Aggregator

Vrouwelijke rechters gediscrimineerd, kregen lager salaris dan mannen voor hetzelfde werk

1 hour 1 minute ago

De overheid heeft vrouwen gediscrimineerd die begonnen aan de opleiding tot rechter, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Zij kregen een lager salaris dan hun mannelijke collega's, terwijl ze hetzelfde werk doen.

Volgens het College komt dat door het beloningsbeleid dat de Staat voerde van 1994 tot 2023. Mensen die aan de opleiding tot rechter begonnen, kregen daarbij de vraag wat hun laatstverdiende salaris was. Op basis daarvan werd hun startsalaris bepaald. Volgens het College ontstond er daardoor een verschil tussen mannen en vrouwen, omdat vrouwen gemiddeld een lager salaris hebben.

Ook zijn er bijvoorbeeld grote verschillen tussen wat mensen uit de sociale of commerciële advocatuur verdienen. Dat leidt er volgens het College ook toe dat er makkelijk grote verschillen ontstaan als ze een stap maken naar de rechterlijke macht.

Loon 3,5 procent lager dan mannen

Uit een onderzoek in 2023 naar de verschillen in beloning van rechters in de opleiding is ook gebleken dat vrouwen gemiddeld een 3,5 procent lager startsalaris krijgen dan hun mannelijke collega's. Het College vindt daarom dat er een vermoeden is van onderscheid op grond van geslacht.

De Staat beargumenteerde dat de manier om het startsalaris te bepalen "deugdelijk, transparant en in overeenstemming met sociale partners is gevormd". Het College is het met de Staat eens dat de methode een geschikt middel was om geschikte nieuwe rechters aan te trekken. "Maar een middel is pas noodzakelijk als het doel niet met andere, minder onderscheid makende middelen kan worden bereikt."

Nieuwe methode

De uitspraak gaat over een oude methode om het startsalaris te bepalen. Inmiddels heeft de Staat een ander inschalingsbeleid ingevoerd bij de opleiding tot rechter. Er wordt nu dus niet meer gevraagd naar het laatstverdiende loon. Het College roept de Staat op om te kijken of rechters compensatie kunnen krijgen, maar kan de overheid niet dwingen om dat te doen.

De zaak was door een stichting bij het College voor de Rechten van de Mens neergelegd. Daarnaast waren ook drie individuele rechters naar het College gestapt.

Ook in deze drie individuele gevallen vond het College dat vrouwelijke rechters een ongelijke beloning kregen. "Zo ontving in een van de gevallen de mannelijke collega maandelijks bruto 1914,65 euro meer dan de vrouwelijke collega voor gelijkwaardig werk, terwijl zij nagenoeg dezelfde werkervaring hadden", schrijft het College in de uitspraak.

Weer grote stroomstoring in Cuba, reparatie gaat dagen duren

1 hour 8 minutes ago

In Cuba zitten miljoenen mensen zonder stroom. Onder meer hoofdstad Havana is opnieuw getroffen door een stroomstoring die gisteren begon. Volgens de nationale elektriciteitsmaatschappij UNE ligt het probleem bij een van de grootste elektriciteitscentrales van het eiland.

Dat in het communistische land regelmatig de stroom uitvalt is niets nieuws, maar deze stroomstoring treft een groot deel van het eiland en het oplossen van alle problemen gaat dagen duren.

De stroom valt volgens de autoriteiten geregeld uit doordat sommige centrales al meer dan 30 jaar oud zijn en weinig onderhoud krijgen vanwege de hoge kosten daarvoor. Door Amerikaanse sancties is het ook niet mogelijk om nieuwe apparatuur en gespecialiseerde onderdelen te komen. Economen zeggen dat er door de staat te lang te weinig geïnvesteerd is in de energiesector.

Lek in ketel

De problemen in Cuba zijn verergerd sinds de VS begin januari de olietoevoer van Venezuela naar Cuba stopzette. Venezuela leverde ongeveer de helft van de brandstof voor Cuba. Andere landen mogen van de VS ook geen olie meer leveren aan het land.

Staatsmedia melden dat deze stroomstoring is veroorzaakt door het uitvallen van de energiecentrale Antonio Guiteras ten oosten van Havana na een lek in een ketel. Daar moet personeel nu eerst vinden wat er precies stuk is, voordat het gerepareerd en opnieuw opgestart kan worden.

Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika en Suriname:

"Deze stroomstoring waarbij twee derde van het eiland mogelijk dagenlang zonder stroom zal zitten is de zoveelste klap voor de Cubanen, die al lange tijd vooral bezig zijn met overleven.

Het eiland raakt vanwege de afgekondigde olieblokkade door Trump in een steeds grotere humanitaire en economische crisis, met grote gevolgen zoals een opstapeling van bergen afval, een voedselcrisis en grote problemen in de gezondheidszorg.

De Venezolaanse olie was altijd de grote levensader voor Cuba, maar die toevoer stopte na de Amerikaanse invasie en ontvoering van Maduro. Andere landen die proberen olie te verkopen aan Cuba worden door Amerika met sancties bedreigd.

Het doel van Trump is het eiland zo ver af te knijpen dat het Cubaanse regime op de knieën gaat met als doel een regime change. Dat proberen de Amerikanen al voor elkaar te krijgen sinds de Cubaanse revolutie in 1959 door Fidel Castro toen de door de VS gesteunde dictator Fulgencio Batista werd verdreven.

Ondertussen is er naar schatting nog maar voor een paar weken aan olie op het eiland waardoor de situatie alleen maar nijpender zal worden''.

Het elektriciteitsbedrijf zegt dat het getroffen gebied groot is, van de stad Pinar del Rio in het westen tot de stad Camaguey in het midden van het eiland. Volgens de overheid is er inmiddels geregeld dat kritieke infrastructuur weer stroom heeft, zoals ziekenhuizen. Het is de tweede grote stroomstoring in Cuba in drie maanden tijd.

Persbureau AP sprak met een 66-jarige vrouw in Cuba die inmiddels wel gewend is aan alle stroomstoringen op het eiland. Ze is ook gewend dat de stroom 's avonds meestal wel weer aangaat.

Toen haar verteld werd dat deze stroomstoring groter is en langer gaat duren, reageerde ze verontrust. "Mijn god, tot wanneer? Dan eten we niet. Dan zullen we brood moeten eten."

Ondertussen proberen ze er in Cuba maar het beste van te maken:

Sluiting azc Hardenberg op de tocht, COA kan bewoners niet elders onderbrengen

1 hour 15 minutes ago

Een azc en een noodopvang in Hardenberg (Overijssel) zouden komende zondag na tien jaar moeten sluiten, maar dat gaat mogelijk niet lukken. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zegt er niet in te slagen om op tijd ergens anders opvang te vinden voor een deel van de bewoners.

De geplande sluiting van het azc en de noodopvang is komende zondag 8 maart. Op die dag lopen de contracten en vergunningen van beide locaties af. De gemeente Hardenberg noemt het dreigende uitstel van de sluitingen onacceptabel en eist dat de locaties zondag sluiten, schrijft RTV Oost.

Landelijke opvang vol

Het COA zegt in een reactie geen andere mogelijkheid te zien dan de locaties in Hardenberg langer te gebruiken, "om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan". Het opvangorgaan zegt dat de landelijke opvangcapaciteit voor "ruim 103 procent" vol zit. Daardoor is nergens ruimte om de bewoners uit Hardenberg op te vangen.

In het azc worden sinds 2016 maximaal 750 mensen opgevangen. Sinds 2022 is er ook plek voor honderd asielzoekers op een bungalowpark in het nabijgelegen Loozen. Het COA zegt dat vandaag nog ongeveer 700 mensen op beide locaties verblijven.

'Afspraak is afspraak'

Volgens de gemeente heeft het ministerie van Asiel en Migratie gisteravond laten weten dat het niet lukt om alle bewoners voor zondag te verhuizen. Het is ook niet duidelijk wanneer dit wel gebeurt.

Wethouder Alwin Mussche, die over de opvang van vluchtelingen gaat, zegt dat de sluiting al was vastgelegd. "Afspraak is afspraak. Wij gaan ervan uit dat er op 8 maart 2026 geen bewoners meer aanwezig zijn in beide locaties."

De gemeente zegt op te treden als het COA beide opvanglocaties na zondag nog in gebruik heeft. De gemeente besluit maandag hoe dat gebeurt. Zo zou de gemeente het COA een dwangsom kunnen opleggen, net als bij het aanmeldcentrum in Ter Apel, maar daar is volgens een gemeentewoordvoerder nog geen besluit over genomen.

Oproep aan minister

Wethouder Mussche roept asielminister Van den Brink op om zo snel mogelijk voor andere opvang te zorgen. "Wij hebben een lange periode ruimhartig bijgedragen aan de opvang van asielzoekers. Daarmee hebben we onze verantwoordelijkheid genomen."

"Onze inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat ook het Rijk en het COA hun verantwoordelijkheid nemen en gemaakte afspraken nakomen."

Portugese schrijver António Lobo Antunes (83) overleden

1 hour 18 minutes ago

In Portugal is schrijver António Lobo Antunes overleden. Hij was een van de belangrijkste hedendaagse Portugese schrijvers, met een oeuvre van meer dan veertig boeken. Het grootste deel daarvan bestaat uit romans, maar Lobo Antunes publiceerde ook meerdere essaybundels en enkele non-fictietitels.

Ook buiten Portugal had Lobo Antunes een grote schare lezers. Hij geldt als een van de meest vertaalde Portugese auteurs van zijn generatie, ook naar het Nederlands. Ongeveer 24 van zijn boeken verschenen in Nederlandse vertaling.

Zijn leven begon in Lissabon in 1942. Hij studeerde geneeskunde en specialiseerde zich tot psychiater, een vak dat hij enkele jaren uitoefende. Zijn kennis van de menselijke psyche zou later een een belangrijke pijler worden in zijn werk.

Maar het waren zijn ervaringen in 1973 als legerarts tijdens de koloniale oorlog van Portugal in Angola die de inspiratie vormden voor zijn eerste boek. Memória de Elefante uit 1979 gaat over een ex-militair die zwaar getraumatiseerd terugkeert uit Angola en zijn weg vindt als psychiater.

Literaire doorbraak

Het autobiografische boek markeerde zijn doorbraak en had meteen invloed op Portugal, dat in een enorme transformatie zat na de Anjerrevolutie van 1974. Het land kreeg veel meer vrijheid na veertig jaar militaire onderdrukking. Voor intellectuelen als António Lobo Antunes ontstond ruimte om een heel nieuwe manier van schrijven te ontdekken. Zijn werk was vaak poëtisch, provocerend en politiek.

Ook zijn tweede boek, Os Cus de Judas, ging over Portugals koloniale verleden en werd opnieuw een succes, nu ook buiten Portugal. Zijn internationale doorbraak was misschien wel mede aan Nederland en België te danken. De kus van Judas verscheen hier in 1980 als een van de eerste vertalingen. Vlaamse en Nederlandse critici schreven er lovend over.

Lobo Antunes combineerde zijn schrijverschap tot 1985 met zijn werk als psychiater. Daarna legde hij zich volledig toe op het schrijven.

Sluitstuk

Het succes hield aan en Lobo Antunes won in eigen land vrijwel elke literaire prijs. Ook daarbuiten werd hij veelvuldig onderscheiden. De belangrijkste literaire prijs, de Nobelprijs voor Literatuur, won hij nooit, hoewel hij vaak werd getipt door kenners.

Vorig jaar verscheen zijn laatste roman, zijn 32ste. De omvang van de wereld wordt door critici gezien als het sluitstuk van zijn literaire carrière. Het boek gaat opnieuw over de thema's die hij veelvuldig onderzocht: de complexiteit van menselijke relaties, de sporen van het verleden en de onontkoombaarheid van herinnering.

Iran zegt Koerden in noordwesten aan te vallen, raketaanval op hoofdkwartier in Irak

1 hour 45 minutes ago

Iran heeft Koerdische milities aangevallen die van plan waren de grens in het westen van het land over te steken. Dat zegt het Iraanse leger. Er zijn onder meer raketten neergekomen op een hoofdkwartier van de Koerdische troepen in buurland Irak.

Gisteren meldden Amerikaanse en Israëlische media dat Koerdische milities een grondoffensief waren begonnen in het noordwesten van Iran. Het zou gaan om duizenden Koerdische strijders. Iran valt nu milities aan in Irak, die het regime in Teheran 'separatistische groepen' noemt.

In het noordoosten van Irak zijn volgens de BBC verschillende Koerdische bases geraakt met ballistische raketten. Daarbij zouden zeker een dode en drie gewonden zijn gevallen.

De regering van de autonome Koerdische regio in het noorden van Irak ontkent intussen dat die betrokken is bij plannen voor de bewapening van Koerdische strijders om Iran aan te vallen, zegt een woordvoerder.

Sander van Hoorn, verslaggever in Qatar:

"In het noordwesten van Iran woont een Koerdische minderheid die eigenlijk een geheel vormt met de Koerden in het noordoosten van Irak, in het grensgebied van die twee landen. De VS wil dat het regime in Teheran valt, maar het wil geen Amerikaanse troepen in Iran. Dus moet het Iraanse volk dat zelf doen. Dat kan de Iraanse bevolking zijn, maar het kunnen ook Iraanse minderheden zijn.

Zo is de VS terechtgekomen bij de Koerden. Dat ligt ook voor de hand, want in Irak en Noord-Syrië hebben de Amerikanen al vaker met hen samengewerkt, en hebben ze Koerdische strijders ook al vaker bewapend.

Wat zou kunnen is dat die samenwerking er nu ook is in dat grensgebied tussen Irak en Iran. Een woordvoerder van het Witte Huis zegt alleen dat er gesprekken zijn geweest. Maar Iran zegt nu dus tegen Koerden aan de noordwestelijke grens te vechten en een kantoor van de koerden in Noordoost-Irak te hebben aangevallen. Dus dat front moeten we de komende tijd in de gaten houden."

Reuters meldt dat Koerdische milities de afgelopen dagen met de VS hebben overlegd over of en hoe ze het Iraanse leger zouden kunnen aanvallen in het westen van het land. Dat schrijft het persbureau op basis van bronnen "met kennis over dit onderwerp".

Verschillende Amerikaanse media melden dat inlichtingendienst CIA de Koerdische strijders in Irak al voor de huidige oorlog heeft bewapend als onderdeel van pogingen om Iran te destabiliseren.

In Iran zelf is ook een Koerdische oppositie actief, verenigd in de illegale Koerdische partij PJAK. De rol van die organisatie is nog onduidelijk. De ontwikkelingen worden op de voet gevolgd door Turkije, heeft het Turkse ministerie van Defensie laten weten. De PJAK heeft banden met de Koerdische PKK in Turkije. De regering in Ankara is bang dat de veiligheid en stabiliteit in de regio verder onder druk komen te staan.

Een woordvoerder van het Witte Huis zei woensdag dat berichten dat president Trump achter een plan zou staan voor een Koerdische opstand in Iran "compleet onwaar" zijn. Volgens nieuwssite Axios heeft Trump echter wel contact gehad met twee Koerdische leiders in Irak, met het doel Koerdische strijders de Iraanse grens over te sturen.

Het doel van die Koerdische aanval zou zijn om meer ruimte te geven aan Iraniërs om in opstand te komen tegen het regime in Teheran, na de dood van ayatollah Khamenei en te midden van de voortdurende Amerikaanse en Israëlische bombardementen.

Het is niet voor het eerst dat de Koerden in opstand komen in Iran. In het verleden kwamen Koerden zowel in opstand tegen de sjah als tegen de theocratie die er na de Islamitische Revolutie van 1979 op volgde. Het Iraanse leger verwoeste in maandenlange gevechten met Koerdische rebellen na die revolutie Koerdische steden en dorpen en doodde daarbij duizenden mensen.

Gülsah Ercetin, correspondent Turkije:

"Ankara heeft in het verleden altijd fel gereageerd op bewapening van de Koerdische milities. De regering ziet dat als een bedreiging van de Turkse veiligheid. Dat komt natuurlijk omdat Turkije de afgelopen 40 jaar een bloedige strijd heeft gevoerd met de Koerdische PKK. In die strijd zijn 40.000 mensen omgekomen, al lopen er nu in vredesonderhandelingen met de PKK.

Turkije heeft de afgelopen tijd vooral geprobeerd een diplomatieke rol op zich te nemen, maar diplomatie wordt steeds lastiger nu het conflict escaleert in de regio. Zo kwam er gisteren een projectiel neer op Turks grondgebied. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken belde direct met zijn collega in Iran en de ambassadeur werd op het matje geroepen.

Tegelijk zeggen de Turken dat ze het recht hebben om te reageren op elke vorm van bedreiging. Inmiddels zegt Iran dat het de soevereiniteit van Turkije respecteert en ontkent het land ook dat het een raket op Turkije heeft afgevuurd.

Turkije houdt intussen rekening met alle mogelijke scenario's. Zo is er ook de vrees voor vluchtelingen, want ze delen een grens met Iran van zo'n 500 kilometer. Turkije heeft tijdens de oorlog in Syrië zo'n vier miljoen Syriërs opgevangen. Dat bracht een enorme druk op de samenleving met zich mee, vooral in de grenssteden. Turkije is enorm bang dat zoiets opnieuw gaat gebeuren."

Uniek VOC-glas uit 18de eeuw geveild in Goes: 'Overtrof mijn stoutste dromen'

2 hours 11 minutes ago

In het Zeeuwse Goes is een zeldzaam VOC-glas uit de achttiende eeuw geveild. In december kwam een veilingmeester het kelkglas per toeval tegen tijdens een inboedeltaxatie.

Voor het glas, dat in een kistje bewaard lag, was tijdens de kijkdagen weinig belangstelling. Toch besloot veilingmeester Arno de Jager uit Goes de gok te wagen.

Het bleek een goede zet: het kelkglas is voor een recordbedrag van 50.000 euro onder de hamer gegaan. "Het overtrof alle verwachtingen en stoutste dromen", zegt De Jager tegen Omroep Zeeland.

Het twintig centimeter hoge kelkglas is van de Nederlandse glasgraveur Jacob Sang uit de achttiende eeuw. Het glas werd in opdracht van investeerders van een Nederlands VOC-schip door Sang gegraveerd om uiteindelijk mee te proosten op een behouden vaart.

In het glas staat de tekst "De goede negotie" gegraveerd, samen met een VOC-schip en een Amsterdams pakhuis. "Dat het een bijzonderheid betrof hadden we wel in de gaten, want de kwaliteit spatte er vanaf", zegt De Jager.

Een vergelijkbaar glas van dezelfde maker werd in december in Den Haag voor een prijs van 28.000 euro geveild.

Volgens de veilingmeester stond het meer dan dertig jaar in een dekenkist van een welgestelde Eindhovense familie. Die dacht dat het alleen een rommelkistje zou zijn met wat porselein, oude sieraden en wat glas.

Het glas van de Goesse veilingmeester stond tijdens de online veiling ook internationaal onder grote belangstelling. "Alle telefoonlijnen waren bezet en een hevige biedstrijd brak los", zegt De Jager. "Het begon bij 2000 euro."

Uiteindelijk ging het glas naar een Nederlandse koper, die er dus 50.000 euro voor over had. Waar het glas komt te staan is niet bekend, maar De Jager is ervan overtuigd dat het een bijzondere plek gaat krijgen.

Meer treinreizigers, NS maakt eindelijk weer winst

2 hours 15 minutes ago

NS heeft vorig jaar voor het eerst in lange tijd weer winst gemaakt. Dat kwam vooral omdat meer mensen in 2025 de trein namen. Daardoor boekte NS vorig jaar een winst van 380 miljoen euro. In 2024 zat NS nog met een verlies van 141 miljoen euro diep in de rode cijfers.

De nettowinst wordt enigszins vertekend vanwege een boekhoudkundige meevaller. Door de lockdowns tijdens de coronacrisis mocht NS in 2025 582 miljoen euro terugboeken van de vergoeding die wordt betaald om op het landelijke spoor te mogen rijden.

Zonder al dit soort eenmalige mee- en tegenvallers, zou NS vorig jaar een winst van slechts 11 miljoen euro hebben geboekt.

De winst van vorig jaar betekent ook nog niet dat NS helemaal uit de financiële problemen is: nog altijd nemen er minder reizigers de trein dan in 2019, het jaar voor de uitbraak van het coronavirus. Met name op woensdag en vrijdag werken er bijvoorbeeld nog altijd veel mensen thuis. NS zegt zich wel voor te bereiden op meer reizigers.

1,2 miljard schuld

Wel kan NS nu het weer winstgevend is eindelijk wat doen aan het terugbrengen van de enorme schulden. Omdat de vervoerder wilde blijven investeren, in bijvoorbeeld nieuwe treinen, stations en hogere lonen voor het personeel, moest er de afgelopen jaren veel geld worden geleend. Inmiddels heeft NS een netto schuld van 1,2 miljard euro die moet worden afgelost. Hierover betaalde NS vorig jaar 21 miljoen euro aan rente.

President-directeur Wouter Koolmees is opgelucht dat NS "stap voor stap uit donkerrode financiële cijfers is geklommen". "Toch is het resultaat nog steeds onvoldoende", benadrukt hij in een persbericht. "NS gaf de afgelopen jaren meer geld uit dan het verdiende en heeft veel moeten lenen voor investeringen in de toekomst. Het is nu zaak om onze netto schuld die sinds 2020 is opgelopen tot 1,2 miljard euro af te bouwen."

Slim bezuinigen

Naast meer reizigers probeert NS ook de kosten omlaag te brengen. Zo moet onder meer het hoofdkantoor worden verkleind. Ook gebruikt het bedrijf steeds meer slimmere toepassingen, bijvoorbeeld bij het onderhoud van treinen.

Inmiddels kunnen er meer treinen van de vloot worden ingezet omdat ze niet meer voor kleine reparaties uit de dienstregeling worden gehaald, zoals een scheur in een stoel.

Volgens NS zijn slimmere oplossingen ook nodig vanwege een tekort aan personeel. Een derde van het NS-personeel is 55 jaar of ouder. Dat betekent dat de komende tien jaar zo'n 6000 NS'ers met pensioen gaan.

Uitval kostenpost

Hoewel er vorig jaar meer treinen op tijd reden, betaalde NS meer aan reizigers voor vertraging of uitval van ritten. Vooral juni vorig jaar was een grote kostenpost, toen de vakbonden staakten voor een betere cao.

Reizigers die vervangend vervoer moesten regelen dienden bijna 190.000 claims in bij NS. Hiervan werden ruim 133.000 claims goedgekeurd, voor een bedrag van in totaal 2,8 miljoen euro.

NS-actie Voorburg levert 59 boetes op, ook aanhouding voor openstaande celstraf

2 hours 34 minutes ago

Bij een grootschalige controle op treinkaartjes heeft de NS 59 zwartrijders beboet. De vervoerder controleerde gisteren tussen 16.30 en 21.45 uur alle treinen die langs station Voorburg kwamen. Ook de politie was aanwezig bij de actie, die heeft iemand aangehouden die nog 22 dagen cel open had staan.

Bij de controle werden alle Sprinters en Intercity's in 2 tot 4 minuten gecontroleerd wanneer deze op het station aankwamen. Daarvoor stonden op de perrons tientallen conducteurs te wachten. In totaal werden ruim 4400 reizigers gecontroleerd. Met de 2 tot 4 minuten was rekening gehouden in de dienstregeling.

Bij de controle konden veertien mensen zich niet identificeren bij de controle, omdat zij geen geldige ID-kaart bij zich hadden. Vanaf 14 jaar geldt in Nederland een wettelijke identificatieplicht.

Persoon op het spoor

Doordat iemand op het spoor liep bij Gouda liepen een aantal treinen aan het begin van de avond vertraging op, meldt de NS. De vertraagde treinen zijn niet gecontroleerd, zodat de vertraging ingelopen kon worden.

"Het is voor het eerst dat NS zo goed als alle treinen in een bepaalde tijdsperiode gecontroleerd heeft. Het is een nieuwe vorm van controleren die NS vaker in wil zetten", schrijft de treindienst.

Volgens Reinier van Rigteren, Inspecteur Sociale Veiligheid bij NS, zitten er in de avondspits veel forenzen in de trein die veelal een kaartje hebben. "Dat is bemoedigend om te zien. Deze actie is niet bedoeld om zoveel mogelijk reizigers zonder geldig vervoersbewijs te vinden, maar ook om te laten zien dat we controleren en actief aanwezig zijn. We merkten ook dat reizigers positief reageerden."

Het aantal boetes dat de NS uitschrijft aan zwartrijders stijgt de afgelopen jaren. In totaal werden er over 2025 bijna 400.000 reizigers beboet. In 2023 waren dat er minder dan 300.000. In 2022 waren er nog minder treinreizigers wegens de coronaperiode.

Toezichthouder ACM gaat energieleveranciers strenger controleren

2 hours 42 minutes ago

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) gaat energiebedrijven intensiever controleren of zij zich wel aan de regels houden. De toezichthouder heeft de afgelopen dagen signalen gekregen dat sommige energieleveranciers gestopt waren met het aanbieden van vaste energiecontracten door de snel gestegen gasprijs.

De afgelopen dagen steeg de gasprijs heel snel door de oorlog in het Midden-Oosten. Maandag was de toename voor de Europese gasprijs nog 36 cent en dinsdag nog eens 30 cent.

Energiebedrijven Vattenfall en Eneco kondigden dinsdag aan deels te stoppen met het aanbieden van vaste contracten. Essent biedt nog wel vaste contracten aan, maar kan niet garanderen hoelang het dat nog doet.

Vaste contracten

Energiebedrijven bieden naast variabele en dynamische contract vooral veel 1-jarige of 3-jarige contracten aan. Volgens de nieuwe energiewet die op 1 januari is ingegaan zijn energiebedrijven altijd verplicht een variabel en 1-jarig-contract aan te bieden.

Vanaf 1 april gaat de ACM er ook op toezien dat energiebedrijven daadwerkelijk deze contracten aanbieden. Bedrijven hebben drie maanden gekregen om de nieuwe regels in te voeren. Op dit moment is de ACM al in gesprek met energieleveranciers.

Een woordvoerder van de ACM benadrukt wel dat het niet per se voordelig is om nu een vast contract af te sluiten. Energieleveranciers mogen door de gestegen gasprijzen nu ook hogere prijzen vragen voor hun vaste contracten. Het kan dus beter zijn voor de portemonnee om de prijs nog niet vast te zetten. De ACM adviseert mensen een aanbod goed te vergelijken en niet gelijk in te gaan op een ongevraagd aanbod.

Geld in kas

Behalve dat het ACM de contracten controleert die energiebedrijven aanbieden, kijkt de toezichthouder ook naar de tarieven van de energieleveranciers. Die mogen stijgen zolang dit maar redelijk is.

Leveranciers zijn verplicht te zorgen dat hun financiële positie goed blijft. De toezichthouder zal dus ook controleren of de energiebedrijven genoeg geld achter de hand hebben.

De gasprijs is de afgelopen dagen iets gestabiliseerd. Doordat de situatie in het Midden-Oosten onstabiel blijft, blijft het heel lastig is in te schatten wat de energieprijzen de komende maanden gaan doen.

13 jaar cel voor mesaanval bij Holocaustmonument in Berlijn

2 hours 56 minutes ago

In Berlijn is een Syrische man veroordeeld tot 13 jaar cel omdat hij vorig jaar iemand heeft neergestoken met een mes bij het Holocaustmonument in de Duitse hoofdstad. De rechtbank spreekt van een radicaalislamitische daad.

De rechter veroordeelde de 20-jarige man voor poging tot moord en poging tot lidmaatschap van een terroristische organisatie.

Het OM had een levenslange gevangenisstraf geëist. De advocaat van de aanvaller pleitte voor een jeugdstraf van zeven jaar.

Spaanse toerist

De man verbleef als alleenstaande minderjarige vluchteling in een opvangcentrum in Leipzig. Hij reisde eind februari vorig jaar naar Berlijn om daar een aanslag te plegen.

De rechtbank zei dat de man bewust het Holocaustmonument als plek daarvoor had uitgezocht. "Hij ging ervan uit daar mensen van het joodse geloof aan te treffen", zei de rechter. De man zei uit naam van Islamitische Staat te handelen.

Bij het monument stak hij in op een nu 31-jarige Spaanse toerist. Die liep daarbij een diepe snee op in zijn keel. De Spanjaard overleefde de aanval ternauwernood. Volgens het OM is hij arbeidsongeschikt geraakt en staat hij nog onder behandeling van een psycholoog. "Het is een wonder dat hij de aanval heeft overleefd", aldus de rechter.

Spijt

De dader vluchtte na de aanval weg. Drie uur later kon hij alsnog worden opgepakt. In de rechtbank gaf de man toe dat hij iemand had vastgegrepen en had gesneden. "Al een seconde erna had ik spijt", zei hij.

De man beweerde dat hij de aanval uitvoerde onder druk van iemand met wie hij online aan het chatten was. Hij was met hem in contact gekomen na het bekijken van IS-video's.

Politieke discussie over Gronings gas laait weer op door oorlog Iran

3 hours 1 minute ago

De oorlog in Iran leidt ertoe dat de politieke discussie over gaswinning in Groningen en het openhouden van de gasputten van het Groningenveld weer oplaait. Het Groningenveld werd gesloten vanwege de vele aardbevingen.

JA21-leider Eerdmans kondigt aan met een eigen wetsvoorstel te komen om de gasvoorraad uit het Groningenveld als "strategische reserve" achter de hand te houden. Die voorraad kan worden aangesproken als de gasprijzen enorm stijgen of gas onvoldoende beschikbaar is.

Hij maakte al voor de oorlog een punt van het definitief volstorten van de gasputten met cement. Hij noemde dat dom en een historische fout. Het Groningenveld bevat nog zo'n 550 miljard kuub aardgas, goed voor ongeveer 18 jaar aan binnenlands gebruik.

Noodreserve verstandig

PVV-leider Wilders sluit zich bij Eerdmans aan en zegt het wetsvoorstel van Eerdmans te gaan steunen. "In de huidige geopolitieke situatie is het beschikbaar houden van onze eigen gasputten als noodreserve verstandig", zegt hij op X.

Hij stelt als voorwaarde dat het gas alleen gewonnen mag worden in geval van nood en niet aan andere landen verkocht mag worden. De PVV keerde zich tot nu tegen nieuwe gaswinning in Groningen.

Ook de Groep Markuszower, de fractie van PVV'ers die zich hebben afgesplitst, steunt het voorstel van Eerdmans. Kamerlid Heutink voegt daar onder meer aan toe dat ze voor het "direct beginnen met boren" zijn en dat Groningers "direct, ruimhartig en onbureaucratisch" gecompenseerd moeten worden voor schade door aardbevingen.

Levering in gevaar

FVD is al langer voorstander van het openhouden van het Groningenveld, ook voor commerciële gaswinning. Daar zouden de Groningers wat de partij betreft dan een ruime schadevergoeding voor moeten krijgen.

Ook partijleider De Vos wijst nu op de actuele situatie waardoor de levering van buitenlands gas aan Nederland in gevaar kan komen en de gasprijzen gaan stijgen.

De vier partijen hebben samen 42 zetels in de Tweede Kamer, dus een meerderheid is vooralsnog niet in zicht. Vanmiddag is er een Kamerdebat over energie met minister Van Veldhoven (D66), die over de gasvoorraden gaat.

Advies TNO

Nog maar drie weken geleden adviseerde onderzoeksinstituut TNO de politiek om het Groningenveld niet helemaal af te sluiten. Nederland zou een strategische reserve moeten aanhouden voor noodgevallen, zeiden de onderzoekers.

Ook de Gasunie pleit voor "strategische reserves op eigen bodem" en waarschuwde de politiek al jaren geleden voor sluiting van het Groningenveld. De Gasunie brengt binnenkort een rapport uit over de "weerbaarheid van de aardgasvoorziening" en het belang van reserves.

Ondertussen duurt het nog tot 2034 om de schade te herstellen die tot nu toe is ontstaan door de aardbevingen. Nieuwe gaswinning betekent ook nieuwe aardbevingen, zegt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

De Eerste Kamer stemde op 16 april 2024 in met de wet die de sluiting van het Groningenveld definitief regelt. Ze zijn nog lang niet allemaal volgegooid met cement. De ontmanteling van de winningsapparatuur en dergelijke duurt nog jaren.

Kopen niet altijd voordeliger qua woonlasten dan huren

4 hours 29 minutes ago

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht zijn de woonlasten van jonge kopers niet altijd heel veel lager dan die van jonge huurders. Dat blijkt uit onderzoek van ABN AMRO. De woonlasten van jonge kopers en jonge starters zijn vrijwel gelijk.

"Jonge kopers en jonge huurders op de vrije markt geven ongeveer een even groot deel van hun inkomen uit aan woonlasten", zegt Mike Langen, woningmarkteconoom van de bank. Jonge huurders zijn gemiddeld iets meer dan 35 procent van hun inkomen kwijt aan woonlasten. Voor jonge kopers is dit 30 procent. In de hogere leeftijdsgroepen wordt het verschil in woonlasten veel groter.

Volgens de bank spelen er verschillende zaken. Zo zijn de woonlasten van starters de afgelopen jaren gestegen door flink toegenomen huizenprijzen. Het verschil in woonlasten van kopers en huurders neemt op latere leeftijden steeds verder toe doordat kopers hun hypotheek aflossen.

Verder ziet ABN AMRO dat we in Nederland de afgelopen jaren een minder groot deel van het inkomen kwijt zijn aan de woonlasten. Ondanks dit goede nieuws hoort Nederland nog altijd tot een van de landen met de hoogste woonlasten van de eurozone.

Extinction Rebellion lijmt deuren vast van Amsterdamse middelbare scholen

5 hours ago

Klimaatactivisten van Extinction Rebellion hebben vannacht in Amsterdam bij meerdere middelbare scholen de toegang geblokkeerd. Dat gebeurde door sloten vast te lijmen of hekken met kettingen vast te zetten. Meerdere scholen bevestigen een blokkade aan de NOS.

Volgens de actiegroep gaat het om 35 scholen binnen de ring, de politie zegt van elf scholen een melding te hebben gehad. Bij die scholen is de politie aanwezig in het kader van onderzoek, ook gaan zij na of scholen aangifte willen doen van vernieling. Tot nu toe melden twee scholen aan persbureau ANP dat te willen doen, het Vierde Gymnasium en het Fons Vitae Lyceum.

Onder meer de toegang tot het Sweelinck College werd geblokkeerd, aan de achterkant met een fietsslot en aan de voorkant door dichtgelijmde sloten. De school moest wachten op een slijptol voordat mensen naar binnen konden.

Aandacht voor het klimaat

De burgemeester Halsema van Amsterdam vindt de actie belachelijk. "Dit heeft niets meer met demonstratievrijheid te maken. Het is onbegrijpelijk en strijdig met alles waar XR voor zegt te staan: het verzekeren van een betere toekomst", laat de burgemeester weten via haar woordvoerder.

Extinction Rebellion vraagt met de actie aandacht voor het veranderende klimaat. "Bij iedere school lieten we een boodschap achter: 'Geef onze tieners een reden om naar school te gaan!', schrijven zij op Instagram.

De activisten vrezen voor een situatie waarin het onderwijs in het geding komt door de klimaatcrisis.

Autoriteit Persoonsgegevens wil snel AI-regels: 'Grondrechten moeten beschermd'

5 hours 23 minutes ago

De Autoriteit Persoonsgegevens wil dat het kabinet opschiet met het maken van regels voor het gebruik van AI. De waakhond zegt dat er nu een gebrek aan toezicht is.

Volgens voorzitter Aleid Wolfsen kleven er verschillende risico's aan de nieuwe computertechnologie. Bijvoorbeeld een toename van deepfakes, AI-gestuurde fraude en psychische schade door chatbots. "Grondrechten moeten beschermd worden."

De toezichthouder wil daarom dat het nieuwe kabinet haast maakt het met uitvoeren van de Europese regels. Er moet onder meer geregeld worden dat er een speciale AI-toezichthouder komt en geld moet worden vrijgemaakt voor toezicht.

Fouten op de loer

Wolfsen wijst als voorbeeld op het toeslagenschandaal. Veel mensen kwamen toen in grote problemen door een discriminerend algoritme. "Vijf jaar na het toeslagenschandaal zijn de lessen duidelijk. Wie een nieuw schandaal wil voorkomen, moet nu handelen."

Wolfsen noemt daarnaast reclasseringsorganisaties die algoritmes gebruikten om te beoordelen of verdachten in herhaling zouden kunnen vallen. "Dat zijn beslissingen over mensen. Dat AI-systeem gaf foute adviezen."

Ook bij de werving en selectie van mensen liggen fouten op de loer als er geen mens aan te pas komt. Het zou volgens Wolfsen kunnen leiden tot discriminatie. "Er wordt een besluit over je genomen en je weet niet op basis waarvan. Dan kan je niet naar een rechter om je daartegen te verdedigen."

Gevaarlijk

In Europa bestaat er al wetgeving over AI. Daarin staat onder meer dat makers van krachtige AI-systemen moeten testen of hun modellen accuraat zijn en of de grootste risico's zijn ondervangen.

In Nederland moet de Europese wetgeving nog worden uitgevoerd, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens. De wetgeving moet vervolgens in Nederland voorwaarden stellen aan het op de markt brengen van AI-systemen en het gebruik ervan.

Wolfsen legt de vergelijking met medicijnen of auto's voordat die de markt op mogen. "Die moeten worden getest. Die moeten veilig zijn. Anders kan het leiden tot gevaarlijke situaties."

China verwacht laagste groei in decennia, maar straalt toch zelfvertrouwen uit 

5 hours 32 minutes ago

De Chinese economie moet komend jaar met 4,5 tot 5 procent groeien. Dat is het laagste groeidoel dat ooit in een jaarplan is vastgelegd. Toch straalt het Chinese leiderschap rust en vertrouwen uit.

Bijna 3000 afgevaardigden liepen vanochtend door een besneeuwd Peking naar de Grote Hal van het Volk voor het jaarlijkse Volkscongres. Van militairen tot vertegenwoordigers van etnische minderheidsregio's.

Formeel vertegenwoordigen zij de hele Chinese samenleving, in de praktijk luisteren ze vooral naar het plan dat door de communistische partijleiding is opgesteld. Afwijkende meningen krijgen hier geen ruimte, maar die strak georganiseerde eenheid geeft ook een gevoel van stabiliteit in een onstuimige wereld, stellen Chinezen.

Door de onrust in de wereld is de buitenlandse handel flink onder druk komen te staan, zo stelde premier Li Qiang, hoewel China het grootste handelsoverschot ooit noteerde vorig jaar. Hij stak de hand ook in eigen boezem. "De diepgewortelde structurele problemen waar China mee kampt zijn nog duidelijker geworden", aldus de premier. Het is een van de redenen dat het de overheid onvoldoende is gelukt binnenlandse consumptie te stimuleren.

De Chinese overheid lijkt minder bang om toe te geven dat het ze nog niet gelukt is om structurele economische problemen op te lossen. Het wringt ook minder dan voorgaande jaren, want ten opzichte van het buitenland gaat het in China zo slecht nog niet.

Extra vakantiedagen

Net als vorig jaar staat het stimuleren van de binnenlandse consumptie bovenaan de beleidsagenda. Peking wil dat op twee manieren aanpakken. De inkomens moeten stijgen, vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Daarnaast moeten de kosten voor basisvoorzieningen worden verlaagd, zoals voor onderwijs, kinderopvang en ouderenzorg.

Zo zouden huishoudens meer geld moeten krijgen om te consumeren en zo de economie te stimuleren. Om ervoor te zorgen dat men vervolgens ook de tijd heeft om dat te doen, werden vandaag extra vakantiedagen beloofd.

Technologische innovatie staat weer hoog op de agenda. In het jaarplan worden de chipsector, lucht- en ruimtevaart, kwantumtechnologie en 6G bij naam genoemd. Het Chinese leiderschap gaat door op de ingezette koers van het vergroten van de zelfredzaamheid en verminderen van de afhankelijkheid van het buitenland.

Buitenlandse spanningen

Wat er buiten de landsgrenzen gebeurt, krijgt het Chinese publiek dagelijks te zien door de lens van de Communistische Partij. Die bepaalt de toon en de duiding van het nieuws. In die berichtgeving komt duidelijk naar voren dat de VS zijn macht inzet om zowel rivalen als bondgenoten als Europese landen onder druk te zetten. China daarentegen is het enige land dat weerstand heeft kunnen bieden aan die druk, is de boodschap.

Hoeveel de handelsoorlog met de VS China precies heeft gekost, is moeilijk vast te stellen. Maar dat China de rug recht heeft gehouden in de handelsoorlog met de VS, kan op steun rekenen onder de bevolking. Het vertrouwen in het leiderschap werd de afgelopen weken versterkt door de westerse leiders van Duitsland, het VK en Canada die op bezoek kwamen in Peking.

Hoewel China minder afhankelijk wil worden van export, blijft die voorlopig cruciaal voor de economie. Vorig jaar bereikte de Chinese export opnieuw een recordniveau. Tegelijkertijd betekent meer export niet automatisch hogere winsten.

In verschillende sectoren produceert China meer dan de markt kan opnemen. Daardoor komen veel producten tegen lage prijzen op de markt. Voor bedrijven en investeerders, inclusief de overheid, wordt het dan moeilijk om hun investeringen terug te verdienen.

Die overproductie leidt ook tot spanningen met veel Europese landen, die hun eigen industrie proberen te beschermen tegen goedkope Chinese producten. Tegelijk probeert Peking het probleem binnenlands aan te pakken.

Interne barrières afbouwen

Een belangrijk onderdeel daarvan is het zogeheten "verenigen van de nationale markt". In de afgelopen jaren hebben provincies vaak barrières opgeworpen om hun eigen bedrijven te beschermen. Daardoor worden investeringen, grondstoffen en subsidies inefficiënt gebruikt en concurreren bedrijven elkaar soms met staatssteun kapot.

Door die barrières af te bouwen, hoopt de centrale overheid de economie efficiënter te maken en overcapaciteit te verminderen. Of dat genoeg is om de groei structureel aan te jagen, moet nog blijken. Voorlopig houdt Peking de economische groeidoelstelling bewust bescheiden: stabiliteit en veiligheid staan nu boven snelle groei.

Met die boodschap sloot premier Li het congres af: "Kameraden! Het plan is opgesteld nu is het tijd om krachtig aan de slag te gaan."