Aggregator

Supermarkt Lidl gaat oneetbaar geworden voedsel tot veevoer verwerken

3 days 1 hour ago

Supermarktketen Lidl start in tien vestigingen een proef om voedsel na de houdbaarheidsdatum te verwerken tot veevoer. Op die manier hoopt de supermarkt jaarlijks 10 miljoen kilo aan voedselverspilling te kunnen voorkomen, wat gelijkstaat aan ruim 330 volgeladen vrachtwagens.

Lidl gaat het veevoer produceren uit oude maaltijdsalades, graanproducten en fruit. "We gaan uitzoeken of het lukt om goede kwaliteit veevoer te krijgen", zegt een woordvoerster tegen persbureau ANP.

De deelnemende vestigingen zamelen gedurende vier weken hun onverkochte en bedorven voedselproducten apart in, waarna het tot varkensvoer wordt verwerkt door het bedrijf FeedValid.

Producten niet geschikt voor Voedselbank

Volgens de supermarkt gaat het om producten die niet meer verkocht kunnen worden en ook niet meer geschikt zijn voor de Voedselbank. Normaal gesproken worden de producten vergist voor de productie van biogas.

Lidl verwerkt al langer oud brood tot veevoer. De supermarkt zegt dat het voor het eerst is dat dit nu ook geprobeerd wordt met gemengde voedselstromen.

De supermarktketen heeft de doelstelling om in 2030 de voedselverspilling met 50 procent te verminderen ten opzichte van 2018. Deze proef is onderdeel van die doelstelling.

Politie rolde vorig jaar minder drugslabs op, ook veel minder drugsafvaldumpingen

3 days 1 hour ago

De politie heeft vorig jaar minder drugslabs ontdekt dan het jaar daarvoor. Uit het jaarlijkse Nationaal Overzicht Drugslocaties van de politie blijkt dat er voor het eerst in vijf jaar tijd minder drugslocaties zijn opgerold ten opzichte van een jaar eerder.

In 2025 werden er 142 drugsproductielocaties ontmanteld, in 2024 waren er nog 167 plekken waar synthetische drugs, heroïne en/of cocaïne werden gevonden. Vooral in Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland werden minder drugslabs aangetroffen. In de provincies Noord-Holland en Friesland steeg het aantal juist.

Ook waren er vorig jaar bijna de helft minder drugsafvaldumpingen dan in 2024. Dat kan komen doordat er mogelijk minder locaties zijn, of omdat labs hun afval zelf opslaan. Net als voorgaande jaren waren er de meeste dumpingen in de provincie Noord-Brabant, namelijk 34 van de 117.

Zo'n tweederde van de drugslabs die werden aangetroffen, bevond zich in woonwijken. Dat waren er met 91 naar verhouding meer dan een jaar eerder.

Volgens Paul Entken, portefeuillehouder drugs bij de politie leidt die praktijk geregeld tot gevaarlijke situaties, doordat er drugs worden gemaakt op dichtbevolkte plekken, in woningen en appartementen.

"In maart 2025 moest een wooncomplex in Heemstede worden ontruimd bij een hevige brand in een van de appartementen. Vijftig mensen moesten worden geëvacueerd, onder wie bewoners van een woonzorgcentrum. Onderzoek wees uit dat de brand was ontstaan tijdens de productie van methamfetamine."

Cocaïne- en heroïnelabs

Van de 142 labs werden er 34 ingezet bij de productie van cocaïne. Dat zijn er meer dan een jaar daarvoor, toen er nog 24 labs werden gevonden die cocaïne produceerden. Vooral in Noord- en Zuid-Holland werden cocaïnelabs opgerold.

"Deze stijging laat zien dat criminele organisaties blijven improviseren om detectie aan de grens te voorkomen en cocaïne te bemachtigen", zegt Entken. "Deze drugscriminelen hebben geen enkele boodschap aan de risico's die ze veroorzaken door zo'n chemisch proces uit te voeren, met gebruik van vaak licht ontvlambare oplosmiddelen, midden in dichtbevolkt gebied."

Bij de politie bestaat het vermoeden dat de drug heroïne vooral naar Nederland wordt geïmporteerd en dat het hier niet wordt geproduceerd. Op de zeventien plekken waar met heroïne werd gewerkt, werd de drug niet geproduceerd. Vaak ging het om versnijdingswerk, waarbij de drugs wordt gemengd met andere stoffen om meer winst te kunnen maken.

Vooral in Rotterdam werden locaties opgerold die te maken hadden met heroïnebewerking: veertien van de zeventien plekken.

Synthetische drugs

De politie ontmantelde vorig jaar bijna een kwart minder locaties voor de productie van synthetische drugs dan een jaar eerder. Onder synthetische drugs vallen MDMA (de werkzame stof in XTC), methamfetamine (bijvoorbeeld crystal meth) en amfetamine (ook wel speed genoemd).

Volgens de politie komt de daling mogelijk doordat China in 2024 de wetgeving heeft aangescherpt, waardoor sommige grondstoffen die ook worden gebruikt in synthetische drugs niet meer geleverd konden worden.

Een andere verklaring kan zijn dat in andere Europese landen, zoals België, Duitsland en Spanje, juist een stijging te zien is van het aantal synthetische drugslabs. Ook in het buitenland zijn vaak Nederlandse drugscriminelen betrokken.

Hennepkwekerijen

Ook het aantal ontmantelde hennepkwekerijen daalt, net zoals voorgaande jaren. In 2025 werden er 759 kwekerijen ontdekt. Het aantal in beslag genomen planten is wel iets toegenomen.

Dat er minder hennepkwekerijen zijn ontdekt kan ook met meerdere factoren te maken hebben. Hennep wordt steeds meer ingevoerd vanuit het buitenland. Ook zet de politie minder in op dit type opsporingswerk, omdat er minder prioriteit aan wordt gegeven.

Door de douane werd vorig jaar zo'n 65.000 kilogram hennep in beslag genomen. De drugs komt vaak uit Noord-Amerika en Thailand, via zeecontainers, de luchtvracht, postpakketten en passagiers.

Moment dat immigrantengezin in VS uit elkaar wordt gehaald is foto van het jaar

3 days 1 hour ago

Het beeld van het moment dat een man door de Amerikaanse immigratiepolitie ICE van zijn vrouw en kinderen wordt gescheiden, is door World Press Photo (WPP) uitgeroepen tot foto van het jaar.

De Amerikaanse fotograaf Carol Guzy maakte de foto eind augustus in een rechtbank in New York. Ze legde vast hoe de Ecuadoraanse immigrant Luis werd afgevoerd terwijl zijn dochters hem vastgrijpen.

Volgens haar had hij zich vrijwillig bij de rechtbank gemeld en was het voor hem en zijn familie een volslagen verrassing dat hij werd aangehouden. Mensen die illegaal in de VS verblijven moeten zich eens in de zoveel tijd melden bij een immigratierechtbank. Ook daar worden ze tegenwoordig hardhandig opgepakt door ICE.

"Dit moment van diep verdriet staat niet op zichzelf", zegt de jury. "De foto legt overheidsbeleid vast dat systematisch wordt toegepast op mensen die de regels volgden die zij voorgeschreven hadden gekregen."

Camera's verboden

De organisatie breekt ook een lans voor de persvrijheid. In de meeste rechtbanken in de VS waar dit soort beslissingen worden genomen, zijn camera's niet toegestaan, zegt WPP. "In een democratie is de aanwezigheid van een camera op die gang geen incident, maar essentieel."

De winnende foto werd gekozen uit een grotere groep winnaars die twee weken geleden werd bekendgemaakt. De jury koos nog twee foto's, als finalisten. Dat zijn beelden van de hongersnood in Gaza en van Guatemalteekse slachtoffers van seksueel geweld.

CDA: verkrachtingssites moeten offline, onderzoek naar Nederlandse daders

3 days 1 hour ago

Sites die verdovingstips en seksvideo's verspreiden van mannen die hun partner drogeren en verkrachten moeten uit de lucht, dat vindt het CDA in de Tweede Kamer.

"We moeten in kaart brengen hoeveel van deze websites op Nederlandse servers staan, hoeveel Nederlandse daders er zijn en of het geven van deze adviezen strafbaar is", zegt CDA-Kamerlid Armut.

De partij reageert hiermee op berichtgeving van de Amerikaanse nieuwszender CNN. Die onderzocht de online wereld van zogenoemde 'sleep content' naar aanleiding van de zaak van de Franse Gisèle Pelicot.

Pelicot werd bijna tien jaar lang door haar echtgenoot gedrogeerd en verkracht door hemzelf en door tientallen andere mannen, in haar eigen huis. De man zocht op een site met verdovingstips en video's contact met andere mannen.

62 miljoen bezoekers

De site die hij gebruikte is inmiddels uit de lucht, maar het verschijnsel bepaald niet, blijkt uit het onderzoek van CNN.

Zo zijn er pornosites die deze content aanbieden met 62 miljoen bezoekers per maand. Ook wordt er informatie gedeeld over welke dosering er nodig is om een vrouw te verdoven en hoe kan worden gecheckt of ze niet meer bij is.

Er zijn ook verschillende internationale chatgroepen en netwerken van accounts die geld verdienen met deze 'slaapvideo's', zoals ze daar genoemd worden.

Uit anonimiteit

"Er ligt een rol voor de overheid om hier tegen op te treden", zegt Armut. Zij wil dat het kabinet onderzoekt of er Nederlandse daders en slachtoffers zijn van deze praktijken. "Deze mannen moeten uit de anonimiteit worden gehaald en als het mogelijk is worden vervolgd."

Het kabinet moet hiervoor de samenwerking opzoeken in Europa, vindt het CDA. Daarbij moet ook gekeken worden naar de mogelijkheden die de Digital Services Act biedt.

Medewerker goudwisselkantoor Beverwijk overleden na gewelddadige overval

3 days 1 hour ago

Een medewerker van een goudwisselkantoor in Beverwijk is overleden na een gewelddadige overval gisteren. Dat meldt de politie. De medewerker werd na de overval gewond naar het ziekenhuis gebracht.

De overval vond gisteren plaats aan de Breestraat in Beverwijk, rond 16.00 uur. De politie heeft een 19-jarige man uit diezelfde stad aangehouden voor de overval. Hij zit nog vast.

De verdachte ging er na de overval vandoor op een fiets. De politie had getuigen opgeroepen zich te melden middels een bericht op Burgernet. Ook waarschuwde de politie om de verdachte man niet zelf te benaderen.

Na de overval is bij de winkel een sporenonderzoek gestart. Het is niet bekendgemaakt of de verdachte goud heeft buitgemaakt.

Persoonsgegevens van vrijwel alle inwoners Epe gestolen bij cyberaanval

3 days 1 hour ago

Bij een cyberaanval op de server van de gemeente Epe zijn vorige maand van vrijwel alle inwoners persoonsgegevens buitgemaakt. Dat meldt de gemeente na uitvoerig onderzoek.

"Als gemeente horen we goed voor de gegevens van burgers te zorgen en dat nemen we serieus. Helaas is het toch misgegaan", reageert burgemeester Tom Horn. Hij spreekt van een ernstige misdaad. "Mensen noemen het een lek, maar het is diefstal."

De gemeente telt ruim 32.000 inwoners. Van meer dan duizend inwoners is ook een kopie van het identiteitsbewijs buitgemaakt, schrijft Omroep Gelderland.

ID-bewijzen vervangen

De gemeente heeft laten onderzoeken van welke inwoners een kopie van een geldig identiteitsbewijs is gestolen. "Daarmee kunnen criminelen echt veel doen. Je kan er bijvoorbeeld een huurauto in het buitenland mee stelen", zegt de burgemeester. "Dat is niet fraai natuurlijk."

Alle inwoners in de gemeente Epe ontvangen binnenkort een brief waarin ze op de hoogte worden gesteld en wat ze kunnen doen om misbruik van gegevens te voorkomen.

Om het risico op identiteitsfraude te verkleinen, mogen de getroffen inwoners kosteloos hun rijbewijs, ID-bewijs en paspoort vervangen. Zij krijgen uiterlijk 8 mei een aparte brief op de deurmat.

Welke gegevens zijn gestolen?

Uit onderzoek van de gemeente blijkt dat van bijna alle inwoners de volgende gegevens zijn buitgemaakt:

Van een deel van de inwoners zijn ook aanvullende gegevens gestolen:

Wat is er niet gestolen?

Volgens de gemeente zijn geen DigiD-gebruikersnamen of wachtwoorden buitgemaakt. Ook houdt de gemeente geen lijsten van contactgegevens zoals mailadressen en telefoonnummers bij. Wel kunnen deze gegevens in losse documenten staan die zijn gestolen.

De gestolen persoonsgegevens stonden op een server die alleen wordt gebruikt door medewerkers die voor 2022 in dienst zijn gekomen. Op de server worden bestanden verzameld, voor ze in het gemeentelijk systeem komen. Het gaat om bestanden die inwoners indienen als ze bijvoorbeeld bezwaar willen maken of een aanvraag doen.

Wie er achter de diefstal zit, is niet bekend. De politie doet daar onderzoek naar. De gemeente zegt niet door criminelen benaderd te zijn om losgeld te betalen.

De gegevens zijn volgens de gemeente tot nu toe niet op het darkweb verschenen. "Experts zeggen dat cybercriminelen van datasheets houden met contactgegevens in één bestand", zegt burgemeester Horn. "Dat hebben ze niet buitgemaakt. We hebben zulke lijsten niet. De contactgegevens die zijn gestolen staan in losse bestanden."

De gemeente Epe roept alle inwoners op om extra oplettend te zijn en elke verdenking van misbruik van persoonsgegevens te melden. Ook op het gemeentehuis van Epe zijn direct maatregelen genomen. Zo hebben alle medewerkers hun wachtwoorden vernieuwd en zijn de computersystemen extra beveiligd.

Droogte houdt aan: brandweer extra alert op natuurbranden

3 days 2 hours ago

Door de aanhoudende droogte is het risico op natuurbranden toegenomen in Noord-Brabant en de noordelijke helft van Zuid-Holland. In die regio's geldt nu fase 2, waarbij de brandweer met landeigenaren en natuurbeheerders extra alert is op brand. Deze hoogste waarschuwingsfase gold al voor de kuststreek van Noord-Holland.

Afgelopen dagen woedden er nog aanzienlijke natuurbranden in Wolvega en bij Ede, plaatsen die overigens niet liggen in een gebied waarvoor fase 2 geldt.

Nauwelijks neerslag

Het voorjaar is altijd al droog in Nederland en april is daarbij de droogste maand van het jaar. Gemiddeld valt er 39 millimeter regen in april, maar dit jaar is dat nog veel minder. De verwachting van het KNMI is dat de komende weken het neerslagtekort alleen maar verder toeneemt.

In droge periodes kan een natuurbrand zich snel en onvoorspelbaar ontwikkelen, zegt de brandweer. Die vraagt bezoekers van natuurgebieden om verdachte situaties meteen te melden en ook zelf goed op te letten, bijvoorbeeld bij het weggooien van sigarettenpeuken en glaswerk. Glas waarop de zon schijnt, kan als vergrootglas werken en zo brand veroorzaken.

Sluiting azc Hardenberg volgens gelekte memo COA niet grootste prioriteit

3 days 2 hours ago

De sluiting van het azc in Hardenberg heeft niet de grootste prioriteit bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Dat staat in een interne memo die door een anonieme tipgever met RTV Oost is gedeeld. Het document staat haaks op eerdere toezeggingen van het opvangorgaan aan de gemeente Hardenberg.

In het document beschrijft een COA-ambtenaar de situatie omtrent de landelijke asielopvang. Niet alleen in Hardenberg kampt het opvangorgaan met problemen: ook in onder meer Ter Apel, Almelo en Epe ligt het met de gemeente in de clinch over de opvang.

Volgens een woordvoerder wordt de herplaatsing van asielzoekers naar andere opvangplekken besloten "op basis van prioritering". Uit de memo blijkt dat Hardenberg op de prioriteitenlijst van 'probleem-opvangplekken' op de vierde plaats staat.

Andere opvangplekken krijgen voorrang

"In verband met de overvolle azc's in Nederland is besloten dat de situatie in Ter Apel eerst naar maximaal 2000 personen moet. Dit is prioriteit nummer één", zo meldt de anonieme tipgever aan RTV Oost.

De gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, probeert al langere tijd het COA te dwingen niet meer dan 2000 mensen er te laten overnachten. De gemeente won daarover een rechtszaak, waarna bij elke overtreding een dwangsom volgt. Het maximum van 5 miljoen euro aan dwangsommen is inmiddels bereikt.

In de memo wordt beschreven dat het COA eerst de situatie in Ter Apel op orde wil brengen. Daarna wil het asielzoekers overplaatsen die nu in een noodopvang in Breda en in een hotel in Epe verblijven.

Pas als de problemen op deze plekken zijn opgelost, volgt het azc in Hardenberg op de prioriteitenlijst. "Vanwege het tekort aan opvangplekken in het gehele land is het de gebruikelijke werkwijze van het COA om op basis van prioritering mensen op opvanglocaties te plaatsen", zegt een woordvoerder in een reactie op het gelekte document.

Niet op hoogte van prioriteitenlijst

Het COA spreekt tegen dat het de opvang ook in de zomer wil openhouden. "De passage over het openhouden van Hardenberg in de zomer klopt absoluut niet. We zetten ons met man en macht in om de locatie in Hardenberg zo snel mogelijk leeg te krijgen en de bewoners elders onder te brengen", zegt de woordvoerder. Op dit moment verblijven er nog 248 mensen in het azc.

De gemeente Hardenberg zegt niet op de hoogte te zijn van de prioriteitenlijst. "Het COA heeft ons in eerdere gesprekken beloofd dat de locatie in Hardenberg de hoogste prioriteit heeft", zegt een woordvoerder.

Dwangsom opgelegd

De gemeente Hardenberg heeft het COA vorige maand een dwangsom opgelegd om af te dwingen dat het azc zo snel mogelijk sluit.

De oorspronkelijke afspraak was dat de opvanglocatie maximaal tien jaar zou blijven en uiterlijk 8 maart van dit jaar zou sluiten. Daar kon het COA vanwege een landelijk tekort aan opvangplekken niet aan voldoen.

Het opvangorgaan moet een dwangsom van 55.000 euro betalen voor iedere dag dat het azc open is. Inmiddels staat de teller op 1,65 miljoen euro. In totaal kunnen de kosten voor het COA oplopen tot meer dan 5 miljoen euro. Indien de asielzoekers niet worden overgeplaatst, zal deze limiet in juni worden bereikt.

'Paus' probeerde Vlaamse priester op te lichten: 'I'm pope Leo from Italy'

3 days 3 hours ago

Criminelen hebben geprobeerd een priester uit het Vlaamse Zonhoven op te lichten door zich voor te doen als paus Leo XIV. 'De paus' stuurde onder meer een foto van zichzelf in een ziekenhuisbed en vroeg de priester om financiële hulp, vertelt hij aan de VRT.

Priester Wim Simons werd benaderd alsof de paus hem goed kende. "Bent u eerwaarde Wim Simons? Moge de vrede van God bij u zijn, ik ben paus Leo XIV van Italië, Rome", kreeg hij in het Engels via WhatsApp. Op de profielfoto was een foto van de paus de zien. "Voor enkele seconden dacht ik dat de paus me echt contacteerde."

Via WhatsApp wilde de paus aanvankelijk van gedachten wisselen over geloofskwesties met Simons, maar al snel kreeg de priester argwaan. "Hij vroeg ook in het Engels bij welke parochie ik zit, maar stuurde daarna plots berichten in het Nederlands. Dat vond ik verdacht."

Nadat Simons de berichten had genegeerd ontving hij plots een foto van paus Leo in een ziekenhuisbed, gemaakt met kunstmatige intelligentie. Simons zag dat doordat onder meer het gezicht van de paus er wat anders uitzag. De oplichters vroegen hem uiteindelijk om geld: hij zou zo kunnen helpen kinderen uit een weeshuis te helpen.

Vragen om geld

Zelf gaf Simons geen geld aan de criminelen, maar hij kent meerdere parochianen die wel opgelicht werden. De VRT deed een rondvraag bij andere priesters en bisdommen, maar vond geen gelijkwaardige berichten.

Bij de Vlaamse omroep waarschuwen cyberexperts dat criminelen steeds vaker maatwerk inzetten bij slachtoffers. Priester Simons is bijvoorbeeld actief op sociale media, en ook zijn telefoonnummer is online te vinden. Door middel van een AI-tool kunnen criminelen al informatie makkelijk verzamelen en zo iemand heel persoonlijk benaderen.

Meer dan dertig doden bij aanvallen op dorpen Noord-Nigeria

3 days 3 hours ago

Bij meerdere aanvallen door jihadisten en bendes in het noorden van Nigeria zijn volgens de plaatselijke autoriteiten meer dan dertig mensen gedood.

De aanvallen vonden dinsdag plaats. In de noordoostelijke provincie Borno vielen vermoedelijke militanten van Boko Haram het dorp Pubagu aan. Ze doodden elf mensen en staken huizen, winkels en een kerk in brand. Voedselvoorraden werden geplunderd.

Volgens het hoofd van het district waarin het dorp ligt, werd Pubagu gezien als een veilig heenkomen in de onrustige regio. "Het was een van de plekken in onze streek die tot nu toe nog nooit zo hevig was aangevallen", zegt hij tegen persbureau AP.

Afsplitsing IS

Ook een dorp in de naastgelegen provincie Adamawa werd aangevallen. Bij de aanval in Mayolade werden negen mensen gedood.

In Noordoost-Nigeria zijn verschillende jihadistische terreurgroepen actief, waarvan Boko Haram de bekendste is. Daarnaast voert een afsplitsing van Islamitische Staat, ISWAP, er steeds meer aanvallen uit.

In het noordwesten van Nigeria zijn ook aanvallen gemeld. Twee dorpen in de provincie Zamfara werden door gewapende bendes overvallen. Daarbij vielen twaalf doden, onder wie drie kinderen, meldt persbureau AFP. Een aantal dorpsbewoners wordt vermist.

Frontale treinbotsing in Denemarken: meerdere gewonden, vijf in kritieke toestand

3 days 4 hours ago

In Denemarken zijn achttien mensen gewond geraakt bij een frontale botsing tussen twee treinen. Vijf van hen verkeren in kritieke toestand, melden lokale autoriteiten aan het Deense persbureau Ritzau.

De hulpdiensten benadrukken dat de cijfers nog kunnen veranderen, omdat de situatie nog steeds in ontwikkeling is. Volgens de politie waren er in totaal 37 mensen aan boord van de twee treinen op het moment van het ongeluk.

De niet-gewonde passagiers werden enige tijd opgevangen op een crisiscentrum in de buurt van het incident. Zowel passagiers van de twee treinen als hun naasten waren daar welkom, zo stond in een Facebookbericht van de gemeente Hillerød.

Het ongeluk gebeurde op het spoortraject tussen de plaatsen Hillerød en Kagerup, ten noordwesten van Kopenhagen. Dat traject bestaat grotendeels uit één enkel spoor, meldt de omroep DR.

De schade aan de treinen is vanuit een andere hoek goed te zien:

Volgens de hulpdiensten werd na het ongeluk snel opgeschaald. Tientallen hulpverleners. konden ter plaatse eerste hulp verlenen en controleren of er passagiers bekneld zaten. Dat bleek niet het geval, waarna samen met ambulancediensten en passagiers aan boord van de trein hulp werd verleend.

Hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren is nog onduidelijk. Maar volgens een spoor-en treinexpert die sprak met DR zijn er twee scenario's die het ongeval op het enkelsporige traject kunnen verklaren. Ofwel de machinisten hebben een rood sein gemist of genegeerd, ofwel de verkeersleiding heeft abusievelijk een groen sein doorgegeven.

Een ooggetuige die in een van de treinen zat vertelt aan DR dat er vlak voor de botsing een harde knal klonk. De trein reed op dat moment met zeer hoge snelheid. Hij zegt dat het ongeluk plaatsvond op een stuk spoor waar de trein snelheid kan opbouwen.

Een van de hoofdwegen in de buurt van het ongeluk is inmiddels deels weer vrijgegeven. Een regionale verbindingsweg blijft in de omgeving van het ongeluk voorlopig in beide richtingen afgesloten.

De regionale spoorvervoerder werkt ondertussen aan het inzetten van vervangende bussen op het traject. Wanneer het treinverkeer weer kan worden hervat, is nog niet bekend.

EU-regeringsleiders bij elkaar in Cyprus, top in teken oorlog Midden-Oosten

3 days 5 hours ago

De oorlog in het Midden-Oosten drukt een grote stempel op de top van EU-regeringsleiders in Cyprus. Dat land organiseert als roulerend voorzitter van de Raad van de Europese Unie de bijeenkomsten van Europese ministers, en vandaag en morgen ook deze EU-top. Dat uitgerekend het land dat het dichtst bij het conflictgebied ligt het decor is voor deze bijeenkomst, is veelzeggend.

Een Britse militaire basis op het eiland werd begin vorige maand getroffen door een drone, waarschijnlijk vanuit Libanon afgeschoten door Hezbollah, een bondgenoot van Iran. Meerdere EU-bijeenkomsten in Cyprus gingen de afgelopen tijd vanwege veiligheidsrisico's niet door.

Explosies zijn de andere EU-landen tot nu toe bespaard gebleven, maar de gevolgen van de oorlog ondervindt inmiddels de hele EU. Over die gevolgen zullen de regeringsleiders het uitgebreid hebben. Want ook al spelen de EU-landen in het conflict zelf geen rol van betekenis, ze zullen zich toch moeten aanpassen en voorbereiden op wat komen gaat. De onzekerheid maakt het er niet makkelijker op.

Geen paniek

Wat betreft de energiecrisis lijkt het devies nu om niet te veel paniek te zaaien. Om de pijn van de hoge energieprijzen voor consumenten te verzachten, kwam de Europese Commissie gisteren met een lijst van mogelijke maatregelen die EU-landen zelf kunnen nemen.

Dan gaat het om soepelere regels voor staatssteun voor bedrijven, energievouchers en goedkoper elektrisch leasen. Ook wordt erop gehamerd hoe belangrijk vergroenen blijft: hoe minder fossiele brandstoffen we nodig hebben, hoe beter.

Maar verder wordt vooral benadrukt dat van daadwerkelijke brandstoftekorten nu nog geen sprake is. Gedwongen thuiswerken om zo energie te besparen is dus nog niet aan de orde. Politiek liggen dit soort ingrijpende maatregelen nog veel te gevoelig. Ook de vliegreiziger wordt vooralsnog gerustgesteld: de zomervakantie moet gewoon kunnen doorgaan.

Toch weten alle regeringsleiders dat die situatie snel kan veranderen. Als de blokkade van Straat van Hormuz blijft bestaan, dan kunnen al op zeer korte termijn tekorten ontstaan, zeker in de luchtvaartsector.

De politieke leiders bespreken daarom een pakket voorstellen van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU. Het is de bedoeling dat ze plannen maken om samen op te trekken in geval van nood. Het onderling verdelen van kerosine is een van de onderwerpen waar de komende tijd afspraken over moeten komen. Dat geldt ook voor het vullen van de noodvoorraden gas.

Dit alles moet voorkomen dat er een herhaling komt van wat we zagen bij de vorige energiecrisis in 2022. De ieder-voor-zich-mentaliteit van toen dreef energieprijzen op tot recordhoogten.

Militaire bijdrage?

Een ander heikel punt is een eventuele militaire bijdrage van EU-landen aan het openhouden van de Straat van Hormuz. Het is duidelijk dat geen enkel EU-land daar nu al toe bereid is, gezien grote veiligheidsrisico's. Wel denkt een grote groep landen, waaronder Nederland, na over een mogelijke missie voor als de situatie stabiliseert. Tijdens het diner van vanavond in de haven van Agia Napa komt het onderwerp uitgebreid aan bod.

Dat militaire steun van Europese NAVO-landen tot nu toe uitblijft, leidt bij de Amerikaanse president Trump tot grote irritatie. Hij dreigde zelfs om uit de NAVO te stappen. Dat maakt het extra urgent om ook stil te staan bij 'Artikel 42.7.' Die afspraak uit het EU-verdrag lijkt op artikel 5 van de NAVO en bepaalt dat lidstaten elkaar helpen als een van hen wordt aangevallen.

Maar over de werking van deze afspraak is nog heel veel onduidelijkheid. Want wie belt wie in geval van nood? Hoe moet steun eruitzien? En moeten alle landen helpen? Ook hier zullen de regeringsleiders zich over moeten buigen.

Elkaar nodig

Van alle kanten wordt benadrukt dat het gesprek hierover vooral niet opgevat moet worden als ondermijning van de NAVO: voor de collectieve verdediging willen Europese landen blijven bouwen op het Noord-Atlantische bondgenootschap. Niemand wil Trump nog bozer maken dan hij toch al is. Maar nu het uiteenvallen van de NAVO keer op keer een reële mogelijkheid blijkt, is de discussie over 42.7 wel degelijk heel serieus.

Dat geldt zeker voor het gastland van de top. Cyprus is namelijk zelf geen lid van de NAVO. Bij de aanvallen op de militaire basis van vorige maand deed het land uiteindelijk geen beroep op artikel 42.7, maar het land weet als geen ander dat het moment dat je elkaar nodig hebt, zomaar daar kan zijn.

Brandweer Toronto druk met 'levensgevaarlijke' ijsstunt Drake

3 days 5 hours ago

De brandweer van Toronto heeft een enorm blok ijs dat door rapper Drake was neergelegd laten smelten met warm water. Volgens de burgemeester van de Canadese stad leverde de stunt levensgevaarlijke toestanden op doordat nieuwsgierige fans het sneller wilden laten smelten.

De uit honderden kleinere blokken opgebouwde ijsberg van 4,5 meter breed, 6 meter lang en 4,5 meter hoog was dinsdag zonder uitleg verschenen in het centrum van Toronto. Drake gaf er alleen een beknopte hint bij: "Het zit erin".

Fans concludeerden dat het spektakel iets te maken moest hebben met het nieuwe album van de rapper, The Iceman. Drommen mensen stroomden daarom op de enorme klomp ijs af. "We hoefden van vier straten verderop alleen maar de stroom water te volgen", zei een belangstellende. "Het is veel groter dan ik had verwacht."

Hoewel er bordjes bij gezet waren met de tekst "Gevaar - niet aanraken", zagen sommigen de aanmaning "Elk contact met deze installatie gebeurt op eigen risico" waarschijnlijk als een aanmoediging. Het publiek zette mokers en pikhouwelen in om het smelten te bevorderen.

Dat leverde gevaarlijke situaties op doordat personen ook de glibberige massa beklommen en grote stukken ijs tussen het publiek terechtkwamen. Toen er zelfs mensen met brandbare stoffen vuurtjes begonnen te stoken, greep Toronto in. Politie hield de menigte op afstand terwijl een hoogwerker van de brandweer warm water begon te spuiten.

De brandweer was uiteindelijk een paar uurtjes bezig met blussen voordat er genoeg ijs was verdwenen om het publiek weer toe te laten. Onder het ijs was toen al de releasedatum van The Iceman gevonden, 15 mei.

Burgemeester Chow van de stad reageerde ondanks alle ophef onderkoeld. "Iedereen was een beetje overenthousiast, maar creatief was het wel en daar draait het om bij kunst en cultuur." Volgens haar heeft de stunt niet alleen Drake veel publiciteit opgeleverd, maar ook zijn geboorteplaats Toronto. "Hij steunt de stad."

Drake had volgens Toronto geen toestemming nodig voor zijn ijsberg, omdat die op privéterrein werd neergezet.