Frankrijk: Europa werkt aan plan als VS actie onderneemt richting Groenland
Frankrijk werkt samen met andere Europese landen aan een plan over hoe te reageren als de VS daadwerkelijk actie onderneemt om Groenland in te nemen. Dat vertelde de Franse minister van Buitenlandse Zaken Barrot in gesprek met de Franse radiozender France Inter, in een reactie op de opmerkingen van het Witte Huis.
"We willen iets ondernemen, maar dat willen we dan wel samen met onze Europese partners doen", zei Barrot. Hij deelde verder geen details over het plan. Barrot benadrukte verder dat zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio hem gisteren in een telefoongesprek nog toevertrouwde dat een invasie van Groenland door de VS uitgesloten is.
De regering-Trump liet gisteren weten militaire actie juist niet uit te sluiten, als het niet lukt om Groenland via de diplomatieke weg in handen te krijgen. Trump ziet Groenland als "cruciaal" voor de nationale veiligheid van de VS, gezien de toenemende aanwezigheid van China en Rusland in het arctisch gebied.
BeroeringDe opmerkingen vanuit Washington over een mogelijke annexatie van Groenland leidden tot beroering in Europa en ook in Canada. Groenland is een autonoom gebied van Denemarken. Zo zei de Deense premier Frederiksen dat een Amerikaanse overname van Groenland het einde van de NAVO zal inleiden: de VS en Denemarken zijn allebei lid van het militaire bondgenootschap.
Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte werd gisteren in een interview bij CNN geconfronteerd met die uitspraak. Hij reageerde terughoudend door te onderstrepen dat "we het er allemaal over eens zijn" dat China en Rusland actiever worden in de arctische regio.
"Denemarken investeert nu zwaar in het leger en heel belangrijk: de VS heeft sinds 1951 een bilaterale afspraak met Denemarken over militaire aanwezigheid op Groenland", zei Rutte, zonder direct op de dreigende taal vanuit de VS in te gaan.
"En de Denen vinden het geen probleem als die aanwezigheid groter wordt dan nu het geval is. Dus dit laat zien dat we collectief dezelfde inschatting maken. We moeten ervoor zorgen dat het arctisch gebied veilig blijft."
Kysia Hekster, correspondent Europese Unie, NAVO:"Door de dreigende taal uit Washington richting Denemarken is de onenigheid in de alliantie de afgelopen dagen pijnlijk duidelijk geworden. Er wordt zelfs hardop gesproken over 'een einde aan de NAVO', als de VS Groenland zou aanvallen. De NAVO dankt zijn kracht en afschrikwekkende werking juist aan eenheid en onderlinge solidariteit tussen de bondgenoten, zulke vergaande uitspraken zijn dan ook slecht nieuws.
Voor topman Rutte is het op eieren lopen. Hij zal alles doen de crisis zo klein mogelijk te houden. Daarom gaat hij niet concreet in op alle vragen over de gespannen verhoudingen tussen de belangrijkste NAVO-partner Amerika en medebondgenoot Denemarken. Net als hij gisteren bij CNN deed, zal hij vooral blijven benadrukken wat de NAVO-leden delen in plaats van te praten over wat ze verdeelt.
Rutte beweegt zich nu vooral achter de schermen. Zijn belangrijkste taak is de club bij elkaar te houden. Hij moet Trump zien te overtuigen dat hij van Groenland af moet blijven, of een andere manier verzinnen om de gemoederen tot bedaren te brengen."
Kort na zijn inauguratie voor zijn tweede ambtstermijn sprak Trump al de wens uit om van Groenland Amerikaans grondgebied te maken. Hij zette die ambitie ruim twee weken geleden kracht bij door de gouverneur van de staat van Louisiana, Jeff Landry, aan te stellen als 'Groenland-gezant'.
De zet leidde tot woedende reacties vanuit zowel Denemarken als Groenland. Ook andere Europese landen benadrukten toen dat de Groenlanders zelf de toekomst van hun grondgebied bepalen. Soortgelijke geluiden waren gisteren ook te horen na de woorden vanuit Washington.
Kritiek van Democraten én RepublikeinenBinnen de Amerikaanse politiek is er ook kritiek op de koers van de regering-Trump. Een Democratische senator heeft al gezegd met een resolutie te komen die moet voorkomen dat de VS Groenland kan binnenvallen.
En Don Bacon, die voor Trumps Republikeinse partij in het Huis van Afgevaardigden zit, zei bij CNN dat de regering moet stoppen met de "wij willen Groenland-onzin" en hij riep zijn partijgenoten op hetzelfde uit te spreken.
Democraat Jeanne Shaheen en de Republikein Thom Tillis, die samen de NAVO-commissie in de Senaat voorzitten, onderstreepten in een gezamenlijke verklaring het langlopende bondgenootschap met Denemarken.
"Iedere suggestie dat ons land een NAVO-bondgenoot zou onderwerpen aan dwang of externe druk, ondermijnt de fundamentele principes van zelfbeschikking die ons bondgenootschap juist verdedigt", aldus de senatoren in de verklaring.