Aggregator

Israël en Libanon akkoord over nieuw staakt-het-vuren, maar veel hangt af van Hezbollah

15 hours 57 minutes ago

Israël en Libanon zijn een nieuw staakt-het-vuren overeengekomen, melden de twee landen en de Verenigde Staten in een gezamenlijke verklaring. Dat is volgens de landen "afhankelijk van een volledige stopzetting van de beschietingen door Hezbollah" en het terugtrekken van Hezbollah uit het zuiden van Libanon.

Het is daarom opnieuw een zeer broos staakt-het-vuren. Het kwam tot stand na twee dagen van intensieve gesprekken tussen Israël, Libanon en de Verenigde Staten. Volgens de verklaring komen er proefzones waarin het Libanese leger "de exclusieve controle over het grondgebied zal hebben, met uitsluiting van alle niet-statelijke actoren".

Volgens de verklaring maken deze stappen de weg vrij naar een "allesomvattend vredes- en veiligheidsakkoord". Israël en Libanon komen in de week van 22 juni weer samen voor verdere gesprekken.

Ook is in de verklaring te lezen dat "alle landen herbevestigden dat de toekomst van de relatie tussen Israël en Libanon moet worden bepaald door twee soevereine regeringen. Zij hebben elke poging, door welke staat of niet-statelijke actor dan ook, om de toekomst van Libanon te gijzelen, verworpen". Met "staat of niet-statelijke actor" wordt voornamelijk gedoeld op Hezbollah en het land Iran, dat de groep steunt.

Ontwapening

De oorlog tussen Israël en Hezbollah bemoeilijkt een oplossing in het conflict tussen Iran en de VS. Teheran heeft herhaaldelijk gezegd dat het alleen tot een akkoord kan komen met de VS als Israël zijn aanvallen in Libanon staakt.

Eerder zegde Libanon, onder druk van de VS, toe werk te maken van het ontwapenen van Hezbollah. Daar werd ook een begin mee gemaakt: het Libanese leger haalde onder meer raketten weg in het gebied tussen de Litani-rivier en Israël. De oorlog tussen de VS, Israël en Iran die eind februari begon met aanvallen op Iran gooide roet in het eten en was voor Hezbollah aanleiding voor nieuwe aanvallen op Israël.

Daarbij is Hezbollah niet bereid tot volledig ontwapening en is het Libanese leger te zwak om dat af te dwingen. Hezbollah-leider Naim Qassem wees het nog vorig maand af; ontwapenen zou neerkomen op een volledige Libanese onderwerping aan Israël.

Glasvezeldrones

Officieel was al een staakt-het-vuren van kracht tussen Israël en Libanon, maar in de praktijk was daar weinig van te merken. Hezbollah bleef glasvezeldrones tot ver over de grens sturen en Israël veroverde kasteel Beaufort in het zuiden van Libanon, een strategisch gelegen ruïne. Daarmee verschoof de Israëlische gevechtszone in Libanon opnieuw dieper het land in.

Gisteren voerde Israël nog aanvallen uit in het zuiden van Libanon waarbij negen mensen om het leven kwamen en vuurde Hezbollah raketten af op het noorden van Israël.

De gezamenlijke verklaring volgt op een akkoord over een deels staakt-het-vuren dat maandag al werd gesloten. Daarbij werd afgesproken dat Israël hoofdstad Beiroet niet zou aanvallen als Hezbollah zou stoppen met het aanvallen van Israël.

Acteur Shia LaBeouf krijgt voorwaardelijke celstraf voor mishandeling

16 hours 51 minutes ago

De Amerikaanse acteur Shia LaBeouf heeft een voorwaardelijke celstraf van zes maanden gekregen voor zijn betrokkenheid bij een vechtpartij tijdens het carnavalsfeest Mardi Gras in New Orleans op 17 februari van dit jaar.

De acteur bekende schuld in drie gevallen van lichte mishandeling. Hij werd in februari in de vroege ochtend gearresteerd in de historische binnenstad van New Orleans.

Op videobeelden is te zien hoe de acteur met ontbloot bovenlijf een man tegen de grond duwt en een ander in het gezicht slaat. Volgens de politie uitte hij daarbij herhaaldelijk homofobe beledigingen en bleef hij dat ook tijdens zijn arrestatie doen.

Drugstest

Kort na zijn arrestatie moest LaBeouf zich op last van de rechter laten behandelen voor een mogelijke alchohol- en drugsverslaving. Ook werd hij wekelijks getest op drugsgebruik. De acteur zei later dat zijn agressieve gedrag meer voortkwam uit "woede en ego" dan uit het gebruik van alcohol.

LaBeouf zei ook dat "grote, homoseksuele mannen me bang maken". "Als ik alleen sta en er staan drie homoseksuele mannen naast me die mijn been aanraken, word ik bang", vertelde hij in een interview met journalist en youtuber Andrew Callaghan. "Het spijt me. Als dat homofoob is, dan ben ik dat."

Volgens de advocaat van LaBeouf heeft hij met het pleiten van schuld voor lichte mishandeling "verantwoordelijkheid genomen voor zijn aandeel in wat er is gebeurd". "Nu kijkt hij ernaar uit zich te richten op zijn gezin, werk en nieuwe creatieve projecten."

'Opstootje'

De advocaat van LaBeouf stelt dat er sprake was van "een klein opstootje in een bar tijdens Mardi Gras" en geen bewijs is dat het om vooroordelen of discriminatie ging.

De 39-jarige LaBeouf speelde als kind de hoofdrol in de Disney Channel-serie Even Stevens (2000-2003). Daarna werd hij bij het grote publiek bekend door zijn hoofdrol in drie Transformers-films (2007, 2009 en 2011) en door zijn rol in de film Wall Street: Money Never Sleeps (2010).

Performancekunstenaar

Naast zijn filmrollen, kwam hij ook regelmatig in het nieuws door zijn excentrieke gedrag en door zijn voor een Hollywood-acteur afwijkende artistieke keuzes. Zo kwam hij op het filmfestival van Berlijn in 2014 de rode loper op met een papieren zak op zijn hoofd waarop stond "ik ben niet meer beroemd". Ook rende hij als performancekunstenaar in 2016 in een roze legging 144 rondjes om het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Eerder werd hij door de rechter verplicht om een afkickkliniek te bezoeken na een arrestatie in 2017 in Georgia, wegens openbare dronkenschap en verstoring van de openbare orde tijdens de opnames van Peanut Butter Falcon. Door zijn ex-vriendin FKA Twigs werd hij in 2020 aangeklaagd wegens fysiek en emotioneel misbruik. De rechtszaak werd vorig jaar geschikt.

Provincie geeft miljoenen voor geschrapt plan Fries dorp aan zee

20 hours 8 minutes ago

De provincie Friesland komt met 13 miljoen euro over de brug om het dorp Holwerd en directe omgeving aantrekkelijker voor toeristen te maken. Dit geld is bedoeld ter compensatie van het schrappen van de plannen om Holwerd aan Zee te creëren.

Meer dan tien jaar geleden ontstond het idee dat de leegloop en vergrijzing van het Friese dorp Holwerd een halt kon worden toegeroepen door het dorp met de Waddenzee te verbinden. De initiatiefnemers van dit project wilden de dijk doorsteken, zodat het dorp aantrekkelijker voor toeristen zou worden. Er waren plannen voor een boulevard, een strand en vakantiewoningen.

Het plan zou tussen de 100 en 200 miljoen euro kosten, maar de stichting Holwerd aan Zee heeft dat bedrag bij lange na niet bij elkaar gekregen. De stekker ging er bijna twee jaar geleden uit.

IJsbaan en haven

Als alternatief wilde de stichting een binnendijks zoetwatermeer van 42 hectare bij het dorp aanleggen. Dat zou ook bijdragen aan de aantrekkelijkheid voor het dorp. Voor dat meer wilde de stichting aanvankelijk 5,1 miljoen euro hebben. Omdat de provincie nu 13 miljoen beschikbaar stelt voor kleinere projecten die ook toeristen moeten trekken, is dat plan nu ook van de baan, zo meldt Omrop Fryslân.

Van het bedrag is 6 miljoen euro bedoeld voor het dorp Holwerd. Dit kan gebruikt worden voor het verplaatsen van de ijsbaan en het aantrekkelijker maken van de vaart voor recreatie. Er zijn ook wensen voor het opnieuw inrichten van de haven en het terrein daaromheen.

De andere 7 miljoen euro wil de provincie uittrekken voor het verbeteren van de leefbaarheid in de nabijgelegen gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel en Tytsjerksteradiel.

Boze reacties op reclame Scorsese voor AI-storyboards: 'Vak is helemaal dood'

20 hours 27 minutes ago

Tot grote onvrede van sommige collega's uit de filmindustrie heeft de gevierde regisseur Martin Scorsese geïnvesteerd in een bedrijf voor kunstmatige intelligentie. Hij heeft zijn naam verbonden aan een start-up die storyboards, oftewel de visuele uitwerking van een script, genereert.

De 83-jarige Amerikaanse regisseur, bekend van klassiekers als Taxi Driver (1976), Goodfellas (1990), The Departed (2006) en The Wolf of Wall Street (2013) noemt de functie een "creatieve bevrijding". Het bedrijf Black Forest Labs heeft een video gepubliceerd waarin de filmmaker vertelt hoe moeilijk het voor hem is om over te brengen wat er in zijn hoofd zit over de film.

"Tijd kost geld, en dit zorgde ervoor dat we sneller vooruit konden zonder aan kwaliteit of ambacht in te leveren", prijst Scorsese de AI-functie.

Daar denkt de Nederlandse regisseur en storyboardartiest Richard Raaphorst heel anders over. "Tienduizenden mensen verliezen hiermee hun baan", zegt hij tegenover de NOS. "Dit is voor Scorsese een manier om een monopolie te claimen op dit ambacht."

'Weerzinwekkend'

Ook andere storyboard- en conceptartiesten reageren boos. Een van hen is Karla Ortiz, die onder meer werk leverde voor Marvel-films als Black Panther en Avengers: Endgame.

"Hij (red: Scorsese) gooit alle storyboardartiesten waar hij ooit mee gewerkt heeft voor de bus." Ze wijst erop dat dit soort programma's vaak getraind zijn met het werk van collega's, zonder dat daar rechten over zijn betaald. "Om zijn erfenis en macht hiervoor te gebruiken is zo weerzinwekkend", zegt Ortiz op X.

The New York Times bracht gisteren als eerste het nieuws over het partnerschap tussen Scorsese en het AI-bedrijf. De regisseur was gevraagd voor een interview, maar wilde niet reageren. De filmmaker lijkt de AI functie alleen te willen gebruiken voor het pre-productieproces, dus nog voordat er camera's of technici aan te pas komen.

Rolf te Booij, die bijvoorbeeld wapens, maskers en zogeheten praktische special effects levert voor films en series op Amazon en Netflix, kan enerzijds wel begrip opbrengen voor deze keuze. "Je hebt in één keer de perfecte tool voor een toepassing als storyboarding. Maar aan de andere kant mis je ook iets: iemand die een storyboard maakt is bijvoorbeeld ook iemand die weet hoe je een shot opbouwt."

Beperkte budgetten

Wanneer klanten aankloppen bij Te Booij is er vaak al een storyboard gemaakt. Hij merkt dat er daarbij veel gebruik wordt gemaakt van kunstmatige intelligentie. Dat komt volgens hem omdat er, vooral in Nederland, beperkte budgetten zijn om een project uit te voren.

Producenten maken met AI een beeld en vragen vervolgens of Te Booij het fysiek kan maken. "Wij hebben het geluk dat wij de vertaalslag maken naar fysieke producten", verwijst hij naar de opkomst van AI in de filmwereld.

'Tragische' evolutie

De wereld van storyboards maken "is helemaal dood", zegt filmmaker Raaphorst. Hij maakt ze nog wel voor zijn eigen producties, met soms wel dertig tekeningen per dag, maar voor nieuwkomers zit er volgens hem geen toekomst meer in. Dat heeft alles te maken met de opkomst van AI.

"Al eeuwenlang vervangen instrumenten menselijke handelingen, dus het is gewoon evolutie. Maar het is wel tragisch. Het is een beetje als kok die niet meer bezig is met kruiden maar iets kant-en-klaar uit een blik maakt: je voelt het recept niet meer."

Van den Brink: akkoord met Italië over terugnemen asielzoekers uit Nederland

20 hours 34 minutes ago

Asielzoekers die via Italië naar Nederland reizen, worden vanaf volgende week vrijdag weer teruggestuurd naar dat land. Minister Van den Brink van Asiel en Migratie heeft vandaag in Rome daarover een intentieverklaring getekend met zijn Italiaanse ambtsgenoot Piantedosi.

Volgens de regels van het EU-verdrag van Dublin moeten asielzoekers hun aanvraag doen in het eerste land waar ze aankomen. Maar Italië, waar heel veel migranten voet op Europese bodem zetten, neemt al een aantal jaren geen mensen terug die doorgereisd zijn naar andere lidstaten zoals Nederland.

Van den Brink laat weten dat hij met Piantedosi heeft afgesproken dat als op 12 juni het Europees Migratiepact van kracht wordt, de oude regels weer opgepakt worden en dat Italië dan weer asielzoekers zal terugnemen. "Dat is voor Nederland cruciaal om het pact volledig te laten functioneren."

Schone lei

Volgens de minister beginnen de twee landen "met een schone lei". Dat wil zeggen dat mensen die zich voor 12 juni in Nederland hebben gemeld, niet teruggestuurd worden. In het migratiepact staat dat landen ervoor kunnen kiezen om asielzoekers uit landen als Italië en Griekenland over te nemen om ze te ontlasten, maar dat ze dat ook kunnen afkopen met geld of andere hulp. Van den Brink kiest nu voor dat laatste.

Verder gaat Nederland nauwer met de Italianen samenwerken bij het realiseren van terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers en het tegengaan van mensensmokkel in landen als Algerije, Tunesië en Libië. Veel mensen uit zuidelijker delen van Afrika worden door die Noord-Afrikaanse landen heen gesmokkeld. Als ze vandaar al teruggestuurd kunnen worden naar waar ze vandaan komen, dan zullen ze ook niet de gevaarlijke oversteek van de Middellandse Zee maken.

Nederland heeft vergelijkbare afspraken met Griekenland, een ander land waar veel asielzoekers de EU binnenkomen.

Hongarije beëindigt veto, onderhandelingen over toetreden Oekraïne tot EU kunnen starten

20 hours 38 minutes ago

Hongarije heeft zijn veto tegen het toetreden van Oekraïne tot de Europese Unie opgeheven. Dat gebeurde op een bijeenkomst van ambassadeurs in Brussel.

De opheffing betekent dat kan worden begonnen met onderhandelingen over de toetreding van Oekraïne tot de EU. Onder leiding van oud-premier Orbán dwarsboomde Hongarije dit jarenlang. Een belangrijke reden voor de koude relatie tussen beide landen was de situatie van de Hongaarse minderheid in de Oekraïense regio Transkarpatië.

De Hongaarse premier Péter Magyar zegt een akkoord te hebben gesloten met Oekraïne over de rechten deze Hongaarse minderheid. Magyar deelt het nieuws in een video op sociale media. Het gaat over de rechten op het gebruik van de eigen taal. Volgens Magyar is er weken onderhandeld met Hongaarse en Oekraïense deskundigen.

In de video stelt de Hongaarse premier dat hij in drie weken heeft bereikt wat Orbán in tien jaar niet kon.

Volgens de Hongaarse premier heeft Oekraïne toegezegd dat het gebruik van Hongaars in het onderwijs weer wordt toegestaan. Oekraïne voerde in 2017 een taalwet in die het gebruik van minderheidstalen in onder meer het onderwijs inperkte. Dat was vooral bedoeld om de Russische invloed te beperken, maar raakte ook de Hongaarse gemeenschap.

Moldavië

Het opheffen van het veto door Hongarije betekent ook dat er kan worden onderhandeld over de toetreding van Moldavië tot de EU. Moldavië en Oekraïne vroegen na de Russische invasie in Oekraïne beide versneld het EU-lidmaatschap aan, waarop de EU besloot hen als één pakket te behandelen. Door Oekraïne te dwarsbomen, werd Moldavië ook gedwarsboomd.

Nu de 27 lidstaten unaniem naar de kwestie kijken, kan het proces in gang worden gezet voor het toetreden van Oekraïne en Moldavië.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Magyar had een meer constructieve opstelling in de EU beloofd. Toch hield hij vast aan een eis waar ook zijn voorganger Orbán steeds op hamerde; de rechten van de Hongaarse minderheid in het westen van Oekraïne. Dan gaat het bijvoorbeeld om beperkingen rond Hongaars op scholen en het verplicht gebruik van Oekraïens in publieke instellingen.

Er is nog geen formele reactie van Oekraïne, maar het zal een opluchting zijn dat deze Hongaarse blokkade eraf gaat. Zeker aangezien ze al ruim vier jaar lang tegen Rusland vechten, niet alleen voor de eigen onafhankelijkheid, maar ook voor een toekomst in de EU vrij van Moskou.

Al maakt Magyar ook duidelijk dat hij versneld lidmaatschap niet ziet zitten, de Hongaarse premier heeft het over tien tot vijftien jaar. Terwijl Zelensky vaak de hoop heeft uitgesproken dat Oekraïne in 2027 al lid zou kunnen zijn."

Het veto van Hongarije tegen het toetreden van Oekraïne tot de EU heeft twee jaar geduurd. In april won Magyar de Hongaarse verkiezingen van Orbán, wiens Fidesz-partij 16 jaar aan de macht was.

Orbán koos voor een eurosceptische koers. Magyar is sinds zijn aantreden bezig met het herstellen van de banden met Brussel. Nu kiest Hongarije er dus voor zijn veto in te trekken, een beslissing die in de lijn der verwachting lag.

Redacteur Europese Unie Roemer Ockhuijsen:

"Dat de onderhandelingen nu pas echt kunnen beginnen, betekent niet dat er afgelopen twee jaar niets gebeurd is. Oekraïne heeft al tal van gesprekken gevoerd met de EU over een lidmaatschap en is volgens Commissievoorzitter Von der Leyen op de goede weg als het gaat om het doorvoeren van de benodigde hervormingen.

Maar het is niet de verwachting dat Oekraïne op korte termijn al zal toetreden. De meeste EU-landen zijn wel van mening dát Oekraïne bij de Europese Unie moet aansluiten, maar er zijn nog grote meningsverschillen over hoe en wanneer dat dan moet.

Zo pleitte de Duitse bondskanselier Merz onlangs voor een lidmaatschap light. Oekraïne zou dan snel lid mogen worden en nog niet aan alle voorwaarden hoeven te voldoen. Daar staat tegenover dat hun ministers en Europarlementariërs nog geen stemrecht krijgen.

Landen zoals Nederland zien liever dat Oekraïne het hele toetredingstraject netjes volgens de regels doorloopt. In dat geval kan het nog jaren duren voordat Oekraïne daadwerkelijk aansluit."

Duitse poging om zetel te halen in VN-Veiligheidsraad mislukt

21 hours 33 minutes ago

Duitsland is er niet in geslaagd om een tijdelijke zetel te bemachtigen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het land haalde niet genoeg stemmen in de eerste ronde en verloor van Portugal en Oostenrijk.

De VN-Veiligheidsraad heeft naast de vijf permanente leden tien tijdelijke leden die voor twee jaar worden verkozen. Er waren nu vijf plekken vrij. Voor de groep West-Europa, Canada en Oceanië waren twee zetels te verdelen.

Duitsland kreeg slechts 104 stemmen terwijl Portugal en Oostenrijk 131 en 134 stemmen kregen, waarmee ze de vereiste twee derde meerderheid haalden. Ook Zimbabwe, Kirgizië en Trinidad en Tobago hebben een plek in de VN-Veiligheidsraad kunnen bemachtigen. Zij zullen in 2027 en 2028 zitting hebben in de Veiligheidsraad. De andere vijf tijdelijke leden zijn Bahrein, Colombia, Congo, Letland en Liberia. Hun termijn loopt over een jaar af.

De Veiligheidsraad is het machtigste orgaan binnen de Verenigde Naties. Beslissingen die genomen worden in de raad zijn bindend. Ook kan de raad sancties opleggen aan lidstaten en vredesmissies uitzenden. De vijf permanente leden Rusland, China, de Verenigde Staten, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben ook vetorecht.

Israël en Oekraïne

Het verlies wordt in Duitsland gezien als een nederlaag voor de regering van bondskanselier Merz, die zijn land wil positioneren als een belangrijke speler op het internationale toneel.

Merz feliciteerde de twee andere Europese landen na de stemming en benadrukte dat Duitsland zich zal blijven inzetten voor een multilaterale wereldorde. "De uitslag verandert niets aan de verantwoordelijkheden die we binnen de Verenigde Naties hebben."

Buitenlandminister Wadephul noemt de uitslag een "grote teleurstelling". Volgens hem heeft Rusland campagne gevoerd tegen de kandidatuur van Duitsland vanwege de steun aan Oekraïne. Ook heeft Duitsland volgens hem zijn kans op een zetel mogelijk verspeeld vanwege de bijna onvoorwaardelijke steun voor Israël.

Beschamend

Oppositiepartijen spreken van een beschamende nederlaag. Volgens partijleider Brantner van de Groenen heeft Duitsland de afgelopen maanden zijn "geloofwaardigheid en vertrouwen op het wereldtoneel verspeeld" door te snijden in ontwikkelingshulp. Ook heeft Duitsland volgens haar veel stemmen verloren door het buitenlandse beleid van de regering.

Die Linke nemen het Merz kwalijk dat Duitsland zich niet meer heeft uitgesproken over grote conflicten. Daarbij werden Gaza, Venezuela en Iran genoemd. "Duitsland zweeg over schendingen van het internationaal recht toen deze werden gepleegd door de Verenigde Staten en Israël."

Volgens regeringspartij SPD is de nederlaag een waarschuwing. "We moeten ons eerlijk afvragen welke signalen Duitsland de afgelopen jaren heeft afgegeven. Zij die beweren de hoeders te zijn van de op regels gebaseerde internationale orde, mogen geen dubbele standaarden hanteren ten aanzien van het internationaal recht."

Correspondent Duitsland Charlotte Waaijers:

Voor Duitsland is dit een flinke nederlaag. Hoewel het een kandidatuur is waaraan jaren is gewerkt, dus ook al voordat de huidige regering aan de macht kwam, is het voor minister van Buitenlandse Zaken Wadephul en bondskanselier Merz ook een persoonlijk verlies. Wadephul was de afgelopen dagen nog in New York om persoonlijk campagne te voeren. En Merz heeft hard gewerkt voor zijn bijnaam als 'Aussenkanzler'.

Er is Merz veel aan gelegen dat Duitsland op het internationale toneel een leidende rol inneemt. Juist nu de wereldorde wankelt en zaken zoals het internationale volkenrecht, waar het land voor zegt te staan, onder druk staan. Daarnaast ziet Duitsland zichzelf als betrouwbare partner voor een groot deel van de wereld, en draagt het land na de VS ook financieel het meest bij aan de VN. Dat aanzien loopt hiermee een deuk op.

Sinds de hereniging heeft Duitsland zich elke acht jaar kandidaat gesteld voor een tijdelijke zetel in Veiligheidsraad, tot nu toe altijd met succes. Een van de vragen die nu overblijven is of de bijna onvoorwaardelijke steun aan Israël Duitsland zijn zetel heeft gekost. Ook kan het machtige Rusland de Duitsers hebben tegengewerkt vanwege hun steun aan Oekraïne.

Sigaretten bijna drie keer zo duur maar Australiërs roken steeds meer

21 hours 48 minutes ago

In Australië is het gebruik van nicotine sinds 2017 met 40 procent toegenomen. Dit komt vooral doordat de illegale tabaksverkoop enorm is gegroeid, meldt het Australisch Bureau van de Statistiek (ABS).

Australië staat bekend om zijn strenge anti-rookbeleid. Sinds 2017 heeft de regering de prijs van tabak verdrievoudigd. Een pakje sigaretten kost al snel omgerekend 25 euro. Het doel was om het aantal rokers terug te dringen. Maar in plaats daarvan neemt het nicotinegebruik de laatste jaren juist toe.

Meer illegale tabak

Het ABS verklaart dit uit de opkomst van de illegale handel in tabak. Waar in 2017 maar 12 procent van de rokende Australiërs illegale tabak kocht, is dat in 2025 80 procent. In de illegale handel is de prijs vrijwel gelijk gebleven.

Volgens de Australische regering gaat het om tabak die illegaal in Australië wordt geproduceerd, en om sigaretten die van buitenaf het land in worden gesmokkeld. Onderzoekers benadrukken dat de stijging vooral komt door illegale sigaretten, maar ook de stijgende verkoop van e-sigaretten en andere nicotinehoudende producten een rol speelt.

Het percentage van hun inkomen dat huishoudens maandelijks aan tabak uitgeven in Australië is tussen 2017 en 2025 gedaald. Huishoudens zijn ongeveer even veel geld aan tabak kwijt als in 2016, doordat zo veel meer mensen hun tabak op de illegale markt kopen.

Ook illegale handel in Nederland

Ook in Nederland verhoogt de regering de prijzen van tabak om mensen te stimuleren met roken te stoppen. En ook hier leidt dat tot een groei van de illegale tabakshandel.

In Nederland gebeurt dit door het smokkelen van legaal geproduceerde sigaretten uit andere EU-landen. In die landen zijn de prijzen van tabak veel lager. Bijzonder hoogleraar Tabaksontmoediging Marc Willemsen ziet sinds de accijnsverhogingen van 2023 en 2024 een toenemende smokkel van tabaksproducten uit Roemenië en Bulgarije.

Onder de streep heeft het Nederlandse beleid volgens Willemsen wel een positief effect. "Het nicotinegebruik daalt wel degelijk. Er zijn meer mensen die stoppen met roken en minder jongeren die beginnen. Al komt dit niet alleen door de prijsverhoging, maar vooral ook doordat sigaretten niet meer in de supermarkt verkocht mogen worden".

Hoewel de illegale handel is toegenomen, kopen nog steeds veruit de meeste mensen in Nederland hun tabak legaal. Een pakje sigaretten in Nederlandse winkels kost sinds de laatste accijnsverhoging in 2024 gemiddeld 11,10 euro.

Dode bij steekpartij Heerhugowaard is een Brit

22 hours 9 minutes ago

De man die maandagavond overleed bij een steek- en schietincident in Heerhugowaard is een 52-jarige man uit Groot-Brittannië. Dat brengt de politie vandaag naar buiten.

De steekpartij op het bedrijventerrein gebeurde maandag rond 19.30 uur. Bij het incident raakten twee andere mannen gewond, Het gaat om een 44-jarige man uit de gemeente Velsen en een 65-jarige man uit Heerhugowaard. Zij zijn verdachten en zitten nog vast.

Hulpdiensten rukten maandagavond massaal uit. Er werd onder meer een traumahelikopter opgeroepen. Ook kwamen zeker zes politieauto's ter plaatse. Volgens de regionale omroep NH werd het pand een tijd onder schot gehouden.

Nog altijd is niet duidelijk wat de aanleiding was voor het incident. De politie is een Team Grootschalige Opsporing (TGO) gestart en zoekt getuigen.

Deltarune’s Tenna Brought to Life

22 hours 29 minutes ago
For those who have never played the hit video games Undertale and Deltarune, the games are partially known for their interesting characters, many of which have eerie, surreal, and expressive designs. One …read more
Bryan Cockfield

Thuisblijven bij extreme hitte: India draait proef met verzekering voor arbeiders

22 hours 31 minutes ago

Grote delen van India kampen met een hittegolf, met temperaturen rond de 45 graden. Volgens het meteorologisch instituut van India lopen de temperaturen komende dagen nog verder op. Lokale media melden ook deze zomer weer tientallen doden, en volgens deskundigen wordt een groot deel van de slachtoffers niet eens geregistreerd als hittedode.

Extreme hitte komt steeds vaker voor en duurt steeds langer in India. Voor de bevolking zijn het zware omstandigheden. Arbeiders kunnen in de hitte bijvoorbeeld beter niet werken, maar inkomensverlies is vaak geen optie voor mensen die rondkomen van een dagloon.

Om deze groep te beschermen wordt in de westelijke deelstaat Gujarat geëxperimenteerd met verzekeringen die bij extreme warmte snel uitkeren.

Prijs van hitte

"Meer dan 46 procent van de Indiase beroepsbevolking werkt in de agrarische sector en veruit het grootste deel daarvan werkt buiten", zegt Tarun Jain, econoom aan het Indian Institute of Management in Ahmedabad, een miljoenenstad in West-India.

Onderzoekers aan de Amerikaanse Duke University stellen dat nergens ter wereld arbeiders zo veel werkuren inleveren door hitte als in India. Dat heeft volgens hen te maken met de hoge luchtvochtigheid die werken in de hitte nog zwaarder maakt.

Het zou de Indiase economie tussen 2001 en 2020 jaarlijks 259 miljard werkuren hebben gekost, wat neerkomt op een verlies van ongeveer 7 procent van het bruto binnenlands product.

Verzekeren tegen hitte

Dagloners merken de gevolgen van extreem weer meteen in hun portemonnee. "Mijn inkomsten halveren ongeveer tijdens periodes dat het heet is", zegt Lata Solanki. Ze verkoopt sari's op de markt, maar op hete dagen komt er niemand en lopen haar inkomsten terug tot enkele euro's. Sinds een paar jaar kiest ze er op dit soort dagen daarom voor om thuis te blijven.

Die keuze kan ze maken, omdat ze sinds twee jaar deel uitmaakt van een proef met een indexverzekering. Bij dit soort verzekeringen wordt er uitbetaald als een vooraf gestelde waarde wordt bereikt.

Als de temperatuur in Ahmedabad twee dagen achter elkaar boven de 42,7 graden uitkomt, krijgt Solanki een paar dagen later een euro bijgeschreven op haar bankrekening. Dat bedrag kan oplopen tot ongeveer 16 euro als twee dagen lang een temperatuur van boven de 47 graden wordt gehaald.

In plaats van achteraf schade vaststellen, zoals veel verzekeringen doen, wordt hier dus uitgekeerd voordat er kosten zijn gemaakt. Op die manier kan Solanki het geld dat ze krijgt gebruiken om zichzelf te beschermen tegen extreem weer. "Het werd een keer zo erg dat ik dagen aan het infuus heb gelegen en niet kon werken", legt zij uit.

Met het geld van de verzekering koopt ze medicijnen waardoor ze beter tegen de hitte kan. Ook de elektriciteitsrekening die omhoog schiet tijdens hittegolven kan ze nu betalen. De betalingen zijn niet heel hoog, maar voor Solanki en haar gezin maakt het het verschil tussen gezond blijven of ziek worden.

Landelijk uitbreiden

Econoom Jain vindt het idee van indexverzekeringen veelbelovend, maar plaatst wel een kanttekening. "Het beschermt deze groep niet tegen de gevolgen van water- en elektriciteitstekorten die tijdens hittegolven voorkomen in India."

De Indiase overheid is voorzichtig aan het kijken of dit soort verzekeringen op nationaal niveau kunnen worden aangeboden.

Verzekeraar CelsiusPro benadrukt dat er nog een lange weg te gaan is om indexverzekeringen verder te ontwikkelen. "Het opschalen van verzekeringsprogramma's in India is een langdurig proces gezien de complexiteit van de regelgeving in het land", laat woordvoerder Russell Hergert weten.

Een deel van Solanki's verzekeringspremie van 3 euro wordt nu nog betaald door de ngo die het project beheert. Hergert zegt dat het nog wel even zal duren voordat dit verandert. "Veel van de mensen die we willen bereiken leven in extreme armoede en hebben te maken met zeer wisselende inkomsten."

Hoewel het project nog in de proeffase zit, is al wel duidelijk dat de verzekering deelnemers een mogelijkheid biedt die ze eerder niet hadden: ze kunnen thuisblijven als er levensbedreigende temperaturen worden bereikt.

Toch extra geld voor ontwikkelingssamenwerking, kabinet sluit deal met partij van Klaver

22 hours 45 minutes ago

Het minderheidskabinet heeft een deal gemaakt met GroenLinks-PvdA om de begroting van minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking te redden, die dreigde te sneuvelen in de Eerste Kamer. Het kabinet is bereid dit jaar 380 miljoen euro extra uit te geven aan hulp voor arme landen. Met die toezegging gaat GroenLinks-PvdA (binnenkort Pro) zeer waarschijnlijk vóór stemmen, melden ingewijden.

Sjoerdsma is maanden bezig geweest om zijn begroting door de Kamers te loodsen. Hij had zowel partijen op rechts als partijen op links tegen de haren in gestreken. Beide kanten dreigden daarop tegen zijn begroting te stemmen in de senaat. Dat zou een politieke blamage zijn met grote gevolgen voor hulpprojecten.

De laatste keer dat een begroting is weggestemd in de Eerste Kamer is meer dan honderd jaar geleden. Koste wat kost wilde het kabinet dat voorkomen. Daarom zijn er afgelopen weekend verschillende overleggen geweest. Ook premier Jetten, de vicepremiers en minister Heinen van Financiën zijn daarbij aangehaakt. "Mijn probleem is ons probleem, dus we pakken altijd alles samen op", zegt Jetten daar vandaag over.

VVD: liever extra bezuinigen

Maar die groepsverantwoordelijkheid ging niet vanzelf. De begroting is al sinds de start van het kabinet een graat in de keel. De begroting komt nog van het kabinet-Schoof, dat flink wilde bezuinigen op Ontwikkelingssamenwerking. Dat nu D66-minister Sjoerdsma de plannen door het parlement moest loodsen was een probleem van de minister zelf, werd lange tijd binnen het kabinet gedacht.

Minister Heinen van Financiën wilde hier liever geen extra geld voor uittrekken, ook omdat zijn VVD in de coalitieonderhandelingen het liefst juist nog meer op ontwikkelingssamenwerking had willen bezuinigen. De portemonnee trekken lag dus gevoelig in de coalitie.

Maar er is nu toch geld gevonden, om een meerderheid in de Eerste Kamer te bereiken. Omdat BBB, met elf zetels de op één na grootste partij, de begroting niet steunt, bleef alleen de route over links over.

GroenLinks-PvdA stelde direct voorwaarden aan steun. Die partij wilde het kabinet aanvankelijk alleen helpen als nog dit jaar de koppeling tussen het ontwikkelingsbudget en het bruto nationaal inkomen zou worden hersteld. Daarmee zou het bedrag dat Nederland uitgeeft aan ontwikkelingssamenwerking sneller weer gaan meestijgen met de groei van de economie.

Maar dat gaat niet gebeuren. Het kabinet houdt vast aan de afspraak uit het coalitieakkoord dat die koppeling pas vanaf volgend jaar stapsgewijs terugkeert. In plaats daarvan krijgt Sjoerdsma eenmalig 380 miljoen euro extra voor noodhulp en wederopbouw in verschillende landen. Het gaat om geld dat gereserveerd was voor komende jaren, maar dat nu eerder uitgegeven wordt.

UNRWA

Ondanks de deal die er nu ligt, klinkt er nog steeds kritiek op de manier waarop Sjoerdsma zijn begroting door het parlement heeft geloodst. Dat begon al in de Tweede Kamer. Struikelblok daar was de bezuiniging op UNRWA, de VN-organisatie die noodhulp biedt in de Palestijnse gebieden.

Om zich van steun van rechtse oppositiepartijen als JA21 te verzekeren, zegde de minister toe dat hij die bezuiniging, nog voorgesteld door het vorige kabinet, zou laten staan. Maar een paar dagen later liet hij de Kamer weten dat hij toch nog dit jaar miljoenen wilde overmaken aan UNRWA. Dat schoot het rechtse blok in het verkeerde keelgat. Later zei Sjoerdsma daar over: "Er zijn dingen niet goed gegaan. Dat ligt aan mij. Ik heb het onhandig gedaan."

Het debat over de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in de Eerste Kamer staat gepland voor 16 juni.

Datalek PI Vught: moordverdachte kon bij dossier van vermeende rechterhand Taghi

22 hours 53 minutes ago

Liquidatieverdachte Muhammed S. had onterecht toegang tot het strafdossier van Saïd R., die terechtstaat in het liquidatieproces Marengo. Dat komt door een datalek bij de gevangenis in Vught. Tegen R. werd gisteren levenslang geëist.

Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid schreef maandag al over het datalek in een Kamerbrief. Ze meldde dat daarbij twee 'risicogedetineerden' betrokken waren. Nu hebben de advocaten van Muhammed S. en Saïd R. aan NU.nl bevestigd dat het om hun cliënten gaat.

S. hoorde onlangs veertien jaar cel tegen zich eisen voor betrokkenheid bij de moord op Vincent Jalink in 2016. Bij het voorbereiden van zijn strafzaak kreeg hij een laptop van de gevangenis om zijn strafdossier in te zien, wat de gebruikelijke gang van zaken is. Gewoonlijk wordt het apparaat tussen gebruiken in uitgeschakeld en wordt de geschiedenis verwijderd.

Daar is nu iets misgegaan. Tot zijn eigen verbazing zag S. op de laptop een van de dossiers van het Marengoproces staan. Het gaat om het onderzoek Kreta, schrijft Omroep Brabant. Kreta is het onderzoek naar de moord op Ranko Scekic, die in 2016 werd vermoord in Utrecht. De informatie leek bedoeld voor Saïd R., die verdacht wordt van betrokkenheid bij de moord op Scekic, meldt zijn advocaat.

Volgens de raadsman heeft zijn cliënt hem direct gebeld toen hij het dossier zag. Hij gaf het advies meteen de gevangenisdirectie in te lichten, wat ook is gebeurd.

Rechterhand

Saïd R. is door kroongetuige Nabil B. in het Marengo-liquidatieproces aangewezen als rechterhand van Taghi. Volgens het Openbaar Ministerie stuurde hij spotters voor verschillende liquidaties aan en gaf hij de verzamelde informatie door aan Taghi. Spotters observeren een doelwit.

R. hoorde gisteren in hoger beroep opnieuw levenslang tegen zich eisen. Het OM noemde hem een "meedogenloze moordenaar", onder meer voor zijn betrokkenheid bij de moord op Scekic in 2016.

Rapper Sef wint Lennaert Nijgh oeuvreprijs: 'Een grote eer'

23 hours 2 minutes ago

Rapper Sef wint dit jaar de Lennaert Nijgh Prijs, meldt Buma Cultuur. De 41-jarige artiest neemt maandag de prijs in ontvangst bij het jaarlijkse Buma Awards Gala in Amsterdam.

Bekende nummers van Yousef Gnaoui, de echte naam van Sef, zijn voor alles bang, Tijdmachine en De Leven. Hij werd bekend als lid van de rapformatie Flinke Namen, met rappers Fit, Murth en dj The Flexican.

Tegen persbureau ANP zegt Gnaoui verrast te zijn. "Het is helemaal niet iets waar ik überhaupt over nadacht, maar het is heel vet. Een grote eer. En een lijstje met illustere namen."

Afgelopen december viel Sef ook in de prijzen. Toen nam hij de 3voor12 Award in ontvangst voor het beste Nederlandse album met de plaat Lieve Monsters.

Boudewijn de Groot

De Lennaert Nijgh Prijs is een oeuvreprijs voor tekstschrijvers. Vorig jaar won zanger en tekstschrijver Boudewijn de Groot de prijs. Ook wonnen Thomas Acda, van Acda en De Munnik, en Pepijn Lanen van De Jeugd van Tegenwoordig de prijs eerder.

Lennaert Nijgh was vooral in de jaren zestig en zeventig een bekend tekstdichter. Hij schreef veel voor Boudewijn de Groot, maar ook voor artiesten als Ramses Shaffy en Rob de Nijs. Na zijn overlijden in 2002 werd door Buma de prijs in het leven geroepen voor beste tekstdichter.

Mensenrechtencollege tikt Ongehoord Nederland op de vingers om discriminerende vacature

23 hours 36 minutes ago

Het College voor de Rechten van de Mens stelt dat omroep Ongehoord Nederland (ON) zich in het voorjaar van 2024 schuldig heeft gemaakt aan discriminatie. In een vacaturetekst schreef de omroep op zoek te zijn naar een mannelijke of vrouwelijke hoofdredacteur, en "geen X".

De letterlijke omschrijving in de personeelsadvertentie was: "Je bent een journalistiek zwaargewicht (m/v, geen 'x')". Volgens de mensenrechtenorganisatie sloot ON op deze manier mensen uit die zich niet als man of als vrouw identificeren.

In het oordeel van het college staat: "Omdat de vacature onderscheid maakt op grond van genderidentiteit, is er sprake van direct onderscheid op grond van geslacht."

De omroep beroept zich op de vrijheid van meningsuiting: de toevoeging "geen X" was bedoeld als bijdrage aan het maatschappelijke debat over genderidentiteit, aldus ON. Volgens de omroep weegt de vrijheid van meningsuiting zwaarder dan het discriminatieverbod.

'Afschrikwekkend effect'

Het College erkent dat "geen X" onder de vrijheid van meningsuiting valt, maar vindt dat het belang om niet te worden uitgesloten bij sollicitaties in dit geval zwaarder weegt. "De toevoeging heeft een afschrikwekkend effect waardoor mensen afzien van een sollicitatie. Het gaat daarom om een grote inbreuk op het recht van gelijke toegang tot arbeid zonder discriminatie."

Ook acht het onafhankelijke mensenrechteninstituut het niet geloofwaardig "dat het belangrijkste doel van ON was om een bijdrage te leveren aan het maatschappelijk debat".

Belangrijk signaal

Algemeen directeur van ON Peter Vlemmix zegt tegen persbureau ANP dat de tekst "duidelijk met een knipoog is geschreven". Hij blijft erbij dat de vacature "onder het publieke debat over gender en geslacht" valt.

Een woordvoerder van Transgender Netwerk, die de zaak aanspande, noemt het oordeel bij het AD "een belangrijk signaal naar trans en non-binaire mensen".

Eerder had het Openbaar Ministerie zich na meerdere aangiften al over de zaak gebogen. Het OM concludeerde vorig jaar juli dat de vacaturetekst weliswaar kwetsend is, maar dat ON niet strafbaar is omdat het een omroepvereniging is. Volgens justitie is vervolging alleen mogelijk als de uitspraken zijn gedaan "in de uitoefening van een ambt, beroep of bedrijf".

Een uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens is juridisch niet bindend. Het kan ook geen schadevergoedingen toekennen of boetes opleggen.

Drie doden bij crash met militaire helikopter in Engeland

23 hours 41 minutes ago

Bij een ongeluk met een militaire helikopter in Engeland zijn drie leden van de Britse marine omgekomen. De crash vond vanochtend vroeg plaats tijdens een oefening in het graafschap Devon in het zuidwesten van het land.

De helikopter, een Merlin Mk4, stortte neer in een open veld, in de buurt van een militair oefenterrein. Op beelden is te zien dat alleen de staart van het toestel nog herkenbaar is. De Britse marine doet onderzoek naar de oorzaak van het ongeval.

De Merlin-helikopter wordt gebruikt voor onder meer de bestrijding van vijandige onderzeeboten en zoek- en reddingsoperaties.

Staat betaalt vinder ring 'van onschatbare waarde' 83.000 euro

23 hours 43 minutes ago

Een man uit het Friese dorp Sumar die in de vorige eeuw per toeval een middeleeuwse ring vond, krijgt daar ruim 83.000 euro voor van de Nederlandse staat. Hiermee wil het Rijk voorkomen dat de eigenaar de ring in het buitenland verkoopt. Het sieraad gaat deel uitmaken van de Rijkscollectie.

Het komt niet vaak voor dat het Rijk zo'n aankoop doet. "Het is een bijzondere ring met een voorstelling van het Lam Gods, omgeven door evangelisten", vertelt minister Rianne Letschert van Cultuur aan Omrop Fryslân. Ringen met deze christelijke symboliek zijn zeldzaam. Het Lam Gods is een symbolische voorstelling van Jezus Christus.

De ring heeft een sterke band met de Friese geschiedenis, "Het is ook een symbool van de kerstening van Friesland. Die geschiedenis komt in deze ring heel mooi tot uiting", zegt Letschert: "Wij hebben er 83.000 euro voor betaald, maar een dergelijke ring is ook wel van onschatbare waarde."

Verkoper Pieter de Jong stuitte in 1997 bij Sumar op de ring met een metaaldetector. Hij had plannen om de ring in het buitenland te verkopen en de opbrengst ervan aan zijn twee dochters te schenken.

Om dat te voorkomen, zette voormalig cultuurminister Eppo Bruins een proces in gang om het sieraad beschermd cultuurerfgoed te maken. Een commissie stelde vast dat de ring 'onvervangbaar en onmisbaar' is voor het Nederlandse culturele erfgoed. Hierdoor was het niet meer toegestaan de ring zonder toestemming van de minister naar het buitenland te laten gaan.

Vervolgens kwamen de eigenaar en het ministerie tot een overeenkomst. De opbrengst gaat naar de vinder van de ring.

Letschert wil graag dat de ring voor een groot publiek te zien zal zijn. Dat kan in een museum, maar het is ook mogelijk de ring een tour te laten maken.