State of the Union'

Vele tientallen Democratische volksvertegenwoordigers hadden vooraf aangekondigd niet in de zaal plaats te nemen. Meerderen van hen lieten zich wel zien op de door hen zo genoemde People's State of the Union op een steenworp afstand van Capitol Hill, waar het Congres zetelt.

Onder hen was ook Chris van Hollen, een senator uit de staat Maryland. "We kennen de stand van het land", zegt hij, de letterlijke vertaling van 'State of the Union'. "Het land wordt aangevallen door een president die de grondwet aan flarden scheurt, wiens private leger Amerikanen executeert. De meest corrupte president in de geschiedenis van ons land", roept hij. "Een president die een deel van de Epstein-files verborgen blijft houden, en onze geschiedenis probeert uit te wissen."

Een paar honderd meter verderop waren er geen verwijzingen naar Epstein in de toespraak van Trump. Goud blonk er wel opmerkelijk veel, in het Congres: tijdens de speech werd een groot aantal medailles uitgereikt aan veteranen, hoogst ongebruikelijk. Ook het Amerikaanse heren-ijshockeyteam, net terug van de winst op de Olympische Spelen in Milaan, was speciaal door Trump ingevlogen om te worden geëerd.

Driekwart van de volwassen Nederlanders denkt dat door kunstmatige intelligentie (AI) banen zullen verdwijnen. Dat blijkt uit onderzoek van het CBS. Ook denkt een grote meerderheid dat AI leidt tot het verlies van kennis en vaardigheden van personeel.

Het CBS deed onderzoek naar de mening van Nederlanders over AI en vroeg daarbij onder meer naar de gevolgen voor de arbeidsmarkt. Bijna 50 procent denkt dat bepaalde werkzaamheden minder interessant worden door AI.

Welk werk precies overgenomen kan worden, is nog nog niet helemaal duidelijk. "Je kan denken aan administratieve functies, maar ook sommige zorgtaken die door robots overgenomen worden", vertelt Luuk Hovius van het CBS. "Of denk aan zelfrijdende auto's die pakketbezorgers kunnen helpen. Dat is heel lastig te voorspellen, want we kunnen niet zien hoe de technologie gaat verlopen."

Coderen

Dat AI werkzaamheden kan overnemen, kan ook leiden tot het verlies van kennis en vaardigheden bij werknemers. Zo'n 64 procent van de volwassen Nederlanders denkt dat dat gaat gebeuren. "Je zou kunnen denken aan bepaalde administratieve functies, tik- en schrijfvaardigheden, rekenkracht of coderen. Dat codeerwerk hoef je zelf niet te doen, maar kan je als opdracht geven aan AI", vertelt Hovius.

Meer dan driekwart van de 18-plussers maakt zich zorgen over de impact van AI op de samenleving. Iets minder dan de helft denkt daarentegen dat AI helpt bij het oplossen van problemen, zoals personeelstekorten of gebrek aan productiviteit.

De komende twee dagen zijn het kabinet en de Tweede Kamer in de weer met het debat over de regeringsverklaring. Om 10.30 uur zal premier Jetten de regeringsverklaring voorlezen in de Kamer.

Daarin staat welke plannen het kabinet de komende jaren wil uitvoeren en hoe het dat wil doen. Het is geen droge opsomming van het beleid uit het coalitieakkoord, maar geeft meer de hoofdpunten en de sfeer weer die het kabinet wil uitstralen.

Met het afleggen van de regeringsverklaring presenteert Jetten formeel zijn kabinet aan het parlement. Dat duurt ongeveer een half uur. Daarna is de Kamer aan zet om hier vragen over te stellen.

Eerste debat minderheidskabinet met Tweede Kamer

Het debat over de regeringsverklaring is vanaf 10.25 uur live te volgen op NPO1, nos.nl en NPO Politiek en Nieuws.

De regeringsverklaring van dit minderheidskabinet zal het belang van samenwerking met de Tweede Kamer en met maatschappelijke belangengroepen benadrukken. Voor de veranderingen in de sociale zekerheid zal het kabinet bijvoorbeeld intensief overleg aankondigen met het bedrijfsleven en de vakbonden.

Jetten zal namens het kabinet als enige het woord voeren. Achter hem, in vak K, zitten de ministers en staatssecretarissen. Zij zullen vaak op hun telefoon kijken of stukken van hun ministerie lezen waaraan ze nog maar net zijn begonnen, of ze geven een zak dropjes aan elkaar door.

Het is wel de bedoeling dat zij goed naar Jetten en de fractievoorzitters luisteren, want zij zijn medeverantwoordelijk voor wat er over hun ministerie wordt gezegd.

Vanaf ongeveer 11.00 uur komen de oppositie- en coalitiepartijen om en om aan het woord, in volgorde van het zetelaantal. Fractievoorzitter Klaver van GL-PvdA begint namens de grootste oppositiepartij met zijn vragen en opmerkingen. Hij zal in elk geval vragen aan welke samenwerking het kabinet de voorkeur geeft.

Gaan ze liever 'over links' of 'over rechts'? Klaver maakt zich hier zorgen over omdat hij met zijn partij invloed wil hebben op de gevolgen van het kabinetsbeleid voor de lagere inkomensgroepen, de zorg en de sociale zekerheid. Als het kabinet het steeds op een akkoordje kan gooien met rechts, dan staat zijn partij buitenspel.

Ook de partijen op rechts geven zich niet zonder onderhandelen gewonnen. De SGP heeft bijvoorbeeld al grenzen aangegeven over medisch-ethische onderwerpen. En JA21 wil niet dat de koopkracht te hard achteruitgaat.

Puzzel

Voor de regeringspartijen D66, VVD en CDA betekent 'over links' met de 20 zetels van GL-PvdA een meerderheid van 86 zetels. Dat is riant, maar de inhoudelijke verschillen leveren wel een puzzel op.

Ook 'over rechts' is er zo'n puzzel, maar die is meer getalsmatig van aard. Daarvoor is naast de steun van de drie coalitiepartijen steun van minstens twee andere partijen nodig, bijvoorbeeld SGP met JA21 of Groep Markuszower.

Het nieuwe kabinet kan het zich niet veroorloven nu al vijanden te maken, dus het wordt voor Jetten belangrijk alle mogelijkheden open te houden. De ministers moeten de komende maanden met alle partijen kunnen blijven onderhandelen.

Ook de fractievoorzitters van Paternotte (D66), Bontenbal (CDA) en Brekelmans (VVD) zullen dit moeten uitstralen. Voor de VVD komt voormalig minister van Defensie Brekelmans voor het eerst in die rol aan het woord.

Gedoe

Dat geldt overigens ook voor Henk Vermeer, die bij BBB Caroline van der Plas als fractievoorzitter heeft opgevolgd. De nieuwe Groep Keijzer van voormalig BBB'er Mona Keijzer doet niet mee aan het debat, laat Keijzer weten.

Morgen geeft Jetten antwoord op alle vragen van de fracties, worden er moties ingediend en wordt er gestemd.

Airconditioners zijn al vijf jaar bezig met een opmars. De apparaten worden niet alleen gebruikt om koel te blijven in de zomer. Ruim vier op de vijf Nederlanders met een airco gebruiken hem ook voor verwarming, concludeert onderzoekorganisatie TNO op basis van enquête-onderzoek.

Die groeiende populariteit kan gevolgen hebben voor het toch al overvolle stroomnet, waarschuwt TNO. Ook is onvoldoende duidelijk hoe duurzaam airco's zijn bij alledaags gebruik.

Serieuze verwarmingsoptie

"Het geeft meer comfort in huis", zegt Michiel Sebregts, die vier airco's heeft. "In de zomer door te koelen, en het voordeel is dat het ook kan verwarmen." De airco's liet hij plaatsen tijdens een verduurzaming van zijn huis, naast isolatie, dubbel glas en zonnepanelen.

Sebregts staat niet alleen. "We zien dat mensen die hun airco gebruiken om te verwarmen daar enthousiast over zijn", zegt TNO-onderzoeker Renee Kooger. Zo vinden ze dat kamers snel opwarmen en lekker warm worden. Gebruikers noemen volgens haar ook nadelen. "Ruimtes koelen wel sneller af, en airco's zorgen soms voor een droge lucht. Soms noemen mensen het geluid."

Nederland is bezig van het gas af te gaan, maar zette nooit in op airco's. "Toch zijn mensen ze gaan zien als een serieuze verwarmingsoptie", zegt Kooger. Dat nam een vlucht toen de gasprijzen sterk stegen na de Russische invasie in Oekraïne en mensen opties zochten om minder aardgas te gebruiken.

Ook Sebregts bespaart op stookkosten. Hij gebruikt de airco's vooral als zijn zonnepanelen stroom produceren. Als de zon niet schijnt of hij ruimtes zonder airco wil verwarmen, valt hij terug op zijn cv-ketel.

Overvol stroomnet

De trend om airco's voor verwarming in te zetten, kan gevolgen hebben voor het toch al overvolle stroomnet, waarschuwt TNO. Het onderzoek maakt duidelijk dat mensen veelal verwarmen tussen 18.00 en 23.00 uur. Dat valt voor een deel samen met de 'spits' op het stroomnet, als mensen thuiskomen, lampen aanzetten en gaan koken.

Toelichting onderzoek

Onderzoeksbureau Motivaction bevroeg voor TNO 3451 mensen over vaste airco's. In totaal bleken 747 mensen zo'n apparaat te hebben waarvan 534 deze gebruikte voor verwarming.

Cijfers werden gecorrigeerd voor onder meer geslacht, inkomen en opleidingsniveau om een afspiegeling van de bevolking te zijn.

Eerder onderzoek van het CBS kwam uit op een lager aandeel aircobezitters dat verwarmt met een airco, mogelijk omdat dit onderzoek ook mobiele airco's meenam. Onderzoek van aircomaker Panasonic liet zien dat ongeveer vier op de vijf bezitters verwarmen met de airco. Dat komt dus overeen met het TNO-onderzoek.

Hoeveel airco's er zijn in Nederland is onduidelijk. TNO schat dat 18 procent van de huizen een vaste airco heeft. Afgelopen jaren installeerden Nederlanders volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek jaarlijks 250.000 vaste airco's.

"Wij hebben als netbeheerder geen zicht op bezit en gebruik van airco's in ons gebied", zegt Thom Hofstede, woordvoerder van Stedin. In de prognoses voor de verzwaring van het stroomnet houdt de netbeheerder wel rekening met het verwarmen met airco's. Onderzoeken als dat van TNO helpen volgens de netbeheerder om die ramingen te verbeteren.

Meer spreiden van stroomgebruik

Het verwarmen met airco's past volgens Netbeheer Nederland, de brancheorganisatie van netbeheerders, in de trend om stroom te gebruiken in plaats van andere vormen van energie. "De uitdaging van het gebruik van airco's als verwarming zit voornamelijk in de piekbelasting op het elektriciteitsnet", zegt een woordvoerder.

De organisatie hoopt dat gebruikers stroompieken gaan mijden. Bijvoorbeeld door airco's met een app aan te zetten voor de 'spits'. In de toekomst wordt dat ook financieel aantrekkelijker.

Duurzamer

Volgens TNO moet nog beter onderzocht worden hoe duurzaam een airco is. Voor individuele gebruikers lijkt zo'n apparaat al snel veel duurzamer. In plaats van gas gebruikt het vaak met zonnepanelen opgewekte groene stroom.

Toch kun je op grond daarvan niet zomaar zeggen dat airco's per definitie beter zijn, waarschuwt TNO-onderzoeker Kooger: "Je moet kijken naar verschillende soorten mensen die langere tijd verwarmen met een airco en ze vergelijken met een groep met een gasgestookte cv-ketel. Die vergelijking bestaat niet, maar die zouden we wel graag maken"

Goedemorgen! Het nieuwe kabinet-Jetten gaat in debat met de Tweede Kamer, en de Duitse bondskanselier Merz brengt een bezoek aan China.

Eerst het weer: dat wordt zeer zacht, met maximumtemperaturen tussen 16 en 19 graden. In het noordwesten kan er wat mist of bewolking zijn, elders is het volop zonnig met een matige zuidenwind. Ook de komende dagen blijft het weer vrij zacht.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In zijn jaarlijkse toespraak tot het Amerikaanse parlement, de State of the Union, heeft president Donald Trump vooral de economische successen benadrukt die volgens hem zijn behaald onder zijn leiding.

De bijna twee uur durende toespraak leek vooral bedoeld om Amerikanen ervan te overtuigen dat de economie groeit, hoewel de mensen dat volgens peilingen anders voelen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het is nogal druk op de pistes, waardoor er sneller ongelukken gebeuren, merkt de ANWB Alarmcentrale. In de Duitse ski-plaats Winterberg, populair bij Nederlanders, herkennen ze dat wel.

Fijne woensdag!

In de jaarlijkse toespraak tot het Amerikaanse parlement, de State of the Union, heeft president Trump vooral de economische successen benadrukt die volgens hem zijn behaald onder zijn leiding.

Hij prees de lage benzineprijzen, maar overdreef wel hoe laag die waren. Hij roemde eveneens de laagste inflatie in vijf jaar en beloofde de stijgende kosten van medicijnen te verminderen. Ook stelde hij onder meer dat in een jaar meer dan 18 biljoen dollar aan buitenlandse investeringen in zijn land is gedaan, een cijfer dat in werkelijkheid vele biljoenen lager ligt, meldt onder meer CNN.

De bijna twee uur durende toespraak leek vooral bedoeld om Amerikanen ervan te overtuigen dat de economie groeit, hoewel de mensen dat volgens peilingen anders voelen.

Een aantal opvallende momenten uit de toespraak:

Een peiling van persbureau AP in februari en onderzoeksinstituut NORC toonde aan dat slechts 39 procent van de Amerikanen vertrouwen heeft in Trumps economische aanpak, terwijl 59 procent dat niet heeft. Tijdens Trumps eerste termijn als president was het vertrouwen juist hoog.

"We gaan het steeds beter doen. Dit is de gouden tijd voor Amerika", sprak de president, die stelde dat de VS "terug is. Groter, beter en sterker dan ooit tevoren."

Ook de economische heffingen voor andere landen kwamen voorbij. Trump hekelde de uitspraak van het Hooggerechtshof dat zijn heffingen onwettig zijn. Maar hij stelde vertrouwen te hebben in de nieuwe importheffing die hij in plaats daarvan heeft ingevoerd.

Venezuela

In zijn toespraak sprak Trump relatief kort over zijn buitenlandbeleid. Hij herhaalde zijn claim dat hij acht oorlogen heeft beëindigd. Ook stelde hij van leiders van veel landen complimenten te hebben gekregen voor het gevangennemen van de Venezolaanse leider Maduro en prees hij de Amerikaanse militairen die meededen aan die operatie.

Terwijl de aanwezige Republikeinen klapten voor alles wat Trump zei, bleven de aanwezige Democraten net als vorig jaar veelal stil. Een zeldzaam moment waarbij beide partijen klapten, was toen Trump het Amerikaanse mannenijshockeyteam aankondigde dat goud heeft gewonnen op de Olympische Winterspelen in Milaan.

Epstein

Bij de toespraak in het Capitool had een aantal Democraten slachtoffers van Jeffrey Epstein meegenomen als gast. Ook droegen zij speldjes met daarop "Sta naast de slachtoffers, maak de Epstein-documenten openbaar." Daarover sprak Trump niet in zijn toespraak.

Er was een klein incident waarbij het Democratische congreslid Al Green zich liet horen en een bordje omhooghield waarop stond "zwarte mensen zijn geen apen". Dat verwees naar een incident eerder deze maand, toen op Trumps account op socialemediaplatform Truth Social racistische beelden waren gedeeld waarop Barack en Michelle Obama waren afgebeeld als apen. Green werd uit de zaal verwijderd, maar de toespraak van Trump hoefde niet onderbroken te worden.

De Australische deelstaat New South Wales komt met een permanente zwaarbewapende politie-eenheid die onder meer gaat patrouilleren bij synagogen en moskeeën. Het besluit is genomen na de aanslag op een chanoekaviering op Bondi Beach, dat in de deelstaat ligt.

Bij de eenheid gaan zo'n 250 politieagenten werken. Sinds 2023 werden ook al zwaarbewapende agenten ingezet in een speciaal taskforce, maar die werden uit bestaande korpsen gehaald. Dat is nu niet meer nodig.

Het betekent dat er nu 24 uur per dag een speciale eenheid beschikbaar wordt. Naast patrouilles bij gebedshuizen kunnen ze ook worden ingezet bij grote evenementen en demonstraties.

Mitrailleurs

Na de aanslag op Bondi Beach was er al een grotere politiezichtbaarheid in de oostenlijke buitenwijken van Sydney. Onder meer agenten met automatische geweren en kogelwerende vesten gingen de straat op. Ook werden gebedshuizen meer beveiligd.

Na de aanslag klonk vooral vanuit de joodse gemeenschap veel kritiek op de landelijke regering van premier Albanese. Zij verweten hen niet voldoende te hebben gehandeld na groeiende signalen van antisemitisme. Albanese kondigde aan met nieuwe wetgeving te komen die het makkelijker maakt om mensen die aanzetten tot geweld en haatzaaiende taal gebruiken te vervolgen

Bij een protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum in de Zuid-Hollandse gemeente Molenlanden zijn ongeregeldheden uitgebroken, meldt RTV Rijnmond.

In het dorp Bleskensgraaf werd zwaar vuurwerk afgestoken terwijl de gemeenteraad in een zalencomplex overlegde over mogelijke locaties voor een nieuw asielzoekerscentrum. Ook probeerde een groep demonstranten het gebouw binnen te dringen.

Sfeer slaat om

Voor de vergadering was een groep in een stoet van zeker 150 voertuigen richting het dorp gereden. De stoet volgde aanwijzingen van de politie op en op wat afgestoken vuurwerk na verliep de rijtocht verder rustig, meldt de politie.

Een uur nadat de vergadering rond 19.30 uur begonnen was, sloeg de sfeer echter om:

De ME greep in en probeerde de menigte uiteen te drijven. Pas toen burgemeester Segers de vergadering onderbrak en iedereen buiten vroeg om te vertrekken, gingen de demonstranten weg.

In het kader van de spreidingswet heeft de gemeente Molenlanden de taak gekregen om zo'n 250 asielzoekers op te vangen. De gemeente onderzoekt daarvoor vier plekken. Twee weken geleden werd ook al gedemonstreerd tegen een azc in Molenlanden.

De familie van de ontvoerde 84-jarige Nancy Guthrie heeft een bedrag van 1 miljoen dollar (omgerekend bijna 850.000 euro) uitgeloofd voor de tip die leidt tot de vondst van de vrouw.

De ontvoering van Guthrie kwam vooral in het nieuws vanwege haar beroemde dochter, tv-presentatrice Savannah Guthrie. Moeder Nancy werd 31 januari voor het laatst gezien. Autoriteiten gaan ervan uit dat ze in de nacht van 31 januari op 1 februari uit haar huis is ontvoerd in de buurt van Tucson in de staat Arizona.

Op beelden van een deurbelcamera is te zien hoe een gewapende persoon met bivakmuts op in het donker naar haar voordeur loopt. Na de ontvoering werd de pacemaker van de vrouw losgekoppeld van de app op haar smartphone.

Sindsdien lijkt elk spoor van Guthrie te ontbreken. De FBI had al een beloning van 100.000 dollar in het vooruitzicht gesteld voor de persoon die hen naar de vrouw zou kunnen leiden.

Familie houdt hoop

In een emotionele video, die gisteren op Instagram werd geplaatst, zei dochter Savannah Guthrie dat de familie nog altijd hoop houdt dat de vrouw in leven is, maar dat ze ook beseffen dat ze misschien al overleden is. "Als dat zo is, zullen we het accepteren, maar we moeten weten waar ze is".

De vermoedelijke daders stuurden losgeldbrieven naar de familie waarin ze 6 miljoen dollar in bitcoins eisten. De familie had toegezegd dat bedrag te willen betalen.

Naast de beloning maakte Savannah Guthrie ook bekend dat de familie een donatie van 500.000 dollar doet aan een goed doel dat zich inzet voor vermiste kinderen.

Tot haar verbazing las Eva van der Veer, Directeur Collectie bij Naturalis, vanmorgen dat een medewerker jaren geleden een bijna drie meter lang walviskaakbot in de Oosterschelde heeft gegooid. "De persoon heeft een verkeerde inschatting gemaakt. Hij wist niet goed wat hij ermee moest doen."

Van der Veer heeft vanmorgen een gesprek gehad met de medewerker. Die had het kaakbeen in 2010, tegen de regels in, meegenomen. Het bot van de omurawalvis stond destijds op de lijst voor vernietiging. "De medewerker in kwestie vond dat zonde en heeft het mee naar huis genomen."

Geen maatregelen

Volgens het hoofd van de collectie is zoiets tegenwoordig "absoluut niet meer mogelijk". Ze zegt dat er strengere regels gelden en dat die worden nageleefd. Tegen de medewerker zullen geen maatregelen worden genomen. Ze herhaalt dat het een individuele inschattingsfout was en dat Naturalis er als instituut beslist niet achter staat.

Het opmerkelijke verhaal kwam tot rollen door een duiker die het bot een jaar geleden had opgedoken. Het viel Bas van den Sanden op dat het been veel te wit was om eeuwenlang in het water te hebben gelegen. Na DNA-onderzoek werd duidelijk dat het bot van een soort was die nooit is voorgekomen in deze wateren.

'Gedeselecteerd'

Het kaakbot van de omurawalvis was onderdeel geweest van de collectie van het in 2011 gesloten Zoölogisch Museum Amsterdam. Ten tijde van de fusie ging het over naar Naturalis. Het voorwerp werd vervolgens "gedeselecteerd" door het instituut. Dat gebeurt volgens Naturalis vaker. "We kijken continu kritisch naar onze collectie en stoten objecten af die geen wetenschappelijke waarde meer hebben", zegt Van der Veer. "Waarom dit bot indertijd is gedeselecteerd, hebben we nog niet kunnen achterhalen."

Volgens Naturalis had het bot vernietigd moeten worden. "Het bot is van een bedreigde soort en als je zulk materiaal uit je collectie wilt afstoten, gelden daar strenge regels voor", aldus de directeur collecties. "Om illegale handel te voorkomen, moeten objecten van bedreigde soorten worden vernietigd of worden overgedragen aan een ander museum."

Oosterschelde

De medewerker die het object stiekem meenam, bewaarde het jarenlang in zijn woning, achter zijn bank, zo onthulde de Provinciale Zeeuwse Courant gisteravond. Bij een verhuizing besloot de man het object in de Oosterschelde te gooien.

"Ik denk dat de medewerker had besloten: ik vind het bijzonder materiaal, maar ik kan er niets mee, dus kieper ik het in de Zeeuwse wateren", aldus de collectiedirecteur. Wat er wat Naturalis betreft zou moeten gebeuren met het bot is nog onduidelijk. "We hebben nog geen tijd gehad om dat met elkaar te bespreken. We zijn erg benieuwd hoe dit bijzondere verhaal zich verder gaat ontwikkelen."

Na bijna twee weken onduidelijkheid is voor de buitenwereld bekend wat er op het spel staat voor telecombedrijf Odido, sinds de gegevens van miljoenen klanten werden buitgemaakt door criminelen. Gisteren eiste hackersgroep ShinyHunters via een verklaring op het darkweb een bedrag "met zeven cijfers" van Odido, oftewel: iets tussen 1 en 10 miljoen euro.

Betaalt het bedrijf niet, dan worden de gegevens vrijgegeven op het internet, waarna andere cybercriminelen die kunnen gebruiken om klanten op te lichten of op een andere manier schade aan te richten.

Tijd kopen

Wat gaat Odido nu doen? Ransomware-onderhandelaar Joey Fennis kan niets zeggen over deze specifieke zaak, maar staat geregeld bedrijven bij die getroffen zijn door een hack als deze.

"Wat er doorgaans gebeurt, is dat je aan de onderhandelingstafel gaat zitten. Daarmee koop je een beetje tijd en kan je kijken: welke data hebben ze eigenlijk? Je probeert een beetje controle te houden als bedrijf."

Dat contact wordt gevoerd via chat-apps, e-mail of een andere manier van digitale communicatie. In de verklaring van ShinyHunters wordt Odido opgeroepen "terug naar de chat te komen." Fennis leidt daaruit af dat Odido en de criminelen in de luwte al in gesprek waren, maar dat het bedrijf uit die onderhandeling is gestapt. Óf naar de smaak van de hackers niet snel genoeg over de brug komt.

Zo'n verklaring is een drukmiddel, zegt Fennis. "Het kan nu ook gaan gebeuren dat ze klanten van Odido gaan opbellen, of medewerkers. Alles om te zorgen dat Odido gaat betalen."

Kosten-baten

Of het bedrijf dat doet, hangt volgens hem af van de 'kosten-batenanalyse' die het loslaat op de gestolen data. "De hackers zeggen in dit geval 21 miljoen regels aan data te hebben van in totaal 8 miljoen klanten. Daaronder zitten volgens hen ook wachtwoorden, waarmee gebruikers kunnen inloggen." In theorie waardevol materiaal.

"Maar we zien ook vaak dat aanvallers een beetje aandikken wat ze hebben, om zo de prijs op te drijven." Volgens Odido hebben de hackers geen wachtwoorden in handen, maar alleen 'verificatiewoorden' waarmee klanten hun identiteit kunnen bevestigen bij contact met de klantenservice. Wie gelijk heeft, is voor de buitenwereld niet bekend.

Voorproefje

In het algemeen geven de criminelen hun slachtoffers een 'voorproefje' van de data die ze in handen hebben, vertelt cybercrime-expert Tom Sturme, die ook regelmatig bedrijven bijstaat die afgeperst worden na een hack. "De criminelen leveren dan een lijst met bestanden die ze in bezit hebben, en op verzoek leveren ze daarna een 'sample' met gestolen data, één procent van het totaal bijvoorbeeld."

Wat deze zaak opvallend maakt, zegt Sturme, is dat het hier niet gaat om typische 'ransomware': hackers die de gegevens van grote bedrijven op slot gooien en geld eisen om die weer vrij te geven.

In dit geval gaat het om een groep die inloggegevens van medewerkers ontfutselde en daarmee op systemen van clouddiensten wist in te loggen die door Odido gebruikt werden, waarna de data gestolen werden. Dat meldden bronnen eerder aan de NOS.

Technisch gezien is dat relatief eenvoudig, aldus Sturme, maar de groep boekt er al jaren succes mee. Eerder werden zo data gestolen bij onder meer Louis Vuitton, Jaguar en Pornhub.

Veel bedrijven gaan overstag

Gaat Odido uiteindelijk betalen? Veel bedrijven gaan uiteindelijk overstag, zegt zowel Sturme als Fennis. Volgens laatstgenoemde betaalde ruim een kwart van de bij soortgelijke hacks getroffen bedrijven in Nederland het afgelopen jaar geld aan de afpersers.

Daarbij is het voor de getroffen bedrijven ook relevant hoe 'betrouwbaar' de hackers zijn, ironisch genoeg: doen ze ook wat ze zeggen als het losgeld is overgemaakt? In dat opzicht is ShinyHunters een groep met een goede reputatie, aldus Fennis: "Ze leveren eigenlijk altijd wat ze beloven als er eenmaal betaald is. Ze gaan later dus niet alsnog data doorverkopen, en leveren vaak ook wel bewijs dat de gegevens zijn verwijderd na betaling."

In veel van de gevallen die Sturme als onderhandelaar tegenkomt gaat het zo: "99 van de 100 keer worden data niet vrijgegeven als er is betaald."

De gemeente Amsterdam schenkt 500.000 euro aan de Oekraïense hoofdstad Kyiv voor het herstel van de energievoorziening. Het stadsbestuur reageert daarmee op een verzoek van burgemeester Klitsjko van Kyiv om solidariteit met zijn stad te tonen.

De inwoners van Oekraïne lijden zwaar onder de Russische bombardementen. Met name Kyiv was de afgelopen maanden vaak doelwit. De Oekraïense minister Sjmyhal van Energie zei begin deze maand dat honderdduizenden gezinnen in het land zonder verwarming zitten.

Burgemeester Halsema schrijft Klitsjko dat het stadbestuur zich realiseert dat de bevolking van Oekraïne al vier jaar lijdt, mede om de vrijheid van alle Europeanen te beschermen. "Op deze tragische dag waarop we de Russische invasie van Oekraïne herdenken, wil ik u meedelen dat de stad Amsterdam 500.000 euro heeft uitgetrokken om te helpen bij het herstel van de energievoorziening."

Het geld zal via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan Kyiv worden overgemaakt.

De directeur van het Louvre in Parijs heeft ontslag genomen. Directeur Laurence des Cars lag onder vuur sinds het grootste en belangrijkste Franse museum het toneel was van een spectaculaire juwelenroof.

President Macron heeft haar ontslag aanvaard. Hij prijst dat ze haar verantwoordelijkheid neemt "in een tijd dat 's werelds grootste museum rust en een krachtige nieuwe impuls nodig heeft om grote projecten uit te voeren, zoals verbetering van de beveiliging".

Des Cars was er vier jaar museumdirecteur. Macron heeft haar een nieuwe baan aangeboden. Zij zou samenwerking tussen de belangrijkste Franse musea moeten verbeteren. Het is niet bekend of ze dit aanbod heeft aanvaard.

Niet op orde

Op zondag 19 oktober vorig jaar drongen inbrekers met hulp van een door hen meegebrachte verhuislift de eerste verdieping van het museum binnen. Ze gingen er een paar minuten later vandoor met medeneming van Franse kroonjuwelen. De waarde daarvan wordt op 88 miljoen euro geschat. Er is een aantal verdachten aangehouden, maar de juwelen zijn spoorloos.

Vrijwel direct na de kunstroof bleek dat de beveiliging van het Louvre niet op orde was. Des Cars bood haar ontslag aan, maar Macron wees dat af. Zij zou op dat moment niet gemist kunnen worden. Het is niet bekend waarom hij haar nu wel laat gaan.

Het Louvre kwam daarna vaker negatief in het nieuws. In december gingen medewerkers in staking uit onvrede over de werkomstandigheden en hun salaris.

Meer slechte publiciteit

In november verhoogde het museum de toegangsprijs voor niet-Europese bezoekers. Die moesten vanaf 14 januari 10 euro meer voor een bezoek betalen dan bezoekers uit de Europese Unie.

In december kwam aan het licht dat door een lekkage honderden boeken op de afdeling Egyptische Oudheid waterschade hadden opgelopen.

Vorige maand arresteerde de politie negen mensen vanwege fraude met tickets voor het Louvre. Chinese gidsen leidden groepen Chinezen rond met eerder gebruikte tickets. Medewerkers van het museum werden cash betaald om de ticketcontroles te omzeilen. Het Louvre zou voor 10 miljoen euro zijn benadeeld.

De legendarische razende Radio Rijnmondreporter Jack Kerklaan (65) is dood.

De verslaggever was wereldberoemd in Rotterdam en omstreken doordat hij live op de radio de ene na de andere onnavolgbare uitspraak deed. Hij overleed aan de gevolgen van prostaatkanker, meldt Rijnmond.

Kerklaan hoorde met zijn platte Rotterdamse tongval zo bij Radio Rijnmond dat veel mensen dachten dat hij er altijd al had gewerkt. Maar de Schiedammer begon ooit als verslaggever bij de VARA, gewoon in Hilversum.

Het was toenmalig hoofdredacteur Nico Haasbroek die hem in 1983 naar Rotterdam haalde. De twee waren het over een ding eens: de toen nog nieuwe regionale omroep moest vooral niet klakkeloos kopiëren wat er in het Gooi werd gedaan. Het moest rauwer, Rotterdamser. En met meer humor.

Op de motor

Radio was in die tijd nog hét medium. De televisie zond weinig live uit, de krant was de avond tevoren al 'gesloten'. Dus kon Kerklaan snel zijn, zeker op de motor, waarmee hij vliegensvlug door het stadsverkeer manoeuvreerde.

Kerklaan was niet alleen snel. Taal was het speelgoed, waarmee hij zich eindeloos kon vermaken. In de ogen van Jacobus Ferdinandus Kerklaan (JFK) moest je altijd "oppassen met uitkijken". Zaken waren soms 'helemaal uit de klauwen geëscaleerd'.

Geven konijnen licht?

"Ieder gesprek op de radio droeg zijn stempel", memoreert collega Paul Verspeek. "Zoals bij de grote brand bij een chemisch opslagbedrijf in de Rotterdamse haven in 1996. In het gortdroge rapport dat later over de brand verscheen, stond ook een kritische kanttekening. Een verslaggever had bij de bewoners geïnformeerd naar de gevolgen van de brand. Met de vraag "of de konijnen al licht gaven". Dat was Jack geweest."

Volgens JFK lag het nieuws op straat. Dus daar was hij te vinden. Soms bracht hij het nieuws zelf. Zo hoorden bewoners van de Rotterdamse wijk Heijplaat begin jaren negentig van hém en niet van bestuurders dat hun huizen niet gesloopt zouden worden. Live op de radio.

Kerklaan maakte er daarbij geen geheim van wat hij van bestuurders dacht, "Als ik een bestuurder wil horen met een mening bel ik wel een taxi", noteerde JFK in zijn notitieboekje.

Klopt geen snars van

Kerklaan was ook niet te beroerd om (technische) fouten van collega's te herstellen. Zo meldde Rijnmond ver voordat Jules Deelder echt doodging (in 2019) al een keertje abusievelijk dat hij zou zijn overleden. "Klopt geen snars van", reageerde Kerklaan. "Ik heb Jules gisteravond nog springlevend gezien."

Met de mobiele radiozender om de schouder toog Kerklaan naar het huis van Deelder. "Jules, ben je dood?", riep hij een paar keer door de brievenbus. Het duurde even, maar toen kwam het antwoord. ""Ik ben niet dood", schreeuwde Deelder live en duidelijk hoorbaar op de radio. "Flikker op, man!"

Ruim twee jaar geleden meldde Rijnmond dat Kerklaan uitgezaaide prostaatkanker had. De oncoloog gaf hem nog vijf jaar. Op medelijden zat hij niet te wachten. "Het leven is net een schaal met bitterballen," zei hij. "Op het laatst blijft er altijd eentje steenkoud liggen."