Aggregator

Trump schrapt tolheffing Straat van Hormuz, ook nieuwe luchtaanvallen

21 hours 23 minutes ago

De VS gaat toch geen tol heffen in de Straat van Hormuz, in tegenstelling tot wat president Trump gisteren zei. In plaats van passerende schepen te laten betalen kondigt Trump vanavond een reeks handelsovereenkomsten aan met landen die grenzen aan de Perzische Golf.

"Het concept van tolheffing bevalt me niet", zei Trump in het Witte Huis, waar de Iraakse premier Ali al-Zaidi te gast was. De Amerikaanse leider is overstag gegaan na "zeer productieve" gesprekken met leiders van het Midden-Oosten, legde Trump later uit in een post op sociale media.

De tolheffing zou vanavond ingaan, evenals de hervatting van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens. Die laatste maatregel gaat wat Trump betreft wel door. De blokkade geldt volgens hem voor "schepen die van en naar Iraanse havens varen, of die ook maar iets van Iraanse vracht vervoeren". De blokkade geldt sinds 22.00 uur Nederlandse tijd.

Bombardementen door VS en Iran

Ook vanmiddag en vanavond bombardeerde de VS doelwitten in Iran. De Iraanse strijdkrachten hebben raketaanvallen uitgevoerd op enkele landen in de regio die Amerikaanse legerbases huisvesten. De nieuwste escalatie onderstreept nog eens dat het staakt-het-vuren en alle voorlopige afspraken tussen Teheran en Washington voorbij zijn.

Onder meer in de Iraanse havenstad Bandar Abbas werden explosies gehoord. Volgens het Amerikaanse leger zijn aanvallen uitgevoerd op Iraanse militaire installaties waarmee onlangs commerciële schepen in de belangrijke zeestraat onder vuur zijn genomen.

"In oorlogstijd hebben wij de volledige controle over de Straat van Hormuz", citeren Iraanse staatsmedia de onderminister van Buitenlandse Zaken. Hij herhaalt het standpunt van het Iraanse regime dat schepen zullen worden aangevallen als ze hun passage niet coördineren met Iran. Trump houdt ondertussen vol dat de zeestraat volledig open is voor de scheepvaart.

Marineschip van Koeweit getroffen

Onder meer in Koeweit en Bahrein klonk vanavond opnieuw het luchtalarm. Enkele tientallen drones en meerdere raketten zouden zijn neergehaald. De Iraanse strijdkrachten zeggen dat ze depots van het Amerikaanse leger in deze landen hebben getroffen.

Een schip van de Koeweitse marine is onder vuur genomen door Iran, aldus de strijdkrachten van Koeweit. Vier opvarenden raakten hierdoor gewond. Het Iraanse leger heeft volgens Koeweit ook burgerdoelen en civiele infrastructuur geprobeerd te raken. Er zou schade zijn door brokstukken van neergehaalde projectielen.

Opvarende van getroffen tanker overleden

Het Iraanse leger trof daarnaast afgelopen nacht twee tankers in de Straat van Hormuz. Een Indiase opvarende van een aangevallen tanker is overleden, meldt de Verenigde Arabische Emiraten. De opvarenden van deze twee schepen zijn inmiddels geëvacueerd, zeggen de Omaanse autoriteiten.

Iran heeft in iets meer dan een week tijd zeker zeven commerciële schepen in de Straat van Hormuz onder vuur genomen. Als gevolg hiervan is de scheepvaart door de Straat van Hormuz weer nagenoeg stil komen te liggen.

Dodelijkste maand voor burgers in Oekraïne sinds april 2022

21 hours 34 minutes ago

Afgelopen maand kwamen de meeste Oekraïense burgers om het leven sinds april 2022. Dat meldt de VN-mensenrechtencommissie in Oekraïne.

In juni vielen zeker 293 doden en raakten 1990 burgers gewond. Dat is nog meer dan in mei, toen er ook al een record aan burgerslachtoffers viel. Toen kwamen er zeker 274 mensen om het leven en raakten nog eens 1763 gewond.

"De cijfers tonen een alarmerende, escalerende trend met een toenemend aantal burgerslachtoffers, veroorzaakt door het intensievere gebruik van krachtige wapens die bijzonder dodelijk zijn in dichtbevolkte stedelijke gebieden", zegt Danielle Bell van de VN-commissie.

Tekort aan Patriot-raketten

In het eerste halfjaar kwamen 1396 burgers om het leven in Oekraïne. Ook raakten 7978 mensen gewond. Dat is 37 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. De toename van slachtoffers heeft volgens de commissie vooral te maken met de Russische raketten waarmee steden ver van het front worden aangevallen.

Oekraïne kampt met een groot tekort aan Patriot-onderscheppingsraketten om de Russische ballistische raketten af te weren. Daardoor vallen er nu meer burgerdoden. Ballistische raketten zijn moeilijker te onderscheppen dan kruisraketten of drones.

Dit is een groot probleem voor Oekraïne:

De Patriot-raketten worden geproduceerd in de Verenigde Staten. Vorige week werd bekend dat de VS een licentie gaat verlenen aan Oekraïne om de raketten zelf te produceren. Wanneer dat gaat gebeuren, is onduidelijk.

Ook kwam gisteren naar buiten dat Nederland samen met Oekraïne en acht andere landen een coalitie gaat vormen die Europa moet beschermen tegen ballistische raketten. De landen wijzen in een gezamenlijke verklaring op de groeiende dreiging daarvan. "Ons doel is om een gezamenlijke ballistische raketverdedigingscapaciteit voor Europa op te bouwen", staat in de verklaring.

Kaasdieven gezocht na verdwijning vrachtwagen vol emmentaler in Duitsland

23 hours 1 minute ago

In de Duitse deelstaat Beieren is sprake van een verdwijning met een luchtje. De politie zoekt een vrachtwagen met 20 ton emmentalerkaas in het laadruim. De vracht is ingeladen in de Duitse stad Bayreuth, maar nooit aangekomen bij de klant in Frankrijk.

De vermiste lading gatenkaas is naar schatting 80.000 euro waard, schrijven Duitse media. Via een online portaal was een Bulgaars bedrijf ingeschakeld om de partij te vervoeren. De kaas werd vorige week maandag opgepikt. Het is onduidelijk waar de vrachtwagenchauffeur vervolgens naartoe is gereden.

De politie sluit diefstal niet uit en onderzoekt wat er precies is gebeurd.

Het komt geregeld voor dat een lading zuivelproducten wordt ontvreemd. De prijs van kaas- en melkproducten is de afgelopen jaren fors gestegen. Daarmee zijn ze aantrekkelijker geworden voor criminelen om te verkopen op de zwarte markt.

Boter en trappistenkaas

Eind november vorig jaar verdween bijvoorbeeld 21 ton boter in Polen. De maand ervoor is een lading van ruim 21 ton trappistenkaas opgehaald in Duitsland en vervolgens nooit op de bestemming aangekomen. Dat blijkt uit cijfers van het zogeheten Meldpunt Gestolen Zuivel, een initiatief van de Nederlandse zuivelbranche.

De meeste meldingen worden gedaan door Nederlandse bedrijven, legt een woordvoerder uit, maar soms ook door ondernemingen uit andere Europese landen. Vorig jaar werden op de website tien meldingen van vermiste ladingen gepubliceerd. Dit jaar zijn er nog geen meldingen gedaan.

Het is onduidelijk in hoeveel gevallen is vastgesteld of er sprake is geweest van diefstal. Het werkelijke aantal verdwenen ladingen kaas en melk is waarschijnlijk hoger dan het meldpunt vermeldt want er is geen meldplicht.

Zes lichamen gevonden in neergestorte lift na brand Brussel

1 day ago

De brandweer heeft na de brand op een bouwplaats in Brussel de lichamen gevonden van zes vermisten, melden de autoriteiten aan verschillende media.

Het ging vanochtend mis bij de verbouwing van een kantoorpand aan het De Brouckèreplein, in het centrum van de stad. Er ontstond een kleine brand op de tweede verdieping van het gebouw, die snel kon worden geblust. Brandende deeltjes belandden echter in de twee liftschachten en veroorzaakten in de kelder een nieuwe brand.

Er waren op dat moment ongeveer 250 bouwlieden aan het werk. Twee van hen moesten met brandwonden naar het ziekenhuis worden gebracht.

Na de ontruiming van de bouwplaats bleek dat er zes personen vermist werden. Later werd duidelijk dat hun lichamen zich in een van de twee liften bevonden die door het vuur naar beneden gestort waren.

Berging verloopt moeilijk

Het bleef lang onduidelijk hoeveel slachtoffers zich in de liften bevonden, omdat het gevaarlijk en moeilijk was om de cabines te openen. De brand was rond 09.00 uur uit, maar pas aan het eind van de middag lukte het een kleine opening te maken voor inspectie. Daarna konden de lichamen worden geborgen.

In België wordt geschokt gereageerd op de fatale brand. Koning Filip is aan het eind van de middag langs geweest samen met premier De Wever. Zij bedankten onder meer de hulpverleners.

Het Oxy-gebouw, voorheen bekend als het Muntcentrum, stamt uit de jaren 70 en wordt momenteel verbouwd om er appartementen, hotelkamers en kantoorruimte te kunnen vestigen. Het is nog niet duidelijk waardoor de brand op de bouwplaats is ontstaan.

'ICE schort meeste verkeerscontroles op na dodelijke schietincidenten'

1 day ago

De Amerikaanse immigratiedienst ICE schort voorlopig de meeste verkeerscontroles op. De maatregel volgt op twee dodelijke schietpartijen in korte tijd waarbij ICE-agenten betrokken waren, melden bronnen binnen de Amerikaanse overheid aan CBS News.

ICE-agenten mogen voorlopig alleen nog voertuigen stoppen tijdens operaties tegen mensen die worden verdacht van ernstige misdrijven. De opschorting blijft van kracht totdat agenten extra training hebben gekregen voor het uitvoeren van verkeerscontroles.

De aanleiding is onder meer de dood van een 26-jarige Colombiaanse migrant in de Amerikaanse plaats Biddeford in de staat Maine. Hij werd gisteren doodgeschoten door een ICE-agent nadat hij volgens de autoriteiten had geprobeerd weg te rijden bij een controle. Het ministerie waaronder ICE valt zegt dat de man zijn auto als wapen gebruikte, maar daarvoor is geen bewijs openbaar gemaakt. De betrokken agent droeg geen bodycam en is tijdelijk op non-actief gesteld.

Vorige week kwam in Texas ook een Mexicaanse migrant om het leven bij een verkeerscontrole waarbij een ICE-agent betrokken was. In totaal zijn nu vier mensen doodgeschoten door federale immigratiediensten die het grootschalige deportatieprogramma moeten uitvoeren, meldt CNN.

Demonstraties tegen ICE

Verkeerscontroles zijn de afgelopen tijd een belangrijk onderdeel geweest van de immigratiehandhaving onder de regering-Trump. Via deze controles konden ICE-agenten mensen identificeren, volgen en arresteren buiten hun woning of werkplek. De nieuwe richtlijn kan de werkwijze van de immigratiedienst daarom aanzienlijk veranderen.

De zorgen over de opleiding van Amerikaanse ICE-agenten zijn groot, door verlaagde toelatingseisen en versnelde trainingstrajecten. Die leiden al langer tot maatschappelijke onrust en zorgen over de ervaring en het optreden van nieuwe ICE-agenten.

De schietpartijen hebben geleid tot protesten in verschillende plaatsen. In Biddeford gingen vandaag mensen de straat op om te demonstreren tegen de aanwezigheid en werkwijze van ICE. Demonstranten spraken hun zorgen en woede uit over het optreden van de immigratiedienst.

ICE heeft de nieuwe richtlijn voor verkeerscontroles zelf nog niet officieel toegelicht.

Correspondent Verenigde Staten Sjoerd den Daas:

In Trumps eerste volle jaar waren de headlines en vette krantenkoppen het belangrijkst: laten zien welke criminelen er van straat waren geveegd. Angst aanjagen bij de immigrantengemeenschap, en aan de eigen achterban laten zien dat de regering Trump - zoals beloofd - het strengste immigratiebeleid ooit voert.

Ondertussen ging de campagne door, zij het met minder bombarie. Na krantenkoppen en controverses wilde het Witte Huis dit jaar, nu er ook parlementsverkiezingen zijn, de deportatiecijfers daadwerkelijk opvoeren. Een massadeportatie, met 3000 ICE-arrestaties per dag bleef het nadrukkelijke doel. Vorig jaar werd dat niet gehaald. Daarmee is de druk op ICE, en de vele duizenden nieuw ingehuurde, vaak onervaren en beperkt getrainde ICE-agenten om zoveel mogelijk ongedocumenteerden van straat te vegen enorm.

De immigratie-agenda was, samen met Trumps economische beloftes, een van de belangrijkste redenen voor Trumps herverkiezing. Streng immigratiebeleid blijft populair op rechts, steun voor deportaties is er voornamelijk als het gaat om gewelddadige criminelen. Om 'the worst of the worst', zoals de campagne ook wel werd geschetst door het Witte Huis, ging het allang niet meer alleen.

Thuis bij ongedocumenteerde mensen binnenvallen mocht niet meer zonder huiszoekingsbevel van de rechter, ook de rechtbanken waar ICE-agenten veel arrestaties verrichtten zijn verboden terrein. Daarmee werden controles en stops in het verkeer, of bruutweg mensen van de weg plukken een belangrijker onderdeel van de ICE-methodes.

Of de tijdelijke opschorting van arrestaties betekent dat beleid echt wordt bijgestuurd is twijfelachtig. Zolang de doelstellingen niet veranderen is het onwaarschijnlijk dat de werkwijze echt op de schop gaat - en zal de druk op ICE-agenten om te leveren belangrijker blijven dan de manier waarop de doelen bereikt worden.

Eén Microsoft-datacenter gebruikt 1 procent van alle stroom in Nederland

1 day ago

Het enorme datacenter van Microsoft in Noord-Holland gebruikt ongeveer 1 procent van alle stroom in Nederland. Dat blijkt uit gegevens die de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) openbaar heeft gemaakt. Het is voor het eerst dat duidelijk wordt hoeveel elektriciteit bepaalde grote datacenters in Nederland verbruiken, al ontbreken de cijfers van Google.

Een van de grootste datacenters van Nederland, bij het dorp Middenmeer, is van Microsoft. Het verbruikte vorig jaar 1,17 terawattuur (TWh) aan stroom. In totaal verbruikte Nederland vorig jaar in totaal ruim 112 TWh elektriciteit, blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Twee andere giga-datacenters zijn van Google. Een daarvan staat in de buurt van die van Microsoft, het andere in de Eemshaven in Groningen. Het verbruik daarvan wil het bedrijf echter niet bekendmaken.

Overvol stroomnet

Het stroomverbruik van datacenters is onderwerp van discussie, omdat het stroomnet in veel plekken in Nederland onder druk staat. Sinds een paar jaar geldt op veel plekken in Nederland een verbod op de bouw van grote datacenters. Wel worden er nog steeds datacenters gebouwd die kleiner zijn dan de bovengrens die de overheid heeft gesteld.

Het was al bekend dat datacenters veel elektriciteit gebruiken. De meest recente cijfers komen uit 2024: in dat jaar was een kleine groep van ongeveer 45 datacenters verantwoordelijk voor 4,2 procent van het Nederlandse stroomverbruik, berekende het CBS. Dat is net zo veel als 1,9 miljoen woningen. Maar het statistiekbureau zei er niet bij welke datacenters dat precies zijn.

De RVO-gegevens geven een concreter inzicht, hoewel niet alle bedrijven zijn opgenomen in de cijfers. Bedrijven kunnen aangeven dat hun verbruik geheim is.

Een Google-woordvoerder zegt dat de cijfers van de Google-datacenters niet openbaar worden gedeeld, omdat die iets zouden kunnen zeggen over hoe Google zijn datacenters inricht en gebruikt. "We beschouwen het stroomverbruik van individuele datacenters als concurrentiegevoelige informatie die we liever voor ons houden."

Israëlisch parlement neemt vlak voor reces omstreden Thorastudie-wet aan

1 day 1 hour ago

De Knesset, het Israëlische parlement, heeft een omstreden basiswet aangenomen die Thorastudie als fundamentele waarde aanmerkt. Volgens critici kan dit de weg vrijmaken voor vrijstelling van de dienstplicht voor ultraorthodoxe jesjiva-studenten.

De wet werd ingediend door de ultraorthodoxe partijen Shas en United Torah Judaism (UTJ). Volgens de wet is "Torastudie een fundamentele waarde in het erfgoed van het Joodse volk en in de staat Israël". Het gaat om een basiswet, een categorie wetgeving die in Israël een bijzondere juridische status heeft. Omdat Israël geen formele grondwet kent, hebben de basiswetten een belangrijke rol in het Israëlische rechtssysteem.

In een eerdere versie van het wetsvoorstel werd Thorastudie omschreven als een bijdrage aan de staat die van vergelijkbare betekenis is als de bijdrage van militairen. Die formulering leidde tot kritiek, omdat tegenstanders vreesden dat daarmee een juridische basis zou ontstaan om ultraorthodoxe mannen vrij te stellen van de dienstplicht. In de uiteindelijke versie is deze bewoording daarom afgezwakt.

Toch vrezen oppositieleden en andere critici dat de wet alsnog kan worden gebruikt als onderbouwing voor uitzonderingen op de dienstplicht. Doordat Thorastudie in de basiswet wordt erkend als een fundamentele waarde van de staat Israël, kan de wet bij toekomstige wetgeving of rechterlijke toetsing worden aangevoerd als argument voor vrijstellingen of speciale regelingen.

Jesjiva

Een jesjiva is een religieuze school waar studenten zich voornamelijk bezighouden met de studie van de Thora, de Talmoed en andere Joodse religieuze teksten. Vooral binnen ultraorthodoxe joodse gemeenschappen wordt deze studie gezien als een belangrijk onderdeel van het religieuze leven.

In 2024 oordeelde het Hooggerechtshof unaniem dat de regering ultraorthodoxe jesjiva-studenten moet oproepen voor militaire dienst. Tienduizenden ultraorthodoxe mannen zijn dienstplichtig, maar slechts een klein deel meldt zich voor militaire dienst.

Het leger heeft de afgelopen maanden meerdere keren aangegeven dat er een tekort aan soldaten is vanwege de aanhoudende oorlogen sinds de Hamas-aanval op 7 oktober 2023.

Het onderwerp veroorzaakt veel spanning in de Israëlische samenleving. Ultraorthodoxe mannen protesteren de afgelopen maanden steeds vaker tegen de dienstplicht. Ze leggen het land plat met bijvoorbeeld wegblokkades. Dit leidt geregeld tot botsingen met de politie en het leger.

Politiek akkoord

De Knesset gaat eind deze week met reces en wordt daarna ontbonden in aanloop naar de verkiezingen dit najaar. Premier Netanyahu probeert daarom deze week nog een reeks controversiële wetsvoorstellen door het parlement te krijgen. Daar heeft hij zijn ultraorthodoxe coalitiepartners voor nodig.

Daarom hebben ze afspraken gemaakt. De coalitie versnelt de behandeling van wetgeving die door de ultraorthodoxe partijen wordt geëist, zoals de Thorastudie-wet. Een ander wetsvoorstel gaat over het tijdelijk opschorten van arrestaties en sancties tegen dienstweigeraars.

In ruil daarvoor steunen de ultraorthodoxe partijen de wetsvoorstellen van Netanyahu. Het gaat dan bijvoorbeeld om een wetsvoorstel dat de regering zeggenschap geeft over de benoeming van een onderzoekscommissie naar de gebeurtenissen rondom de aanval van Hamas op 7 oktober 2023.

Kritiek

De wet over de Thorastudie krijgt veel kritiek vanuit de oppositie. "Een Knesset die zichzelf respecteert, zou geen wetten aannemen die ontduiking van dienstplicht mogelijk maken terwijl er soldaten sneuvelen aan het front", zei oppositieleider Yair Lapid. Hij richtte zich ook tot de coalitieleden: "Zo beëindigen jullie je ambtstermijn: door soldaten van het leger in het gezicht te spugen".

Voorafgaand aan de stemming deden de oppositieleiders gezamenlijk een oproep aan de coalitieleden om tegen het wetsvoorstel te stemmen. "Degenen die de wet over het ontduiken van de dienstplicht steunen, zullen voor altijd de schande van hun stem met zich meedragen in de ogen van de Israëlische burgers die dienen en werken", is te lezen in de verklaring.

Ook vanuit zijn eigen Likud-partij krijgt Netanyahu kritiek. Parlementsleden Yuli Edelstein en Dan Illouz stemden tegen het wetsvoorstel. Beiden verzetten ze zich al langere tijd tegen de wet. Edelstein heeft inmiddels aangekondigd de Likud-partij te verlaten vanwege de kwestie en verwacht wordt dat Illouz hetzelfde zal doen. Netanyahu was zelf niet aanwezig bij de stemming.

Geen cel maar tbs met dwangverpleging voor doden vrouw (23) uit Hoog-Keppel

1 day 1 hour ago

Een 26-jarige man uit Ulft in Gelderland is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor het doodsteken van een 23-jarige vrouw in Hoog-Keppel. Volgens de rechtbank was de man volledig ontoerekeningsvatbaar en daarom krijgt hij geen celstraf.

Christiaan W. stak het slachtoffer op 23 juni 2024 dood in haar woning. De twee waren bevriend en W. logeerde op dat moment bij haar, omdat hij niet lekker in zijn vel zat, schrijft Omroep Gelderland.

Deskundigen concludeerden dat W. in een psychose verkeerde toen hij het slachtoffer doodde. Zij adviseerden de man volledig ontoerekeningsvatbaar te verklaren, en hem tbs met voorwaarden op te leggen. Dat is een mildere vorm dan tbs met dwangverpleging.

'Wel keuzevrijheid'

Het Openbaar Ministerie was het daar niet volledig mee eens. Volgens de officier was het handelen van de verdachte niet alleen het gevolg van zijn psychische toestand, maar had hij nog een "behoorlijke keuzevrijheid".

Het OM vond dat W. daarom niet volledig ontoerekeningsvatbaar kon worden verklaard, maar hooguit verminderd toerekeningsvatbaar. De eis was tien jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Schadevergoeding

De rechtbank ging deels met de deskundigen mee en verklaarde de dader ontoerekeningsvatbaar. Daarom wordt hij ontslagen van alle rechtsvervolging.

Wel is besloten om W. tbs met dwangverpleging op te leggen in plaats van tbs met voorwaarden. Volgens de rechtbank is deze straf meer passend omdat de maatregel onbeperkt kan worden verlengd.

Verder moet W. aan de vader van het slachtoffer een schadevergoeding van 33.000 euro betalen. Haar zus krijgt 17.500 euro. De rechtbank noemt het doden van de vrouw "een afschuwelijk en bijzonder ernstig feit en onverteerbaar" voor de nabestaanden.

Brits mondkapjesonderzoek: ruim 11 miljard verspild door slechte voorbereiding

1 day 1 hour ago

Het Verenigd Koninkrijk heeft tijdens de coronapandemie miljarden verspild doordat het niet goed voorbereid was op de noodsituatie. Doordat bij de aanschaf van beschermingsmiddelen de vraag niet goed was afgesteld op het aanbod, werd tweederde van het materiaal nooit gebruikt, concludeert een overheidscommissie.

Er werd in totaal voor 17,5 miljard euro (14,9 miljard pond) aan beschermingsmiddelen gekocht voor ziekenhuizen, zoals mondkapjes. Uiteindelijk werd voor 11,6 miljard euro (9,9 miljard pond) aan beschermingsmiddelen niet gebruikt voordat de houdbaarheidsdatum afliep.

"Het was zeker beter om te veel materiaal te hebben dan te weinig", erkent de opsteller van het rapport, oud-rechter Heather Hallett, "maar het was nog beter geweest om het aanbod beter op de vraag af te stemmen."

Schaarste werd overvloed

Volgens de commissie werd het VK begin 2020, net als veel andere landen, totaal overvallen door de ernst van de pandemie. Bestaande voorraden bleken al snel niet afdoende, en in de wedloop met andere landen om genoeg mondkapjes te krijgen werd er te veel gekocht en te veel betaald.

Een duidelijk overzicht van wie wat nodig had of wanneer ladingen zouden binnenkomen ontbrak. De aanvankelijke schaarste mondde daardoor uit in overvloed. Ondertussen hadden inkopers van de overheid geen goed overzicht van prijzen of aanvoerlijnen.

"Het risico dat er te veel werd gekocht, nam men voor lief", zag Hallett.

Kritiek op 'VIP-route'

De commissie heeft geen goed woord over voor de "VIP-route" die de regering van premier Johnson hanteerde: producenten die connecties hadden met belangrijke overheidsmedewerkers kregen voorrang bij aanbestedingen.

Het werd gezien als een manier om het aankoopproces te stroomlijnen, maar Hallett ziet vooral nadelen. "Hoewel het niet zo bedoeld was, betekende het dat wie banden had met de overheid, een streepje voor had. Dat verhoogt de kans op misbruik."

Het ondermijnde het vertrouwen precies op het moment dat het nodig was, concludeert Hallett. "Deze aanpak had niet gemoeten en moet niet worden herhaald." Specifieke gevallen van misbruik noemt Hallett niet, al houdt ze een gedeelte van haar rapport over een bedrijf nog geheim, in afwachting van een strafrechtelijk onderzoek.

Levens redden

Hallett doet in het rapport elf aanbevelingen. Zo raadt ze de regering aan in de toekomst een voorraad beschermingsmiddelen van minimaal drie maanden aan te houden. Ook moet men een beter overzicht houden van de markt, zodat men weet voor welke prijzen de overheid bij welke producent terechtkan. "De inkopers beter voorbereiden vermindert de kosten en redt levens", aldus Hallett.

De regering-Starmer zegt bereid te zijn lessen te trekken uit de fouten en gaat de aanbevelingen in het rapport wegen.

Minder kinderactiviteiten door gebrek aan vrijwilligers: 'Thuis zit ik maar te scrollen'

1 day 1 hour ago

Zomerspeelweken worstelen met een tekort aan vrijwilligers. Soms zijn er zo weinig begeleiders dat niet alle kinderen kunnen meedoen. Ook worden de speelweken ingekort of zelfs helemaal afgeblazen.

Bij Jeugdland in Arnhem lopen tieners met rode shirtjes af en aan met houten palen, latten en planken die ze meegeven aan kinderen die in de rij staan. "Mag ik ook nog spijkers?", vraagt een kind aan een van hen. Hij maakt een kommetje van zijn handen, dat een vrijwilliger volgooit met spijkers.

Een van die vrijwilligers is de 17-jarige Milou. Ze is hier niet voor het eerst. "Dit is nu mijn vijfde jaar als vrijwilliger en daarvoor heb ik zes jaar als kind zelf meegebouwd." Het is er vooral heel gezellig, vindt ze. "En iedereen heeft gewoon één doel en dat is de kinderen blij maken."

'Paar dagen vrijgenomen'

Dat kan Joeri beamen, die voor het eerst meedoet als vrijwilliger. De softwareontwikkelaar zag een oproep in de krant. "Er stond dat er te weinig vrijwilligers waren voor het zomerkamp. Dus toen heb ik me aangemeld", zegt hij, terwijl hij kinderen helpt met knutselwerkjes voor in hun hutten. "Ik heb gewoon wat dagen vrij genomen."

Dat gaat helaas niet bij iedereen zo makkelijk, zegt Henriette Verhoeven van Stichting Jeugdland. "Het vrijwilligersprobleem is overal. Dat geldt niet alleen voor ons, maar ook voor sportverenigingen."

Met name de ervaren vrijwilligers zijn andere dingen gaan doen, zegt Verhoeven. Heel jammer, vindt ze. "Daarom moesten we dit jaar zeventig kinderen teleurstellen."

'Anders zit ik thuis te scrollen'

De kinderen die naar de huttenbouw-weken van Jeugdland komen, gaan doorgaans niet op vakantie. Het is een gevarieerde groep, vertelt vrijwilliger Milou.

"We krijgen hier kinderen van de basisscholen, van het azc, Nederlandssprekend, buitenlands, verschillende leeftijden ook", somt ze op. "Die komen hier naartoe om een gezellige tijd te hebben."

De 12-jarige Rizwaan zou het erg vinden als hij niet naar het kinderkamp had gekund. "Dat zou echt niet zo fijn zijn. Dan heb ik niks meer te doen", zegt hij. "Dan zit ik thuis maar een beetje te scrollen en dat is gewoon saai. Hier heb ik dingen te doen en dat is wel fijn eigenlijk."

Niet veilig voor kinderen

Ouders die te horen krijgen dat hun kind niet naar de speelweek kan komen reageren gelukkig begripvol, zegt Verhoeven. Het is namelijk niet veilig voor de kinderen als er te weinig begeleiders zijn. "Daar is wel begrip voor."

"En dan zeg ik ook: u kunt ook een week komen helpen. Dan kunnen we weer tien kinderen extra binnen laten", aldus Verhoeven. "Maar goed, de meeste ouders kunnen of willen dat ook niet."

Yasmina (12) en Soumaya (10) laten hun hut zien. "Dit zijn de gordijnen die ik heb gemaakt", zegt Soumaya, terwijl ze de gele stof aan een zelfgemaakte roede toont. Via een deur gaan ze het bouwwerk binnen. "Dat gaan we nog dichtmaken", wijst ze naar een half afgemaakte zijwand. Waar ze het meest trots op zijn? "Eigenlijk een beetje op alles."

Natuurbrand bij Parijs ingedamd, hoop om vandaag controle te krijgen

1 day 1 hour ago

De grote natuurbrand in het bos van Fontainebleau, ten zuidoosten van Parijs, heeft inmiddels ruim 2050 hectare natuur verwoest. De autoriteiten hopen de twee brandhaarden vandaag onder controle te krijgen.

Minister Nuñez van Binnenlandse Zaken zegt dat de branden inmiddels wel zijn ingedamd, maar nog niet onder controle zijn. Pierre Ory, de bestuurder van het departement Seine-et-Marne, noemde vandaag tegen BFMTV een cruciale dag. "De brandweer moet de vlammen overwinnen", zei Ory.

Om verdere uitbreiding te voorkomen blijven brandweerlieden met brandslangen langs de bosranden actief. Ook zijn twee bulldozers van het leger ingezet om paden vrij te maken, zodat brandweervoertuigen moeilijk bereikbare delen van het bos kunnen bereiken. Volgens France Info worden de bulldozers ook gebruikt om het terrein vlakker te maken.

Op een nabijgelegen camping waar veel Nederlanders verblijven, hebben ze vooral last van overvliegende blusvliegtuigen:

Bij de bestrijding zijn honderden brandweerlieden ingezet. Zij krijgen ondersteuning van vier blusvliegtuigen van het type Canadair, een Dash-blusvliegtuig en meerdere blushelikopters.

De blusvliegtuigen van Canadair zouden eigenlijk een demonstratievlucht doen boven de Champs-Élysées in het kader van de nationale feestdag Quatorze Juillet, maar moesten in plaats daarvan helpen met blussen.

De blusvliegtuigen in actie:

De natuurbrand in Fontainebleau geldt als een van de grootste die dat bos in meer dan een eeuw heeft getroffen. Ongeveer 1000 mensen zijn geëvacueerd, onder wie gasten van een camping aan de bosrand. Volgens de autoriteiten zijn daarbij geen slachtoffers gevallen en is de materiële schade buiten het bos vooralsnog beperkt gebleven.

Dat het blussen lang duurt, komt niet alleen door de droogte en het moeilijk begaanbare terrein. Volgens Le Parisien leidt ook de veenachtige bodem ertoe dat 'zombiebranden' kunnen ontstaan. Daarbij blijft vuur onder de grond dagen of zelfs weken doorsmeulen om later op een andere plek op te laaien.

Brandstichting

De Franse politie heeft sinds zondag zes mensen aangehouden. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het ontstaan van de brand.

Onder hen is volgens Franse media een lid van de vrijwillige brandweer. Hij heeft bekend een brandje te hebben gesticht. Een ander zegt een sigaret te hebben weggegooid.

Onderzoekers hielden nadrukkelijk rekening met brandstichting. In een gebied van ongeveer een kilometer zijn volgens de autoriteiten zo'n tien afzonderlijke brandhaarden aangetroffen. Dat wijst erop dat de brand mogelijk op meerdere plaatsen is aangestoken.

Politie houdt man aan voor brandstichting strandhuisjes Wijk aan Zee

1 day 2 hours ago

De politie heeft een 54-jarige man uit Roosendaal aangehouden die wordt verdacht van het aansteken van een grote brand in Wijk aan Zee vorige week. Bij de brand werden meerdere strandhuisjes verwoest en raakten twee mensen gewond.

De brandweer kreeg in de nacht van woensdag op donderdag een melding binnen. Meerdere strandhuisjes bleken in brand te staan. Zes huisjes gingen volledig in vlammen op en huisjes aan weerszijden van de getroffen recreatiewoningen werden ontruimd.

Een persoon werd met brandwonden opgenomen in het ziekenhuis. De andere gewonde was een medewerker van de brandweer, die tijdens het blussen last kreeg van de hitte.

Motief

Na de brand startte de politie een onderzoek naar de oorzaak. Dat onderzoek leidde tot de aanhouding van de verdachte. Hij zit voorlopig vast.

Waarom de man de brand zou hebben aangestoken, is nog onbekend. "De motieven van de verdachte zijn nog niet duidelijk", zegt een politiewoordvoerder tegen de regionale omroep NH.

Rechter grijpt niet in: blokkade van Solvinity-overname blijft staan

1 day 2 hours ago

De overname van het van oorsprong Nederlandse IT-bedrijf Solvinity door een Amerikaans bedrijf blijft verboden. Dat heeft de rechter bepaald in een rechtszaak waarin Solvinity probeerde het verbod ongedaan te maken.

Staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) blokkeerde de overname van Solvinity eind mei, omdat Amerikaanse wetgeving ertoe kan leiden dat de Amerikaanse overheid gegevens van Solvinity-klanten kan opvragen. Tijdens de rechtszaak werd duidelijk dat de overheid zich zorgen maakt over gegevens van politie en justitie. Het IT-bedrijf heeft onder meer de politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid als klant.

In de afgelopen maanden ging het in de politiek vooral over een andere klant: de overheidsorganisatie die DigiD en MijnOverheid beheert. Tegenstanders van de overname vreesden ook dat de Amerikaanse overheid op die manier persoonlijke gegevens kan opvragen - of de toegang tot de overheidsdiensten kan blokkeren.

Naar de rechter

Solvinity maakte bij de staatssecretaris bezwaar tegen het besluit om de overname te blokkeren, maar stapte tegelijkertijd ook naar de rechter. Op die manier probeerde het bedrijf het verbod ongedaan te maken. Ook wilde Solvinity dat het onderzoek naar de risico's werd heropend. Het bedrijf vond dat het onderzoek onzorgvuldig en onvolledig was.

De rechter vindt dat Solvinity het kan houden bij de lopende bezwaarprocedure. Daarom grijpt hij niet in, zoals Solvinity wilde. De staatssecretaris heeft aangegeven dat zij uiterlijk in september een beslissing neemt over het bezwaar. De rechtbank zegt dat Solvinity daar prima op kan wachten.

Solvinity zegt tegen de NOS dat het positief is dat de rechter in de uitspraak benadrukt dat de staatssecretaris heeft beloofd dat zij uiterlijk eind september met een oordeel komt. Een woordvoerder van de staatssecretaris laat weten het goed te vinden dat er nu een uitspraak ligt, omdat die voor duidelijkheid zorgt.

Lagere straffen voor twee omgekochte ambtenaren gemeente Rotterdam

1 day 3 hours ago

Het gerechtshof Den Haag heeft ook in hoger beroep twee voormalige ambtenaren van de gemeente Rotterdam veroordeeld in een grote corruptiezaak. De celstraffen, van zes en drie maanden, vallen wel lager uit dan eerder. Het tweetal is veroordeeld voor onder meer oplichting, valsheid in geschrifte, omkoping en witwassen.

Hoofdverdachte is Pieter van den H. (43) uit Hardinxveld-Giessendam. Hij heeft zich gedurende vele jaren laten omkopen door aannemers, voor in totaal 450.000 euro. Om die reden kwam de rechtbank drie jaar geleden tot een straf van veertien maanden cel. Zijn collega Cornelis D. (61) liet zich voor een totaalbedrag van 190.000 euro omkopen. Hij kreeg in eerste aanleg acht maanden cel. Beide verdachten gingen in hoger beroep.

De ambtenaren regelden dat een bevriende aannemer bestratingswerkzaamheden kon uitvoeren in de gemeente. Via nepfacturen werden hoge bedragen uitgekeerd voor werkzaamheden die niet waren verricht of sterk waren overdreven. De ambtenaren werden beloond met contant geld, maar ook met 22 (race)fietsen en een groot aantal horloges, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Miljoenenschade

De schade voor de gemeente Rotterdam werd eerder op 2 miljoen euro geschat. In 2017 werd een onderzoek gestart naar de aannemer, waardoor uiteindelijk ook de twee ambtenaren tegen de lamp liepen.

Net als de ambtenaren moet ook de aannemer de cel in. Die krijgt van het hof in Den Haag drie maanden gevangenisstraf en honderd uur taakstraf. Een onderaannemer krijgt een taakstraf van 180 uur en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden.

De straffen zijn lager dan drie jaar geleden, volgens het hof omdat de zaak inmiddels al acht tot veertien jaar geleden speelde. Bovendien hebben de verdachten grote delen van de schade terugbetaald aan de gemeente. Ook houdt het hof rekening met persoonlijke omstandigheden.

H. vertelde drie jaar geleden in de rechtbank al een ander mens te zijn geworden. "De dag van de inval, in mei 2018, voelde als een bevrijding", zei hij onder meer. "Ik ben mezelf flink kwijtgeraakt in de jaren ervoor. Het is krankzinnig wat ik heb gedaan. Fijn ook dat ik hier kan zitten in de rechtszaal, dan kan er een einde aan komen."

Vrouw van man die half uit vliegtuig werd gezogen doet verhaal

1 day 3 hours ago

"Ik dacht: als we sterven, sterven we samen. Het was verschrikkelijk", zegt de vrouw van de passagier die vorige week door een kapot raam van een vliegtuig bijna naar buiten werd gezogen. Ze doet haar verhaal over de horrorvlucht bij Servische en Griekse media.

Het Servische echtpaar Svetlana Grkovic en Ljubisa Karovic vloog vrijdag vanuit Griekenland naar Duitsland. In Griekenland hadden ze de verjaardag van Grkovic' broer gevierd. De man zat naast het raam, zijn vrouw een rij achter hem. Het drama begon volgens Svetlana op 6000 meter hoogte.

"Het leek alsof een deel van de motor afbrak en tegen het raam sloeg waar mijn man Ljubisa zat. Gelukkig had hij zijn veiligheidsriem om, maar de helft van zijn lichaam stak uit het vliegtuig, Die gordel heeft zijn leven gered", zegt Svetlana.

'Complete chaos'

De vrouw zegt dat haar man zo'n twee minuten buiten hing en drie keer bewusteloos was geraakt. "Ik reageerde meteen en greep zijn benen vast. De zuurstofmaskers vielen naar beneden, het was een complete chaos."

Een vrouw naast Karovic greep zijn hand, waarna een man hen ook te hulp schoot. "We trokken aan Ljubisa's benen terwijl het vliegtuig terugkeerde naar de luchthaven. Er werd een koffer tegen het gebroken raam gezet maar die werd door de druk meteen eruit gezogen."

Karovic is na de vlucht direct in het ziekenhuis in Thessaloniki opgenomen, waar hij nog ligt. Hij is volgens zijn vrouw nog in shock en gewond geraakt aan zijn nek, schouders en hand. Ook kan hij vanwege de verwondingen niet praten en draagt hij een nekkraag.

Svetlana Grkovic zegt dat ze zelf er mentaal slecht aan toe is en dat ze kalmeringspillen slikt.

De Servische uit ook kritiek op de bemanning van luchtvaartmaatschappij Ryanair, die volgens haar niets deed. "De stewardessen hielpen helemaal niet, de passagiers gaven ons water. Niemand van de luchtvaartmaatschappij heeft contact met ons opgenomen."

Harde knal

Het toestel vertrok in de ochtend vanuit de Griekse stad Thessaloniki naar Memmingen in Duitsland. Enkele minuten later was er volgens passagiers een harde knal en brak een van de ramen van de Boeing 737.

Volgens Griekse media brak een stuk van de motor af en raakte dat het raam. Het Europees Agentschap voor de Veiligheid van de Luchtvaart is een onderzoek begonnen.

Verdachten kroonjuwelenroof Louvre zwijgen over opdrachtgever

1 day 3 hours ago

Twee hoofdverdachten van de roof van Franse kroonjuwelen uit het Louvre hebben tegen de politie gezegd dat ze niet weten wie de opdrachtgever was. Dat blijkt uit de verhoren waar de krant Le Monde inzage in had.

De verdachten zijn de 40-jarige Abdoulaye N., een illegale taxichauffeur, en de 36-jarige Ghelamallah A., een werkloze man die aan het syndroom van Diogenes zou lijden. Dat is een psychische aandoening die gepaard gaat met zelfverwaarlozing en een sociaal isolement. Beiden zijn vader en komen uit Aubervilliers, een voorstad van Parijs.

De twee werden in de week na de roof aangehouden. Ze bekenden al snel dat ze op 19 oktober vorig jaar met een verhuislift de Apollo-galerij van Frankrijks belangrijkste museum wisten binnen te komen. Eenmaal binnen sloegen ze vitrines stuk om er met een miljoenenbuit vandoor te gaan.

Le Monde las de verslagen van twee marathonverhoren die twee onderzoeksrechters in juni afnamen. Daarin leggen de verdachten uitgebreide verklaringen af.

Angst voor wraak

De twee zeiden dat ze twee of drie dagen voor de roof zijn benaderd door iemand wiens naam ze uit angst voor wraak niet willen noemen.

"Dit zijn geen lieverdjes", zei A. tegen de onderzoeksrechters. En N.: "Ik ben niet bedreigd, maar tijdens mijn detentie werd ik benaderd door mensen van buitenaf. Er werd me gezegd dat ik moest zwijgen."

N. wilde wel kwijt dat het "het meesterbrein" om het geld te doen was; hij wilde de juwelen doorverkopen.

Stuntman

Abdoulaye N. zou zijn gerekruteerd omdat hij op internet onder het alias Doudou Cross Bitume een reputatie had als een soort motorstuntman. Hij zat in geldnood en ging naar eigen zeggen op het verzoek in omdat hij een bedrag tussen de 15.000 en 20.000 euro zou krijgen.

Ter voorbereiding kregen de twee een video met de Franse kroonjuwelen te zien die in de Apollo-galerij tentoongesteld werden. De opdracht was simpel. "Ruiten inslaan en sieraden uit de vitrines grissen", verklaarde N. Hij wist dat het om een inbraak in het Louvre ging.

A. zou dat niet geweten hebben. Hij houdt vol dat hem is gezegd dat het om een sieradenatelier ging. "Ik had er nooit een voet binnen gezet als ik dat had geweten."

Op de ochtend van de roof reden ze met twee onbekend gebleven medeverdachten met een vrachtwagen, de verhuislift en twee motorscooters naar het Louvre. Daar stapten A. en N. gewapend met een tas en een haakse slijper in de bak van de lift, sloegen een raam in en gingen het Louvre binnen.

Na een minuut of acht stonden ze weer buiten, met de gestolen sieraden in hun tas. De kroon van keizerin Eugénie werd later bij de bak van de lift teruggevonden. "Ja, ik was het", zei N. volgens Le Monde beschaamd. "Hij viel uit mijn tas."

De vier gingen er op de motorscooters vandoor. A. en een van de andere verdachten stapten daarna ergens in een klaarstaand bestelbusje waarmee ze, om de politie te misleiden, naar een park ten westen van Parijs reden.

N. en de andere onbekende verdachte reden met de juwelen naar het oosten van Parijs en van daar naar een ondergrondse parkeergarage in Aubervilliers, waar ze de buit overdroegen aan het mysterieuze brein achter de roof.

Niet tevreden

"Het brein was niet tevreden", verklaarde N. in de verhoren. "Hij vond dat we meer hadden kunnen meenemen." Het brein zou ook gezegd hebben dat buiten de parkeergarage "andere mensen" klaarstonden om de buit over te nemen.

Wat er daarna mee gebeurd is, zeggen A. en N. niet te weten. De politie is nog altijd op zoek.