Aggregator

Nijmegen staat stil bij bombardement op centrum, morgen 80 jaar geleden

23 minutes 9 seconds ago

Nijmegen staat vanavond stil bij het bombardement van februari 1944, morgen precies tachtig jaar geleden. Het is het dodelijkste bombardement in de Nederlandse geschiedenis, zegt historicus Joost Rosendaal van de Nijmeegse Radboud Universiteit, al is dit bombardement bij veel Nederlanders minder bekend dan dat op Rotterdam.

Bij het bombardement op Nijmegen kwamen 773 mensen om het leven, bij het bombardement op Rotterdam vielen 711 slachtoffers. Nijmegen werd, in tegenstelling tot Rotterdam, gebombardeerd door geallieerde vliegtuigen. Het hart van de oude Nijmeegse binnenstad werd grotendeels weggevaagd.

Nog steeds kun je goed zien welk deel van het centrum werd geraakt en welk deel niet. Op de Grote Markt staat aan de ene kant het Waaggebouw uit de 17e eeuw, aan de andere kant huist de Hema in een grijs gebouw uit de jaren 50. De brandgrens van het bombardement is sinds 2017 gemarkeerd met honderden metalen plaatjes, met daarop de namen van de slachtoffers.

Langs die brandgrens vormen Nijmegenaren vanavond een menselijk lint met lichtjes. Aan de route staan zangers en zangeressen en er zijn oude foto's en lichtprojecties op gebouwen te zien. Morgen is de officiële herdenking van het bombardement, waar ook demissionair staatssecretaris Van Ooijen van Volksgezondheid bij is.

Op weg naar Duitsland

Op 22 februari 1944 lieten Amerikaanse vliegtuigen rond half twee 's middags bommen vallen op Nijmegen. Oorspronkelijk was deze stad niet het doelwit van de geallieerden, vertelt Rosendaal. Die ochtend waren bijna duizend Amerikaanse vliegtuigen opgestegen in Engeland, met Duitsland als bestemming.

"De geallieerden wilden de baas worden in de lucht", zegt Rosendaal. "Om dat voor elkaar te krijgen, wilden ze een week lang massale bombardementen uitvoeren op de vliegindustrie en vliegvelden in Duitsland." Op 22 februari waren de geallieerde vliegtuigen op weg naar de Duitse stad Gotha, waar in de Gothaer Waggonfabrik jachtvliegtuigen werden gebouwd.

Voor de Engelse kust woedde die dag een zware sneeuwstorm. "De vliegers raakten elkaar kwijt en een aanzienlijk deel besloot terug te keren naar Engeland." Een deel vloog wel door, maar met minder vliegtuigen was de kans veel kleiner dat de missie zou slagen. "Daarom besloot de Amerikaanse luchtleiding om de vliegtuigen terug te roepen."

Gelegenheidsdoelen

Maar toen die boodschap goed doorkwam, vlogen de Amerikanen al boven Duitsland. De commandant van de ongeveer honderd vliegtuigen besloot om te keren, maar op de terugweg wel zogenoemde 'gelegenheidsdoelen' te bombarderen, vertelt Rosendaal. "Dat waren doelen waardoor het Duitse leger in de problemen kon komen, zoals spoorwegemplacementen, energiecentrales en fabrieken."

De bommen vielen op Enschede, Arnhem en Deventer, maar Nijmegen kreeg de grootste klap. "Daar zagen ze vanuit de lucht een groot spoorwegemplacement, dat leek hen een heel geschikt doel", zegt Rosendaal. "Maar door inschattingsfouten vielen er slechts een paar bommen op het spoor; het merendeel kwam terecht op het stadscentrum."

Het bombardement op Nijmegen wordt nog wel eens een 'vergissing' genoemd; de Amerikaanse vliegers zouden hebben gedacht dat ze boven Goch of Kleef in Duitsland vlogen. Maar de term 'vergissing' bagatelliseert de gebeurtenis, stelt Rosendaal, die in opdracht van de Radboud Universiteit uitgebreid onderzoek deed naar het bombardement. Er is volgens hem bewust een gelegenheidsdoel gekozen: het spoorwegemplacement van Nijmegen.

Een luchtfoto van Nijmegen op de dag van het bombardement:

Op de grond waren tijdens het bombardement veel Nijmegenaren op de been. Een uur daarvoor, toen de Amerikaanse vliegtuigen overvlogen richting Duitsland, had het luchtalarm geklonken en waren veel mensen naar schuilkelders gegaan. Maar het sein veilig was alweer gegeven toen de vliegtuigen plots terugvlogen.

"Het nieuwe luchtalarm kwam te laat", zegt Rosendaal. Er brak een grote brand uit, die door gebrek aan waterdruk niet kon worden geblust.

Daardoor vielen er veel slachtoffers. "Op foto's zie je dat het stationsplein bezaaid was met lijken", zegt Rosendaal. "De bus was doorzeefd, net als de tram." In het centrum werd een kleuterschool vol geraakt. Tientallen kinderen kwamen hierbij om. Ook werden meerdere kerken getroffen, waaronder de grootste kerk van Nijmegen, de Stevenskerk.

Een poster met Duitse propaganda naar aanleiding van het bombardement:

De Nijmeegse binnenstad werd in de periode na het bombardement nog verder verwoest. In september 1944 werd de stad bevrijd. "Daarna was het een half jaar lang frontstad", zegt Rosendaal. In dat laatste halfjaar vielen volgens de historicus nog eens zo'n 1500 militaire en burgerslachtoffers door Duitse bommen en granaten.

Na de oorlog was het centrum van Nijmegen nog zo'n zeven jaar "een kale vlakte", zegt Rosendaal. "Pas vanaf begin jaren 50 begon de wederopbouw. En pas in 1956 was er weer een beetje een centrum."

Over het bombardement op Nijmegen maakten we in 2014 deze video:

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

EU akkoord met nieuwe sancties tegen Rusland, twee jaar na inval in Oekraïne

52 minutes 12 seconds ago

Ambassadeurs van de EU-landen hebben overeenstemming bereikt over een nieuw pakket aan sancties tegen Rusland. Bijna 200 personen en bedrijven die te linken zijn aan het Russische regime worden toegevoegd aan de sanctielijst. Het is het dertiende Europese maatregelenpakket tegen Rusland sinds 2022, het jaar waarin Rusland de oorlog in Oekraïne begon.

Het nieuwe maatregelenpakket, waar de EU al maanden aan werkte, kan dan zaterdag 24 februari ingaan. Dat is precies twee jaar na de Russische inval in Oekraïne. Ook de eerdere maatregelen worden met een half jaar verlengd.

De 200 nieuwe namen zijn nog niet bekend. Wel is al duidelijk dat er deze keer ook niet-Russische bedrijven tussen zitten. Volgens een EU-diplomaat gaat het om drie Chinese bedrijven en een bedrijf uit Turkije. Met de nieuwe toevoegingen wil de EU onder meer de Russische invoer van onderdelen voor drones aan banden leggen.

Op de sanctielijst staan al zo'n 2000 personen, bedrijven en andere groeperingen die te linken zijn aan het Russische regime. Voor hen betekent dit dat al hun bankrekeningen in Europa worden geblokkeerd. Personen op de lijst krijgen een reisverbod voor en binnen de EU.

Voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen zegt dat ze blij is met de Europese overeenstemming. "We moeten de oorlogsmachine van Poetin blijven terugdringen", stelt ze in een bericht op X.

Afgesproken aantal asielzoekers in Ter Apel lukt waarschijnlijk, maar 'opgave blijft'

3 hours ago

Het gaat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers hoogstwaarschijnlijk lukken om vanaf morgen niet meer dan 2000 mensen op te vangen in het aanmeldcentrum in Ter Apel. De gemeente Dronten neemt ongeveer 300 mensen over om Ter Apel te ontlasten. Dat heeft COA-voorzitter Milo Schoenmaker op een persconferentie in Biddinghuizen bekendgemaakt.

Met de deadline van vannacht in zicht lijkt het COA in het aanmeldcentrum in Ter Apel dus onder het toegestane maximum van 2000 asielzoekers te blijven. De rechter gaf de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, vorige maand in kort geding gelijk dat het COA zich moet houden aan de afspraak uit 2010 over een maximum van 2000 asielzoekers.

Het COA kreeg vier weken de tijd om hieraan te voldoen. Lukt dat niet, dan moet de opvangorganisatie een dwangsom van 15.000 euro betalen voor iedere dag dat het aantal asielzoekers boven de 2000 uitkomt. Al maanden wordt die bovengrens dagelijks met enkele honderden mensen overschreden.

"Hoogstwaarschijnlijk lukt het ons morgenochtend wel", zei Schoenmaker. Of het echt lukt, hangt af van het uiteindelijke aantal asielzoekers dat zich vandaag meldt. "Hoewel er goede hoop is voor morgen, wordt de opgave van het COA steeds ingewikkelder", zei Schoenmaker. Volgens de COA-voorzitter moet de situatie iedere dag opnieuw worden bekeken.

April dicht

De extra opvang in Biddinghuizen is tijdelijk. Maandag verbleven er 1040 personen in de tijdelijke opvanglocatie, meldt een woordvoerder. Gisteren zijn daar 120 asielzoekers bijgekomen, vandaag komen er 120 bij en de gemeente heeft van het COA gehoord dat er ook morgen 120 asielzoekers naar Biddinghuizen komen, al is dat aantal niet zeker.

De opvanglocatie in Flevoland blijft hoe dan ook onder het maximum van 1450 personen, zegt burgemeester Gebben van Dronten. "Deze afspraak is opgenomen in de bestuursovereenkomst tussen de gemeente Dronten en het COA. Daarnaast wordt het terrein op 7 april 2024 door het COA leeg opgeleverd, zo heeft het bestuur van het COA mij verzekerd", zegt Gebben.

Spreidingswet

Het COA noemt het onderbrengen van asielzoekers op andere locaties een oplossing om tijd te winnen. De organisatie zei dat het probleem daarmee niet is opgelost en dat eind maart een tekort van 5500 plekken ontstaat. Dat komt doordat de komende tijd een aantal noodopvanglocaties wordt gesloten, terwijl het aantal asielzoekers stijgt.

Vorige maand werd in de Eerste Kamer de spreidingswet aangenomen. Die is bedoeld om asielzoekers beter over Nederlandse gemeenten te verdelen, wat op den duur ook de situatie in Ter Apel zou kunnen verlichten.

Schoenmaker ging daar ook in de persbijeenkomst op in: "We hebben die 5500 plekken echt nodig. Mensen zullen misschien zeggen: 'Waarom lukt het nu opeens wel om onder het maximum te blijven?' Maar we hebben niet anders gehandeld dan anders. We blijven afhankelijk van de asielinstroom en het aantal plekken dat beschikbaar is."

Spaanse aanklagers: Catalaanse leider was voorman terroristische groepering

3 hours 11 minutes ago

De procureurs-generaal van het Spaanse hooggerechtshof vinden dat de voormalige Catalaanse regiopresident Carles Puigdemont leiding heeft gegeven aan wat ze beschouwen als een terroristische groepering, Tsunami Democràtic.

In oktober 2019 werden verschillende leiders van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging veroordeeld voor hun rol bij het omstreden referendum in Catalonië van 2017, waarbij de regio zich onafhankelijk verklaarde van Spanje.

Die veroordelingen leidden tot hevige onlusten, waarbij Puigdemont alle ruimte zou hebben gegeven aan Tsunami Democràtic, een van de actiegroepen die zich inzetten voor de onafhankelijkheid.

Destijds raakten bij dagenlange rellen bijna 200 mensen gewond, ruim tachtig mensen werden opgepakt. De aanklagers verwijten Puigdemont dat hij die acties actief heeft aangemoedigd.

Dat maakt hem zelfs de "absolute leider" van Tsunami Democràtic, stellen ze in een advies aan het hooggerechtshof. De rechters moeten uiteindelijk besluiten of Puigdemont en anderen hiervoor zullen worden vervolgd. Puigdemont verblijft al jaren in ballingschap in België en is inmiddels lid van het Europees Parlement.

Amnestiewet

De Spaanse regering en Puigdemonts partij Junts per Catalunya onderhandelen al langer intensief over amnestie voor de leiders van de Catalaanse afscheidingsbeweging. De bedoeling is dat die ook geldt voor terroristische misdrijven, maar er wordt wel een uitzondering gemaakt voor daden die tot doel hadden om "ernstige schendingen van de mensenrechten" uit te lokken.

Als de rechters concluderen dat dat bij Puigdemont het geval was, valt zijn zaak niet onder de amnestieregeling die nu in de maak is. Hij moet er dan nog altijd rekening mee houden dat hij wordt berecht als hij zou terugkeren in Spanje.

Deense 'artiest' verdiende tonnen met fraude via streamingdiensten

3 hours 12 minutes ago

In Denemarken wordt een man verdacht van oplichting via muziekstreamingdiensten als Spotify en Apple Music. De muziek van de man werd volgens justitie in Aarhus een ongewoon hoog aantal keren afgespeeld.

Volgens de Deense omroep DR wordt de man verdacht van datafraude en ook van het overtreden van de auteurswet. De 53-jarige man, wiens naam niet bekend is gemaakt, zou muziek van andere artiesten met kleine aanpassingen hebben veranderd en vervolgens onder zijn eigen naam hebben geregistreerd.

Hij verdiende daarmee ruim 4,3 miljoen Deense kronen, omgerekend ruim 550.000 euro. Om 1 miljoen Deense kronen te verdienen, moet een nummer van een artiest zo'n 20 miljoen keer worden beluisterd. Bovendien zouden voor die 1 miljoen Deense kronen ook nog eens alle rechten in handen van de artiest moeten zijn.

Dat soort cijfers zijn over het algemeen alleen weggelegd voor grote internationale sterren. Zelfs de succesvolste Deense artiesten zoals de band Lukas Graham, rapper Gilli en zangeres MØ, halen die aantallen streams niet.

Twintig gebruikers

De fraude zou tussen 2013 en 2019 hebben plaatsgevonden. Justitie stelt dat de nummers van de man op "ongeautoriseerde wijze" afgespeeld zijn. DR zegt dat uit een e-mail van Spotify bleek dat een nummer, dat 5,5 miljoen keer werd gestreamd, in 98 procent van de gevallen door dezelfde twintig gebruikers is afgespeeld.

Autor, de Deense vereniging voor componisten, songwriters, tekstschrijvers en producers, noemt de zaak "uniek in zijn soort". Hoe de man aan zoveel streams kwam, is volgens de voorzitter van Autor een raadsel, maar "dat zou door computerprogramma's gedaan kunnen zijn of zoveel apparaten instellen die herhaaldelijk dezelfde nummers hebben afgespeeld".

De rechtbank in Aarhus doet naar verwachting volgende week uitspraak in de zaak.

Brugdeel stort naar beneden: 'We stonden met ongeloof te kijken'

3 hours 17 minutes ago

Het had een feestelijk moment moeten zijn in Lochem, maar de bouw van een nieuwe kanaalbrug leidde vanmorgen tot een fataal ongeluk. Van grote hoogte stortte een brugdeel neer op een bouwsteiger. "Bij een hijskraan brak de boog af en die brugboog stortte naar beneden via een stellage waar mensen op stonden", beschrijft verslaggever Melanie Lokate van Omroep Gelderland.

Twee mensen kwamen om het leven. Twee anderen raakten gewond. Zij verkeren volgens de veiligheidsregio niet in levensgevaar.

Een groep mensen stond ernaar te kijken. Ooggetuigen vertellen dat het ongeluk diepe indruk heeft gemaakt. "Ik stond te shaken en iedereen met mij", zegt verslaggever Nieke Hoitink van dagblad de Stentor.

Bekijk hier beelden van vlak na het ongeluk:

Tegen radiozender 3FM zegt Hoitink dat toeschouwers niet konden bevatten wat er gebeurde. Aan het begin van de dag was de sfeer nog vrolijk en gezellig. "Ik had een man naast me staan die elke dag kwam kijken naar de werkzaamheden", zegt Hoitink.

De nieuwe brug wordt beschouwd als toekomstig icoon voor de stad. Vandaag zou de eerste brugboog worden geplaatst. Lokate: "Er waren veel mensen op pad die het wilden zien." Maar toen het brugdeel op het hoogste punt was gehesen, ging het volgens de verslaggevers fout.

"Het ging zo snel dat ik mijn camera nog niet eens in mijn hand had", zegt cameraman Arjan Gotink. Hij was samen met collega Hoitink op pad voor een reportage over de brugwerkzaamheden.

Burgemeester Van 't Erve van Lochem zegt zeer geschokt te zijn door het ongeluk. "We dachten dat er goede plannen lagen. Dat het zo mis zou gaan hebben we ons nooit kunnen voorstellen."

"Vandaag had een feestelijke stap voorwaarts moeten zijn in de realisatie. Maar na vijf jaar plannen valt alles in één dag in duigen, met verschrikkelijke afloop voor de slachtoffers", aldus de burgemeester.

Knappend geluid

Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd. De Arbeidsinspectie begint met het onderzoek zodra het tweede lichaam is geborgen. Burgemeester Van 't Erve benadrukt het belang daarvan. "We willen ieder feit achterhalen om zeker te weten dat wat hier gebeurd is nooit meer gaat gebeuren."

Ooggetuigen zeggen dat de kabel ging wiebelen en mogelijk zou zijn geknapt. Vervolgens "lazerde de boog met een donderend geweld naar beneden", zegt Hoitink. De bouwstellage werd geraakt door het vallende brugdeel.

Volgens Hoitink viel een aantal bouwvakkers naar beneden. Sommige mensen raakten bekneld. Hulpdiensten rukten massaal uit om de gewonden te helpen. Ook op de stellage bevonden zich een of meerdere gewonden.

'Maken we dit nu mee?'

"We stonden elkaar aan te kijken: maken we dit nu mee?", zegt Hoitink. Zij en andere omstanders vreesden dat het brugdeel hun kant zou opzwaaien. "Er waren veel mensen ter plaatse die het ongeval hebben zien gebeuren", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio.

"Ik maak me ernstig zorgen over de werklieden daar aan het werk waren", zegt projectleider Max Schurink tegen Omroep Gelderland. Hij noemt het een dramatisch ongeluk.

Toeschouwers van het fatale incident zijn opgevangen in de kantine van een bedrijf in de buurt. Er is een team van Slachtofferhulp Nederland aanwezig ter ondersteuning.

Demissionair premier Rutte noemt het een tragische situatie en wenst de nabestaanden en betrokkenen sterkte toe:

Vermoedelijk dode door botsing werkschip en boorplatform in Botlek

3 hours 22 minutes ago

In de Botlek in Rotterdam is mogelijk iemand om het leven gekomen nadat een schip tegen een stellage bij een boorplatform was gevaren. Bij een van de werkhavens in het Botlek-gebied kwam een persoon in het water terecht.

Het slachtoffer was aan het werk op een stellage bij een boorplatform in de Tweede Werkhaven. Een ander werkschip voer daartegenaan, zegt de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.

In eerste instantie zetten de hulpdiensten meerdere duikteams in om het slachtoffer te vinden. Er werd ook gebruik gemaakt van een onderwaterdrone waarmee "snel gezocht kan worden naar personen onder water, zodat een duiker er gericht naartoe kan gaan", meldt de veiligheidsregio. De persoon is nog niet gevonden.

"De hulpdiensten hebben helaas moeten besluiten dat er wordt overgegaan van redden naar bergen", zegt de veiligheidsregio.

Dit zijn de eerste beelden van de nasleep van het incident:

De duikteams van de brandweer zijn gestopt met zoeken en de politie gaat verder met de berging en het onderzoek naar hoe dit heeft kunnen gebeuren.

Kind van winkelier zegt vaker: zaak overnemen? Mij niet gezien

5 hours 9 minutes ago

Ruim 2000 winkeliers zijn vorig jaar gestopt met hun winkel. Zo'n 10 procent deed dat gedwongen na een faillissement, maar een flink aantal kleine winkeliers stopte omdat er geen opvolger was, blijkt uit een analyse van marktonderzoeker Locatus.

Dat komt voor een deel door de gemiddelde leeftijd van de eigenaren. Zo'n 60 procent van de ondernemers is 55-plus. "Veel winkeliers willen met pensioen maar hebben grote problemen met het vinden van een opvolger. Als die niet te vinden is, wordt de zaak gesloten. Daar zijn steeds meer voorbeelden van," zegt Gertjan Slob van Locatus.

Nederland telt meer dan 280.000 familiebedrijven. Dat zijn winkels, maar ook andere bedrijven. Veel van de ondernemers zijn inderdaad wat ouder, blijkt uit onderzoek van MCR Retailminds. De gemiddelde leeftijd van ondernemers, ook bij familiebedrijven, loopt jaar na jaar op. Dat komt volgens het adviesbureau door een gebrek aan aanwas 'van onderaf'.

Tot derde generatie

Van de 55-plussers heeft driekwart nog geen opvolging geregeld, maar overweegt wel te stoppen. Een kleiner deel van de winkeliers is wel met opvolgers bezig, bijvoorbeeld een kind dat mogelijk het bedrijf overneemt.

Volgens directeur Albert Jan Thomassen van de Vereniging Familiebedrijven Nederland overleeft maar 3 procent van de familiebedrijven tot na de 3e generatie. Dan gaat het bijvoorbeeld over een opa van de babyboomgeneratie die het bedrijf oprichtte, zijn kind(eren) als tweede generatie en de kleinkinderen die nu nog aan het roer staan.

De woonwinkel van de familie Prummel wordt niet overgenomen door de volgende generatie, na ruim 112 jaar:

Thomassen heeft wel een verklaring waarom jongere generaties een bedrijf niet willen overnemen: "Kinderen hebben nu een vrijere keuze. De vanzelfsprekendheid dat je je vader moet opvolgen, is verdwenen. Dan kiezen sommige kinderen voor een andere loopbaan."

Dat is maar één van de redenen. "Er wordt de laatste tien jaar ook veel kritischer gekeken naar de toekomst van een bedrijf: kunnen we zo blijven voortbestaan? Zeker in de retail, daar is bij veel winkels op de lange termijn misschien geen toekomst. Dan is het heel logisch dat een potentiële opvolger zegt, nee bedankt."

Thomassen hoort ook soms dat er vanuit ouders geen wens is om het bedrijf door te geven aan hun kinderen. "Soms zeggen ze: we willen het onze kinderen niet aandoen. Het is hard werken, ondernemerschap."

De brancheorganisatie geeft voorlichting aan leden en laat ze inzien dat de volgende generatie niet per se aan het roer hoeft te staan. "Bij middelgrote en grote familiebedrijven kan het ook zijn dat iemand wel aandeelhouder blijft, maar niet per se de directeur wordt. Je hoeft het niet én over te nemen én de dagelijkse leiding te nemen."

En soms stoppen pa en ma om de volgende generatie financieel te steunen. De kinderen zijn dan volgens Thomassen ook zelf ondernemer geworden, maar in een andere branche. Het oude bedrijf wordt dan verkocht om de kinderen te helpen.

Meer private investeerders

Het aantal bedrijfsopheffingen stijgt gestaag sinds midden 2021, blijkt uit cijfers van het CBS. Daar zitten eenmanszaken bij, maar ook ondernemingen en familiezaken met personeel. Toch hoeven we ons geen zorgen te maken, zegt Thomassen van FBNed, want het aantal familiebedrijven is al jaren stabiel. "Sterker nog, het aantal is iets gegroeid, omdat het aantal bedrijven is gegroeid. Er komen natuurlijk ook altijd nieuwe bedrijven bij."

Het verdwijnen van een familiebedrijf kan lokaal wel impact hebben. Soms zitten ze al tientallen jaren in een dorp en hebben ze een gevestigde naam, maar over het algemeen zal hun vertrek geen groot effect hebben op de economie.

Ook accountant en adviseur Joost Vat herkent de trend van stoppende familiebedrijven. "Er is een tendens dat veel zaken verkocht worden aan andere familiebedrijven of aan private investeerders. Die vinden familiebedrijven een interessante doelgroep. Tien jaar geleden was dat nog water en vuur, maar laatste jaren groeien ze steeds meer naar elkaar toe."

Bouwongeval bij nieuwe brug in Lochem eist twee levens

5 hours 11 minutes ago

Bij een ongeluk bij een brug in aanbouw over het Twentekanaal in Lochem zijn twee mensen om het leven gekomen. Twee anderen zijn gewond geraakt. Een van de grote brugbogen viel uit de takels van een kraan. De Arbeidsinspectie zegt dat de boog op zeker twee personen terecht is gekomen.

De lichamen van beide slachtoffers zijn geborgen. De twee gewonden verkeren niet in levensgevaar, meldt de veiligheidsregio.

De hulpdiensten krijgen ondersteuning van het zogenoemde team USAR (Urban Search and Rescue). Dit is een zelfstandig specialistisch reddingsteam dat ook wordt ingezet in de nasleep van bijvoorbeeld grote aardbevingen in het buitenland.

Oorzaak nog onbekend

Het is nog onduidelijk wat er precies is fout gegaan. Bij Lochem wordt op dit moment een rondweg aangelegd, waarvoor twee nieuwe bruggen over het kanaal komen. Bouwbedrijf BAM zou vanochtend de bogen van een van de nieuwe bruggen op hun plaats tillen.

Volgens een verslaggever van de regionale krant de Stentor ging het mis toen een van de bogen helemaal bovenin twee kranen was gehesen. Bouwvakkers stonden op een hoge steiger ernaast. "En toen knapte er iets", zegt Nieke Hoitink. "Er klonk een enorm kabaal. Die boog ging enorm heen en weer zwaaien, zo erg dat hij met donderend geweld naar beneden lazerde."

Dit zijn de eerste beelden van na het ongeluk:

De boog sloeg daarbij door de steiger heen. "Daar stonden bouwvakkers bovenop en een aantal van hen is naar beneden gevallen."

Volgens de veiligheidsregio zit een van de slachtoffers nog 'op hoogte'. Er is een speciaal team om dit slachtoffer naar beneden te brengen. Hoe het met de twee gewonden gaat, is nog onduidelijk. Er zijn twee traumahelikopters ter plaatse.

Het ongeval is volgens de veiligheidsregio door veel medewerkers gezien. Zij zijn opgevangen bij een naastgelegen bedrijf.

Veel publiek

Ook stonden op het moment van het ongeval veel toeschouwers bij de bouwplaats te kijken naar hoe de bouw van de brug vorderde. "De weg is inmiddels afgesloten, er kunnen geen mensen meer bijkomen", zegt verslaggever Melanie Lokate van Omroep Gelderland. "De politie heeft het overal afgezet. De mensen die hier staan, staan vol ongeloof te kijken wat hier is gebeurd."

Demissionair premier Rutte noemt het een tragische situatie en wenst de nabestaanden en betrokkenen sterkte toe:

De veiligheidsregio zegt dat er ook hulp komt voor de toeschouwers, als dat nodig is. "Er waren veel mensen ter plaatse, dus er zal ook gekeken moeten worden wat er nodig is voor de mensen die het hebben zien gebeuren", zegt een woordvoerder.

Gespecialiseerd team

Om te voorkomen dat er nog meer mensen gewond kunnen raken, is een gespecialiseerd team onderweg naar Lochem om de bouwplaats veilig te stellen. "Alles moet hier gezekerd worden", zegt Lokate van Omroep Gelderland.

Verder gaat de Arbeidsinspectie naar Lochem, om daar onderzoek te doen. De Onderzoeksraad voor Veiligheid komt ook naar de bouwplaats. Zij gaan kijken of er bij het ongeluk "lessen te trekken zijn voor de toekomst".

IJsmeester Piet Venema (91) van Elfstedentocht 1997 overleden

5 hours 37 minutes ago

In Makkum is ijsmeester Piet Venema overleden. Hij was 91. Venema was een verdienstelijk schaatser, maar werd wereldberoemd in Friesland en ver daarbuiten toen hij als ijsmeester eindverantwoordelijk werd voor de ijskwaliteit bij de laatste Elfstedentocht, in 1997.

"De hele periode was een geweldig hoogtepunt", blikte Venema later terug bij Omrop Fryslân. "Zo vaak kun je een Elfstedentocht niet organiseren. Dat kan gemiddeld een keer per vijftien jaar. Als het dan in jouw periode als ijsmeester voorkomt, is dat fantastisch."

Venema was opgegroeid met de Elfstedentocht. Zelf schaatste hij 'm vier keer, voor het eerst in 1956. "Toen mocht ik van m'n moeder meedoen", zei hij daarover. "Ik weet nog dat het bijzonder mooi ijs was. Er lag veel sneeuw, maar het ijs was ontzettend mooi."

In 1956 werd hij 45ste. In 'de hel van 1963' was Venema er ook bij als wedstrijdschaatser. Toen mocht het eigenlijk niet van z'n moeder, maar z'n vader had gezegd dat het wel kon. Venema kwam als negende over de finish. "Hij reed zelfs even voorop", zegt Bas Sleeuwenhoek, die Venema een paar jaar geleden sprak voor zijn boek IJsmeesters. "Hij was een heel goede schaatser."

Vroegtijdig afhaken

Bij sommige schaatsers vroren tenen af, anderen moesten vroegtijdig afhaken vanwege de harde oostenwind en de lage temperaturen, maar Venema vond de Elfstedentocht van 1963 niet zwaar. "Ik had er altijd voor getraind", zei hij. "Veel moeilijker was het toen ik later in het bestuur zat en in 1997 moest besluiten of de tocht kon doorgaan."

Want ook al was voorzitter Henk Kroes van het Elfstedenbestuur degene die de legendarische woorden It giet oan zou uitspreken, iedereen zat te wachten op het oordeel van de eindverantwoordelijke ijsmeester Venema.

De druk was enorm, die dagen. Ook al omdat tijdens een vorstperiode in 1996 een Elfstedentocht net niet was doorgegaan. "Dat is het lastige aan het ambacht ijsmeester: als het hard vriest, denkt iedereen dat er een Elfstedentocht aankomt", aldus Venema. "En jij moet dan uitleggen waarom het bijvoorbeeld niet kan."

Venema leek het hoofd koel te houden, maar het was een pittige periode, zegt Sleeuwenhoek. "Hij was nuchter, maar het kan best lastig zijn als je volop in de belangstelling staat. De pers belegerde zelfs zijn huis."

Extra kluunplek

Maar het ging door, op 4 januari1997, al had Venema tot op het laatste moment zijn bedenkingen over de situatie bij Sneek. "Dat was het enige knelpunt, daar maakte ik me zorgen over", zei hij. Uiteindelijk werd een extra kluunplek aangelegd om een stukje slecht ijs te omzeilen.

"Toen om 12.00 uur iedereen door Sneek was, was de dag voor mij al geslaagd", zei hij achteraf. "Een ijsmeester moet weten hoe hij met het ijs om moet gaan, hij moet kunnen schaatsen, maar hij moet ook stressbestendig zijn, dat weet ik nu wel", zei hij later. "Het was een aparte tijd."

Venema had natuurlijk niet kunnen voorspellen dat de tocht van 1997 de laatste zou zijn en dat er zo ontzettend vaak op zou worden teruggeblikt. Hij deed dat graag, ook al was hij in 2002 gestopt als ijsmeester. In 2018 vertelde hij het hele verhaal nog een keer, toen bij het Schaatsmuseum in Hindeloopen. Tot verbazing van veel andere oudgedienden kwam hij de bijna 20 kilometer van Makkum naar Hindeloopen toen op de fiets. De harde oostenwind hield hem niet tegen.

Vrouw vast in Rusland omdat ze 46 euro gaf aan Oekraïense stichting

6 hours ago

In Rusland is een Russisch-Amerikaanse vrouw opgepakt omdat ze geld zou hebben ingezameld voor het Oekraïense leger. De Russische inlichtingendienst FSB beschuldigt haar van verraad.

De FSB zegt dat het gaat om de 33-jarige Ksenia Khavana uit Los Angeles, die zowel de Russische als de Amerikaanse nationaliteit heeft. De onafhankelijke nieuwssite Mediazona schrijft dat ze de Amerikaanse nationaliteit had gekregen nadat ze met een Amerikaan was getrouwd.

Volgens een Russische mensenrechtenorganisatie had de vrouw zo'n 50 dollar, omgerekend 46 euro, overgemaakt naar een stichting die Oekraïne ondersteunt. Dat gebeurde in februari 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel. Ze kan daar nu tot 20 jaar celstraf voor krijgen. De aanhouding was in januari, maar is gisteren pas bekendgemaakt.

Het Witte Huis zegt te weten van de arrestatie en dat er wordt geprobeerd om contact met de vrouw te krijgen. Woordvoerder John Kirby van de Nationale Veiligheidsraad wees op het gevaar dat alle Amerikaanse burgers in Rusland lopen. "Als je als Amerikaan in Rusland bent, moet je nu vertrekken."

De vrouw werd opgepakt in Jekaterinenburg. Daar werd eind maart vorig jaar ook de Amerikaanse journalist Evan Gershkovisch opgepakt op verdenking van spionage. Hij zit nog altijd vast.

Rechter gelast nieuw onderzoek naar dood Chileense dichter Neruda

6 hours 1 minute ago

De dood van de Chileense dichter en Nobelprijswinnaar Pablo Neruda in 1973 moet opnieuw worden onderzocht. Dat heeft een hof van beroep in Chili bepaald in een zaak die was aangespannen door een nabestaande van Neruda.

In december had een rechter het verzoek om het onderzoek naar de dood van de dichter te heropenen nog verworpen. Neruda overleed kort na de militaire staatsgreep in Chili in september 1973 onder verdachte omstandigheden.

Officieel was de doodsoorzaak prostaatkanker, maar zijn familie vermoedt dat Neruda is vergiftigd. Forensische tests in laboratoria in Denemarken en Canada zouden hebben uitgewezen dat dat is gebeurd met het uiterst giftige botuline, een stof waarvan een minimale hoeveelheid al dodelijk is voor mensen.

Pablo Neruda geldt als een van de grootste schrijvers van de twintigste eeuw. Hij kreeg in 1971 de Nobelprijs voor literatuur, was communist en goed bevriend met de marxistische president Allende in Chili.

Die werd op 11 september 1973 afgezet door militairen onder leiding van generaal Pinochet, de man die het land jarenlang als hoofd van een junta zou leiden. Allende pleegde na de staatsgreep zelfmoord, vlak voor de inname van het presidentieel paleis in Santiago.

Ballingschap verhinderd

Neruda voorzag na de coup dat het regime het ook op hem voorzien zou hebben en wilde in ballingschap gaan in Mexico, maar de dag voordat hij zou vertrekken werd hij in een ziekenhuis opgenomen, waar hij al snel overleed, 17 dagen nadat Pinochet aan de macht was gekomen.

Tot op de dag van vandaag bestaat de verdenking dat de junta Neruda heeft laten ombrengen. In 2013 is zijn lichaam opgegraven om te worden onderzocht, maar dat leverde geen aanwijzingen op dat hij daadwerkelijk is vergiftigd.

In 2015 erkende de regering dat Neruda "zeer waarschijnlijk" op een niet-natuurlijke manier is overleden. En in 2017 meldde een internationaal team van forensisch experts na nieuw onderzoek al dat er toch sporen van botuline in zijn beenderen en tanden waren gevonden.

Overlijdensakte onderzocht

De rechter die eind vorig jaar uitspraak deed, betoogde dat de uitkomsten van de forensische onderzoeken die tot dan toe waren gedaan tot niets hadden geleid, omdat het overlijden van de dichter te lang geleden zou zijn geweest.

Het hof van beroep heeft nu bepaald dat de eisen van de nabestaanden moeten worden ingewilligd. Dat betekent dat de overlijdensakte opnieuw wordt onderzocht, dat er een meta-analyse komt van de tests die al zijn uitgevoerd en dat experts nieuwe verklaringen zullen afleggen over het mogelijk gebruik van botuline.