Aggregator

"Ik krijg er pijn van in mijn buik", zegt Erik Gerritse over het CPB-bericht vanochtend dat 12.000 huurders van corporatiewoningen daarnaast een of meerdere koopwoningen bezitten en vaak weer verhuren. Gerritse is directeur van de grote Amsterdamse wooncorporatie Ymere en kent de gevolgen maar al te goed.

Hoewel het gaat om nog niet 1 procent van het totaal aantal huurders in de corporatiesector, zijn het wel 14.374 woningen. En elk huis telt, zegt Gerritse. "Elke dag hoor ik over mensen in een schrijnende situatie of van wie het leven op pauze staat. Die mensen gun ik die woning meer dan iemand die er drie koophuizen op nahoudt."

De CPB-cijfers zijn nieuw, maar de maatschappelijke verbolgenheid groeit al een paar jaar. Vijf jaar geleden analyseerde het Kadaster cijfers in opdracht van NRC waaruit een vergelijkbaar beeld naar voren kwam, wat leidde tot Kamervragen. Corporaties laten intussen in toenemende mate nieuwe huurcontracten opstellen. En vorig jaar was er de gewonnen rechtszaak van Ymere tegen een huurder.

Wat doen deze huurders met hun koopwoning?

Een groot deel van de scheefwoners met een koophuis verhuurt dat huis, zegt het CPB. Soms aan een eigen kind, soms aan een ouder, maar veel vaker nog aan iemand die verder van hen af staat. Dat is het geval bij zo'n 4000 woningen.

Bij een paar duizend andere huizen woont een ex-partner nog in de woning. Daarnaast staan er ook nog zo'n 2000 huizen leeg, in ieder geval op papier. Het kan wel dat die huizen als tweede huis worden gebruikt of zonder registratie ook verhuurd worden. Of dat zo'n huis wordt verbouwd.

Ymere zette juridische stappen nadat aan het licht was gekomen dat een huurder in een sociale huurwoning woonde, maar ondertussen twee koopwoningen verhuurde voor duizenden euro's. De man vond dat hij niets verkeerd deed en weigerde de woning terug te geven. Daarop spande Ymere een zaak aan.

De corporatie wilde de woning terug vanwege 'dringend eigen gebruik'. Dat argument wordt normaal gesproken ingezet als een huiseigenaar er zelf in wil wonen, nu zodat er iemand kon wonen die de sociale huurwoning echt nodig heeft. De rechtbank gaf de woningcorporatie gelijk.

Aangepast contract

De zaak heeft veel teweeggebracht, zegt advocaat Koert Gobbens van het Rotterdamse Yur Advocaten. Hij helpt corporaties bij het wijzigen van huurcontracten om dit soort vormen van scheefhuur tegen te gaan, iets dat steeds meer urgentie krijgt.

"Nu is het enige dat vaak benoemd wordt, dat de woning iemands hoofdverblijf moet zijn. En zelfs dát staat nog niet altijd in bestaande contracten. De wet zegt verder vooral dat je een goede huurder moet zijn. Maar ook als een huurder meerdere koopwoningen bezit, kan diegene in theorie nog zeggen: ik zorg prima voor deze huurwoning, dus geen reden tot ontruiming."

Hoewel corporaties zich door de uitspraak van Ymere gesterkt voelen, waarschuwt Gobbens dat dit gaat om een specifieke situatie. "Elke situatie staat op zich, en het is ook altijd de vraag wat er in het contract staat. Het wijzigen van een lopend contract is lastig, een huurder zal daarmee niet snel vrijwillig akkoord gaan."

Speurwerk

Grote vraag in deze discussie: hoe kom je er als verhuurder achter dat een huurder scheefwoont en wat doe je vervolgens?

Leendert Yntema speurt beroepsmatig naar fraude. Hij werkt voor verschillende woningcorporaties en komt wekelijks gevallen tegen van huurders die ook koophuizen bezitten. Onderdeel van de onderzoeken is langsgaan bij het huurhuis.

"Als diegene keurig in de sociale huurwoning woont, kun je niet veel doen", zegt Yntema. "Maar het komt ook voor dat huurders eigenlijk in het koophuis wonen en andere mensen in de huurwoning laten wonen. Als vriendendienst, of als illegale onderhuur." In zulke gevallen kan sprake zijn van woonfraude en kan de corporatie stappen ondernemen.

Ymere vraagt inmiddels aan aspirant-huurders of ze vastgoed hebben. "Hebben ze dat, dan gaan we geen huurcontract met ze aan", zegt Gerritse. Aan de voorkant is het nu geregeld, zegt hij. Maar wil je handhaven bij bestaande huurders, dan is dat verschrikkelijk lastig. "En dat is per toeval: op basis van controles, tips van buren. Het liefst zouden we eens per jaar de gegevens naast elkaar leggen en in gesprek gaan met de mensen die dus blijkbaar genoeg woningen hebben om er zelf in te wonen."

Voorlopig komt er toch geen extra Nederlandse toeslag op pakketjes en bestellingen van buiten de Europese Unie, zoals uit China. Het demissionaire kabinet ziet ervan af omdat België en Frankrijk het ook niet doen.

Nederland wilde de extra heffing invoeren om de extra kosten van de douane te dekken, die steeds meer moet controleren.

Door de toeslag zou een pakketje met één product rond deze tijd zo'n zes euro duurder worden. Nu is dat minstens drie euro, omdat de EU-landen gezamenlijk wel een pakkettoeslag invoeren. Daar werden zij het begin vorig jaar over eens.

Minder aantrekkelijk maken

EU-landen doen dit om bestellingen bij webshops in vooral China minder aantrekkelijk te maken. Er komt een heffing van drie euro per product of productgroep. Voor een pakket met drie T-shirts en één koptelefoon wordt bijvoorbeeld een heffing van zes euro gerekend.

De heffing gaat gelden voor pakketjes ter waarde van maximaal 150 euro. Voor duurdere pakketten gelden al heffingen.

Een 40-jarige man uit het Limburgse Herten wordt ervan verdacht lange tijd meisjes seksueel te hebben misbruikt via een mede door hem ontwikkeld spel. De politie heeft beelden van zeker 150 meisjes op zijn computer gevonden.

Terwijl ze voor een webcam zaten, moesten de meisjes opdrachten uitvoeren in een zogenaamde "highscoregame", om punten te verdienen. Die opdrachten gingen steeds verder. De meisjes wisten niet dat de man live meekeek
en opnames maakte.

De verdachte kwam deze zomer in beeld na een tip uit de Verenigde Staten. Hij was naar voren gekomen in een onderzoek naar een forum op het darkweb waar seksuele beelden van minderjarige meisjes werden uitgewisseld. De man werd uiteindelijk op 1 oktober aangehouden en zit sindsdien in voorarrest.

Slachtoffers van 9 tot 17 jaar

De man blijkt al sinds 2017 jonge slachtoffers online te hebben misbruikt. Naarmate ze verder kwamen in zijn 'spel', zette de verdachte de meisjes ook meer onder druk. Als ze niet zouden doen wat hij vroeg, zou hij video's op internet zetten of naar hun ouders sturen, dreigde hij. De politie vond beelden op zijn computer van huilende slachtoffers.

Het jongste slachtoffer is 9, het oudste meisje dat in beeld is bij de politie is 17. In totaal bleek uit het onderzoek dat de man duizenden kinderpornografische afbeeldingen in bezit had en ruim 300 seksuele video's van minderjarige meisjes.

De politie is nog volop bezig met het identificeren van de slachtoffers. Als de meisjes en hun ouders dat willen staat ook Slachtofferhulp klaar, laat de politie weten.

Een 62-jarige man uit Veghel is veroordeeld tot 20 jaar cel voor het doodsteken van zijn 84-jarige moeder. Volgens de rechtbank heeft de verdachte het slachtoffer "op koelbloedige wijze" vermoord.

De vrouw werd in augustus 2024 in haar woning in Oss met meerdere messteken om het leven gebracht. Uit onderzoek is gebleken dat haar zoon vervolgens heeft geprobeerd de inhoud van haar kluis te stelen. Kort voor de steekpartij had hij al zonder toestemming 80.000 euro van de rekening van zijn moeder gehaald.

Een dag later werd de man aangehouden. Hij heeft bekend dat hij zijn moeder om het leven gebracht. Volgens de verdediging was hij dat niet van plan en was er dus sprake van - het juridisch minder zware - doodslag en niet van moord.

Vooropgezet plan

De rechtbank denkt hier heel anders over en oordeelt dat de verdachte de vrouw wel degelijk met een vooropgezet plan om het leven heeft gebracht. Zo stond hij vlak voor de moord rond middernacht op, pakte een pet, handschoenen en een groot mes uit zijn woning en reed naar zijn moeder.

Vlak voordat hij bij de woning van zijn moeder was, deed hij zijn "vermomming" aan. Vervolgens heeft hij met de huissleutel van zijn moeder de deur opengemaakt en haar in de slaapkamer doodgestoken.

Volgens de rechtbank had de man op meerdere momenten de mogelijkheid om af te zien van zijn plan, maar deed hij dat niet. "De verdachte koos er willens en wetens voor om zijn moeder om het leven te brengen", stelt de rechtbank.

Wisselende verklaringen

Tijdens de behandeling van zijn strafzaak had de man verklaard dat hij de kluis van zijn moeder wilde stelen en dat hij het mes had meegenomen om haar zo nodig te bedreigen. Pas in de woning zou hij het besluit hebben genomen om zijn moeder te doden, toen zij wakker bleek te zijn, meldt Omroep Brabant.

De rechtbank kan dit scenario niet rijmen met de eigen verklaring van de verdachte dat hij direct, zonder dat er een woord is gewisseld, op zijn moeder begon in te steken toen hij haar in de slaapkamer zag.

Daarnaast staat het scenario dat de verdachte had geschetst volgens de rechtbank ook haaks op zijn andere verklaring, over dat de verdachte "in een waas" zou hebben gehandeld. Die toestand was naar eigen zeggen een gevolg van het afbouwen van medicatie.

'Uit op het geld'

De rechtbank spreekt van een koelbloedige actie en dat het uit alles blijkt dat de verdachte uit was op het geld van zijn moeder. Volgens de rechtbank was de man naast zijn moeder de enige die toegang had tot haar bankrekening en hij was ook de enige aan wie zijn moeder haar huissleutel toevertrouwde. "De verdachte maakte misbruik van dit vertrouwen", oordeelt de rechtbank.

Al met al vindt de rechtbank een celstraf van 20 jaar op zijn plaats. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie, dat ook uitging van moord. Naast de celstraf moet de man ook een schadevergoeding van ruim 100.000 euro aan zijn zus betalen.

Nu de demonstraties in Iran langer en langer aanhouden, wordt de omvang van de bloedige protesten steeds duidelijker. Alhoewel er nog steeds maar mondjesmaat beeld naar buiten komt en bellen nauwelijks mogelijk is, geeft de schaarse informatie iets meer zicht op de gruwelijkheden.

Op geverifieerde beelden zijn honderden demonstranten te zien op de straten in verschillende steden van Iran. Gebouwen staan in brand en op straat liggen lijkzakken.

VN-commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk spreekt van honderden doden. Persbureau Reuters schrijft op basis van een Iraanse functionaris dat het aantal doden hoger ligt, rond de 2000. Volgens de functionaris zouden onder die doden zowel Iraanse ambtenaren als burgers zijn.

Ook een BBC-correspondent zegt dat hij "met zekerheid kan zeggen dat het aantal doden in de duizenden moet lopen". En ook HRANA, een mensenrechtenorganisatie gevestigd in de VS, meldt ruim 2000 geverifieerde doden.

Grote internetblokkade

Het exacte dodental is niet onafhankelijk te verifiëren. In Iran is geen sprake van vrije pers en ook buitenlandse journalisten kunnen het land niet in. Er is nog altijd een grote telecom- en internetblokkade. Het is bijna onmogelijk om een betrouwbaar beeld te schetsen van de situatie in het land.

Vanwege de internetblokkade is het voor media lastig te verifiëren wanneer foto's en video's zijn gemaakt. Beelden verschijnen vaak pas veel later online.

VN-commissaris Türk zegt geschokt te zijn door het toenemende geweld van de Iraanse veiligheidsdiensten tegen de demonstranten. "Deze cyclus van afschuwelijk geweld kan niet langer doorgaan", zei een woordvoerder namens Türk.

Trump: blijf demonstreren

De Amerikaanse president Trump blijft zich, net als vele andere functionarissen, uitspreken over de situatie in Iran. Trump zei in een post op zijn eigen platform Truth Social dat "patriotten moeten blijven demonstreren" en dat "de moordenaars een grote prijs zullen betalen".

Ook schrijft Trump dat hij al zijn vergaderingen met een Iraanse diplomate heeft geschrapt, "tot het moorden stopt". De president schrijft verder dat hulp onderweg is.

De Amerikaanse ambassade in Iran riep een paar uur geleden Amerikaanse burgers op om Iran "nu" te verlaten, over land naar bijvoorbeeld Armenië of Turkije. Anders is het advies aan Amerikanen in Iran om een veilige plek te zoeken met een voorraad aan medicijnen, water en voedsel, en de betogingen te mijden.

Gisteren zei Trump heffingen van 25 procent op te gaan leggen aan landen die nog zaken doen met Iran.

Ziekenhuizen overspoeld

Een Iraanse arts, werkzaam in Londen, probeert contact te onderhouden met zijn netwerk van artsen in Iran. De BBC schrijft dat dat normaal gesproken prima ging, maar dat contact krijgen nu niet lukt. Een laatste bericht dat de arts kreeg luidde: "In de meeste ziekenhuizen is het net een oorlogsgebied. We hebben een tekort aan voorraden, een tekort aan bloed."

Een aantal dagen geleden werd duidelijk dat ziekenhuizen worden overspoeld met dode en gewonde patiënten. De Iraanse arts Kayvan Mirhadi in de VS zei beelden te hebben gezien van zeer gerichte sluipschutterschoten. "Ze schieten mensen direct in hun hoofd, hart en ogen, vaak jonge mensen."

"Sinds dit weekend zou het er heftiger aan toe gaan. "Ik denk dat ze dit weekend groen licht hebben gegeven om mensen gewoon neer te schieten. Ik hoor van verschillende bronnen dat er met AK-47's en pistolen op demonstranten is geschoten."

Onderstaande beelden zijn ergens tussen 9 en 11 januari gemaakt. Op straat zijn lijkzakken te zien.

De Verenigde Staten hebben bij de aanval op een vermeende drugsboot bij Venezuela begin september gebruikgemaakt van een vliegtuig dat was gecamoufleerd als burgervliegtuig. Daarmee heeft het land volgens The New York Times Amerikaanse en internationale wetten overtreden.

Het vliegtuig was volgens de krant overgeschilderd om eruit te zien als een normaal burgertoestel. Aan de buitenkant waren ook geen wapens te zien. De opvarenden van de boot wisten zo niet dat ze door een militair toestel werden benaderd.

Volgens deskundigen die The New York Times sprak, heeft het Amerikaanse leger zich schuldig gemaakt aan een oorlogsmisdrijf.

Bij de aanval kwamen elf opvarenden om het leven. Twee van hen klampten zich vast aan het wrak; bij een tweede beschieting werden ook zij om het leven gebracht.

De beelden van de aanval werden door president Trump gedeeld op Truth Social:

De Amerikaanse actie riep meteen een golf van verontwaardiging op. Er waren veel vragen over de juridische basis voor het Amerikaanse optreden. Later werd ook bericht dat het bootje niet onderweg was naar de VS, maar vermoedelijk naar Suriname.

The New York Times heeft vragen over het gebruik van het vermomde vliegtuig voorgelegd aan de betrokken instanties in Amerika, maar bevestiging van de bevindingen van de krant blijft uit. De reden is onder meer dat het toestel een geheime status heeft, waardoor er geen informatie mag worden gedeeld. Een woordvoerder van het Witte Huis zegt in het artikel dat de aanval op de boot voldoet aan de eisen van het internationaal oorlogsrecht.

Na de aanval begin september volgden er meer. De Amerikanen doodden honderden opvarenden van vermeende drugsboten zonder vorm van berechting.

De Amerikanen hadden voorheen als beleid dat boten die werden verdacht van drugssmokkel werden gestopt. Als er bij een doorzoeking drugs werden gevonden, werden de verdachten voor een rechter gebracht.

Nederlandse marine

Ook ons land was nauw betrokken bij die aanpak vanwege de strategische ligging van de eilanden Bonaire, Curaçao en Aruba, die bij het Koninkrijk der Nederlanden horen. Ze liggen voor de kust van Venezuela in een gebied waar veel drugs worden gesmokkeld.

De Nederlandse marine werkte daarom vaak samen met de Amerikanen, maar die samenwerking is vanwege de aanvallen abrupt gestopt. Minister Brekelmans zei in een toelichting dat de Amerikanen een andere "route" hebben ingezet door verdachten niet aan te houden maar te beschieten. "Dat is echt aan hen om dat te doen, daar maken wij geen deel van uit."

Het blijft onduidelijk waarom de Verenigde Staten gebruik zouden hebben gemaakt van het vermomde vliegtuig. Bij andere aanvallen op vermeende drugsboten maakte de VS gebruik van militaire drones.

Eén van de grootste literaire festivals in Australië is afgelast vanwege ophef over een Palestijns-Australische schrijfster die als spreker op de gastenlijst stond.

Schrijfster Randa Abdel-Fattah was uitgenodigd om haar nieuwe roman op het festival te bespreken. Dat leidde binnen de Joodse gemeenschap tot controverse, omdat ze zich in de afgelopen jaren kritisch zou hebben uitgelaten over Israël en over de oorlog in Gaza.

Ook de premier van de deelstaat Zuid-Australië sprak zich uit tegen haar deelname, waarna het bestuur van het festival haar uitnodiging besloot in te trekken, "uit respect voor een gemeenschap die lijdt onder de gevolgen van een verwoestende gebeurtenis."

Kort na Bondi

In de verklaring, die inmiddels offline is gehaald, schreef het festivalbestuur dat het "niet cultureel verantwoord zijn om Abdel-Fattah te blijven uitnodigen in deze ongekende tijd, zo kort na Bondi". Het bestuur verwijst daarmee naar de aanslag op een Joods festival in Sydney, waarbij eind vorige maand 15 mensen werden gedood.

De kritiek kwam onder meer voor uit het feit dat Abdel-Fattah, na de aanslagen van 7 oktober 2023 in Israël door Hamas haar profielfoto op sociale media wijzigde in een afbeelding van een persoon met een Palestijnse vlag.

In een interview met de Australische publieke omroep ABC, zei de schrijfster later dat ze "op dat moment nog geen idee had wat er aan de hand was." "Natuurlijk keur ik het doden van burgers niet goed", zei ze.

Massale boycot

Het besluit om haar terug te trekken van het festival leidde tot grote verontwaardiging bij 180 andere uitgenodigde schrijvers. Zij trokken zich vervolgens terug van het evenement, onder andere de Britse schrijfster Zadie Smith en de oud-premier van Nieuw-Zeeland, Jacinda Ardern.

Ook directeur Louise Adler van het festival diende haar ontslag in. In een open brief aan de Britse krant The Guardian, schrijft ze: "Ik kan niet meewerken aan het monddood maken van schrijvers."

Adler, die zelf Joods is en lid van de Joodse belangenorganisatie JCA, schreef dat het besluit over Abdel-Fattah het resultaat was van "druk van pro-Israëlische lobbyisten, bureaucraten en opportunistische politici".

'Censuur'

De schrijfster zelf reageert furieus. "Dit is een schaamteloze daad van anti-Palestijns racisme en censuur", schrijft Abdel-Fattah op sociale media. "Ik heb niets te maken met het bloedbad in Bondi."

Het festivalbestuur heeft zijn excuses aangeboden voor hoe het besluit werd gebracht, omdat het "juist meer verdeeldheid heeft gezaaid". Het laat weten dat het festival niet meer kan doorgaan zoals gepland en dat het overgebleven bestuur ook opstapt.

Abdel-Fattah accepteert de verklaring niet: "Het is duidelijk dat het hen gaat om hoe de beslissing werd gecommuniceerd en niet om de beslissing zelf."

Correspondent Meike Wijers

Alles wat mogelijk iets te maken heeft met het Israëlisch-Palestijnse conflict of de oorlog in Gaza ligt op dit moment ontzettend gevoelig in Australië. Abdel-Fattah is geen activist, maar een schrijver die onder meer schrijft over het conflict.

Mede door de aanslag in Sydney komt er een aantal heel grote veranderingen aan in Australië. Volgende week komt het parlement terug van reces om een aantal vergaande wetten te bespreken. Het lijkt er nu op dat die ook zullen worden aangenomen.

Als deel van die nieuwe wetten worden demonstraties bijna allemaal verboden. Ook komen er heel strenge wetten op haatzaaien. Dat heeft nu al effect, want vandaag kondigde een neonazistische organisatie aan dat die zichzelf gaat opheffen, omdat de leden bang zijn dat ze celstraf krijgen.

De provincie Drenthe heeft extra toezichthouders ingezet in de omgeving van de basisschool in Ruinen waar gisteren een wolf is gezien. Dat zegt gedeputeerde Gert-Jan Schuinder (BBB) tegen RTV Drenthe.

De provincie heeft inmiddels bevestigd dat het om een wolf gaat die op een aangrenzend sportveld bij basisschool 't Oelebröd is gezien. "Op basis van de beelden was goed te analyseren dat het qua formaat en houding om een wolf ging", zegt Schuinder.

Ook het vermoeden dat het om een zogenoemde passerende wolf ging, is door deskundigen bevestigd. "Dat gebeurt vaker in deze periode. Jonge wolven gaan op zoek naar een nieuw leefgebied. Dat is soms moeilijk te vinden en soms lopen ze dan door een dorp. Dat is niet wenselijk, maar is nou eenmaal de situatie."

In de klas

De basisschool hield de deuren gisteren uit voorzorg de hele dag dicht. Vandaag zitten de kinderen gewoon weer in de klas. "De kinderen weten dat we extra toezichthouders hebben. We houden goed in de gaten waar de wolven zich nu bevinden", aldus Schuinder.

Sommige deskundigen, maar ook ouders van leerlingen, vonden de sluiting van de school overdreven. "Niet bij alle zichtmeldingen worden de burgemeester en dergelijke ingeschakeld", zegt Schuinder.

Hij snapt dat de basisschool koos voor een sluiting. "Als je niet weet waar het beest uithangt en geen bevestiging krijgt waar hij is, dan moet je een beslissing nemen. Ik sta er volledig achter."

Niet de probleemwolf

De provincie heeft geen aanwijzingen dat de gespotte wolf in de buurt van de school de 'probleemwolf' is. Daarmee wordt wolf GW4890m bedoeld, een dier dat herhaaldelijk schapen heeft aangevallen achter wolfwerende rasters. De provincie wil die wolf afschieten.

Toch maakt de provincie zich ook zorgen om de wolf die bij de school is gezien. "Elke wolf die in de nabije omgeving van mensen komt, is mogelijk een niet-schuwe wolf. En een niet-schuwe wolf betekent niet gelijk dat hij een probleemwolf is, maar het is wel zo dat hij dan langzamerhand went aan menselijk contact. Dat is niet wat een wolf hoort te doen."

Met de winst van twee Golden Globes eergisteren, twee vrijwel zekere Oscarnominaties (animatie en liedjes) en ruim 500 miljoen streams op Netflix blijft de animatiefilm KPop Demon Hunters in het middelpunt van de belangstelling staan. "Het doet een beetje denken aan het succes van Frozen".

Al twee maanden nadat de animatiefilm vorig jaar juni was uitgekomen op Netflix, was het de meest bekeken film ooit op het streamingplatform. Het invloedrijke Time Magazine noemde het de doorbraak van het jaar 2025.

De animatiefilm volgt het fictieve Zuid-Koreaanse/Amerikaanse zangtrio Huntrix dat in het geheim demonen bestrijdt, terwijl leadzangeres Rumi met haar innerlijke demonen strijdt. De film bevat liedjes die zijn geschreven en worden gezongen door artiesten die actief zijn in de populaire Zuid-Koreaanse muziekstroming K-pop.

Aanstekelijke liedjes

"Het is heel slim gemaakt", zegt NPO 3FM-dj en kenner van de Aziatische cultuur Mai Verbij. "Bij de jongere generatie was K-pop al enorm populair en in de film zitten nummers die enorm catchy zijn en choreografieën die kinderen kunnen nadansen".

Ze roemt ook het verhaal. "Het volgt de K-pop-formule en mixt het met Pixar-achtige (makers van onder meer Toy Story en Finding Nemo, red.) elementen met superhelden en slechteriken."

Time Magazine stelde dat het de eerste animatiefilm is sinds Frozen in 2013 "die zo alom vertegenwoordigd is in onze levens". De vergelijking komt niet uit de lucht vallen; ook Frozen had een vrouwelijke hoofdpersoon die een strijd voerde met zichzelf.

Veel merchandise

Ook de kleurrijke personages uit beide animatiefilms lenen zich goed voor allerlei merchandise: van speelgoed tot kleding. Verbij: "Je zag tijdens Halloween dat veel mensen zich hadden verkleed als een van de personages uit de film."

Netflix sloot voor het speelgoed gebaseerd op de film deals met Mattel en Hasbro. Maar dat de speelgoedmakers er niet van uitgingen dat de film zo'n succes zou worden, blijkt wel uit de overeenkomst met Netflix die ze pas in oktober sloten. Daardoor waren ze veel te laat om tijdens kerst te profiteren van het gigantische succes van de film.

Koreaans karakter

De film werd bedacht door de Canadees-Koreaanse filmmaker Maggie Kang. Zij wilde een tekenfilm maken die geworteld was in de Zuid-Koreaanse cultuur. In het verhaal komt onder meer een verwijzing voor naar Jeoseung Saja, een boodschapper die volgens Koreaanse vertellingen zielen naar de onderwereld begeleidt.

Hoewel de film ook veel Noord-Amerikaanse invloeden bevat en grotendeels Engelstalig is, komt het Koreaanse karakter goed naar voren, vooral in de manier waarop K-pop wordt getoond, zegt Verbij. "In de K-pop wil je als groep het populairst zijn met het best bedachte concept. Dus je ziet dat de ene groep als thema meer een schattige uitstraling heeft, terwijl andere groepen wat stoerder zijn of juist wat sexyer. Die verschillen zie je ook in de film terug."

Wel zegt ze dat de film geen compleet beeld geeft van de K-pop. "Als je het kritisch bekijkt, mis je de wurgcontracten en schandalen van de K-pop, maar over het algemeen is de esthetiek er heel erg sterk in verwerkt en is het heel herkenbaar."

Hoog in de hitlijsten

Het succesvolste uit de film zijn toch wel de aanstekelijke liedjes. Waar Let It Go uit Frozen in 2014 onder meer een Oscar won en hoog in de hitlijsten stond, lijkt Golden uit KPop Demon Hunters dat succes voorbij te streven. Dat nummer, dat in de film wordt gezongen door Huntrix, staat na zes maanden wereldwijd nog altijd in de top 10 van meest gestreamde nummers.

Ook staat het nummer al 23 weken in de Nederlandse Top 40, waarvan 19 weken op een top 10-positie. Daarnaast won het al een Golden Globe voor beste originele lied in een film en is het genomineerd voor twee Grammy Awards.

Het nummer is op YouTube al meer dan een miljard keer bekeken:

Ook op de radio wordt het nummer veelvuldig gedraaid. Dat is een groot verschil met een aantal jaar geleden, zegt radio-dj Verbij. "Je ziet eigenlijk al jaren dat K-popnummers veel worden gestreamd op Spotify en worden bekeken op YouTube, maar dat radiostations het niet draaiden. Dat is vorig jaar echt onwijs gekanteld."

Als voorbeeld noemt ze het nummer APT van Rosé en Bruno Mars dat veel voorbijkomt en nummers van Blackpink, de K-popgroep waar Rosé in zit. Ook KPop Demon Hunters heeft volgens haar aan die populariteit bijgedragen. "Het is nu echt mainstream geworden."

Ook het nummer Soda Pop uit de film werd een grote hit:

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen heeft morgen een ontmoeting in het Witte Huis met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio en vicepresident Vance. Onderwerp van gesprek zijn de plannen van president Trump om Groenland in te lijven.

"We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet", zei Trump zaterdag. Door Groenland, een autonoom gebied van Denemarken, in te nemen, wil hij naar eigen zeggen voorkomen dat het eiland binnen de Russische of Chinese invloedsfeer komt te vallen.

Rasmussen maakte vandaag bekend dat hij samen met zijn Groenlandse ambtsgenoot Motzfeld naar de VS gaat om te praten over de situatie. "De Amerikaanse vicepresident JD Vance wilde ook aan de gesprekken deelnemen en zal de ontmoeting voorzitten. Daarom vindt deze in het Witte Huis plaats", zei Rasmussen op een persconferentie. "In de vergaderzaal kunnen we elkaar in de ogen kijken." Vance wil net als Trump Groenland innemen.

'Einde NAVO'

Groenland is net als de Denen mordicus tegen een overname door de VS. De wens van Trump "kan op geen enkele manier" worden ingewilligd, stelde de regering al in een verklaring. "Als onderdeel van het Deense Gemenebest is Groenland NAVO-lid. Daarom moet de verdediging van Groenland via de NAVO verlopen."

Vorige week veroordeelde de Deense premier Mette Frederiksen de Amerikaanse dreigementen ook al scherp. "Een aanval van de VS betekent het einde van de alliantie", zei ze. Zij kreeg gisteren bijval van Eurocommissaris Andrius Kubilius (Defensie). Hij bezigde soortgelijke woorden tijdens een veiligheidsconferentie in Zweden.

Gisteren zei NAVO-secretaris-generaal Rutte in Kroatië dat de NAVO-lidstaten gezamenlijk moeten zorgen dat Groenland beschermd wordt tegen landen als Rusland en China. Er zou gewerkt worden aan "nieuwe stappen" om de veiligheid van het arctische eiland te verzekeren. Rutte heeft de dreigementen van Trump nog niet veroordeeld.

Volgende week maandag ontmoet de Deense minister Poulsen van Defensie Rutte om te praten over een grotere militaire aanwezigheid van de NAVO op Groenland.

Foto's Witte Huis

Trump lijkt in ieder geval voorlopig niet af te zien van zijn plan. Het Witte Huis deelde vandaag op sociale media bewerkte foto's waarop Trump naar Groenland kijkt. "Tik om de situatie te volgen", luidt het bijschrift bij de post op X.

Trumps idee om Groenland te annexeren, is niet geheel nieuw. In 2019 opperde hij tijdens zijn eerste ambtstermijn al om het eiland te kopen, iets wat de VS in 1946 ook al probeerde. Toen werd een bod van 100 miljoen dollar geweigerd.

Centrale banken wereldwijd steunen de voorzitter van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, nadat hij gedagvaard werd door het ministerie van Justitie in de Verenigde Staten.

Powell sprak zich zondag in een videoverklaring uit tegen de druk van de regering-Trump die dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat. Powell werd gedagvaard wegens het overschrijden van kosten bij de renovatie van Fed-gebouwen, maar volgens hem is dit niet de echte reden voor de dagvaarding en moet het in een bredere context gezien worden.

Volgens Powell wordt er gedreigd met een strafrechtelijk onderzoek omdat de Fed de rente vaststelt om "het algemeen belang te dienen, in plaats van de voorkeuren van de president te volgen".

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) steunt de solidariteitsverklaring van centrale banken wereldwijd aan Powell. "We staan volledig achter voorzitter Jerome Powell" en "het is cruciaal dat de onafhankelijkheid van de Fed en zijn voorzitter behouden blijft", schrijft de ECB in een verklaring. De Nederlandsche Bank (DNB) valt hier ook onder. Leiders van centrale banken van onder andere Engeland, Canada en Zuid-Korea steunen de verklaring ook.

Onafhankelijk

De Fed (Federal Reserve) is een onafhankelijk instituut in de Verenigde Staten, en die onafhankelijkheid is belangrijk, benadrukken de centrale banken. Als centrale bank van de VS zorgt de Fed ervoor dat prijzen stabiel blijven en niet te hard stijgen.

Sommige politici zouden de rente graag verlagen om geld lenen goedkoper te maken, wat hen voor de verkiezingen populairder zou kunnen maken. Centrale banken houden juist rekening met de langere termijn en nemen daarvoor soms impopulaire beslissingen zoals het duurder maken van het lenen van geld.

Trump uitte al vaker kritiek op Powell omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt. Op korte termijn kan de verlaging zorgen voor economische groei, maar op de langere termijn kan het de inflatie verder aanjagen. Eerder probeerde de Amerikaanse president al een bestuurder van de Fed, Lisa Cook, te ontslaan, maar de rechter oordeelde dat dit onterecht was.

Trump kreeg ook al kritiek van zijn eigen partijgenoot senator Thom Tilles. Hij leverde felle kritiek op het ministerie omdat de Amerikaanse regering een eind zou maken aan de onafhankelijkheid van de Fed met deze actie. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel", zei Tilles in een reactie op de video van Powell.

Ook Trumps eigen minister van Financiën, Scott Bessent, is niet blij met de dagvaarding. Hij zei volgens nieuwsmedium Axios dat die "een zooitje creëert", en slecht zou zijn voor de financiële markten.

(Telecompaper) Telefonica has signed a new deal with OpenAI to offer Movistar Spain customers the opportunity to use ChatGPT Plus free of charge for six months...

Nederland roept de ambassadeur van Iran op het matje vanwege het geweld van de Iraanse overheid tegen vreedzame demonstranten. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel noemt het buitensporig.

"Ik ben diep geschokt door het bloedige geweld tegen Iraanse demonstranten", zegt Van Weel. Het ontbieden van de ambassadeur betekent dat Nederland formeel protest aantekent tegen het geweld, de "grootschalige willekeurige arrestaties en de internetblokkades". Ook andere Europese landen, zoals Finland, Spanje en België, hebben de Iraanse ambassadeurs in hun land ontboden.

Bij de Iraanse ambassade in Den Haag zijn enkele tientallen mensen bijeen gekomen om te demonstreren tegen het regime van het land. Op borden van actievoerders stonden teksten als 'Stop killing', 'S.O.S. Iran!' en 'Make Iran great again'. Sommige mensen hadden de oude Iraanse vlag bij zich, een groen-wit-rode vlag met in het midden een leeuw met zwaard. De vlag werd tot 1979 gebruikt.

Via sociale media komen berichten naar buiten dat de politie en het leger gericht op burgers schieten. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn er meer dan duizend, of zelfs meer dan tweeduizend mensen gedood. Ook een Iraanse functionaris noemde tegenover persbureau Reuters een aantal van tweeduizend. De berichten zijn lastig te verifiëren omdat het internet in het land door de overheid is platgelegd en telefoneren ook nauwelijks mogelijk is.

De lijkzakken liggen op straat door overvolle mortuaria in Iran:

Scenario's

De Duitse bondskanselier Merz houdt rekening met een snelle val van het Iraanse regime. "Als een regime alleen aan de macht kan blijven door geweld te gebruiken, dan is het in feite afgelopen met ze", zei hij tijdens een bezoek aan India. De Amerikaanse president Trump dreigde al met militair ingrijpen. Amerikaanse media melden dat het leger daarvoor verschillende scenario's heeft besproken.

In Iran wordt al twee weken geprotesteerd. Steeds meer mensen gaan dag in dag uit de straat op omdat zij een einde willen aan het streng-islamitische regime van ayatollah Khamenei.

Wat gebeurt er als een ambassadeur wordt ontboden?

De ambassadeur krijgt het verzoek om zich op een bepaald tijdstip te melden op het ministerie. Eigenlijk wordt daar altijd gehoor aan gegeven, zo zijn de regels van de internationale diplomatie. Wat volgt is een beleefde, maar koele ontvangst. Dat gebeurt meestal niet door de minister, maar door een hoge ambtenaar.

De ambassadeur krijgt in zakelijke bewoordingen uitgelegd waarom hij of zij ontboden is en krijgt de gelegenheid daarop te reageren. Over de precieze inhoud van het gesprek worden ook achteraf geen mededelingen gedaan. Het ontbieden van een ambassadeur heeft vooral symbolische waarde.

If you’ve wiring up a microcontroller and need some kind of storage, it’s likely you’ll reach for an SD card. Compared to other ways of holding data on your project, …read more

Het Isala-ziekenhuis in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan de moeder en de kinderen die slachtoffer werden van de donoraffaire-Jan Wildschut in de jaren 80. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bepaald.

In 1988 onderging de moeder een behandeling bij de gynaecoloog en vruchtbaarheidsarts. De afspraak was dat zij behandeld zou worden met het zaad van haar toenmalige echtgenoot. Wildschut gebruikte zonder medeweten van het stel zijn eigen zaad, waaruit een drieling werd geboren. De moeder en de kinderen stelden het ziekenhuis aansprakelijk voor de schade die zij daardoor hebben geleden.

Het ziekenhuis deed een beroep op verjaring maar daar gaat het gerechtshof niet in mee. Het hof oordeelt dat de inbreuk "op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de moeder en de kinderen zo ernstig is dat het onaanvaardbaar is om de claim af te wijzen vanwege verjaring". De hoogte van de schadevergoeding moet nog worden vastgesteld.

Toevallig

In de jaren 80 verwekte Wildschut tientallen donorkinderen met zijn eigen sperma. Niet alleen deed hij dat bij vrouwen die zwanger wilden raken van een donor, maar ook bij vrouwen die zwanger wilden worden van het sperma van hun eigen partner.

De zaak kwam in oktober 2020 toevallig aan het licht toen een donorkind via een internationale databank een DNA-match had met een nicht van Wildschut. De arts was toen al overleden.

De Zwolse gynaecoloog hield zich van 1981 tot en met 1993 in het toenmalige Sophia Ziekenhuis in Zwolle onder meer bezig met 'kunstmatige inseminatie donorsperma' (KID) en Kunstmatige Inseminatie met sperma van de Eigen partner (KIE).

In maart 2021 vertelden drie donorkinderen van Wildschut aan de NOS hoe zij met het nieuws omgingen:

Een plofkraak heeft vannacht veel schade veroorzaakt aan een reisbureau in Amsterdam. Naast het reisbureau zit een geldautomaat, vermoedelijk was die het doelwit. De gevel van het pand is weggeblazen en binnen ligt veel puin.

Veel mensen hoorden de plofkraak, rond 04.00 uur aan het Osdorpplein. "Ik woon zelf in Oud-West en kon hier de twee knallen horen", laat een Amsterdammer weten aan stadsomroep AT5.

Na de explosie brak brand uit:

Het is nog onbekend wat voor explosieven zijn gebruikt bij de plofkraak.

Getuigen hebben aan de politie verklaard dat drie mensen, volledig in het zwart gekleed, samen op één motorscooter na de plofkraak zijn gevlucht in de richting van de Cornelis Lelylaan. Het is nog onduidelijk of er iets is buitgemaakt. De politie doet onderzoek.

(Telecompaper) CommScope has completed its USD 10.5 billion divestment of its Connectivity and Cable Solutions (CCS) segment to Amphenol and will change the name of the remaining business to Vistance...

The exciting part about repairing consumer electronics is that you are never quite sure what you are going to find. In a recent video by [Mick] of Buy it Fix …read more

De prijzen zijn het afgelopen jaar net zo hard gestegen als het jaar ervoor. Net als in 2024, kwam de inflatie over 2025 uit op 3,3 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee ligt de inflatie nog altijd ver van het gewenste niveau van zo'n 2 procent.

Afgelopen jaar waren het met name voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken die het leven duurder maakten. De prijzen lagen in 2025 gemiddeld 4 procent boven de prijzen van het jaar daarvoor.

Van voeding en dranken schoot vorig jaar vooral de prijs van rundvlees flink omhoog, met 23 procent. Daarnaast werd een kopje koffie met ruim 20 procent stevig duurder.

Ook de prijs van cacao (18,8 procent) en chocolade (18,4 procent) nam behoorlijk toe. Een andere grote prijsaanjager was boter, dat ruim 11 procent in prijs steeg.

Huurverhoging

CBS-econoom Frank Notten noemt de huren als grootste drijfveer van de hoge inflatie. "Dat tikt aan", benadrukt hij. De huren stegen in 2025 harder dan een jaar eerder. Dat stuwt de inflatie."

Tegen prijsstijgingen staan ook producten die vorig jaar juist goedkoper werden. Voor een vliegticket betaalde je in 2025 gemiddeld 7,2 procent minder dan in 2024. Verder was een liter benzine 2,4 procent goedkoper.

Voor een mobiel telefoonabonnement betaalde je 6,7 procent minder. "Daardoor komt de inflatie over 2025 op hetzelfde percentage uit als 2024", zegt Notten.

Wat de pijn voor consumenten ook matigde, waren de gestegen lonen. Vorig jaar lagen de cao-lonen gemiddeld 5 procent hoger dan in 2024. Die loonstijging is weliswaar minder dan in de twee jaren ervoor, maar is wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar.

Rusland heeft de afgelopen nacht opnieuw de Oekraïense steden Kyiv en Charkiv aangevallen met drones en raketten. Volgens berichten op sociale media ging het bij de aanvallen op Kyiv om ongeveer twintig raketten.

The Kyiv Independent noemt twee aanvallen, één om 01.10 uur en één om 08.30 uur plaatselijke tijd. Daarbij is een energiecentrale geraakt. Volgens de eigenaar is het sinds oktober de achtste keer dat deze centrale werd geraakt. In enkele buitenwijken van Kyiv en in de omgeving van de hoofdstad zijn de elektriciteit en de drinkwatervoorziening uitgevallen.

In de noordoostelijke stad Charkiv vielen zeker vier doden bij een aanval op buitenwijken. Zes mensen raakten gewond.

Volgens The Kyiv Independent zijn onder meer een verdeelstation voor pakketpost en een kinderkliniek geraakt. Op beide locaties brak brand uit. Volgens de autoriteiten werd het getroffen gebied eerst door een raket geraakt. Toen daar reddingswerkers verschenen, zouden die door drones zijn aangevallen.

Charkiv ligt op 30 kilometer van het front en de grens met Rusland. De stad is voortdurend doelwit van Russische aanvallen.