"Gute Nacht, Freunde. Es wird Zeit für mich zu gehen." De eerste regels van het lied van Reinhard Mey klinken al een halve eeuw op de late avond van NPO Radio 1, als intro van Met Het Oog Op Morgen. De eerste aflevering was op 5 januari 1976. Vanavond is de jubileumuitzending, aflevering 18.126.
Oud-presentator Frits Spits noemt Het Oog "het programma waarin de dag tot rust komt". Ook huidig presentator Coen Verbraak prijst de kalmte van het programma: "De hele dag ben je door nieuws heen gejaagd. Aan het eind neem je nog even de dag door. Wat is er gebeurd en wat gaat er morgen gebeuren?"
Chris Kijne weet nog goed dat hij ruim twintig jaar geleden werd gevraagd voor de presentatie van het programma. "Ik kon het bijna niet geloven." Na al die jaren vindt hij het nog steeds een eer om voor het iconische programma te werken.
Dat het na een halve eeuw nog bestaat, is volgens Kijne te danken aan het format, "dat staat als een huis en door de jaren heen nauwelijks is veranderd". De herkenbaarheid draagt bij aan de kracht van het programma, vindt hij. "Het begint met een nieuwsoverzicht en de krant van morgen. Het is een goede mix van actualiteiten, achtergronden, cultuur en human interest."
Onderdeel van het vaste format is ook de stem die het programma en de rubrieken aankondigt. 48 jaar lang was dat Hans Hoogendoorn. Toen hij aankondigde te stoppen als stem van het programma, meldden ruim 7200 mensen zich aan om de nieuwe stem van het programma te worden. Een jury koos uiteindelijk voor Nieuwsuur-journalist Hanneke de Jonge.
Waar de meeste programma's slechts één presentator hebben, heeft Het Oog er zeven plus een handjevol invallers. "Dat komt uit de tijd dat iedere omroep nog een eigen avond zendtijd in de week had", zegt Kijne. "Toen Kees Buurman het in 1975 bedacht, was het bijzonder dat er een programma iedere dag van de week op de zender kwam. Als compromis kreeg iedere dag een andere presentator." Dat is altijd zo gebleven.
(Oud-)presentatoren spreken hun waardering uit voor het programma:
Het Oog is ook een journalistieke personalityshow. Presentatoren kunnen wat meer van zichzelf laten zien dan bij andere journalistieke programma's. "Daardoor kun je iets persoonlijker zijn naar de luisteraar toe", zegt Kijne, die probeert in zijn uitzendingen vaak livemuziek en buitenlandse onderwerpen te hebben, onderwerpen waar hij veel affiniteit mee heeft.
Contact met Nederland
Een op de drie luisteraars die om 23.00 uur de radio aan heeft, luistert naar Het Oog. Dat zijn er elke dag zo'n 150.000 en daar komen de volgende dag nog enkele tienduizenden podcastluisteraars bij.
Die zitten deels ook in het buitenland, bleek uit een oproep voorafgaand aan de jubileumuitzending. Er kwamen reacties van vaste luisteraars uit onder meer de Filipijnen, Noorwegen, Chili en Kenia.
Zo leerde Jimmy de Vreede het programma kennen in Parijs, waar hij in 2008 verliefd werd op zijn huidige vrouw. Zij zette elke ochtend in haar eenkamerappartement in het negende arrondissement Het Oog op. "Ik vond dat zeer knus en ben sindsdien luisteraar. Altijd in de ochtend als podcast."
Paul Veter is vaste luisteraar sinds 1989, toen hij student in Delft was. Hij woont al 25 jaar in Canada. Sinds het overlijden van zijn ouders spreekt hij nog zelden Nederlands, maar door het radioprogramma blijft zijn Nederlands op peil.
"Ik ken alle politici bij stem, maar zou hen nooit herkennen. Ik heb laatst Rob Jetten en Henri Bontenbal opgezocht en zij zagen er een stuk leuker uit dan ik dacht", schrijft Veter. "Ik mag dan mijn Nederlands staatsburgerschap verloren hebben, maar Het Oog nemen ze niet van mij af."
De tune
De tune is altijd enigszins omstreden geweest, in het begin omdat hij in het Duits was, later omdat de tekst gaat over roken en drinken, maar toch is hij zo nauw met het programma verbonden, dat afscheid ervan nemen bijna ondenkbaar is.
Luisteraar Corine Verbeek weet nog dat de redactie in 2010 de tune van het programma wilde aanpassen en dat luisteraars zelf een alternatief mochten insturen. "Ik was heel erg verbolgen en heb die nacht lang wakker gelegen." Het bleek een 1-aprilgrap waar zelfs de directie van de NOS vooraf niet van op de hoogte was gebracht.
De jubileumuitzending
Het Oog viert het 50-jarig bestaan met een extra lange uitzending vanuit Theater Walhalla in Rotterdam. De uitzending begint om 22.00 uur en is live te volgen via NPO Radio1, de NPO Luisterapp en is via een livestream ook te bekijken via NOS.nl en de NOS app.
In het eerste uur gaan de presentatoren met elkaar in gesprek over de vaste formule van het programma.
Vanaf 23.00 uur klinkt het programma als vanouds, met bijzondere gasten. Claudia de Breij en Ruud van Nistelrooij praten over vijftig worden en zanger Jeangu Macrooy en zijn band brengen tussendoor muziek.