Aggregator

Techbedrijven deelden namen Nederlandse ambtenaren met VS: 'Ontzettend zorgelijk'

12 hours 15 minutes ago

Techbedrijven als Microsoft en Meta hebben namen van ambtenaren en wetenschappers gedeeld met een Amerikaanse senaatscommissie die onderzoek doet naar "techcensuur". Het kabinet noemt dat "ontzettend zorgelijk".

Het gaat om ambtenaren die betrokken zijn bij de handhaving van Europese regels om techplatforms te reguleren. De Amerikaanse overheid ziet die regels als censuur. De vrees is dat de ambtenaren onder druk kunnen worden gezet, bijvoorbeeld met inreisverboden of zelfs sancties, schrijft Vrij Nederland.

Eerder gebeurde dat met een oud-Eurocommissaris die betrokken was bij de techwetgeving, maar ook met medewerkers van het Internationaal Strafhof.

"Als er discussies zijn over beleid dan voer je die met ons en nooit over de rug van ambtenaren", zegt staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit. "Dat is wel gebeurd en daar zullen we onze contacten op aanspreken, ook in de Verenigde Staten."

Ook heeft het kabinet er al contact over gehad met de Amerikaanse ambassadeur, zegt Aerdts. "We hebben aangegeven hoe ontzettend onwenselijk wij dit vinden. Hij heeft dat aangehoord en zal het ook mee terugnemen."

'Verslaafd aan Amerikaanse apps'

Staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) spreekt van "meer dan zorgelijke" ontwikkelingen. Hij zegt dat nog moet worden uitgezocht hoe de documenten zijn gedeeld en of het om openbare documenten ging. "Het is nog niet duidelijk uit welke documenten de gegevens komen, maar natuurlijk baart het zorgen als dit soort gegevens gedeeld worden."

Op korte termijn de samenwerking stoppen met Microsoft en andere Amerikaanse techbedrijven is niet mogelijk, zegt de staatssecretaris. Het kabinet kijkt volgens hem wel hoe de digitale soevereiniteit van de Rijksoverheid kan worden vergroot. "Wij zijn in Nederland en Europa verslaafd aan Amerikaanse programma's, apps en apparatuur."

Strijdbaarder

Volgens Vrij Nederland gaat het bijvoorbeeld om medewerkers van toezichthouders Autoriteit Consument en Markt en Autoriteit Persoonsgegevens. Ook de naam van wetenschapper Claes de Vreese, die onderzoek doet naar desinformatie, is overhandigd. "Het is vervelend omdat het een chilling effect heeft op mensen", zegt De Vreese. "Ik word er eerder strijdbaarder van."

Het gaat onder meer om uitnodigingen voor bijeenkomsten waar ook de techbedrijven voor waren uitgenodigd. Daarvan overhandigden de techbedrijven de namen van andere genodigden, onder wie ACM-medewerkers, aan de Amerikaanse overheid. Daartoe waren ze verplicht onder de Amerikaanse wet. Ook andere techbedrijven hebben dat gedaan, al is nog niet duidelijk of daar ook Nederlandse namen bij betrokken zijn.

Volgens Vrij Nederland communiceren de overheidsinstanties nu meer vanuit algemene mailadressen, zonder namen van ambtenaren te noemen. Het delen van de namen zou binnen de ACM en de Autoriteit Persoonsgegevens voor veel consternatie hebben gezorgd, bijvoorbeeld bij mensen met familie in de VS die vrezen dat ze het land niet meer in mogen.

Meer keuze

De vrees is al langer dat Amerikaanse techbedrijven kunnen worden gedwongen om informatie van overheidsklanten te overhandigen als de Amerikaanse overheid daar om vraagt. Voor zover bekend komt de nu gedeelde informatie niet uit systemen die bijvoorbeeld Microsoft namens de overheid beheert, maar uit Microsofts eigen zakelijke ict-systemen.

Intussen neemt de afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten eerder toe dan af. Het ict-bedrijf dat verantwoordelijk is voor het hosten van DigiD, Solvinity, staat op het punt door een Amerikaans bedrijf te worden overgenomen. Daarmee valt het bedrijf ook onder de Cloud Act, een Amerikaanse wet die voorschrijft dat informatie die door een Amerikaans bedrijf wordt beheerd in bepaalde gevallen moet worden overhandigd, ook als de data buiten de VS zijn opgeslagen.

Ook is de Belastingdienst juist nu bezig met een overstap op Microsoft-systemen, ondanks zorgen in de Tweede Kamer. Staatssecretaris Aerdts vindt het belangrijk "dat we in Nederland en in Europa meer keuze hebben, zodat we niet meer afhankelijk zijn van een paar bedrijven uit een of twee landen."

Goedkoper treinabonnement moet vanaf 21 juni gaan gelden

12 hours 22 minutes ago

Het treinabonnement waarmee mensen deze zomer goedkoper kunnen reizen, moet vanaf 21 juni tot 1 september gaan gelden. Dat is korter dan de drie maanden die in het oorspronkelijke plan stonden.

Met het abonnement kunnen mensen voor 49 euro per maand onbeperkt reizen met de trein in de daluren en weekenden. Het gaat om het abonnement 'flex dal vrij', dat normaal bij de NS bijna 128 euro per maand kost.

Het 'klimaatticket' was een grote wens van GroenLinks-PvdA. De partij hoopt dat meer mensen de trein nemen in plaats van de auto. Ook moet het, gezien de hoge brandstofprijzen, betaalbaarder worden voor mensen om deze zomer een dagje weg te gaan.

Radioactief afval

Het kabinet wil maximaal 118 miljoen euro aan het abonnement uitgeven. Dat betekent ook dat er een maximaal aantal mensen is dat er gebruik van kan maken. Of dat ook gaat gebeuren, is volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moeilijk in te schatten.

Het geld wordt gehaald uit het Mobiliteitsfonds, zo wordt er bezuinigd op onderzoek naar de berging van radioactief afval. Ook komt een deel uit het Klimaat- en energiefonds.

"Reizen met het openbaar vervoer is goed voor het tegengaan van de uitstoot", zegt minister Van Veldhoven (Klimaat). "Er zat al geld in het Klimaatfonds voor maatregelen op het gebied van treinen en schone auto's. Dus daarom past het ook bij deze toepassing."

De Eerste en Tweede Kamer moeten nog instemmen met het plan. Staatssecretaris Bertram (Infrastructuur) vraagt ze dat met spoed te doen, omdat anders 21 juni niet gehaald kan worden.

Het kabinet is ook nog bezig om een goedkoper OV-abonnement voor de lange termijn te ontwikkelen. Daarmee worden ook de resultaten van dit 'klimaatticket' meegenomen.

Oud-burgemeester Hendrik-Ido-Ambacht verdacht van ontucht tijdens burgemeesterschap

12 hours 24 minutes ago

De oud-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht die verdacht wordt van het bezit van expliciete beelden van kinderen, wordt ook verdacht van jarenlange ontucht met een jongeman. Dat bevestigt zijn advocaat aan de regionale omroep Rijnmond.

Herman J. (77) was van 1996 tot 2011 burgemeester van de gemeente. De ontucht heeft volgens het Openbaar Ministerie zowel tijdens zijn burgemeesterschap als daarna plaatsgevonden. J. wordt verdacht van betasting van de man, die veel jonger was dan hijzelf. Zijn advocaat laat weten dat J. de nieuwe verdenking ontkent. "Het bewijs is heel dun", aldus advocaat Robert van der Laan.

J. werd in februari aangehouden, sindsdien zit hij vast. Op zijn apparatuur zouden naaktbeelden van kinderen staan. Hij zou het materiaal tussen 2023 en 2025 verzameld hebben.

Volgende week dinsdag is de eerste, inleidende zitting in Rotterdam. J. hoort dan of hij de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in vrijheid mag afwachten.

Omgekomen man in rolstoel werd op spoor gezogen door passerende trein

12 hours 28 minutes ago

De 68-jarige man in een rolstoel die gisteren omkwam op het station Amsterdam Bijlmer Arena is naar het spoor getrokken door de aanzuigende kracht van een passerende trein, zegt een politiewoordvoerder. De man uit Den Haag kwam zo tussen het perron en de trein terecht.

Uit onderzoek van de politie blijkt dat de man zich te dicht bij het spoor bevond. "De man stond in zijn rolstoel voorbij de veiligheidslijn op het perron toen een intercity passeerde", vertelt de woordvoerder.

Er was geen sprake van opzet of een misdrijf. "We kunnen bevestigen dat het om een noodlottig ongeluk gaat", aldus de woordvoerder. Er is eerste hulp verleend aan de man, maar dat mocht niet baten.

ProRail gaat onderzoek doen naar het ongeval, dat volgens een woordvoerder van de spoorbeheerder uniek is. "Bij ons weten is er hiervoor nog nooit een ongeluk gebeurd met als oorzaak aanzuigende werking van een trein", vertelt hij.

Extra druk

De eerste meldingen van het ongeval kwamen rond 15.00 uur binnen. Het treinverkeer heeft meerdere uren stilgelegen, maar kwam rond 18.00 uur weer op gang.

Vanwege werkzaamheden aan het spoor tussen Amsterdam en Utrecht is het station Bijlmer Arena momenteel niet volledig in gebruik. De perrons waar wel treinverkeer langskomt zijn daardoor extra druk. Er zijn geen signalen zijn dat het ongeval te maken heeft met de drukte op het perron.

Meerdere mensen waren getuige van het ongeluk. Getuigen kunnen via de politie in contact komen met Slachtofferhulp of kunnen zelf vragen om ondersteuning.

Veel beroemdheden, geen woord over Trump in Colbert's laatste The Late Show

12 hours 31 minutes ago

Na 33 jaar is het doek gevallen voor The Late Show, het best bekeken programma op de late avond op de Amerikaanse televisie. Stephen Colbert, die de show de afgelopen elf jaar presenteerde, zwaaide gisteravond af vanuit het Ed Sullivan Theater in New York.

"We hebben geluk gehad dat we dit de afgelopen elf jaar hebben mogen doen", zei Colbert. "Je kan dit niet voor lief nemen."

Vorige zomer werd bekend dat het programma van omroep CBS van de buis zou verdwijnen. Volgens CBS was dat om financiële redenen, het programma zou miljoenen dollars verlies maken.

Scherpe kritiek

Maar het besluit riep veel vragen op, omdat The Late Show van de programma's laat op de avond vaak het best bekeken was. In het eerste kwartaal van 2026 trok de show dagelijks gemiddeld 2,7 miljoen kijkers.

Colbert uitte in zijn talkshow regelmatig scherpe kritiek op president Trump. Volgens critici is dat de echte reden dat de show niet werd verlengd. Afgelopen zomer fuseerden CBS-moederbedrijf Paramount en Skydance Media en daarvoor was goedkeuring nodig van de regering-Trump.

Colbert zelf suggereerde dat de timing vragen opriep: in juli 2025 werd bekend dat The Late Show niet verlengd zou worden en een week later werd de fusie tussen Paramount en Skydance goedgekeurd.

Het afscheid zelf werd al weken geleden ingezet. De afgelopen periode kwamen grote namen langs: van Barack Obama en Oprah Winfrey tot de oorspronkelijke presentator David Letterman.

Vooraf was er nagenoeg niets bekend over de laatste aflevering, behalve dat die langer zou duren dan normaal. Collega-presentatoren Jimmy Kimmel en Jimmy Fallon besloten uit solidariteit hun eigen latenightshows over te slaan, zodat Colbert zo veel mogelijk kijkers zou trekken.

Paul McCartney en de paus

De slotaflevering opende met een monoloog van Colbert, waarin hij zijn team en het publiek bedankte voor de mooie jaren. Opvallend was dat de uitgesproken Colbert de naam Trump niet een keer noemde.

Verschillende beroemdheden, onder wie acteurs Ryan Reynolds, Bryan Cranston en Paul Rudd, kwamen langs in beeld. Ze grapten ieder te denken de laatste gast van Colbert te mogen zijn.

Die deed zelf alsof de paus zijn laatste gast zou zijn, maar Leo XIV zou op de valreep hebben afgezegd omdat hij "verkeerde snacks" had gekregen. Daarop verscheen Beatleszanger Paul McCartney, die vroeg: "En ik dan?".

Verder kwamen collega-talkshowhosts Jimmy Fallon, Jimmy Kimmel, Jon Stewart, Seth Meyers en John Oliver allemaal langs in de laatste aflevering. "We zijn gekomen om te zeggen dat we je zullen missen. Late night zal niet hetzelfde zijn zonder jou", zei Kimmel.

De aflevering eindigde met Paul McCartney die met het Beatles-nummer "Hello, Goodbye" na 33 jaar The Late Show het boek mocht sluiten.

Samen met zijn laatste gast deed Colbert het licht uit van de Late Show:

De 62-jarige Colbert volgde in 2015 talkshowicoon David Letterman op, die het programma sinds 1993 had gepresenteerd. Colbert, bekend van Comedy Central waar hij in The Colbert Report voornamelijk typetjes speelde, had grote schoenen te vullen.

De omslag kwam in 2016 toen Donald Trump voor het eerst de presidentsverkiezingen won. De dag na de verkiezingen sprak Colbert zijn publiek toe: "Blijf je uitspreken. Laat je nooit intimideren door wat er de komende vier jaar gebeurt."

Waar Letterman focuste op beroemdheden verschoof onder Colbert de interesse naar Washington en de politiek. Met hem won de show meerdere prijzen, waaronder vorig jaar de eerste Emmy voor het beste praatprogramma.

Geen talent

Wat Colbert nu gaat doen weet hij naar eigen zeggen zelf nog niet. Onlangs maakte hij bekend samen met zijn zoon een nieuwe Lord of the Rings-film te maken. Maar los daarvan, zei hij recent in een interview met het tijdschrift People, ligt er niets vast.

Trump op zijn beurt is blij dat Colbert "eindelijk weg" is bij CBS. "Ongelooflijk dat hij het zo lang heeft volgehouden! Geen talent, geen kijkcijfers, geen leven. Hij was als een dode", schrijft de president op zijn socialemediaplatform Truth Social.

Britse politie zoekt getuigen die meer weten over misbruik Andrew

12 hours 55 minutes ago

Het Britse rechercheteam dat het vermeende wangedrag van Andrew Mountbatten-Windsor onderzoekt, roept getuigen op zich bij hen te melden. De politie zegt dat de deur openstaat voor iedereen die meer informatie heeft over mogelijk misbruik door de in ongenade gevallen voormalige prins.

De verdenking "wangedrag in een openbaar ambt" is een brede en ingewikkelde beschuldiging, zegt de politie, die verder gaat dan alleen de verdenking dat Andrew vertrouwelijke informatie zou hebben gedeeld met Jeffrey Epstein.

Plaatsvervangend hoofdcommissaris Oliver Wright is bang dat belangrijke getuigen zich nog niet hebben gemeld, omdat zij mogelijk denken dat het politieonderzoek zich alleen richt op de jarenlange vriendschap tussen Andrew en de Amerikaanse miljardair en veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.

Rondleiding op Buckingham Palace

"Wangedrag in een openbaar ambt is een misdrijf dat verschillende vormen kan aannemen", benadrukt hij. Naast de Epstein-connectie onderzoekt de politie mogelijke gevallen van corruptie, seksueel misbruik en machtsmisbruik. Het onderzoek beperkt zich dus niet tot overtredingen waarvan alleen de Britse staat de dupe is. "We moedigen daarom iedereen met informatie aan om contact met ons op te nemen."

Er is al gesproken met diverse getuigen, zegt Wright. Dat heeft de politie een "aanzienlijke hoeveelheid informatie" opgeleverd.

Zo staat de politie in contact met de advocaat van een vrouw die in de Verenigde Staten woont. Die beweert dat de vrouw in 2010 door Epstein naar een residentie van Andrew is gestuurd om daar seks met hem te hebben. De volgende dag kreeg zij vervolgens een rondleiding op Buckingham Palace, schrijft de BBC. Zij zou toen in de twintig zijn geweest. De vrouw heeft nog geen aangifte gedaan.

Juist door de omvang en complexiteit van alle verdenkingen verwachten de autoriteiten dat het onderzoek nog veel tijd zal kosten. Britse media melden dat op zijn vroegst volgend jaar een beslissing zal worden genomen over het indienen van een aanklacht tegen de broer van koning Charles, die eind vorig jaar al zijn titels kwijtraakte en tegenwoordig door het leven gaat als Andrew Mountbatten-Windsor.

Enorme vergissing

Andrew is al lange tijd in opspraak: hij wordt ervan verdacht dat hij als speciaal handelsgezant vertrouwelijke informatie heeft doorgespeeld aan zijn vriend Epstein, die in 2019 in de cel een eind aan zijn leven maakte. De Amerikaanse Virginia Giuffre beschuldigde Andrew al eerder van seksueel misbruik, zij beëindigde haar leven vorig jaar.

Andrew ontkent alle beschuldigingen consequent. Zijn vriendschap met Epstein noemt hij "een enorme vergissing". Ook ontkent hij dat hij zichzelf heeft bevoordeeld in zijn lobbyfunctie als Brits handelsgezant in de jaren 2001 tot 2011.

Voorkeur voor ontwikkelde landen

Gisteren bracht de Britse regering documenten naar buiten waaruit blijkt dat wijlen koningin Elizabeth II zich in 2000 actief heeft bemoeid met de benoeming van haar zoon tot speciaal gezant voor het Verenigd Koninkrijk. Hoewel hij niet de kwalificaties had en op voorhand niet is gescreend, reisde hij jarenlang de wereld over om te lobbyen voor het Britse bedrijfsleven.

Hij gaf bij zijn aanstelling aan een voorkeur te hebben voor zakentripjes naar "vooral meer ontwikkelde landen". Door de vele vluchten die hij maakte, luidt een van zijn bijnamen Airmiles Andy.

De verdenking dat hij vertrouwelijke informatie heeft gelekt naar Epstein leidde in februari tot zijn geruchtmakende arrestatie. Hij zat uiteindelijk twaalf uur vast.

Verdreven Sudeten-Duitsers bijeen in Tsjechië, tot woede van Praag

13 hours 11 minutes ago

Het moet een groot feest van vrede worden: de Sudeten-Duitse Dag. Tijdens dit jaarlijkse evenement wordt de cultuur gevierd van de ruim drie miljoen Duitstaligen die tot 1945 in het huidige Tsjechië en Slowakije woonden en na de oorlog werden verdreven.

Dit weekend vindt het festival voor het eerst niet in Duitsland of Oostenrijk plaats, maar in de oude Heimat: in Tsjechië. Tot woede van de Tsjechische regering.

Premier Babis noemt het evenement een 'vergissing', minister van Buitenlandse Zaken Macinka waarschuwt dat hooggeplaatste Duitse gasten "geen fijne dag zullen hebben". Het Tsjechische parlement heeft een extreemrechtse motie tegen het evenement aangenomen, de oppositie boycotte de stemming.

Etnische zuivering

Het festival, dat vandaag begint en tot en met maandag duurt, staat daarom onder hoogspanning. Er worden protesten verwacht van extreemrechtse én communistische bewegingen. "Het feest is juist bedoeld als verzoening, als teken tegen nationalisme", vertelt Bernd Posselt, voorzitter van de Sudeten-Duitse Vereniging.

Onder de Duitse afgevaardigden zijn onder meer de Beierse premier Markus Söder (CSU) en minister Dobrindt van Binnenlandse Zaken (CSU). Zij zeggen juist een signaal te willen afgeven van "goed nabuurschap".

Voor de Tweede Wereldoorlog woonden zo'n drie miljoen Duitstalige mensen in het toenmalige Tsjechoslowakije. Na de annexatie door nazi-Duitsland in 1938 was deze groep relatief trouw aan de bezetter. Na de oorlog werden als wraak alle Duitstalige bewoners, ongeacht politieke kleur, verdreven op basis van de zogenoemde Beneš-decreten.

Deze etnische zuivering ging gepaard met lynchpartijen, verkrachtingen en uitputting door zogeheten dodenmarsen naar Duitsland en Oostenrijk. Tienduizenden kwamen om het leven, bezittingen werden geconfisqueerd.

De meeste Sudeten-Duitsers kwamen in Beieren terecht. Daar werd in 1950 de eerste Sudeten-Duitse Dag gehouden, met de leus "Geef ons ons vaderland terug". In daaropvolgende jaren trok het pinksterevenement naar eigen zeggen honderdduizenden bezoekers. "Wij waren vreemden in Duitsland", vertelt Posselt (69). "Onze cultuur is meer Tsjechisch dan Duits. Dat gingen we samen vieren."

De nadruk lag vooral op de cultuur, maar de organisatie is ook altijd politiek geweest. In de jaren van de Koude Oorlog bood de Sudeten-Duitse Vereniging ook actief hulp aan verzetsgroepen achter het IJzeren Gordijn.

Machtswisseling

Het idee om het evenement eens in Tsjechië te organiseren, ontstond al in de jaren 90. "Ik heb altijd gezegd: goed idee, maar alleen op uitnodiging van de Tsjechen. Toen dat vorig jaar gebeurde, was dat een groots en emotioneel moment." De stad Brno, die voor de oorlog een grote Duitse gemeenschap kende, is gastheer van het evenement.

Kort na de uitnodiging vond de machtswisseling in Tsjechië plaats. De centrumrechtse, pro-Europese regering heeft plaatsgemaakt voor de populist Babis, die regeert met radicaal- en extreemrechts. Zij veroordelen de Sudetenbijeenkomst als "relativering van nazimisdaden" en een poging om gesprekken over eigendom en schadevergoedingen op de agenda te brengen.

De Sudeten-Duitse Vereniging keert zich niet meer tegen de Beneš-decreten. "Al decennia niet meer", zegt Posselt. Duitsland mag bovendien verdragsrechtelijk geen bezwaar maken tegen de naoorlogse onteigeningen en verdrijvingen.

In Duitsland wil vooral de rechts-radicale AfD dat de decreten worden ingetrokken. "Zij noemen mij daarom een verrader en een verkapte Tsjech. Tegelijk zeggen de Tsjechische rechts-radicalen dat ik een revanchist ben", vertelt Posselt. "Ze zeggen het tegengestelde, maar werken eigenlijk samen. Radicaal-rechts is tegen ons omdat we pro-Europees zijn."

Lichtpuntje

Premier Babis probeerde zich afzijdig te houden. Hij geldt als pragmaticus, die vooral de goede economische betrekkingen met Duitsland niet wil beschadigen. Bij een bezoek aan Beieren in februari zei hij nog dat zijn regering zich niet over het evenement uitlaat. Maar onder druk van zijn coalitiepartners keerde hij zich deze maand toch tegen de organisatie.

Tegelijkertijd spreekt de voltallige oppositie, president Pavel en een groep Tsjechische schrijvers hun steun uit voor het Sudeten-Duitse festival. Dat is het enige lichtpuntje aan de ophef, zegt Posselt. "Het zorgt voor aandacht voor onze zaak."

Voor hem mag de onrust de stemming niet drukken. Gisteravond was er een Holocaustherdenking, vanaf vandaag staat het weekend in het teken van muziek en dans, lezingen en toespraken. "Verzoening is niet alleen feest, maar ook noeste arbeid."

Gieten schiet Ter Apel te hulp: 'Niet ideaal, maar in gras slapen erger'

14 hours 3 minutes ago

Zo'n 110 tot 120 asielzoekers die niet terechtkonden bij de overvolle opvanglocatie in Ter Apel, hebben de nacht doorgebracht in een sporthal in het Drentse Gieten. Burgemeester Hiemstra van Aa en Hunze, de gemeente waar Gieten onder valt, ziet dat het geen structurele oplossing is, maar schiet graag te hulp.

De asielzoekers zijn met een bus overgebracht:

Rond 23.30 uur kwamen de asielzoekers aan, vanmorgen zijn ze weer teruggekeerd naar het aanmeldcentrum in Ter Apel. "Ik kreeg om 20.30 uur het verzoek van de burgemeester van Westerwolde of wij die opvang konden regelen", vertelt Hiemstra. "Uiteindelijk zijn er vanaf 22.30 uur bedjes opgezet."

De groep verbleef vannacht in een sporthal, waar voorzieningen als douches en toiletten al aanwezig waren. Ook waren er stopcontacten om telefoons op te laden. Het Rode Kruis regelde andere basisbehoeften, zoals tandenborstels en kussens. Er was geen eten beschikbaar.

Geen menswaardige oplossing

"Het is geen ideale oplossing, maar mensen in het gras laten slapen vinden wij nog erger", vertelt Hiemstra. Aa en Hunze hielp buurgemeente Westerwolde een aantal jaar geleden ook al eens uit de brand. "Ook nu hebben we weer gezegd: als de noodzaak er is, dan kun je een beroep op ons doen." Toch was ook dit een oplossing voor een enkele nacht, evenals de overnachting in Stadskanaal afgelopen woensdag.

De gemeente bereidt zich al voor op een nieuw verzoek vanuit de buurgemeente. "We hebben al een schema gemaakt. Wanneer is de sporthal beschikbaar? Wanneer kan het echt niet?", aldus Hiemstra. "En als dat verzoek nogmaals komt, gaan we er gewoon opnieuw naar kijken. Als het voor ons mogelijk is, zullen we dat doen."

Hiemstra is het met het Rode Kruis eens dat het iedere nacht verschepen van mensen naar een andere slaapplek geen menswaardige en structurele oplossing is. Aa en Hunze vangt zelf dan ook al asielzoekers op in een opvang. "Bij ons gaat het gewoon goed. Dat moet ook op andere plekken in het land georganiseerd worden."

Tekst en uitleg

Ondertussen werkt minister Van den Brink van Asiel en Migratie aan een oplossing voor de langere termijn. Hij gaat de gemeenten houden aan de uitvoering van de spreidingswet. Gemeenten die de komende jaren geen opvanglocaties leveren moeten daar op korte termijn "tekst en uitleg" over geven.

"De wet geldt voor iedere Nederlander en in het bijzonder voor bestuurders in dit land", zei Van den Brink voorafgaand aan de wekelijkse ministerraad. Gemeenten die geen goede reden hebben om zich niet aan de wet te houden komen onder bestuurlijk toezicht.

"Met de spreidingswet los je niet morgen het probleem van noodlocaties op", zegt Van den Brink. Hij wil de stilstand onder het vorige kabinet zo snel mogelijk inlopen. "Ik kan niet wegpoetsen wat er de afgelopen jaren is gebeurd, dus ik wil het snel maar wel zorgvuldig doen."

Zeker 25 doden bij twee dodelijke schietpartijen in Honduras

14 hours 7 minutes ago

Bij twee afzonderlijke schietpartijen aan de noordkust van Honduras zijn gisteren zeker 25 mensen om het leven gekomen. Onder de doden zijn zes politieagenten, melden de autoriteiten.

De eerste schietpartij vond plaats op een plantage in de gemeente Trujillo, in het noorden van het land. Daar werden volgens het Openbaar Ministerie zeker negentien arbeiders doodgeschoten door gewapende aanvallers.

Bij een tweede dodelijke schietpartij, in de gemeente Omoa, vlak bij de grens met Guatemala, werden zes politieagenten doodgeschoten. Onder hen was een hoge politiefunctionaris. Volgens de politie hoorden de agenten bij een anti-bende-eenheid en werden zij aangevallen terwijl zij vanuit de hoofdstad Tegucigalpa onderweg waren naar Omoa.

Volgens een woordvoerder van de politie verloopt het vaststellen van het exacte aantal slachtoffers in Trujillo moeizaam, onder meer omdat familieleden lichamen van slachtoffers al hebben meegenomen.

Het ministerie van Veiligheid meldt dat politie en leger extra troepen sturen naar beide gebieden. Ook worden speciale onderzoeksteams samengesteld met forensische experts en aanklagers.

Het motief voor de aanvallen is nog onduidelijk, maar het noorden van Honduras is al jarenlang het toneel van aanhoudende conflicten over land. Mensenrechtenorganisaties slaan vaak alarm over het geweld tegen milieuactivisten en verdedigers van landrechten in het gebied.

Honduras kampt ook al jaren met zwaar geweld dat samenhangt met bendes en internationale drugshandel. Hoewel het moordcijfer de afgelopen jaren sterk is gedaald, behoort het land nog altijd tot de gevaarlijkste van Latijns-Amerika.

Noodtoestand

Internationale mensenrechtenorganisaties zoals de Verenigde Naties hebben kritiek op de harde aanpak van misdaad van de Hondurese overheid. Volgens hen heeft de militarisering van de misdaadbestrijding geleid tot mensenrechtenschendingen. Burgers worden gemarteld, verdwijnen of worden buitengerechtelijk geëxecuteerd.

Begin dit jaar liep een drie jaar durende noodtoestand af. Daarbij werden bepaalde grondrechten opgeschort en kregen veiligheidsdiensten extra bevoegdheden.

Buitenlandminister VS noemt Cuba 'nationaal veiligheidsrisico'

14 hours 53 minutes ago

Cuba is een 'nationaal veiligheidsrisico' voor de Verenigde Staten, zegt de Amerikaanse buitenlandminister Rubio, die de mogelijkheid van een militaire interventie openliet. Ook president Trump heeft opnieuw dreigende taal richting Havana gesproken.

De nieuwe dreiging komt nadat deze week de voormalige Cubaanse president Raúl Castro werd aangeklaagd in de VS, omdat hij opdracht zou hebben gegeven tot het neerhalen van twee burgervliegtuigen in 1996, waarbij vier Amerikaanse staatsburgers omkwamen.

Castro wordt beschuldigd van onder meer samenzwering om Amerikanen te doden en moord. De VS verwacht dat hij "uit eigen wil of op een andere manier" naar de Verenigde Staten komt. De huidige Cubaanse president Miguel Díaz-Canel veroordeelde de aanklacht als een politieke stunt om "de dwaasheid van een militaire agressie tegen Cuba te rechtvaardigen".

Trump zei in gesprek met verslaggevers op het Witte Huis dat Amerikaanse presidenten al decennialang hebben overwogen om "iets aan Cuba te doen". Hij sprak van een mislukt land. "Andere presidenten hebben er 50, 60 jaar naar gekeken om er iets aan te doen, maar het lijkt erop dat ik degene zal zijn die het doet."

Diplomatieke oplossing

Rubio, zelf zoon van Cubaanse migranten, zei dat Cuba al jaren een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid van de VS. Volgens hem komt dat door de banden van het communistische regime met "vijanden van de VS" en geldt het land als "een van de belangrijkste sponsors van terrorisme in de regio".

Hij acht de kans op een vreedzame, diplomatieke overeenkomst met de Cubaanse regering "niet groot". Op de vraag of de VS overweegt om geweld te gebruiken om het politieke systeem in Cuba te veranderen, zei Rubio dat Trump "altijd de mogelijkheid heeft om alles te doen wat nodig is om het nationale belang te ondersteunen en te beschermen". Tegelijkertijd benadrukte hij dat diplomatie "de voorkeur blijft genieten".

De Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Rodríguez betichtte zijn Amerikaanse ambtgenoot van leugens en beschuldigde Amerika van een "meedogenloze en systematische aanval" op Cuba. Volgens hem heeft Cuba nooit een bedreiging gevormd voor de VS.

Brandstofcrisis en stroomuitval

Cuba kampt met grote tekorten aan voedsel, medicijnen en brandstof en de stroom valt regelmatig langdurig uit. De crisis is verergerd door een Amerikaanse olieblokkade, die brandstofleveringen aan het land vrijwel heeft stilgelegd. Trump dreigt al sinds de afzetting en ontvoering van de Venezolaanse president Maduro in januari met militaire actie in Cuba.

Sinds gisteren geldt een strenger Nederlands reisadvies voor Cuba. De kleurcode was geel en is nu oranje. Het advies is om alleen noodzakelijke reizen naar het land te maken, bijvoorbeeld voor een uitvaart of dringende werkgerelateerde zaken.

Canadese provincie Alberta houdt niet-bindend referendum over onafhankelijkheid

15 hours 15 minutes ago

Er komt een niet-bindend referendum over onafhankelijkheid van de Canadese provincie Alberta. De volksstemming zal in oktober plaatsvinden.

Separatisten in de olierijke provincie haalden na een maandenlange campagne meer dan 300.000 handtekeningen op met een burgerinitiatief. Een petitie waarin staat dat Alberta bij Canada moet blijven, werd meer dan 400.000 keer ondertekend. Peilingen laten consequent zien dat ongeveer een derde van de inwoners van Alberta voorstander is van zelfstandigheid.

Niet-bindend

De vraag die de bevolking in oktober wordt voorgelegd is of Alberta bij Canada moet blijven of dat er op basis van de grondwet juridische stappen moeten worden gezet om een bindend referendum over een afsplitsing te houden.

De premier van de provincie Danielle Smith zegt dat het referendum niet gaat over afsplitsing van Canada, maar meer over de vraag of een bindend referendum daarover noodzakelijk is.

"Laat ik duidelijk zijn. Ik ben er voorstander van dat Alberta bij Canada blijft en zo zou ik stemmen over afscheiding in een referendum. Zo denkt mijn regering er ook over."

Mocht het tot een bindend referendum komen waarin de meerderheid voor afscheiding stemt, dan is Alberta nog niet meteen onafhankelijk. Daarover zou dan onderhandeld moeten worden met de federale regering. In 1998 oordeelde het Canadese Hooggerechtshof dat provincies niet eenzijdig de onafhankelijkheid mogen uitroepen.

Test voor eenheid

Het referendum is de eerste test voor de eenheid van het land in decennia. In 1995 stemde de Franstalige provincie Quebec op een haar na voor onafhankelijkheid. Na die stemming voerde de federale overheid wetgeving door die het parlement het laatste woord geeft over de formulering van een voorgesteld referendum. Ook werden er voorwaarden gesteld waaraan moet worden voldaan voordat gesprekken over onafhankelijkheid met de federale overheid kunnen starten.

Het zal de eerste keer zijn dat een andere provincie dan Quebec de vraag over onafhankelijkheid aan inwoners voorlegt. Alberta ligt in het westen van Canada en telt ongeveer 5 miljoen inwoners.

Het referendum komt op het moment dat premier Carney probeert een sterk front te vormen tegen de Amerikaanse importheffingen en er verder onderhandeld wordt over de handelsovereenkomst tussen de VS, Mexico en Canada.

Zoektocht naar vermiste Nederlander op Saba na acht dagen gestaakt

16 hours 58 minutes ago

De zoektocht naar de vermiste Nederlandse wandelaar op Saba is na acht dagen gestopt, meldt de gezaghebber van het eiland Jonathan Johnson.

De autoriteiten gaan ervan uit dat de man, die sinds vorige week vermist werd, overleden is. Daarmee is het formele onderzoek afgerond. "In overleg met het crisisteam is de moeilijke beslissing genomen om de zoektocht te beëindigen", zegt Johnson in een verklaring.

Volgens Johnson is er in de afgelopen week "onvermoeibaar" door verschillende teams gezocht naar de man. Hij spreekt van een moeilijke beslissing. "Dit is niet de uitkomst die we hadden gehoopt."

Ervaren wandelaar

De vermiste man, een vijftiger die Erik heet, was een ambulanceverpleegkundige die op Saba was om te werken voor Defensie. Hij werd op 13 mei aan het einde van de ochtend voor het laatst gezien in de omgeving van Wells Bay.

Hij is niet teruggekeerd naar zijn accommodatie. Erik gold als ervaren wandelaar. "Hoewel de zoektocht vandaag is afgesloten, hopen we dat er te zijner tijd een definitief einde komt aan deze tragedie", aldus Johnson.

Er is gezocht met helikopters, drones, duikers en speurhonden. Saba is een bijzondere gemeente van Nederland en vormt samen met Bonaire en Sint-Eustatius Caribisch Nederland.

Wekdienst 22/5: Dag 2 NAVO-top Zweden • Milieudefensie weer tegenover Shell

17 hours 11 minutes ago

Goedemorgen! In de Zweedse stad Helsingborg is opnieuw een bijeenkomst van NAVO-ministers. En in Den Haag buigt de Hoge Raad zich over de rechtszaak tussen Shell en Milieudefensie.

Eerst het weer: vandaag schijnt de zon volop, alleen in het noorden ontstaan wat stapelwolken. De temperatuur loopt op veel plaatsen op naar een zomerse 25 tot 26 graden. Aan zee en rond het IJsselmeer is het iets koeler. De zuidoostenwind is zwak tot matig.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Turkije is de leider van de grootste oppositiepartij door een rechtbank uit zijn functie gezet. De rechter in Ankara oordeelde dat er onregelmatigheden hadden plaatsgevonden bij het partijcongres van de CHP in 2023, waar Özgür Özel werd verkozen tot leider. Het vonnis geldt als een grote klap voor de tegenstanders van president Erdogan.

Sinds 2024 zijn honderden leden en gekozen functionarissen van de seculiere centrumpartij CHP vastgezet op verdenking van corruptie, aantijgingen die de partij onwaar noemt. De arrestaties en aanklachten worden door critici gezien als een bewuste poging van de regering om de partij uit te schakelen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit

Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun dochters Amalia, Alexia en Ariane hadden gisteren hun halfjaarlijkse fotosessie met persfotografen. Máxima kreeg de vraag hoe ze terugkijkt op de 25 jaar dat ze officieel Nederlander is en hoe Nederlands ze zich inmiddels voelt. Ze omschreef die kwart eeuw als een periode met "enorm veel vreugde", waarbij ze dankbaar is voor de "drie Nederlandse kinderen" die ze heeft gekregen. Ze erkende ook dat haar Spaans zelfs wat minder wordt.

Fijne dag!

Voor het eerst in jaren daalde het aantal luchtvaartpassagiers in Nederland

17 hours 12 minutes ago

De eerste maanden van dit jaar pakten iets minder mensen het vliegtuig dan het jaar ervoor, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Voor het eerst sinds de coronapandemie daalde het aantal passagiers dat in die maanden met het vliegtuig reisde.

In totaal reisden 16,2 miljoen passagiers van januari tot en met maart met het vliegtuig van en naar een van de Nederlandse luchthavens. Daaronder vallen de luchthavens van Rotterdam, Eindhoven, Maastricht, Groningen en Schiphol. In 2025 waren dat er 16,6 miljoen.

Nog steeds gaat het overgrote deel van het luchtvaartverkeer in Nederland via Schiphol. Daar is de afname van het aantal passagiers en vluchten dan ook het grootst. Het aantal passagiers daalde met zo'n 3 procent, het aantal vluchten meer dan 6 procent.

Winters weer en oorlog Midden-Oosten

De afname van het aantal vluchten en luchtvaartpassagiers komt in de eerste plaats door het winterse weer. Door de flinke sneeuwval in de eerste dagen van januari moesten er flink wat vluchten worden geschrapt. Zo werden er op woensdag 7 januari bijna 400 vluchten geschrapt.

Daarnaast waren de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten sterk zichtbaar in de luchtvaart. Na de bombardementen van de VS en Israël op Iran eind februari werd het luchtruim in die regio voor een groot deel gesloten.

Daardoor gingen niet alleen minder vluchten van en naar Israël, Jordanië, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, ook het aantal passagiers op de Nederlandse luchthavens nam daarmee af.

Nog altijd is het luchtruim in de regio beperkt open. KLM zegt bijvoorbeeld tot eind juni vluchten naar Dubai, Riyad en Dammam te annuleren.

Ontslagen ING-medewerkers lopen tot wel tienduizenden euro's pensioencompensatie mis

17 hours 25 minutes ago

Bankmedewerkers van ING die dit jaar gedwongen moeten vertrekken bij de bank lopen geld voor in hun pensioenpot mis. Het kan gaan om duizenden tot wel tienduizenden euro's. ING schrapt dit jaar 950 banen. Ontslagen medewerkers hebben geen recht op compensatie voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, bevestigt een woordvoerder aan de NOS.

Bij vakbond De Unie komen veel vragen binnen van bezorgde werknemers. "Het leidt tot onrust en frustratie bij de medewerkers die onderdeel zijn van een reorganisatie."

ING wijst naar het sociaal plan, overeengekomen met de vakbonden, waar behoud van recht op compensatie niet bij hoort. Wel onderzoekt de bank nu wat er toch nog mogelijk is.

Banen weg

De afgelopen maanden kondigden onder meer ASML, ABN Amro, Tata, Achmea, Philips en Signify ontslagen aan. Ook ING schrapt banen. Voor sommige ING-medewerkers komt ontslag nu erg ongelukkig uit vanwege het nieuwe pensioenstelsel.

Ruim de helft van de werkenden in een pensioenfonds is al overgestapt naar het nieuwe pensioenstelsel. Bij die overgang hoort compensatie voor sommige leeftijdscategorieën.

Hoe werkt die compensatie?

In het oude systeem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen.

Die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan; veertigers en vijftigers. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen.

Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Het kan om duizenden tot tienduizenden euro's gaan.

Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenfondsen in het nieuwe stelsel zitten. Juist omdat nog niet iedereen 'over' is kunnen er financieel pijnlijke situaties ontstaan. Wie dit jaar ontslag neemt of ontslagen wordt loopt mogelijk compensatie mis.

De compensatie geldt namelijk alleen voor actieve deelnemers in het fonds op het moment van overstappen. Wie ontslagen wordt heeft nog wel pensioengeld in het pensioenfonds, maar bouwt daar niet meer op. Deze zogeheten 'slapers' komen niet in aanmerking voor compensatie.

Frustratie en onrust

Dat geldt ook voor de ontslagen medewerkers bij ING. De NOS sprak met een medewerkster, halverwege de veertig en meer dan tien jaar in dienst bij ING. Haar naam is bekend bij de redactie. Zij raakt haar baan kwijt per 1 juli 2027.

Met een ruim jaarsalaris loopt zij waarschijnlijk zo'n 27.000 euro mis in haar pensioenpot. Ook lager ingeschaalde medewerkers hebben al snel recht op zo'n 16.000 euro compensatie. Eenmaal met pensioen kan dat 70 tot 200 euro per maand schelen.

Vakbond De Unie krijgt veel vragen hierover van ING-medewerkers: "Deze medewerkers zitten al in een stresssituatie omdat zij hun baan dreigen te verliezen", zegt onderhandelaar Inge de Vries van vakbond De Unie.

"Als belediging daarbovenop horen deze medewerkers dat ze mogelijk ontslagen worden voor de transitiedatum van het fonds waardoor ze de compensatie mislopen." De Vries vindt dat extra pijnlijk vanwege de miljardenwinsten van ING de afgelopen jaren.

Vrijwillig premie inleggen

ING zegt dat er inderdaad niets is afgesproken over pensioencompensatie in het sociale plan dat met de vakbonden is overeengekomen. Volgens de bank is dat sociale plan ruimhartig, maar ING vraagt nu aan het pensioenfonds of er toch nog iets geregeld kan worden. Of zo'n regeling nog geldt voor mensen die al of bijna ontslagen zijn, is onduidelijk. Bij ING zijn eind 2025 en begin mei 2026 de eerste mensen weggestuurd. Per juli 2026 vetrekken er nog meer.

Bij andere grote bedrijven met ontslagrondes zijn wel regelingen getroffen. Bij ABN Amro, waar ruim 5200 mensen weg moeten, is afgesproken dat ontslagen bankmedewerkers zelf nog pensioenpremie kunnen inleggen zolang het bedrijfspensioenfonds nog niet is overgestapt. Zo blijft een deelnemer actief en behoudt diegene dus recht op compensatie.

Ook bij bedrijven als Tata Steel, Philips en Signify zijn afspraken gemaakt over het vrijwillig voortzetten van pensioenopbouw. Met ASML, waar honderden mensen hun baan verliezen, wordt waarschijnlijk afgesproken dat de ontslagen pas vallen nadat het pensioenfonds is overgestapt naar het nieuwe stelsel.