NOS Nieuws - Algemeen

Nu het stof na de ongekende migratiecrisis bij de Spaanse exclave Ceuta is neergedaald, zijn er nog altijd veel vragen over hoe dit heeft kunnen gebeuren. Wereldwijd wordt er door media en politici volop gespeculeerd over de directe oorzaken. De Marokkaanse overheid houdt het in zijn reactie vooral bij de verspreiding van nepnieuws op sociale media.

Dit zou het werk zijn geweest van criminele netwerken die zich bezighouden met mensensmokkel. Volgens Rabat is er van het opzettelijk doorlaten van migranten geen sprake geweest. Ook in Spanje beginnen de politieke gevolgen van de overweldigende instroom van migranten in Ceuta zich af te tekenen. In een eerste reactie gaf de Spaanse premier Pedro Sanchez een lezing die ongeveer dezelfde strekking had als die uit Rabat. In de Spaanse media en politiek wordt druk gespeculeerd over de mogelijke opzet waarmee Marokko de crisis zou hebben veroorzaakt.

Marokkaanse publieke opinie

Waar de statements van de overheid in Marokko maar spaarzaam zijn, is de ongekende migratiepoging het gesprek van de dag onder de Marokkaanse bevolking. De publieke opinie richt zich vooral op het verlangen van veel Marokkanen om te migreren en de oorzaken daarvan. Er zijn geluiden van begrip, maar ook van schaamte.

En er is in het bijzonder veel kritiek op de Marokkaanse premier Aziz Akhannouch. Marokkanen vinden het schandalig dat hij tot nu toe nog geen enkele reactie heeft gegeven op de migratiecrisis. Ook is er een sterke oproep om een dag van nationale rouw af te kondigen om de mensen te herdenken die zijn omgekomen bij het drama.

Gebrek aan context

Marokkaanse mensenrechtenactivisten en deskundigen ergeren zich aan het feit dat de media-aandacht vooral uitgaat naar de mogelijke geopolitieke oorzaken en gevolgen van de crisis in Ceuta. Zo ook migratiedeskundige Soukaina Chakkour, die de massale toestroom van migranten bij de Spaanse enclave van dichtbij meemaakte. "Ik zou iedereen aanraden om vooral ook te luisteren naar het verhaal van de pakweg 50.000 mensen die zijn overgestoken. Zij hebben gehandeld vanuit hun oprechte verlangens en behoeften", zegt Chakkour.

Ze meent dat de gebeurtenissen van afgelopen week een lange aanloop hebben gehad. Het noorden van Marokko kampt al sinds 2019 met een economische crisis die is veroorzaakt door de beëindiging van een informele overeenkomst tussen Marokko en Spanje. Tot zeven jaar geleden was het voor Marokkanen zonder visum toegestaan om in Ceuta Spaanse producten te kopen waarover geen btw of accijnzen worden geheven. De enige voorwaarde was dat deze goederen alleen te voet naar Marokko mochten worden gebracht.

Het merendeel van de mensen in het noorden van het land verdiende zijn geld aan het verder verhandelen van deze producten in Marokko. In 2019 besloot Rabat om een einde te maken aan deze gedoogconstructie. "Om de grens voor goederen te sluiten is een politieke keuze geweest. Je hoeft niet terug te grijpen op de wilde theorieën die er nu rondgaan om te begrijpen waarom de mensen hier weg willen", zegt Chakkour.

Investeringen in het noorden

Om de economische malaise op te lossen heeft de Marokkaanse overheid meerdere grote projecten in het noorden van het land opgestart die voor meer werkgelegenheid moeten zorgen. Zo is de containerhaven Tanger Med flink uitgebreid, en is er bij de stad Nador een vergelijkbare containerhaven in aanbouw die later dit jaar in gebruik moet worden genomen. Door de lage lonen en de tijd die het kost om deze projecten af te ronden, biedt dit voor de Marokkanen in de regio nog niet echt een oplossing.

Voor de Marokkanen in het noorden is het simpelweg geen optie om te wachten totdat er weer werk is in de regio. Daardoor heeft het idee om via Ceuta naar Europa te migreren steeds meer aan populariteit gewonnen. De nabijheid van het Europese vasteland maakt de verleiding voor de Marokkanen in dit deel van het land nog wat sterker. Zelfs als het geen helder weer is, kun je vanuit steden als Tanger en Tetouan nog altijd Spanje met gemak in de verte zien liggen.

In de Amerikaanse staat Michigan zijn twee mensen overleden na een besmetting met de darmparasiet cyclospora. Het zijn de eerste sterfgevallen in de Verenigde Staten, sinds het uitbreken van de besmettingsgolf in het voorjaar.

Ernstige, waterige diarree is het belangrijkste symptoom van een infectie met cyclospora. Overlijden als gevolg van de infectie veroorzaakt door de parasiet is zeer zeldzaam. De twee slachtoffers hadden "aanzienlijke onderliggende gezondheidsproblemen", zegt de gezondheidsdienst van Michigan.

Michigan zwaarst getroffen

De staat in het middenwesten van de VS is verreweg het zwaarst getroffen. De gezondheidsdienst van Michigan meldt 11.234 gevallen. 193 mensen zijn opgenomen in het ziekenhuis. Vermoedelijk ligt dat aantal hoger, omdat de cijfers voor het laatst op donderdag 30 juli zijn bijgewerkt.

Normaal gesproken worden jaarlijks ongeveer vijftig gevallen van de darmziekte cyclosporiasis in Michigan vastgesteld, zeggen de autoriteiten.

Over de parasiet

De diarree-uitbraak in de VS wordt veroorzaakt door de microscopisch kleine darmparasiet cyclospora cayetanensis. Die veroorzaakt de darmziekte cyclosporiasis. Mensen raken meestal besmet door het eten van besmette groenten en fruit, of door het drinken van besmet water. Symptomen treden vaak pas na een tot twee weken op.

De darmparasiet kan hevige, waterdunne diarree veroorzaken, waarbij de stoelgang soms acuut is. Andere symptomen zijn verlies van eetlust, een opgeblazen gevoel, misselijkheid en vermoeidheid. Zonder behandeling kunnen de klachten weken aanhouden, verdwijnen en later weer terugkomen. Er zijn geen aanwijzingen dat de situatie ook in Nederland speelt.

De cijfers voor Michigan wijken af van die van het CDC, de Amerikaanse tegenhanger van het RIVM. Tot en met 27 juli heeft de gezondheidsdienst 6707 gevallen bevestigd, verspreid over 45 staten. Daarvan zijn 423 mensen opgenomen in het ziekenhuis.

De CDC zegt op de hoogte te zijn van "meer dan 11.500 extra gevallen van cyclosporiasis die niet laboratoriumbevestigd zijn", die vooral in Michigan zijn gemeld. De dienst zegt nauw samen te werken met de afzonderlijke staten om de landelijke cijfers bij te werken naarmate meer besmettingen worden bevestigd.

Taylor Farms

Een deel van de besmettingen is door federale gezondheidsdiensten in verband gebracht met fijngesneden ijsbergsla van Taylor Farms. Die sla werd onder meer geleverd aan vestigingen van fastfoodketen Taco Bell.

In totaal zijn zeker 1947 mensen die tussen 22 juni en 20 juli bij een Taco Bell-vestiging hebben gegeten besmet geraakt met de parasiet. Op 17 juli riep Taylor Farms vrijwillig de sla terug.

Aanvankelijk meldde de Amerikaanse voedselautoriteit dat op een monster van de gesneden ijsbergsla van Taylor Farms de parasiet was aangetroffen, maar die test bleek valspositief.

Volgens de FDA doet dat niets af aan het onderzoek: de epidemiologische gegevens en het onderzoek naar de leveringsketen wijzen nog altijd overtuigend naar de sla van Taylor Farms.

Amerikaanse gezondheidsautoriteiten houden er rekening mee dat ook andere restaurants, winkels en leveranciers bij de uitbraak betrokken zijn.

Dalend vertrouwen

Sinds de uitbraak kampen slatelers door dalend consumentenvertrouwen met teruglopende verkoopcijfers. Uit een peiling van CBS News blijkt dat vier op de tien Amerikanen door berichten over besmettingen minder groente en fruit kopen.

Het aantal Taco Bell-bezoekers daalde sinds de uitbraak met 20 procent, maar neemt volgens het bedrijf inmiddels weer toe. Ook saladeketen Chopt zag het aantal bezoekers teruglopen.

De politie in Frankrijk heeft de populaire chef-kok Jean Imbert aangehouden. Hij wordt door drie ex-partners beschuldigd van huiselijk geweld.

Imberts advocaten zeggen tegen Franse media dat hij vanmorgen voor een verhoor was uitgenodigd op een politiebureau. Hij zou alle beschuldigingen hebben tegengesproken en volgens de advocaten ook bewijs hebben aangeleverd voor zijn onschuld. Toch is hij daarna aangehouden.

Tijdschrift Elle

De zaak tegen Imbert is meer dan een jaar geleden aan het rollen gebracht door het tijdschrift Elle. Daarin deden vier vrouwen die een relatie met hem zouden hebben gehad anoniem hun verhaal over hem.

"De vrouwen zeiden dat hij zich steeds op dezelfde wijze gedraagt: kleineren, macht uitoefenen en excessief jaloers zijn", schreef Elle. "Als je iets zegt wat hij niet leuk vindt, explodeert hij. Hij isoleert je van familie en vrienden."

Miss France

In augustus vorig jaar vertelde voormalig Miss Frankrijk Alexandra Rosenfeld op Instagram over haar ervaringen met Imbert, met wie ze in 2013 en 2014 een relatie had. Het is niet duidelijk of zij daarvoor met Elle had gesproken.

"Hij had me in zijn macht, hij minachtte me, hij nam mijn zelfvertrouwen weg, ik stelde niets meer voor", aldus Rosenfeld. Ook zei ze dat Imbert haar een gebroken neus had toegebracht.

Actrice Lila Salet

Een week later volgde actrice Lila Salet, met wie Imbert daarvoor een relatie had. Hij zou haar hebben geslagen en na een ruzie hebben opgesloten in een hotel. Ze zou in 2013 een aanklacht tegen hem hebben ingediend, maar ook weer teruggetrokken, omdat ze medelijden met hem had.

Beide vrouwen stapten vorig jaar met hun verhaal naar de politie. Wie de derde ex-partner is die hem beschuldigt, is niet bekend.

Michelin-sterren

Imbert dankt zijn roem aan het winnen in 2012 van de Franse tv-serie Top Chef. Professionele koks moeten daarin kookopdrachten uitvoeren. Een jury bepaalt wie doorgaat naar de volgende ronde, tot er twee overblijven voor de finale.

Imbert bezat twee restaurants met een Michelin-ster: een in Parijs en een in Cannes. Van afstand gaf hij leiding aan een chic restaurant in Frans Polynesië.

Nadat Salet naar de politie was gestapt, zei Imbert dat hij zich uit zijn restaurants had teruggetrokken. "Ik heb besloten om afstand te nemen van mijn bedrijven terwijl het rechtssysteem zijn werk doet."

De brand in het natuurgebied bij Oostrum, in Noord-Limburg, is nog altijd niet onder controle. Ongeveer 21 hectare natuur is verwoest. Volgens de Veiligheidsregio gaat het blussen nog zeker zes tot acht uur duren.

Ongeveer 250 brandweerlieden uit de wijde omtrek zijn naar Oostrum gekomen om het vuur te bestrijden. Ook worden twee helikopters van het leger ingezet.

De Chinooks worden gebruikt om duizenden liters water per keer uit een plas te scheppen, met een zogenoemde bambi bucket. Zodra de helikopters boven het brandende gebied vliegen, wordt het water met een vernevelaar over de brand gesproeid.

Piloten naar huis

De veiligheidsregio Noord-Limburg zegt dat de helikopters moeten stoppen met blussen zodra het donker wordt, vanwege de veiligheid en het mindere zicht voor de piloten.

Dat is slecht nieuws voor de 250 brandweermensen die nu aan het werk zijn in het natuurgebied. Zij zullen het door het wegvallen van de hulp uit de lucht extra zwaar krijgen de komende uren.

De brandweer werkt met man en macht om het vuur tegen te houden:

Aan het einde van de ochtend brak brand uit, in het natuurgebied van ongeveer 100 hectare. Het vuur verspreidde zich snel doordat de wind aantrok, en door de hoge temperaturen van vandaag.

In het gebied, waar ook het Pieterpad doorheen loopt, wonen weinig mensen. Ten noordoosten van Oostrum liggen een paar dorpen. Inwoners van bijvoorbeeld Holthees en Smakt kregen rond 17.00 uur een NL-alert vanwege de rookontwikkeling.

Een camping vlak bij het natuurgebied moest ontruimd worden, ongeveer 300 mensen hebben hun tent of caravan moeten achterlaten. Een dierenpension in de buurt moest halsoverkop alle honden-, katten- en vogelbaasjes bellen, om te vragen of ze hun huisdier konden komen ophalen.

De Veiligheidsregio heeft geen idee hoe het vuur is ontstaan. De brand lijkt zich niet meer verder uit te breiden.

De tientallen boeren die vorige week de A35 bij Almelo korte tijd blokkeerden, krijgen daar geen boete voor. De politie kan die niet uitdelen, omdat de kentekens van de trekkers waren afgeplakt.

Afgelopen donderdag stonden zo'n tachtig boeren met hun tractor op de snelweg tussen Wierden en Almelo. Ze protesteerden tegen de stikstofplannen van het kabinet. De blokkade duurde kort - nog geen uur - maar veroorzaakte wel een file van vier kilometer in de buurt van Almelo. De politie kwam uiteindelijk ter plaatse om de trekkers van de snelweg te krijgen.

Er zijn beelden gemaakt die dag, zegt een politiewoordvoerder tegen RTV Oost. "Maar op basis van die gegevens gaat waarschijnlijk geen opvolging meer plaatsvinden. We hebben onvoldoende informatie."

Het afplakken van kentekens is verboden, maar het is volgens de politie in deze situatie lastig er iets aan te doen.

De actievoerders vonden de actie van donderdag in ieder geval geslaagd, lieten ze toen weten aan de regionale omroep. "Het was echt een spontane actie", zei een van de deelnemers.

De Amerikaanse techgigant Amazon is voor het eerst meer waard dan 3 biljoen dollar, omgerekend 2600 miljard euro. Na de opening van Wall Street vandaag boekte het bedrijf een koerswinst van ruim 5 procent.

Daarmee is het tech- en webwinkelconcern het vijfde bedrijf ooit dat zoveel waard is. Techgiganten Nvidia, Alphabet, Microsoft en Apple gingen Amazon voor.

Afgelopen week presenteerde Amazon sterke resultaten over het kwartaal, waarna het aandeel met 15 procent omhoog schoot. Dat leverde het bedrijf de beste beursdag in jaren op, met een gestegen marktwaarde van 400 miljard dollar.

Investeringen in AI

Het door Jeff Bezos opgerichte bedrijf had het de afgelopen maanden juist zwaar op de beurs. Beleggers vreesden dat de miljardeninvesteringen die het bedrijf doet in kunstmatige intelligentie (AI) zich niet zouden terug verdienen.

Maar ondertussen groeide de clouddivisie van het bedrijf door, waarmee die zorgen verdwenen. De clouddiensten zijn in trek door de grote vraag naar rekenkracht die nodig is voor AI.

De cloudtak van het bedrijf, Amazon Web Services (AWS), investeerde dit jaar onder meer fors in datacenters: vaak grote gebouwen vol rekken met computerservers. Daarop draaien computerprogramma's of worden bestanden opgeslagen. AWS verhuurt die computerruimte vervolgens aan andere bedrijven.

De ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie gaan hard, met name in de Verenigde Staten. Nieuwsuur maakte daar deze video over:

De stabiliteit van de dijken op Terschelling staat onder druk door de aanhoudende droogte. Wetterskip Fryslân gaat de zeedijken extra controleren op scheuren en laat schapen er voorlopig niet meer op grazen. Toeristen, inwoners en boeren krijgen het advies zuinig om te gaan met het beschikbare water.

"De grasmat op de dijken moet stabiel blijven om straks in het stormseizoen weerstand te bieden tegen hoge golven", zegt dijkgraaf Luzette Kroon tegen de NOS. "Als we dat niet kunnen managen voor het begin van oktober dan hebben we een probleem."

Zover is het nog niet, maar de droogte op Terschelling is nooit eerder rond deze tijd zo extreem geweest.

Landelijk is momenteel een gemiddeld neerslagtekort van 269 millimeter. Dat komt neer op een tekort van bijna 270 liter regenwater per vierkante meter. Alleen in 1976 en 2018 was de droogte extremer dan nu. Op Terschelling is het regentekort momenteel iets groter dan het landelijk gemiddelde.

Beperkt en kwetsbaar

Zelfs in de droge recordjaren 1976 en 2018 was het neerslagtekort begin augustus lager dan nu, meldde de gemeente Terschelling eind juli al. Het waterschap verzocht mensen om bijvoorbeeld korter en minder vaak te douchen en gazons en gewassen zo min mogelijk te beregenen. "De grondwatervoorraad op de Waddeneilanden is beperkt en kwetsbaar", benadrukte de gemeente op zijn website.

Er zijn zorgen over het grondwaterpeil en er is maar een oplossing: regen. In tegenstelling tot andere plekken in Nederland kan het waterschap het grondwaterpeil op het eiland niet handmatig verhogen, bijvoorbeeld door toestroom uit rivieren of meren. Terschelling is immers volledig omsloten door de zee.

Scheuren in dijken kunnen worden verergerd door droogte. Zeker als het gras erop doodgaat, waardoor de kleilaag op de dijk langzaam verdampt in de zon. Andersom kunnen gaten kleiner worden door regenbuien waarmee de graszode zich herstelt.

Rol verandert

De rol van waterschappen is volgens dijkgraaf Kroon aan het veranderen door de toenemende weersextremen. "We zijn kampioen water afvoeren, maar de laatste jaren zien we dat de waterschappen steeds meer kampioen water bewaren moeten worden."

Volgens waterbedrijf Vitens is er geen enkele reden om te vrezen voor een tekort aan drinkwater op het eiland. Ongeveer een derde van het drinkwater op Terschelling wordt gewonnen uit een zoetwaterbel onder de grond. De rest komt binnen via een waterleiding vanaf het vaste land. De zoetwaterbubbel is volledig gevuld, laat een woordvoerder van Vitens desgevraagd weten.

Roemenië heeft rotsblokken in de deels drooggevallen Donau opgeblazen. De brokstukken worden vijftig kilometer stroomafwaarts vanaf vrachtschepen in de Donau-arm gestort die koelwater aanvoert voor de kerncentrale van Cernavodă. Het water bij het innamepunt van de centrale moet daardoor hoger komen te staan.

De explosie werd vanuit verschillende hoeken gefilmd:

Door de Donau stroomt op dit moment maar een derde van de hoeveelheid water die normaal is voor deze tijd van het jaar. De verwachting is dat het waterpeil de komende dagen verder zakt.

Vanwege de lage waterstand in de Donau draait de centrale van Cernavodă sinds vorige week al op een lagere capaciteit.

Als het afzinken van de rotsblokken niet het gewenste effect oplevert, moet de centrale donderdag worden stilgelegd. De centrale levert onder normale omstandigheden 20 procent van de elektriciteit die Roemenië nodig heeft.

Hongarije

In Hongarije dreigt vanwege de lage waterstand in de Donau stillegging van een kerncentrale van Paks.

Premier Magyar kondigde die stillegging zaterdag al aan, maar dat moment kon nog worden uitgesteld. Vandaag is gezegd dat de centrale in ieder geval vandaag en mogelijk morgen nog elektriciteit kan produceren.

De nieuwe dienstplicht in Denemarken is ingegaan. Vanaf vandaag is de dienstplicht elf maanden in plaats van vier. Het land kende al een vrijwillige dienstplicht van vier maanden maar het aantal vrijwilligers dat zich aanmeldde, was niet voldoende. Ook kunnen vrouwen sinds vorig jaar worden opgeroepen om te dienen in het Deense leger.

De nieuwe regeling zou pas begin volgend jaar ingaan, maar volgens de legerleiding is die vervroegd vanwege de dreiging vanuit Rusland. Ook de oplopende spanningen in het Arctische gebied hebben de defensieplannen in een stroomversnelling gebracht. Begin dit jaar dreigde de Amerikaanse president Trump herhaaldelijk Groenland in te lijven en uitte daarbij aan de lopende band dreigementen aan het adres van NAVO-bondgenoot Denemarken.

Lotingsysteem

De dienstplicht in Denemarken werkt met een lotingsysteem. Alle 18-jarige jongeren krijgen hiervoor een oproep en de loting bepaalt wie er daadwerkelijk moet opkomen. Daarnaast melden zich alsnog veel vrijwilligers aan.

Zo'n 1600 dienstplichtigen zijn vandaag begonnen aan de verlengde dienstperiode, onder wie de Deense prinses Isabella. Eerst krijgen de nieuwe rekruten vijf maanden lang basistraining, daarna volgt zes maanden operationele dienst.

Uitzending naar Groenland

Naast het vernieuwde systeem introduceert het Deense leger ook nieuwe onderdelen binnen de dienstplicht, zoals een speciaal dronepeloton voor militaire operaties. Ook worden ruim honderd dienstplichtigen later deze maand uitgezonden naar Groenland. Dat is voor het eerst. Zij zullen daar een maand lang taken overnemen van beroepsmilitairen. Dat zal daarna ook op roulerende basis doorgaan.

De Deense prinses meldde zich vanochtend, samen met alle nieuwe rekruten, bij een kazernegebouw:

Een 20-jarige man uit Bergen op Zoom is donderdagavond aangehouden in een onderzoek naar terrorisme. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt hem ervan dat hij zich wil aansluiten bij ISKP, de van oorsprong Afghaanse tak van de terroristische groepering Islamitische Staat (IS).

Het OM heeft de arrestatie vandaag bekendgemaakt. Kort voor zijn arrestatie ontving de politie informatie over de mogelijke plannen van de verdachte, aldus het persbericht.

De verdachte zou in contact staan met mensen die aansturen op het plegen van aanslagen namens ISKP. Gezien de ernst van die verdenking is de man nog dezelfde dag aangehouden door de Dienst Speciale Interventies (DSI).

Volledige beperkingen

Hij wordt verdacht van deelname aan een terroristische organisatie en het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. De man zit in volledige beperkingen, wat wil zeggen dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat.

De verdachte is vandaag voorgeleid aan de rechter-commissaris in Rotterdam, die besliste dat hij nog zeker twee weken blijft vastzitten.

Drie jonge terreurverdachten

Vorige week werden drie jonge terreurverdachten opgepakt in De Rijp, Rotterdam en Eindhoven. Zij zitten vast op verdenking van "het voorbereiden van een mogelijke aanslag". Twee van hen werden als minderjarigen eerder veroordeeld voor terrorisme.

De ISKP staat voor Islamitische Staat Provincie Khorasan, verwijzend naar de oude Perzische naam voor de regio waarin de terreurorganisatie opereert. De tak van IS ontstond in Afghanistan, maar heeft zich volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) uitgebreid naar meerdere landen in Centraal-Azië met uitlopers naar landen in West-Europa.

Aanslagen

De terroristische organisatie heeft in de afgelopen jaren meerdere grote aanslagen opgeëist in en buiten Afghanistan, waaronder in 2024 Moskou. Toen werden bij een aanslag op de Crocus City Hall 149 mensen gedood. Vier terroristen in camouflagekleding kwamen het gebouw binnen en openden het vuur op bezoekers.

In Iran werden in hetzelfde jaar 84 mensen gedood door twee bomaanslagen. Die gingen af bij een herdenkingsceremonie voor de Iraanse generaal Qassem Soleimani. Ook pleegde de ISKP in 2021 een dubbele zelfmoordaanslag bij het vliegveld in Kabul. Daarbij kwamen 183 mensen om.

De uitspraken van zangeres Sophie Straat tijdens haar optreden bij Best Kept Secret zijn niet strafbaar, concludeert het Openbaar Ministerie. De twee aangiftes die volgden na het festival op 14 juni, worden daarom niet verder opgepakt.

Tijdens het evenement in Hilvarenbeek vroeg Straat "alle witte mannen naar achteren" te stappen. Ze nodigde andere groepen, vrouwen, mensen van kleur en queerpersonen, uit om naar voren te stappen om deel te nemen aan een moshpit.

Straat zei zelf over de uitspraak dat ze niemand wilde uitsluiten maar juist ruimte wilde maken voor andere groepen. Volgens het OM moet de uiting niet worden opgevat "als een bevel dat alle witte mannen moeten vertrekken vanwege negatieve eigenschappen van die groep". Daarom is het ook geen uiting die aanzet tot haat, discriminatie of geweld, aldus het OM.

Justitie concludeert dat uitspraken "die in eerste instantie discriminatoir overkomen", in context een andere lading krijgen. Daardoor is er in strafrechtelijke zin geen sprake meer van discriminatie.

'Symbolische of activistische oproep'

Straat vraagt volgens het OM met haar uitspraak aan witte mannen om (vrijwillig) ruimte te maken voor andere groepen, zodat die kunnen deelnemen aan de moshpit. Daarbij vormen mensen in het publiek veelal een cirkel vooraan bij een podium waarbinnen mensen zich door de muziek laten meenemen en duwen, springen en tegen elkaar aan beuken.

Het OM ziet de uitspraken in samenhang met haar andere optredens als een symbolische of activistische oproep om aandacht te vragen voor inclusie of bestaande verhoudingen in de samenleving tijdelijk om te draaien.

Artiestenbelangenvereniging BAM! waarschuwt dat de artistieke vrijheid in Nederland onder druk staat:

Eerder oordeelden discriminatiemeldpunten in zowel Nederland als België dat er geen sprake was van discriminatie bij de uitspraken van Straat. "De oproep had alleen betrekking op één korte, eenmalige moshpit voor deze groepen. Bezoekers werden dus niet van het concert geweigerd", zei Discriminatie.nl erover.

Voor het Belgische meldpunt Unia was de context van de uitspraken doorslaggevend, vertelt een woordvoerder aan de Vlaamse omroep VRT. "De uitspraak werd gedaan aan het eind van een artistiek optreden met een maatschappelijke en politieke boodschap over ongelijkheid." Ook waren er volgens Unia geen aanwijzingen dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan de activiteiten.

Hoe krijg je jongeren bij wie sprake is van gewelddadige radicalisering, daar weer vanaf? Het is een vraag die je de afgelopen dagen vaker hoort, nadat vorige week drie jonge terreurverdachten werden opgepakt in De Rijp, Rotterdam en Eindhoven. Volgens het Openbaar Ministerie zijn ze aangehouden op verdenking van "het voorbereiden van een mogelijke aanslag".

Twee van hen werden als minderjarigen eerder veroordeeld voor terrorisme. Een van de drie, een 19-jarige man uit Eindhoven, zat eerder een gevangenisstraf uit voor het voorbereiden van een jihadistische aanslag in België. Een 17-jarige verdachte uit De Rijp kreeg eveneens een gevangenisstraf, vanwege deelname aan terreurgroep IS.

Vandaag maakte het OM bekend dat donderdag een 20-jarige man uit Bergen op Zoom is aangehouden. Hij wordt ervan verdacht dat hij zich mogelijk wilde aansluiten bij ISKP, de van oorsprong Afghaanse tak van IS.

Bij De Waag, het oudste centrum voor forensische geestelijke gezondheidszorg van ons land, is er een behandelprogramma gericht op jongeren die zijn geradicaliseerd of bij wie er zorgen over zijn. Dat zijn vaak lange trajecten die soms wel twee of drie jaar kunnen duren. Om te begrijpen hoe zo'n proces eruitziet, moet je volgens Simone Dust - programmamanager Jeugd - eerst weten wie er vatbaar zijn voor radicalisering.

Identiteitsvragen

"In het algemeen kan je zeggen dat mensen die weinig verbinding ervaren met de maatschappij, een geïsoleerd leven leiden en moeilijk contact hebben met anderen, meer risico lopen om te radicaliseren", zegt Dust. "Dat zijn bijvoorbeeld mensen met een negatiever zelfbeeld of een gevoel dat hen op een bepaalde manier onrecht is aangedaan.

Daar kunnen volgens de programmamanager verschillende oorzaken onder liggen. Denk daarbij onder meer aan eerdere ervaringen met discriminatie of sociale uitsluiting. "Wat je ziet, is dat kwetsbare mensen met tegenslagen te maken krijgen waardoor ze kampen met identiteitsvragen. Wie ben ik, waar hoor ik thuis? Als je dat soort vragen hebt, ga je op zoek naar antwoorden."

Vervolgens vinden sommigen die antwoorden online bij groepen met extremistisch gedachtegoed. "Dat kan hun een verklaring geven voor de vragen die ze hebben, dat het leven niet loopt zoals ze zouden willen. In zo'n groep word je geaccepteerd, en wordt vaak ook een gemeenschappelijk vijandsbeeld ontwikkeld." Vanaf daar kan het volgens onderzoekers steeds verder gaan.

Hoe draai je dat om? Een jongere komt grofweg op twee manieren in beeld voor een behandeltraject: een vrijwillige en een gedwongen route. Bij de vrijwillige route merken bijvoorbeeld ouders of docenten verontrustende gedragsveranderingen waar ze melding van doen. Maar het vaakste is er sprake van de gedwongen route waarbij de behandeling onderdeel is van een rechterlijke uitspraak. Volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding staan er zo'n 250 tot 300 mensen onder behandeling bij de instanties.

Geen gesprek over wereldbeeld

"In zo'n behandeltraject proberen we niet iemand af te brengen van een bepaald wereldbeeld, maar de focus ligt op het voorkomen van nieuw geweld", zegt Simone Dust. "Vaak zijn de opvattingen van deze mensen zó anders dan die van de behandelaren, dat een gesprek daarover snel botst. Hoe harder je dat probeert te veranderen, hoe harder de ander zegt: wat maakt dat jouw wereldbeeld wel klopt en mijne niet?"

Een benadering waarbij een behandelaar in een rechte lijn van A naar B aan een cliënt vraagt om geweld af te zweren, stuit op weerstand. Daarom wordt juist uitgezocht welke factoren samenhangen met de bereidheid om geweld te gebruiken.

"Het is belangrijk dat mensen zich gehoord en erkend voelen", zegt Dust. "Behandelaren vragen zich daarom af waarom het leven van een cliënt nou zo gelopen is en waarom die zo naar de wereld kijkt, dat is niet zomaar ontstaan."

Naast traumabehandeling focussen behandelaren ook op een positief toekomstperspectief en zorgen ze dat iemand weer in verbinding komt met de maatschappij: "Als dat slaagt, lijken iemands problemen minder groot en neemt de bereidheid om geweld te gebruiken ook af."

Al kost dat wel tijd, vaak tussen de twee en drie jaar. Daar is volgens haar weleens verwarring over. "Mensen denken dat de risico's kleiner worden op het moment dat de behandeling start. Dat is niet zo", zegt ze. "Het risico neemt langzaam af, omdat de behandeling lang duurt. Na twee gesprekken is er nog nauwelijks een verbinding met iemand. Dat is tijdrovend."

Volgens behandelaren van De Waag is het lastig om iets te zeggen over het succes van zo'n behandeling. Wel neemt volgens Dust het risico af als geradicaliseerde jongeren ouder worden en beter zelfstandig keuzes leren maken.

De kans is groot dat je ergens deze dagen een groep ooievaars ziet, samen zittend op een gebouw of zwevend op de thermiek. In augustus begint namelijk de trektijd voor de vogel, die vaak overwintert in Spanje of West-Afrika.

"Op dit moment is het aantal vliegende ooievaars op z'n top", zegt Wim van Nee van Stichting Ooievaars Research & Knowhow (STORK). Hij legt uit dat de eieren uitkomen in april en mei, waarna de jonge ooievaars nog zo'n negen à tien weken op het nest zitten. "In augustus kunnen ze allemaal wel vliegen."

Bovendien gaat het goed met de ooievaar. "De laatste tien jaar is het aantal wereldwijd toegenomen met zo'n 20 procent", zegt Van Nee.

In Nederland waren er afgelopen jaar zo'n 2000 broedparen, blijkt uit cijfers van Sovon. Een groot contrast met begin jaren 80, toen er slechts zestien broedparen waren. Sindsdien nam het aantal bijna ieder jaar toe.

In de jaren 60 was de ooievaar zelfs bijna uitgestorven in Nederland, zegt Van Nee. Daarvoor was volgens hem één belangrijke oorzaak. "Het gebruik van DDT, een allesvernietigend landbouwgif. Dat werd aanvankelijk juichend ontvangen, maar later bleek dat het veel had vernietigd."

DDT werd na de Tweede Wereldoorlog in Nederland massaal gebruikt om insecten te doden in de fruitteelt. Omdat het heel lang in de grond blijft zitten, werd het in 1973 verboden in Nederland. Nu mag het nergens meer worden gebruikt in Europa.

De Vogelbescherming startte eind jaren 60 een reddingsplan voor de ooievaar. "Er werden ooievaars gefokt en uitgezet in het land", zegt Van Nee. Dat fokprogramma in de jaren 70, 80 en 90 was succesvol: de populatie groeide sterk en in 2004 verdween de ooievaar van de Rode Lijst.

Maar ook zonder het reddingsplan was de ooievaar in Nederland zijn slechte periode wel weer te boven gekomen, denkt Van Nee. "Want er is wereldwijd een toename."

De ooievaar is volgens Van Nee "een opportunistisch vogel". "Hij maakt handig gebruik van de omstandigheden: als een voedselbron niet meer beschikbaar is, dan stapt hij over op een andere voedselbron." Hij wijst erop dat de wereldbevolking in de afgelopen decennia ook enorm is gegroeid. "Maar daar kan hij blijkbaar goed mee omgaan."

Sommige mensen vrezen dat de ooievaar te dominant wordt en andere soorten verdrukt, zegt Van Nee. "Een ooievaar eet wat voor zijn snavel komt", legt de kenner uit. Hij eet insecten zoals torren en kevers, maar ook wormen. "Het is de natuur: eten en gegeten worden."

Zelf is Van Nee niet zo bang dat er door de ooievaar geen ruimte meer is voor andere soorten. Wel adviseert stichting STORK om geen kunstnesten meer te plaatsen, gevlochten manden op een hoge paal. "Een kunstnest is een hulpmiddel en die zijn niet meer nodig, dus daar moeten we terughoudend mee zijn."

Route zoeken

Nederlandse ooievaars vertrekken deze en volgende maand naar het zuiden via België, Frankrijk en Spanje. Als eerste gaan altijd de jonge ooievaars, zonder hun ouders. "Ze moeten dus zelf de route bepalen", zegt Van Nee.

Daardoor leggen ze volgens hem meer kilometers af dan hun ouders, die pas later vertrekken. "Jonge ooievaars gaan een beetje links, een beetje rechts. Volwassen ooievaars vliegen zelfverzekerder, in een rechtere lijn."

De volwassen ooievaars komen vanaf februari weer terug naar het noorden om nieuwe eieren te leggen. Jonge ooievaars blijven volgens Van Nee een paar jaar weg, tot ze ook kunnen broeden. "Ze puberen in Afrika of Spanje."

Rijkswaterstaat heeft de stuw in de Nederrijn bij Driel helemaal opengezet. Bij hoge waterstanden in de Rijn gebeurt dat vaker, zodat het water sneller kan wegstromen naar zee. Het is voor het eerst dat deze stuw vanwege lage waterstanden helemaal wordt geopend.

De waterstanden voor en achter de stuw zijn door het gebrek aan aanvoer vanuit Duitsland nu bijna gelijk. Hij heeft daardoor geen regulerende functie meer. Om het risico op schade door een aanvaring uit te sluiten - zoals in 2016 bij een stuw in de Maas bij Grave - heeft Rijkswaterstaat hem helemaal opengezet.

De stuw bij Amerongen neemt de regulerende functie nu over.

Normaal gesproken zorgen de stuwen bij Driel en die bij Amerongen en Hagestein dat het water dat door de Rijn wordt aangevoerd niet te snel wegstroomt naar zee.

Daardoor blijft er voldoende zoetwater beschikbaar voor het noordelijk deel van Nederland en voldoende water voor de scheepvaart op de Nederrijn, de Lek en de IJssel. De stuw bij Driel zorgt ook dat het IJsselmeer voldoende zoetwater heeft.

Voor de scheepvaart verandert er niks, zegt Rijkswaterstaat. Schippers moeten wel rekening blijven houden met een geringe vaardiepte en mogelijke laadbeperkingen.

Een ex-politieagent uit Roermond is vrijgesproken van de verkrachting van een 28-jarige vrouw. Volgens de rechter is er te weinig bewijs om de 36-jarige man, die inmiddels ontslagen is, te veroordelen.

Vorige zomer was de agent in zijn vrije tijd op een festival in Roermond, schrijft regionale omroep L1. Bij de 28-jarige vrouw en haar vriend thuis was daarna een afterparty, waar behalve de agent nog meer mannen en vrouwen naartoe kwamen.

De man verklaarde in de rechtbank dat de vrouw hem verleidde terwijl hij boven naar de wc ging. Daarna hadden ze volgens hem in de slaapkamer van de vrouw seks gehad.

De verklaring van de vrouw staat daar volgens de rechter lijnrecht tegenover: zij zegt dat ze onder invloed van cocaïne was, naar bed was gegaan en in haar slaap is verkracht door een voor haar onbekende man.

Geen bewijs

De rechtbank heeft met DNA-onderzoek vastgesteld dat de twee seks hebben gehad. Maar onder welke omstandigheden, blijft onduidelijk.

De vrouw heeft drie verklaringen afgelegd bij de politie en ook gasten van de afterparty hebben de politie te woord gestaan.

Volgens de rechtbank komt het verhaal van de vrouw niet overeen met dat van anderen en is het op belangrijke onderdelen inconsistent en onvoldoende gedetailleerd. Daarom kan de verklaring niet als bewijs gebruikt worden.

Ander bewijs is er niet. De rechtbank benadrukt wel dat een verklaring die niet bruikbaar is als bewijs, niet betekent dat de vrouw onbetrouwbaar is.

Bureauwerk

De man gaat dus vrijuit. Hij deed bureauwerk bij de politie in Venlo en Weert en werd na intern onderzoek eerder al ontslagen. Er loopt een bezwaar tegen zijn ontslag.

Het Openbaar Ministerie (OM) had een celstraf van drie jaar tegen de man geëist. Het OM heeft twee weken te tijd om in hoger beroep te gaan.

Ariana Grande neemt in september tijdelijk een stapje terug met optreden en publieke vertoningen, laat een vertegenwoordiger weten aan het Amerikaanse tijdschrift People Magazine. De 33-jarige popster zal een pauze nemen na "eindeloze en voortdurende kritiek".

De Amerikaanse zangeres en actrice is sinds 6 juni op tournee voor haar vorige album, Eternal Sunshine, door de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk. Na haar laatste concert in Londen op 1 september zal ze een tijdje uit het publieke domein verdwijnen.

"Grande kijkt ernaar uit om de tour zowel gezond als gelukkig, op een positieve noot af te sluiten, en vervolgens een welverdiende pauze te nemen van openbare verschijningen die hebben geleid tot aanhoudende kritiek", aldus het team van Grande. "Deze tour is een prachtige ervaring geweest voor haar. Ze houdt van haar fans en heeft enorm genoten van elke minuut." De vertegenwoordiger gaat niet inhoudelijk in op de kritiek.

Kritiek op lichaam

De afgelopen jaren zijn het uiterlijk en vooral het gewicht van de zangeres onderwerp van publieke discussie geweest. Dit begon in 2022 toen de zangeres begon met de opnames van de verfilming van de Broadway-musical Wicked en bereikte een hoogtepunt toen het eerste deel van de adaptatie in 2024 uitkwam.

Online werd gezegd dat Grande te dun zou zijn, en socialemediagebruikers zouden zich zorgen maken om haar gezondheid. De zangeres heeft meermaals gereageerd op de opmerkingen en ook duidelijk gemaakt dat ze er niet van gediend was. "Ik denk dat we voorzichtiger moeten zijn en niet zo snel commentaar moeten leveren op iemands lichaam", zei Grande in een video in 2023. "Ook als je denkt iets goeds te zeggen of de beste bedoelingen hebt, zouden we dat minder vaak moeten doen."

De zangeres herinnerde haar volgers eraan dat niemand weet wat iemand achter de schermen meemaakt en dat "er verschillende manieren zijn om er gezond uit te zien", schrijft de Amerikaanse krant LA Times.

Het leek aan dovemansoren gericht want de kritiek laaide weer op in 2025, rond de première van deel 2 van Wicked. Ook vorige week kwam opnieuw commentaar op het lichaam van de zangeres toen de videoclip van haar nieuwe nummer Petals uitkwam. Het is een nummer van het gelijknamige album dat op 31 juli uitkwam.

West End

Grande zal ook niet meer op het toneel verschijnen voor de musical Sunday in the Park with George, schrijft People Magazine. De zangeres zou in 2027 te zien zijn op West End naast haar Wicked-tegenspeler Jonathan Bailey, in de heropvoering van de musical uit 1984.

Grande is vanaf november in de bioscoop te zien in de nieuwe komedie Meet the Parents: Focker-In-Law. Het is het vierde deel van de succesvolle Meet the Parents-franchise met Ben Stiller en Robert De Niro.

Het Nederlandse kabinet gaat erop aandringen dat de Europese Commissie onderzoek doet naar de oorzaken van de bestorming van de Spaanse exclave Ceuta door tienduizenden migranten. Minister Van den Brink van Asiel en Migratie schrijft vandaag aan de Tweede Kamer dat hij een evaluatie wil "naar de oorzaken en de tekortkomingen, zodat duidelijk wordt hoe deze situatie heeft kunnen ontstaan".

In zijn brief beklemtoont de minister dat het vrijwel zeker is dat er geen enkele migrant is doorgereisd naar het vasteland van Spanje of de rest van de EU, ook omdat Spanje de buitengrens van de unie inmiddels verstrekt heeft. "Met de nu gepleegde inzet lijkt het Schengengebied niet geschonden", schrijft hij.

Reizen van Ceuta naar het Spaanse vasteland is gebonden aan controles, dus de kans lijkt ook klein dat er alsnog migranten naar Europa zullen komen. En als er zich toch mensen uit deze groep in Nederland melden voor asiel, dan worden ze teruggestuurd naar Spanje, belooft Van den Brink.

'Ongekende schending'

Het overgrote deel van de vluchtelingen die zwemmend Ceuta bereikten is inmiddels ook weer teruggekeerd naar Marokko. Toch herhaalt Van den Brink dat de gebeurtenissen van vorige week in de ogen van het kabinet "een ongekende schending van de integriteit van de buitengrens van Europa zijn en alles erop gericht moet zijn om dat te voorkomen".

Morgen bespreken de asielministers van de EU in een ingelaste onlinevergadering de situatie. Spanje moet wat Van den Brink betreft "alles op alles zetten" om ook de overgebleven migranten terug te laten keren en de grenzen verder te beveiligen. "Zodat er geen aanzuigende werking ontstaat voor anderen die ook irregulier naar Spanje willen komen."

72 doden

Afgelopen donderdag kwamen er in 24 uur tijd zo'n 50.000 mensen illegaal de grens tussen Marokko en Ceuta over, de meesten zwemmend. Waarom dat precies gebeurde, is niet duidelijk. Mogelijk spelen berichten op sociale media een rol.

De gebeurtenissen leidden tot grote ophef en verontwaardiging. Kamerleden van vooral rechtse partijen drongen aan op harde maatregelen om te voorkomen dat de Marokkanen konden doorreizen naar de rest van de EU en dus ook Nederland.

Bij de overtocht kwamen zeker 72 mensen om. "Het kabinet betreurt het verlies van deze levens. Mensensmokkelaars hebben misbruik gemaakt van kwetsbare personen waaronder minderjarigen. Het kabinet veroordeelt dit", schrijft minister Van den Brink.

In het Limburgse dorp Oostrum, in de gemeente Venray, woedt een grote natuurbrand. Vanwege de droogte is extra opgeschaald. Om het vuur te bestrijden worden twee blushelikopters van defensie ingezet.

De brand woedt nu aan beide kanten van het treinspoor dat door het natuurgebied loopt. Er rijden daardoor geen treinen tussen Boxmeer en Venray.

De brand woedt sinds 11.45 uur in het natuurgebied bij Oostrum. Inmiddels staat een vijfde van het gebied in brand.

"Het brandt behoorlijk", zegt een woordvoerder. "Een kleine 21 hectare staat in brand, en de brand is niet onder controle. De wind is aan het aanwakkeren en de vlammen breiden zich nog steeds uit richting het noorden."

Er is rond 17.00 uur een NL-alert verstuurd naar inwoners van het gebied ten noordoosten van Venray. Daar liggen de dorpen Loobeek en Holthees. Mensen die daar wonen, wordt geadviseerd om uit de rook en het natuurgebied te blijven, en ramen en deuren te sluiten.

Kijk hier hoe de brandweer het vuur onder controle probeert te krijgen:

Een camping in de buurt is ontruimd. Ongeveer 300 gasten worden opgevangen in een hotel. De brandweer gaat metingen verrichten in de omgeving en kijken of nog meer ontruimingen nodig zijn.

Brand in boomtoppen

Volgens L1 Nieuws zijn brandweereenheden uit verschillende provincies en regio's ter plaatse. Dat is nodig omdat het blussen waarschijnlijk lang gaat duren en de omvang van de brand groot is. De brandweer probeert te voorkomen dat het vuur zich verspreidt tot over het nabijgelegen spoor.

Bij de brand zou sprake zijn van kroonvuur. Dat houdt in dat de vlammen zich in de toppen van bomen bevinden. Hierdoor kan het vuur zich snel verspreiden via andere boomtoppen en is het blussen extra lastig.

De Maasheseweg loopt dwars door het natuurgebied. Daar legt de brandweer een natte stoplijn aan, in de hoop dat het vuur zich dan niet nog verder richting het noorden kan verspreiden.

Het is de vierde keer dit jaar in Nederland dat een blushelikopter is opgeroepen voor een natuurbrand. Dit voorjaar gebeurde dat twee keer, bij de grote natuurbrand op het militaire oefenterrein in 't Harde in Gelderland, en bij de natuurbrand in Weert in Limburg eind april.

Rosmalen

Ook in het Brabantse Rosmalen is aan het einde van de middag een grote brand uitgebroken. De Veiligheidsregio Brabant-Noord zegt dat meerdere brandweereenheden ter plaatse zijn. Volgens onze verslaggever ter plaatse is de brand onder controle en is de brandweer alleen nog bezig met nablussen.

Iran voert geen gesprekken met de Verenigde Staten, zegt de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken Baghaei. Daarmee spreekt hij president Trump tegen, die eerder zei dat onderhandelingen over een staakt-het-vuren vanmiddag zouden worden hervat.

Baghaei zegt dat Iran geen plannen heeft om buitenlandse delegaties te ontvangen of onderhandelaars te sturen voor onderhandelingen met de VS.

Volgens Iran wordt nu alleen met Oman gesproken over een tijdelijke vaarroute door de Straat van Hormuz. Beide landen grenzen aan de zeestraat. Volgens Iran is er vooruitgang geboekt in die gesprekken.

Baghaei stelt dat het bereiken van een akkoord met Oman niet genoeg is om de zeestraat volledig te heropenen, vanwege de voortdurende aanvallen van de VS op Iran.

Economische gevolgen

De Amerikaanse president Trump dreigde weer met nieuwe aanvallen op Iran maar besloot afgelopen weekend die af te blazen zodat beide landen tot een akkoord kunnen komen. Hij zei dat er afspraken op hoofdlijnen waren.

De Amerikaanse president zei dat alles klaarstond voor de aanval, maar dat hij had besloten om te wachten nadat bondgenoten, waaronder Qatar en Saudi-Arabië, daarom hadden gevraagd.

Twee maanden geleden tekenden de landen, na bemiddeling van Pakistan, een intentieverklaring om een einde aan de oorlog te maken. De aanvallen werden toen enkele weken gestaakt, maar het geweld laaide vorige maand weer op.

Trump wil met de nieuwe onderhandelingen onder meer bereiken dat de Straat van Hormuz volledig wordt geopend voor de scheepvaart. De Amerikaanse president staat in zijn land onder druk vanwege de economische gevolgen van de oorlog, zoals de hoge brandstofprijzen.

Corné H. is veroordeeld tot een jaar voorwaardelijke celstraf voor het gijzelen van medewerkers van de gevangenis in Vught, eind vorig jaar. Hij zat op dat moment een celstraf uit voor een ander delict: hij gijzelde in maart 2024 vier personeelsleden van een café in Ede. De straf van vandaag is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.

Op sinterklaasavond 2025 gijzelde de 30-jarige H. een paar uur lang drie medewerkers van de gevangenis. Ook bedreigde hij vijf andere collega's. Hij zat op dat moment op de psychiatrische afdeling, en niet in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Het lukte H. om de medewerkers te gijzelen met keukenmesjes die hij had gekregen om een smoothie te maken. Ook had hij de medewerkers geboeid.

Volgens de rechter stonden de betrokken medewerkers doodsangsten uit en vroegen ze zich af of ze wel levend thuis zouden komen. "Dit moet afschuwelijk zijn geweest." H. liet zijn gijzelaars gaan na telefoongesprekken met onderhandelaars. H. moet schadevergoeding betalen aan de slachtoffers.

Tbs-traject

H. verbleef in Vught in afwachting van een plaats in een tbs-kliniek. Inmiddels is hij overgeplaatst en aan een tbs-traject begonnen.

Doordat de opgelegde celstraf voorwaardelijk is, hoeft H. zijn tbs-traject niet te onderbreken. Alleen wanneer hij opnieuw de fout in gaat, moet hij de celstraf in een gevangenis uitzitten. Het OM eiste een voorwaardelijke gevangenisstraf nadat justitie nadrukkelijk had gekeken naar zijn psychische problematiek.

Volgens de rechtbank werd het gedrag van H. tijdens de gijzeling beïnvloed door zijn stoornissen. Uit onderzoeken blijkt hij te lijden aan autisme, posttraumatische stressstoornis (PTSS) en schizofrenie. Ook vertoont hij volgens onderzoekers "antisociale en borderline persoonlijkheidskenmerken". Daardoor is H. volgens onderzoekers verminderd toerekeningsvatbaar.

Tbs-kliniek

In februari 2026 vroeg de advocaat van H. om voorrang bij een plek in een tbs-kliniek. H. was volgens zijn advocaat een gevaar voor zichzelf: zo slikte hij onder meer scheermesjes in. De rechter oordeelde dat de situatie van H. niet uitzonderlijk was, waardoor hij niet eerder een plek toegewezen kreeg.