NOS Nieuws - Algemeen

De hoogste baas van het gevangeniswezen in de Amerikaanse staat Tennessee stapt op vanwege de mislukte executie van Christa Pike. Hoewel er nog een onderzoek loopt naar wat er precies misging, legt Frank Strada alvast later deze maand zijn functie neer.

"Ik blijf erbij dat alles volgens het vastgestelde protocol is verlopen," zegt Strada in de verklaring waarmee hij zijn besluit bekendmaakte, "maar een stap opzij doen is het beste voor de inwoners van Tennessee nu een onafhankelijk onderzoek plaatsvindt."

Gouverneur Lee van de staat bedankte Strada voor zijn diensttijd. "Hij heeft integer gediend en ik ben blij dat hij het belang van Tennessee op dit moeilijke moment vooropstelt."

'Systemische probleem'

De advocaten van Pike, die bewusteloos is opgenomen in het ziekenhuis, zeggen dat het vertrek "Christa niets oplevert". Zij benadrukken dat het probleem "verder reikt dan één persoon" en hopen dat het onafhankelijke onderzoek systemische problemen bij executies in de staat kan oplossen.

De 50-jarige Pike, die op haar 18de een andere tiener martelde en vermoordde, had woensdag ter dood gebracht moeten worden, als eerste vrouw die in 200 jaar de doodstraf kreeg in Tennessee. Hoewel ze twee keer een dosis kreeg van een middel dat dodelijk had moeten zijn, bleef ze ademen. Na ruim een uur werd besloten de executie af te breken en haar naar het ziekenhuis over te brengen.

Haar advocaten zeiden vrijdag dat ze daar nog altijd aan de beademing ligt en niet meer bij kennis is geweest. Ze hebben sindsdien geen update meer gegeven over haar gezondheid, artsen zouden er nog steeds alles aan doen om haar in leven te houden.

Tweede geval in een jaar

Tennessee kondigde in de uren na de mislukte executie aan voorlopig geen doodstraffen meer uit te voeren. Ook in mei ging het al eens mis bij een executie: bij de gevangene kon toen geen ader worden gevonden om de dodelijke injectie te geven. Zijn executie werd daarom minstens een jaar uitgesteld.

Pikes advocaten lieten vrijdag weten dat ook bij haar maar moeilijk een ader gevonden kon worden, iets waarvoor ze vooraf al hadden gewaarschuwd. Ze vermoeden dat er mis geprikt is, waardoor de dodelijke injectie niet in haar bloedbaan terechtgekomen is.

De politie in Amsterdam heeft een 32-jarige man aangehouden na de dodelijke schietpartij vannacht in de buurt van het Vondelpark. De man wordt verdacht van betrokkenheid bij het incident.

Afgelopen nacht werd een 34-jarige Amsterdammer neergeschoten voor de deur van bar Sao Paulo. Hulpverleners hebben de man nog geprobeerd te reanimeren. Kort na de schietpartij rende de schutter weg. Of de aangehouden man de schutter is, wil de politie niet zeggen.

Volledige beperking

De aanhouding werd verricht in een woning. De verdachte zit op het moment volledig in beperkingen, wat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat.

Na het incident was de omgeving van de bar aan de Amstelveenseweg urenlang afgezet voor sporenonderzoek.

Eerder zei de politie dat de schietpartij alles weg heeft van "een gerichte actie". "Het ging de schutter om deze man. Er is niet per ongeluk op hem geschoten", aldus de politie.

Volgens Het Parool had het slachtoffer al langere tijd ruzie met de schutter. Het zou mogelijk gaan om een financieel conflict.

Hij was een schaatslegende op het natuurijs en in de jaren 70 en 80 vrijwel onverslaanbaar. Vandaag maakte zijn familie bekend dat Jan Roelof Kruithof op 89-jarige leeftijd is overleden. De schaatser won negen keer de Alternatieve Elfstedentocht.

De gloriedagen van de geboren Fries die op jonge leeftijd in Havelte kwam wonen, kwamen op latere leeftijd, schrijft RTV Drenthe. Kruithof begon pas op zijn 32ste met marathonschaatsen.

Hij was nagenoeg onoverwinnelijk op wedstrijden langer dan 100 kilometer en kreeg de bijnaam 'De diesel van Havelte':

Kruithof won vier van de vijf edities van de Oldambtrit tussen 1969 en 1980, en vestigde een werelduurrecord. In 1994 behaalde hij in het Italiaanse Baselga di Pinè het record voor de grootste afgelegde schaatsafstand in 24 uur: 655 kilometer en 600 meter.

Dit 24-uursrecord hield 31 jaar lang stand. Pas twee jaar geleden ging de titel naar de Groninger Jochem Kerssies. Hoewel Kruithof onder de indruk was van de prestatie van Kerssies, was hij ervan overtuigd dat zijn record nog stond. Volgens Kruithof was het record van Kerssies onder andere voorwaarden gereden.

Elfstedentocht

De titel van Elfstedenwinnaar ging aan Kruithof voorbij. Juist in zijn piekperiode werd er geen Elfstedentocht gereden. Hij schaatste de tocht in 1985 op 48-jarige leeftijd, maar viel tijdens het klunen en werd twaalfde. Het jaar daarop deed hij een nieuwe poging, maar eindigde op de 52ste plaats.

Bij de laatste Elfstedentocht in 1997 deed hij recreatief mee en finishte hij samen met drie anderen als eerste toerrijder. Jarenlang hoopte Kruithof om nog één keer de Elfstedentocht te schaatsen. Hij trainde er tot in zijn tachtiger jaren voor.

Architectenbureau Havelte

De schaatser werd op 16 december 1936 geboren in een boerengezin in Ouwsterhaule in Friesland. Op zijn vierde verhuisde hij met zijn ouders naar Drenthe. Hij hielp thuis mee met het melken van de koeien.

Op 12-jarige leeftijd ging Kruithof naar de ambachtsschool om timmerman te worden. Net voor zijn dertigste begon hij een architectenbureau in Havelte. Pas vanaf die tijd begon hij met intensieve schaatstraining.

Kruithof was 52 jaar getrouwd met Jantina Kruithof-Olie, die in 2013 overleed aan de gevolgen van een hersentumor. Samen kregen ze twee kinderen.

Op het Oktoberfest in München worden bij een populaire attractie gratis fietsbroekjes uitgedeeld aan vrouwen om te voorkomen dat er onder hun rokken gefotografeerd wordt.

Het gaat om de Teufelsrad, een van de oudste attracties op het feest, waarbij mensen zo lang mogelijk op een snel draaiend rad moeten zitten zonder eraf te vallen. Duitse journalisten ontdekten op sociale media duizenden video's van vrouwen op die attractie waarbij hun traditionele jurk omhoog is gekropen. Sommige video's zijn miljoenen keren bekeken.

Om te voorkomen dat er nieuwe beelden gemaakt kunnen worden, heeft de organisatie gratis fietsbroekjes uitgedeeld aan vrouwen. "Ik wil er alles aan doen om mensen een veilig gevoel te geven", zegt de organisator tegen de Britse omroep BBC.

Strafbaar

Sinds 2020 is het in Duitsland strafbaar om onder iemands rok te filmen of te fotograferen zonder toestemming. Hier staat een maximale gevangenisstraf op van twee jaar.

Rond de plek van de attractie heeft de politie borden opgehangen om bezoekers te waarschuwen tegen filmen onder rokken. De boodschap staat in het Duits en Engels. Een persoon is aangehouden vanwege filmen onder rokken. Vorig jaar waren er in totaal tien arrestaties.

In Spaanse steden zijn vandaag opnieuw duizenden mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen de woningcrisis. In totaal stonden er in het hele land meer dan vijftig demonstraties gepland.

De grootste was in hoofdstad Madrid. Vier kleinere demonstraties kwamen allemaal samen op het beroemde Plaza de Cibeles, in het centrum van de stad. Volgens de organisatie waren er meer dan 500.000 mensen aanwezig, de autoriteiten spreken van 70.000.

Gisteren haalden twee voorstellen van de regering om de crisis aan te pakken geen meerderheid in het parlement. Daarmee kwam het kabinet van premier Sánchez nog meer onder druk te staan en werd de roep om nieuwe protesten luider. Ook werd er vandaag opgeroepen tot een algemene staking.

Ongeregeldheden in Valencia

Vrijwel alle demonstraties verliepen vreedzaam. Alleen in Valencia liep het uit op ongeregeldheden en kwam het tot confrontaties tussen de demonstranten en de politie.

Zeker negen agenten raakten daar gewond toen demonstranten het Paleis voor de Kunsten wilden binnendringen. Daar werd op dat moment een congres gehouden over vastgoedinvesteringen. Een groep demonstranten brak door het politiekordon heen dat de toegang bewaakte. Uiteindelijk is één persoon aangehouden.

Een grote geplande demonstratie in Barcelona ging niet door vanwege aanhoudend noodweer. De demonstratie is verplaatst naar maandag.

Maricarmen Abascal

De grootschalige protesten begonnen vorige week nadat de 87-jarige Maricarmen Abascal uit Madrid na zeventig jaar haar huis werd uitgezet. Ze kon vanwege een huurverhoging haar huur niet meer betalen. De vrouw, die inmiddels weer thuis is, kwam symbool te staan voor de woningcrisis in Spanje.

De protesten verspreidden zich snel over het land. De demonstranten gingen de straat op uit onvrede over de macht van verhuurders, de stijgende woonlasten en uithuiszettingen zonder alternatieve huisvesting. Ze eisen hervormingen.

Een prominent lid van de hackersgroep ShinyHunters is deze week in Jordanië opgepakt, melden drie ingewijden aan het internationale persbureau Reuters.

Het hackerscollectief claimde eind vorige maand de gegevens van duizenden medewerkers en sollicitanten van de Amerikaanse veiligheidsdienst FBI te hebben bemachtigd. Volgens twee bronnen werkt de verdachte inmiddels samen met de FBI bij het opsporen van andere leden van de hackersgroep.

Het gaat volgens de bronnen om Saif al-Din Khader, die door de Jordaanse autoriteiten zou zijn opgepakt. Twee bronnen zeggen dat hij dinsdag is aangehouden. Het is niet bekend onder welke omstandigheden dat gebeurde en waar Khader, die binnen de groep opereert onder de alias Rey, zich momenteel bevindt.

De FBI wil tegen Reuters niets zeggen over een specifieke arrestatie of operaties in het buitenland. Wel liet de dienst in een verklaring weten het recente cyberincident waarbij ShinyHunters betrokken zou zijn "onverminderd te onderzoeken".

Volgens de FBI zijn in samenwerking met internationale partners al meerdere verdachten aangehouden. "We zullen alle beschikbare middelen inzetten om iedereen die verantwoordelijk is ter verantwoording te roepen", aldus de dienst.

FBI-hack

De hackers van ShinyHunters zeiden de systemen van de FBI te zijn binnengedrongen als reactie op een mededeling van de FBI in mei. Daarin beschreef de FBI de werkwijze van ShinyHunters en werd slachtoffers geadviseerd om de hackers niet te betalen.

Eerder meldden bronnen aan de Amerikaanse onderzoeksjournalist Brian Krebs dat Khader, een tienerhacker uit Jordanië, sinds kort de leider zou zijn van ShinyHunters, of dat wilde zijn. Hij zou met de Nederlander Pepijn van der S. ruzie hebben gemaakt over wie het voor het zeggen heeft binnen de groep. Van der S. werd maandag ook opgepakt, vanwege zijn betrokkenheid bij de hackersgroep.

Wie zijn de ShinyHunters?

De naam ShinyHunters dook begin 2020 voor het eerst op, toen de hackersgroep in korte tijd gegevens van naar eigen zeggen tientallen miljoenen accounts te koop aanbood op het darkweb. Maar een cybersecurityonderzoeker zei toen tegen de Amerikaanse techsite Wired dat het onwaarschijnlijk was dat het om een nieuwe groep ging.

ShinyHunters zegt op zijn website op het darkweb dat het actief is sinds 2019. Het is onduidelijk of de hackers die nu onder de naam ShinyHunters werken, dezelfde zijn als jaren geleden. Je moet ShinyHunters volgens cybersecuritybedrijven meer zien als een merknaam.

Duitsland viert vandaag de Dag van de Duitse eenheid. Die dag herinnert aan het opgaan in 1990 van de toenmalige Duitse Democratische Republiek (DDR) in de Bondsrepubliek Duitsland. Het Duitslandmuseum in Berlijn heeft voor die gelegenheid iets bijzonders aan zijn collectie toegevoegd: een brood met een bijzonder verhaal.

DDR-burger en student informatica Michael Hagedorn kocht het op 26 juni 1990. Ruim een half jaar eerder was de Berlijnse Muur gevallen en de eerste stappen in het proces van eenwording waren al gezet. Op zondag 1 juli 1990 volgde een nieuwe, heel belangrijke stap: vanaf die dag zou ook in Oost-Duitsland de D-mark van de Bondsrepubliek het wettige betaalmiddel worden.

Hagedorn, nu 59, en zijn vrouw vertrouwden het niet. "Ik was er niet zeker van hoe het zou gaan", zegt hij tegen Berliner Kurier. "Want je moest eerst D-marken zien te krijgen, voordat je boodschappen kon gaan doen. Daarvoor moest je eerst in een rij bij een bank gaan staan. Was er daarna in de winkels nog wel brood te krijgen?"

Voor de zekerheid kochten ze daarom een paar dagen eerder een extra brood en legden dat in het vriesvak van hun koel-vriescombinatie.

Meeverhuisd

Achteraf gezien was dat niet nodig geweest. Op maandag 2 juli was overal in de DDR volop brood te koop en dat kon ook met DDR-geld worden betaald. Hagedorn hoefde zijn brood dus niet uit de vriezer te halen.

Daar bleef het liggen, ook als er verhuisd moest worden en ook als er een nieuwe koelkast werd aangeschaft. "Het brood ging altijd mee", aldus Hagedorn. "Het hoorde op een of andere manier bij ons gezin. Het was duidelijk dat niemand er nog van zou eten, maar weggooien was uitgesloten."

Maar wat moest hij er dan mee? Directeur Rückel van het Duitslandmuseum had een oplossing. Hagedorn ontmoette hem dit jaar bij een businessmeeting en vertelde hem over zijn ingevroren DDR-brood. Rückel wilde dat natuurlijk wel hebben, maar Hagedorn moest er nog een paar maanden over denken. Uiteindelijk stemde hij toe.

-22

Het voor zover bekend langst bewaard gebleven DDR-brood, gebakken van tarwe, rogge en zuurdesem, ligt nu in een vitrine op de Leipziger Platz bij 22 graden onder nul.

Op de mobieltjes van museummedewerkers zit een speciale app die elk moment van de dag de temperatuur in de vitrine toont. Als onverhoopt de stroom uitvalt, verstuurt het beveiligingssysteem een waarschuwing per sms, desnoods midden in de nacht, zodat er onmiddellijk iemand naartoe kan gaan.

Dan nog is er tijd genoeg. Er staat ook een speciale koelbox klaar, met de juiste temperatuur, voor als de storing niet direct verholpen kan worden.

Is voormalig SGP-Kamerlid Roelof Bisschop de eerste die vervolging riskeert vanwege overtreding van het handelsverbod op goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden?

Bisschop vertelde in een programma van christelijke tv-zender Family7 dat hij daags na ingang van het verbod vorige week bewust twee Israëlische flessen wijn had gekocht. Hij wilde een "statement" maken, legde hij uit, uit ergernis over een kabinetsbesluit waar hij het fundamenteel mee oneens is. Family7 plaatste het interview op YouTube onder de kop "Roelof Bisschop kocht bewust wijn uit Israëlische nederzetting na ingaan handelsverbod".

Op basis van zijn uitspraken doen activisten van de internationale beweging BDS (de afkorting staat voor Boycot, Desinvesteren en Sancties) melding over Bisschop bij de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). Die dienst kan in actie komen als er signalen zijn dat er regels worden overtreden.

Behalve import- ook aankoopverbod

Het lijkt op het eerste gezicht inderdaad alsof hier sprake is van een overtreding. Nederland voerde op 22 september niet alleen een importverbod in, maar ook een verkoopverbod, een verbod op tussenhandel, een verbod op omzeiling van de regels én een aankoopverbod.

Het staat alleen niet vast dat de twee flessen die Bisschop aanschafte en "enigszins provocerend" op X plaatste, daadwerkelijk afkomstig zijn uit bezette gebieden. Het Israëlische wijnhuis in kwestie, Teperberg, heeft weliswaar wijngaarden op de Westelijke Jordaanoever en staat daarom op een lijst van de Verenigde Naties van bedrijven die actief zijn in nederzettingen.

Maar het geeft op zijn website aan dat deze specifieke wijnen net daarbuiten, in het Israëlische Shfelat Yehuda, worden gemaakt. Satellietbeeld bevestigt dat daar inderdaad wijngaarden liggen. Bisschop zelf zegt desgevraagd niet te weten waar zijn 'Teperberg Vision' exact vandaan komt.

Deze onduidelijkheid is typerend voor de lichte mist die er rond de handhaving van deze boycot hangt, hoewel over de herkomst van wijn meestal meer bekend is dan over bijvoorbeeld dadels, citrusvruchten of olijfolie. De douane, het Openbaar Ministerie en de FIOD waarschuwden in aanloop naar de invoering al dat het "in de praktijk lastig is om de herkomst van goederen te controleren".

Om daar meer helderheid over te krijgen, zou Israël waar nodig informatie moeten verschaffen over producten. Probleem: dat land is juist scherp gekant tegen de Nederlandse maatregel. Minister van Buitenlandse Zaken Sa'ar maakte zondag bekend dat Nederlandse diplomaten in Ramallah op de bezette Westelijke Jordaanoever om deze reden binnen zeven dagen moesten vertrekken.

Douane controleert steekproefsgewijs

De Nederlandse douane is verantwoordelijk voor de controle van producten van buiten Europa, maar doet dat volgens een woordvoerder "risicogericht en steekproefsgewijs". Bijvoorbeeld als het gaat om de controle van vluchten op Schiphol: lang niet iedere vlucht en iedere reiziger worden onder de loep genomen, daar heeft de douane onvoldoende personeel voor.

Desondanks ontstond ook over deze controles verontwaardiging in Israël. Het ministerie van Buitenlandse Zaken daar kwam met een waarschuwing: burgers die naar Nederland vliegen, zouden "te maken kunnen krijgen met problemen en langdurige, ingrijpende bagagecontroles". De douane ontkent dat dus.

Geen controles binnen Nederland

Een andere beperking van de handhaving is dat producten uit de bezette gebieden wel via de meeste andere EU-landen naar Nederland kunnen komen. Concreet voorbeeld is een witte wijn uit de Golanhoogten die de NOS vond in een Nederlands ogende webshop met een eveneens Nederlands internetadres. Omdat deze webshop in werkelijkheid in Duitsland is gevestigd en dat land producten uit nederzettingen niet boycot, is er weinig tegen te ondernemen. De douane controleert alleen de import van buiten Europa.

Controles van Nederlandse producten in de Nederlandse schappen lijken zelfs geheel te ontbreken. De FIOD benadrukt "geen handhavingsdienst te zijn", maar strafrechtelijke onderzoeken te doen op basis van meldingen en signalen. Die meldingen lijken in de praktijk vooral van organisaties als BDS, The Rights Forum of andere activisten te zullen komen; zelf gaat de dienst geen etiketten in supermarkten controleren.

Maximaal zes jaar gevangenisstraf

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het een week na ingang van de sanctiemaatregel nog te vroeg is om iets te zeggen over eventuele binnengekomen meldingen. Dat zal in elk geval gebeuren in de evaluatie die er binnen een jaar komt.

Het is dus mogelijk dat we pas veel later weten of het importverbod tot een vervolging leidt. Bij een veroordeling kan een taakstraf, een geldboete of een gevangenisstraf van maximaal zes jaar worden opgelegd.

In een plaatsje in het zuidoosten van Spanje zijn door een zware wolkbreuk grote overstromingen ontstaan. Volgens de autoriteiten viel er 142 millimeter neerslag in het 4760 inwoners tellende Madrigueras, bij Albacete.

Een 102-jarige vrouw is overleden. Brandweerlieden vonden het lichaam van de vrouw in haar woning, waar het water tot meer dan een meter hoog was gestegen. Zeker negentig mensen konden worden gered.

Na de hevige regenval dreven auto's door de straten van Madrigueras en werd een grootschalige reddingsoperatie opgestart, meldden de autoriteiten van de regio Castilië-La Mancha.

De overstromingen volgen op de warmste zomer ooit gemeten in Spanje. Alleen al in augustus zouden bijna 2150 mensen zijn overleden door de hitte.

Gisteren viel ook in veel andere delen van het zuidoosten en noordoosten van Spanje zware regen. De Spaanse premier Sánchez heeft gereageerd op het natuurgeweld. "De aanhoudende stortregens van de afgelopen uren hebben in veel delen van ons land ernstige schade aangericht. Afgelopen nacht was bijzonder zwaar in Madrigueras", zei hij.

"We volgen de situatie op de voet. Mijn oprechte medeleven gaat uit naar de nabestaanden van de vrouw die door de overstromingen is omgekomen, en onze volledige steun en solidariteit gaan uit naar de getroffen bewoners. Wees voorzichtig en volg de aanwijzingen van de officiële noodhulpdiensten."

Op de verbindingsweg van knooppunt De Poel in Goes ligt de weg bezaaid met suikerbieten. Een suikerbietenboer verloor hier vanochtend een lading bieten. Vanwege opruimwerkzaamheden is de weg tot 20.00 uur afgesloten.

Het gaat om de A256 vanuit Goes-Noord naar de A58 richting Bergen op Zoom, schrijft Omroep Zeeland. Rond 11.00 uur verloor een bietenboer in de bocht twee ton aan suikerbieten, vertelt een woordvoerder van Rijkswaterstaat.

Wat de oorzaak is, is niet bekend. De vrachtwagen is niet gekanteld. Mogelijk is een klep van de vrachtwagen tijdens het rijden onbedoeld opengegaan.

Rijkswaterstaat ruimt de bieten op. Die verwacht daar tot 20.00 uur mee bezig te zijn. Eerder werd gezegd dat het tot 16.00 uur zou duren, maar het opruimen kost meer tijd dan gedacht.

Tien kunstgrasvelden van verschillende voetbalclubs in Eindhoven zijn er slecht aan toe: de rubberkorrels klonten aan elkaar. Groene brokken blijven aan de noppen onder de schoenen kleven waardoor het veld steeds kaler wordt en de vloeren van de kantine en kleedkamers bezaaid liggen met de klonten.

Clubs maken zich zorgen. "De demping van het veld neemt af", is volgens Omroep Brabant een veelgehoorde klacht.

Het gaat om velden met de TPE-infill-kunststofkorrel. De korrels zijn nodig voor de demping en veerkracht van het veld. TPE-infill wordt gezien als een veiliger en milieuvriendelijker alternatief voor het meer gangbare SBR dat gemaakt is van versnipperde autobanden. Naar schatting zijn er in Nederland 125 tot 200 kunstgrasvoetbalvelden met TPE-infill.

Kruiwagen vol klonten

In Eindhoven hebben tien velden samenklontingsproblemen. "Dit probleem speelt al jaren", zegt Anna-Marie Spekken van de Eindhovense voetbalclub RPC. "Maar met het warme weer van deze zomer is het gigantisch geworden." Door de droogte en de hitte is het proces volgens haar in een stroomversnelling geraakt. De laatste tijd heeft de club ook bij regen en lagere temperaturen last van de verkleving.

Spekken vertelt dat de klonten iedere avond bij elkaar worden geveegd. "We hebben een halve vuilniszak per dag vol, een kruiwagen per week."

Bij sportvereniging Woenselse Boys zeggen ze er ook flink last van te hebben. "Het hele park ligt vol infill, behalve waar het hoort te liggen, namelijk op het hoofdveld", zegt Gerard van Leerdam. "Het ligt in de kantine, de kleedkamers en op de paden."

Ook bij voetbalvereniging Nieuw Woensel weten ze geen raad met het probleem. Het geeft zorgen. "Onze hoofdtrainer is bang dat de velden snel kapotgaan", licht Bas Wijnands toe. "Ook wordt het veld harder, waardoor spelers eerder blessures krijgen doordat de veerkracht eruit is."

Velden sluiten

In Deventer waren eind augustus soortgelijke problemen bij vijf kunstgrasvelden. De gemeente sloot de velden wegens het risico op uitglijden en letsel bij spelers. Na een grondige schoonmaak mocht er weer gevoetbald worden.

Gemeente Eindhoven laat de velden onderzoeken en wil zorgvuldig in kaart brengen welke maatregelen er kunnen worden genomen. Die kunnen nog wel eens kostbaar zijn, vreest de gemeente.

Naar verwachting komen de resultaten van het onderzoek binnen een paar weken. Ondertussen mogen de trainingen en wedstrijden op de velden doorgaan.

Het Ethiopische regeringsleger zet zijn opmars tegen de rebellen in de noordelijke regio Tigray voort. Dinsdag namen de regeringstroepen de stad Alamata in, bronnen van persbureau Reuters zeggen dat het leger sinds vandaag het vliegveld van Mek'ele weer in handen heeft. Dat ligt 10 kilometer ten oosten van de stad.

Volgens persbureau AFP zijn in Mek'ele ook geen rebellen meer te zien. Een inwoner zegt bang te zijn voor plunderingen, omdat er niemand meer is om de veiligheid op straat te waarborgen. "De wetteloosheid kan om zich heen gaan grijpen", zegt een inwoner. "Ik vrees voor mijn leven. Ik wil dat recht en orde zo snel mogelijk worden hersteld."

De regio Tigray was tussen 2020 en 2022 het toneel van een bloedige burgeroorlog tussen het Volksbevrijdingsfront TPLF en andere gewapende groepen aan de ene kant en het leger en bevriende milities aan de andere. Daarbij vielen volgens schattingen van de Afrikaanse Unie 600.000 doden.

De aanleiding voor het geweld waren hervormingen die de nieuwe Ethiopische premier Abiy wilde doorvoeren. De voormalige machthebbers van het TPLF voerden vanuit Tigray het verzet aan. In november 2022 staakte de strijd, na bemiddeling van de Afrikaanse Unie.

Na een paar onrustige maanden laaide de strijd vorige week in alle hevigheid op. Gesteund door zes andere groepen begon de TPLF "een defensieve oorlog", met de bedoeling de regering van premier Abiy ten val te brengen.

Gevreesd wordt dat landen in de regio daarbij betrokken raken. Ethiopië beschuldigt Eritrea, Sudan en Egypte van het steunen van de rebellen, wat door die landen wordt ontkend.

Bij een schietpartij in Amsterdam is een 34-jarige inwoner van de stad om het leven gekomen. De man werd rond 02.30 uur vannacht neergeschoten in de buurt van bar Sao Paulo, iets ten noordwesten van het Vondelpark. Hulpverleners hebben nog geprobeerd hem te reanimeren.

De schutter is vlak na de daad weggerend in de richting van het Vondelpark. Hij heeft mogelijk een tatoeage op zijn rechterhand, laat de politie weten op basis van getuigenverklaringen.

Gerichte actie

De schietpartij heeft alles weg van "een gerichte actie", zegt de politie tegen persbureau ANP. "Het ging de schutter om deze man", zegt een woordvoerder. "Er is niet per ongeluk op hem geschoten."

De omgeving van de bar aan de Amstelveenseweg was urenlang afgezet voor sporenonderzoek. De politie roept getuigen op om zich te melden.

In Gaza zijn door een Israëlische luchtaanval vannacht zeker vijf Palestijnen gedood. Het gaat om een aanval op een appartementengebouw in Gaza-Stad, zeggen de gezondheidsautoriteiten in het gebied. Het Israëlische leger heeft vooralsnog niet laten weten waarom het de aanval uitvoerde.

"We lagen te slapen toen we opeens aanhoudende aanvallen en een explosie hoorden", zegt een ooggetuige tegen het Britse persbureau Reuters. "De kinderen schrokken wakker en begonnen te rennen en te gillen."

"Wij zijn moslim en daar woonden onze christelijke broeders en zusters", vervolgt hij. "Ze hadden niks met de strijd te maken. Het waren vreedzame mensen en iedereen hield van ze. Nu bergen we hun lichamen; een moeder en een dochter."

Eerdere aanvallen

Afgelopen dagen heeft Israël meerdere aanvallen uitgevoerd op Gaza. Woensdag werden er ook al drie Palestijnen gedood bij een Israëlische aanval. Het leger van Israël zei toen dat de aanval was gericht op een Hamas-militant die aanvallen op het leger voorbereidde.

Op diezelfde dag viel Israël ook een auto aan in het noorden van Gaza, waarbij zeker vier mensen werden gedood en veertien mensen gewond raakten. In de zuidelijke stad Khan Younis werd een aanval uitgevoerd nabij een moskee. Een lokale journalist, Mohammad Al-Najar, werd gedood.

Afgelopen dinsdag heeft Israël een Hamas-strijder gedood die betrokken was bij de aanvallen op Israël van 7 oktober 2023. Dat bevestigen Israëlische en Palestijnse autoriteiten. Bij de aanvallen van bijna drie jaar geleden werden ongeveer 1200 Israëliërs gedood.

De Hamas-strijder die dinsdag werd gedood was het hoofd van de gewapende tak van de organisatie in het noorden van Gaza. Volgens de Israëlische regering probeerde hij nieuwe leden te ronselen en bereidde hij plannen voor een aanval voor.

74.000 Palestijnen dood

Israël heeft meer dan de helft van Gaza bezet. Een 'gele lijn', gemarkeerd met geel geverfde betonblokken, geeft aan waar Palestijnen wel en niet mogen komen. Israël verplaatst markeringen steeds meer naar de kust, soms met honderden meters tegelijk. Als Palestijnen in de buurt van de grens komen riskeren ze doodgeschoten te worden door het Israëlische leger.

Sinds de Hamas-aanval op 7 oktober 2023 zijn in Gaza in totaal meer dan 74.000 Palestijnen door Israël gedood, onder wie veel kinderen. Ook vielen in die periode 175.000 gewonden.

Bijna een jaar geleden kwamen Israël en Hamas een wapenstilstand overeen. Sindsdien heeft Israël zeker 1400 Palestijnen gedood. Volgens Israël doodden Palestijnse militanten in dezelfde tijd vier Israëlische soldaten.

Televisieprogramma Het Familiediner van de EO stopt. Dat bevestigt de omroep. Vanochtend verscheen er een video op sociale media waarin presentator Bert van Leeuwen zegt dat er nog één seizoen komt en mensen zich daarvoor nog kunnen aanmelden.

Het televisieprogramma probeert familieleden die al jaren ruzie hebben weer met elkaar aan tafel te krijgen om zo de banden te herstellen. Het Familiediner begon in 2000. Van Leeuwen is sinds 2003 het gezicht van het programma, daarvoor was Margje Fikse de presentator. Het programma wordt uitgezonden op NPO 1.

"Het is gewoon tijd om ruimte te maken voor nieuwe concepten na al die jaren", laat omroep EO desgevraagd weten. De EO meldt dat het stoppen van het programma niet te maken heeft met bezuinigingen.

Bezuinigingen

Eerder werd duidelijk dat de EO vanwege bezuinigingen op de publieke omroep wel andere tv-programma's schrapt. De omroep zal niet langer series zoals De Joodse Raad of De Vuurwerkramp maken. En van treinprogramma Rail Away verschijnen na dit jaar geen nieuwe afleveringen meer.

Ook andere omroepen stoppen met programma's vanwege de bezuinigingen. Zo stopt omroep BNNVARA onder meer met Kassa, First Dates en 3 op reis. Bij KRO-NCRV stopt BinnensteBuiten, een lifestyleprogramma. Bij AVROTROS verdwijnen onder meer comedyprogramma Draadstaal en de politieserie Flikken Rotterdam. Bij de VPRO is Zomergasten gestopt.

Paddentrapjes in straatputten, kleine vijvertjes bij scholen en verlaagde stoepranden moeten helpen de sterfte onder padden terug te dringen. Twaalf gemeenten gaan hier volgend jaar mee aan de slag, waaronder de gemeente Zwolle.

In Nederland is het aantal padden de afgelopen 18 jaar met ruim 40 procent afgenomen. Naar schatting verdwijnen jaarlijks honderdduizenden amfibieën in straatputten en rioleringen. Ze sterven er vaak een langzame dood.

Vooral tijdens de voorjaarstrek zijn wegen, stoepranden en straatkolken gevaarlijke obstakels. Eenmaal in de goot hebben de dieren de springkracht niet om eruit te komen. Ze worden vaak doodgereden, drogen uit of belanden in de put.

Paddenplan

De gemeente Zwolle herkent de paddenproblematiek en zegt jaarlijks meldingen te krijgen van doodgereden padden. Ze heeft al langer de wens om de padden te redden en nam ook al eerder maatregelen, schrijft RTV Oost.

Zo plaatste de gemeente twee jaar geleden 122 paddentrapjes in putten. Padden die in een put terechtkomen, kunnen hierdoor de put weer uitklimmen. Volgens kennis- en natuurbeschermingsorganisatie Ravon redt elke paddentrap jaarlijks gemiddeld minimaal vijf amfibieën, en vaak ook andere dieren, van de dood.

In 2027 doet Zwolle met de elf andere gemeenten mee aan het project Pad uit de Put. Samen met natuurorganisaties stellen zij een op maat gemaakt paddenplan op. Daarbij brengen ze ook verbeterpunten in kaart en kijken ze naar padvriendelijke maatregelen bij nieuwbouw, herinrichting en rioleringsprojecten.

De gemeenten krijgen ook advies om het leefgebied van padden, kikkers en salamanders te verbeteren. "Omdat de stad groot is, is het lastig om daar zonder goede informatie gericht mee te beginnen", laat de gemeente Zwolle weten.

Pad uit de put

Pad uit de Put is een initiatief van Ravon, IVN Natuureducatie en de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. De helft van de kosten die de gemeenten maken voor de maatregelen die de paddensterfte moeten voorkomen, worden gefinancierd uit het project.

De gemeenten Maastricht, Wageningen en Nijmegen zijn al eerder begonnen aan een paddenplan en werkten die ideeën deels al uit.

Een man in de Amerikaanse staat Texas heeft ruim 128.000 dollar gevonden op een geldautomaat, omgerekend ruim 114.000 euro. Het geld zat in een tas. Ook lag er een kleinere tas bij met negentien betaalcheques.

De man van 37 is kapper in Lewisville, een stad in de buurt van Dallas. Toen hij het geld had gevonden, zag hij op de tas de naam van een kiprestaurant staan. Hij ging ernaartoe, omdat hij dacht dat het geld wel eens van het fastfoodrestaurant zou kunnen zijn. Een manager daar vertelde dat dat niet het geval was.

Uiteindelijk belde de man het alarmnummer in de VS en pakte de politie de zaak op. De politie vond een briefje in de tas waar het bedrag op stond dat in de tas zou moeten zitten: 128.514 dollar. Na twee keer tellen, bleek dat elke dollar erin zat.

De eigenaar blijkt een Amerikaanse bank te zijn. Iemand die onderhoud had gedaan aan de geldautomaat was, toen de klus eenmaal was geklaard, vergeten de tas met geld mee te nemen. Het geld is inmiddels teruggegeven aan de bank.

Vindersloon

De politie in Lewisville zegt heel blij te zijn dat de man ervoor heeft gekozen het geld netjes in te leveren. Agenten hebben wel eens portemonnees of identiteitsbewijzen gekregen die ergens rondslingerden, maar dit was nieuw voor ze. Het was daarnaast ook ongewoon dat zo'n zaak niets te maken heeft met crimineel geld, zegt de politie tegen CBS News.

De eerlijke vinder heeft aan Amerikaanse media laten weten dat hij anoniem wil blijven. Het is niet bekend of hij een vindersloon heeft gekregen van de bank of het bedrijf dat het onderhoud aan geldautomaten verzorgt.

Het Britse Openbaar Ministerie heeft twee Iraniërs van 35 en 36 jaar in staat van beschuldiging gesteld voor het voorbereiden van een aanslag op een synagoge in Manchester. Die zou op 20 september hebben moeten plaatsvinden, de dag dat Jom Kipoer begon, de belangrijkste feestdag in het jodendom.

De beschuldiging is gebaseerd op informatie van de contraterrorisme-afdeling van de politie. De twee zouden op zoek zijn geweest naar onderdelen, gereedschap en een instructievideo om een bom te maken. Ook zochten ze naar locaties waar die bom had moeten afgaan.

Een van de mannen woont in Manchester, de ander in Liverpool. Naar nu bekend is geworden zijn ze op 20 september in een noordelijke wijk van Manchester gearresteerd. Ze zouden in contact hebben gestaan met iemand in het buitenland, mogelijk iemand uit Iran.

Bedreigingen Iran

"Het is geen geheim dat ons land ernstige dreigementen heeft ontvangen van het Iraanse regime", zegt minister van Binnenlandse Zaken Mahmood. "Ze hebben onze joodse gemeenschappen als doelwit en proberen door bondgenoten of criminelen critici het zwijgen op te leggen, zodat de eigen betrokkenheid verborgen blijft."

De twee verdachte Iraniërs zijn in 2020 en 2023 per boot in het Verenigd Koninkrijk aangekomen. Eén kreeg politiek asiel, over de aanvraag van de ander is nog geen beslissing genomen.

Gisteren een jaar geleden pleegde een man een aanslag op een synagoge in dezelfde stad. Daar kwamen drie mensen bij om, onder wie de dader. Ook raakten er drie mensen gewond.

Fairford

De twee Iraniërs worden vandaag voorgeleid bij een rechtbank in Londen. De politie ziet geen verband met de arrestatie van vijf mannen bij de Britse luchtmachtbasis Fairford vorige week.

De vijf worden verdacht van het voorbereiden van een terreuraanslag. Ook daar vermoeden de autoriteiten dat Iran erachter zat. Iran wijst dat van de hand en beschuldigt de Britten van het "voeden" van anti-Iran-propaganda.

Op de Britse luchtmachtbasis Fairford staan sinds maart Amerikaanse bommenwerpers. De VS gebruikte de vliegtuigen om samen met Israël aanvallen uit te voeren op Iran. De Islamitische Revolutionaire Garde van Iran liet in juli weten dat elke basis die bij die aanvallen betrokken is als legitiem doel wordt beschouwd. Desondanks ontkent het land betrokken te zijn bij het incident bij de basis.

De copiloot die deze week de gezagvoerder van een vlucht tussen Dubai en Tel Aviv aanviel, zou dat hebben gedaan met een bijl. Het Openbaar Ministerie van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) spreekt over een terroristische aanslag.

In de cockpit kunnen piloten een noodbijl gebruiken om uit het vliegtuig te komen na een crash. Eerder werd al over een zo'n bijl gespeculeerd, omdat piloten zelf in principe geen wapens kunnen meenemen. Zij worden net als passagiers uitgebreid gecheckt.

De naam van de copiloot is Hammam al-Hammami, schrijft persbureau Reuters. Eerder werd al bekend dat het ging om een man met de Omaanse nationaliteit. Hij werkte eerder bij Oman Air als copiloot, maar werd geschorst toen hij was betrapt op het bezit van extremistisch materiaal.

Afspraken met Israël

Hoe hij aan de slag kon als copiloot bij Flydubai, is nog niet duidelijk. Het strafrechtelijk onderzoek, onder leiding van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), is nog in volle gang. Daaruit moet naar voren komen wat de beweegredenen van de man waren. Hij wordt daarvoor verhoord.

Israël vraagt zich af hoe de Omaanse copiloot überhaupt in de cockpit terecht is gekomen. Het land heeft afspraken met luchtvaartmaatschappijen om geen piloten toe te laten uit landen waarmee Israël geen diplomatieke banden heeft; Oman is zo'n land.

Volgens de Israëlische premier Netanyahu is de copiloot een geradicaliseerde moslim die zou zijn geïndoctrineerd door islamistisch gedachtegoed. De premier trok een vergelijking met de aanslagen van 11 september 2001, waarbij twee gekaapte vliegtuigen in de torens van het World Trade Center in New York vlogen en bijna 3000 doden vielen.

Gezagvoerder doet verhaal

Bij de aanval woensdag op vlucht FZ1073 tussen Dubai (in de VAE) en Israël werd de gezagvoerder meerdere keren door zijn collega gestoken. Aan boord zaten zeker 182 mensen, onder wie veel Israëliërs; volgens Israël probeerde de copiloot het vliegtuig te laten neerstorten. Uit data blijkt dat het vliegtuig in korte tijd zo'n 4200 meter is gedaald.

Toen de bebloede piloot de deur van de cockpit opende, wisten passagiers de aanvaller te overmeesteren. Twee piloten die als burger meevlogen, namen de controle over het vliegtuig van Flydubai over en wisten het toestel veilig aan de grond te krijgen in Saudi-Arabië. De piloot uit India, die gisteren zijn verhaal deed in gesprek met premier Modi, overleefde de aanval.

In het gesprek met de premier zegt piloot Machchhar vastbesloten te zijn geweest om te voorkomen dat anderen zouden sterven:

De personenauto op diesel is steeds minder te zien op de Nederlandse wegen. Al jarenlang daalt het aantal diesels dat in Nederland rondrijdt. Nieuwe worden er amper nog verkocht en ook naar tweedehandsauto's is nu nog maar weinig vraag door de hoge dieselprijs.

"Die markt is echt geïmplodeerd", zegt Niels Oude Luttikhuis, eigenaar van ikwilvanmijnautoaf.nl. Dat bedrijf bemiddelt tussen consumenten die hun auto willen verkopen en autobedrijven die auto's opkopen.

Dure diesel

De lage vraag naar dieselauto's komt vooral doordat diesel de laatste tijd vaak duurder is dan benzine. Sinds de Verenigde Staten en Israël eind februari een oorlog begonnen tegen Iran is de dieselprijs omhooggeschoten.

De adviesprijs van diesel is nu zo'n 2,77 euro per liter, voor benzine is dat 2,71. Voor de oorlog was de adviesprijs van diesel zo'n 2,03 euro en die van benzine 2,26. En een voordeel van een dieselauto was voorheen nou juist dat je goedkoper uit was als je veel kilometers maakte.

Tien jaar geleden reden er nog bijna 1,4 miljoen diesels rond in Nederland. Nu zijn dat er nog zo'n 560.000, blijkt uit cijfers van autobranchevereniging Bovag.

"Door de recordhoge dieselprijs is het totaal niet meer interessant om diesel te rijden", zegt Oude Luttikhuis. "Er is een dieseloverschot, je komt er moeilijk vanaf. Het aanbod is er wel, ze worden bij ons aangemeld. Maar de vraag is heel laag."

Ook de Bovag zegt dat het financieel steeds minder interessant is om in een diesel te rijden. En dat merken dealers. "Het aantal dagen dat gebruikte diesels daar te koop staan, neemt toe. Ze raken ze minder makkelijk kwijt", zegt een woordvoerder.

Ook neemt de restwaarde de laatste jaren snel af volgens de branchevereniging. "In de afgelopen tien jaar is die gehalveerd, van 31 naar 15 procent voor een diesel van vijf jaar oud." Een Volkswagen Golf-diesel die in 2021 nieuw voor 34.500 euro is gekocht is nu, met 200.000 km op de teller, nog zo'n 5200 euro waard.

Sloop en export

Echt oude diesels, van zo'n 20 jaar, gaan volgens bemiddelaar Oude Luttikhuis voornamelijk nog naar de sloop. En er worden ook nog diesels geëxporteerd. "Maar die export gaat nu ook niet meer zover als vroeger. Toen gingen er veel richting Oekraïne. Vanwege de oorlog is dat nu minder. En alle oude auto's konden naar Polen, ook dat is nu minder."

Volgens hem gaan diesels van Toyota vaak nog wel naar Afrikaanse landen, waar het merk populair is. De afgelopen vijf jaar werden er in totaal bijna 600.000 gebruikte diesels geëxporteerd naar het buitenland, becijferde de Bovag.

Wegenbelasting

Voor diesels betaal je in Nederland meestal meer wegenbelasting dan voor een vergelijkbare benzineauto. Dat is onder meer doordat ze zwaarder zijn, met name door een zwaardere motor. Voor bepaalde diesels betaal je sinds 2020 een extra fijnstoftoeslag voor de wegenbelasting, omdat ze vervuilend zijn.

Ook hebben allerlei steden een milieuzone waar je met een oudere dieselauto niet meer in mag. Ook door die maatregelen wordt een diesel steeds minder aantrekkelijk. "Ik reed onlangs achter een oude BMW-diesel, die stonk ook echt", zegt Oude Luttikhuis. "Maar dat was twintig jaar geleden nog normaal."

Uitstervend ras

Hij denkt ook wel dat het een goede ontwikkeling is dat de diesel langzaam verdwijnt. "Als de dieselprijs weer normaliseert, dan heb je nog best wel mensen die ze blijven rijden. Er zijn wel mensen fan, maar het is wel een uitstervend ras."

Met al die ontwikkelingen zou je misschien denken dat er inmiddels veel minder diesel getankt wordt dan benzine. Maar dat is niet zo. Het dieselverbruik daalt wel gestaag, maar nog tot 2023 werd er meer diesel getankt dan benzine.

Dat komt omdat het overgrote deel van de vrachtwagens, bussen en bestelbussen in Nederland nog wel op diesel rijdt. En dat zijn ook nog eens grootverbruikers: grote voertuigen die vaak veel rondrijden.

Tankstations zijn hun dieselpomp dan ook niet aan het wegdoen. "Ik heb nog niet gehoord van tankstations die geen diesel meer aanbieden", zegt een woordvoerder van Drive, de brancheorganisatie van onafhankelijke tankstations.