Aggregator

Minister Wiersma: conclusies over stikstofplannen 'verkeerd verwoord'

1 day 23 hours ago

Demissionair minister Wiersma van Landbouw heeft een analyse van haar stikstofplannen door kennisinstituten "misschien verkeerd verwoord", maar ze blijft erbij dat die analyse haar voorgestelde beleid in grote lijnen ondersteunt. Dat zei ze bij de inloop van de ministerraad.

Wiersma beweerde deze week in het FD dat kennisinstituten zouden hebben gesproken van "goede plannen", maar die konden zich niet vinden in die lezing. "Dat kan niet op basis van de analyse worden geconcludeerd", aldus de experts.

De kennisinstituten, waaronder het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), deelden hun conclusies over de stikstofplannen vorige maand in een presentatie met een ministeriële commissie. De inhoud daarvan werd niet direct openbaar gemaakt, omdat het ging om een vertrouwelijk gesprek. Na de woorden van Wiersma maakten de kennisinstituten de presentatie alsnog openbaar.

Wiersma zegt nu dus dat ze de analyse "misschien verkeerd verwoord" heeft. "Maar ze onderschrijven ook een hoop maatregelen. Dat probeerde ik duidelijk te maken. Natuurlijk zitten er ook kritische kanttekeningen bij, die neem je mee."

Niet realistisch

Het PBL, Deltares, het RIVM en de Wageningen Universiteit hadden geconcludeerd dat de plannen van Wiersma om Nederland uit de stikstofcrisis te leiden vele miljarden zullen kosten, maar niet concreet, haalbaar en effectief genoeg zijn om de wettelijke doelen te halen.

De totale kosten van het maatregelenpakket zijn 21,3 miljard euro tot en met 2035, maar het halen van de doelen is met het voorgestelde beleid niet realistisch volgens de kennisinstellingen.

De Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstel (MCEN) had de kennisinstituten gevraagd om het pakket aan stikstof- en natuurmaatregelen te beoordelen. De commissie was begin dit jaar opgericht om "Nederland van het slot te halen" op het gebied van stikstof.

Ambitieus, maar niet concreet

Het pakket is omvangrijk en ambitieus, maar ook nog weinig concreet, zeggen de kennisinstellingen. Verder ontbreekt een duidelijke visie op landbouw en natuur. "Ondanks de huidige dalende trend in stikstofemissie zal zonder aanvullend beleid het MCEN-doel voor emissiereductie in de landbouw niet worden gehaald", is te lezen.

Wiersma is het niet eens met de conclusie van de experts dat er met haar plannen nauwelijks stikstofwinst wordt behaald. "Dat zie ik echt anders. Er wordt stikstof gereduceerd, alleen ligt er nu nog geen beleid. Straks wel."

Belangrijk onderdeel van de plannen is het idee van 'doelsturing'. Daarmee krijgt elke boer de ruimte om zelf te kiezen op welke manier wordt voldaan aan doelen voor emissiereductie. De kennisinstituten noemen doelsturing een goed idee, maar de maatregelen bieden volgens hen weinig garanties dat het doel van uitstootdaling op deze manier wordt gehaald.

Zo is het niet duidelijk wat er gebeurt als boeren zich niet houden aan hun reductiedoel. Bovendien is het landelijke reductiedoel in de landbouw van 42 tot 46 procent in 2035 ten opzichte van 2019 volgens de experts "onrealistisch" met doelsturing.

Inkrimpen veestapel

De kennisinstellingen wijzen erop dat in vrijwel alle studies die kijken naar het halen van de doelen op het gebied van natuurherstel, klimaat en waterkwaliteit, de krimp van de veestapel noodzakelijk is. Die krimp draagt ook bij aan het verlagen van de ammoniakemissie, die voor zo'n 90 procent uit de landbouw afkomstig is. De minister herhaalde bij de inloop van de ministerraad desondanks dat het inkrimpen van de veestapel "geen doel op zich" is.

Het reduceren van de veestapel kan wat haar betreft wel het gevolg zijn van de bestaande vrijwillige uitkoopregelingen. De experts spreken echter van "grote onzekerheid over het animo voor deelname" aan deze regelingen. Ze noemen het daarom "niet aannemelijk" dat de uitkoopdoelen van Wiersma worden gehaald.

Minister wil asielwet aanpassen zodat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt

2 days 1 hour ago

Demissionair minister Van Weel van Justitie en Veiligheid wil de asielwet aanpassen zodat hulp aan iemand die illegaal in Nederland verblijft niet strafbaar wordt. Die hulp kan onder het huidige wetsvoorstel worden gezien als vorm van medeplichtigheid, schreef de Raad van State vandaag.

"Ik ga voorstellen om de wet op dit punt aan te passen", reageert Van Weel op het advies. Hij had het adviesorgaan van het kabinet gevraagd of hulpverlening strafbaar wordt met het huidige wetsvoorstel. "Het antwoord is eigenlijk ja." Hij wil het voorstel nu in aangepaste vorm opnieuw aan de Tweede Kamer voorleggen.

Kop soep ook strafbaar

Op basis van het huidige wetsvoorstel kan hulp als strafbaar worden gezien, schrijft de raad. "De hulpverlener maakt het immers mogelijk dat die persoon illegaal in Nederland kan blijven." Dat geldt zowel voor mensen die als vrijwilliger hulp verstrekken als mensen die dat beroepsmatig doen, aldus de raad. "Ook bij beperkte vormen van hulp, zoals het geven van een kop soep, kan al sprake zijn van medeplichtigheid."

Of er daadwerkelijk sprake is van medeplegen of medeplichtigheid hangt af van de situatie. De rechter zal dit moeten beoordelen in een concrete zaak, zegt de Raad.

Mogelijke aanpassingen

Het adviesorgaan noemde verschillende opties voor het aanpassen van de wet zodat hulpverlening niet strafbaar wordt. De eerste optie is om het strafbaar stellen van illegaal verblijf volledig te schrappen uit het voorstel. Ook kan de strafbaarstelling zelf worden aangepast. Bijvoorbeeld door illegaliteit een overtreding in plaats van een misdrijf te maken. Medeplichtigheid aan een overtreding is niet strafbaar.

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Van Weel dat hij ervoor kiest om hulpverlening niet strafbaar te laten zijn. "De strafbaarstelling van illegaliteit zelf houd ik in stand." Voorafgaand aan de ministerraad zei Van Weel dat hij meerdere opties zag om de wet aan te passen. Hij wil nog steeds dat de Eerste Kamer de wetten snel kan behandelen, zei hij.

Kabinetsval

Het was voor de zomer de PVV die het strafbaar stellen van illegaal verblijf in een amendement toevoegde aan de asielwetten die in stemming zouden komen. De Kamer stemde in met zowel het amendement als de aangescherpte asielwetten. Daardoor zou er een celstraf van maximaal een half jaar kunnen komen te staan op illegaal verblijf in Nederland.

"Ik denk dat het amendement er niet op was gericht om een kopje soep strafbaar te maken en ik hoop op begrip van alle partijen", zegt Van Weel gevraagd naar de steun van de PVV en andere partijen.

In juni stapte de PVV uit de coalitie met VVD, NSC en BBB omdat die laatste drie partijen niet van plan waren hun akkoord open te breken voor strenger asielbeleid.

Aanscherping asielwetten

Bij de stemming stemde NSC voor de aanscherping van de asielwetten, maar de toen nog coalitiepartij worstelde met het strafbaar stellen van het helpen van mensen in de illegaliteit. "Medemenselijkheid of het schenken van een kom soep mag natuurlijk nooit strafbaar zijn", zei NSC-Kamerlid Boomsma hierover. Het CDA trok de steun voor de aanscherping van de asielwetten in vanwege deze kwestie.

NSC en SGP wilden dat de Raad van State zich uitsprak over de vraag of het strafbaar is om hulp te bieden aan mensen zonder documenten. "De regering moet de wet op dit punt zo snel mogelijk aanpassen, want dit is voor de SGP onaanvaardbaar", zegt SGP-Kamerlid Van Dijk nu. De steun van de SGP is belangrijk om een meerderheid te halen in de Eerste Kamer, waar nog over het wetsvoorstel moet worden gestemd.

Terugtrekken uit samenleving

Drie inspecties stuurden in juli een brief naar demissionair minister Van Weel waarin ze hem waarschuwden voor de gevolgen van het strafbaar stellen van illegaal verblijf in Nederland. Een van hun zorgen is dat mensen die hier illegaal verblijven zich helemaal uit de samenleving zullen terugtrekken. Daarmee worden ze nog kwetsbaarder als ze bijvoorbeeld geen aangifte kunnen of durven te doen. Ook zouden ze zorg kunnen gaan mijden.

Het plan om illegaliteit strafbaar te stellen verdeelt de Nederlandse politiek al jaren.

Vrouw ontdekt levende schorpioen in haar tas na vakantie in Kroatië

2 days 1 hour ago

Een vrouw uit het Brabantse Heeswijk-Dinther heeft een schorpioen gevonden in haar tas na haar vakantie in Kroatië. Toen ze haar tas aan het uitpakken was, zag ze ineens iets bewegen, meldt Omroep Brabant. Tot haar schrik bleek het te gaan om een Europese zwarte schorpioen die was meegelift.

De vrouw heeft de schorpioen voorzichtig in een bakje gezet en overgedragen aan de dierenambulance. In de tas werd ook een exoskelet van de schorpioen gevonden, wat er volgens de dierenambulance op wijst dat het dier een rustige plek had opgezocht om te vervellen.

De Europese zwarte schorpioen is giftig, maar voor mensen niet levensbedreigend. Een steek kan volgens de dierenambulance flink pijn doen, maar is niet gevaarlijker dan die van een bij of wesp.

Niet de favoriete logé

Toch veroorzaakte de onverwachte gast enige spanning in het opvangcentrum van de dierenambulance, waar hij een nacht verbleef. "Onze medewerkers hielden hem goed in de gaten, al was hij niet bepaald hun favoriete logé", aldus de dierenambulance.

Vanochtend is de schorpioen overgebracht naar Stichting Carnivora, gespecialiseerd in exotische dieren.

Twee Libanese militairen gedood door exploderende Israëlische drone

2 days 1 hour ago

Twee militairen van het Libanese leger zijn gedood door een exploderende Israëlische drone in Zuid-Libanon. Israël stelt dat de drone crashte door een technisch probleem en zegt de gebeurtenis te betreuren.

Bij het neerkomen van de drone en de daarop volgende ontploffing vielen naast twee doden ook twee gewonden. Dat gebeurde in de buurt van Ras al-Naqoura, een plaats aan de kust. De drone explodeerde toen de militairen het apparaat onderzochten.

Het gebeurt vaker dat Libanese militairen omkomen door Israëlisch wapentuig. Begin deze maand kwamen zes militairen om in Zuid-Libanon toen ze probeerden niet-ontplofte Israëlische munitieresten onschadelijk te maken.

Hezbollah ontwapenen

De dronecrash met dodelijke gevolgen komt op een moment dat de Libanese regering, gesteund door de VS, probeert de militante beweging Hezbollah in Zuid-Libanon ertoe te bewegen de wapens in te leveren. Daarbij is de positie van Israël erg belangrijk. Het buurland viel in 2024 Libanon binnen om Hezbollah te bestrijden en houdt er sindsdien een aantal militaire posten bezet.

Na een bezoek van de Amerikaanse gezant Thomas Barrack stelde de Israëlische premier Netanyahu maandag dat Israël zijn troepen in Zuid-Libanon zal terugtrekken als Hezbollah inderdaad wordt ontwapend. De Libanese regering wil dat voor het einde van het jaar voor elkaar krijgen. Het Libanese leger, traditioneel zwakker dan Hezbollah, moet daar ook een rol bij spelen.

De VS wil Hezbollah overhalen hun wapens op te geven in ruil voor hulp bij de economische ontwikkeling van Zuid-Libanon en financiële ondersteuning voor ontwapende Hezbollah-strijders. Saudi-Arabië en Qatar willen daar volgens Barrack voor betalen.

Het is de echter zeer de vraag of de leiding van Hezbollah daarmee akkoord gaat. De gezant suggereerde deze week dat de VS daar direct of indirect met Hezbollah over in gesprek is. Tot nog toe bezweert de leiding van de door Iran gesteunde groep dat de Hezbollah-strijders hun wapens niet op zullen geven.

VVD-Kamerlid Van der Burg in gesprek met NSC en PvdD na gescheld

2 days 1 hour ago

VVD-Kamerlid Eric van der Burg gaat met NSC en Partij voor de Dieren om tafel, omdat hij twee keer boos is uitgevallen. Dat gebeurde tijdens het debat over Gaza, dat vorige week vrijdag plaatsvond nadat de NSC-bewindslieden bekendmaakten uit het demissionaire kabinet te stappen.

Tijdens het debat schold Van der Burg NSC-fractiemedewerkers uit voor "teringlijers", zo bevestigt hij aan NU.nl. Van der Burg heeft daarna met NSC contact gezocht. Volgende week gaan ze met elkaar om tafel.

Van het debat circuleert ook een andere video met Van der Burg. Daarop lijkt hij Partij voor de Dieren-leider Esther Ouwehand uit te schelden. Van der Burg bevestigde een paar dagen later aan RTL Nieuws dat hij haar daar inderdaad "kutwijf" noemde.

Een woordvoerder van de Partij voor de Dieren laat weten dat Van der Burg gisterenavond ook Ouwehand heeft gevraagd om volgende week met hem in gesprek te gaan. Zowel Van der Burg als de VVD reageerde niet op vragen van de NOS over de twee incidenten.

Slecht in zijn vel

"Ik was gewoon een sukkel", zei hij voor de camera's van RTL Nieuws over zijn uitval tegen Ouwehand. "Je hoort je gewoon netjes te gedragen en dat heb ik afgelopen vrijdag, in een woordenwisseling die ik met haar had, niet gedaan. Dat was dom, dat soort dingen moet ik niet zeggen."

Aan NU.nl laat het VVD-Kamerlid weten dat hij die dag heel erg slecht in zijn vel zat. "Collega's zeggen de ergste dingen. Zoals dat ik een genocide vergoelijk en dat ik bloed aan m'n handen heb. Ik krijg ook veel foto's van dode kinderen opgestuurd. Dat gaat je allemaal niet in de koude kleren zitten."

Van der Burg staat op nummer 5 van de VVD-kandidatenlijst voor de komende Kamerverkiezingen. In het kabinet-Rutte IV was hij als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid onder meer verantwoordelijk voor de invoering van de spreidingswet.

Datalek bevolkingsonderzoek blijkt nog groter: zeker 700.000 vrouwen getroffen

2 days 1 hour ago

Het datalek bij Clinical Diagnostics, een laboratorium dat in opdracht van Bevolkingsonderzoek Nederland onderzoek deed naar baarmoederhalskanker, is nog groter dan gedacht. Dat laat de instantie vrijdagochtend weten.

Deze week meldde het laboratorium aan Bevolkingsonderzoek Nederland dat de gegevens van nog eens minimaal 230.000 vrouwelijke deelnemers zijn buitgemaakt. Dat komt boven op het aantal van de 485.000 slachtoffers dat eerder deze maand naar buiten kwam.

Clinical Diagnostics kan bovendien niet uitsluiten dat hackersgroep Nova de gegevens van alle vrouwen heeft kunnen inzien. Daarom houdt Bevolkingsonderzoek Nederland er nu rekening mee dat de gegevens van alle deelnemers zijn gestolen.

In totaal gaat het om 941.000 vrouwen die sinds 2017 meededen aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Voor 226.000 vrouwen is niet vastgesteld dat hun gegevens zijn gestolen, maar de vrees is van wel.

Het gaat daarbij om onder meer testuitslagen, bsn's en adressen. E-mailadressen en telefoonnummers deelde Bevolkingsonderzoek Nederland niet, maar andere zorgverleners die samenwerkten met het laboratorium deden dat mogelijk wel.

Vervelende boodschap

De gegevens van de 941.000 vrouwen staan overigens nog los van de gegevens die door bijvoorbeeld huisartsen en diagnostische centra aan Clinical Diagnostics zijn verstrekt. Om hoeveel personen het daarbij gaat, is onbekend: het laboratorium en moederbedrijf Eurofins antwoorden al ruim tweeënhalve week niet op vragen van journalisten.

"We realiseren ons dat dit voor deelnemers van het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker een zeer vervelende boodschap is", aldus Bevolkingsonderzoek Nederland in een schriftelijke verklaring.

De gegevens die door andere laboratoria zijn verwerkt, zijn niet getroffen. Bevolkingsonderzoek Nederland werkte in totaal samen met drie laboratoria. Sinds het datalek aan het licht kwam wordt het laboratorium van Clinical Diagnostics niet meer gebruikt.

Brieven

Alle 941.000 vrouwen krijgen halverwege volgende maand een brief met meer informatie, ook de vrouwen die eerder al een brief hebben ontvangen. Daarin zal ook meer informatie staan over welke gegevens precies zijn gedeeld met het laboratorium, en die dus waarschijnlijk zijn gestolen.

Hackersgroep Nova publiceerde eerder op het darkweb de persoonlijke gegevens van 53.000 mensen, ook mannen. Die gegevens waren vooral door huisartsen aan Clinical Diagnostics verstrekt. Hoewel de groep aanvankelijk dreigde alle gegevens te publiceren als Clinical Diagnostics geen 1,1 miljoen euro zou betalen, kwam die daar weer van terug. De hackers zeggen de data te hebben verwijderd, al kan dat niet worden gecontroleerd.

Nova is een relatief nieuwe hackersgroep, waarschijnlijk afkomstig uit Rusland. Net als veel andere Russische hackersgroepen valt Nova netwerken van bedrijven en organisaties aan om geld te verdienen. De hackers stelen zoveel mogelijk data en zetten daarna het bedrijfsnetwerk op slot; slachtoffers moeten doorgaans miljoenen euro's betalen om het netwerk van het slot te halen en te voorkomen dat de data worden gepubliceerd.

Hoewel de politie en de Autoriteit Persoonsgegevens oproepen om niet te betalen, doen bedrijven dat vaak toch, vooral als persoonsgegevens van klanten zijn gestolen. Als die gegevens worden gepubliceerd, kunnen klanten slachtoffer worden van phishing. De KNVB betaalde hackers twee jaar geleden om te voorkomen dat paspoorten van spelers zouden worden gepubliceerd.

Wekdienst 29/8: Europees overleg over garanties voor Oekraïne • Formule 1-weekend in Zandvoort

2 days 4 hours ago

Goedemorgen! In Kopenhagen praten Europese ministers over wat ze Oekraïne aan veiligheidsgaranties kunnen bieden als het tot een bestand met Rusland komt. In Zandvoort begint het Formule 1-weekend met de twee vrije trainingen.

Eerst het weer: vanmorgen is het op de meeste plaatsen droog met de meeste zon in het midden van het land. Over het noordwesten trekken wel enkele buien. Vanmiddag neemt de bewolking toe en trekken meer buien over, lokaal met onweer. Ook vanavond zijn er buien. Aan de zuidwestkust staat daarbij tijdelijk een (vrij) krachtige wind. Bij een matige zuidwestenwind is het zo'n 22 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van wegwerkzaamheden en hier lees je over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De schutter die bij een kerk in de Amerikaanse stad Minneapolis het vuur opende was "geobsedeerd" door de gedachte om kinderen te doden. Dat melden de lokale autoriteiten. Bij de aanslag kwamen woensdag twee kinderen om het leven en raakten achttien mensen gewond. De schutter, de 23-jarige Robin Westman, schoot zichzelf daarna dood.

Volgens een lokale politiechef vuurde Westman 116 kogels af op de kerk, waar op dat moment een mis aan de gang was vanwege de eerste schoolweek. Op bewakingsbeelden is te zien dat zij de kinderen niet kon zien toen ze op hen schoot.

Nieuwszender CNN heeft tientallen pagina's met teksten geanalyseerd die de schutter via YouTube de afgelopen tijd verspreidde. Uit de teksten blijkt ook dat zij geen duidelijk motief had. De ouders van een van de gedode kinderen zeggen dat ze "verscheurd zijn door verdriet".

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Bianca Plune uit Kamperland trof in haar eierdoos een uitzonderlijk rond ei aan dat leek op een golfballetje.

Fijne dag!

Bijna 1100 Nederlandse hotels willen schadevergoeding van Booking.com

2 days 4 hours ago

Bijna 1100 Nederlandse hotels hebben zich aangesloten bij een Europese massaclaim tegen Booking.com, zegt Koninklijke Horeca Nederland (KHN) tegen de NOS. De hotels willen een schadevergoeding omdat ze een overnachting op hun eigen site niet goedkoper mochten aanbieden dan op Booking.com.

Hotels kunnen zich tot en met vandaag aansluiten bij de massaclaim. In heel Europa hebben zich meer dan 15.000 hotels gemeld, zegt de Europese brancheorganisatie Hotrec.

Het is onduidelijk hoe het nu verder gaat. KHN kan op dit moment niet zeggen of ze naar de rechter stapt. Als het tot een rechtszaak komt, zal die waarschijnlijk in Nederland worden gevoerd: het hoofdkantoor van Booking staat in Amsterdam.

Booking.com zegt dat het de claim in dat geval zal aanvechten. "We zijn niet van plan om een schikking te treffen", zegt een woordvoerder tegen de NOS over de huidige stand van zaken. Er is nog geen zaak ingediend. "We hebben nog niets gezien."

'Arrogant en regentesk'

Een van de hotels die meedoet aan de claim is Grand Hotel De Draak in Bergen op Zoom. "Booking heeft internationaal de hotellerie best heel veel diensten bewezen, dat kun je niet ontkennen", zegt eigenaar Frans Hazen.

"Alleen, hoe groter en machtiger ze werden, hoe meer ze het contact met hotels verloren. En ze zijn meer arrogant, regentesk, regeltjes gaan opstellen die meer ter bescherming van hun business waren dan een wederzijds, wederkerig verdienmodel."

Gratis gebruiken

"Hotels zijn voor hun zichtbaarheid sterk afhankelijk van platforms als Booking.com", zegt Koninklijke Horeca Nederland. Gasten weten de hotels te vinden via de boekingssite. In ruil daarvoor betalen de hotels een vergoeding als een overnachting via Booking is geboekt.

Booking zegt dat het bedrijf goede redenen had om te eisen dat hotels een overnachting op hun eigen site niet goedkoper mochten aanbieden dan op Booking.com.

"Hotels mogen ons platform gratis gebruiken om gasten te bereiken", zegt de woordvoerder. "Maar het was niet de bedoeling om de kamer vervolgens op je eigen website goedkoper aan te bieden. Anders hebben wij geen levensvatbaar verdienmodel."

Geen prijsbeperkingen

De massaclaim voor hoteliers is opgezet na een oordeel van het Hof van Justitie van de Europese Unie van bijna een jaar geleden. Daarin stond dat Booking.com hotels geen prijsbeperkingen mocht opleggen.

KHN en de Europese organisatie Hotrec stellen dat hoteleigenaren 30 procent of meer van dat bedrag kunnen eisen. "Hotels moeten de afspraken wel kunnen aantonen om een kans op een vergoeding te hebben", stelt Jeroen van Hezewijk, onderzoeker Europees schadevergoedingsrecht aan de Radboud Universiteit. "Dat kan bijvoorbeeld met een contract."

Booking.com eist niet langer van hotels dat zij hun kamers niet goedkoper aanbieden op hun eigen site. Volgens de woordvoerder van Booking heeft dat het gedrag van hotels niet veel veranderd. "De eis is verdwenen, maar de zaken gaan gewoon door."

'Vervangen van ambtenaren door loyalisten is beleid van regering-Trump'

2 days 4 hours ago

Een bestuurder van de centrale bank, het hoofd van het Amerikaanse statistiekbureau, de directeur van de inlichtingendienst NSA en de directeur van de Library of Congress: het is slechts een greep uit de lijst van hooggeplaatste Amerikaanse functionarissen die de regering-Trump de afgelopen maanden heeft geprobeerd te ontslaan. Deze week werd bekend dat de directeur van de gezondheidsdienst CDC, Susan Monarez, uit haar functie wordt ontheven.

Al voordat Trump begin dit jaar aantrad als president was duidelijk dat hij de bijl zou zetten in het ambtelijk apparaat. Onder leiding van techmiljardair Elon Musk kregen honderdduizenden ambtenaren een ontslagbrief. Op een hoger niveau moeten functionarissen die worden gezien als niet loyaal aan de 'Trump-agenda' het ontgelden.

Hoewel de aanleiding steeds anders is, is het ontslaan van ambtenaren om ze te vervangen door loyalisten beleid van de regering-Trump, stelt Amerika-kenner Paul Verhagen. Een unicum in de Amerikaanse geschiedenis. "Er zijn wel presidenten geweest die vonden dat het ambtenarenapparaat inefficiënt was, maar hier gaat het om een loyaliteitstest. Mensen die Trump niet zelf heeft aangesteld, worden gezien als Biden-loyalisten en moeten het veld ruimen."

Duidelijk signaal

Volgens Amerika-deskundige Casper Thomas was er vooral in de eerste maanden van Trumps huidige presidentschap sprake van een doelbewuste zuivering van ambtenaren die als politieke tegenstanders werden gezien. De ontslagen die de afgelopen weken in het nieuws zijn, komen volgens Thomas neer op improvisatie. "Het gaat om mensen met wie Trump op dat moment in de clinch lag."

Toch gaat er een duidelijk signaal uit van de ontslagen, vindt hij. "Als je dingen doet die negatief afstralen op de regering, riskeer je ontslag. Het risico is natuurlijk dat overheidsinstanties hun publicaties aanpassen om Trump niet tegen te spreken. Loyaliteit is belangrijker dan expertise."

Taken in conflict

CDC-directeur Monarez, een gerespecteerde specialist op het gebied van infectieziekten, werd enkele weken geleden aangesteld door de regering zelf. Het lijkt erop dat een conflict met minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. aanleiding was voor het ontslag. Volgens haar advocaten weigerde ze haar handtekening te zetten onder "niet-wetenschappelijke, roekeloze richtlijnen". Ze legt zich niet neer bij het besluit en weigert op te stappen tot Trump haar persoonlijk ontslaat.

"Ambtenaren moeten in principe het beleid van de regering uitvoeren, maar ze leggen ook een eed af waarin ze verklaren dat ze zullen werken binnen de kaders van de wet", zegt Verhagen. "Onder de huidige regering komen die taken soms met elkaar in conflict, maar ingaan tegen Trump is niet zonder risico. Het nachtmerriescenario is dat hij je persoonlijk afvalt op sociale media."

Stalinistische praktijken

Hij wijst op het ontslag van de directeur van het Bureau of Labor Statistics (BLS), Erika McEntarfer. Uit een rapport van het statistiekbureau bleek dat er minder banen waren gecreëerd dan verwacht. Op zijn socialemediaplatform Truth Social beschuldigde Trump McEntarfer van het manipuleren van de cijfers om hem in een kwaad daglicht te stellen. Hij onderbouwde die beschuldiging niet met bewijs.

Verhagen: "Ze hield zich gewoon aan haar mandaat: het presenteren van de werkgelegenheidscijfers. Het doet denken aan stalinistische praktijken: het maakt niet uit of je de productiequota haalt, als je maar een rapport publiceert waarin staat dat je de productiequota haalt."

Vorige week werd de directeur van de inlichtingendienst van het Pentagon (DIA) weggestuurd. Ook daar lijkt een onwelgevallig rapport de aanleiding te zijn geweest.

Maar kan Trump alle overheidsfunctionarissen zomaar de laan uitsturen? Volgens jurist en Amerika-kenner Kenneth Manusama verschilt dat per geval. "Hoe onafhankelijker een bestuursorgaan is, hoe moeilijker het is om iemand te ontslaan. Het is het doel van deze regering om alle overheidsdiensten onder directe controle te krijgen van de president, maar er zijn wel juridische drempels."

Humphrey's Executor

Hij wijst op een uitspraak van de Amerikaanse rechter uit 1935, die de boeken in ging als "Humphrey's Executor". De toenmalige president Franklin Roosevelt ontsloeg een lid van de centrale bank, maar uiteindelijk oordeelde de rechter dat hij dit niet zonder "gegronde reden" had mogen doen. Deze uitspraak schiep het juridische precedent dat het tot op de dag van vandaag moeilijker maakt om bestuurders van onafhankelijke overheidsorganen te ontslaan.

Maar onder Trump is het Humphrey's Executor-arrest flink onder druk komen te staan, vertelt Manusama. In tussentijdse uitspraken oordeelden Amerikaanse rechters al eens dat de president hooggeplaatste functionarissen zonder reden mag ontslaan.

"Trump wil dat precedent uiteindelijk van tafel hebben", zegt Manusama. "Als een rechter nu besluit dat een functionaris niet ontslagen had mogen worden, zal hij waarschijnlijk doorprocederen tot aan het hooggerechtshof in de hoop dat het precedent wordt overschreven."

Onafhankelijke entiteit

Alle ogen zijn dan ook gericht op het voorgenomen ontslag van Lisa Cook, een bestuurder van het stelstel van Amerikaanse centrale banken, de Fed. Trump zet de centrale bank al maanden onder druk omdat hij wil dat de rente wordt verlaagd. Cook ontving deze week haar ontslagbrief, maar ze weigert haar baan op te geven. Gisteren werd bekend dat ze Trump heeft aangeklaagd.

Volgens Manusama is de kans klein dat het Trump lukt om Cook te ontslaan. "Het hooggerechtshof heeft onlangs nog gezegd dat de centrale bank echt een onafhankelijke entiteit is waar mensen niet kunnen worden ontslagen door een president."

Interim-directeur benoemd voor gezondheidsdienst VS, vorige blijft ontslag weigeren

2 days 6 hours ago

Jim O'Neill is benoemd tot de nieuwe interim-directeur van de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC. Dat melden Amerikaanse media. Hij is een vertrouweling van de minister van Volksgezondheid Kennedy. Gisteren kreeg de vorige directeur, Susan Monarez, te horen dat ze moest vertrekken, maar zij accepteert haar ontslag niet.

O'Neill is sinds juni plaatsvervangend minister van Volksgezondheid. Daarvoor was hij techinvesteerder in Sillicon Valley. Eerder was hij onder president George W. Bush ook werkzaam op het ministerie van Volksgezondheid.

O'Neill was ten tijde van de coronapandemie kritisch op de CDC en promootte toen covidbehandelingen waarvan niet wetenschappelijk was bewezen dat ze effectief waren. Bij zijn aantreden in juni benadrukte hij wel dat hij "sterk pro-vaccineren" is.

Onrust bij CDC

Susan Monarez werd nog geen maand geleden aangesteld door president Trump. Ze zou onlangs een conflict hebben gehad met minister Kennedy. CBS News schrijft dat er onenigheid was over het beleid rond vaccins. Monarez is overtuigd van het nut van vaccins, terwijl Kennedy bekendstaat als antivaxer.

Inmiddels hebben drie leidinggevenden binnen de CDC hun ontslag ingediend. Medewerkers ontvingen hen gisteren met gejuich toen ze hun spullen kwamen ophalen op kantoor. Ook staakten tientallen boze medewerkers van de gezondheidsdienst.

Schutter Minneapolis 'geobsedeerd' door gedachte om kinderen te doden

2 days 8 hours ago

De schutter die bij een kerk in de Amerikaanse stad Minneapolis het vuur opende was "geobsedeerd" door de gedachte om kinderen te doden. Dat melden de lokale autoriteiten. Bij de aanslag kwamen woensdag twee kinderen om het leven en raakten achttien mensen gewond. De schutter, de 23-jarige Robin Westman, schoot zichzelf daarna dood.

Volgens een lokale politiechef vuurde Westman 116 kogels af op de kerk, waar op dat moment een mis aan de gang was vanwege de eerste schoolweek. "Het is volkomen duidelijk dat deze schutter de intentie had om een aanslag te plegen op onschuldige kinderen."

De officier van justitie zegt dat er video's en brieven van Westman zijn gevonden. Daaruit zou blijken dat de schutter "haat had tegen bijna elke mogelijke groep, behalve massamoordenaars. In feite leek het erop dat de schutter ons allemaal haatte."

Op bewakingsbeelden is te zien dat Westman de kerk niet is binnengegaan en de kinderen niet kon zien tijdens de schietpartij.

Deze ooggetuige zag dat er veel schoten werden gelost:

Nieuwszender CNN heeft tientallen pagina's met teksten geanalyseerd die Westman via YouTube de afgelopen tijd verspreidde. Daaruit blijkt dat de aanval zorgvuldig was gepland. Zo had de 23-jarige onlangs de kerk bezocht om het interieur te inspecteren.

Westman zou bijvoorbeeld naar de deurklinken van het gebouw hebben gekeken, om te berekenen hoe slachtoffers het beste konden worden opgesloten. Uit de teksten blijkt ook dat de schutter geen duidelijk motief had. "Dit is geen aanval op een kerk of religie, dat is niet de boodschap. De boodschap is dat er geen boodschap is", schreef Westman.

'Grotere tragedie voorkomen'

FBI-baas Kash Patel noemt de aanslag een "binnenlandse terreurdaad". De gouverneur van de staat Minnesota, Tim Walz, heeft politie gestuurd naar scholen en kerken. Hij zegt dat geen enkel kind naar school zou moeten gaan met de angst om een klasgenootje te verliezen.

De ouders van een van de gedode kinderen zeggen dat ze "verscheurd zijn door verdriet". Ook doen ze een oproep aan de politiek. "We roepen onze leiders op om stappen te nemen tegen wapengeweld en om de crisis rond mentale gezondheid aan te pakken."

De vader van het andere dodelijke slachtoffer sprak in tranen een statement uit bij de kerk. Daarin bedankte hij ook de ouders die tijdens de schietpartij in het gebouw waren. Hoewel zijn zoon het niet overleefde, heeft hun "snelle en heldhaftige optreden voorkomen dat de tragedie vele malen groter was".

Linear Actuators 101

2 days 10 hours ago
Linear actuators are a great help when you’re moving something along a single axis, but with so many options, how do you decide? [Jeremy Fielding] walks us through some of …read more
Navarre Bartz

Ongeval bij Ketelbrug, politiehelikopter zoekt naar gevluchte inzittenden

2 days 10 hours ago

Op de A6 bij Swifterbant is een ernstig ongeluk gebeurd met een auto en een vrachtwagen. Na het ongeluk zijn een of meerdere inzittenden van de auto gevlucht. De politie heeft onder meer met een helikopter naar hen gezocht.

Het is niet bekend of er gewonden zijn gevallen. Wel is er vanwege de ernst van het ongeluk een trauma-arts opgeroepen.

Het ongeluk gebeurde rond 21.15 uur voor de Ketelbrug in de richting van Emmeloord. Een politiewoordvoerder zegt tegen de NOS dat de zoektocht met de helikopter naar de inzittende(n) van de auto rond 23.30 uur werd gestaakt.

Ook speurhonden konden niemand vinden in de omgeving. Naast de A6 is op die plek vooral akkerland.

Getuigen zeggen tegen Omroep Flevoland dat er mogelijk twee inzittenden zijn weggerend. De politie zegt nog niet te weten om hoeveel mensen het gaat. De vrachtwagenchauffeur is ongedeerd gebleven.

Poolse F-16-piloot komt om bij oefening vliegshow

2 days 11 hours ago

In Polen is een F-16-vliegtuig van de Poolse luchtmacht neergestort. De piloot is daarbij om het leven gekomen. Het ongeluk gebeurde in Radom, ten zuiden van hoofdstad Warschau, bij een oefening voor een vliegshow.

Op beelden is te zien dat het vliegtuig hard daalt en een grote explosie veroorzaakt als het de grond raakt.

Even daarvoor had het toestel een stunt uitgehaald. Het is niet duidelijk waardoor het mis is gegaan. Op de grond is niemand gewond geraakt.

De Poolse vicepremier Kosiniak-Kamysz noemt de omgekomen piloot "een officier die zijn land altijd met toewijding en moed heeft gediend". Premier Tusk betuigt zijn medeleven aan de nabestaanden.

De vliegshow die komend weekend zou plaatsvinden, is vanwege het ongeval afgelast.

Australische bank blundert met ontslagmail aan personeel

2 days 13 hours ago

De Australische bank ANZ heeft excuses en psychologische hulp aangeboden aan hun personeel, nadat medewerkers per ongeluk een e-mail hadden gekregen over hun ontslag zonder dat ze daarvan van tevoren op de hoogte waren gesteld.

De werknemers kregen woensdag een e-mail met daarin hun ontslagdatum en een instructie hoe ze hun laptop moesten inleveren, meldt persbureau Reuters.

De bank heeft niet bekendgemaakt hoeveel mensen de mail hebben ontvangen, maar lokale media spreken van meer dan driehonderd werknemers.

Te vroeg verstuurd

Interimdirecteur Bruce Rush stuurde na de blunder een e-mail aan de senior medewerkers waarin stond dat de geautomatiseerde e-mail met de ontslagdatum per ongeluk te vroeg was verstuurd. "Het was niet onze bedoeling om deze gevoelige informatie op deze manier met u te delen. Ik bied mijn excuses daarvoor aan", schrijft Rush.

Later op de dag werd een bijeenkomst gehouden waar de bank psychologische ondersteuning en begeleiding aanbood aan de medewerkers.

Op die bijeenkomst vroeg een van de aangeslagen medewerkers of de e-mail een vergissing was. Maar daarop antwoordde een van de managers dat medewerkers die de mail hadden gekregen inderdaad ontslagen zouden worden. Rush zegt dat de procedures daarvoor vandaag versneld zijn afgerond.

Reorganisatie

De bank zegt dat de actie niet representatief is voor hoe ANZ over zijn personeel denkt en dat medewerkers met respect behandeld moeten worden. "Al helemaal tijdens het doorvoeren van veranderingen binnen het bedrijf."

ANZ is de op drie na grootste bank van Australië en is onder een nieuwe ceo bezig met een reorganisatie die onder meer moet leiden tot vermindering van het aantal managers.

De vakbond voor de financiële sector noemt de blunder een "walgelijke manier" om medewerkers te informeren over hun ontslag en legt een verband met het tempo waarin de nieuwe leidinggevende de reorganisatie wil doorvoeren. De bank heeft daar niet op gereageerd.