Minister Keijzer moet van de wet asielopvangcijfers delen, maar weigert dat
BBB-minister Keijzer (Asiel en Migratie) weigert cijfers naar buiten te brengen over hoeveel asielzoekers gemeenten moeten opvangen. De wet schrijft dit wel voor, maar de demissionaire minister is niet van plan om dit te doen.
Keijzer schuift het publiceren van de cijfers door naar haar opvolger, die naar verwachting later deze maand wordt beëdigd. Kamerleden vermoeden dat ze geen slecht nieuws aan de gemeenten wil vertellen.
Het draait allemaal om de spreidingswet, een wet die de verdeling van asielzoekers over Nederland regelt. In die wet is bepaald dat vóór 1 februari van het jaar bekend moet zijn hoeveel asielzoekers gemeenten naar verwachting moeten opvangen. Uit die cijfers kan blijken dat bepaalde gemeenten meer opvangplekken moeten regelen.
'Kan nog veel gebeuren'Na vragen van de Tweede Kamer om de cijfers na het verstrijken van de deadline alsnog te krijgen, schrijft Keijzer in een korte brief terug waarom ze de precieze cijfers niet deelt.
Volgens haar kunnen er nog heel veel statushouders uit de asielketen doorstromen naar een woning. En bovendien gaan de strengere asielwetten, die de Eerste Kamer op korte termijn gaat behandelen, ook veel betekenen voor het aantal asielzoekers dat een plek nodig heeft, redeneert de demissionair minister.
Daarom zou ze naar eigen zeggen niet hoeven delen hoe het er nú voor staat. Terwijl het dus onzeker is of en hoe de asielwetten effect gaan hebben en gemeenten over de huidige situatie geïnformeerd moeten worden. In de wet staat duidelijk dat de minister vóór 1 februari de verwachte cijfers moet delen.
Geconfronteerd door de NOS met de constatering dat ze zich niet aan de wet houdt, reageert minister Keijzer met: "O, vindt u?"
Ook ambtenaren wijzen haar op die wet, zo staat in de zogenoemde beslisnota. Dat is een document dat bij openbare stukken hoort om inzicht te krijgen in de adviezen van topambtenaren.
"De afgelopen dagen hebben wij een aantal gesprekken met u gevoerd", schrijven de ambtenaren. "En inmiddels hebt u aangegeven op dit moment de capaciteitsraming niet vast te willen leggen en publiceren in de Staatscourant."
Keijzer maakte na die gesprekken dus een andere keuze. "Ik ga niet iets presenteren waarvan iedereen weet dat het er straks anders ziet", zegt ze desgevraagd tegen de NOS. "Ik vind het niet verstandig en vind het netjes om het aan mijn opvolger te laten."
Niet populairKamerlid Ceder van de ChristenUnie heeft moeite met de aanpak van de demissionair minister. "Het beeld kan ontstaan dat minister Keijzer wil vertrekken zonder dat ze een bepaalde last heeft opgelegd", aldus Ceder. Het is niet populair om tegen sommige gemeenten te zeggen dat zij volgens de wet waarschijnlijk meer moeten doen aan asielopvang, zeker niet met de gemeenteraadsverkiezingen van komende maand in aantocht.
Keijzer reageert dat het haar daar niet om te doen is; cijfers nu delen zou niet een realistisch beeld opleveren. Ze schrijft wel dat er nu in totaal een tekort zou zijn van 38.000 plekken. Maar ze maakt niet duidelijk waar die plekken geregeld moeten worden.
Kamerlid Westerveld van oppositiepartij GroenLinks-PvdA is geïrriteerd en vindt dat de gemeenten duidelijkheid moeten krijgen. "De minister houdt zich niet aan de wet", zegt Westerveld.
Niet de slechtste optieHet kabinet van aankomend premier Jetten wil doorgaan met de spreidingswet, terwijl het huidige demissionaire kabinet van VVD en BBB er eigenlijk vanaf wilde. Maar die wet blijft dus gelden.
Bij betrokkenen rondom het minderheidskabinet in wording is afkeuring te horen over hoe demissionair BBB-minister Keijzer met deze kwestie omgaat. Tegelijkertijd valt daar te horen dat wat er nu gebeurt misschien niet eens de slechtste optie is.
Want als Keijzer nu alsnog wordt gedwongen om cijfers te delen over hoeveel asielzoekers gemeenten moeten opvangen, vrezen de partijen dat ze te lage cijfers deelt. En dan is het aankomende kabinet misschien verder van huis, want gemeenten kunnen beter meteen een realistisch beeld krijgen van hoeveel opvangplekken ze moeten regelen.
Kamerlid Westerveld van GroenLinks-PvdA ziet voor nu ook even geen verdere opties. "Ik denk dat er niks anders opzit dan te wachten op het nieuwe kabinet." Over ruim twee weken, mogelijk op 23 februari, zal het eerste minderheidskabinet van D66-leider Jetten worden beëdigd.