Aggregator

Een chimpansee met uitzonderlijke cognitieve talenten is dood. Het vrouwtje met de naam Ai leefde in een Japans universitair centrum en werd bekend doordat ze bijvoorbeeld in staat was getallen te gebruiken en kleuren te onderscheiden. Ai is 49 jaar geworden.

Volgens het Japanse Kyodo News was Ai zo slim dat ze in 1989 erin slaagde te ontsnappen, samen met een andere aap, door het hangslot op haar kooi met een sleutel te openen.

Beelden van Ai in haar verblijf bij het onderzoekscentrum:

Ai werd in West-Afrika geboren en in 1977 naar een centrum in Kyoto gebracht dat de evolutionaire oorsprong van menselijk gedrag bestudeert. Het onderzoeksprogramma, gericht op het chimpanseebrein, werd naar haar vernoemd. Ze was het eerste studieobject van het programma. Na Ai lieten ook andere primaten in het centrum zien over bijzondere cognitieve vaardigheden te beschikken.

Onderzoekers gaven Ai toen ze achttien maanden oud was een speciaal toetsenbord dat aan een computer was verbonden. Toen ze vijf jaar was kon Ai tot zes tellen, later tot negen, en ze kon van 300 voorbeelden aangeven om wat voor object, cijfer of kleur het ging. Ze kon ook vormen als cirkels en rechthoeken selecteren om een virtuele appel te tekenen.

Haar talent maakte Ai het onderwerp van een aantal wetenschappelijke artikelen, waaronder studies gepubliceerd in het tijdschrift Nature. Het leverde haar de bijnaam 'genie' op in de populaire media.

Schilderen

Los van de laboratoriumtesten had Ai plezier in tekenen en schilderen. Zonder een beloning in de vorm van eten te krijgen, krabbelde ze met stiften op papier. Ze was overigens niet de enige chimpansee die daar lol in had.

In 2000 kreeg Ai een jong. Dat mannetje, Ayumu, staat eveneens bekend om zijn uitzonderlijk goede geheugen.

Hier is Ayumu te zien tijdens een cognitieve test:

De studies naar de cognitieve capaciteiten van chimpansees hebben de onderzoekers geholpen "een experimenteel kader op te zetten om het denken van chimpansees beter te begrijpen". "Dat is een cruciale basis voor het bestuderen van de evolutie van de menselijke geest", aldus het centrum. "Ai was erg nieuwsgierig en nam actief deel aan deze studies, waardoor verschillende aspecten van het brein van chimpansees voor het eerst aan het licht kwamen."

In 2017 bestond het Ai-programma veertig jaar. Voor die gelegenheid werd een sjaal gemaakt met een van Ai's tekeningen, die aan de bekende Britse biologe Jane Goodall werd gegeven. Ai stierf afgelopen vrijdag aan ouderdomsgebreken en orgaanfalen, omringd door medewerkers van het universitair centrum.

Er is voor ongeveer 9 miljoen euro aan schade gemeld aan auto's, huizen en inboedels van particulieren op oudejaarsavond en nieuwjaardag. Vergeleken met voorgaande jaren valt dat bedrag mee.

De schatting is gebaseerd op de eerste claims bij verzekeraars en cijfers van de Stichting Salvage. Die stichting biedt namens de verzekeraars hulp aan gedupeerden.

De ervaring is dat het uiteindelijke schadebedrag niet veel anders zal zijn, zegt een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. Normaal gesproken worden de hoogste claims het eerst ingediend. Vorig jaar werd in dezelfde periode voor ongeveer 16 miljoen euro aan schade gemeld. Uiteindelijk is toen voor 15,5 miljoen uitgekeerd.

Het relatief lage bedrag is opmerkelijk, omdat er in de aanloop naar het afgelopen Nieuwjaar veel meer vuurwerk is verkocht. Waardoor de gemelde schade veel lager is dan in voorgaande jaren, weet het verbond niet.

Voor de afgelopen jaarwisseling werd 35 procent meer vuurwerk verkocht dan bij de jaarwisseling 2024-2025:

De schatting beperkt zich tot schade die onder een particuliere opstal-, inboedel-, of autoverzekering valt. Medische kosten en schade voor bedrijven, scholen, kinderdagverblijven of overheidseigendommen zijn in de schatting niet meegenomen.

De schade voor niet-particulieren loopt in de tientallen miljoenen euro's, verwachten de verzekeraars. Het gaat dan bijvoorbeeld om de brand in de Vondelkerk in Amsterdam, diverse bedrijfsbranden, een grote brand in een flatgebouw in Rotterdam en een parkeergarage in Hellevoetsluis.

Elektriciteitscentrales hebben vorig jaar meer gas verbruikt dan in 2024. De centrales gebruiken gas om de schommelingen in de productie van wind- en zonne-energie op te vangen. De toename blijkt uit cijfers van de Gasunie, het overheidsbedrijf dat aardgas transporteert en opslaat.

De Gasunie transporteerde vorig jaar 63,4 miljard kubieke meter aardgas, 3,9 miljard kubieke meter meer dan het jaar daarvoor. Vooral op koude en donkere dagen in de winter werd flink meer gas getransporteerd. Op de dagen dat minder duurzame energie wordt opgewekt, vangen gascentrales een deel van deze vraag op.

Het totale gastransport is de laatste vijf jaar wel aan het dalen. 2025 is daar een uitzondering op, zegt directeur bij Gasunie Transport Services, Jeroen Zanting. "Dat het gastransport vorig jaar is gestegen komt voornamelijk doordat elektriciteitscentrales meer gas hebben verbruikt, de gasvoorraad aan het begin van 2025 erg laag was en weer aangevuld moest worden, en er meer gas is vervoerd naar Duitsland."

"Vergroening in de elektriciteitsindustrie is heel succesvol geweest, waardoor gas steeds vaker een balanceerrol heeft gekregen", aldus Zanting. "Gascentrales kunnen snel leveren en zijn daarom geschikt om de vraag naar stroom op onzekere dagen op te vangen, al zal het aantal momenten dat gas ingezet wordt steeds beperkter worden."

Aan- en uitzetten

Voorheen kwam alle stroom uit kolen en gascentrales, maar dit verschuift steeds meer naar groene stroom. "Gas blijft onmisbaar, maar tegelijkertijd gebruikt Nederland inmiddels voor meer dan de helft stroom uit hernieuwbare bronnen", zegt Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). "Een recordhoeveelheid ten opzichte van voorgaande jaren."

"Nederland draait steeds vaker op zon en wind, maar die kun je niet zomaar aan- en uitzetten. Een betrouwbaar vangnet blijft daarom cruciaal", zegt Van der Gaag. Dat vangnet bestaat voor een groot deel nog uit kolen- en gascentrales, maar kan ook worden gecreëerd met biomassa, groene waterstof of het gebruik van een kerncentrale. "Biomassa is al ver ontwikkeld, dus op korte termijn is dit het voornaamste duurzame vangnet."

Meer vloeibaar gas

Vorig jaar werd voor het eerst meer vloeibaar gas (lng) geïmporteerd met schepen dan dat er lng via pijpleidingen naar Nederland kwam, met de Verenigde Staten als grootste leverancier. De lng-import steeg vorig jaar met meer dan een kwart.

Nederland heeft sinds het begin van de Oekraïne-oorlog in 2022 de import van Russisch gas afgebouwd. Daarnaast is het zogeheten Groningenveld gesloten voor gasproductie. Lng-import uit de Verenigde Staten en Qatar speelt sindsdien een steeds belangrijkere rol voor de Nederlandse, maar ook Europese gasvoorraad. Gas wordt nu via schepen aangevuld vanuit de VS en via de leidingen vanaf de havens in Rotterdam en Groningen naar Nederland en andere EU-landen vervoerd.

Door de inval in Oekraïne wordt de gasvoorraad scherp in de gaten gehouden. Vorig jaar is zo'n 21 procent meer gas opgeslagen dan een jaar eerder. Toch waren de voorraden aan het begin van de winter leger dan in voorgaande jaren. Volgens de Gasunie komt dit doordat de gasopslagen in het voorjaar van 2025 al relatief leeg waren.

Chemiebedrijven

Als je inzoomt op de cijfers voor de chemische industrie, zie je dat gastransport naar deze sector met 9 procent daalde. Deze trend is na de inval in Oekraïne verder versterkt. "Het zegt veel over de industriële activiteit en wordt gedreven door fabrieken die in Nederland zijn gesloten of stilstaan. Dat is nu nog meer zo dan aan het begin van de oorlog", zegt de directeur van de Gasunie.

Vorig jaar hebben veel chemiebedrijven in Nederland fabrieken moeten sluiten. Het gasverbruik van de industrie is daardoor afgenomen. "Het is een feit dat de industrie in Nederland een hogere energieprijs moet betalen dan in onze buurlanden en daardoor een concurrentienadeel hebben", zegt Van der Gaag.

Zanting benadrukt dat de Nederlander van deze cijfers niks heeft gemerkt. "De leveringszekerheid is afgelopen jaar nagenoeg 100 procent geweest, dus de mensen thuis met een aansluiting op het gasnet merken hier niks van."

The line between a Linux user and a Linux power user is a bit gray, and a bit wide. Most people who install Linux already have more computer literacy than …read more

Het Openbaar Ministerie heeft procesafspraken gemaakt met een zoon van Ridouan Taghi die de drugshandel van zijn vader draaiende moest houden. Het OM eiste vandaag een lagere straf tegen Faissal T. in ruil voor zijn medewerking aan een snel proces.

Normaal gesproken zou justitie acht jaar hebben geëist, nu vraagt het OM om een straf van zes jaar cel. De afspraak is dat Faissal T. dan afziet van nader onderzoek en een hoger beroep, waardoor zijn proces sneller is afgehandeld. Deze werkwijze wordt steeds vaker toegepast in Nederland.

Faissal T. wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie die zich met name bezighield met drugshandel en witwassen. Het lijkt erop dat hij werd klaargestoomd om het imperium van zijn vader over te nemen.

'Nog veel te leren'

In 2019 werd Ridouan Taghi gearresteerd in Dubai. Een van zijn zakenpartners kreeg de opdracht om zijn toen 19-jarige zoon onder zijn hoede te nemen. "Hij heeft nog veel te leren over ons werk."

De drugshandel is allesbehalve makkelijk, weten Taghi's contactpersonen. In een onderschept chatbericht schreef een van hen: "Dit vak kent in 90 procent maar twee eindes: dood of in de bajes. Er zijn geen narcos die met 75 jaar zonder problemen met pensioen gaan."

Toch weerhield dit Taghi er niet van om zijn zoon als zaakwaarnemer aan te wijzen. Faissal T. heeft bij de politie bevestigd dat hij na de arrestatie van zijn vader werd benaderd als het nieuwe aanspreekpunt.

"Ik ben toen bij zaken betrokken geraakt die strafbaar zijn. Dat ging op afstand via de telefoon. Ik kon niet goed overzien waar ik eigenlijk bij betrokken werd", zegt hij.

Om wat voor zaken het gaat, wil Faissal T. niet zeggen. Op deze ene verklaring na beroept hij zich op zijn zwijgrecht. Voor het maken van procesafspraken is een bekentenis overigens niet nodig.

Hasj- en cocaïnehandel

Voor het OM is het wel duidelijk waar de zoon van Taghi bij betrokken was: grootschalige hasj- en cocaïnehandel. De organisatie zou maar liefst 28.000 kilo hasj in voorraad hebben gehad. Al staat op de tenlastelegging alleen een reeks onderschepte cocaïnetransporten, variërend van enkele tientallen tot enkele honderden kilo's.

Bewijs komt uit onderschepte chatberichten en doorgespeelde boodschappen van Taghi's voormalige advocaten Youssef T. en Inez Weski.

Een van de mensen met wie Faissal T. communiceerde, was volgens het OM de voortvluchtige drugshandelaar Jos L., die zich nog altijd schuil lijkt te houden in Sierra Leone. Andere contacten zijn inmiddels wel opgepakt en hebben ook procesafspraken gemaakt met het Openbaar Ministerie.

Verder zou Faissal T. zich hebben beziggehouden met het witwassen van miljoenen aan drugsgeld. Hij volgde in Dubai een opleiding tot boekhouder. Faissal wilde zijn vader zo helpen met het witwassen van drugsgeld, blijkt uit chats die aan hem worden toegeschreven.

Netwerk

Zijn vader zou de "oorlogen" voeren en het geld binnenbrengen, Faissal T. zou de financiën afhandelen. In berichten schreef Faissal T. dat hij een netwerk wilde opbouwen in de bovenwereld dat zijn vader onaantastbaar zou maken. "Ik ga u supertrots maken, een empire bouwen dat ons bij de topelite zet."

Tot slot chatte Faissal T. met de contacten van zijn vader over het bevrijden van Ridouan Taghi uit de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Dit plan werd in 2021 verijdeld.

Faissal T. werd in de zomer van 2023 gearresteerd in Dubai. Een jaar later werd hij uitgeleverd aan Nederland. Net als zijn vader zit hij vast in de EBI.

Zijn proces begon ruim een jaar geleden, maar verliep niet heel soepel. Faissal T. wisselde van advocaten wegens een "verschil van inzicht" en later volgde een vergeefse poging om nieuwe rechters te krijgen. Zijn advocaten vonden het onterecht dat nader onderzoek in de zaak werd geweigerd.

Het is nu aan de rechtbank om te beoordelen of de voorgestelde procesafspraken met Faissal T. door de beugel kunnen.

NAVO-lidstaten moeten er samen voor zorgen dat Groenland wordt beschermd tegen landen als Rusland en China. Dat heeft NAVO-secretaris-generaal Rutte gezegd tijdens zijn bezoek aan Kroatië.

Volgens Rutte zijn alle lidstaten, waaronder de Verenigde Staten, het eens over het belang van het eiland in het noordpoolgebied. Het bondgenootschap zou daarom werken aan "nieuwe stappen" om de veiligheid te versterken.

Vrijwel alle landen willen een grotere rol van het bondgenootschap in de Arctische regio, zo bleek vorige week. Er zou worden gepraat over een nieuwe NAVO-missie in het gebied. Met zo'n gezamenlijke missie, met bondgenoot Amerika, zou de ergste spanning in ieder geval tijdelijk uit de lucht zijn, is het idee.

De Amerikaanse president Trump heeft vorige week herhaald dat hij Groenland wil 'hebben'. Naar eigen zeggen om ervoor te zorgen dat het niet in handen valt van China of Rusland. Militair ingrijpen werd daarbij niet uitgesloten. "We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet."

'Einde van de NAVO'

Groenland is een onafhankelijk land binnen het Deense koninkrijk. De Deense premier Frederiksen sprak over het einde van de NAVO als het inderdaad zou komen tot een Amerikaanse militaire actie tegen haar land. Dat werd vandaag herhaald door de Litouwse Eurocommissaris voor Defensie Andrius Kubilius.

Daarnaast zijn EU-lidstaten volgens het Europees Verdrag verplicht Denemarken te helpen als het land te maken krijgt met militaire agressie, zei Kubilius. Denemarken en Europese medestanders zouden daarom werken aan een plan over hoe te reageren als de VS daadwerkelijk actie onderneemt om Groenland in te nemen.

Rutte zegt dat hij gelooft dat Trump "het juiste" doet voor de NAVO. "De collectieve verdediging is cruciaal. Op dit moment bespreken we de volgende stappen om te verzekeren dat we gezamenlijk verdedigen wat hier op het spel staat."

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Rutte was de afgelopen tijd opmerkelijk stil. Dat is logisch, want als bondgenoten Amerika en Denemarken tegenover elkaar staan, is het niet in het belang van de NAVO om daar nog meer nadruk op te leggen. Als topman moet Rutte juist alle bondgenoten op één lijn zien te krijgen en houden.

Vandaag bevestigt Rutte dat de NAVO-bondgenoten kijken hoe ze het noordpoolgebied de komende tijd beter kunnen beschermen. Achter de schermen wordt gekeken naar een speciale Groenlandmissie. Vorige week werd daar al op voorgesorteerd door diplomaten binnen de alliantie. Voor zo'n NAVO-missie moeten alle landen akkoord gaan, ook de Verenigde Staten. De hoop is dat met zo'n gezamenlijke missie het héle bondgenootschap laat zien hoe belangrijk de veiligheid van het noordpoolgebied is, en dat de Amerikanen niet in hun eentje aan de slag gaan.

De vraag is wel of dit genoeg zou zijn voor Trump. Die blijft benadrukken dat hij Groenland wil hebben. De problemen voor Rutte om de eenheid binnen de NAVO te bewaren, zijn met het voorstel voor een Groenlandmissie dus nog lang niet voorbij."

Dit weekend gingen in 1000 dorpen en steden door heel Amerika mensen de straat op om te protesteren tegen vreemdelingenpolitie ICE. Vorige week werd de Amerikaanse Renee Good doodgeschoten in haar auto door een ICE-agent in Minneapolis. Wat daar gebeurde zorgt tegelijkertijd voor groeiende boosheid en enorme vastberadenheid. Opnieuw staan Amerikanen lijnrecht tegenover elkaar.

Verslaggever bij de NOS Simone Tukker volgt het nieuws in de VS vanuit Nederland en ziet hoe het protest tegen de acties van ICE toeneemt. De dood van Good maakt dat al die losse protesten tegen ICE die er al waren, verbonden en feller worden. Tegelijkertijd zegt de regering-Trump dat de agent uit zelfverdediging handelde. Trump wil zijn anti-immigratiebeleid voortzetten.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Onze podcasts:

De Dag: elke werkdag 20 minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws.

Lang verhaal kort: elke werkdag rond vijven één onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.

Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview.

Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week.

De Stemming van Vullings en De Rooy: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door de NOS en EenVandaag.

Jeugdjournaal-podcast: iedere week vindt het Jeugdjournaal antwoorden op vragen van kinderen bij het nieuws.

Vijftien gemeenten roepen de formerende partijen op om Schiphol 's nachts te sluiten. Ze willen dat de luchthaven tussen 23.00 en 07.00 uur geen vluchten meer afhandelt, om de nachtrust en gezondheid van omwonenden te beschermen.

In de oproep schrijven de gemeenten dat vliegtuiggeluid kan oplopen tot 80 decibel, vergelijkbaar met een voorbijrazende trein. Nachtvluchten zouden in de geluidsbelasting tien keer zwaarder wegen dan dagvluchten, omdat ze de slaap verstoren. Langdurige blootstelling kan leiden tot slaapproblemen, stress en hart- en vaatziekten, met gevolgen voor concentratie en productiviteit.

De oproep komt van de gemeenten Aalsmeer, Amsterdam, Beverwijk, Haarlem, Heemskerk, Heiloo, Kaag en Braassem, Landsmeer, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Uitgeest, Wormerland en Zaanstad. Ze nodigen andere gemeenten uit zich bij de oproep aan te sluiten.

De gemeente Haarlemmermeer, waar Schiphol zelf onder valt, doet niet mee.

'Scheelt voor 120.000 omwonenden'

In 2024 startten en landden op Schiphol maandelijks ruim 2400 nachtvluchten, blijkt uit cijfers van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Onderzoek van het RIVM laat zien dat het aantal mensen met ernstige slaapverstoring door vliegtuiggeluid tussen 2002 en 2020 toenam.

Een nachtsluiting zou de hinder met ruim 20 procent verminderen voor bijna 120.000 omwonenden, stellen de gemeenten.

Ze benadrukken dat vluchten niet mogen worden verschoven naar de zogenoemde 'randen van de nacht', tussen 22.00 en 23.00 uur en tussen 07.00 en 08.00 uur. "Een volledige nachtsluiting dient daarom altijd gepaard te gaan met een daling van het totale aantal vluchten."

Schiphol: nieuwe discussie onwenselijk en risicovol

Schiphol schrijft in een reactie op de oproep van de gemeenten dat het zelf ook minder hinder voor omwonenden in de nacht nastreeft, bijvoorbeeld door de tarieven voor nachtvluchten te verhogen om zo maatschappijen te ontmoedigen om nachtvluchten uit te voeren.

Tegelijk onderstreept de luchthaven dat er vanuit Den Haag is besloten geen nachtsluiting in te voeren, onder meer vanwege Europese regels. "Het opnieuw starten van deze discussie leidt tot langdurige onzekerheid en is daarom onwenselijk en risicovol", aldus Schiphol.

Als de oproep van de gemeenten wordt uitgewerkt, zou Schiphol niet de eerste luchthaven zijn die nachtvluchten schrapt. Zo mogen op het Londense Heathrow geen vluchten landen voor 04.30 uur en niet opstijgen tussen 23.00 en 06.00 uur. De luchthaven van Frankfurt is volledig gesloten tussen 23.00 en 05.00 uur.

"Ik zal niet rusten voordat Iran een door het volk gekozen democratische regering heeft." Dat is naar eigen zeggen de missie van Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah. Vanuit de VS wakkert de voormalig kroonprins de protestgolf in Iran aan. Ook spoort hij president Trump aan op te treden tegen het regime.

In video's van demonstraties in Iraanse steden is te horen dat een deel van de betogers leuzen als 'lang leve de sjah' scandeert. "We staan op het punt ons geliefde Iran terug te eisen", zei Pahlavi gisteren in een videoverklaring op X. Achter hem is de vlag uit het sjahtijdperk in de vorige eeuw te zien.

Aanzienlijke achterban

Kenners benadrukken dat Pahlavi's invloed op de protestgolf niet moet worden overdreven. "Het lijkt erop dat er vooral meer mensen zijn gaan demonstreren door de perceptie dat het regime verzwakt is door de twaalfdaagse oorlog met Israël, en door Trumps dreigement dat hij zou ingrijpen als demonstranten zouden worden gedood", zegt politicoloog Ammar Maleki (University Tilburg).

Het effect van Pahlavi's videoboodschappen valt niet te meten. Maar volgens Maleki is wel duidelijk dat de voormalig kroonprins een aanzienlijke achterban heeft.

Wie is Reza Pahlavi?

Reza is de oudste zoon van Mohammad Reza Pahlavi, de laatste sjah van Iran. In een door de VS gesteunde coup in 1953 had Mohammad de absolute macht naar zich toegetrokken. Onder zijn heerschappij was Iran een seculiere staat met nauwe banden met het Westen.

De sjah regeerde Iran met harde hand. Zijn inlichtingendienst Savak was berucht om marteling en executie van politieke gevangenen. In 1979 werd Mohammad afgezet. De oppositie liep destijds uiteen van socialisten tot islamisten, maar die laatste groep greep uiteindelijk de macht.

Ten tijde van de Iraanse Revolutie woonde Reza in de VS, waar hij werd opgeleid tot straaljagerpiloot. Hij bleef in Amerika en woont in een buitenwijk van Washington. Aanvankelijk hield hij zich op de achtergrond, maar de laatste jaren werpt hij zich expliciet op als oppositieleider.

Ongeveer een op drie inwoners van Iran heeft vertrouwen in Pahlavi. Tot die conclusie komt de door Maleki opgerichte stichting Gamaan in een meerdere opiniepeilingen onder tienduizenden mensen in Iran in recente jaren. De nieuwste cijfers dateren uit november vorig jaar.

"Ongeveer een derde van de Iraniërs is fel tegen hem en de overige groep zou hem kunnen steunen afhankelijk van de situatie." Er zijn wel grote regionale verschillen, legt Maleki uit. Zo is de steun voor Pahlavi in regio's met veel andere bevolkingsgroepen, zoals de Koerden, een stuk lager.

Toch komt in het Gamaan-onderzoek landelijk gezien geen andere oppositie-figuur of pro-regimekandidaat in de buurt van Pahlavi's populariteit. Hij lijkt te profiteren van zijn grote naamsbekendheid, verdeeldheid onder de Iraanse oppositie en algehele onvrede over het regime.

Verheerlijking

Demonstranten zijn nu vooral bezig met wat ze níét willen, vervolgt Maleki. Daarbij helpt het dat iedereen in Iran Pahlavi kent als zoon van de laatste sjah.

Een deel van de bevolking verlangt volgens de politicoloog terug naar die tijd, terwijl anderen vooral terugdenken aan de onderdrukking door de sjah. "Waar Pahlavi vroeger nog kritiek had op zijn vaders heerschappij, verheerlijken hij en zijn team die periode nu vooral", zegt Maleki.

"Mensen klampen zich aan Pahlavi vast, omdat hij tegenwicht biedt aan de Islamitische Republiek", zegt Sanam Vakil. Zij is Midden-Oostendeskundige bij denktank Chatham House in Londen. "Hij is een belangrijke stem binnen de oppositie, maar die is gefragmenteerd."

De 65-jarige banneling presenteert zichzelf als leider van een toekomstige overgangsregering. Het is zeer de vraag of het ooit zover komt, maar Pahlavi roept op tot een referendum over de terugkeer van de monarchie. Er zijn echter twijfels over Pahlavi's democratische beloftes.

"Het is heel makkelijk om te praten over referenda en democratie, maar er is nog weinig bewijs dat zijn woorden ondersteunt", zegt Vakil. Ze wijst op aanvallen door aanhangers van Pahlavi op andere oppositiegroepen. "Er zit een agressieve groep achter hem die de democratische principes niet weerspiegelt."

Verder heeft Pahlavi zich volgens de experts nauwelijks bereid getoond samen te werken met andere Iraanse oppositiegroepen.

Beelden van protesten in de afgelopen dagen:

Een ander omstreden punt is Pahlavi's bezoek aan Israël in 2023, waar hij sprak met premier Netanyahu. Pahlavi wordt door een deel van de Iraanse bevolking verguisd om zijn toenadering tot Israël, terwijl een deel die stap juist steunt en betere verhoudingen wil met Israël.

"Hij lijkt me een aardig persoon", zei Trump deze week over Pahlavi. De Amerikaanse president suggereerde dat het voor hem ongepast zou zijn om Pahlavi te ontmoeten. Trump zei te willen wachten voordat hij een oppositiekandidaat openlijk steunt.

In Den Haag zijn hoorzittingen begonnen in een genocidezaak tegen Myanmar. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) onderzoekt of het land schuldig is aan genocide op de islamitische Rohingya-minderheid.

De zaak draait om een grootschalige militaire operatie in de staat Rakhine om de Rohingya te verdrijven. Volgens de regering was de aanval gericht tegen militante Rohingya, maar de moslims zelf spreken van een etnische zuivering in het overwegend boeddhistische land.

De VN stelde in 2018 al dat er in Myanmar 'genocidale handelingen' werden verricht. Dorpen werden platgebrand en inwoners verkracht of vermoord. Ongeveer 700.000 mensen werden gedwongen te vluchten naar buurland Bangladesh en leven daar nog altijd onder slechte omstandigheden in vluchtelingenkampen.

Twaalf landen, waaronder Nederland

De zaak werd ruim zes jaar geleden aangespannen door Gambia. Daarna sloten elf andere landen zich bij de aanklacht aan, waaronder Nederland. Gambia wil onder meer dat het ICJ Myanmar herstelbetalingen oplegt en dat het land garandeert dat het genocideverdrag niet opnieuw zal worden geschonden.

Gambia baseert zich op het VN-genocideverdrag uit 1948, bedoeld om volkerenmoord te voorkomen en te bestraffen. Zowel Gambia als Myanmar heeft die verklaring ondertekend. Het verdrag beschrijft genocide als een zaak van internationale betrokkenheid, die moet worden berecht door een internationaal hof.

In een tussenuitspraak uit 2020 oordeelde het ICJ al dat Myanmar per direct maatregelen moest nemen om de Rohingya te beschermen. Maar volgens mensenrechtenorganisaties zijn ook daarna ernstige misdaden gepleegd. Sinds de staatsgreep door het leger in 2021 zou de situatie voor de Rohingya-minderheid alleen maar slechter zijn geworden. Myanmar ontkent dat sprake is van genocide.

Zuidoost-Azië correspondent Mustafa Marghadi:

"Gambia gaat bij het ICJ beargumenteren waarom Myanmar in hun ogen de regels van het genocideverdrag heeft overtreden. Daarvoor krijgt het land drie dagen de tijd. Vervolgens krijgt Myanmar drie dagen de kans om zich te verdedigen.

Er worden ook getuigen en experts gehoord. Daarna volgt nog niet meteen een uitspraak. Het hof moet eerst oordelen of de regels zijn overtreden en dat kan een paar maanden duren. Pas daarna kan het hof overgaan tot een veroordeling.

Het is een heel belangrijke zaak. Ook omdat het lang geleden is dat het Internationaal Gerechtshof een genocidezaak inhoudelijk heeft behandeld."

Het is nog de vraag of de gevluchte Rohingya na een eventuele veroordeling kunnen terugkeren naar Myanmar. Na de militaire staatsgreep is een gewapende volksopstand uitgebroken. De rebellengroep Arakan Army heeft de staat Rakhine bijna helemaal in handen en gebruikt ook geweld tegen de Rohingya.

Wanneer het hof uitspraak doet in de zaak, is nog niet bekend. Als Myanmar wordt veroordeeld, kan dat gevolgen hebben voor toekomstige genocidezaken, waaronder de zaak tegen Israël die is aangespannen door Zuid-Afrika.

(Telecompaper) Dutch cable operator Ziggo is launching a new marketing campaign and brand positioning...

Basisschool 't Oelebröd in Ruinen blijft vandaag gesloten vanwege een mogelijke wolf die is gezien in de buurt van de school. Vanwege de gladheid zou de basisschool al later starten, maar nadat de viervoeter was gezien op een aangrenzend sportveld, besloot de school helemaal dicht te blijven.

Volgens het Dagblad van het Noorden had een omwonende van de school de wolf vanochtend in de omgeving gezien en een medewerker op de hoogte gebracht. Vervolgens heeft de school contact gehad met de politie, provincie en burgemeester van de gemeente De Wolden, waar Ruinen onder valt. Het is niet onafhankelijk bevestigd dat het daadwerkelijk om een wolf gaat.

Snel handelen

Na overleg tussen verschillende partijen is een boa van de provincie naar Ruinen gestuurd om te kijken waar het dier precies was. Leerlingen en medewerkers waren toen nog niet aanwezig. Die zouden vanwege de gladheid om 10.30 uur beginnen, zegt Bas Guchelaar, bestuurder van stichting Wolderwijs waar de school onder valt, tegen RTV Drenthe.

"Dit alles speelde rond 09.30 uur. En we wisten dat er rond 10.30 uur een heleboel mensen naar het schoolplein zouden komen", zegt hij. "We hebben afgewogen hoe snel er gehandeld kon worden. We wisten niet hoelang de boa er zou zijn en hoelang de situatie zou duren, maar wisten vrij zeker dat dit niet voor 10.30 geregeld was."

Uit voorzorg gesloten

Daarom besloot de school na overleg de deuren vandaag helemaal gesloten te houden als voorzorgsmaatregel. Volgens Guchelaar was het dier vlak bij het schoolplein gezien. "We willen geen risico lopen."

Hoelang 't Oelebröd de deuren gesloten houdt is op dit moment nog niet duidelijk. Als provinciemedewerkers langs zijn geweest om de situatie te beoordelen, gaat de school opnieuw overleggen, aldus de bestuurder.

In de oostelijke Indiase deelstaat Jharkand wordt jacht gemaakt op een olifant die volgens de autoriteiten in negen dagen zeker twintig mensen heeft gedood.

Conflicten tussen olifanten en mensen zijn er al jaren in dit gebied. De bossen worden steeds kleiner en gefragmenteerder en zo ook het leefgebied van de olifant. Tussen 2012 en 2020 kwamen bij deze conflicten zeker 65 mensen om.

Dit keer is er iets anders aan de hand. "Het is de eerste keer dat zo'n reeks aan doden met een mannelijke olifant in verband wordt gebracht", zegt een boswachter tegen de BBC. Het hele gebied is in een hoge staat van alertheid om meer verlies van mensenlevens of vernieling van bezittingen te voorkomen.

Slachtoffers

De meeste doden vallen 's nachts als boeren op de velden en in schuren hun rijstoogst bewaken, zoals de 62-jarige Urdub Bahoda die werd gedood toen hij over zijn akker waakte. Diezelfde nacht vertrapte vermoedelijk hetzelfde dier de 42-jarige Vishnu Sundi, die buiten sliep.

Tragisch is het lot van de familie Bahoda. Vader Kundra en twee van zijn kinderen (6 en 8) werden vertrapt, zijn vrouw Pundi wist met hun gewond geraakte dochter (2) nog net weg te komen.

Jong en snel

Het vinden, vangen en de terugkeer van het dier naar de wildernis heeft de hoogste prioriteit. Volgens boswachters is hij jong en snel en verplaatst hij zich vooral 's nachts. Dat maakt het moeilijk om hem op te sporen.

De boswachters denken dat hij het contact met zijn kudde is kwijtgeraakt en op zoek is naar een partner om te paren. Mannetjes-olifanten hebben dan een verhoogde testosteronspiegel, wat ze agressiever maakt. Na 15 à 20 dagen verdwijnt dat weer.

Living without standard utility hookups like electricity, Internet, water, and sewer comes with a whole host of challenges, all of which are most commonly solved by spending lots of money. …read more

Mels van B., de man die verdacht wordt van ontucht met tientallen meisjes, gebruikte zeer hoge doses van het slaapmiddel temazepam om te zorgen dat zij in slaap bleven. Dat heeft hij bevestigd op de eerste dag van de rechtszaak tegen hem.

De 46-jarige Van B. bekende de meisjes te hebben misbruikt bij hem thuis en op een camping in het Noord-Brabantse Hoeven, ook maakte hij daarbij opnames. De zaak kwam in september 2024 aan het licht nadat een van zijn slachtoffers, een meisje van 10 jaar, wakker was geworden. Tijdens de zitting kwamen meerdere gruwelijke details aan bod over het misbruik.

Het was dan ook een zware dag voor de ouders van de slachtoffers die in de rechtbank aanwezig waren:

Op de eerste zittingsdag doorliepen de rechters een deel van de misbruikgevallen. B. bevestigde zijn handelwijze, hoe hij zijn slachtoffers verdoofde voordat hij hen misbruikte. Ze kwamen bij zijn dochter logeren waarna hij bij zijn slachtoffers voor het slapen gaan een slaapmiddel door hun chocolademelk roerde. Zodra de meisjes in slaap waren, misbruikte hij ze. Ook zijn dochter drogeerde hij, zodat zij niet wakker zou worden.

Van B. kreeg het middel voorgeschreven voor zijn eigen slaapproblemen, ook bestelde hij het via internet. De rechter wilde van Van B. weten hoe hij wist dat de op internet bestelde pillen wel veilig zouden zijn. "Ik heb ze op mijzelf uitgeprobeerd", zei de verdachte.

De pillen hadden per capsule een dosis van 20 milligram, een dosis die vaak aan volwassenen wordt voorgeschreven. Van B. gebruikte voor de kinderen in meerdere gevallen echter drie of vier capsules, een hoge dosis die bij volwassenen vrijwel nooit wordt voorgeschreven en volgens deskundigen zou kunnen leiden tot ademhalingsproblemen. Van B. stelde zich niet bewust te zijn geweest van die risico's.

Gruwelijke details

Van B. bracht zijn eigen sperma in bij sommige slachtoffers en gebruikte seksuele en medische hulpmiddelen die hij "had gezien in volwassen films", waarmee hij doelde op porno. De meeste van zijn slachtoffers hadden een basisschoolleeftijd, maar in de periode van 2014 tot 2016 maakte hij ook opnames waarin hij zijn dochter, die toen jonger was dan 3 jaar, seksueel misbruikt.

"Waren er niet momenten dat u dacht: ik ga stoppen"? legde de rechter hem voor bij een van de gevallen. "Ja, die zijn er geweest", stelde de verdachte. "Maar dat is niet gelukt, dus", stelde de rechter vast.

Van B. wordt in totaal verdacht van het misbruiken van 31 kinderen. Van hen zou hij 18 slachtoffers fysiek hebben misbruikt. Van andere kinderen zou hij beelden hebben gemaakt.

Bevestigen

Van B. leek de meeste feiten te bevestigen tijdens de zitting, hoewel hij in sommige gevallen zei zich er niets meer van te herinneren. De rechter merkte op dat Van B. in veel gevallen "vlijmscherp" was, maar in andere gevallen weinig meer weet. "Is dat om het buiten de deur te houden? Om het te verdringen?" vroeg de rechter aan hem. Hij stelde geen idee te hebben.

In de meeste gevallen antwoordde Van B. rustig op de vragen van de rechter. Bij een aantal zaken raakte hij geëmotioneerd zoals bij het misbruik van de dochter van zeer goede vrienden en het misbruik van zijn eigen dochter. Volgens hem kwam het misbruik voort uit "een dwang".

Van B. is in het Pieter Baan Centrum onderzocht. Hij zei al eerder veel spijt te hebben van zijn handelingen. Deskundigen stellen vast dat Van B. meerdere seksuele stoornissen heeft en adviseren hem tbs met dwangverpleging te geven. Morgen om 09.00 uur gaat de zaak verder.

De onrust over een man die in Den Dolder sleetjes aanbod aan kinderen, blijkt niet nodig te zijn geweest. Uit onderzoek blijkt dat de man goede bedoelingen had, melden de wijkagenten.

De politie ontving vorige week meerdere meldingen dat kinderen in Den Dolder waren benaderd door een onbekende man met de vraag of zij een slee wilden hebben. Daarbij zou hij hebben gezegd dat hij thuis meerdere sleeën had liggen en hebben gevraagd of de kinderen met hem mee wilden gaan.

De kinderen gingen hier niet op in en vertelden het voorval aan hun ouders, die vervolgens contact opnamen met de politie.

Schuur vol met sleeën

Nadat de man over het incident had gelezen in de media, meldde hij zich bij de politie. "Na een huisbezoek bleek de man inderdaad zijn schuur vol te hebben liggen met sleetjes", schrijven de wijkagenten op Instagram.

Die had hij vorig jaar gratis gekregen tijdens een wintersportvakantie. Omdat hij de schuur wilde opruimen, besloot hij de sleeën weg te geven aan kinderen in de buurt. Volgens de politie gaf de man toe dat hij "impulsief had gehandeld".

Uit verder onderzoek bleek dat sommige meldingen gingen over een andere man, die geen sleeën heeft aangeboden en ook geen verkeerde bedoelingen had. Ook zijn identiteit is bekend bij de politie, schrijft RTV Utrecht.

De politie benadrukt dat alertheid bij ouders en kinderen belangrijk blijft, maar laat weten dat er in dit geval geen kwade bedoelingen waren.

(Telecompaper) Eutelsat Group, which combines Eutelsat and OneWeb, announced further progress in the expansion of its OneWeb constellation, with an order of 340...

Bij een tankstation in Nieuwegein is vanochtend brand uitgebroken. Volgens de politie ontstond de brand nadat een taxichauffeur was weggereden met de tankslang nog in het busje.

Rond 07.00 uur zag een medewerker van het tankstation dat er iets mis was en drukte op een noodknop, waarna de brandweer met meerdere wagens naar het tankstation langs de A2 ging. Omdat het bij een tankstation was met brandbare vloeistoffen, schaalde de brandweer snel op. Het is niet bekend wat de medewerker precies zag.

Vrij snel daarna werd het sein brand meester gegeven. "Er zijn gelukkig geen gewonden gevallen. De medewerker en brandweermensen hebben snel gehandeld", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen RTV Utrecht.

Waardoor de brand precies is ontstaan, is onduidelijk, zegt de veiligheidsregio. "Het had iets met een busje te maken." Het tankstation is afgesloten, meldt de politie. Het is niet bekend hoelang dat duurt.

Er zijn in 2025 opnieuw meer auto's gestolen. In totaal verdwenen 7497 personenauto's, 12 procent meer dan in 2024. De totale schade wordt geschat op ruim 127 miljoen euro. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit (VbV).

Niet alleen worden er meer auto's gestolen, maar ze leveren ook steeds meer schade op. De gemiddelde schade per gestolen personenauto steeg vorig jaar naar 17.061 euro, bijna 24 procent meer dan in 2024. VbV laat aan de NOS weten dat dit komt doordat auto's steeds duurder worden en er bovendien vaker duurdere modellen worden gestolen.

Ook het aantal diefstallen van lichte bedrijfsauto's nam toe. In 2025 werden 2055 bestel- en bedrijfsauto's gestolen, een stijging van 6 procent.

Het aantal motoren en bromfietsen dat verdween daalde juist licht. Er werden 1866 motorfietsen gestolen, 7 procent minder dan een jaar eerder. Het aantal bromfietsdiefstallen kwam uit op 10.018, een daling van 3 procent.

Bepaalde auto's in trek bij dieven

Net als in voorgaande jaren zijn bepaalde automodellen populair bij dieven. Ook het jaar waarin die modellen zijn gemaakt, is voor de dieven interessant.

De Toyota RAV4, gebouwd vanaf 2019, was in 2025 opnieuw de vaakst gestolen auto. Het ging om 387 voertuigen, een stijging van 13 procent ten opzichte van 2024. De Kia Sportage volgt net als vorig jaar op de tweede plaats. Het aantal diefstallen van dat model, met bouwjaar vanaf 2021, nam sterk toe: van 74 naar 162.

De top vijf bestaat verder uit de Fiat 500 (vanaf 2015), de Volkswagen Polo (vanaf 2017) en de Toyota C-HR (2016 tot begin 2024).

'Beveilig je auto goed'

Van de 6945 auto's die in 2025 werden teruggevonden, is van driekwart bekend waar ze zijn aangetroffen. In 913 gevallen was dat in het buitenland, 20 procent meer dan een jaar eerder. De meeste doken op in Duitsland, België en Bulgarije.

"De stijgende diefstalcijfers laten zien dat voertuigdiefstal een serieus en groeiend probleem is", aldus de directeur van VbV. De stichting adviseert voertuigbezitters om extra beveiligingsmaatregelen te nemen, zoals een beveiligingssysteem met het CCV-keurmerk. Dat is een kwaliteitskeurmerk van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid.

If you’ve got a decent CRT monitor, you can usually adjust the settings to make sure the image scans nicely across the whole display. But what if you could rotate …read more