NOS Nieuws - Algemeen

Bestellingen van onder meer warenhuis Bijenkorf, webwinkel Bol en het brillenmerk Ace & Tate worden weer zoals normaal afgehandeld en bezorgd. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs bedrijven die klant zijn van CEVA Logistics. Dit logistiek bedrijf handelt bestellingen van deze webwinkels af, maar werd een maand geleden getroffen door een cyberaanval.

Daardoor konden bestellingen vanuit een distributiecentrum in Waalwijk niet meer worden bezorgd of liep de bezorging vertraging op, liet webwinkel Bol weten. Ook de Bijenkorf en Ace & Tate vertelden klanten dat bestellingen vertraagd konden zijn, maar zij zeggen dat de logistieke situatie inmiddels is hersteld.

Dat geldt niet voor alle klanten van CEVA Logistics. Zo kunnen mensen in de webwinkel ING Punten van de bank geen producten bestellen die bezorgd moeten worden. Voetbalclub Ajax zegt op zijn site dat mensen nog steeds kunnen bestellen in de webshop, maar dat bestellingen en terugzendingen meer tijd in beslag kunnen nemen dan normaal.

Omdat CEVA de bestellingen afhandelt zijn persoonlijke gegevens die daarvoor nodig zijn mogelijk in handen gekomen van de crimineel of criminelen achter de cyberaanval. Het gaat om namen en adressen en contactgegevens zoals e-mailadres en telefoonnummer. Een aantal bedrijven zegt te onderzoeken of dit daadwerkelijk is gebeurd.

CEVA Logistics wil geen vragen over de aanval beantwoorden.

De landelijke inzameling van vuurwerk is in Terneuzen van start gegaan. Sinds vorige maand is vrijwel al het consumentenvuurwerk verboden. Mensen kunnen hun vuurwerkvoorraad tot 10 oktober naar een speciale inleverbus brengen die door het hele land reist.

Nederlanders mogen tijdens de jaarwisseling nagenoeg geen consumentenvuurwerk meer afsteken. Alleen vuurwerk zoals trektouwtjes en sterretjes zijn nog toegestaan.

Bezit

Ook het bezit van vuurwerk is sinds 1 augustus verboden. Het is niet meer toegestaan om vuurwerk vanaf categorie F2 ergens te bewaren of te vervoeren. En alleen professionals mogen nog vuurwerk zoals vuurpijlen, cakes en compoundboxen afsteken. Zij moeten daarvoor toestemming hebben van de provincie.

Op het bezit van illegaal vuurwerk staat een boete van minimaal 100 euro en een aantekening in je strafblad.

Anoniem en boeteloos

Wie nog ongebruikt vuurwerk op zolder of in de schuur heeft liggen, kan dat nu gratis, anoniem en zonder boete naar de inleverbus brengen. Het gaat om vuurwerkcategorie F2, F3 of F4, maar ook om vuurwerk dat al eerder illegaal was, schrijft Omroep Zeeland. De bus doet de aankomende zes weken zo'n 35 locaties aan.

Inwoners van Terneuzen betwijfelen of de inleveractie een succes wordt:

Het ingeleverde vuurwerk wordt veilig verpakt en per categorie opgeslagen. Een speciaal bedrijf zal het vernietigen. De bus doet de aankomende zes weken zo'n 35 locaties aan.

Wisselende reacties

Mensen stroomden in Terneuzen nog niet massaal toe. Ook zijn de reacties op het inleveren wisselend. "Ze pakken alles van ons af de laatste tijd", zegt een voorbijganger tegen Omroep Zeeland. "Je mag bijna niks meer. Het is gevaarlijk, maar we moeten er gewoon goed mee om kunnen gaan."

Een maand na de bestorming van de grenshekken in de Spaanse exclave Ceuta wordt de situatie steeds kritieker. Met nog duizenden migranten in de exclave aan de Noord-Afrikaanse kust loopt de druk op de Spaanse regering op. Vanavond zullen de pleinen in veel Spaanse steden vollopen met mensen die hun steun betuigen aan de inwoners van Ceuta.

De manifestatie die in eerste instantie was opgezet om die steun te betuigen, lijkt uit te draaien op een anti-regeringsdemonstratie. Het was de Spaanse Federatie voor Gemeenten en Provincies (FEMP) die mensen opriep de straat op te gaan. Juist vandaag op 2 september, tijdens de jaarlijkse viering van de Dag van Ceuta waarop wordt stilgestaan bij de autonomie van de stad.

Politieke overwegingen

De voorzitter van FEMP, María José García-Pelayo, is lid van de conservatief-rechtse oppositiepartij Partido Popular (PP). Reden voor de socialistische partij (PSOE) van premier Sánchez om te stellen dat de oproep voor de manifestatie politiek gemotiveerd is. De PSOE droeg haar leden op niet aan de demonstraties deel te nemen.

Maar gemeenten in het hele land gaven gehoor aan de oproep en vragen met posters en berichten op sociale media hun inwoners om mee te doen. En ondanks de bemoeienis van de socialistische partij zullen er volgens een rondgang van de krant El Mundo vanavond toch tientallen PSOE-raadsleden de straat opgaan.

In Madrid ontstond ook een juridisch conflict over de manifestatie. Een delegatie van de regering liet weten dat een gemeente juridisch gezien niet zelf het recht heeft om deze demonstratie aan te vragen. De gemeente Madrid houdt echter vast aan de bijeenkomst en liet via een persbericht weten dat burgemeester Martínez-Almeida (PP) vandaag aanwezig zal zijn.

'Afwezig en onverschillig'

Met onder andere deze rel begint deze week het nieuwe politieke jaar in Spanje. De kritiek op de regering is dat zij te weinig doet en geen oplossingen zoekt. Vooral de oppositie en het gemeentebestuur van Ceuta uitten die kritiek. Tijdens een van zijn mediaoptredens afgelopen week beschuldigde Alberto Feijóo, partijleider van de PP, de regering ervan "afwezig, passief en onverschillig" te zijn ten aanzien van de crisis in Ceuta.

Ruim een maand na de massale binnenkomst van migranten in de Spaanse exclave zijn er nog altijd duizenden illegale migranten aanwezig. Met de dag worden de spanningen tussen de migranten en de inwoners merkbaarder. Er zijn meldingen van agressie, opstootjes en seksueel geweld, die zorgen voor een onrustige situatie.

Met de scholen die komende week moeten beginnen maken inwoners zich steeds meer zorgen. Ondertussen hebben de migranten steeds meer zorg nodig en raakt het geld van velen op.

Terwijl de regering wordt beschuldigd niet genoeg te hebben gedaan om de situatie te verbeteren, zijn er inmiddels wel degelijk stappen gezet. Zo keurde de regering een hulppakket van 309 miljoen euro goed. Geld dat niet alleen zal gaan naar migratieopvang, maar ook zal worden geïnvesteerd in hulp aan de bewoners van de exclave.

Ook vroeg Spanje uiteindelijk de Europese Commissie om hulp van grenswacht Frontex, nadat het eerder Europese operationele ondersteuning had afgehouden.

Houding richting Marokko

Inmiddels borrelt ook binnen de coalitie de kritiek. Vooral als het gaat om de mogelijke verantwoordelijkheid van Marokko in de hele crisis. In een interview met radiostation Cadena SER zei premier Sánchez maandag dat er geen aanwijzingen zijn voor betrokkenheid van de Marokkaanse overheid.

Maar volgens verschillende regeringspartners zou zijn houding richting Marokko kritischer kunnen. Sánchez sprak wel van een Europees onderzoek waaruit zou blijken dat Israël en Rusland betrokken zouden zijn. Dit onderzoek van de Europese diplomatieke dienst lijkt nergens voor het publiek openbaar.

Al met al verkeert de socialistische partij in zwaar weer, en dat aan het begin van een politiek jaar dat voor de partij sowieso al moeilijk zou worden. Vlak voor het zomerreces wist de partij nog een grote crisis af te wenden, toen de corruptiezaken rond vertrouwelingen en familieleden van premier Sánchez zich opstapelden. De zaken tegen oud-premier Zapatero, de vrouw van de premier en zijn broer lopen nog. In geen van deze zaken is tot nu toe sprake van een definitieve veroordeling.

De komende dagen zullen moeten uitwijzen of de regering erin slaagt de rust in Ceuta te herstellen en tegelijkertijd het vertrouwen van haar politieke bondgenoten terug te winnen. Morgen zal de premier in het congres verantwoording afleggen over de aanpak van de crisis in Ceuta. Na zijn verklaring krijgen de verschillende fracties van het parlement de ruimte om Sánchez te bevragen.

Nederland mag nog steeds geen asielzoekers terugsturen naar Italië. De rechtbank in Den Haag oordeelt dat ondanks het nieuwe migratiepact van de Europese Unie Nederland de leefomstandigheden van teruggestuurde asielzoekers in Italië niet kan garanderen.

Volgens de rechtbank heeft minister Van den Brink van Asiel en Migratie niet goed genoeg kunnen aantonen dat opvanglocaties in Italië sinds het ingaan van het migratiepact zijn verbeterd. De uitspraak werd gedaan in een zaak die een Russische asielzoeker had aangespannen; Nederland wil hem terugsturen naar Italië.

De Tweede Kamer, die in april met grote meerderheid instemde met het Europese migratiepact, roept Van den Brink en de Europese Unie op tot actie. "Dit ondermijnt het hele asielbeleid", zegt JA21-Kamerlid Boomsma. "De minister moet Italië aanspreken en zeggen: doe wat je beloofd hebt." Ook de EU-commissaris Asielzaken moet Italië aanspreken, zegt D66-Kamerlid Van Asten.

Niet genoeg opvangplekken

Na jarenlange onderhandelingen trad in juni het Europese asiel- en migratiepact in werking met als doel om het aantal migranten dat illegaal de EU binnenkomt omlaag te brengen. Ook moet er meer controle komen over mensen die naar Europa komen en werd onder meer afgesproken dat EU-landen doorreizigers terugsturen naar het land van aankomst.

De Raad van State kwam in 2023 met een verbod op het terugsturen van asielzoekers naar Italië, omdat het land kampt met een tekort aan opvangplekken en asielzoekers daardoor op straat kunnen belanden. In juni dit jaar deed Italië aan Nederland de toezegging dat de opvang voor asielzoekers weer voldeed en Italië de internationale verplichtingen zou nakomen.

Volgens minister Van den Brink heeft de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken hem in een gesprek toegezegd dat de Italiaanse autoriteiten nieuwe opvangvoorzieningen creëren voor asielzoekers die worden overgedragen. De bewindsman zegt daarom dat Nederland weer asielzoekers kan overdragen.

Argumentatie onvoldoende

De rechtbank vindt de argumentatie van de minister en het terugvallen op beloften onvoldoende. Ook heeft de Russische man overtuigend bewijs aangeleverd dat de problemen rond de opvang in Italië nog niet zijn verbeterd en ook nog niet worden opgelost.

De rechtbank wijst erop dat het migratiepact nog maar zeer kort van kracht is en dat omstandigheden in Italië kunnen verbeteren. Daarop hopen ook de Kamerleden. "Het is pas op 12 juni ingegaan", zegt Van Asten (D66). "Dus aan de slag, en dan komt dit voor elkaar."

Boomsma van JA21 wil ondertussen ook iets doen aan de juridische ruimte binnen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. "Deze uitspraak is gebaseerd op het folterverdrag dat in 1950 is afgesproken om martelingen tegen te gaan. En dan mag je op basis daarvan nu niet een migrant naar Italië sturen. We hebben een nieuw protocol nodig."

Minister Van den Brink wil eerst de uitspraak bestuderen en komt later met een inhoudelijke reactie.

De poging tot een droneaanval in de Duitse stad Leipzig is volgens voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie een nieuwe escalatie van Russische activiteiten op Europese bodem.

"Dit was een aanval met militair materiaal, uitgevoerd door Russische agenten op het grondgebied van de Europese Unie", zei Von der Leyen vandaag tegen journalisten in Brussel.

'Twee verdachten in beeld'

Duitse media melden na onderzoek dat er twee verdachten in beeld zijn. Een van hen zou een Belarussische staatsburger met een Russisch paspoort zijn. Die zou met een Italiaans toeristenvisum het land zijn binnengekomen. Van hem zou DNA zijn gevonden. Een andere man, die zowel de Letse als Russische nationaliteit heeft, zou de aanvalspoging hebben gecoördineerd.

Als de aanval was geslaagd, had die volgens Von der Leyen tot doden kunnen leiden. Ze zei dat het incident de vastberadenheid van de EU om de druk op Rusland verder op te voeren alleen maar versterkt. "We zullen onze druk op Rusland niet alleen handhaven, maar opvoeren en niet stoppen", aldus Von der Leyen.

Volgens de voorzitter van de Europese Commissie staat het incident niet op zichzelf. Ze spreekt van een breder patroon van "steeds gevaarlijkere incidenten". "Europeanen worden geconfronteerd met een harde waarheid: dit is het nieuwe normaal", zei ze. "We moeten een tandje bijzetten."

Von der Leyen zei dat de EU meer sancties tegen Rusland kan instellen en mazen in bestaande sancties moet dichten waarvan Rusland gebruikmaakt. Ook beloofde ze steun aan EU-lidstaten die door Rusland worden getroffen.

Rutte: Rusland steeds roekelozer

NAVO-secretaris-generaal Rutte schaarde zich vandaag achter de woorden van Von der Leyen. Volgens hem is Rusland "steeds roekelozer" geworden.

Rutte zegt dat er een toename is van "kwaadaardige activiteiten" die gericht zijn tegen NAVO-grondgebied. Het militaire bondgenootschap werkt volgens hem "dag en nacht" om ervoor te zorgen dat de bevolking veilig is.

Tegelijkertijd benadrukte Rutte dat de eenheid binnen de NAVO niet is aangetast en dat de steun aan Oekraïne vaststaat. Moskou ontkent betrokkenheid bij het incident in Leipzig.

Ambassadeurs ontboden

Meerdere Europese landen hebben in navolging van Duitsland de Russische ambassadeur ontboden, waaronder Nederland. Ook België en Frankrijk riepen de Russische ambassadeur in hun land op het matje.

"Deze aanval komt boven op een lange reeks onaanvaardbare inbreuken op het grondgebied van andere EU- en NAVO-bondgenoten in de afgelopen maanden", zei de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Prévot.

Rusland heeft vandaag de Duitse plaatsvervanger van de ambassadeur in Moskou ontboden.

Een dag nadat een grote groep gewapende mannen midden in de nacht door het Gelderse Overasselt trok, is het politieonderzoek nog in volle gang. De rechercheurs bekijken onder meer de beelden van een grote groep mannen, veelal met bedekte gezichten en zware wapens, die richting een boerderij in het buitengebied lopen. Ze schoten een bewaker dood, maar wie was het eigenlijke doelwit?

Met verslaggever Daan Rieken van De Gelderlander kijken we naar wat er in Overasselt gebeurde en naar Jan G., de bewoner op wie de aanval vermoedelijk was gericht. Rieken sprak eerder met hem. "Het klinkt gek, maar het leek een aardige jongeman", vertelt Rieken. "Hij leek in veel meer opzichten op een gewone boerenjongen dan op een doorgewinterde crimineel."

Toch werd Jan G. al vaker in verband gebracht met drugscriminaliteit. In april kreeg hij vier jaar celstraf voor betrokkenheid bij een drugslab. Op dit moment wacht hij het hoger beroep af.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Terwijl Overasselt de draad weer probeert op te pakken, kregen verschillende media een video toegestuurd met dreigementen aan het adres van Jan G. Justitieredacteur Remco Andringa vertelt hoe het politieonderzoek in de zaak verloopt en hoe serieus we die nieuwe video moeten nemen.

"De politie onderzoekt nu of die echt is", vertelt Andringa. In de video zijn vier gewapende mannen te zien die ook de familieleden en vrienden van Jan G. bedreigen. "In het criminele circuit worden aan de lopende band dit soort boodschappen gestuurd, maar niet zo openlijk."

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman

Redactie: Rosanne Sies en Judith Kutschenreuter

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Zo'n 86 ton van de Nederlandse voorraad goud blijkt tussen maart en augustus van dit jaar vanuit de Verenigde Staten en Canada naar Londen te zijn overgeheveld. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft dat vandaag bekendgemaakt. Dat is ruim een kwart van de ongeveer 313 ton goud die DNB in de VS en Canada had opgeslagen.

DNB zegt dat het goud is verplaatst om "beter te zijn voorbereid op ernstige crises". Londen is volgens DNB een belangrijk handelscentrum voor fysiek goud. Het als financiële reserve bewaarde edelmetaal zou daar sneller kunnen worden verkocht in een crisissituatie. In New York en Ottawa is het goud op zo'n moment volgens DNB "minder direct inzetbaar".

Het meeste goud blijkt uit de ondergrondse kluis in Manhattan in New York te zijn weggehaald. Bijna de helft is verkocht en opnieuw aangekocht in Londen. Daarnaast is ruim 27 ton goud uit de VS en Canada fysiek verplaatst naar Zeist.

Zorgen over VS

In New York lag 31,3 procent van de Nederlandse goudvoorraad en dat is nu nog 18,5 procent. In Canada daalde de voorraad van 19,7 naar eveneens 18,5 procent.

De verhuizing van het goud is best opvallend. DNB uitte eerder al zorgen over de verharde relatie tussen Europa en de Verenigde Staten sinds de terugkeer van president Trump in het Witte Huis. De centrale bank waarschuwde dat de VS het betalingsverkeer in Nederland eenvoudig zou kunnen stilleggen. Daarom pleitte DNB er meermaals voor om minder afhankelijk te worden van de VS.

Toch zei DNB toen desgevraagd zich geen zorgen te maken over de kans dat de VS de Nederlandse goudvoorraad zou inzetten bij een verder verslechterende relatie, bijvoorbeeld door het als drukmiddel te gijzelen.

De Oekraïense president Zelensky waarschuwt alle luchtvaartmaatschappijen dat ze het Russische luchtruim moeten mijden. Volgens hem vliegen daar nu zo veel Oekraïense drones rond dat vliegtuigen voor de burgerluchtvaart het risico lopen geraakt te worden.

"We willen elke luchtvaartmaatschappij die het Russische luchtruim benut waarschuwen en iedereen die gebruikmaakt van Russische vliegvelden: het Russische luchtruim wordt nu levensgevaarlijk", aldus Zelensky in een videoboodschap.

Hij voegde eraan toe dat Oekraïne burgertoestellen niet zal aanvallen, maar dat luchtvaartmaatschappijen en hun verzekeraars zich bewust moeten zijn van het gevaar. Volgens hem leidt dit alles ertoe dat het Russische luchtruim feitelijk gesloten is door de oorlog die Rusland zelf begon.

Persbureau Reuters had inzage in een waarschuwing van het luchtvaartbeveiligingsbedrijf Osprey Flight Solutions aan klanten. Het bedrijf sluit de kans op ongelukken niet uit. "De inschatting luidt dat een misrekening of identificatiefout aannemelijk is in gebieden die met het conflict in Oekraïne te maken hebben", aldus de waarschuwing.

Twijfels Zelensky

Het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic wees vorige maand al op Oekraïense plannen voor massale door AI geleide droneaanvallen op vliegvelden rond Moskou. Het doel daarvan was om het internationale luchtverkeer van en naar de Russische hoofdstad plat te leggen.

President Zelensky zou in eerste instantie zijn twijfels hebben gehad. Hij zou bang zijn geweest dat per ongeluk een burgertoestel door een Oekraïense drone zou worden neergehaald. Uiteindelijk zou hij akkoord zijn gegaan met de uitwerking van de plannen, in de hoop dat Rusland alleen op deze manier naar de onderhandelingstafel kon worden getrokken.

Onder druk

Zelensky staat onder grote druk om een eind aan de oorlog te maken, zeker nu de Russische aanvallen op Oekraïense burgerdoelen alsmaar toenemen.

De afgelopen week heeft Rusland de hoofdstad Kyiv elke dag aangevallen, onder meer met ballistische raketten. Gisteren vielen daarbij 12 doden en 21 gewonden.

Vannacht zijn volgens The Kyiv Independent zeker zeven mensen gewond geraakt. Door een aanval op een energiecentrale in de regio Cherson zitten 350.000 mensen zonder stroom.

De Russische minister van Transport Nikitin zegt in een reactie op Zelensky dat Rusland alles zal doen om ontregeling van het vliegverkeer te voorkomen. "We hebben oplossingen voor alle dreigementen die terroristen uiten."

De politie onderzoekt een dreigvideo aan het adres van Jan G. junior. Hij is de bewoner van het pand in Overasselt waar gisteren werd geschoten en een 51-jarige man werd gedood.

In de video, die ook in handen is van de NOS, zegt een gemaskerde man in het Engels en met een Spaans accent dat de 28-jarige G. een partij cocaïne heeft gestolen. G. heeft volgens de man in de video twaalf uur om de drugs terug te geven. "Daarna willen we onze goederen niet meer terug, maar we beloven je dat we iedereen van wie je houdt zullen vermoorden."

Het is niet duidelijk of de video echt is, de politie onderzoekt dat. Wel worden in de video details genoemd die niet openbaar zijn.

De man in de video spreekt over een partij van 1283 kilo die Jan G. zou hebben gestolen van zijn "Belgische vriend". Het Parool en De Telegraaf schreven gisteren al dat het conflict in Overasselt mogelijk te maken heeft met een verdwenen partij cocaïne.

Echtheid niet te bepalen

Ook de NOS doet onderzoek naar de beelden. Die controle op echtheid en betrouwbaarheid wordt gedaan op basis van zichtbare en onzichtbare details. In dit geval is daar nog geen uitsluitsel over te geven. Wel staat vast dat deze beelden vóór vandaag niet online verschenen.

De nieuwe piek in de benzineprijzen zal mensen niet snel uit de auto jagen, zeggen experts. Consumentencollectief UnitedConsumers heeft berekend dat de adviesprijs voor een liter benzine vandaag 2,668 euro is. Dat is een record.

De prijsstijging heeft vooral te maken met nieuwe escalaties in de Iranoorlog, zegt energiedeskundige Hans de Cleef. "Dat zorgt toch weer voor wat onzekerheid. De krapte in de markt zien we elke dag groter worden."

Hoe werkt de adviesprijs?

UnitedConsumers berekent de gemiddelde adviesprijs dagelijks op basis van de prijzen van de vijf grote aanbieders: Shell, BP, Texaco, Esso en TotalEnergies. De adviesprijs zie je vooral bij tankstations langs de snelweg. Op plekken verder van de snelweg en bij onbemande tankstations kun je doorgaans een stuk goedkoper tanken.

Veel mensen blijven ondanks de hoge energieprijs de auto pakken, zegt Van Cleef. "Natuurlijk zullen er mensen zijn die er wat alerter op zijn, zeker met lagere inkomens. Tegelijkertijd moeten we ons realiseren dat heel veel mensen gewoon de auto nodig hebben om van huis naar werk te komen."

Geldzorgen

Minder autorijden zit er dus niet voor iedereen in, vertelt Van Cleef. "Mensen maken liever keuzes om minder uit eten te gaan of een andere vakantie te boeken." Dat ziet ook de ANWB, die gisteren een onderzoek publiceerde; volgens de brancheorganisatie kampt een kwart van de autorijders met geldzorgen door de hoge brandstofprijzen.

Vooral automobilisten met een kleine portemonnee zeggen dat ze keuzes moeten maken. Zij sparen bijvoorbeeld minder, gaan minder vaak een dagje weg en geven minder uit aan boodschappen.

De prijzen zullen komende tijd ook niet snel dalen, verwacht energiedeskundige Van Cleef. "Naarmate de onrust in het Midden-Oosten aanhoudt, worden de tekorten op de wereldmarkt iedere dag groter en die zijn ook niet zomaar ingelopen." Zelfs als de oorlog nu stopt, dan kan het nog maanden duren voordat de toelevering weer op orde is, aldus de econoom.

Toch is het goed om de prijsrecords in context te plaatsen, vindt ING-econoom Rico Luman. "In 2022 hadden we een grote piek na de Russische invasie van Oekraïne. Daar gaan we nu overheen, maar intussen zijn de lonen ook gestegen. Als je corrigeert voor inflatie, dan zit de piek nog steeds in 2022."

De prijs van diesel bereikt vandaag geen prijsrecord. De adviesprijs per liter komt uit op 2,640 euro. Begin april - ruim een maand na het begin van de Iranoorlog - kwam de dieselprijs uit op 2,819 euro.

Neemt u afgelopen maanden minder vaak de auto om van en naar werk te reizen vanwege de hoge brandstofprijzen, dan komen we graag met u in contact. Mailen kan naar niels.kievits@nos.nl.

Meerdere inwoners van Overasselt willen dat de woning wordt gesloten waar de schietpartij gisteren plaatsvond. "We hebben allemaal zoiets: 'Die mensen moeten gewoon vertrekken.' Er is zo veel ellende elke keer daar", zegt een vrouw tegen de NOS.

In de nacht van maandag op dinsdag liepen tientallen gemaskerde mannen met zware wapens door het dorp ten zuiden van Nijmegen. Ze hielden halt bij de woning van de 28-jarige Jan G. Hij woont er samen met zijn vrouw en jonge kinderen. Op het erf woont ook zijn vader, die eveneens Jan heet. Vader en zoon worden allebei in verband gebracht met drugscriminaliteit.

De politie onderzoekt een dreigvideo aan het adres van Jan G. junior:

Bij het pand werd een 51-jarige man doodgeschoten. Waarschijnlijk was dit een beveiliger die door de familie was ingehuurd. Ook raakten twee agenten gewond, die afkwamen op een melding van een woninginbraak.

Nieuwe verdachte aangehouden

Gisteren werden verspreid over de dag al 34 verdachten opgepakt. Afgelopen nacht is in de omgeving van Overasselt nog een verdachte aangehouden, maakte de politie vandaag bekend.

De burgemeester van de gemeente Heumen sloot het pand van Jan G. en zijn familie al meerdere keren na incidenten. Een man in het dorp is er nu echt klaar mee. "Ze zullen nu toch wel zeggen: slot erop, op die deuren. Dat mag je niet meer losgooien, dat pand."

Een overzicht van de gebeurtenissen van gisteren:

In 2019 ontdekte de politie een drugslab op het terrein van de familie. Ook stonden in 2024 gewapende mannen voor de deur en vorig jaar werd het erf beschoten.

Op de toegangspoort werden toen met een kalasjnikov 25 kogels afgevuurd. Als waarschuwing werden foto's achtergelaten van Jan G. junior.

Hij kreeg afgelopen april vier jaar celstraf voor betrokkenheid bij een drugslab in het Gelderse dorp Angeren, dat in 2021 werd opgerold. Jan G. zou in het MDMA-lab een "coördinerende rol" hebben gehad.

Deze keer coke

Maar nu wordt de 28-jarige G. in verband gebracht met een andere soort drugs: cocaïne. Op telefoons in de onderwereld werd zijn foto afgelopen week veel gedeeld, meldt het AD. "Wie kent deze Jan?", stond bij de foto. Ook werd gevraagd naar meer informatie over zijn rol bij een verdwenen partij cocaïne.

Het Parool en De Telegraaf schreven gisteren al dat het conflict in Overasselt mogelijk te maken heeft met een verdwenen partij cocaïne van de voortvluchtige crimineel Jos L., ook wel Bolle Jos genoemd.

Jan G. zou in het verleden zaken met hem hebben gedaan. Bronnen uit het criminele milieu zeggen tegen Het Parool dat de groep mannen gisternacht naar Overasselt kwam om de verdwenen cocaïne terug te halen.

Jan-Hein Kuijpers, advocaat van L., ontkent tegenover de NOS dat de crimineel betrokken is bij het conflict in Overasselt.

Onrust in dorp

In het Gelderse dorp is het inmiddels een stuk rustiger. Maar de spanning is nog steeds voelbaar. Een man spreekt van "onrust". "Het is niet leuk voor de andere inwoners."

Of de burgemeester van plan is om het pand opnieuw te sluiten, is niet bekend. De NOS heeft de gemeente gevraagd om een reactie, maar die heeft nog niet gereageerd.

Bij een busongeluk in Egypte zijn 22 mensen omgekomen. Dat melden de lokale autoriteiten. Het ongeluk gebeurde vanochtend op de weg tussen de kustplaatsjes Dahab en Nuweiba. Dat zijn populaire toeristenbestemmingen aan de Golf van Akaba in het oosten van het Sinaï-schiereiland.

Volgens de Jordaanse nieuwszender Al-Mamlaka was de bus vanuit Caïro op weg naar de Jordaanse stad Amman. Het voertuig zou vanuit Nuweiba de oversteek over zee maken naar Jordanië.

Van de verongelukte bus is weinig over:

Er zaten 43 passagiers in, onder wie 22 Jordaniërs. Hoe het ongeluk kon gebeuren wordt nog onderzocht. Lokale media melden dat de bus zou zijn gekanteld toen de chauffeur de controle over het stuur verloor na een klapband. Zo'n twintig mensen raakten gewond.

Onder de doden zijn Egyptische en Jordaanse staatsburgers, meldt het Jordaanse staatspersbureau Petra. Een team van de Jordaanse ambassade in Caïro is onderweg naar Nuweiba om de gewonden te bezoeken en te regelen dat de lichamen naar Jordanië worden gebracht.

Staatssecretaris Erkens is geschokt door beelden van de manier waarop een aantal konijnenhouderijen met hun dieren omgaat. Dat schrijft hij in antwoord op Kamervragen van D66 en de Partij voor de Dieren.

Erkens reageert op undercoverbeelden die Animal Rights heeft gemaakt op zestien Nederlandse bedrijven, die levende vleeskonijnen exporteren naar slachthuizen in België. Te zien is dat ze aan oren, vacht, poten of kop worden opgetild en en in grote aantallen in transportkratten en in winkelwagentjes worden gegooid, waar ze in verdrukking kunnen komen. Zieke dieren worden soms doodgeslagen op de grond.

"Wat te zien is op de beelden is verschrikkelijk", zegt Erkens, "en het gaat me aan het hart. Zo omgaan met dieren keur ik ten zeerste af en is onaanvaardbaar."

Hij voegt daaraan toe dat "sommigen zich kennelijk vrij voelen om op deze manier met dieren om te gaan als er geen toezichthouder in de buurt is. Dat is verontrustend en onbegrijpelijk."

Strafrechtelijke vervolging

Volgens de staatssecretaris heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een grote hoeveelheid recente beelden ontvangen, die nu onder meer op authenticiteit worden onderzocht. Als daaruit blijkt dat er inderdaad sprake is van dierenmishandeling, zullen de bedrijven strafrechtelijk worden vervolgd.

Daarop vooruitlopend zegt Erkens alvast dat "de beelden die de NVWA tot nu toe heeft bekeken, wijzen op structurele en ernstige overtredingen in het omgaan met dieren." Hij wil de Kamer voor het einde van dit jaar informeren over eventuele vervolgstappen van zijn kant.

Er wordt ondertussen al toezicht ingericht "op het vangen en laden" van konijnen, schrijft hij. Dat deel van het proces bleef tot nu toe vaak buiten beeld, omdat inspecties vooral gericht waren op de huisvesting van de vleeskonijnen.

In de Democratische Republiek Congo zijn inmiddels meer dan 3000 mensen overleden aan ebola. De gezondheidsautoriteiten in het Centraal-Afrikaanse land hebben dat bekendgemaakt.

Sinds de uitbraak van de ziekte, medio mei. raakten voor zover bekend 6186 mensen besmet. Bijna de helft van die mensen overleed er dus aan. Vooral jonge kinderen overlijden vaak aan ebola.

De huidige uitbraak is een van de dodelijkste ooit, en de dodelijkste in Congo: in 2018 vielen er in dat land pakweg 2280 doden voor het virus ingedamd werd, en tussen 2013 en 2016 vielen er ruim 11.000 doden in heel Afrika.

Geen vaccin of geneesmiddel

Ebola is een ziekte die vooral in Afrika voorkomt, en die wordt veroorzaakt door een virus. Dat wordt overgedragen via fysiek contact tussen mensen of via lichaamsvloeistoffen. Het veroorzaakt een zeer besmettelijke koorts, gepaard met diarree en bloedingen.

Een groot probleem is dat er voor de huidige variant van het virus, de Bundibugyo-variant, geen vaccin of geneesmiddel bestaat. De enige aanpak is dus om besmette mensen te isoleren en te hopen op herstel.

Er is wel een vaccin dat helpt tegen eerdere varianten van het virus, en in Congo worden daar klinische proeven mee gedaan. In totaal 70.000 doses zullen worden toegediend aan proefpersonen en medisch personeel. De eerste signalen zijn hoopgevend, zo meldt de gezondheidsdienst CDC van de Afrikaanse Unie.

Varianten

Ebola dook sinds 1976 al tientallen keer op in Afrika, en er waren al zeventien uitbraken in Congo. Het grote probleem is dat het virus soms jarenlang geen mensen treft, maar in die periode wel rondgaat onder dieren, en daar muteert tot een variant waartegen vaccins niet werken - zogeheten zoönosen.

De huidige variant werd in mei aangetroffen in de provincie Ituri, in het noordoosten van het land, en verspreidde zich daarna naar vijf andere provincies. In buurland Uganda raakten ook mensen besmet, maar die uitbraak lijkt inmiddels ingedamd. De bestrijding in Congo wordt bemoeilijkt door een zwak centraal gezag, achterdocht tegen hulpverleners en een voortwoekerende strijd tegen rebellenbewegingen.

De Duitse politie onderzoekt of er sprake was van een terroristisch motief bij de explosie en sabotage bij een hoogspanningsstation, gisterochtend in de oostelijke deelstaat Brandenburg. Wie de explosieven bij het station heeft achtergelaten en of er een organisatie achter de aanval zit, is niet bekend. Ook de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst is bij het onderzoek betrokken.

Deelstaatminister Redmann van Binnenlandse Zaken heeft opgeroepen tot betere bescherming van kritieke infrastructuur. "We beveiligen deze gebieden onvoldoende, omdat ze zijn aangelegd in een tijd waarin de dreigingssituatie anders was", zegt hij. "We moeten hier snel maatregelen nemen."

Volgens Redmann vormt het hoogspanningsstation een belangrijke verbinding in de energievoorziening van Noord- naar Zuid-Duitsland. Het doel van de aanval kan zijn geweest om de stroomvoorziening in Duitsland te destabiliseren en grootschalige stroomuitval te veroorzaken, zegt de minister.

'Buitenlandse mogendheden'

"Dit is de hybride dreiging die we momenteel ervaren. Daarom kunnen we ook niet uitsluiten dat buitenlandse mogendheden hierachter zitten", aldus Redmann.

Bij het hoogspanningsstation in Brandenburg werden meerdere zelfgemaakte explosieven gevonden. Volgens de politie was er minstens één ontploffing. De overige explosieven ontploften niet. De explosie veroorzaakte schade, maar hoe groot die schade is, is niet bekendgemaakt. De Duitse minister van Infrastructuur sprak van een "aanslag op kritieke infrastructuur".

Vanochtend werd bekend dat er gisteravond elders in Duitsland ook een incident was bij een hoogspanningsstation. Ook daar gaat de politie uit van opzet. Of er een verband is tussen de twee gebeurtenissen, is niet bekend. Redmann zei tegen de regionale omroep RBB dat men er, voor zover hij had gehoord, "van moet uitgaan dat er overeenkomsten zijn".

Het incident van gisteravond was bij een hoogspanningsstation in Bergheim, in de westelijke deelstaat Noordrijn-Westfalen. Meerdere stroomleidingen vielen uit na een kortsluiting. Aanvankelijk werd gedacht dat het om een technische storing ging, maar na onderzoek houdt de politie er nu rekening mee dat het station is gesaboteerd.

"We gaan niet uit van een technische storing, maar van een opzettelijke daad", zegt een politiewoordvoerder tegen de Duitse omroep WDR. De politie onderzoekt momenteel twee mogelijke oorzaken: een hybride aanval vanuit het buitenland of een achtergrond in de links-extremistische hoek.

Rusland

Gisteren werd bekend dat Duitsland Rusland verantwoordelijk houdt voor een droneaanval die begin vorige maand plaatsvond. Op het vliegveld van Leipzig werden toen explosieven gevonden bij een Oekraïens vrachtvliegtuig.

De afgelopen jaren hebben zich in Duitsland vaker stroomstoringen voorgedaan na brandstichting. Begin dit jaar zaten tienduizenden mensen in Berlijn dagenlang zonder stroom. De verantwoordelijkheid voor die aanval werd opgeëist door de extreemlinkse groepering Vulkangruppe. De afgelopen jaren heeft de groep meerdere keren op verschillende plekken de stroomvoorziening platgelegd.

Wie er precies achter de Vulkangruppe zit, is onbekend. De acties worden online anoniem in een verklaring opgeëist.

Er is contact geweest met een van de vermiste Nederlanders na de overstroming in Nepal. Dat heeft minister Berendsen van Buitenlandse Zaken gezegd in de Ierse stad Wicklow, voorafgaand aan overleg met EU-buitenlandministers.

Het gaat om een van de drie Nederlanders die vermist waren sinds de vloedgolf in Nepal en Tibet. De vrouw woont in Nepal en is in de hoofdstad Kathmandu, licht een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken toe.

Het ministerie heeft onlangs contact met haar gehad. "Dat is uiteraard goed nieuws, maar we zijn nog steeds bezorgd over het lot van twee andere Nederlanders. We staan hun naasten consulair bij en hopen dat er zo snel mogelijk duidelijkheid voor hen komt in deze zware en onzekere tijd", zegt de woordvoerder.

De twee andere Nederlanders zijn een 51-jarige vrouw uit Haarlem en een 29-jarige man uit Nijkerk. Ze namen deel aan een pelgrimstocht in het getroffen gebied.

Na Google gaat ook Apple de naam van Lake Ontario wijzigen naar Lake America in zijn uitingen, zoals Apple Maps. De Amerikaanse president Trump had de bedrijven bevolen dit te doen, onder meer vanwege de handelsoorlog die zijn regering voert met Canada.

Vorige week ondertekende Trump een decreet waardoor het meer in Amerikaanse overheidsdocumenten voortaan Lake America heet. Het meer ligt op de grens tussen de Verenigde Staten en Canada. De doorgevoerde naamswijziging van Apple is alleen te zien voor gebruikers in de VS. Canadezen en mensen in de rest van de wereld blijven gewoon Lake Ontario zien. Gebruikers van Google Maps buiten de VS zien ook de naam Lake Ontario staan. Daarachter staat tussen haakjes wel Lake America.

De naamswijziging komt op het moment dat de relatie tussen de VS en Canada flink bekoeld is. Na mislukte onderhandelingen kwam de VS onlangs met een importheffing van 50 procent op Canadese goederen ter waarde van ongeveer 20 miljard dollar. Canada reageerde met vergelijkbare heffingen op Amerikaanse producten.

Nieuwe spanningen

Ook de naamswijziging leidde tot nieuwe spanningen. Kort na het ondertekenen van het decreet onthulde de premier van de Canadese provincie Ontario, Doug Ford, afgelopen weekend een enorm bord. Daarop stond de tekst: "Lake Ontario. Now and Always" (Ontariomeer. Nu en altijd). Ook verklaarde hij dat Canada zijn soevereiniteit altijd zal beschermen en dat het land "nooit zal wijken voor een pestkop".

Trump reageerde daar weer op met een door AI gemaakte video waarin hij het bord met 'Lake Ontario' weghaalt en een nieuw bord met 'Lake America' op die plek zet.

Iets meer dan de helft van Lake Ontario ligt in Canada. De rest ligt in de Amerikaanse staat New York. De gouverneur van die staat zei eerder al de nieuwe naam niet over te nemen. Er is geen internationale organisatie die bepaalt welke naam een grensoverschrijdend meer officieel heeft.

Nieuwe peilingen slecht nieuws voor Trump

De nieuwe handelsoorlog en de daaropvolgende beslissing om de naam van Lake Ontario te veranderen, doen Trump geen goed in peilingen voor de tussentijdse verkiezingen van dit najaar.

63 procent van de Amerikanen is tegen het besluit van de president om het meer vanaf nu Lake America te noemen, blijkt een peiling van Reuters en Ipsos. Ook veel Republikeinse stemmers zijn tegen. Ook verzet zo'n 60 procent zich tegen de handelsoorlog met Canada.

Meer dan 230 voormalige bewindspersonen, ambassadeurs, diplomaten en ambtenaren roepen het kabinet op om meer maatregelen te nemen tegen Israël. In een brief vragen ze onder meer om een volledig wapenembargo en het opschorten van het handelsverdrag tussen de Europese Unie en Israël.

Volgens de ondertekenaars blijven de maatregelen die het kabinet tot nu toe heeft genomen, zoals het weren van producten uit illegale nederzettingen, ver achter bij wat nodig is gezien de situatie in Gaza en op de bezette Westelijke Jordaanoever.

De brief is onder meer ondertekend door de oud-politici Job Cohen, Jozias van Aartsen, Jan Pronk en Ahmed Aboutaleb. Voormalig diplomaat Angélique Eijpe is ook een van de ondertekenaars. Volgens haar is de brief nodig omdat het Nederlandse beleid nauwelijks is veranderd.

"Voor velen van ons is het onverteerbaar om nu wel bijna drie jaar aan te zien wat er in Gaza gebeurt, maar vooral ook hoe opeenvolgende Nederlandse regeringen zich daartoe verhouden en daarop reageren", zegt Eijpe tegen de NOS. "We hadden voorzichtig gehoopt dat het kabinet-Jetten een andere koers zou kiezen. We zien stappen die vooral symbolische impact hebben, maar die niet bijdragen aan een gedragsverandering."

Luxemburg

De ondertekenaars willen dat Nederland maatregelen neemt die daadwerkelijk effect hebben. "Maatregelen die in verhouding staan tot de ernst en de omvang van de schendingen waarvan sprake is", zegt Eijpe.

Behalve een wapenembargo wil de groep ook onderzoek naar mogelijke betrokkenheid bij internationale misdrijven van Nederlanders en Israëliërs die in Nederland verblijven en in het Israëlische leger hebben gediend.

Het kabinet zegt dat het maatregelen tegen Israël vooral in Europees verband wil nemen. Maar volgens Eijpe hoeft Nederland niet op de EU te wachten. Ze wijst op Luxemburg, dat onlangs besloot de goedkeuring voor de uitgifte van Israëlische staatsobligaties niet te verlengen. "Dat laat zien dat je ook geen geografische of geopolitieke reus hoeft te zijn om impact te hebben", zegt Eijpe. "Het staat of valt met de bereidheid om voor de internationale rechtsorde te gaan staan."

Steeds op de radar zetten

De brief is niet de eerste oproep van oud-politici en diplomaten aan het kabinet om het Israël-beleid aan te scherpen. Vorig jaar september riep een aantal van dezelfde ondertekenaars op tot een internationale interventie in Gaza. Daarvoor, in maart, was er een vergelijkbare oproep.

Ook in het buitenland worden vergelijkbare oproepen gedaan. Op 22 augustus verscheen een verklaring van bijna honderd voormalige ambassadeurs uit Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk in Le Monde. Daarin riepen ze hun regeringen op om gezamenlijk op te treden en, met vergelijkbare maatregelen, toe te zien op de naleving van het internationaal recht.

"Wij verwachten natuurlijk niet dat het 180 graden gaat draaien naar aanleiding van deze brief", zegt ondertekenaar Eijpe. "Maar de situatie is zodanig ernstig dat we het noodzakelijk achten om dat steeds weer op de radar te zetten."

Goedemorgen! In Den Haag gaan de coronaverhoren weer verder en de voetbalsters van PSV en Ajax doen een laatste gooi naar het hoofdtoernooi van de Champions League.

Eerst het weer: vandaag wisselen de zon en wolkenvelden elkaar af. Tijdens de ochtend maakt vooral het westen kans op een bui. In de middag ontstaan dieper landinwaarts juist enkele buien. Het wordt maximaal 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Minister Van Weel van Justitie zegt dat het geweld van gisteren in Overasselt iets is wat Nederland niet eerder in deze vorm heeft gezien. "Dat je hier hordes hebt van tientallen jongeren die gewapend door de straten van het dorp gaan, en ook meteen het vuur openen op de politie, dat is ongekend en nieuw", zei Van Weel vanuit Curaçao tegen de NOS.

Van Weel wilde niet ingaan op wie er mogelijk achter het geweld zit. Hij sprak wel van "een vermoedelijk criminele afrekening" en internationale bendes. "Het zijn drugskartels, maffia. Die opereren over onze grenzen heen."

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Op je 91e een tocht van 3500 kilometer lopen? De Amerikaan Dale Sanders deed het en werd daarmee de oudste wandelaar ter wereld die de Appalachian Trail uitliep. Hij begon rond deze tijd vorig jaar aan de bekende langeafstandswandelroute en kwam maandag aan.

Bekijk hier hoe lastig het parcours af en toe was voor Sanders:

Fijne dag!

De Hongkongse pro-democratie-activist Joshua Wong heeft voor de rechtbank bekend schuldig te zijn aan samenzwering met buitenlandse partijen. Het voormalige boegbeeld van de pro-democratiebeweging in de miljoenenstad blijft daardoor waarschijnlijk langer in de cel. Wong (29) zit nu al een gevangenisstraf uit voor een andere zaak.

Volgens de aanklagers heeft Wong in 2020 geprobeerd om buitenlandse landen en organisaties aan te zetten tot sancties en andere maatregelen tegen Hongkong en China. Dat geldt als een strafbaar feit onder de zeer omstreden nationale veiligheidswet die in datzelfde jaar onder zware druk vanuit Peking werd ingevoerd.

Mensenrechtenorganisaties spreken schande van het politiek gemotiveerde proces. Volgens hen staat dit proces symbool voor de complete uitholling van het Hongkongse rechtssysteem. Wong zou worden "geofferd" om een signaal af te geven aan de ooit zo strijdbare jeugd van Hongkong dat ze Peking niet tegen de haren in moeten strijken.

Jeugdactivist

Wong werd op jonge leeftijd een van de bekendste gezichten van de Hongkongse pro-democratiebeweging. Hij richtte als scholier de studentengroep Scholarism op. Die protesteerde tegen de invoering van een door Peking beïnvloed schoolcurriculum. In 2012 kreeg de beweging zo'n honderdduizend mensen op de been. Wong was toen pas 15.

Twee jaar later groeide hij uit tot een van de gezichten van de Parapluprotesten, waarbij in 2014 wekenlang delen van Hongkong werden bezet en betogers vrije en eerlijke verkiezingen eisten.

Later richtte Wong met andere activisten de pro-democratische politieke partij Demosistō op. Zijn bekendheid reikte uiteindelijk tot ver buiten Hongkong: in 2017 verscheen op Netflix de documentaire Joshua: Teenager vs. Superpower over zijn activisme en strijd tegen de alsmaar toenemende invloed van China. Juist die internationale bekendheid kan nu tegen hem werken.

Volgens Patrick Poon, mensenrechtenonderzoeker bij Human Rights Measurement Initiative, staat er maximaal tien jaar gevangenisstraf op de overtreding die Wong bekend heeft. In het gunstigste scenario krijgt Wong 6,5 jaar cel. In Hongkong krijgen verdachten doorgaans tot een derde strafvermindering als ze bekennen.

Toch vreest Poon dat Wong die vermindering niet gegund wordt. "Het feit dat hij jong is, lijkt bijna een misdaad te zijn", stelt Poon. "Hij was een jonge sleutelfiguur, die moedig genoeg was om zijn mening te uiten en tegen Peking in te gaan. Niet alleen lokaal, maar ook internationaal. Voor de jeugd van Hongkong is hij een boegbeeld van de vrijheid, precies wat Peking niet wil."

Daarom is het volgens Poon goed mogelijk dat de rechtbank Wong de zwaarst mogelijke straf oplegt. Dat moet de jeugd van Hongkong waarschuwen om zich niet tegen Peking of de regering van Hongkong te verzetten.

'Veroordelingspercentage 100 procent'

Megan Khoo van Hong Kong Watch wijst op de omstandigheden waarin Wong zijn schuld bekend. Volgens haar zegt zijn schuldbekentenis meer over het rechtssysteem dan over zijn eigen handelen. "In zaken van nationale veiligheid ligt het veroordelingspercentage vrijwel op 100 procent. Verdachten staan daardoor voor een moeilijke keuze: de aanklacht aanvechten met weinig uitzicht op succes, of schuld bekennen in ruil voor een mogelijke strafvermindering".

Dat Wong schuld bekent, zegt volgens Poon dan ook weinig over wat hij heeft gedaan en meer over de staat van de Hongkongse rechtstaat. "Wong voerde als belangenbehartiger van de Hongkongse democratiebeweging gesprekken met buitenlandse organisaties, journalisten en overheden." Vanuit mensenrechtenperspectief is het absoluut niet te rechtvaardigen dat Wongs activiteiten bestempeld worden als samenzwering, aldus Poon.

Democratie morsdood

De zaak-Wong staat niet op zichzelf. In de jaren sinds de invoering van de nationale veiligheidswet is de georganiseerde pro-democratische beweging in Hongkong vrijwel verdwenen uit het parlement. Vorig jaar maakte de grootste en oudste pro-democratische partij bekend zichzelf op te heffen. Andere partijen deden dat al eerder.

In het huidige parlement is geen georganiseerde pro-democratische oppositie meer. Het systeem is zo ingericht dat Peking-gezinde kandidaten een dominante positie hebben. "De pro-democratische beweging is verdwenen. Het is simpelweg niet meer mogelijk om je vrij uit te spreken zonder grote risico's te lopen", zegt Poon. Volgens hem begint Hongkong in dat opzicht steeds meer op het Chinese vasteland te lijken.

De verwachting is dat de rechtbank op zeer korte termijn met een veroordeling komt.