NOS Nieuws - Algemeen

De gesprekken tussen de Amerikaanse en Iraanse delegaties in Zwitserland zijn begonnen. Afgelopen week tekenden de VS en Iran een tussentijds akkoord. Binnen zestig dagen moet er een definitief akkoord liggen.

De kwestie Libanon staat vandaag hoog op de agenda. Oorspronkelijk zouden de gesprekken vrijdag al beginnen. Door de oplaaiende gevechten tussen Israël en Hezbollah in Zuid-Libanon annuleerde de Iraanse delegatie de gesprekken.

Iran is boos omdat Israël nog steeds aanvallen uitvoert, terwijl in het tussentijdse akkoord is afgesproken dat ook Libanon ook onder het staakt-het-vuren valt. Libanon is daarom ook een belangrijk thema tijdens de besprekingen vandaag.

President Trump is niet aanwezig bij de gesprekken, maar laat zich online wel uit over de kwestie. "Iran moet onmiddellijk een einde maken aan het onrust stoken door de rijkelijk betaalde marionetten in Libanon."

Hij doelt hier op Hezbollah, de sjiitische beweging in Libanon die door Iran wordt gesteund. Doet Iran dat niet, dan zal het land hard worden aangepakt, dreigt Trump op Truth Social.

Keerpunt

Volgens vicepresident Vance staat het Midden-Oosten op een keerpunt in de geschiedenis en is het de vraag of de partijen samen een nieuwe weg in kunnen slaan.

"Kunnen we de verhoudingen in het Midden-Oosten blijvend veranderen of keren we terug naar de oude manier van doen", aldus Vance. Volgens hem heeft die laatste optie niet de voorkeur, maar kan dat zeker gebeuren.

Vance deed zijn uitspraken kort voordat de delegaties met elkaar in gesprek gingen achter gesloten deuren.

Opvallend genoeg stonden alleen de Amerikaanse, Pakistaanse en Qatarese delegaties op het podium in de zaal. Niemand sprak de pers toe namens de Iraanse delegatie.

Die delegatie wordt geleid door parlementsvoorzitter Ghalibaf en minister van Buitenlandse Zaken Araghchi. Zij leken niet aanwezig te zijn bij de openingsceremonie van de onderhandeling.

Israëlische troepen

Israël lijkt niet van plan te zijn de aanvallen op Libanon te staken. Kort nadat de partijen aan de onderhandelingen waren begonnen, liet de Israëlische legerchef weten dat de Libanese wapenstilstand fragiel is.

"We moeten paraat blijven om de gevechtsoperaties te hervatten, dreigingen af te wenden en indien nodig snel over te gaan tot offensieve acties", zei de legerchef.

Een 49-jarige man uit Biddinghuizen heeft zich bij de politie gemeld vanwege zijn betrokkenheid bij een dodelijk ongeluk. Hierbij kwam gisteravond een 32-jarige fietser om het leven. De verdachte reed door.

De man die zichzelf op het politiekantoor meldde, is vermoedelijk de chauffeur van het gezochte bestelbusje, meldt Omroep Flevoland.

Hij is aangehouden en zit vast voor verhoor. Zijn voertuig is in beslag genomen voor onderzoek.

Spookrijdende fietser

De politie kreeg gisteravond laat een melding over een spookrijdende fietser die zonder verlichting op de Biddingringweg reed. De provinciale weg is onverlicht en verboden voor fietsers. Aan beide zijden van de weg ligt een fietspad, maar daar reed hij dus niet op.

Nog voordat agenten ter plaatse waren, kwam er een melding van een aanrijding binnen.

De politie trof de fietser zwaargewond aan. Hulpdiensten probeerden hem nog te reanimeren, maar hij bezweek ter plaatse aan zijn verwondingen.

In bijna ieder gebouw van de wijk Westwood in het westen van Los Angeles zit een Iraans bedrijfje: een bakkerij vol Iraanse lekkernijen, een boekenwinkel met leeswerk in het Farsi, een tapijtenverkoper. Je kunt hier alles vinden.

In de stad aan de Amerikaanse westkust leeft de grootste Iraanse gemeenschap buiten Iran. Er wonen hier zo'n 150.000 Amerikanen met een Iraanse achtergrond, is de schatting. Een groot deel daarvan zit in de wijk Westwood.

Het ligt op een steenworp afstand van highlights als de Walk of Fame en Beverly Hills. Om de hoek liggen Marilyn Monroe en Hugh Hefner naast elkaar begraven.

Tehrangeles

Ruim honderd jaar geleden trokken de eerste Iraniërs naar Los Angeles, legt Kevan Harris uit. Hij wijst naar cafés aan de overkant met namen als Taste of Tehran en The Pink Orchid Bakery. Harris is universitair hoofddocent sociologie aan de Universiteit van Californië, Los Angeles (UCLA) en heeft zelf een Iraanse achtergrond.

"In de jaren 60 en 70 kwamen ze bijvoorbeeld voor studie en werk", vertelt Kevan. "Daarna kwamen hun families ook. Na de revolutie van 1979 sloten nog meer Iraniërs zich aan en begonnen ze hier ook ondernemingen op te zetten."

WK voetbal

En juist hier, in deze stad, speelt nu het Iraanse team dat door het Iraanse regime is afgevaardigd. Hetzelfde regime waarvoor veel mensen in Westwood zijn gevlucht.

Een van hen is activist Roozbeh Farahanipour. Hij was een van de leiders van het studentenprotest in 1999 en kreeg om die reden de doodstraf opgelegd. In 2000 kwam hij aan in de Verenigde Staten. Hij nam een Grieks restaurant over en is inmiddels Amerikaans staatsburger.

Hij weigert naar de wedstrijden van Iran te kijken, die zo'n 15 kilometer van hier in het SoFi-stadion worden gespeeld. "Ik wil mezelf niet kwellen. Ik ben allergisch voor de vlag van de Islamitische Republiek Iran. Als ik daarnaar kijk, krijg ik een allergische reactie. Het volkslied wil ik ook niet horen."

Hij ziet de voetballers als een uithangbord van het regime dat hij verafschuwt. "Het is het team van de Islamitische Republiek Iran. Die jongens zijn opgeleid tot activist en tot propagandamachines van het regime. Zolang ze het shirt van dat regime dragen, zijn het mijn vijanden."

Dat betekent niet dat hij helemaal geen voetbal kijkt. Hij zet de televisie wel aan voor wedstrijden van het Amerikaanse elftal. "Ik houd van Amerika."

De Iraanse voetbalbond besloot de selectie tijdens het WK niet in de VS te laten verblijven, maar in Mexico, tot vreugde van omwonenden:

En toch zijn er ook genoeg tegenstanders van het regime die wel kijken. Cafés organiseren op wedstrijdavonden watch parties waar mensen samenkomen om te kijken.

"Het is eigenlijk allemaal heel logisch", zegt Harris. "Binnen iedere migrantengroep is verdeeldheid. Het is niet ongebruikelijk dat mensen hun politieke overtuigingen en gevoel van identiteit op sport projecteren."

Er zijn volgens hem veel manieren om naar het elftal te kijken. "Representeert het team de natie, een regering of een politiek systeem? Eigenlijk is het allemaal een beetje waar."

Zon en leeuw

Maandag bij de wedstrijd tegen Nieuw-Zeeland zat de tribune van het SoFi-stadion stampvol en overschreeuwden de Iraanse fans die van Nieuw-Zeeland volledig. Bij het volkslied van Iran klonk er nog een fluitconcert, maar zodra de bal begon te rollen, ging het legioen achter het elftal staan.

Ondanks een verbod van de FIFA waren er veel vlaggen te zien van voor de Iraanse islamitische revolutie, die leidde tot de val van de van sjah en de stichting van de Islamitische Republiek. Aanhangers van de sjah gebruiken de vlag met daarop de zon en de leeuw als protestsymbool.

Liefde

Het levert Bahman Bennett goede zaken op. Hij runt galerij Eshgh, dat 'liefde' betekent in het Farsi. De winkel hangt vol met petjes, T-shirts en sierraden met daarop de vlag van Iran of met de tekst Make Iran Great Again. "Veel mensen komen hier voor deze spullen", zegt hij.

Een groepje vrouwen kiest voor oorbellen en broches voor op hun kleding. Ze bereiden zich voor op de wedstrijd van Iran tegen België, die zondagavond om 21.00 uur (Nederlandse tijd) wordt gespeeld. "Het is hun manier om te laten zien dat ze Perzisch zijn", zegt Bennett.

Sinds de dood van de opperste leider Ali Khamenei, eind februari, door Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen geeft Bennett iedere klant een gratis Amerikaanse vlag mee. "Ik heb er 5000 laten drukken. Zo laat ik mijn waardering voor de Verenigde Staten zien. Ze hebben het beste gedaan voor onze mensen en ons land."

Premier Jetten heeft vanmiddag namens de Nederlandse regering excuses aangeboden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers die 75 jaar geleden naar Nederland werd gehaald.

"Voor het harteloze en eerloze ontslag als militair, voor de gebrekkige opvang en huisvesting, voor niet gezien en in de steek gelaten worden, voor het onvervulde verlangen naar thuis, voor het verdriet en pijn in zoveel Molukse gezinnen, daarvoor bied ik vandaag namens de Nederlandse regering excuses aan."

De aanwezigen reageerden op de excuses met applaus en gejuich.

Jetten sprak ook over hoe verder gevolg moet worden gegeven aan deze spijtbetuiging, want "excuses krijgen pas betekenis door de daden die er op volgen".

Hoe dat eruit moet komen zien is nog niet concreet. Het zit volgens Jetten "niet in beton gegoten". De Molukse gemeenschap in Nederland heeft daar een belangrijke stem in, zei de premier.

Bekijk hier het moment van de excuses:

Jetten noemt het belangrijk dat de excuses nu worden aangeboden, op het moment dat er nog vertegenwoordigers van de eerste generatie Molukkers die naar Nederland kwamen in leven zijn. Hij zei dat die generatie "een historisch onrecht is aangedaan", dat niet genoeg is erkend en verwoord.

Doordat er nooit een echt begin is gemaakt met eerherstel, konden het verleden en de doorwerking daarvan blijven knagen, stelt Jetten. "En die pijn dragen latere generaties met zich mee."

De premier bood zijn excuses aan in een toespraak bij het Nationaal Moluks Monument op de Lloydkade in Rotterdam. Het monument is een eerbetoon aan de bijna 13.000 Molukkers en hun families die in 1951 naar Nederland werden gehaald na de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog en eenmaal in Nederland slecht werden behandeld.

Molukkers in Nederland

Veel Molukse beroepsmilitairen vochten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië van 1945 tot 1949 mee aan Nederlandse kant. Na deze oorlog mochten zij van de Indonesische regering niet meer terug naar hun geboortegrond, de eilandengroep Molukken. Zij werden door Indonesiërs als landverraders gezien.

Nederland haalde de Molukse mannen en hun families in 1951 naar Nederland. Eenmaal hier werden de Molukkers ontslagen uit militaire dienst en onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest, onder meer in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught.

Het monument is volgens de premier "in de eerste plaats" een eerbetoon aan de duizenden Molukse KNIL-militairen en hun families, "die dachten tijdelijk naar Nederland te komen en hoopten op een snelle terugkeer". Die hoop vervloog naarmate de tijd verstreek, zegt Jetten, waardoor ze ontheemd en ontworteld achterbleven.

Niet versmallen

De premier ging in zijn toespraak verder in op wat voor gevolgen dat gevoel van "niet thuis zijn" heeft gehad, en de emoties die daarbij kwamen kijken. Die bleven niet achter de voordeur, maar vonden ook zijn weg naar de Nederlandse samenleving, zegt hij. Daarmee doelde hij op de Molukse gijzelingsacties in de jaren 70.

De premier vindt het belangrijk dat de Molukse geschiedenis niet versmald wordt tot dit soort incidenten, zoals nog "veel te vaak gebeurt." Jetten wil vandaag vooral één boodschap laten klinken, benadrukte hij in zijn toespraak richting de Molukkers. "U wordt gezien."

NOS Stories volgde Molukse jongeren in hun Molukse wijk in Vught:

Een 32-jarige fietser is gisteravond bij een ongeval bij Biddinghuizen om het leven gekomen. De politie meldt dat de man is aangereden door een nog onbekende automobilist in een bestelbusje. Die reed na het ongeval door.

Omroep Flevoland schrijft dat de politie zaterdag rond 23.30 uur een melding kreeg van een spookrijdende fietser die zonder verlichting op de Biddingringweg reed. Nog voordat agenten ter plaatse waren, kwam er een melding van een aanrijding binnen.

De politie trof de fietser zwaargewond aan. Hulpdiensten probeerden hem nog te reanimeren, maar hij bezweek ter plaatse aan zijn verwondingen.

Bestelbusje

Na onderzoek heeft de politie vastgesteld dat de betrokken automobilist vermoedelijk in een bestelbusje reed. De bestuurder is doorgereden, zonder zich om het slachtoffer te bekommeren.

De politie is dringend op zoek naar getuigen om de automobilist te vinden. Ook is er een Burgernetmelding verspreid met het verzoek uit te kijken naar een bestelbus van het merk Renault. Door het ongeval is het voertuig aan de rechterzijde beschadigd geraakt.

Cai Qi is in China al jaren een bekend politicus, maar sinds kort verschijnt hij steeds vaker op het internationale toneel. Hij opereerde decennia in de schaduw van Xi Jinping en geldt inmiddels als een van de belangrijkste vertrouwelingen van de Chinese president.

Onlangs kreeg hij nog een verantwoordelijkheid bij zijn toch al veelomvattende takenpakket: het leiden van de Partijschool. Hoe groeide Cai uit tot misschien wel de op-een-na machtigste man van China?

Bijzondere uitspraken

De 70-jarige Cai is zijn carrière begonnen als ambtenaar in de oostelijke kustprovincies Fujian en Zhejiang, waar hij in beide gevallen onder Xi werkte. In 2012 trok hij nationaal de aandacht door in een interview te pleiten voor de ontwikkeling van cybersecuritywetgeving. Hij riep de Chinese Communistische Partij (CCP) op het internet als "slagveld" te zien om zijn macht te versterken.

De uitspraken waren bijzonder. Niet alleen omdat Cai in de jaren daarvoor pleitbezorger was van online transparantie, maar ook omdat het in China ongebruikelijk is om je als ambtenaar openlijk uit te spreken over dossiers waar je niet over gaat.

Voor Cai pakte het goed uit. Twee jaar later benoemde Xi hem tot adjunct-directeur van de nieuwe nationale veiligheidscommissie. Een paar jaar later werd Cai de leider van Peking. Hij overzag de Olympische Winterspelen en loodste de hoofdstad door de coronapandemie.

Volgens Victor Shih, China-expert verbonden aan de Universiteit van Californië, geldt de transformatie van Peking als een van Cais grootste prestaties. "Onder zijn leiding werd de controle in de hoofdstad flink opgevoerd en werden bedrijven en scholen gedwongen te verhuizen. Dit zijn allemaal zeer impopulaire maatregelen die hij naar de wens van Xi heeft weten door te voeren."

In 2022 werd Cai beloond met een lidmaatschap van het Permanent Comité van het Politbureau (PSC).

Wie heeft de macht in China?

China kent een duaal bestuurlijk systeem, bestaande uit de Chinese Communistische Partij (CCP) en de Staat. De CCP bepaalt in grote lijnen de koers van het beleid en de staat voert dat uit. De belangrijkste beslissingen worden genomen door het zevenkoppige PSC, de hoogste machtskring binnen de partij.

Het huidige PSC bestaat uit Xi en zes andere partijleiders, onder wie Cai. Waar het PSC in het verleden was samengesteld uit vertegenwoordigers van verschillende ideologische kampen binnen de partij, is daar tegenwoordig geen sprake meer van. Alle PSC-leden zijn Xi-loyalisten.

De machtigste functie die Cai op het moment bekleed is die van directeur van het Algemeen Bureau van het Centraal Comité. In die rol loopt vrijwel alle informatie die Xi krijgt via hem, waaronder uiterst gevoelige dossiers over de nationale veiligheid. "Xi is behoorlijk paranoïde als het gaat om veiligheid. Dat Cai deze positie bekleedt, geeft aan dat hij Xi hierin naar wens bedient", stelt China-expert Victor Shih.

Ideologie

Daarnaast is Cai sinds kort ook hoofd van de Centrale Partijschool, het instituut dat verantwoordelijk is voor de ideologische vorming van China's topambtenaren. Dat is een positie die zowel de huidige als de vorige leider van China heeft bekleed.

Dat Xi Cai vertrouwt op ideologisch terrein bleek vorige week tijdens een belangrijke nationale conferentie over de partijopbouw van de CCP, legt Manoj Kewalramai uit, specialist in Chinese ideologie. Normaal gesproken ontstaan nieuwe partijconcepten uit toespraken van Xi, waarna partijtheoretici zijn woorden uitwerken. Dit keer kwam het woord direct van Cai, wat volgens Kewalramai nooit eerder is gebeurd.

Internationale rol

Hoewel zijn portefeuille vooral op het binnenland is gericht, speelt Cai ook een steeds prominentere rol in China's internationale aangelegenheden. Vorig jaar overzag hij de grote internationale veiligheidstop in Tianjin en de militaire parade in Peking, waar tal van buitenlandse leiders aanwezig waren.

Dit jaar ontmoette hij het hoofd van Taiwans grootste oppositiepartij Cheng Li-wun en vergezelde hij Xi op zijn reis naar Noord-Korea. "Wat Cais persoonlijke standpunten zijn, weten we niet, maar hij neemt wel deel aan al deze overleggen, wat aangeeft dat hij invloed heeft op de discussie", aldus Kewalramani.

Of dat ook betekent dat Cai de mogelijke opvolger is van Xi, valt volgens Shih en Kewalramai nog niet te zeggen. Zelfs Xi's oudste bondgenoten hebben de afgelopen jaren het veld moeten ruimen. Hoe stevig hij in het zadel zit, zal op het vijfjaarlijkse partijcongres dat volgend jaar plaatsvindt, moeten blijken.

Het klinkt meer als een ruzie tussen twee middelbare scholieren dan een conflict tussen twee wereldleiders. Toch zijn de Amerikaanse president Trump en Italiaanse premier Meloni al dagenlang verwikkeld in hoogoplopend gekibbel over een fotoverzoek.

De kwestie gaat over een bewering van de Amerikaanse president, die deze week in gesprek met een Italiaanse nieuwszender beweerde dat de Italiaanse premier had gesmeekt om met hem op de foto te gaan op de G7-top in Frankrijk. Volgens Meloni klopte er niets van die bewering, zei ze in een video.

Daarmee had de kous af kunnen zijn, maar de Amerikaanse president deed er dit weekend nog een schepje bovenop. Gisteren zei hij in een bericht op zijn online platform dat de Italiaanse premier hem "keer op keer" had gevraagd om een foto. Ook beweert hij dat Meloni impopulair zou zijn in Italië. Peilingen spreken dat tegen; daarin gaat haar partij aan kop.

Ook uit Trump zijn ongenoegen over de Italiaanse weigering om de VS gebruik te laten maken van een luchtmachtbasis op Sicilië voor de oorlog tegen Iran. "Ondanks de miljarden die de VS jaarlijks uitgeeft om Italië en andere zogenaamde NAVO-partners te beschermen. En nu wil ze weer vrienden zijn om haar cijfers op te krikken. Nee bedankt!", aldus de Amerikaanse president.

'Focus je op je eigen populariteit'

Ook de recente uitspraken van Trump weerspreekt Meloni op Instagram fel. Ze noemt zijn aanvallen "zinloos" en stelt over haar populariteit dat "het vrienden zijn met Trump daar zeker niet aan heeft bijgedragen". Volgens Meloni wordt haar populariteit bepaald door hoe ze de belangen van Italië verdedigt, en is dat wat ze altijd heeft gedaan.

Ze besluit het bericht door te zeggen dat Trump zich met z'n eigen zaken moet bemoeien. "Hoe dan ook, mijn populariteit is niet jouw zorg. Ik stel voor dat jij je focust op die van jouzelf", aldus Meloni.

'Wij smeken nooit'

In de video die Meloni op vrijdag verspreidde maakte ze al duidelijk dat de beweringen van Trump niet op waarheid berusten. "Donald Trumps uitspraken zijn volstrekt verzonnen", stelde Meloni. "Ik ben geschokt en weet niet waarom de Amerikaanse president zich zo gedraagt tegenover zijn bondgenoten."

Ook sprak ze haar verbazing uit over zijn houding ten opzichte van haar. De Italiaanse premier benadrukte dat Trump "één ding moet onthouden", doelend op het volgens haar zogenaamde fotoverzoek: "Ik en Italië smeken nooit".

Inmiddels heeft de online ruzie het diplomatieke niveau bereikt: een bezoek van de Italiaanse buitenlandminister aan de Verenigde Staten is afgeblazen en ook zouden Italiaanse ministers niet aanwezig zijn op de Amerikaanse ambassade op 4 juli, de dag waarop de VS dit jaar 250 jaar onafhankelijkheid viert.

Correspondent Italië Angelo van Schaik:

"Giorgia Meloni is boos, heel erg boos. Ze doet niet eens de moeite haar ergernis over de uitspraken van de Amerikaanse president Trump te verbergen.

De Italiaanse premier krijgt bijna unanieme bijval: de Italiaanse president Mattarella betuigde telefonisch zijn steun, de gehele Italiaanse politiek, zowel de coalitie als oppositie, staat pal achter haar en ook Europese regeringsleiders hebben de uitspraken van Trump scherp veroordeeld.

De Italiaanse pers is verbijsterd over het moddergooien vanuit Washington. 'Trump è un coglione' (Trump is een eikel), kopte de Meloni-gezinde krant Libero gisteren.

De verbazing in Italië is groot omdat Trump de Italiaanse premier lange tijd "zijn favoriete" regeringsleider in Europa noemde. Meloni dacht een streepje voor te hebben bij de Amerikaanse president en wierp zich op als intermediair in de steeds ingewikkelder relatie tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.

Diplomatiek werk

Aan de andere kant is er groeiende bezorgdheid in Rome over de toenemende spanning met de Amerikaanse regering. De VS is voor Italië een belangrijke handelspartner: er gaat jaarlijks 100 miljard euro aan goederen en diensten de oceaan over, er wonen 20 miljoen Italo-Amerikanen in de VS en Italië huisvest belangrijke militaire bases die zonder Amerikaanse steun onbemand blijven.

Italië en Meloni laten zich niet beledigen, maar een goede relatie met Washington is van groot belang. Diplomatiek werk aan de winkel, dus."

In het noordoosten van Spanje zijn drie jonge zwemmers van 12 en 13 jaar oud omgekomen. De drie maakten deel uit van een groep van zes jongeren die vrijdag in de Middellandse Zee bij de stad Tarragona waren gaan zwemmen.

Ze sprongen vanaf de rotsen in zee en kwamen toen door de sterke stroming in de problemen. Drie zwemmers konden zelf naar het strand komen. De anderen werden door de hulpdiensten uit zee gehaald.

Een 12-jarige jongen overleed onmiddellijk. De andere twee, die 13 waren, werden naar het ziekenhuis gebracht. Daar zijn ze gisteren in de loop van de dag overleden.

Gele vlag

De jongeren zwommen bij een deel van het strand waar geen strandwachten zijn. Er wapperde op dat moment een gele vlag. Zwemmen is dan niet verboden, maar wordt vanwege het gevaar wel afgeraden.

In Tarragona, op zo'n 100 kilometer van Barcelona, is vanwege het overlijden van de kinderen een rouwperiode uitgeroepen.

Een recordaantal deelnemers aan de Nacht van de Vluchteling heeft het hoogste bedrag in het bestaan van de actieloop opgehaald. Zo'n 10.000 deelnemers liepen vannacht door het hele land routes van 10 tot 50 kilometer en zamelden daarmee 2,1 miljoen euro in. De opbrengst gaat naar noodhulp voor mensen wereldwijd die moeten vluchten voor oorlog en geweld.

Vanwege de hoge temperaturen gold er een hitteplan. Zo was er extra water beschikbaar op de avondroutes. Uiteindelijk leidde de warmte volgens de organisatie niet tot problemen.

In Brabant en Gelderland gooide regen en onweer wel roet in het eten. De organisatie moest een streep zetten door de 40 kilometerroute tussen Tilburg en Den Bosch. In Gelderland werd de route van Nijmegen naar Arnhem halverwege afgelast vanwege aanhoudende regen en onweer.

Volgens directeur Benoit De Gryse van Stichting Vluchteling konden veel lopers op het laatste moment nog naar andere routes worden overgebracht, zodat zij toch konden deelnemen aan die actie.

'Vluchten is eng en spannend'

Een van de deelnemers bij deze editie was Türkistan Cakir (38). Als 10-jarig meisje vluchtte ze met haar familie van Irak naar Nederland. De vlucht heeft haar gevormd, vertelt ze aan Omroep Gelderland. Ze weet daardoor wat goede hulp voor mensen in noodsituaties betekent.

"Hoewel het inmiddels 28 jaar geleden is, ligt het nog altijd gevoelig", vertelt Cakir over haar vlucht in 1999. Via Turkije en Bosnië kwam het gezin naar Nederland. "Vluchten is eng en spannend", zegt ze. Terugkijken doet ze liever niet. Ze kijkt liever vooruit, door te praten over hoe ze haar leven heeft opgebouwd tot wat het nu is.

In Irak was het voor Cakir en haar familie niet veilig. Ze behoorden tot de Turkmeense gemeenschap. Tijdens het regime van Saddam Hussein werden Turkmenen stevig onderdrukt. Ze woonden in gebieden met grote olievoorraden, waar de regering controle over wilde hebben.

Turkmenen moesten hun eigen cultuur en taal opgeven, werden verdreven uit hun huizen en hun eigendommen werden afgenomen. Wie de Turkmeense identiteit behield, kon worden vervolgd en geëxecuteerd. "Mijn oom zat jarenlang in de gevangenis omdat hij opkwam voor rechtvaardigheid", vertelt Cakir.

Verbondenheid en solidariteit

Directeur De Gryse kijkt vol trots naar de afgelopen editie van de Nacht van de Vluchteling, laat hij weten. "Het is hartverwarmend om te zien dat elk jaar meer en meer mensen hun betrokkenheid willen tonen. De verbondenheid en solidariteit die we hier voelden was ongekend. Zeker in een tijd waarin de steun aan mensen op de vlucht onder druk staat."

De opbrengt van dit jaar gaat naar noodhulp in Libanon, Somalië, Afghanistan, Burkina Faso, Oekraïne en de Democratische Republiek Congo. Daar biedt Stichting Vluchteling mensen in nood onder meer voedsel- en waterhulp, medische zorg en onderdak voor vluchtelingen.

Speciale afstand

De Nacht van de Vluchteling begon in 2010 met 400 deelnemers die van Rotterdam naar Den Haag liepen. In de jaren erop groeide de sponsorloop uit tot een landelijk evenement met meerdere loopsteden en duizenden deelnemers. Vorig jaar liepen ruim 8000 mensen mee. Zij haalden 1,8 miljoen euro op.

Deelnemers legden 10, 20 of 40 kilometer te voet af. Vanwege het 50-jarig bestaan van Stichting Vluchteling was er eenmalig een extra afstand toegevoegd: een route van 50 kilometer vanaf Rotterdam, Utrecht en Nijmegen. Meer dan 500 deelnemers liepen deze langere afstand.

De Britse koning Charles gaat vrijwillig zijn belastingaangifte openbaar maken. Hij is het eerste Britse staatshoofd dat dat doet. Donderdag worden zijn financiële gegevens bekendgemaakt.

In een verklaring zegt het Britse koningshuis dat de stap past in een ontwikkeling naar meer openheid en het afleggen van verantwoording. "Simpel gezegd, we blijven moderniseren en ons ontwikkelen."

Er wordt benadrukt dat Charles het besluit tot openheid over zijn financiën zelf heeft genomen. Toen hij nog kroonprins was, maakte hij zijn belastinggegevens ook al openbaar. Er was wel druk vanuit de Britse politiek tot meer openheid, na de affaire rond Charles' broer, prins Andrew.

Britse vorsten zijn niet verplicht om inkomstenbelasting, erfbelasting of vermogensbelasting te betalen. Charles doet dat vrijwillig, en deed dat ook al voordat hij in 2022 zijn moeder, koningin Elizabeth, als staatshoofd opvolgde. Elizabeth zelf betaalde ook belasting.

Privélandgoederen

Veel van het inkomen van de koning komt uit het beheer van landgoederen. Zo levert de exploitatie van het Duchy of Lancaster hem ruim 20 miljoen euro per jaar op. Dat is een reeks uitgestrekte privélandgoederen van bij elkaar 18.000 hectare, verspreid over Engeland en Wales. Het omvat onder meer landbouwgrond, historische gebouwen en commerciële panden.

Het Duchy of Lancaster is opgericht in 1265 en heeft als doel om de Britse koning van een onafhankelijke bron van inkomsten te voorzien, los van de politiek.

Naast zijn persoonlijke financiële gegevens worden donderdag ook details bekendgemaakt over de Sovereign Grant. Dat is de jaarlijkse financiële vergoeding van de Britse overheid aan het staatshoofd voor zijn officiële taken en voor het onderhoud van de koninklijke paleizen. Vorig jaar was dat bedrag een kleine 120 miljoen euro.

In de stad Kortrijk in het westen van België zijn gisteravond vier mensen gewond geraakt nadat een motorrijder een terras was opgereden. Twee terrasbezoekers raakten zwaargewond, maar zijn inmiddels stabiel, melden Belgische media. De bestuurder zelf liep lichte verwondingen op.

Het ongeluk gebeurde rond 21.00 uur op de Grote Markt, een plein met meerdere terrassen waar veel mensen zaten te borrelen. De motorrijder "scheerde rakelings langs ons", zegt een van hen. De bestuurder crashte vervolgens op een aantal tafeltjes en stoelen met terrasbezoekers.

Stunts gefilmd

Volgens de Vlaamse omroep VRT vertoonde de bestuurder van de motor "patsergedrag". Hij deed een zogenoemde wheelie, waarbij hij op zijn achterwiel reed, waarop hij de controle over het voertuig verloor en het terras van een café op reed. Volgens omstanders die de Belgische krant HLN sprak werden zijn stunts gefilmd door twee andere motorrijders met camera's op hun helmen.

Een ooggetuige zegt tegen HLN dat ze zich "rot is geschrokken". Ook burgemeester Vandenberghe reageert met ontsteltenis op het ongeluk. "Wat als de kinderen die op het plein zaten te spelen waren geraakt?"

De gecrashte motor is total loss en het terrasmeubilair van het bewuste café is flink gehavend. De motoren van het drietal zijn in beslag genomen door de politie. Die heeft gisteravond ter plaatse onderzoek gedaan, samen met een verkeersdeskundige van het Openbaar Ministerie. Op het plein staan meerdere camera's, meldt VRT. De politie onderzoekt de beelden daarvan.

Op de door Rusland geannexeerde Krim zijn vier mensen gedood door een Oekraïense drone-aanval. Ook raakten 28 mensen gewond, zo deelde de Russische bestuurder van de Krim op berichtenservice Telegram.

In de havenstad Kertsj zou een olieterminal zijn getroffen waardoor een grote brand is uitgebroken waarbij veel rook vrijkomt. Vanaf Kertsj loopt de Krimbrug naar het Russische vasteland.

Brandstoftekorten

Ook de haven van Tsjoesjka, tegenover de Krim, zou zijn aangevallen. Daar is een grote brand gemeld. Op de landtong bevinden zich een brandstofterminal en een oliedepot, maar of die zijn getroffen is niet duidelijk. Ook is volgens berichten op sociale media de Krimbrug afgesloten.

Oekraïne is de afgelopen weken hard bezig de Krim te isoleren van Rusland door alle verbindingen met het Russische vasteland aan te vallen. Daardoor is op het schiereiland een groot tekort aan brandstof ontstaan. Vanochtend meldde de gouverneur van Sevastopol dat de situatie is verergerd en dat alleen hulpdiensten nog mogen tanken.

Siberië

Gisteravond maakte president Zelensky in zijn dagelijkse televisietoespraak bekend dat Oekraïense drones een olieraffinaderij in de stad Tjoemen in West-Siberië hebben aangevallen. Die ligt op zo'n 2000 kilometer afstand van de Oekraïense grens.

Hij zei in zijn toespraak dat het Oekraïense bedrijf Fire Point nieuwe langeafstandsdrones heeft ontwikkeld die meer dan 3000 kilometer kunnen afleggen. Hij sprak zijn dank uit aan de speciale eenheden van het Oekraïense leger, die met drones de regio Tjoemen in Rusland hebben bereikt. Zelensky sprak van "effectief werk".

Goedemorgen! Premier Jetten houdt in Rotterdam een toespraak bij de onthulling van een nationaal monument voor de Molukkers in Rotterdam en op het WK voetbal komen onder meer Spanje en Saudi-Arabië in actie.

Eerst het weer: in het oosten regent het eerst nog en in het zuiden komen enkele buien voor. Op de meeste plaatsen begint de dag echter droog met flink wat zon. Ook vanmiddag is de zon goed aanwezig. Er steekt een matige oost- tot noordoostenwind op. In het noorden wordt het daardoor zo'n 24 graden, verder zuidwaarts is het warmer. In Brabant en Limburg wordt het 30 tot 32 graden. Slechts heel lokaal vormt zich vanmiddag nog een (onweers)bui.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Koning Willem-Alexander kwam direct na de klinkende zege van Nederland op Zweden opvallend ad rem uit de hoek. "Ik heb Gianni Infantino misschien wat suggesties gedaan voor de Vredesprijs voor de komende jaren", zei hij met een lach.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De Franse politie deed maandag een inval in een voorstad van Parijs. Ze verwachtten in het huis van een familielid van een verdachte drugshandelaar drugs te vinden en dat klopte. Maar ze deden ook een onverwachte vondst; een gestolen schilderij van de Spaanse schilder Pablo Picasso.

Bronnen melden aan de krant Le Parisien dat het schilderij eerder is gestolen uit een opslag in Parijs. Wanneer is onduidelijk.

Volgens de krant gaat het om een portret van Marie-Thérèse Walter (1909-1977). Zij was een muze van de kunstenaar en voor hem een inspiratie voor vele schilderijen en sculpturen. De waarde van het kunstwerk wordt geschat op miljoenen euro's.

Het Franse Openbaar Ministerie heeft naar aanleiding van de toevallige vondst een onderzoek ingesteld naar de diefstal. Vier mensen zijn gearresteerd.

Fijne dag!

Het Israëlische leger bezet een steeds groter deel van de Gazastrook. Het leger zou op dit moment meer dan 60 procent van het grondgebied bezet houden en premier Netanyahu spreekt openlijk over meer.

Palestijnen die vlak bij het bezette gebied wonen, leven in angst. "We lijden elke dag door schietpartijen en explosies van de andere kant", vertelt Mohammed Hassan Abu Mansi. Hij woont met zijn gezin in het vluchtelingenkamp Maghazi, op zo'n 150 meter van de 'gele lijn'.

Die term verwijst naar de bestandslijn die Israël en Hamas in oktober overeenkwamen bij een staakt-het-vuren, na bemiddeling door de Verenigde Staten. De naam is afgeleid van het kaartje dat de Amerikaanse president Trump deelde, waarop de grens in het geel was getekend. Achter die lijn zou het Israëlische leger zich moeten terugtrekken.

Deze grens kende Israël meer dan 50 procent van de Gazastrook toe en is gemarkeerd met gele betonblokken. BBC en persbureau Reuters meldden op basis van analyses van satellietbeelden dat het Israëlische leger de blokken dieper Gaza in verplaatst, soms zelfs met honderden meters.

Palestijnse bewoners vertellen aan de NOS dat de grens dichterbij komt. "De gele lijn valt nu binnen ons gebied. Eerder was die op 500 meter hiervandaan, maar ze hebben hun gebied nu uitgebreid tot vlak bij ons", vertelt Taysir Muhammad Abdul Jawad. Ook hij woont in het Maghazi-kamp.

Palestijnen die in de buurt van de gele lijn komen, lopen het risico beschoten te worden door het Israëlische leger. Minister Katz van Defensie waarschuwde in oktober al dat iedereen die de gele lijn overschrijdt "onder vuur genomen zou worden". In verklaringen schrijft het Israëlische leger vaak te schieten bij "vermoedelijke bedreigingen".

Een Israëlische reservist vertelde vorig jaar aan Sky News dat zijn eenheid vaak het bevel kreeg om te schieten op iedereen die gebieden betreedt die door het leger als verboden worden aangemerkt, ongeacht of ze een bedreiging vormen. Door de verschuivingen is het voor de Palestijnen niet altijd duidelijk waar de grens precies loopt.

Nieuwe oranje lijn

Behalve de gele lijn is er inmiddels ook een andere lijn die Gaza doorkruist. Persbureau Reuters kreeg in april een kaart in handen die Israël onder hulporganisaties had verspreid. Naast de gele lijn is daarop ook een oranje lijn te zien.

Palestijnen kunnen er volgens Israël blijven wonen, maar hulporganisaties moeten het leger om toestemming vragen om in het gebied tussen de lijnen hun werk te mogen doen. Hulpverlenen daar is gevaarlijk. Sinds maart zijn er zeker drie Palestijnse medewerkers van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie gedood.

Met deze oranje lijn houdt het leger van Israël inmiddels ruim 60 procent van Gaza bezet. "Mijn opdracht is om verder te gaan, stap voor stap", zei premier Netanyahu eind mei. "We zullen alles aanpakken wat overblijft." Hij voegde eraan toe te beginnen met 70 procent.

Etnische zuivering

Volgens Taysir wonen er momenteel zo'n 50.000 mensen in het Maghazi-kamp. Hij vraagt zich af waar zij straks heen moeten. Als Netanyahu zijn plannen doorzet en 70 procent van Gaza inneemt, wonen er straks zo'n 2 miljoen Palestijnen op 120 vierkante kilometer. De angst bij de bewoners is dat het een permanente situatie zal zijn. "Ze proberen ons te verdrijven", zegt Taysir.

Minister Katz van Defensie zei eerder dat het uiteindelijke doel van de Israëlische regering is om grote aantallen Palestijnen Gaza te laten verlaten door middel van vrijwillige migratie. Israël zegt aanwezig te zullen blijven zolang Hamas niet ontwapend is. Volgens mensenrechtenorganisaties komen de Israëlische plannen neer op etnische zuivering van de Gazastrook.

Toch denken veel inwoners van Gaza niet aan weggaan. "Ik weet zeker dat mensen niet zullen vertrekken", zegt Taysir. "Ze hebben de middelen niet en sterven liever hier." Ook Mohammed Hassan Abu Mansi moet niet denken aan het verlaten van Gaza. "Ons land is ons dierbaar. We bidden dat we hier kunnen blijven."

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Daisy Mohr, correspondent in het Midden-Oosten.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Al sinds 2002 woont Daisy in de Libanese hoofdstad Beiroet. Ze ging erheen om Arabisch te studeren, vond in haar eerste week daar al de liefde waar ze later mee trouwde en begon snel met werken voor de krant Het Parool. "Ik was gefascineerd door die contrasten. Al die verschillende landen wilde ik graag ontdekken. En de politiek natuurlijk."

Daisy werkte jarenlang voor kranten en achter de schermen produceerde ze verhalen voor haar voorgangers op haar correspondentenpost. In die ruim 20 jaar gebeurden er heel grote dingen: van de invasie van Irak tot de zoveelste oorlog nu met Israël.

Al die jaren loopt Daisy rond in die gebieden waar het ook onrustig en onveilig is. "Ik probeer altijd te blijven op plekken waar het risico behapbaar is. Maar het is veel lastiger als je woont op de plek waar het oorlog is. Ons gezin woont nu in de oorlog."

Twee vrouwen

Sinds 2019 is ze de correspondent voor de NOS in het Midden-Oosten. Ze gaat altijd op pad met haar vaste cameravrouw Edmée van Rijn, die ook even inbelt in de podcast. Met een tasje vol snacks trekken ze als team van twee vrouwen samen naar de verhalen en dat heeft zo z'n voordelen. "Voor ons gaan deuren open, die voor mannen gesloten blijven."

En met Daisy Mohr is deze serie Van onze correspondent tot een eind. In het najaar maken we weer nieuwe afleveringen met andere correspondenten. Wil je reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Max Smedes & Rosanne Sies

Komen er excuses van premier Jetten of niet? Dat is vandaag de grote vraag bij de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument in Rotterdam.

Jetten kondigde maandag aan dat hij een toespraak zal houden bij het nieuwe monument. Het is goed mogelijk dat hij excuses gaat aanbieden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers, die 75 jaar geleden naar Nederland werden gehaald.

Inhuldiging monument live bij NOS

De NOS zendt de ceremonie ter gelegenheid van de inhuldiging van het monument live uit vanaf 13.15 uur op NPO 1 en op NOS.nl. De uitzending wordt gepresenteerd door Mark Visser. Ook de inhuldiging van het monument rond 15.30 uur is live te volgen op NOS.nl en in de app.

Veel Molukse beroepsmilitairen vochten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië van 1945 tot 1949 mee aan Nederlandse kant. Na deze oorlog mochten zij van de Indonesische regering niet meer terug naar hun geboortegrond, de eilandengroep Molukken.

Nederland haalde de Molukse mannen en hun families in 1951 naar Nederland. Eenmaal hier werden de Molukkers ontslagen uit militaire dienst en onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest, onder meer in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught.

"Het was een schande", zegt programmamaker Rocky Tuhuteru, die de inhuldiging van het monument presenteert. "Dat Jetten er vandaag bij is, is een belangrijk signaal: eindelijk erkenning. Ik ben benieuwd wat hij gaat zeggen."

Werken in meelfabriek

Het monument komt aan de Lloydkade, een van de plekken waar Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen aankwamen. Ook de opa's en oma's van Nina Nussy (29) gingen hier van boord. "Ze werden met bussen naar Kamp Amersfoort gebracht voor een medische check", zegt ze. Van daaruit ging de familie van haar vader naar kamp Vught, de familie van haar moeder naar kamp Almere.

Nussy zit in de organisatie die zich heeft ingezet voor de komst van het monument. Ze vindt het belangrijk om de eerste generatie te eren, want hen is veel leed aangedaan, vertelt ze.

Het was de bedoeling dat de 12.500 Molukkers een half jaar zouden blijven. Zij verwachtten dat Nederland hen zou helpen bij hun terugkeer, maar dat gebeurde niet. De opa van Nussy ging werken in een meelfabriek. "Terwijl hij daarvoor eersteklas soldaat was. Dat doet wat met je eigenwaarde."

Bovendien moest de opa van Nussy tijdelijk 60 procent van zijn inkomen afstaan aan de Nederlandse staat voor huisvesting en volledige verzorging. "Dat voelt alsof je er zelf voor hebt gekozen om geschoffeerd te worden", zegt Nussy.

Alles terugbetalen

De grootouders van Tuhuteru (67) maakten hetzelfde mee. "Ze kregen een voorschot voor meubels, maar moesten alles tot op de laatste cent terugbetalen. Dat was vernederend." Het voelt ook scheef, zegt hij. "Je hebt een heel land leeggehaald als het gaat om kruidnagels en nootmuskaat, maar als het gaat om een vloerkleedje, moet alles worden terugbetaald."

Zijn moeder, die als tiener in Nederland kwam, bleef daardoor altijd wantrouwend tegenover de Nederlandse overheid. "Ze zei vaak in het Moluks: 'Geloof een Nederlander nooit. Je krijgt stront voor je goedheid.'"

Nussy wil dat vandaag in het teken staat van de Molukse gemeenschap en hun geschiedenis. "Het monument is echt voor en door de gemeenschap gerealiseerd." Daarom voelt de komst van de premier voor haar dubbel. "Ik snap op zich dat Jetten zo'n moment aangrijpt, maar het gaat nu niet meer over wat wij als gemeenschap hebben neergezet, maar of er mogelijk excuses komen."

Te laat

En zelf hoeft ze geen excuses. "Dan zou het gaan over mijn opa's en oma's, maar die liggen al een aantal jaar onder de grond, plat gezegd." Om diezelfde reden vindt ze het een lastige vraag of er herstelbetalingen moeten komen. "Aan wie ga je dan geld uitkeren? Ook van de tweede generatie zijn er steeds minder mensen."

Eerherstel vindt ze wel belangrijk. "Daarvoor moet je met de gemeenschap in gesprek."

NOS Stories volgde Molukse jongeren in hun Molukse wijk in Vught:

Ook Tuhuteru vindt het te laat voor excuses en herstelbetalingen. Hij vindt het wel belangrijk dat er een onderzoek komt naar de vraag waarom de Molukkers nooit teruggingen, zoals zij wel hadden verwacht. "We kunnen daar nu alleen over speculeren. Wat is de rol van de Nederlandse overheid geweest en die van Indonesië? Heeft de VS daar de hand in gehad?"

Tuhuteru vindt het moedig dat Jetten nu naar voren stapt. "Ik hoop dat hij zegt: 'Mijn voorgangers hebben fouten gemaakt, ten koste van u.' Als hij woorden van die strekking kiest, dan werk je aan herstel."

Vertegenwoordigers van de VS en Iran ontmoeten elkaar vanmiddag voor onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog in het Midden-Oosten op neutraal terrein in het Zwitsers Bürgenstock, een bergresort vlak bij de stad Luzern.

Een team onder leiding van de Amerikaanse vicepresident Vance, met daarin Trumps schoonzoon Kushner en speciaal gezant Witkoff, zal daar spreken met Iraanse onderhandelaars onder leiding van parlementsvoorzitter Ghalibaf en minister van Buitenlandse Zaken Araghchi.

Er zijn ook Pakistaanse en Qatarese bemiddelaars aanwezig voor de besprekingen op technisch niveau. De Pakistaanse premier Sharif heeft gedurende de hele oorlog als bemiddelaar opgetreden en was gastheer van eerdere onderhandelingen tussen Iran en de VS.

Spoedsessie over Libanon

Volgens Vance is het doel van de besprekingen om "de feitelijke onderhandelingsstructuur op poten te zetten", maar volgens een bron van de Amerikaanse nieuwszender CBS News is er eerst een spoedsessie op de agenda gezet over de situatie in Libanon.

Volgens Iran is dit aanhoudende conflict tussen Israël en Hezbollah in Libanon het hoofdonderwerp van het overleg met de VS. Iran is boos dat Israël nog aanvallen uitvoert, ondanks het eerdere tussentijdse akkoord dat Iran en de VS ondertekenden.

Daarin was vastgelegd dat ook de bondgenoten van de landen hun strijd in Libanon moeten staken, terwijl Iran en de VS verder onderhandelen over punten als het Iraanse nucleaire programma.

Hoopvol

Vanochtend kwam de Amerikaanse vicepresident aan in Zwitserland. De Iraanse delegatie was al aanwezig.

Voor vertrek zei Vance dat hij "een dag of twee" in Zwitserland zal blijven. Ook was hij hoopvol over de voortgang van de gesprekken over het Iraanse nucleaire programma en "de kwestie van het staakt-het-vuren in Libanon".

In aanloop naar de gesprekken meldde Iran gisteren dat het de Straat van Hormuz weer heeft afgesloten voor scheepvaart, omdat Israël het bestand met Hezbollah dat sinds vrijdag geldt heeft geschonden. Het dodental van die Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon is inmiddels opgelopen naar 32, meldt nieuwszender Al Jazeera.

Vance: spanning neemt af

Het Israëlische leger zegt dat tientallen locaties van Hezbollah zijn aangevallen na schendingen van het bestand door de sjiitische militie. Het leger stelt dat het defensief opereert in Libanon.

Hezbollah, dat door Iran wordt gesteund, zegt dat er werd gereageerd op de Israëlische strijdkrachten die oprukten richting de zuidelijke plaats Nabatiye. Hezbollah zegt het bestand te respecteren, maar stelt wel dat het recht heeft zich te verzetten tegen Israëlische pogingen om Libanees grondgebied in te nemen.

De Amerikaanse vicepresident zei voor vertrek dat het "ondanks de krantenkoppen" in Libanon beter gaat en "de spanning iets afneemt".

Vance zei verder dat niets erop wijst dat de zeestraat wordt afgesloten door Iran. President Trump reageerde op de Iraanse mededeling over de waterweg met het dreigement om tol in te voeren in de smalle zeestraat als er niet binnen 60 dagen een definitieve overeenkomst is met Iran.

Voorlopige overeenkomst

De gesprekken tussen de VS en Iran onder begeleiding van Pakistan en Qatar zouden eigenlijk vrijdag beginnen. Toen zeiden de Iraniërs af vanwege de oplaaiende gevechten in Libanon.

Afgelopen week ondertekenden Trump en de Iraanse president Pezeshkian een voorlopige overeenkomst waarin onder meer werd afgesproken dat de Straat van Hormuz per direct weer zou worden geopend. De termijn van 60 dagen die staat voor de onderhandelingen, kan worden verlengd.

Het KNMI heeft opnieuw gewaarschuwd voor zwaar onweer met hagel en harde windstoten in Limburg. Voor die provincie werd enkele uren code oranje afgegeven.

Volgens het weerinstituut kunnen hagel, veel regen in korte tijd en zware windstoten in het zuiden en zuidoosten van het land plaatselijk tot overlast leiden.

In het hele land, met uitzondering van Friesland en Groningen, geldt code geel wegens de de hitte overdag. Het kan zondag 32 graden worden.

Uitzonderlijk veel ontladingen

Vrijdagavond en -nacht ging het in grote delen van het land flink tekeer. Zo waaiden in de provincie Groningen meer dan 350 bomen om. Bij Emmen kwam een vrouw om het leven toen een boom op haar auto viel.

In het Twentse dorp Mander trad door de vele regen een beek buiten zijn oevers, waardoor een restaurant onder water liep waar op dat moment een bruiloftsfeest werd gehouden.

Het KNMI mat tijdens het onweer van vrijdag op zaterdag meer dan 188.000 ontladingen van bliksem in de lucht. Dat was uitzonderlijk veel.

De Franse politie heeft bij een huiszoeking vanwege drugscriminaliteit per toeval een gestolen schilderij van de Spaanse schilder Pablo Picasso gevonden.

Agenten deden maandag een inval in een voorstad van Parijs. Ze verwachtten in het huis van een familielid van een verdachte drugshandelaar drugs te vinden en dat klopte. Er werden 20 kilo cannabis en duizenden euro's aan contanten in beslag genomen.

Maar in het huis vonden ze ook een schilderij van Picasso. Bronnen melden aan de krant Le Parisien dat het schilderij eerder is gestolen uit een opslag in Parijs. Wanneer is onduidelijk.

Muze

Volgens de krant gaat het om een portret van Marie-Thérèse Walter. Zij was een muze van de kunstenaar en voor hem een inspiratie voor vele schilderijen en sculpturen. De waarde van het kunstwerk wordt geschat op miljoenen euro's.

Het Franse Openbaar Ministerie heeft naar aanleiding van de toevallige vondst een onderzoek ingesteld naar de diefstal. Vier mensen zijn gearresteerd.

Israël heeft opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op meerdere plekken in de Gazastrook. Minstens negen mensen zijn daarbij gedood, onder wie twee kinderen en een journalist van Al Jazeera.

De eerste aanval was afgelopen nacht. Een appartementengebouw in Gaza-Stad werd gebombardeerd, een waarschuwing om te evacueren bleef uit. Twee kinderen kwamen daarbij om, zusjes van 4 en 14 jaar. Ook twee anderen zijn gedood, meldt persbureau Reuters.

"Ik zat thuis. De raket kwam zonder waarschuwing", zegt de neef van de zusjes tegen persbureau AP. Hij en zijn vrouw raakten gewond bij de aanval. "Dit staakt-het-vuren waar de bezetter en de onderhandelaars het over hebben... is het wel echt een staakt-het-vuren? We zijn burgers. Ik heb nog nooit een wapen vastgehouden", zei de man.

Weer een journalist gedood

Later op de dag vuurde Israël een raket af op het vluchtelingenkamp Bureij in centraal Gaza. Drie mensen werden daar gedood, onder wie een journalist van Al Jazeera. De nieuwszender bevestigt zijn dood. De man, Ahmed Wishah, werkte als cameraman voor de zender. Zijn broer Mohamed werkte ook voor Al Jazeera en werd in april gedood bij een Israëlische aanval.

De aanval "weerspiegelt een voortdurend systematisch beleid om journalisten als doelwit te nemen en de waarheid het zwijgen op te leggen", schrijft Al Jazeera in een verklaring. Inmiddels zijn twaalf journalisten van de zender gedood bij Israëlische aanvallen.

Een andere aanval was gericht op een groep mensen in het tentenkamp al-Mawasi, meldt AP. Waarom zij doelwit waren, is niet bekendgemaakt. Eén persoon werd gedood, acht anderen raakten gewond. Slachtoffers zijn naar het Nasser-ziekenhuis gebracht.

Het Israëlische leger voerde later op de dag nog een aanval uit op een groep mensen in Gaza-Stad. Vier mensen raakten daar gewond. Bij een ander incident zou een vrouw zijn doodgeschoten door Israëlische troepen, in de stad Beit Lahiya, schrijft de Israëlische krant The Times of Israël.

'Wapenstilstand'

Het is de zoveelste reeks aanvallen door Israël sinds het ingaan van een broos staakt-het-vuren. Deze week werd duidelijk dat ruim duizend Palestijnen zijn gedood in de afgelopen maanden. Het bestand ging vorig jaar oktober in, maar nog altijd zijn er beschietingen en bombardementen in de Gazastrook.

In dezelfde periode werden volgens het Israëlische leger vijf militairen gedood. Datzelfde leger beweert steevast alleen militanten van de terreurbeweging Hamas te doden of mensen die militaire zones betreden. Toch worden met regelmaat ongewapende burgers gedood. Israël zegt in sommige gevallen onderzoek te doen, maar vaak loopt dat op niets uit.

Het Israëlische leger bevestigt de aanval waarbij cameraman Wishah werd gedood. Het leger beweert dat hij een "Hamas-terrorist" was. Dat is een terugkerend fenomeen: wanneer Palestijnse journalisten in Gaza worden gedood door het Israëlische leger volgt meestal de beschuldiging dat ze voor Hamas vechten. Bewijs daarvoor blijft vaak uit. Zeker 260 Palestijnse journalisten zijn gedood sinds het begin van de oorlog in oktober 2023.