Aggregator

Populaire Zeeuwse surfspot moet wijken om verdronken stad zichtbaar te maken

21 hours 9 minutes ago

De vooral bij kitesurfers geliefde surfspot op de Zeeuwse Oesterdam in de Oosterschelde dreigt te verdwijnen. Dat komt doordat de gemeente Tholen plannen heeft om precies op die plek de verdronken stad Reimerswaal weer zichtbaar te maken.

De plek bij de Oesterdam is ideaal, zegt Mark Gorter bij Omroep Zeeland. Gorter is eigenaar van een surfschool en zelf kitesurfer. "Het is een hele brede plaats en je kunt met veel windrichtingen daar surfen", aldus Gorter. "Het is de ideale plaats om naartoe te rijden vanaf de snelweg. Ook vanuit België is het goed aan te rijden en je kunt er goed parkeren."

Maar hoe ideaal ook, de gemeente wil dat de surfers weggaan.

Derde stad Zeeland

Al jaren zijn er plannen om de middeleeuwse stad Reimerswaal weer zichtbaar te maken. Reimerswaal was na Middelburg en Zierikzee ooit de derde stad van Zeeland, compleet met stadsmuur, uitkijktorens en stadspoorten. Maar de vestingwerken, markt, stadhuis, kerk en klooster werden in de zestiende eeuw verzwolgen door het water van de Oosterschelde. Nu ligt de stad onder het zand. Alleen bij heel laag water zijn de overblijfselen nog te zien.

In september 2017 kreeg Reimerswaal de status van Rijksmonument. "Het is de enige buitendijkse, verdronken stad in de wereld", zei amateurarcheoloog Anton van Oost toen. Liefkozend sprak hij over het Pompeï van Zeeland.

Nieuwe geschiedenis

In 2022 presenteerde de Zeeuwse architect Ro Koster een plan om de stad een nieuwe geschiedenis te geven.

Koster wil op de plek waar Reimerswaal lag onder meer een vogeleiland aanleggen. Dat krijgt de vorm van het oude stratenpatroon van de stad. Langs de dijk wil hij getijdebakken (waarin water achterblijft bij eb) plaatsen. Die bakken krijgen de vorm van oude middeleeuwse huizen. Ook plant Koster een herberg annex informatiecentrum.

Geen herbouw dus, maar "een verbeelding met verschillende elementen" zoals de architect het noemt.

"Deze stad staat model voor de toekomst die ons te wachten staat", aldus Koster. "'Het is dus niet alleen een kunstobject, maar ook een project om de problemen die er in de omgeving zijn, zoals zeespiegelstijging, zandhonger en de lage biodiversiteit, eventueel op te lossen. En ik wil laten zien dat je dat niet alleen met hogere dijken kan doen, maar ook met natuur en cultuur."

Alternatieven

In welk stadium de plannen voor Reimerswaal zijn, is niet helemaal duidelijk. Maar de gemeente heeft aangegeven dat de surfers op zoek moeten naar alternatieven voor de Oesterdam. Probleem is dat die er niet zijn, constateert kitesurfer Gorter.

Bij Krabbendijke heeft netbeheerder Tennet een werkeiland gebouwd in de Oosterschelde, bij Rilland verstoren de surfers de natuur. "We hebben nog gekeken naar andere alternatieven, maar die kunnen vaak niet vanwege visserij", stelt Gorter. "Er zijn eigenlijk geen redelijke alternatieven."

De surfers zijn nu een petitie gestart, om te voorkomen dat ze hun favoriete plek moeten verlaten. Meer dan 1100 mensen hebben inmiddels getekend. De hoop is dat de politiek samen met de surfers een oplossing zoekt.

Moeder doodgestoken meisje (14) in Blerick hoofdverdachte, vader komt vrij

21 hours 29 minutes ago

De moeder van het 14-jarige meisje dat afgelopen maandag in haar ouderlijk huis in Blerick werd doodgestoken, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie gaat ervan uit dat zij degene is geweest die de dodelijke steekverwondingen heeft toegebracht en verdenkt haar van moord dan wel doodslag.

De vader, die ook meteen werd opgepakt, is door de rechter-commissaris vrijgelaten. Wel blijft hij verdachte. Justitie onderzoekt nog wat zijn rol was bij de dood van het meisje.

Beide ouders werden maandag aangehouden nadat in de vroege ochtend melding was gemaakt van een steekincident in Blerick, een stadsdeel van Venlo. De hulpdiensten troffen hun zwaargewonde dochter in het ouderlijk huis. Ze konden niets meer voor haar betekenen.

Twee meldingen gedaan

Gisteren werd bekend dat het gezin in het verleden in beeld was bij hulpverleningsinstanties. Bij het meldpunt Veilig Thuis, voor huiselijk geweld en kindermishandeling, zijn voorheen twee meldingen gedaan. De laatste was twee jaar geleden.

In de buurt van de woning is een herdenkingsplek ontstaan, meldde de Limburgse omroep L1 gisteren. Buurtbewoners en schoolkinderen leggen er bloemen, knuffels en tekeningen neer. Ook staan er kaarsen. Op de middelbare school van het meisje is ook een gedenkplek ingericht.

Het Openbaar Ministerie wijst erop dat de zaak grote impact heeft op vrienden, familie, de wijk en de school van het meisje. Het OM ziet veel geruchten en speculaties rondgaan en geeft aan dat dat tot onrust en onzekerheid leidt. Op "dringend verzoek" van de familie roept justitie mensen op geen beelden van het meisje te delen.

Partijen in Kamer ontstemd over aanhoudende misstanden veetransporten

21 hours 31 minutes ago

Partijen in de Tweede Kamer zijn ontstemd over de aanhoudende misstanden bij diertransporten vanuit Ierland. De Kamer wil al jaren een eind aan de import van de jonge Ierse kalfjes, maar uit berichtgeving van de NOS bleek vandaag dat ze nog altijd onder onwaardige omstandigheden en in strijd met Europese regels naar ons land komen. De dieren van soms maar twee weken oud krijgen tijdens een reis van 50 tot 80 uur soms 24 uur lang niets te drinken.

De misstanden zijn niet nieuw. Zowel in 2023 als 2024 drong de Kamer op verzoek van de Partij voor de Dieren al aan op een kabinetsplan om de import te stoppen. De sector deed ook beloftes om de omstandigheden te verbeteren: zo zouden kalfjes vanaf 2026 minimaal twee keer per 24 uur melk krijgen. Nu blijkt dat de dieren te dicht op elkaar staan om überhaupt te kunnen drinken.

Europese tik op vingers?

Van een Nederlands importverbod is het nog niet gekomen. Rundvleesproducent VanDrie, marktleider in de sector, zegt dat de dieren ergens anders heen gaan als Nederland met de import stopt. Staatssecretaris Erkens wil met het bedrijf om tafel, maar voelt naar eigen zeggen ook onmacht. Langeafstandstransport is nu niet verboden, aldus Erkens. Wel wil hij met Ierland en Frankrijk inzetten op strengere handhaving, en kijken of een verbod op Europees gebied haalbaar is.

Partijen in de Kamer hopen dat strengere handhaving snel geregeld kan worden. In het Europees Parlement heeft de Partij voor de Dieren de Europese Commissie gevraagd of Ierland op de vingers getikt kan worden vanwege het jarenlang toestaan van illegale transporten.

De pasgeboren stiertjes zijn een "restproduct" van de grote Ierse melksector: ze hebben geen economische waarde en worden voor lage prijzen verscheept. Na de slacht gaat het merendeel als vlees Europa in.

"Die export slaat nergens op, zo kunnen we niet doorgaan", vindt GroenLinks-PvdA-Kamerlid Bromet. Volgens haar plakt de politiek vooral pleisters. Te vaak worden dingen vooruitgeschoven, zei Bromet, die met het nieuwe kabinet op "nieuwe kansen voor het dierenwelzijn hoopt".

Staatssecretaris Erkens zei dat hij het oude kabinet niet wil recenseren, maar met het nieuwe kabinet veel knopen wil doorhakken. "Uiteindelijk heeft de sector zelf ook niets aan onzekerheid en vooruitschuiven."

Vorige week schreef hij de Kamer te willen inzetten op scherpere regels. Zo moet de maximumtransporttemperatuur van 35 naar 30 graden, worden de controles bij slachthuizen intensiever en moet het grote aantal stalbranden omlaag. Erkens kijkt nog naar het verplichten van elektra-keuringen in stallen.

Een Kamermeerderheid vindt de plannen positief, maar een deel wil meer haast en verplichtingen. Bromet hoopt dat het kabinet niet alleen voornemens maar ook echte nieuwe wetgeving zal laten zien.

'Niet kapot reguleren'

BBB-leider Van der Plas waarschuwt ervoor om de sector "kapot te reguleren". Ook zij wil weten wat er misgaat met de Ierse transporten. Maar ze vindt ook dat de Nederlandse veehouderij juist al stappen heeft gezet door huisvesting te verbeteren en het gebruik van antibiotica te verminderen. Ze pleit ervoor de sector meer te vertrouwen. PvdD-leider Ouwehand zei in een reactie dat ze daar geen aanleiding voor ziet, zij ervaart vanuit de sector "alleen maar weerstand".

Zorgen bij Kamerleden zijn er ook over de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Kamerleden vragen zich af of er genoeg capaciteit voor intensiever toezicht is. Dat toezicht moet ook 's nachts gaan plaatsvinden als slachthuizen vaker in de nacht gaan slachten vanwege de transporttemperaturen. Staatssecretaris Erkens zei dat het "bredere capaciteitsvraagstuk" van de NVWA zijn aandacht heeft. Hij wil gaan kijken wat de mogelijkheden zijn om de capaciteit "slimmer" in te zetten. Hij wil er voor de zomer in de Kamer op terugkomen.

Meta blokkeert opnieuw tientallen queer accounts op Instagram

21 hours 38 minutes ago

Techgigant Meta heeft opnieuw tientallen Instagramaccounts van onder meer queer organisaties en individuen verwijderd. Ook accounts van de Nederlandse organisaties The Queer Agenda, Club Church en gaysauna Nieuwezijds zijn offline gehaald. In december blokkeerde Meta ook al tientallen accounts zonder uitleg. Na bezwaar van de gebruikers kwam een deel daarvan weer online, maar die accounts zijn nu opnieuw verwijderd.

Het Amerikaanse Repro Uncensored, een organisatie die censuur op sociale media wereldwijd in kaart brengt, documenteerde in de afgelopen weken meer dan zeventig gevallen, waarvan veel in de Europese Unie. "Deze gevallen tonen een breder patroon aan, dat gericht is op lhbti-gemeenschappen, content over vrouwen- en seksuele gezondheid, kunstenaars, culturele ruimtes en zelfs muziekfestivals", schrijft de organisatie op Instagram.

Belangrijk marketinginstrument

Samuel King, een van de eigenaren van de Amsterdamse nachtclub Tillatec, kreeg zaterdagochtend een melding dat het Instagramaccount van de nachtclub was gedeactiveerd. Hij zegt vooraf geen waarschuwing te hebben gekregen. Ook was niet duidelijk welk geplaatst bericht in strijd was met de gebruikersvoorwaarden.

Na 24 uur zou contact met hem worden opgenomen vanuit Meta, stond in de melding die King kreeg nadat hij bezwaar had aangetekend. Dat gebeurde niet. Het Instagramaccount met 40.000 volgers, het belangrijkste marketinginstrument voor Tillatec, is nu permanent verwijderd. "De meerderheid van ons publiek bestaat uit gen Z en millennials, die gebruiken deze platforms om up-to-date te blijven", zegt King.

Queer icoon

Jan Hoek, kunstenaar en oprichter van de inclusieve kunstruimte No Limits! Art Castle in Amsterdam vertelt dat na één post zijn acht accounts werden geblokkeerd. Nadat hij bezwaar maakte is een deel van zijn accounts hersteld. Andere accounts zijn permanent verwijderd. "Het lijkt totaal willekeurig wanneer dat wel en niet gebeurt", zegt Hoek.

De betreffende post was een oproep voor een tentoonstelling waarin het woord "hooker" was gebruikt. Dat woord was de boosdoener, vermoedt Hoek. Hij maakte de post in samenwerking met de Canadese filmmaker Bruce LaBruce, "een queer icoon" met 135.000 volgers op Instagram. Zijn account werd na de post ook verwijderd. "Hij is zijn hele volgersbestand kwijt", zegt Hoek.

Met andere gedupeerden voert Hoek gesprekken over overstappen naar alternatieven en vervolgstappen. Hij heeft WhatsApp al verruild voor Signal, maar voor Instagram is nog geen goed alternatief, zegt hij. "We willen niet alleen ons account terug, maar ook dat er structureel iets verandert, anders zitten we eeuwig in een soort cirkel."

Andere koers na terugkeer Trump

Volgens Lotje Beek van actiegroep Bits of Freedom, die opkomt voor het recht op privacy en communicatievrijheid, past de actie bij de koers die Meta is ingeslagen sinds president Trump weer aan de macht is. "We zien dat sinds anderhalf jaar progressieve stemmen vaker last hebben van contentmoderatie op Meta", zegt Beek. Vlak na de inauguratie van Trump konden Instagramgebruikers op het platform tijdelijk niet zoeken op termen als 'Biden' en 'Democrats'.

Beek zegt dat de Amerikaanse techreus zich vaak verschuilt achter "technische fouten", maar Meta's acties lijken in strijd te zijn met de Europese wet. "Meta mag geen accounts verwijderen omdat ze van queer personen zijn, dat is discriminatie", zegt Beek.

Meta mag wel eigen regels instellen, zolang deze in lijn zijn met de wet. Er mag bijvoorbeeld geen kinderporno op platforms worden gedeeld. En als Meta besluit accounts te blokkeren, moet dat goed worden gemotiveerd en moet er een mogelijkheid zijn om bezwaar te maken.

Op dit moment lijken beide voorwaarden niet gewaarborgd te worden, aldus Beek. "Er ligt hier een heel grote zaak voor de Europese Commissie, toezichter van de Digital Services Act (DSA)." Er loopt al twee jaar een onderzoek van de Europese Commissie naar de gebruiksvoorwaarden van Instagram en Facebook.

Haatzaaiende agenda

Ook GroenLinks-PvdA-Europarlementariër Kim Sparrentak zijn de opnieuw verwijderde accounts niet ontgaan. "Dit is een regelrechte aanval op onze democratische vrijheden en ons online publieke debat", zegt ze.

"Die techoligarchen als Zuckerberg (topman van Meta, red.) hebben de mond vol over censuur en vrijheid van meningsuiting, maar sluiten zelf queers systematisch uit van het publieke debat. Dit is geen foutje, maar een patroon dat in de haatzaaiende radicaal-rechtse agenda van Trump past", zegt Sparrentak. "De Commissie moet hard terugslaan."

In een reactie laat een woordvoerder van Meta weten dat het de accounts die onder de aandacht van het techbedrijf zijn gebracht onderzoekt. Ook benadrukt de woordvoerder dat Meta iedereen wiens account mogelijk ten onrechte is geblokkeerd aanmoedigt om in beroep te gaan.

Onderzoek: inwoners Caribisch Nederland worden structureel achtergesteld

22 hours 16 minutes ago

De Nederlandse staat faalt als het gaat om de behandeling van inwoners van Caribisch Nederland, concludeert de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR). Caribische Nederlanders worden niet hetzelfde behandeld als Europese Nederlanders terwijl dat wel zou moeten. Dat staat in het onderzoeksrapport 'Gelijkwaardigheid als Grondwettelijke Opdracht'.

Sinds 2010 zijn Bonaire, Saba en Sint-Eustatius bijzondere gemeenten van Nederland en hebben de inwoners van deze eilanden dezelfde rechten en plichten als Europese Nederlanders.

Veel armoede

Toch bestaan er in Caribisch Nederland geen werkloosheidsuitkeringen, is er geen kindgebonden budget, voldoen meerdere middelbare scholen niet aan de basiskwaliteit en staat de medische zorg al lange tijd onder druk. Ook is de infrastructuur verouderd en kunnen veel Caribische Nederlanders het niet betalen om tussen de eilanden te reizen.

De kosten van het levensonderhoud liggen er bovendien ver boven het gemiddelde inkomen. Een op de drie inwoners van de eilanden leeft hierdoor in armoede en zelfs mensen die meerdere banen hebben komen vaak niet rond, aldus NCDR Rabin Baldewsingh.

Ook gelden enkele internationale mensenrechtenverdragen niet voor Caribisch Nederland terwijl ze wel voor Europees Nederland gelden. Als voorbeeld wordt het Verdrag van Istanbul genoemd, dat vrouwen moet beschermen tegen (huiselijk) geweld.

Schending artikel 1 van de Grondwet

Van gelijkwaardigheid tussen Europees Nederland en Caribisch Nederland is dan ook geen sprake, aldus de Nationaal Coördinator. "Inwoners van Caribisch Nederland ervaren structurele achterstelling op meerdere terreinen tegelijk", schrijft hij. "Een deel van hen beschrijft dit als discriminatie en als schending van artikel 1 van de Grondwet."

Om alle problemen op te lossen, geeft de coördinator meerdere aanbevelingen. Er moet wat hem betreft een prijsplafond voor alle nutsvoorzieningen inclusief internet komen en alle schoolgebouwen moeten worden gerenoveerd. Ook moeten studieschulden van "eilandkinderen" die in Europa zijn gaan studeren worden kwijtgescholden, zodat een terugkeer naar Caribisch Nederland wordt gestimuleerd.

Een wetenschappelijke adviesraad moet zich gaan buigen over gelijkwaardige zorg op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

Koloniaal verleden

Baldewsingh schrijft in het rapport: "De huidige ongelijkheden staan niet op zichzelf, maar zijn geworteld in een koloniaal verleden dat doorwerkt in hedendaagse verhoudingen. Wie gelijkwaardigheid serieus neemt, kan deze geschiedenis niet negeren."

Eerder deze maand concludeerde de Onderwijsraad al dat het onderwijs op de Caribische eilanden verbeterd moet worden. En de rechtbank in Den Haag oordeelde begin dit jaar dat de Nederlandse staat onvoldoende heeft gedaan om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. De staat ging tegen deze uitspraak in hoger beroep.

Youtuber bekent alsnog prankgesprek, kort voor de dood van twee Syrische tieners

22 hours 29 minutes ago

Youtuber RouandYT voerde op nieuwjaarsdag wel degelijk een 'prankgesprek' met Efe Y., de 25-jarige man die ervan wordt verdacht kort daarna twee onschuldige Syrische tieners te hebben doodgeschoten in een park in Amsterdam Nieuw-West. Nadat De Telegraaf de hand wist te leggen op opnames van het gesprek, besloot de youtuber vandaag terug te komen van zijn ontkenning van gisteren.

RouandYT stelt dat bij hem "onduidelijkheid" bestond over de datum van de opname, zo laat hij via zijn advocaat Gerald Roethof weten. Dat zou de reden zijn dat hij gisteren in een video, opgenomen in een resort in Egypte, ontkende dat hij achter de prank call zat. Dat is een telefoongesprek waarbij iemand een ander in de maling neemt. In dit geval zou dat zijn gebeurd nadat een familielid van Y. RouandYT een klein bedrag had betaald.

De youtuber zei gisteren dat hij op nieuwjaarsdag "helemaal niet actief" was geweest. "Ik was niet live en heb dus nooit dat belletje kunnen doen", stelde hij, eraan toevoegend dat hij die dag het nieuwe jaar vierde met familie en vrienden. "Bij een nadere analyse van de inmiddels bij cliënt bekende informatie, moet hij deze ontkenning rectificeren", laat advocaat Roethof schriftelijk weten. "Cliënt betreurt de ontstane verwarring."

In de verklaring benadrukt de advocaat dat zijn cliënt geen verdachte is in de zaak en dat RouandYT enkel is opgeroepen als getuige. Op dit moment kan volgens hem niet worden geconcludeerd dat de prank de aanleiding vormde voor de schietpartij. "Dit alles neemt niet weg dat cliënt reflecteert over zijn eigen gedrag en dat hij het vreselijk vindt dat deze schietpartij heeft plaatsgevonden."

Uitgedaagd

De verklaring komt een dag nadat het Openbaar Ministerie meer informatie deelde over de dood van de twee Syriërs die in een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers verbleven. Het OM maakte bekend dat de verdachte kort voor het afvuren van de kogels was gebeld door RouandYT, die hem voor de gek hield. Y. daagde daarop de beller uit om naar de blauwe brug in het Piet Wiedijkpark te komen en deed dat vervolgens zelf ook, aldus justitie.

Eenmaal daar zou hij direct het vuur op de drie slachtoffers hebben geopend, die op twee fietsen zaten. De Syriërs Mohammad Nor (16) en Mohammed Al Mukrasi (18) overleden ter plaatse, de derde 17-jarige jongen wist ternauwernood te ontkomen. De drie waren volgens de officier van justitie "op het verkeerde moment, op de verkeerde plaats". Er was voor hen geen tijd om tot een gesprek te komen met de verdachte, aldus het OM.

Tijdens de eerste zitting van gisteren ontkende de advocaat van Y. dat zijn cliënt de schutter was. Het OM stelde daar een getuigenverklaring, camerabeelden en telefoongegevens tegenover. De rechtbank zag daarmee voldoende bewijs om de verdachte tot 8 juli vast te houden, als de volgende zitting is. Ook zal Y. worden onderzocht door het Pieter Baan Centrum.

Hackersgroep dreigde patiëntgegevens van ChipSoft te publiceren

22 hours 43 minutes ago

Een hackersgroep met de naam Embargo heeft deze week gedreigd om patiëntgegevens van zorgleverancier ChipSoft te publiceren. ChipSoft levert systemen aan onder meer huisartsen. Eerder deze maand werd bekend dat het bedrijf is gehackt. Daarbij zijn persoonlijke gegevens van een onbekend aantal patiënten gestolen, waaronder medische data.

Hackersgroep Embargo plaatste begin deze week een bericht op het darkweb, een verborgen gedeelte van het internet. In het bericht beweren de hackers dat zij 100 GB aan gegevens van ChipSoft in handen hebben. Op de site stonden twee aftelklokken die deze week zouden aflopen.

"Die klok is erop gericht om hun slachtoffers onder druk te zetten", zegt Harm Teunis van cybersecuritybedrijf ESET. "Dat is ook het doel van zo'n site op het darkweb. Daarmee laten ze zien dat ze gegevens in handen hebben en dreigen die te publiceren."

Het dreigement is inmiddels verwijderd van de website op het darkweb. "Vaak gebeurt dat pas als het bedrijf heeft betaald om te voorkomen dat de gegevens worden gepubliceerd", zegt Teunis. "Maar het kan ook dat Embargo de naam heeft weggehaald omdat dat onderdeel was van de onderhandelingen."

ChipSoft bevestigt aan de NOS dat onderhandelingen met de cybercriminelen nog lopen. Het bedrijf wil verder niet reageren. "Ter bescherming van de belangen van alle betrokkenen kunnen wij op dit moment geen verdere uitspraken doen", laat een woordvoerder weten.

Gijzelen en chanteren

Embargo is een vrij onbekende hackersgroep. Het is niet bekend wie erachter zitten of waar ze vandaan komen. Op het darkweb omschrijft de groep zichzelf als een "internationaal team zonder politieke banden".

Uit een lijst met recente slachtoffers blijkt dat Embargo vaker de zorgsector aanvalt. Tussen de namen staan onder meer ziekenhuizen uit de Verenigde Staten, maar ook bedrijven uit andere sectoren wereldwijd.

ESET volgt de groep sinds juni 2024. "Dat is vlak nadat we ze voor het eerst hebben gezien. Hun werkwijze is in die jaren niet veel anders geworden", zegt Teunis. "Wat ze doen, noemen we dubbele afpersing. Daarbij worden bestanden van het bedrijf niet alleen versleuteld, maar downloaden de hackers ook gegevens om het bedrijf af te persen."

ChipSoft maakte eerder zelf bekend dat het bedrijf slachtoffer is geworden van een ransomware-aanval. In het Nederlands wordt dat vaak gijzelsoftware genoemd. Daarbij maken criminelen bestanden ontoegankelijk door ze te versleutelen: de bestanden worden 'gegijzeld'. Daarna vragen de hackers losgeld, in ruil voor de digitale sleutel. Daarmee kan het slachtoffer zijn bestanden weer toegankelijk maken.

Met de gestolen gegevens kunnen zij het slachtoffer ook chanteren door te dreigen om die te publiceren. "Het slachtoffer wordt dus twee keer onder druk gezet: om weer aan het werk te kunnen, en om te voorkomen dat er gegevens openbaar worden. Medische gegevens zijn extra gevoelig. De druk om te betalen kan daardoor hoger worden. Maar het kwaad is natuurlijk al geschied: de criminelen hebben de gegevens al in handen."

Exacte omvang onbekend

De Landelijke Huisartsen Vereniging heeft alle huisartsen die getroffen zijn door de hack bij ChipSoft geadviseerd om hun patiënten daarover te informeren, maar weet niet of dat inmiddels is gebeurd. De vereniging zegt dat er mogelijk gegevens van "enkele tientallen huisartsenpraktijken" zijn gestolen, maar zegt niet te weten hoeveel het er precies zijn.

Behalve bij huisartsen zijn ook bij andere zorginstellingen patiëntgegevens gestolen. Om welke instellingen het precies gaat en om hoeveel personen, maakt ChipSoft niet bekend. Het bedrijf zegt dat mensen die vragen hebben over de hack daarmee naar hun eigen huisarts of zorgverlener moeten gaan.

Auto raast door Kwintsheul: dode en gewonden bij meerdere aanrijdingen

23 hours 5 minutes ago

In Kwintsheul heeft een automobilist vanochtend een reeks ongelukken veroorzaakt waarbij een dode is gevallen. De man raakte zelf gewond en is aangehouden als verdachte. De politie onderzoekt of hij onder invloed was.

De ongelukken in het dorp ten zuiden van Den Haag gebeurden rond 08.45 uur, meldt Omroep West. De automobilist kwam volgens de politie vermoedelijk met hoge snelheid aanrijden en botste op een andere auto. Die raakte daardoor van de weg en kwam tot stilstand tegen de gevel van een woning. De bestuurster van die auto raakte gewond, drie kinderen die ook in de auto zaten bleven ongedeerd.

Hulpdiensten takelen een auto uit het water:

De verdachte reed door in de richting van Wateringen en raakte zo'n 600 meter verderop weer een auto. Die belandde daardoor in het water. De brandweer takelde de auto op de kant zodat hulpverleners beter bij het slachtoffer konden komen, maar al snel bleek dat hulp voor de vrouw niet meer baatte.

Bij de tweede klap was ook de verdachte automobilist te water geraakt. Hij werd gewond overgebracht naar het ziekenhuis. Het is onduidelijk hoe het nu met hem is en of hij naar het politiebureau is gebracht.

Ongehoord hard

Een schilder die op een steiger aan het werk was, zag het misgaan. "Hij reed ongehoord hard", vertelt hij. "We schrokken ervan. Meteen daarna hoorden we een harde klap. Zonder dat we eerst nog remmen hoorden." De man rende met anderen naar de plek van het ongeluk. "Maar het was meteen duidelijk dat we weinig meer konden doen", zegt hij.

Een bewoonster hoorde de klap terwijl ze thuis bezig was. "Ik was de was aan het ophangen en hoorde ineens een harde klap en heel snel daarna al die sirenes. Toen dacht ik: dit is goed mis." Ze wijst op de onoverzichtelijke situatie in de straat. "Als je hier de weg op wil rijden, sta je doodsangsten uit. Het is ook nog eens slecht te overzien door geparkeerde auto's."

Geloofwaardig

Verschillende bewoners zeggen dat er vaak te hard wordt gereden, maar de gemeente spreekt dat tegen. "De meerderheid van de weggebruikers, 85 procent, rijdt hier namelijk zo'n 52 kilometer per uur of langzamer", laat de gemeente Westland weten. "Hiermee is de snelheidslimiet van vijftig kilometer per uur geloofwaardig bij de inrichting van de weg."

Zoals bij elk ongeluk met ernstige afloop houdt de gemeente samen met de politie binnenkort een schouw. Daarbij wordt bekeken of de weginrichting aangepast moet worden om dergelijke ongelukken te voorkomen.

Podcast De Dag: hoe piepjonge kalfjes - nog steeds - naar Nederland komen

23 hours 54 minutes ago

Kalfjes uit Ierland komen nog steeds naar Nederland. De dieren komen met de boot en zijn zo'n 50 tot 80 uur onderweg.

Sommige zijn nog baby's, een paar weken oud. Maar melk is er op de boot niet voor ze. Zo'n 24 uur krijgen ze niet te drinken.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Nederlandse kalverenbedrijven beloofden al een paar jaar geleden om de allerjongste stiertjes niet meer zo ver te vervoeren. Maar, ontdekten NOS-redacteuren Sarah Bürmann en Joost Schellevis, het gebeurt nog steeds. Zij volgden meer dan 10.000 Ierse kalfjes, die in februari, maart en april bij 85 Nederlandse bedrijven terechtkwamen. In deze podcast vertellen zij over hun onderzoek, en over de reactie van de kalversector.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Max Smedes

Minister verdedigt Schijf van Vijf: 'Het is slechts een advies'

1 day ago

Minister Hermans van Volksgezondheid is niet van plan in te grijpen bij het Voedingscentrum, dat de Schijf van Vijf maakt over gezonde voeding. Over de laatste versie van de schijf is veel ophef ontstaan, omdat de adviezen ook gaan over de milieu- en klimaatimpact van bepaalde voedingsmiddelen.

Maar Hermans benadrukt dat de schijf alleen tips geeft aan consumenten. Iedereen kan zelf bepalen of hij zich aan de adviezen houdt. "Wat u straks in uw supermarktkarretje legt, is aan uzelf", hield ze Kamerleden voor in een debat over leefstijlpreventie.

Een deel van de Tweede Kamer vindt dat het Voedingscentrum buiten zijn boekje gaat. De Schijf van Vijf moet alleen gaan over wat gezonde voeding is, en niet over de gevolgen van de productie van voedsel voor het klimaat, vinden partijen als de PVV, JA21, Groep Markuszower, FVD en BBB. "Ik wil de oude Schijf van Vijf terug", zei FVD-Kamerlid Van Houwelingen.

In de laatste versie, die eerder deze maand werd gepresenteerd, is de aanbevolen hoeveelheid rood vlees per week gehalveerd naar 100 gram, omdat dat beter is voor het milieu.

Noten uit Californië

De partijen vinden dat het Voedingscentrum te veel sturend bezig is en vooral een klimaatagenda heeft. "Doorgeslagen ideologie", stelde Kamerlid Moinat van de Groep Markuszower. En de conclusies over het milieu kloppen ook niet, betoogde BBB-Kamerlid Wiersma.

Te veel zuivel en vlees wordt afgeraden, onder meer omdat bij de productie heel veel water wordt verbruikt. Tegelijkertijd wordt geadviseerd elke dag een handje ongezouten noten te eten. Die noten komen volgens Wiersma bijna allemaal uit Californië, waar bij de teelt grote hoeveelheden grondwater worden gebruikt.

Het Voedingscentrum krijgt elk jaar tien miljoen euro van de ministeries van Landbouw en Volksgezondheid. Sommige rechtse oppositiepartijen vinden dat die subsidie helemaal gestopt moet worden. Anderen suggereerden dat het ministerie van Klimaat en Groene Groei maar moet gaan meebetalen.

"Ik heb vertrouwen in het systeem", stelde minister Hermans daartegenover. Het Voedingscentrum baseert zich bij zijn adviezen op wetenschappelijke inzichten van de Gezondheidsraad. Omdat de wetenschap altijd weer tot nieuwe inzichten komt, wordt de Schijf van Vijf elke tien jaar geactualiseerd.

Toekomstige generaties

En die adviezen gaan sinds 2016 niet alleen over gezond voedsel, maar ook over veilig en duurzaam voedsel, benadrukte ze. "We zijn ook verantwoordelijk voor veilig en gezond voedsel voor toekomstige generaties."

Een meerderheid van de Tweede Kamer is het met Hermans eens, al riep coalitiepartij CDA de minister wel op om haar boodschap duidelijker uit te dragen. "Neem de maatschappelijke discussie wel serieus. Er is hier, maar ook bij consumenten niet altijd duidelijk wat de achtergrond is van deze update van de Schijf van Vijf", zei Kamerlid Lohman.

Hongarije trekt blokkade definitief in: Oekraïne krijgt miljardenlening van EU

1 day ago

Oekraïne krijgt definitief de EU-lening van 90 miljard euro, zo zijn alle lidstaten overeengekomen. Gisteren was al duidelijk dat Hongarije zijn blokkade zou opheffen, en vandaag moest er nog formeel over worden gestemd.

Dat betekent dat Oekraïne nu zo snel mogelijk de eerste 45 miljard euro voor 2026 ontvangt. Dat geld kan onder meer worden gebruikt voor de aanschaf van militair materieel.

Europese leiders hadden eind vorig jaar afgesproken dat de EU-landen gezamenlijk 90 miljard euro gaan lenen aan Oekraïne. Dit bedrag is bedoeld om het land te helpen zijn overheidsbudget sluitend te krijgen. Kyiv heeft het geld ook hard nodig om de oorlog tegen Rusland te kunnen blijven bekostigen.

Maar premier Orbán van Hongarije blokkeerde de EU-lening met zijn vetorecht, vanwege het stilleggen van de oliedoorvoer naar zijn land via de beschadigde Droezjba-pijpleiding in Oekraïne. Volgens Oekraïne raakte de leiding eind januari beschadigd bij een Russische droneaanval in de plaats Brody. Orbán en de eveneens Moskougezinde Slowaakse premier Fico beschuldigden Oekraïne ervan de reparatie te rekken.

Cel voor oud-afdelingshoofd gevangenis Arnhem om smokkel

1 day 1 hour ago

Een oud-afdelingshoofd van de gevangenis in Arnhem is veroordeeld tot 11 maanden cel voor het binnensmokkelen van verboden goederen en drugsbezit.

De 37-jarige man smokkelde volgens de rechtbank maandenlang onder meer telefoons en drugs de gevangenis in. Daarvoor kreeg hij betaald door gevangenen of hun omgeving, wat neerkomt op ambtelijke omkoping. Ook bleek dat hij zelf drugs in bezit had en kleine hoeveelheden leverde aan een kennis.

Uit financieel onderzoek kwam naar voren dat hij tienduizenden euro's aan contant geld ontving, waarvoor volgens de rechtbank geen legale verklaring is.

De rechtbank rekent het de man zwaar aan dat hij als leidinggevende de veiligheid in de gevangenis in gevaar bracht en het vertrouwen in zijn functie heeft geschaad. De opgelegde straf is iets lager dan de eis van het Openbaar Ministerie, omdat de zaak lang heeft geduurd.

Hoe kalf Ollie in Nederland terechtkwam (ondanks alle goede voornemens)

1 day 1 hour ago

Op 6 maart van dit jaar, op een veebedrijf in de buurt van Dublin, kreeg de zwartwit gevlekte melkkoe Vicky een kalfje. Toen gebeurde iets wat niet vaak wordt gedaan: de boer - eigenaar van een doorsnee melkveebedrijf - gaf het kalfje een naam en registreerde die: Ollie.

Dat is niet vanzelfsprekend, want Ollie is een stiertje. Hij is een van de vele dit jaar geboren stiertjes van het zwartbont-ras, dat de klassieke melkkoeien levert. En van stiertjes is vaak geen naam bekend: ze zijn onderdeel van de grote Ierse melkindustrie en verdwijnen snel van de boerderij. Voor lage prijzen gaan ze bijvoorbeeld richting Nederland. Zo ook Ollie.

De NOS volgde 11.000 kalfjes die net als Ollie dit jaar vanuit Ierland naar Nederland kwamen, ondanks beloften uit de sector om daarmee te stoppen. De dieren krijgen tijdens de overtocht naar het Europese vasteland 24 uur geen melk. Volgens de Europese Commissie is dat tegen de regels.

Eind maart begon Ollie alle voornemens ten spijt aan zijn lange reis naar Nederland. Waar Ollie precies op een vrachtwagen werd geladen, weten we niet. Dat is van minuut tot minuut bij de overheid bekend, maar het publiek en ook de journalistiek hebben geen toegang tot de databases waar die informatie in is opgeslagen.

We weten wel dat die vrachtwagen hoogstwaarschijnlijk op 30 maart in Dublin op een commerciële veerdienst naar Frankrijk reed. Dat weten we op basis van de dienstregeling van de twee commerciële veerdiensten tussen Ierland en Frankrijk, en met behulp van cijfers over bootvervoer van het IMF.

Vlak daarvoor kreeg Ollie nog een laatste rustpauze en wat melk. Hard nodig, want op de boot kan dat niet: apparatuur om kalfjes in een vrachtwagen melk te geven is niet aanwezig. De vrachtwagen staat zo vol dat de transporteur geen melk kan geven. Ook zou de melk warm moeten zijn, en dat is al helemaal onmogelijk.

Het was beter geweest als Ollie iets ouder was, zodat hij beter tegen de overtocht bestand was en niet meer afhankelijk van melk. Maar dan pasten er minder runderen als Ollie op de boot, en dat is duurder. Kalfjes groeien namelijk razendsnel.

Met een boottocht van 19 uur en inclusief in- en uitladen betekent dat dat het stiertje het zo'n 24 uur zonder melk moet uithouden. Ierland vindt dat niet in strijd is met de Europese regels, omdat het niet "noodzakelijk" zou zijn om de dieren te voeden: ze overleven de veertocht namelijk zonder al te veel aantoonbare schade.

De Europese Commissie leest de regels anders en vindt dat de wetenschappelijke richtlijn van minimaal eens per twaalf uur voeding zou moeten worden aangehouden.

De kalfjes, die afhankelijk zijn van melk, krijgen circa 24 uur lang helemaal niets te drinken. Bij aankomst in het Franse Cherbourg - vrijwel zeker op 31 maart - krijgt Ollie met zijn Ierse soortgenoten wat te drinken. Daarna wordt hij weer in de vrachtwagen geladen, richting Nederland.

Over de precieze lengte van Ollies reis verschillen de meningen. Staatssecretaris Erkens van Landbouw schreef deze week aan de Tweede Kamer dat een reis doorgaans zo'n 36 uur duurt. Maar uit wetenschappelijk onderzoek, waar de industrie aan meewerkte, blijkt de totale reis eerder 50 tot 80 uur te zijn.

Meppel

Op 1 april komt Ollie in Nederland aan, op een veehouderij in de buurt van Meppel. Hij is dan dus waarschijnlijk al minstens twee dagen onderweg: hoelang precies, weten we niet door het gebrek aan informatie uit Ierland.

Over ongeveer een halfjaar zal Ollie naar verwachting worden geslacht: de kans is groot dat zijn vlees is bedoeld voor de export. Het vlees van negen op de tien in Nederland geslachte kalveren wordt geëxporteerd naar andere Europese landen, vooral Frankrijk, Duitsland en Italië. Ook de export naar het Midden-Oosten en Azië rukt op.

Vrijwel niemand is blij met de reis van Ollie. De Nederlandse kalfsvleessector, marktleider VanDrie voorop, wilde er in principe mee stoppen - maar zag daar dus van af.

De Nederlandse autoriteiten willen dat dieren niet zo lang zonder melk gaan, maar zien weinig mogelijkheden om op te treden: wie verantwoordelijk is voor toezicht op de boot is onduidelijk. Als er binnen Nederland overtredingen worden geconstateerd betalen Ierse vervoerders simpelweg de boetes niet, en rijden ze verder ondanks verboden. Ierland werkt niet mee.

De Europese Commissie vindt dat dit alles in strijd is met de regels. En zelfs Ierland zélf - dat geen strengere regels wil omdat het bang is dan te worden afgesneden van de Europese interne markt - erkent dat het beter kan. Want, schreef de Ierse chief veterinary officer: "Er kan een legitieme vraag worden opgeworpen of het welzijn van kalveren kan worden verbeterd als ze onderweg worden gevoed".

Ondanks alle onvrede veranderde er nog niets. En zo stak Ollie samen met minstens 10.968 mannelijke soortgenootjes zonder melk de Ierse Zee en Het Kanaal over.

Verantwoording

Voor dit onderzoek achterhaalde de NOS het systeem achter de 16-cijferige oormerknummers van Ierse runderen. Daardoor konden we geautomatiseerd in openbare databases informatie over de runderen opvragen en zien wanneer ze in Nederland zijn geïmporteerd.

Voor het achterhalen van de logica gebruikte de NOS op meerdere manieren kunstmatige intelligentie. Zo konden we een wiskundige rekensom in de oormerknummers achterhalen die het aantal te raden combinaties vergaand terugbracht.

De AI hielp ons vervolgens bij het slim raden van de oormerknummers, waardoor we in minder dan een paar weken tijd de oormerknummers van 2276 kuddes wisten te achterhalen die in Nederland zijn geïmporteerd, samen 27.807 kalfjes, waarvan 10.969 dit jaar. Ook vonden we de gegevens van 492 boerderijen en slachterijen waar ze zijn geweest, waarvan 85 dit jaar.

De NOS benaderde de nieuwe Nederlandse eigenaar van Ollie, maar kreeg geen reactie.

Zeldzame eerste druk dagboek Anne Frank duikt op in kringloop Eemnes

1 day 1 hour ago

In een kringloopwinkel in Eemnes is een bijzonder exemplaar van Het Achterhuis gevonden, het dagboek van Anne Frank. Het bleek een zeldzame eerste druk.

De eerste oplage bestond uit slechts 3036 exemplaren, gedrukt onder leiding van Otto Frank, de vader van Anne.

Koen Samson van Veilinghuis Van Spengen wist niet wat hij zag toen de vrijwilligers van de kringloopwinkel met het boek naar hem toe kwamen. "Dit is heel bijzonder. De eerste druk bestond uit iets meer dan 3000 boeken, dus als je een exemplaar in goede staat aantreft, is dat uniek", zegt hij tegen de regionale omroep NH. "En deze is in goede staat!"

Opbrengt naar goed doel

Een lichte verkleuring op de achterkant en het ontbreken van de stofomslag daargelaten, ziet het boek er nog piekfijn uit. Samson is dan ook blij dat de vrijwilliger van de kringloop goed oplette. "Diegene heeft bij het sorteren niet alleen gezien dat het er goed aan toe was, maar ook dat het drukjaar 1947 speciaal was. Dan moet je er oog voor hebben."

Het boek gaat na een aantal kijkdagen in mei onder de hamer. Vergelijkbare eerste drukken brachten tussen de 3000 en 16.000 euro op. Dat geld komt ten goede aan de stichting van de kringloopwinkel, dat het gebruikt voor het ondersteunen van een aantal goede doelen.

70 talen

Het Achterhuis is het best gelezen Nederlandstalige boek ter wereld. Het boek werd tientallen miljoenen keer verkocht en werd vertaald in ruim zeventig talen.

Anne Frank kwam samen met haar zus Margot in vermoedelijk februari 1945 om in het Duitse concentratiekamp Bergen-Belsen. Eerder hadden ze in Auschwitz-Birkenau opgesloten gezeten. Daar stierf hun moeder in januari 1945. Het dagboek dat Anne bijhield, werd gepubliceerd dankzij haar vader, die de oorlog als enige van zijn gezin overleefde.

Vorig jaar kocht een man in een kringloopwinkel in het zuiden van het land per toeval een ander exemplaar van de eerste druk. Het boek werd geveild voor 16.500 euro. In oktober werd nog een exemplaar gevonden, deze keer in Leeuwarden.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.