Aggregator

Na tientallen jaren is een einde gekomen aan een slepend moordmysterie in de omgeving van New York. Een 62-jarige architect bekende gisteren de moord op zeven vrouwen, plus een achtste moord waarvoor hij nog niet was aangeklaagd. Hij gaf toe ze allemaal op dezelfde gruwelijke wijze gedood te hebben.

Hij wurgde ze en versneed daarna hun lichamen. Hun stoffelijke resten liet hij achter op afgelegen stranden bij Long Island aan de Atlantische kust. Verspreid over meer dan 100 kilometer kustlijn zijn resten gevonden.

Voor de families van de slachtoffers was de bekentenis in de rechtszaal een grote doorbraak, na decennia van mysterie en onzekerheid. De moorden zijn gepleegd tussen 1993 en 2010 en de meeste vrouwen waren jaren vermist. In 2010 werden op Gilgo Beach de eerste resten gevonden, waarna de zaak bekend kwam te staan als de Gilgo Beach-moorden.

Politieonderzoek volgde, maar zonder resultaat. Volgens sommige familieleden van de slachtoffers deed de politie niet z'n best omdat de vrouwen sekswerkers waren, schrijft de BBC.

Vader uit rustige buitenwijk

In 2022 kreeg de Suffolk County Police nieuw leiderschap en werd de zaak weer opgepakt. Een jaar later werd Rex Heuermann gearresteerd, een getrouwde man met twee kinderen woonachtig in een rustige buitenwijk van Long Island. Dat gebeurde op basis van een tip uit 2010 over de auto waarin een van de slachtoffers was gezien.

Hij kon uiteindelijk worden gelinkt aan de moorden door een haar die onderzoekers vonden op een van de lichamen. Een DNA-match kon worden gemaakt aan de hand van een stuk weggegooide pizzakorst. Ook telefoongegevens brachten Heuermann in verband met de slachtoffers.

In juni hoort hij zijn vonnis. Waarschijnlijk krijgt de Amerikaan een levenslange gevangenisstraf.

(Telecompaper) Meta has introduced Muse Spark, a new large language model developed by its Meta Superintelligence Labs, which will underpin updates to the company's AI assistant across its consumer platforms...

(Telecompaper) South Korea's ministry of science and ICT has outlined reforms to mobile tariff structures aimed at guaranteeing minimum data access across all LTE...

NAVO-secretaris-generaal Rutte zegt een "eerlijk en open" gesprek te hebben gehad met de Amerikaanse president Trump, na diens dreigementen om uit het militaire bondgenootschap te stappen. In een bezoek van twee uur aan het Witte Huis probeerde Rutte Trumps kritiek weg te nemen dat er te weinig steun is voor diens oorlog in Iran.

"Hij is duidelijk teleurgesteld in veel NAVO-landen - en ik begrijp zijn punt", zei Rutte na afloop tegen CNN. "Maar er zijn ook veel landen wel behulpzaam geweest, door toe te staan dat de VS gebruikmaakte van bases, logistiek en hun luchtruim."

Rutte over de inhoud van het gesprek:

Rutte bleek Trump na afloop van het gesprek niet te hebben overtuigd. "NAVO was er niet voor ons toen we ze nodig hadden en dat zal in de toekomst weer zo zijn", citeerde het Witte Huis de president op sociale media. Het is tot nu toe de enige reactie op het gesprek. Een persmoment met de twee was er niet.

Marieke de Vries, verslaggever in de VS:

"Rutte heeft alles uit de kast getrokken om Trump aan boord te houden. Hij prees hem als een sterke leider en zei dat de wereld een stuk minder veilig zou zijn als Trump niet had gedaan wat hij heeft gedaan in Iran.

Je kan er bij Trump van uitgaan dat die er geen doekjes om gewonden heeft, maar de diplomaat Rutte noemde het vooral 'een gesprek tussen twee goede vrienden'."

Verschillende NAVO-landen hebben de VS de afgelopen weken uitdrukkelijk laten weten niet bij de strijd tegen Iran betrokken te willen raken. Zo beperkten Spanje en Frankrijk de Amerikaanse toegang tot het luchtruim en bases vanwege de oorlog. Het Verenigd Koninkrijk staat alleen toe dat bases in de regio worden gebruikt voor defensieve doeleinden, zoals het afslaan van Iraanse aanvallen.

Trump herhaalde daarom de afgelopen dagen dreigementen om het NAVO-verdrag uit 1949 op te zeggen. Hij noemde het militair verbond maar een papieren tijger. "Het was een test en ze zijn niet geslaagd."

Tegen CNN-presentator Tapper ging Rutte tot twee keer toe niet in op de vraag of hij bang is dat Trump daadwerkelijk uit de NAVO zal stappen. Ook de vraag hoeveel zorgen hij zich maakt op een schaal van 1 tot 10 wuifde hij weg.

Zomaar uit de NAVO stappen kan overigens niet. Daar moet de president toestemming voor krijgen van het Amerikaanse Congres.

Geen Noord-Korea-moment

Rutte wilde ook niet ingaan op een bericht in The Wall Street Journal dat Trump van plan zou zijn Amerikaanse troepen te verplaatsen van landen die in zijn ogen te weinig steun boden naar landen die wel meewerkten. De NAVO-baas stelde dat de meeste landen hun verplichtingen gewoon waren nagekomen. De "enkele landen" die dat volgens hem niet hadden gedaan, noemde hij niet bij naam.

Liever wilde Rutte het hebben over wat de bondgenoten verbindt. Hij prees de Britse premier Starmer, die landen bijeenbracht om te spreken over wat er moet gebeuren als de strijd is geluwd.

Ook is volgens hem iedereen het erover eens dat Iran met een kernwapenprogramma en uitgebreid raketarsenaal een ontoelaatbare dreiging zou betekenen. Rutte vreesde een 'Noord-Korea-moment', "dat je zo lang praat dat het op een gegeven moment te laat is". Hij noemde de VS het enige land dat dat zou kunnen voorkomen.

Al met al was volgens Rutte de wereld door het optreden van Trump "absoluut" veiliger geworden.

NAVO-correspondent Kysia Hekster

"Het goede nieuws is dat Trump zijn dreigementen in ieder geval voor nu niet heeft uitgevoerd, de VS zit nog in de NAVO. Maar als iemand het een 'eerlijk en open gesprek' noemt, dan weet je ook dat er duidelijke taal is gezegd.

Zoals hij altijd doet, probeert Rutte bij zijn charmeoffensief vooral het positieve te benadrukken. Toch kun je wel vaststellen dat de crisis in het bondgenootschap nog niet over is. Zijn optimisme kan niet verhullen dat het laveren is. En door felle kritiek is de NAVO ook echt beschadigd geraakt: als Trump er maar op blijft inhakken, dan groeit de twijfel over de waarde ervan - en dat ziet Poetin ook.

Aan de andere kant zeggen diplomaten binnen de NAVO dat de Amerikanen nog gewoon meedraaien op het hoofdkwartier in Brussel. Zij kijken vooral naar wat Trump doet en niet naar wat hij zegt op sociale media."

De landelijke adviesprijs voor diesel daalt vandaag naar verwachting met bijna 7 cent. Voor benzine wordt een daling van zo'n 3 cent verwacht. De adviesprijs van diesel is daarmee 2,751 euro en die van benzine 2,571 euro, meldt consumentencollectief United Consumers. Dat heeft alles te maken met de olieprijs die gisteren hard daalde na de aankondiging van het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran.

"Deze adviesprijs is gebaseerd op prijzen die vijf grote oliemaatschappijen hanteren", zegt Derk Foolen van United Consumers. "Die maken ze aan het eind van de dag bekend en dat zie je een dag later terug aan de pomp."

Dure olie ingekocht

De daling van de olieprijs zal overigens niet meteen een-op-een ook een daling van de prijs aan de pomp betekenen. Volgens Martin van Eijk, voorzitter van de branchevereniging van tankstations Drive, komt dat doordat tankstations de brandstof duur hebben ingekocht op de wereldmarkt. "De olie die komende weken verkocht wordt, is een paar weken geleden ingekocht."

Vervolgens moest de olie nog verwerkt worden bij een raffinaderij. Het duurt zo enkele weken voordat de olie bij de pomp terechtkomt. "Pomphouders willen deze duur ingekochte brandstof niet met verlies verkopen", zegt Van Eijk.

Er zijn meerdere verklaringen waarom prijzen aan de pomp niet zoveel dalen als de prijs van olie, zegt Stef de Jong, onderzoeker bij toezichthouder ACM. "Een mogelijke verklaring is dat de mensen bij een prijsdaling minder hard op zoek gaan naar goedkope tankstations." Hierdoor neemt de druk van tankstations af om hun prijs te verlagen en kunnen ze deze langer hoger houden.

Uit pindata van de ING is te zien dat mensen de afgelopen weken wel iets minder in Nederland hebben getankt. Maar vrij snel normaliseerde dit weer. Het aantal pintransacties is de afgelopen dagen min of meer gelijk aan voorgaande jaren.

Oliebedrijven bepalen de prijs

Toch zijn de marges van tankstations in Nederland niet bijzonder groot. De prijs wordt voornamelijk bepaald door de oliebedrijven en tussenhandelaren die brandstof verkopen aan de pomphouders. En deze bedrijven zullen de prijs niet heel hard laten dalen, ziet ING-econoom Rico Luman.

De situatie in het Midden-Oosten blijft namelijk onzeker. Het is onduidelijk in hoeverre de Straat van Hormuz echt helemaal opengaat. Via deze zeestraat werd voor het begin van de oorlog in het Midden-Oosten heel veel olie vervoerd. "Er zit veel aarzeling op de markt omdat het zo weer kan veranderen", zegt Luman.

Bovendien is de vraag naar brandstof nog altijd onverminderd hoog, omdat het aantal schepen dat door de zeestraat vaart zeer beperkt is. Het zal vermoedelijk nog weken duren voordat dit weer een beetje op niveau komt. "Dit zie je ook in de vraag. Azië trekt nu heel hard aan kerosine en diesel", aldus Luman. "De vraag is groot en met de situatie in het Midden-Oosten hebben bedrijven ook een argument om niet direct de brandstofprijs te verlagen."

The Intel era of Apple Macs led to so-called “Hackintoshes”, more normal PCs running x86 MacOS X. Now Bryan Keller proves that a Hackintosh isn’t restricted to the x86 era, …read more

Het aantal verkeersdoden in Nederland is sinds 2007 niet meer zo hoog geweest als vorig jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2025 kwamen 759 mensen om het leven in het verkeer, ruim 12 procent meer dan het jaar ervoor.

Opvallend is dat er minder vrouwen waren onder de slachtoffers. Het aantal mannelijke verkeersdoden steeg juist met 21 procent, naar 575. In totaal kwamen ruim drie keer zo veel mannen als vrouwen om het leven in het verkeer.

Mannen vanaf 70 jaar

Aan het begin van deze eeuw nam het aantal verkeersdoden snel af, tot ongeveer het niveau waar we nu zijn. In 2022 was ook een grote stijging te zien, daarna nam het aantal weer twee jaar op rij af.

"De stijging in het aantal verkeersdoden komt vooral doordat er meer fietsers om het leven zijn gekomen", zegt Tanja Traag, hoofdsocioloog bij het CBS. Vorig jaar kwamen 281 fietsers om het leven, 35 meer dan het jaar ervoor. Er zijn meer fietsers op de weg, legt ze uit. Dat komt doordat ouderen langer doorfietsen.

In de cijfers is te zien dat bij mannen boven de 70 het aantal dodelijke fietsongelukken toeneemt. Zij leggen over het algemeen meer kilometers af.

"Vier op de tien mensen die bij een fietsongeluk omkomen, worden aangereden door een auto of vrachtwagen", zegt Traag. "Ongeveer een op de drie komt bij een ongeluk ten val, raakt uit balans of ze raken een paaltje. Die vallen dan zo hard dat ze daaraan komen te overlijden." Twee op de drie mensen lopen hoofdletsel op, dat hen fataal wordt.

Welke rol de opmars van de elektrische fiets heeft in het aantal verkeersongelukken, is nog niet zeggen. Bij een ongeluk wordt vaak wel vermeld of iemand op een e-bike reed, maar lang niet altijd, zegt Traag. "Tegelijk snappen we met z'n allen dat hoe harder je rijdt, hoe harder je valt."

Lagere maximumsnelheid

Verkeersveiligheidsinstituut SWOV waarschuwde in december nog voor hogere aantallen verkeersdoden. Het instituut ging toen uit van 720 tot 760 verkeersdoden in 2040, maar dat aantal blijkt dus afgelopen jaar al te zijn bereikt.

Het SWOV verwachtte vooral onder fietsers en ouderen meer verkeerslachtoffers, ook als gevolg van de vergrijzing. Het instituut pleitte daarom voor meer en veiligere fietspaden en een lagere maximumsnelheid voor auto's.

Bij de registratie van ongevallen wordt niet altijd genoteerd of iemand een helm droeg. "Maar vergelijk dat met een snorfiets", zegt Traag, waarvoor sinds 1 januari 2023 het dragen van een helm verplicht is. "Sinds de helmverplichting zie je ook een afname in verkeersslachtoffers."

Maatregelen

Er kwamen ook meer inzittenden van bestel- en vrachtauto's om het leven. In die groep waren er 40 slachtoffers. Van 2020 tot en met 2024 schommelde het aantal slachtoffers tussen 6 en 27. Gemiddeld waren dat er de afgelopen jaren 17.

Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat heeft de Tweede Kamer gisteren toegezegd te onderzoeken welke nieuwe maatregelen mogelijk zijn om het aantal verkeersdoden en ernstige verkeersgewonden terug te dringen. De Kamer wil daar voor de zomer meer over horen.

Goedemorgen! De Tweede Kamer debatteert over de oplopende energierekeningen en AZ neemt het op tegen Sjachtar Donetsk in de eerste kwartfinale van de Conference League.

Het weer: de dag begint met veel zon, vooral in het zuiden. In de middag meer bewolking en in de avond kans op felle regen- en onweersbuien. Het wordt 18 tot 23 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

NAVO-chef Mark Rutte heeft in Washington zo'n anderhalf uur gepraat met Donald Trump. De Amerikaanse president zou overwegen om NAVO-landen te straffen die hem niet genoeg hebben geholpen in de oorlog met Iran. Trump dreigde eerder uit de NAVO te stappen omdat hij te weinig steun kreeg voor zijn oorlog.

Rutte zegt dat hij Trump erop heeft gewezen dat de meeste Europese landen wel luchtmachtbases en logistiek beschikbaar stelden. Rutte noemde het bij CNN een "eerlijk en open gesprek, maar ook een gesprek tussen vrienden".

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Vier scholieren van het technasium in Enschede maakten een proefpop met dikke buik voor betere en realistische CT-scans. En dat werkt in de praktijk zo goed, dat het ziekenhuis in hun thuisstad deze meteen in gebruik heeft genomen. "We hebben een negen gekregen", zeggen de leerlingen.

Fijne dag!

Steeds meer gemeenten gebruiken scanauto's om geparkeerde auto's te controleren. Die kunnen veel meer auto's controleren dan een handhaver te voet, maar de inzet van scanauto's levert naar schatting 500.000 onterechte boetes per jaar op.

De ongeveer 250 tot 375 miljoen scans die de scanauto's voor gemeenten uitvoeren leiden tot 3 tot 5 miljoen parkeerboetes per jaar. Volgens berekeningen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) wordt zo'n 10 procent van de boetes onterecht opgelegd.

Voor de berekeningen baseerde de Autoriteit zich op gegevens van gemeenten. Mensen die bezwaar maken tegen de boete krijgen in 40 tot 62 procent van de gevallen gelijk.

Laden/lossen en gehandicaptenkaart

Scanauto's bekijken met geavanceerde camera's kentekens van geparkeerde voertuigen en controleren met AI en algoritmes of voor de parkeerplaats is betaald. De beelden komen binnen bij handhavers die ze beoordelen.

Het blijkt nu dat juist de combinatie van een menselijk oordeel met de inzet van de technologie leidt tot verschillende risico's en tekortkomingen, zegt de AP.

Zo maakt een scanauto alleen een momentopname en ziet die geen omstandigheden. De auto kan bijvoorbeeld niet vaststellen dat iemand aan het laden en lossen is. In zo'n situatie kan een uitzondering gelden en mag iemand geen boete krijgen.

Ook de gehandicaptenkaart, die niet standaard op kenteken is geregistreerd en achter de voorruit wordt geplaatst, 'ziet' de scanauto niet. Is er niet betaald, dan zijn de systemen onverbiddelijk en volgt automatisch een boete.

Wat doet de Autoriteit Persoonsgegevens?

De AP beschermt burgers en hun grondrechten in de digitale wereld. Als toezichthouder signaleert en analyseert de AP risico's en effecten van de inzet van algoritmes in de Nederlandse samenleving. Zo was het doel van dit onderzoek naar scanauto's om een beter inzicht te krijgen in de risico's en effecten van de inzet van scanauto's voor parkeerhandhaving, en concrete aanbevelingen te geven die burgers beter beschermen.

Mensen die de dupe zijn van onterechte boetes en er bezwaar tegen maken, krijgen vervolgens te maken met tijdrovende, vaak geautomatiseerde bezwaarprocedures en gebrekkige transparantie, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens.

Dat geldt dus voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart, maar ook voor mensen die digitaal minder vaardig zijn. Gemeenten nemen hun belangen onvoldoende mee bij het ontwerp en de uitvoering van de parkeerhandhaving, vindt de AP. De kloof tussen mensen die wel digitaal vaardig zijn en mensen die dat niet zijn, wordt op die manier vergroot.

Zo wordt de boete vaak bezorgd via de digitale post. Als iemand die mist, volgt eerst een digitale herinnering en pas daarna een herinneringsbrief per post. Mensen kunnen zo onbewust meerdere overtredingen begaan, waardoor parkeerboetes zich opstapelen.

Privacy-risico's in beeld

Daar komt bij dat een gemeente pas scanauto's mag gebruiken als de privacy-risico's zijn onderzocht en beperkt, maar niet elke gemeente doet dat. En de controle op de commerciële partijen die het handhavingsproces soms uitvoeren, is vaak onvoldoende geregeld.

De olympische wielerbaan in Rio de Janeiro is gisteren beschadigd geraakt bij een flinke brand. Er vielen geen gewonden.

Zo'n tachtig brandweerlieden kwamen 's ochtends vroeg ter plaatse om de vlammenzee tegen te gaan. Het lukte ze in de loop van de dag om de brand te blussen. Met name het dak van het gebouw heeft schade.

Burgemeester Eduardo Cavaliere meldde ter plaatse dat de baan nog steeds te gebruiken is, aldus de Braziliaanse krant O Globo. De collectie van het olympische museum, dat in hetzelfde gebouw is gevestigd, liep lichte schade op. De oorzaak van de brand wordt onderzocht.

Het velodroom werd gebouwd voor de Olympische Spelen in 2016. Elis Ligtlee en Matthijs Büchli wonnen er respectievelijk goud en zilver op de keirin. In 2017 werd de wielerbaan ook al twee keer getroffen door een brand.

Back in late February Nissan Leaf owners began to receive messages from Nissan informing them that the remote features in their cars would cease operation as the NissanConnect app would …read more

Een Guatemalteekse man heeft in de VS schuld bekend voor zijn rol in de smokkel van een groep illegale migranten in een vrachtwagen in Mexico in 2021. De met meer dan 160 mensen gevulde truck raakte een voetgangersbrug en kantelde. Daarbij kwamen zeker 53 mensen om het leven en raakten ruim honderd mensen gewond.

De 42-jarige Daniel Zavala Ramos kan een levenslange gevangenisstraf krijgen voor zijn aandeel in de smokkel. Hij hoort dinsdag 7 juli welke straf hij opgelegd krijgt. Ramos is een van de zes Guatemalteken die terechtstaan voor de crash en de eerste die veroordeeld wordt. Voor de andere vijf staat in juni een zitting gepland.

Snelweg

Het ongeluk was op een snelweg op zo'n 160 kilometer van de grens van Mexico met Guatemala. Het zestal werd in 2024 gearresteerd in Guatemala en Texas. Ramos werd in 2025 uitgeleverd door Guatemala.

Volgens het OM werkte het zestal samen om tegen betaling migranten vanuit Guatemala via Mexico naar de VS te smokkelen. Vervoerde kinderen kregen instructies over wat zij tegen autoriteiten moesten zeggen als ze werden aangehouden. De smokkelaars maakten onder meer gebruik van minibusjes, veewagens en vrachtwagens om illegale migranten te vervoeren.

De A2 tussen Best en Eindhoven is gisteravond ongeveer 1,5 uur afgesloten vanwege een verkeersongeval waarbij een motorrijder ernstig gewond raakte.

Een automobilist botste op de motor en reed vervolgens door. Vanwege het ongeluk werd een traumahelikopter ingeschakeld.

De gewonde motorrijder is naar een ziekenhuis in Tilburg vervoerd, meldt Omroep Brabant. Naar de bestuurder van de auto wordt nog gezocht, meldt de omroep.

Quadcopters tend to have very poor efficency because of their high disk loading. High disk loading– that is, how much weight each square meter of area swept by the propellers …read more

Nederlanders zouden minder vlees en meer plantaardige eiwitten moeten eten. Dat staat in de nieuwe Schijf van Vijf, die het Voedingscentrum vandaag presenteert. Het advies is om maximaal 100 gram mager rood vlees per week te eten.

Daarmee gaat het Voedingscentrum verder dan de Gezondheidsraad. Die adviseerde in december nog om maximaal 200 gram rood vlees per week te eten. Volgens het Voedingscentrum is het beter voor het milieu om te minderen.

Wat is de Schijf van Vijf?

In de Schijf van Vijf staan sinds 1953 producten die volgens de wetenschap goed zijn voor de gezondheid. De inzichten daarover zijn sindsdien veranderd en daarmee de Schijf van Vijf. Sinds 2016 wordt ook gekeken naar duurzaamheid van voedsel. Volgens het Voedingscentrum moet je het zien als hulpmiddel voor een gezond en duurzaam voedingspatroon. In het blauwe vak staan water, thee en koffie zonder suiker. In het oranje vak staan volkorenbrood, volkoren pasta's en zilvervliesrijst; producten waar veel vezels in zitten.

De laatste Schijf van Vijf was tien jaar oud. Tussendoor zijn er wel kleine updates geweest, maar geen grote veranderingen zoals nu. Wereldwijd wordt veel onderzoek gedaan naar voeding en eetpatronen. De nieuwe Schijf van Vijf is opgesteld op basis van de nieuwste inzichten waar de meeste wetenschappers het over eens zijn.

De vakken zelf zijn hetzelfde gebleven, maar binnen het roze vak heeft een grote verandering plaatsgevonden. Het advies voor vlees gaat van maximaal 500 gram per week naar 300 gram, waarvan slechts 100 gram mager rood vlees, dus varkensvlees of rundvlees.

De overige 200 gram is voor witvlees, zoals kip. Voor vis is het advies om maximaal 100 gram per week te eten. Ook moeten Nederlanders minder kaas op hun boterham doen: maximaal 20 in plaats van 40 gram per dag.

Minder dierlijke eiwitten dus en meer plantaardig, luidt de aanbeveling. Het Voedingscentrum adviseert om bijna twee keer zoveel linzen en bonen te nemen als eerst. Duurzaamheid is daarin doorslaggevend. Het advies was 120 tot 180 gram per week, dat gaat naar 250 gram per week.

Het zou beter zijn om nog meer peulvruchten te nemen, maar dat is volgens gezondheidsexpert Marije Verwijs van het Voedingscentrum niet realistisch. "Peulvruchten zijn voor veel mensen nog geen onderdeel van hun eetpatroon. Haalbaarheid is ook belangrijk."

'Verandering is hard nodig'

De makers van de nieuwe Schijf van Vijf zeggen dat een gezond, duurzaam en veilig eetpatroon "belangrijker dan ooit" is. Daarom moet het eetpatroon veranderen. "De helft van de Nederlanders heeft overgewicht en 1,2 miljoen mensen kampen met diabetes. Het huidige voedselsysteem is verantwoordelijk voor een derde van de klimaatimpact."

Het Voedingscentrum zegt te benadrukken dat niet alleen consumenten iets moeten veranderen aan hun eetpatroon. "Ook de overheid, producenten en aanbieders hebben veel invloed op de eetkeuzes die mensen maken."

D66-minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur laat in een reactie weten in het najaar met plannen te komen om de Nederlandse consument te helpen bij een meer plantaardig eetpatroon, zoals prijsafspraken met supermarkten.

Correctie van de redactie:

In dit artikel stond dat het Voedingscentrum in de Schijf van Vijf adviseerde om per week maximaal 100 gram rood vlees te eten, vergelijkbaar met een gehaktbal. Dat klopt niet. Het advies is om maximaal 100 gram mager rood vlees te eten. Gehakt valt onder vet vlees. De kop en tekst van het artikel zijn aangepast.

Rijkswaterstaat heeft de kwelder in de Waddenzee bij het Noord-Friese dorp Wierum afgesloten om de vogels te beschermen. Voor de bewoners van Wierum is de afsluiting een koude douche. Als zij meer dan tien jaar geleden niet in actie waren gekomen, was de kwelder er niet meer geweest.

"In het hele traject hebben we er rekening mee gehouden dat de kwelder in ieder geval buiten het broedseizoen toegankelijk was. En nu staan er bordjes met 'verboden toegang'", reageert de teleurgestelde Kornelis Yntema uit Wierum bij Omrop Fryslân.

Een kwelder is een begroeid stuk land net buiten de dijk in zee, dat bij vloed of stormen (deels) onderloopt. Vogels zijn er gek op, want er blijven vaak allerlei visjes en ander voedsel achter. Bovendien kunnen ze er ongestoord broeden en rusten.

Afkalving

Kwelders zijn overal langs de Noordzee- en Waddenkust, Maar die bij Wierum is een geval apart. Op de website Visit Friesland wordt gesproken over "een uniek kweldergebied dat rustplaatsen biedt voor wadvogels, zoals scholeksters en bontbekplevieren, en fungeert als een beschermd stukje natuur langs de Waddenkust".

Maar dat beschermde stukje natuur was er bijna niet meer geweest, omdat de Waddenzee steeds meer land van de kwelder 'afsloeg' en meenam het water in.

Op zich kunnen rijshouten dammen in zee die afkalving voorkomen. Het gaat om houten palen die in zee worden geplaatst, de golven breken en veel worden gebruikt voor landaanwinning.

Ook bij de kwelder van Wierum werden ooit rijshouten dammen geplaatst. Maar die waren er door jarenlange bezuinigingen en gebrek aan onderhoud slecht aan toe. Ze hielden de afkalving niet meer tegen, zoals Rijkswaterstaat ook toegaf.

Red de kwelder

Totdat het dorp een jaar of tien geleden in actie kwam en de werkgroep Red de kwelder oprichtte. Pim de Wit van de werkgroep noemde de afkalving niet alleen een ecologisch, maar ook cultureel verlies. "Veel oudere inwoners hebben hun jeugd op de kwelder doorgebracht. In Wierum zeggen we: Wierum zonder kwelder is als Wierum zonder kerk", aldus De Wit.

In Wierum wonen zo'n 300 mensen. Maar de petitie die de werkgroep opstelde om Rijkswaterstaat en andere autoriteiten aan te sporen om actie te ondernemen voor de kwelder werd 1407 keer ondertekend.

En Rijkswaterstaat kwam in actie. In 2024 werden de rijshouten dammen bij de kwelder in Wierum gerenoveerd. Met snel resultaat. Vorig jaar bleek dat er tussen de gerenoveerde dammen 10 tot 35 centimeter 'grond' is bijgekomen in de kwelder. Ook "is er geen verdere erosie opgetreden van de kwelderrand", aldus Rijkswaterstaat.

Versoepeling

De kwelder lijkt gered, maar juist nu het mooi weer wordt, mogen de Wierummers er niet naartoe. "Wij hopen nu maar dat we buiten het broedseizoen toch wat versoepeling kunnen krijgen", zegt Kornelis Yntema voorzichtig.

Maar ook dat gaat waarschijnlijk niet gebeuren. "Het zijn ook hoogwatervluchtplekken voor vogels. Dus ook na het broedseizoen is het van belang dat het rustig blijft op de kwelders", stelt Piet Leijstra van Rijkswaterstaat.

In de Verenigde Staten is Jasveen Sangha, de vrouw die Friends-acteur Matthew Perry vlak voor zijn dood de drug ketamine verkocht, veroordeeld tot vijftien jaar cel. Ze heeft de Amerikaanse acteur de dosis geleverd die hem fataal werd.

Sangha, die bekend is komen te staan als de 'ketaminekoningin', verkocht Perry vier dagen voor zijn dood 25 flesjes met de drug, waaronder de dodelijke dosis. Ze zou er 6000 euro voor hebben gekregen.

Perry werd in 2023 dood aangetroffen in een jacuzzi in zijn huis in Los Angeles. Hij had een grote hoeveelheid ketamine in zijn bloed, waardoor hij bewusteloos raakte en verdronk.

Sangha bekende eerder al schuld. Ze gaf toen ook toe schuldig te zijn aan vier andere aanklachten, waaronder het leveren van een fatale dosis aan een andere 33-jarige man. Sangha verkocht drugs aan meerdere rijke klanten.

Ketamine voorgeschreven

Er zijn vijf mensen gelinkt aan de dood van de acteur. Naast Sangha zijn twee artsen, Perry's assistent en een tussenpersoon bij het kopen van de ketamine in verband gebracht met de dood van de tv-ster. Sangha's straf is vele malen hoger dan de andere straffen die tot nu toe zijn opgelegd.

Perry kampte een groot deel van zijn leven met verslavingen. Zijn huisarts schreef hem ketamine voor tegen zijn depressie, maar de acteur was verslaafd en wilde meer dan hem was voorgeschreven. Een arts die hem in de weken voor zijn dood op illegale wijze regelmatig voorzag van de drug en deze soms ook bij Perry injecteerde, werd in december veroordeeld tot 2,5 jaar celstraf.

Matthew Perry werd wereldberoemd door zijn rol als Chandler Bing in de populaire sitcom Friends. De Amerikaanse serie liep van 1994 tot 2004 en Perry was in alle seizoenen te zien.

NAVO-chef Rutte is in het Witte Huis in Washington en spreekt daar met de Amerikaanse president Trump. Volgens het Witte Huis keek Trump uit naar dat overleg en zullen de twee het onder meer hebben over de mogelijke terugtrekking van de VS uit de NAVO.

De president heeft daar al vaker mee gedreigd, ook recent nog, maar hield nooit voet bij stuk. Hij zou nu overwegen om sommige NAVO-landen te straffen, omdat ze hem niet willen steunen in de oorlog tegen Iran.

Volgens The Wall Street Journal denkt Trump erover om Amerikaanse troepen te verhuizen van landen die hem niet steunen naar landen die hem wel steunen. Het plan omvat ook de mogelijkheid dat er op zijn minst één Amerikaanse legerbasis in een Europees land wordt gesloten, bijvoorbeeld in Duitsland of Spanje, schrijft de krant.

'Getest en gefaald'

Vlak voor de ontmoeting met Rutte haalde Trump opnieuw uit naar de NAVO. Hij vindt dat het militaire bondgenootschap "is getest en heeft gefaald", zei de woordvoerder van het Witte Huis vanavond.

Trump doelt daarmee op zijn hulpverzoeken aan de NAVO-bondgenoten in zijn oorlog tegen Iran. De andere NAVO-landen gingen daar niet op in. "Dit is niet onze oorlog", zei onder meer de Duitse defensieminister Pistorius.

Correspondent NAVO Kysia Hekster:

"Trump voert de druk op het gesprek met Rutte nog verder op, terwijl hij de afgelopen weken al meerdere keren keihard uithaalde naar de NAVO. Hij blijft maar herhalen dat zijn bondgenoten hem in de steek hebben gelaten.

Rutte heeft het afgelopen jaar al meerdere crises binnen het militaire bondgenootschap bezworen en zal ook nu weer proberen om Trump te overtuigen aan boord te blijven. Hij wil zoveel mogelijk tijd kopen waarin de Europese bondgenoten en Canada meer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen veiligheid en ook taken van de Amerikanen binnen de NAVO kunnen overnemen.

Trump hoeft de daad niet bij het woord te voegen en echt uit de NAVO te stappen om de club verder te beschadigen. Afgelopen weken zei de Franse president Macron hardop dat de NAVO al verzwakt is door de ondermijnende uitspraken van de Amerikaanse president en uit andere Europese hoofdsteden klonken soortgelijke geluiden.

Maar waar de een zegt dat door alle uitspraken van Trump de NAVO eigenlijk al niet meer is dan een lege huls, wijzen anderen er juist op dat op het hoofdkwartier in Brussel alles gewoon doordraait, met de VS erbij, en dat Trump vooral beoordeeld moet worden op wat hij echt doet, in plaats van wat hij allemaal roept."

Rutte staat in Europa bekend als "Trump-fluisteraar" en heeft ondanks de spanningen een warme relatie met de Amerikaanse leider opgebouwd. De NAVO-topman zou het versterken van de samenwerking in de defensie-industrie willen bespreken, net als de oorlogen in Iran en Oekraïne.

Hij heeft van de andere NAVO-leiders geen opdracht gekregen om zich te committeren aan een operatie in de Straat van Hormuz.

Kan Trump Amerika terugtrekken uit de NAVO?

De NAVO is een defensieve organisatie die alleen in actie komt als een van de leden wordt aangevallen. Daarom weigeren verschillende NAVO-landen om aan de VS militaire bases beschikbaar te stellen in de oorlog tegen Iran of militaire hulp te sturen om de Straat van Hormuz open te krijgen.

Trump kan zich ook niet op eigen houtje terugtrekken uit de NAVO, want nog voor zijn tweede termijn vorig jaar begon, is er een wet aangenomen die het de president verbiedt om dat te doen zonder goedkeuring van het Congres. Die wet werd aangenomen juist met het oog op Trump die in zijn eerste termijn ook al negatief was over het bondgenootschap.

Toch zijn Trumps negatieve uitlatingen desastreus voor de NAVO. De afschrikwekkende werking van het bondgenootschap zit hem in het vertrouwen dat de leden elkaar te hulp zullen komen. Zijn twijfels over het Amerikaanse lidmaatschap, de grootste en belangrijkste bondgenoot, zijn ongekend en zeer ondermijnend.

Trumps ontmoetingen in het Oval Office met buitenlandse leiders zijn vaak een spektakel, waarbij zowel lof als ongenoegen publiekelijk voor de televisiecamera's worden geuit. Het gesprek tussen Trump en Rutte is achter gesloten deuren. Na afloop wordt aan de pers bekendgemaakt wat de twee hebben besproken.

Na 40 dagen oorlog met Iran werd dinsdag, vlak voor het aflopen van Trumps ultimatum, een staakt-het-vuren voor twee weken bereikt. "Een grote dag voor wereldvrede", schreef de Amerikaanse president op sociale media. De Verenigde Staten deelden weliswaar zware klappen uit aan het Iraanse leger, maar Trumps claim van een overwinning is volgens experts voorbarig en nauwelijks te onderbouwen.

Volgens Trump zijn vrijwel alle twistpunten met Iran opgelost en vormt het twee weken durende akkoord een werkbare basis voor een definitief akkoord. Maar op de eerste dag van het staakt-het-vuren werden ook Israëlische en Iraanse aanvallen gemeld in het Midden-Oosten. En Iraanse staatsmedia deelden dat de Straat van Hormuz weer is gesloten vanwege Israëls aanvallen op Libanon.

Gewiekst gespeeld

"Het staakt-het-vuren vormt het uitgangspunt voor onderhandelingen op basis van eerdere Iraanse voorstellen", duidt Karim El Taki, universitair docent politiek in het Midden-Oosten aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Volgens die voorstellen zou Iran de feitelijke controle over de Straat van Hormuz krijgen en doorvoerrechten voor schepen innen, wat vóór de oorlog niet het geval was."

El Taki zegt dat Iran de oorlog zeer gewiekst heeft gespeeld. "Ze hebben de kosten voor Amerika, Israël en landen in de regio enorm opgedreven. Door honderden drones en ballistische raketten op de Golfstaten af te vuren en de Straat van Hormuz effectief te blokkeren, is een enorme oliecrisis veroorzaakt met stijgende energieprijzen, inflatie en kans op een wereldwijde recessie."

Trump raakte volgens een reconstructie van The New York Times overtuigd van het nut van de oorlog na een bezoek van Netanyahu en andere hooggeplaatste Israëlische functionarissen in februari. Daarbij werd hem een scenario geschetst waarin de Iraanse leiding snel zou worden uitgeschakeld.

Strekking was dat de militaire slagkracht van Iran zou worden verzwakt, een volksopstand zou worden ontketend en uiteindelijk het regime ten val zou worden gebracht. Trump zou waarschuwingen van zijn vicepresident Vance en inlichtingendiensten hebben genegeerd en zijn afgegaan op zijn "instinct".

Overleven

De oorlog pakte anders uit voor de VS dan vooraf gedacht, constateert El Taki. Het Iraanse regime stelde volgens hem zijn belangrijkste doel veilig: overleven. "Ze hebben niet geprobeerd te winnen, maar de kosten voor de tegenstander gemaximaliseerd en met effectieve vergeldingsaanvallen een dreigingsevenwicht gecreëerd. Iran heeft, ondanks de schade, de uitkomst van het conflict mede bepaald."

De universitair docent benadrukt dat het bestand uiterst fragiel is. "Er waren vandaag alweer aanvallen op olie-infrastructuur in Iran en vergeldingsacties in meerdere landen in de Golfregio en volgens Trump valt Libanon buiten het akkoord. Israël voerde daar zelfs de grootste aanvallen uit sinds het begin van de oorlog."

Midden-Oostenkenner Carolien Roelants vindt het te vroeg om harde conclusies te trekken. "Het hangt er echt van af wat er uit het staakt-het-vuren komt, wat de basis vormt voor de onderhandelingen." Die zouden komend weekend in Pakistan moeten plaatsvinden. "Als Iran controle over de Straat van Hormuz behoudt, is dat een strategische nederlaag voor de Verenigde Staten."

De punten die Iran ingewilligd wil zien, zoals volledige terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, ziet Roelants niet snel gebeuren. "Ik ben ook pessimistisch, omdat de doelen van Netanyahu, het permanent uitschakelen van Iran, niet zijn bereikt. Trump zegt veel, maar ik kan me voorstellen dat hij inmiddels vooral een situatie van niet-oorlog wil."

Heilig huisje

Met de tussentijdse verkiezingen in de VS in november in aantocht heeft Trump forse politieke schade opgelopen, ziet Amerika-deskundige Diederik Brink. Niet alleen Democraten veroordelen de aanval, ook zijn eigen achterban is verdeeld. "Trump heeft nooit aan draagvlak gewerkt, niet onder zijn eigen bevolking en ook niet in het Congres. De 'waarom-vraag' achter deze oorlog is nooit beantwoord."

"Veel aanhangers vragen zich af wat hier nog 'America First' aan is", vervolgt Brink. "Hij voerde campagne om juist geen nieuwe conflicten in het Midden-Oosten te beginnen en nu zijn zelfs de olieprijzen gestegen in de VS, voor veel Amerikanen een heilig punt."

Uitgehard regime

Volgens Brink is de positie van de VS dan ook verslechterd. "Iran is nu een uitgehard regime dat meer vertrouwen heeft in eigen kunnen en mogelijk ook in zijn nucleaire ambities. Voor de oorlog was de Straat van Hormuz open, nu staat die onder invloed van Iran. Tegelijk is de Amerikaanse wapenvoorraad deels uitgeput en lopen de kosten in de honderden miljarden dollars."

Daarmee heeft de oorlog de VS en Trump amper iets opgeleverd, zegt Brink. "Er zijn dertien Amerikaanse militairen gesneuveld, maar voor welk doel? Trumps tactiek van bluffen en dreigen werkte misschien als vastgoedman, maar blijkt op het wereldtoneel uiterst volatiel. De claim van succes in deze oorlog valt niet te staven."

Modern computers use dynamic RAM, a technology that allows very compact bits in return for having to refresh for about 400 nanoseconds every 3-4 microseconds. But what if you couldn’t …read more