Aggregator

Maanmissie Artemis II kan begin maart van start, generale repetitie geslaagd

2 hours 54 minutes ago

Als er verder niets tegenzit, gaat de eerste bemenste maanmissie sinds de jaren 70 begin maart van start. Dat heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA bekendgemaakt. De eerste lanceermogelijkheid is op 6 maart.

Gisteren en vannacht werd voor de tweede keer in een paar weken een generale repetitie afgewerkt voor de lancering. De tanks van de verschillende motoren werden volgetankt met vloeibare waterstof.

Bij de eerste generale repetitie ging dat niet goed. Er ontstonden lekken bij het voltanken. NASA brak de test af en moest op zoek naar de oorzaak. Er werden enkele afdichtingen vervangen onderaan de raket op het mobiele lanceerplatform.

De tweede wet dress rehearsal verliep zonder noemenswaardige problemen. Er werd afgeteld zoals dat bij de echte lancering zou gebeuren. Op 29 seconden voor de start werd de klok, zoals gepland, stilgezet. "Een grote stap richting de terugkeer van Amerika naar de maan", concludeerde NASA-baas Jared Isaacman opgetogen op X.

Er volgt nog wel een flight readiness review om de missie definitief groen licht te geven.

Zo moet de missie uiteindelijk verlopen:

NASA heeft een aantal lanceerdata gepland in maart en april. De tijden per datum verschillen, afhankelijk de stand van de maan. Als het meteen op 6 maart lukt, zal de lancering om 20.29 uur in Florida plaatsvinden. In Nederland is het dan al 7 maart, om 02.29 uur.

Mocht het op 6 maart niet lukken, bijvoorbeeld vanwege slecht weer of een technisch euvel, dan zijn er in de dagen direct daarna ook nog mogelijkheden. Ook dan zal de lancering voor Nederland 's nachts plaatsvinden. Als het op 11 maart nog niet is gelukt, verschuift de lancering naar begin april.

Vier astronauten aan boord

Na de lancering maken de vier astronauten aan boord, drie Amerikanen en een Canadees, en vlucht van ongeveer tien dagen. Daarbij zullen ze het nieuwe maanruimteschip Orion grondig testen. Dat geldt ook voor de door Europa gebouwde servicemodule, die de maanreizigers tijdens de vlucht van stroom, zuurstof, warmte en aandrijving voorziet.

De vlucht naar de maan duurt zo'n vier dagen. Na de passage langs de achterkant van de maan, verder van de aarde dan ooit een astronaut is geweest, volgt de terugkeer naar de aarde.

Uiteindelijk zal het ruimteschip met zo'n 40.000 kilometer per uur de damkring van de aarde binnenkomen, waarbij het hitteschild van de Orion-capsule zich moet bewijzen. Orion zal dan in de Stille Oceaan neerkomen, waar de astronauten worden opgepikt door een Amerikaans marineschip.

Het is de eerste vlucht met een crew aan boord sinds Apollo 17 in december 1972.

Moeder en kind in India levend verbrand na beschuldiging van hekserij

3 hours 34 minutes ago

In India zijn vier mensen opgepakt die verdacht worden van het verbranden van een moeder en haar kind. De moeder werd beschuldigd van hekserij.

De vrouw en het kind woonden in een klein dorp in de staat Jharkhand, in het oosten van India. Deze week verscheen een groep van twaalf mensen voor hun huis die de vrouw verantwoordelijk hield voor verschillende sterfgevallen in het dorp.

Toen de vrouw haar huis uit kwam, met haar baby van twee maanden oud in haar armen, werden de twee volgens haar man overgoten met kerosine en in brand gestoken.

De man van de vrouw vertelde later aan de politie dat zijn kleding ook vlam vatte. Hij ligt met brandwonden in het ziekenhuis.

Haar man zegt dat hij nog heeft geprobeerd de groep op andere gedachten te brengen, maar zijn poging was tevergeefs: "Ik heb gesmeekt om de zaak in de dorpsraad op te lossen, maar de aanvallers wilden niet luisteren."

Dood van dorpeling

In het dorp gingen al langer geruchten dat de vrouw aan hekserij deed. De "onverklaarbare" dood van een man in het dorp wordt gezien als uiteindelijke aanzet tot het geweld.

Vlak voor de dorpeling doodging, zou een traditionele genezer hebben vastgesteld dat er fysiek niets mis was met hem. Diezelfde nacht dat de man doodging, werd de vrouw thuis aangevallen.

Hekserij komt in India vaker voor. In afgelegen gemeenschappen is weinig toegang tot goede zorg, waardoor gezondheidsproblemen vaak aan hekserij worden toegeschreven.

Volgens het Indiase National Crime Records Bureau hebben er in India zeker 2500 heksenmoorden plaatsgevonden tussen 2000 en 2016. Het merendeel van de slachtoffers was vrouw.

Sagrada Família in Barcelona heeft na 144 jaar zijn hoogste punt bereikt

4 hours 3 minutes ago

De beroemde basiliek Sagrada Família in Barcelona heeft zijn hoogste punt bereikt. Vandaag is het kruis op de centrale Jezus Christus-toren voltooid. Daarmee steekt de toren van de kathedraal 172,5 meter boven de stad uit.

Een kraan takelde de laatste onderdelen van het kruis naar boven. Architect Antoni Gaudí van het bouwwerk wilde dat de toren niet hoger werd dan de 177 meter hoge heuvel Montjuïc, in de buurt van de kerk. Volgens hem mocht het werk van de mens Gods creatie niet overtreffen.

Het witte keramische kruis is 17 meter hoog, ruim 13 meter breed en weegt bijna 100 ton. Gaudí koos voor een vierarmig kruis, zodat het religieuze teken vanuit elke richting te herkennen is.

De binnenkant van de toren moet nog worden afgewerkt. Op 10 juni, op de sterfdag van Gaudí, vindt de inhuldiging plaats. Naar verwachting kan het publiek vanaf 2028 de bovenste verdieping van de toren bezoeken om vanuit het kruis over de Catalaanse stad uit te kijken.

De eerste steen van de Sagrada Família werd in 1882 gelegd. Sindsdien wordt bijna onafgebroken gebouwd aan het levenswerk van Gaudí. Alleen tijdens de Spaanse Burgeroorlog, eind jaren 30 van de vorige eeuw, lag de bouw een aantal jaren stil. Naar verwachting is de bouw over tien jaar klaar.

Het leven van de Spaanse architect Gaudí:

Antoni Gaudí (1852-1926) was de zoon van een Catalaanse kopersmid. Al op jonge leeftijd ging hij bouwkunde studeren; Barcelona was toen, rond de eeuwwisseling, volop in ontwikkeling. Het gemeentebestuur zag niets in zijn werk. Vooral zakenlui gaven de talentvolle Gaudí opdrachten en steunden hem financieel.

De architect werkte tot zijn dood aan de basiliek, werd steeds religieuzer en woonde de laatste jaren van zijn leven zelfs op het bouwterrein.

Gaudí overleed in 1926, nadat hij in Barcelona door een tram was aangereden. De gewonde, armoedig geklede architect werd door niemand herkend en overgebracht naar een ziekenhuis voor zwervers. In zijn zakken vonden verplegers alleen een bijbel, een rozenkrans en een sleuteltje van zijn schrijftafel.

Na zijn dood werd Gaudí overgebracht naar de Sagrada Família, met duizenden inwoners van de Catalaanse hoofdstad langs de route. Hij werd gebalsemd begraven in een grafnis van zijn eigen basiliek.

Trump teleurgesteld in Hooggerechtshof, stopt niet met heffingenbeleid

4 hours 18 minutes ago

De Amerikaanse president Trump is niet van plan te stoppen met importheffingen voor andere landen. Hij wil wereldwijd een nieuwe heffing van 10 procent opleggen, liet hij weten op een persconferentie. Die nieuwe heffing komt in plaats van de heffingen die het Amerikaanse Hooggerechtshof vandaag ongeldig heeft verklaard.

Tijdens een persbijeenkomst in het Witte Huis reageerde Trump teleurgesteld en verontwaardigd op de beslissing van het Hooggerechtshof. Hij noemde die beslissing "verschrikkelijk" en "een schande voor de natie". De zes rechters die voor de beslissing waren, zijn volgens de president "gekken en schoothondjes van de radicaal linkse Democraten".

Volgens de Amerikaanse president heeft hij sinds vorig jaar de inkomsten uit de importheffingen ingezet voor het beëindigen van oorlogen en de strijd tegen de drug fentanyl.

'We hebben alternatieven'

Trump waarschuwde dat de beslissing van de rechters hem in de richting drijft van een nog krachtiger heffingenbeleid. Hij wil daarvoor gebruik maken van een andere wet dan de IEEPA-noodwet uit 1977 die hij tot nu toe gebruikte en wat volgens het Hooggerechtshof dus geen goede grond is.

Er zijn volgens Trump nog andere wetten die voldoende mogelijkheden bieden om nieuwe heffingen op te leggen aan andere landen. "We hebben alternatieven", zei de president. "Geweldige alternatieven."

Voor de wereldwijde 10-procentheffing wil Trump nu al terugvallen op een handelswet uit 1974, sectie 122. Met die wet kan Trump alsnog snel importheffingen opleggen, maar slechts voor 150 dagen. Over verlenging daarna zou het Congres dan moeten beslissen.

Daarnaast is er nog een handelswet uit 1962 die Trump ook mogelijkheden biedt als de nationale veiligheid in het geding is.

'Onmiddellijk van kracht'

Ook wil hij "verschillende nieuwe heffingen" opleggen op basis van sectie 301 van de wet uit 1974. Die gaat over oneerlijke handelspraktijken. Die heffingen zullen onmiddellijk van kracht worden, zei Trump op de persconferentie.

"Om ons land te beschermen, kan een president in feite meer invoerrechten heffen dan ik in het afgelopen jaar heb gedaan", aldus de president.

Afgezien van de 150 dagen-heffing volgens sectie 122 kan Trump de wetten uit 1974 en 1962 niet zomaar inzetten. Sommige van de artikelen uit die handelswetten staan de president inderdaad toe extra heffingen op te leggen, maar dat kan alleen na een onderzoek door de Amerikaanse handelsvertegenwoordiging (een agentschap van de regering) en het ministerie van Handel.

Die zouden dan bijvoorbeeld moeten nagaan of er inderdaad sprake is van oneerlijke handelspraktijken of een bedreiging voor de nationale veiligheid.

Terugbetalingen

In het vragenrondje na de persconferentie gaf Trump aan dat het nog niet duidelijk is of er terugbetalingen aan andere landen zullen plaatsvinden, nu het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep heeft gehaald door zijn huidige invoerheffingen.

Er is al voor tientallen miljarden aan heffingen geïnd sinds vorig jaar. De Universiteit van Pennsylvania schat dat totaalbedrag op 175 miljard dollar. "Het kan jaren duren om die kwestie juridisch uit te vechten", aldus Trump.

Met Henk Vermeer als BBB-leider wordt populaire Mona Keijzer gepasseerd

4 hours 48 minutes ago

Er is sprake van een richtingenstrijd binnen de Boer Burger Beweging (BBB). Het partijbestuur wil terug naar de agrarische oorsprong en passeert daarom de populaire Mona Keijzer als nieuwe partijleider.

Keijzer, de nummer twee op de lijst, tot aanstaande maandag vicepremier en bij de laatste verkiezingen goed voor meer dan 100.000 voorkeursstemmen, wordt niet de opvolger van Caroline van der Plas die een stapje terugdoet. Dat is Tweede Kamerlid en partijoprichter Henk Vermeer.

Bronnen binnen de partij zeggen dat Keijzer zelf ook graag het stokje wilde overnemen. Ze was de afgelopen tijd demissionair minister voor Asiel en Migratie en deed stevige uitspraken over dat onderwerp.

Vanmiddag kwam er onverwachts een persbericht van de BBB, dat Van der Plas het partijleiderschap overdraagt aan Vermeer. Van der Plas, die in 2021 als eenmansfractie in de Tweede Kamer kwam, vindt het "tijd voor een volgende stap voor de BBB".

Het besluit om terug te treden nam ze afgelopen zomer al. Ze blijft wel Tweede Kamerlid en gaat zich storten op het landbouw- en visserijdossier.

Kwam als verrassing

Ook voor veel BBB'ers kwam de mededeling vanmiddag als een verrassing. Komende dinsdag is er een vergadering van de vier fractieleden, waar de voordracht van Vermeer moet worden goedgekeurd.

Onduidelijk is nog wat Keijzer dan gaat doen. Vooralsnog lijkt het drie tegen één. Naast Van der Plas zou ook demissionair minister Femke Wiersma van Landbouw Vermeer steunen.

Met Keijzer (ex-CDA) als premierskandidaat zette de partij bij de verkiezingen in op asiel en migratie als belangrijk speerpunt. Dat pakte niet goed uit, want het aantal zetels halveerde.

Terug naar de oorsprong

Vermeer en Van der Plas vinden dat BBB weer terug moet naar de oorsprong en vooral een partij van de boeren en de regio moet worden. "We willen niet de PVV-light worden", zeggen bronnen binnen de partij.

De 59-jarige Vermeer richtte in 2019 samen met Van der Plas en een zakenpartner de Boer Burger Beweging op. Mona Keijzer heeft nog niet gereageerd op de voorgenomen leiderschapswissel.

Gulle donateur schenkt kilo's goud aan Osaka voor herstel waterleiding

5 hours 6 minutes ago

Een gulle, anonieme donateur heeft 21 kilo aan goudstaven geschonken aan de Japanse stad Osaka. Dat heeft burgemeester Hideyuki Yokoyama bekendgemaakt. De staven hebben een waarde van zo'n 560 miljoen Japanse yen, ruim 3 miljoen euro.

De gever wil dat het geld gebruikt wordt voor de reparatie van verouderde waterleidingen en de riolering in Osaka. In november vorig jaar hoorde het waterbeheer van de stad dat de goudstaven alleen voor dat doel mogen worden gebruikt.

Osaka is de op twee na grootste stad van Japan, na de hoofdstad Tokio en havenstad Yokohama. De meeste ondergrondse waterleidingen dateren van net na de Tweede Wereldoorlog en hebben hun maximale levensduur van 40 jaar ruimschoots overschreden.

De stad had het afgelopen jaar te maken met tientallen lekken in het waterleidingnetwerk.

Dankbaar

Behalve de 21 kilo aan goudstaven doneerde de gulle gever ook 500.000 yen in contanten. Burgemeester Yokoyama noemde het bedrag duizelingwekkend. Hij is met stomheid geslagen door de gift: "Maatregelen om de verouderde waterleidingen aan te pakken zijn een grote kostenpost voor de stad, dus ik ben ontzettend dankbaar."

Toch is de gift maar een druppel op de gloeiende plaat. Volgens een functionaris van het waterbedrijf in Osaka is met 500 miljoen yen iets meer dan een kilometer aan leidingen te vernieuwen, terwijl er 260 kilometer aan leidingen onder de grond ligt.

Vier van de vijf verdachten in zaak tegen groep soevereinen komen vrij

5 hours 26 minutes ago

Vier van de vijf verdachten in een groot proces dat draait om een groep vermeende soevereinen, mogen de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Leeuwarden aan het einde van de derde inleidende zitting laten weten.

Justitie verdenkt de mannen ervan deel uit te maken van een groep die anti-institutioneel gedachtegoed aanhangt en vanuit die overtuiging aanslagen wilde plegen. De verdachten ontkennen tot nu toe.

De verdachten die volgende week op vrije voeten komen, zijn de Friese oud-advocaat Arno van K. (62) en medeverdachten Ritske B. (66) en John van K. (61). Ook het voorarrest van wapenhandelaar Jan B. (75) uit Hulten in Noord-Brabant wordt geschorst.

Enkelband

Chris van V. (55) uit Den Bosch blijft wel vastzitten, schrijft Omroep Brabant. Zijn voorarrest in deze zaak was al geschorst, maar hij werd nogmaals opgepakt, op basis van een nieuwe verdenking. Het OM verdenkt B. en Van V. van het leveren van wapens aan het netwerk.

Wat zijn soevereinen?

Soevereinen of autonomen geloven dat de overheid geen wettelijke macht over hen heeft. Sommigen vinden dat ze zelf mogen bepalen of ze bijvoorbeeld belastingen, boetes of de premie voor een ziektekostenverzekering moeten betalen.

Naar schatting zijn er enkele tienduizenden soevereinen in Nederland. Zelf noemen zij zich niet altijd zo. De meesten van hen zijn niet gewelddadig en willen zo onafhankelijk mogelijk leven. Een klein deel zou geweld niet schuwen in hun verzet tegen de instituties, zoals de overheid, de belastingdienst en verzekeringsmaatschappijen.

De verdachten krijgen volgende week allemaal een enkelband en moeten zich aan een reeks voorwaarden houden. Zo mogen ze geen contact hebben met elkaar en ook niet met getuigen.

De drie verdachten die in Friesland wonen, mogen het land niet uit en moeten daarom hun identiteitsbewijs en paspoort inleveren.

De verdachten werden in juni tijdens een politieactie aangehouden. Bij huiszoekingen in Friesland en Brabant werden wapens, munitie, verdovende middelen, mogelijke explosieven en gevaarlijke stoffen in beslag genomen.

Het is nog niet bekend wanneer de strafzaak inhoudelijk wordt behandeld.

Geen stroomaansluiting in Hillegom, 'Liander niet nalatig geweest'

5 hours 36 minutes ago

Een netbeheerder kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het lange wachten op een stroomaansluiting. Dat heeft de rechter geoordeeld in een kort geding tussen netbeheerder Liander en een huiseigenaar zonder stroomaansluiting.

De huiseigenaar in Hillegom moet daardoor waarschijnlijk nog tot 2027 wachten voordat zijn huis wordt aangesloten. In dat jaar wil Liander het hoofdnet uitbreiden. Dan kan ook de aansluiting voor het gezin in Hillegom worden geregeld.

De huiseigenaar wilde dat er al eerder een aansluiting zou komen, maar de rechter zet daar een streep door.

Ook wilde de huiseigenaar dat Liander zou betalen voor de kosten van een dieselaggregaat, waarmee het huis nu van stroom wordt voorzien. Ook in die tussenoplossing gaat de rechter niet mee. De kosten van het aggregaat blijven voor rekening van de huiseigenaar.

Niet doorslaggevend

In het coalitieakkoord hebben D66, VVD en CDA afgesproken dat de nieuwe regering het volle stroomnet de "hoogste prioriteit" geeft. Het is de bedoeling dat het elektriciteitsnet sneller wordt uitgebreid en dat er een crisiswet komt rondom netcongestie.

Op 1 januari is de Energiewet vernieuwd; netbeheerders zijn niet langer verplicht om direct een aansluiting te regelen als er geen plek is op het stroomnet. De huiseigenaar betoogde dat de discussie met Liander al vóór de wetswijziging speelde. Onder de oude wet gold er wel een leveringsplicht.

De rechter zegt dat de wetswijziging "niet van doorslaggevend belang" is, oftewel de huiseigenaar heeft onder beide wetten geen gelijk. Hij kan nog wel in hoger beroep. Zijn advocaat laat weten dat ze daar nog over nadenken.

Zorgvuldig communiceren

Liander vindt dat de zaak "pijnlijk" laat zien wat de gevolgen zijn van de problemen op het stroomnet. "Juist in een periode van grote krapte is het extra belangrijk dat we duidelijk en zorgvuldig communiceren over wat er wel en niet kan. Die verantwoordelijkheid voelen wij en daar werken we hard aan", laat de netbeheerder weten.

Beveiligers Andrew ondervraagd, ook onderzoek naar mensensmokkel en uitbuiting

6 hours ago

De politie in Londen zegt dat ze contact opneemt met voormalige en huidige beveiligers van Andrew Mountbatten-Windsor. De politie wil weten of ze tijdens hun werk iets hebben gezien dat voor het onderzoek naar de ex-prins van belang kan zijn en of ze dat met de politie willen delen.

De beveiligers van het Britse koninklijk huis zijn agenten van een speciale afdeling van de Londense politie. Een Londens radiostation hoorde deze week van een voormalige beveiliger dat sommige collega's "te close" waren met leden van de koninklijke familie.

Ze zouden mogelijk informatie hebben achtergehouden over wat er op het privé-eiland van de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein gebeurde. Een groot aantal vrouwen zegt dat ze als tiener op dat eiland door Epstein zijn misbruikt.

'Terug naar uniformdienst'

Volgens deze bron reisden beveiligers van Andrew zeker twee keer met hem in het privévliegtuig van Epstein naar dat eiland. "De grote vraag is wat zij op Epsteins eiland hebben gezien", aldus de bron.

Mogelijk hebben ze uit angst hun mond gehouden. Beveiligers die in het verleden hun meerderen over gedragingen van leden van de koninklijke familie hadden gerapporteerd, zijn naar de uniformdienst teruggestuurd, aldus de bron.

Het onderzoek onder de beveiligers staat volgens de Londense politie los van een onderzoek in de zaak-Epstein naar de vraag of Londense vliegvelden zijn gebruikt voor mensensmokkel en seksuele uitbuiting. In e-mails van Epstein die in de VS zijn vrijgegeven, wordt die suggestie gewekt, aldus de politie.

Huizen doorzocht

Andrew werd gisteren opgepakt en verhoord, omdat hij in de tijd dat hij Brits handelsgezant was mogelijk vertrouwelijke informatie aan Epstein heeft doorgespeeld. Die zou betrekking hebben gehad op handelsbezoeken in 2010 aan Hongkong, Vietnam en Singapore. Ook zou hij Epstein op investeringsmogelijkheden in de Afghaanse provincie Helmand hebben gewezen.

Meteen na zijn arrestatie doorzocht de politie zijn nieuwe woning in het graafschap Norfolk. Aan het eind van de dag kon hij daarheen terugkeren. De politie begon ook met het doorzoeken van zijn voormalige woning met dertig kamers op het koninklijke landgoed Windsor. Dat gaat nog tot maandag duren, hoorde de politie.

Andrew spreekt alle beschuldigingen tegen die in verband met de e-mails van Epstein zijn opgekomen. Uiteindelijk beslist de Crown Prosecution Service of Andrew voor de rechter moet verschijnen.

Andrew is de achtste in de rij van troonopvolging in Groot-Brittannië. In het Britse parlement gaan stemmen op om hem uit de lijst voor de troonopvolging te schrappen.

Amerikaanse president dreigt met aanval op Iran, hoe waarschijnlijk is die?

6 hours 37 minutes ago

De spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran blijven oplopen. Ondanks onderhandelingen over het nucleaire programma van Iran slaan beide landen dreigende taal uit en verhogen ze hun militaire druk.

De VS stuurde vorige week een tweede vliegdekschip met duizenden strijdkrachten naar het Midden-Oosten en ook de Iraniërs houden legeroefeningen. De Amerikaanse president Trump waarschuwde vannacht dat er "slechte dingen gaan gebeuren als Iran geen deal sluit". Ook de hoogste leider van Iran, ayatollah Khamenei, waarschuwde dat Iran "een harde klap zal uitdelen" aan iedereen die Iran aanvalt.

Trump heeft al meermaals gedreigd dat te doen en stelde gisteren dat het komend weekend kan gebeuren. Is dat waarschijnlijk? Vijf vragen over de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran.

Wat zijn de Amerikaanse eisen?

De Amerikanen willen dat Iran stopt met zijn nucleaire programma waarmee het land een kernbom kan maken. Volgens oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif en Clingendael-veiligheidsexpert Koen Aartsma wil de VS ook dat Iran de productie van ballistische raketten aan banden legt en dat het gewapende groepen in de regio, zoals de Houthi's in Jemen, niet meer steunt.

Waarom stuurt de VS militair materieel richting Iran?

De verhoogde militaire aanwezigheid van de Amerikanen is vooral bedoeld is om druk op Iran te zetten, zeggen Aartsma en De Kruif "Het kan een stok achter de deur zijn om de onderhandelingen met Iran zo stevig mogelijk in te gaan", legt de Clingendael-expert uit.

"De Amerikanen noemen het 'gunboat diplomacy'", zegt De Kruif. "Dat is een methode om met militaire middelen diplomatieke gesprekken af te dwingen, maar dan in een nieuw jasje."

Hoe staat Iran in de onderhandelingen?

De eisen van de VS lijken gericht op de militaire slagkracht van Iran. Aartsma denkt dat de eis om te stoppen met het ballistische raketprogramma wel degelijk impact heeft op de Iraanse militaire capaciteiten. "Het is dan ook niet gek dat het land in de onderhandelingen stevig terugduwde op dit onderwerp."

Volgens De Kruif zijn ballistische raketten slechts een klein onderdeel van Irans verdedigings- en aanvalskracht. "Als Teheran toegeeft aan deze eis, dan gaan ze wel andere wapens bouwen", stelt hij.

Door te stoppen met het nucleaire- en ballistische programma kan Iran wellicht op korte termijn een militaire aanval afwenden, maar op langere termijn kan het de dreiging vanuit Israël of de VS juist vergroten, zegt Aartsma. Iran zou dan immers minder capaciteiten hebben om terug te slaan.

Iran wil in ruil voor dit soort toezeggingen wel dat economische sancties tegen het land worden opgeheven. Door de westerse sancties verkeert Iran economisch in zwaar weer. Een sanctieverlichting zou de financiële situatie van het land kunnen verbeteren.

De enorme inflatie was de afgelopen maanden aanleiding voor massale protesten tegen het Iraanse regime die hard werden neergeslagen.

Hoe onderhandelt Iran onder deze grote druk?

"Iran geeft hier en daar wat toe toe en beweegt een beetje mee met de Amerikanen, maar is vooral tijd aan het rekken." Beide experts denken dat Iran zou kunnen toezeggen om weer samen te werken met het internationale atoomagentschap IAEA, waar het vorig jaar de samenwerking mee opschortte.

In de VS zijn in november tussentijdse verkiezingen. Trump zou geslaagde onderhandelingen met Iran of het vernietigen van nucleaire locaties in Iran als succes kunnen claimen om zijn populariteit op te krikken. "Iran speelt de tijdkaart, maar Trump heeft haast", zegt De Kruif.

Wat gebeurt er als de VS Iran aanvalt?

Het is de vraag wat het effect van een aanval door de VS is, zeggen beide experts. Mocht het tot een militair conflict komen, dan is de Verenigde Staten volgens De Kruif sterker, maar een aanval zou leiden tot instabiliteit in de regio.

"Als dat gebeurt, dan slaat Iran terug: in Israël, op Amerikaanse bases in de regio en de Straat van Hormuz, waar 20 procent van de olieroutes doorheen lopen." Dat zou de handel beïnvloeden en daardoor ook de wereldeconomie.

"De vraag blijft dan: wat is het blijvende effect van een aanval? Als je echt wil dat Iran stopt met kernwapens, dan moet je in China zijn, het land dat Iran in alles (indirect) ondersteunt", zegt de Kruif. "Als China zegt dat Iran moet stoppen, dan doet het dat."

Oppositie ziet na doorrekening kansen om kabinetsplannen aan te passen

7 hours 43 minutes ago

De CPB-doorrekening van de plannen van het nieuwe minderheidskabinet bewijzen volgens de meeste oppositiepartijen dat D66, VVD en CDA de rekening voor allerlei hervormingen bij de verkeerde mensen neerleggen. De koopkracht van de lage en middeninkomens blijft achter en dat is niet eerlijk, vinden ze.

Ze willen dat de plannen veranderd worden, en daarin konden ze wel eens hun zin krijgen: het aanstaande kabinet-Jetten steunt maar op 66 zetels in de Tweede Kamer en zal dus moeten aankloppen bij de oppositie. Volgende week, bij het debat over de regeringsverklaring, zullen de onderhandelingen daarover waarschijnlijk beginnen.

De rekenmeesters van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving namen de plannen uit het coalitieakkoord onder de loep. Als ze onverkort uitgevoerd worden -en die kans is klein met een minderheidskabinet- dan gaan de mensen met een laag inkomen er niet of nauwelijks op vooruit.

De gemiddelde koopkracht stijgt wel, maar dat wordt bij deze groepen grotendeels tenietgedaan door maatregelen als de verhoging van het eigen risico in de zorg. Dat stijgt van 385 naar meer dan 500 euro per jaar in 2030.

Meer 'zoet' nodig

JA21 is een van de oppositiepartijen waar het nieuwe kabinet naar kijkt voor steun. Kamerlid Hoogeveen van die partij heeft wel begrip voor sommige hervormingen, zoals fors extra geld voor defensie en het beteugelen van de zorgkosten. "Maar als je daar geen lastenverlichting tegenover zet, dan gaat de koopkracht door het putje."

De balans tussen "zuur en zoet" moet volgens JA21 beter. "En dat is meer dan een jaartje langer minder dure benzine", zegt Hoogeveen, wijzend op de accijnsmaatregel die wel in de plannen zit.

De linkse oppositiepartijen stellen zich harder op. "Gewone mensen gaan honderden euro's meer betalen, terwijl de allerrijksten niets extra's gevraagd wordt. Dat is niet eerlijk en brengt Nederland niet vooruit", zegt fractievoorzitter Klaver van GroenLinks-PvdA. Ook hij wil dat de kabinetsplannen aangepast worden. "Dit moet anders."

Boze emoji

PVV-leider Wilders wijst op X op de verdere verhoging van het eigen risico en plaatst daar een boze emoji bij. In het huidige kabinet wilde zijn partij het eigen risico halveren, maar dat plan ging van tafel nadat de PVV uit de coalitie was gestapt. Dat de nieuwe coalitie wel miljarden investeert in windparken, noemt Wilders "knettergek".

Defensie en onderwijs krijgen er vooral geld bij en ook op het gebied van klimaat en stikstof worden er stappen gezet. Toch waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving dat die plannen niet genoeg zijn om de klimaat- en stikstofdoelen te halen.

De Partij voor de Dieren en Volt vinden dat ook die plannen "verspijkerd" moeten worden. Niet alleen de "rijken", maar ook de "grootste vervuilers" worden in de huidige plannen gespaard, vindt fractieleider Ouwehand van de Partij voor de Dieren.

De coalitiepartijen benadrukken dat de doorrekeningen laten zien dat de gemiddelde koopkracht toch nog een beetje stijgt, en dat de hervormingen noodzakelijk zijn om de zorg en de sociale zekerheid ook voor de toekomst betaalbaar te houden.

Jetten krijgt graag 'input'

Aanstaand premier Jetten, die vandaag de laatste twee beoogde bewindspersonen uit zijn kabinet ontving, stelt zich ondertussen constructief op tegenover de oppositie. Hij erkent dat de koopkracht "nog wat ongelijk verdeeld" is.

"Maar we hebben gelukkig de komende maanden de tijd om dat te verbeteren", zegt hij. Pas komende zomer moeten de definitieve begrotingen voor volgend jaar klaar zijn. Jetten krijgt daarbij graag "input" van de oppositiepartijen.

VN: Iran moet duidelijkheid geven over demonstranten na bloedige protesten

8 hours 4 minutes ago

Experts van de Verenigde Naties hebben Iran opgeroepen om transparant te zijn over wat er is gebeurd met de mensen die tijdens de recente massale demonstraties zijn opgepakt of verdwenen. Volgens de experts zijn er berichten dat demonstranten de doodstraf of andere zware straffen hebben gekregen.

De VN roept Iran ook op om te stoppen met het opleggen van doodvonnissen en het uitvoeren van executies. Amnesty International onderschrijft die oproep. Volgens de mensenrechtenorganisatie zijn acht mensen deze maand ter dood veroordeeld. 22 anderen lopen het risico om de doodstraf te krijgen.

De demonstraties begonnen op 28 december in de hoofdstad Teheran en hielden dagenlang aan. Iraniërs gingen de straat op uit onvrede over de verslechterde economische situatie. Later liepen de protesten uit op demonstraties tegen het regime.

De protesten werden door de autoriteiten met veel geweld neergeslagen en duizenden mensen zijn opgepakt. Vorige maand meldde het Iraanse regime dat 3117 mensen zijn gedood en zo'n 3000 mensen gearresteerd.

Eerlijk

VN-experts denken echter dat het om tienduizenden gaat. "De werkelijke omvang van het gewelddadige optreden tegen Iraanse demonstranten is op dit moment onmogelijk vast te stellen", staat in een verklaring.

De Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA meldde deze maand dat het dodental is opgelopen naar 7000. Dat is meer dan wat de Iraanse autoriteiten zeggen en minder dan de VN-deskundigen denken.

De VN wil dat Iran eerlijk is over de daadwerkelijke aantallen. "Iraniërs hebben het recht om te weten wat er in hun eigen land gebeurt. Zonder antwoorden vrezen we het ergste."

Deze video laat zien hoe het Iraanse regime ingreep en hoe moeilijk het is om een beeld van de situatie te krijgen:

Hardleerse automobilist in Delft voor 32ste keer betrapt zonder rijbewijs

8 hours 29 minutes ago

In Delft heeft de politie een bijzonder hardleerse automobilist van de weg gehaald: de man werd voor de 32ste keer aangehouden voor het rijden zonder rijbewijs. Ook was hij onder invloed, daarvoor was hij al vijftien keer eerder aangehouden.

De politie zag hem in de nacht van woensdag op donderdag in Delft achter het stuur zitten. De auto werd aan de kant gezet en de bestuurder moest een speekseltest doen, schrijft Omroep West. Volgens de politie testte de bestuurder positief "op alle direct testbare stoffen".

Vastlopende systemen

Uit het administratie van de politie werd al snel duidelijk dat ze met een veelpleger te maken hadden. "De bestuurder had bovendien zoveel registraties dat de politiesystemen op straat vastliepen", schrijft de politie.

De man werd aangehouden en meegenomen naar het bureau. Daar bleek dat het rijbewijs van de man door het CBR en het OM ongeldig was verklaard. Hij weigerde mee te werken aan een bloedonderzoek.

In beslag genomen

De auto van de man is in beslag genomen en zal 'verbeurd' verklaard worden. Dat betekent dat de man de wagen niet meer terugkrijgt.

Daarnaast moet hij voor de rechter komen. Die zal bepalen of hij nog een verdere straf krijgt opgelegd.

Rijinstructeurs en leerlingen onder invloed bij rijles in Zuid-Holland

8 hours 33 minutes ago

Bij een grootschalige politiecontrole in Zoetermeer en Rijswijk zijn rijinstructeurs en hun leerlingen betrapt op rijden onder invloed. Twee instructeurs en twee leerlingen testten positief op drugs, omdat zij onder meer cannabis of speed hadden gebruikt.

De twee rijinstructeurs hebben een rijverbod gekregen. Het Openbaar Ministerie bepaalt verder wat de consequenties voor hen zijn. Mogelijk raken ze hun bevoegdheid om rijles te geven kwijt, of worden ze ontslagen. Ook is een proces-verbaal opgesteld voor de leerlingen die reden onder invloed.

Bellen achter het stuur

In totaal zijn er bij de controles 350 drugstesten afgenomen. Daarvoor waren ook twee politieartsen aanwezig. Wanneer een eerste blaas- of speekseltest aangaf dat bestuurders onder invloed waren, werd er direct een uitgebreidere ademanalysetest gedaan of werd bloed afgenomen.

Tijdens de controles konden drie instructeurs geen rijbewijs laten zien. Ook voor hen is een proces-verbaal opgesteld. Een andere instructeur was aan het bellen tijdens het rijden. Een leerling had een verlopen identiteitsbewijs.

Amerikaanse Hooggerechtshof zet streep door importheffingen van Trump

9 hours 16 minutes ago

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gehaald door de importheffingen die president Trump heeft opgelegd aan tientallen landen. Ook de Europese Unie wordt erdoor getroffen.

De beslissing van het Hooggerechtshof draait om heffingen die zijn opgelegd op grond van een noodwet uit 1977.

Het Hooggerechtshof nam de beslissing met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters. Zij bekrachtigden de beslissing van een lagere rechtbank, die al had bepaald dat Trump zijn bevoegdheid te buiten was gegaan door de noodwet in te zetten als onderbouwing voor de heffingen.

Het is het eerste belangrijke onderdeel van Trumps beleid dat rechtstreeks door het hoogste gerechtshof van het land is beoordeeld. De regering-Trump ziet de heffingen als cruciaal voor zijn economische agenda.

Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd. Democraten en verschillende brancheorganisaties hebben de uitspraak al toegejuicht.

'Economische noodtoestand'

Het gaat om de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Die gaf Trump naar eigen zeggen de bevoegdheid om andere landen importheffingen op te leggen. De president redeneerde dat de heffingen nodig waren vanwege het handelstekort dat de VS met veel landen heeft.

Dat leidt tot een economische noodtoestand, zei Trump. Die riep hij kort na zijn aantreden uit en vervolgens haalde hij de oude noodwet uit de kast om de heffingen te kunnen invoeren. De president hoopt dat daardoor ook meer bedrijven en fabrieken hun productie naar de VS verplaatsen.

Volgens het Hooggerechtshof geeft de economische noodtoestand de president niet het recht om importheffingen op te leggen. Zijn methode om de IEEPA in te zetten is daarmee niet toelaatbaar.

Andere wet

Wat dat betekent voor de deals die de VS al met een aantal landen heeft gesloten, met de heffingen als stok achter de deur, is niet duidelijk. Ook heeft het Hooggerechtshof zich niet uitgesproken over wat er moet gebeuren met de ruim 130 miljard dollar aan heffingen die al zijn geïnd.

Het is ook lang niet zeker dat de heffingen nu van tafel zijn. Er zijn nog andere manieren om hogere importtarieven voor specifieke landen in te voeren. Trump heeft al gezegd dat hij een plan B achter de hand heeft.

Mogelijk doelt hij op een andere wet uit de jaren 70: de Trade Act uit 1974 (sectie 122). Die geeft het Witte Huis de mogelijkheid om landen 150 dagen lang een heffing van maximaal 15 procent op te leggen om handelstekorten tegen te gaan. Voor verlenging is de goedkeuring van het Congres nodig.

Correspondent VS Ryan Hermelijn:

"Het moet even slikken zijn voor president Trump, die nu door een paar rechters die hij zelf heeft benoemd flink op zijn vingers is getikt. Hij noemt de uitspraak dan ook 'schandalig'.

Keer op keer ging het in meerderheid conservatieve hof mee met de regering-Trump, bijvoorbeeld bij zijn immigratiebeleid. Maar dit chaotische en ad-hoc beleid om importheffingen op te leggen, is kennelijk een stap te ver.

Trump probeert nu terug te grijpen op andere wetten om heffingen te blijven opleggen, maar zijn bevoegdheden zijn drastisch ingeperkt. De uitspraak bevestigt dat de bevoegdheid vooral bij het Congres ligt.

De gevolgen zijn groot voor Trumps agenda. Politiek gezien is het een afgang in binnen- en buitenland, zeker omdat hij de dreiging van importheffingen te pas en te onpas inzet om handelspartners zijn wil op te leggen. En economisch gezien staat de deur nu wagenwijd open voor consumenten, bedrijven en zelfs landen om hun geld terug te vragen.

Rechter Kavanaugh, die het eens was met de president, voorziet een 'puinhoop' als die miljarden moeten worden terugbetaald. Een puinhoop die Trump zelf heeft veroorzaakt, en nu is hij verantwoordelijk voor het opruimen ervan."