Aggregator

Reinier van Zutphen stopt per 1 april 2027 als Nationale ombudsman. De Tweede Kamer gaat op zoek naar een opvolger.

De 66-jarige Van Zutphen is sinds april 2015 de Nationale ombudsman. In die rol helpt hij burgers en ondernemers die vastlopen in hun contacten met de overheid. Volgend jaar april loopt zijn tweede termijn af, dan is hij twaalf jaar ombudsman geweest. Dat is de maximumduur dat iemand ombudsman mag zijn.

Van Zutphen had het ambt naar eigen zeggen nog jaren met evenveel energie kunnen vervullen. "Iedere dag ontmoet ik burgers en veteranen die mij vertellen dat zij een overheid nodig hebben die naar hen luistert en naast hen staat."

Tegelijkertijd is het aflopen van zijn tweede termijn voor de Tweede Kamer een natuurlijk moment om op zoek te gaan naar zijn opvolger, zegt Van Zutphen. "Ik kijk met veel trots naar wat wij de afgelopen jaren voor burgers hebben kunnen betekenen."

Aardbevingsschade

De ombudsman uitte de afgelopen twaalf jaar meerdere keren forse kritiek op de overheid, onder meer op het herstel van aardbevingsschade in Groningen, op de omgang met gedupeerden van de toeslagenaffaire en op de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen. De Nationale ombudsman ontvangt jaarlijks tienduizenden klachten van Nederlanders over de overheid en houdt kritisch in de gaten hoe de overheid met burgers omgaat.

Van Zutphen studeerde recht en bekleedde diverse functies in de rechterlijke macht voordat hij de Nationale ombudsman werd. Hij staat bekend als een maatschappelijk betrokken rechter en pleitbezorger van openheid.

Hij liet de afgelopen jaren tal van onderzoeken doen naar de gevolgen van de gaswinning in Groningen, een taak die de Nationale ombudsman sinds 1 januari 2022 heeft overgenomen van de Onafhankelijke Raadsman gaswinning Groningen. Daarin adviseerde hij de Tweede Kamer en het kabinet steevast over hoe het herstelproces beter kan worden ingericht.

Proactieve overheid

"Ik heb de afgelopen jaren met duizenden mensen aan de keukentafel, in buurthuizen en op bankjes gezeten om hun verhaal te horen. Dáár begint het werk van de ombudsman. En dat gaat niet om mij, maar om de mensen voor wie we het doen", zegt hij. De komende tijd blijft hij zich inzetten voor burgers die een proactieve overheid nodig hebben.

Van Zutphen is de vijfde ombudsman sinds de oprichting van het instituut in 1982. Eerder leidde hij het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak.

Het komt steeds vaker voor: citaten die "gehallucineerd" zijn door het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI), en dus niet bestaan. Uit onderzoek van de Groene Amsterdammer blijkt ook de Nederlandse wetenschap niet immuun te zijn tegen dergelijke "spookcitaten".

In februari bleek al bij onderzoek van het wetenschappelijk blad Nature dat minstens 10.000 publicaties uit 2025 door AI verzonnen academische verwijzingen bevatten. Volgens de Groene Amsterdammer hebben in de afgelopen drie jaar ook honderden aan Nederlandse universiteiten verbonden wetenschappers artikelen gepubliceerd met spookreferenties.

Het tijdschrift onderzocht samen met de Data School van de Universiteit Utrecht ruim 100.000 publicaties in wetenschappelijke tijdschriften. Daarbij vonden ze dat het percentage artikelen met spookreferenties in drie jaar tijd is verzevenvoudigd: bevatte in 2023 nog een op de 1400 artikelen een spookreferentie, dat was in de eerste maanden van 2026 een op de 200.

In totaal vond de Groene in 208 gepeerreviewde artikelen ruim 748 verwijzingen naar wetenschappelijke onderzoeken die niet bestaan.

AI voor referentielijsten

"Iedereen schrok heel erg van wat ze hoorden en probeerden het onmiddellijk recht te zetten bij de journals", vertelt Yannick van der Heijden, een van de journalisten die meewerkte aan het onderzoek. "Vaak hoorden we als reden toch een stukje slordigheid."

De journalisten besloten niet alle wetenschappers bij naam te noemen, maar benaderden hen wel. De wetenschappers zeiden dat zij met behulp van AI de alfabetische volgorde of stijl van hun referentielijst wilden aanpassen. Daarbij zouden hallucinaties zijn ontstaan.

In andere gevallen ging het om wetenschappers die via AI aanvullende bronnen wilden verkrijgen die hun hypotheses of stellingen bevestigden. Daarbij controleerden ze niet zorgvuldig of die gesuggereerde referenties ook daadwerkelijk bestonden.

Sneeuwbaleffect

Het gevaar van nepreferenties, vertelt Van Der Heijden, is dat die een sneeuwbaleffect kunnen opleveren, als een niet-bestaand artikel dat een chatbot verzint meerdere keren wordt geciteerd. De onderzoekers zagen hoe een enkele nepreferentie "een eigen leven" begon te leiden.

"We kwamen bijvoorbeeld een onderzoek tegen over de behandeling van hersenkanker, waarbij een bepaalde behandeling werd onderbouwd door bestaande en niet-bestaande bronnen." De consensus die dan wordt gesuggereerd is gebaseerd is op een broze basis. "Een verkeerd beeld van de bestaande literatuur kan serieuze consequenties hebben", aldus Van Der Heijden.

Niet controleren op referenties

Onder meer wetenschappers van de Wageningen Universiteit en het Rotterdamse Erasmus MC hebben artikelen gepubliceerd met spookreferenties, blijkt uit het onderzoek.

De Wageningen Universiteit zegt tegen de NOS geschrokken te zijn van het nieuws. Een woordvoerder laat weten dat de universiteit "niet inhoudelijk" kan ingaan op vragen, omdat de universiteit niet weet om welke artikelen het gaat. De universiteit noemt het onderzoek een "belangrijk signaal". "We gaan intern kijken of controlemechanismen aangescherpt moeten worden."

De directeur Onderwijs&Onderzoek van het Erasmus MC schrijft in een reactie aan de NOS dat de universiteit richtlijnen voor wetenschappelijke integriteit en AI heeft. Het beleid bestaat uit onder meer een verplichte cursus wetenschappelijke integriteit, waarin aan bod komt dat onderzoekers niet blind mogen vertrouwen op AI-systemen.

De eindverantwoordelijkheid ligt echter bij de onderzoekers, coauteurs en begeleiders, schrijft het Erasmus MC. "Er bestaan op dit moment simpelweg helaas nog geen goede programma's om centraal alle publicaties te controleren op spookreferenties."

Al langer onder druk

De klassieke controle die moet plaatsvinden, de peer review waarbij een artikel door andere wetenschappelijke collega's wordt nagekeken, kan lang duren en wordt volgens sommige wetenschappers niet altijd even nauwkeurig nageleefd.

De fouten in de citaties zijn dan ook niet nieuw in de academische wereld, zegt Mohammad Hosseini, die onderzoekethiek en -integriteit bestudeert aan Northwestern University, in de Groene. Ook voor de komst van generatieve AI waren volgens Hosseini al onnauwkeurigheden in citaties.

Zo zouden sommige wetenschappers niet even secuur zijn in het lezen van de artikelen die ze citeren, waardoor deze niet altijd aansluiten bij de bewering. Of nemen ze claims over zonder de bron te controleren.

Volgens Hosseini is dat deels te wijten aan de publicatiedruk onder wetenschappers. Hoe meer een wetenschapper namelijk publiceert en wordt geciteerd, hoe groter de kans is op bepaalde functies of beurzen, stelt hij.

Nieuwe richtlijn

Sommige uitgeverijen ontwikkelen nu detectiesystemen om AI te herkennen. Ook hebben de academische uitgevers Springer Nature en Elsevier hun integriteitsteams uitgebreid, zeggen ze tegen de Groene Amsterdammer. Volgens Elsevier zijn "de 'traditionele controlemechanismen' niet meer genoeg".

Dat beaamt ook Bert Seghers, voorzitter van Enrio, het Europese samenwerkingsverband voor wetenschappelijke integriteit. Seghers werkt aan een nieuwe mondiale rapporteringsstandaard over AI in de wetenschap, die volgens hem hoog nodig zijn, gezien er geen gemeenschappelijke richtlijnen zijn.

"Referenties zijn maar een stuk van de vraag. Dit is nog een van de dingen die we kunnen zien: een gehallucineerde referentie van AI kan je gewoon opzoeken en zien dat die niet bestaat", zegt Seghers tegen de NOS. "Maar als het al kan gebeuren met referenties, wat kan dat ons vertellen over de inhoud van papers die we niet kunnen checken?"

"Het is dan ook cruciaal dat wetenschappers transparant zijn over hoe ze AI gebruikt hebben, en hoe ze op AI toezicht houden, bijvoorbeeld hoe ze output geverifieerd hebben."

De vondst van flitspoeder op een verdachte kan bewijzen dat die persoon betrokken was bij een aanslag. Dat blijkt uit nieuw explosievenonderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI).

Uit het onderzoek blijkt dat iemand eigenlijk niet toevallig kan worden blootgesteld aan de stof perchloraat, een vast onderdeel van flitspoeder. Als dat wordt gevonden op iemands huid of kleding, kan dat betrokkenheid betekenen bij het gebruik van explosieven, zoals het maken, vervoeren of afsteken ervan.

In Nederland zijn er per week gemiddeld 29 explosies of pogingen daartoe. De gebruikte explosieven bevatten in de meeste gevallen flitspoeder, bijvoorbeeld uit illegaal vuurwerk zoals de Cobra 6. Er was tot nu toe echter niet goed onderzocht of het aantreffen daarvan bij een verdachte belastend kan zijn.

'Bommenfabriek'

Forensisch onderzoeker Irene van Damme is op dit onderwerp gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam. Zij en haar collega's onderzochten hoe perchloraat wordt overgedragen. Dat deden zij door in een bunker een bommenfabriek na te bootsen.

Daar werd onderzocht hoeveel perchloraat zich door een ruimte verspreidt als iemand een vuurwerkexplosief maakt. Ook werd gemeten hoeveel van de stof achterblijft op de neus, het haar, de handen en de kleding van mensen die zo'n ruimte in en uit gaan.

De wetenschappers onderzochten ook hoe perchloraat op andere locaties kan terechtkomen op bijvoorbeeld handen of kleding. Een verdachte kan immers zeggen dat hij alleen vuurwerkresten heeft opgeraapt of handen heeft geschud met iemand die met flitspoeder in aanraking was geweest.

Proefpersonen

Proefpersonen gaven elkaar een hand en pakten daarna verschillende materialen vast, zoals glas, katoen en plastic. Zo konden de onderzoekers zien hoeveel perchloraat wordt overgedragen en welke materialen de stof het beste vasthouden.

Voor het onderzoek werd ook op de dag voor en de dag na de jaarwisseling op verschillende plekken buiten monsters afgenomen van voorwerpen. "Deze data toonden aan dat perchloraat in Nederland inderdaad niet willekeurig voorkomt, en dat als het wél aanwezig is op handen, er doorgaans een link is met beroepsmatig gebruik", zegt forensisch onderzoeker Van Damme.

In enkele rechtszaken zijn de onderzoeksresultaten al gebruikt als bewijs. Wel is er meer onderzoek nodig, aldus het NFI. Zo is bijvoorbeeld nog niet duidelijk hoe lang de stof detecteerbaar is.

In Frankrijk zijn tijdens de hittegolf vorige maand zeker 2025 mensen meer gestorven dan normaal. Dat heeft de Franse minister van Volksgezondheid Stéphanie Rist bekendgemaakt. In het weekend gingen de Franse autoriteiten nog uit van 1000 extra doden door de hitte.

Tijdens de hittegolf, die officieel van 22 tot 28 juni duurde, lag vooral onder mensen boven de 45 jaar het aantal doden hoger.

"We zien dat het aantal mensen dat thuis is gestorven in die week met 91 procent steeg ten opzichte van de week ervoor", zei Rist. Eenzaamheid speelt daarbij volgens haar een belangrijke rol. Oudere mensen krijgen niet altijd de nodige hulp terwijl de temperatuur in huis hoog kan oplopen.

In de regio Île-de-France, waarin Parijs ligt, lag tijdens de hittegolf het aantal sterfgevallen van 62,8 procent hoger ten opzichte van de week ervoor. Dat komt neer op 619 extra doden. In andere regio's lag dat percentage lager.

Rist waarschuwt dat het aantal extra doden tijdens de hittegolf nog verder kan oplopen. "We hebben nog niet alle gegevens binnen", voegde de minister eraan toe.

De digitaal vastgelegde sterfgevallen zijn verwerkt, maaar er zijn ook papieren overlijdensakten die nog niet zijn geregistreerd. "De cijfers zullen de komende weken zeker nog veranderen", verwacht ze.

In Nederland zijn tijdens de hitte ongeveer 480 mensen meer overleden dan verwacht, volgens een eerste schatting van het RIVM. Daarbij ging het vooral om mensen van 80 jaar en ouder.

Bosbranden

Het Franse weerinstituut omschreef de hittegolf die Frankrijk een week in zijn greep hield als historisch. Volgens weerkundigen was het de zwaarste hittegolf in Europa ooit gemeten.

Inmiddels is de hitte wat afgenomen. Wel is door de droogte is het risico op natuurbranden groot. Bij Perpignan, aan de Franse zuidkust, zijn 3000 mensen geëvacueerd vanwege bosbranden bij kustplaatsen in de buurt van de stad.

De Venezolaanse interim-leider Delcy Rodriguez wijst kritiek op de trage hulpverlening na de aardbevingen van de hand. Op een persconferentie voor buitenlandse journalisten verwierp ze ook de beschuldiging dat de enorme schade is verergerd door gebrekkig gebouwde sociale huurwoningen.

Bij de zware aardbevingen in Venezuela kwamen acht dagen geleden zeker 2595 mensen om het leven, meer dan 11.000 mensen raakten gewond. De Venezolaanse overheid houdt geen officiële cijfers bij van het totaal aantal vermisten, maar op de website Venezuela te busca ('Venezuela zoekt je') hebben al meer dan 10.000 mensen iemand als vermist opgegeven. De VN schat dat er nog 50.000 mensen vermist zijn.

Uit satellietbeelden van de NASA blijkt dat door de aardbevingen meer dan 50.000 gebouwen zijn verwoest of beschadigd. Zeker 38 ziekenhuizen in het land zijn door de aardbevingen beschadigd geraakt.

Gebrek aan materieel

Met name de staat La Guaira ten noorden van de hoofdstad Caracas is hard getroffen. Bewoners uiten hun ongenoegen over het uitblijven van serieuze zoek- en reddingsoperatie van de overheid. Ze stonden er soms na 48 uur nog steeds alleen voor en moesten met blote handen naar buren en dierbaren zoeken. Hulpverleners wijzen onder meer op het gebrek aan gespecialiseerde zwaar materieel.

"Uiteraard zullen er massagraven komen", zei forensisch onderzoeker Joel Mirabal tegen persbureau AP, die al zeven dagen non-stop in La Guaira op zoek is naar lichamen. "De instorting is enorm en er liggen lichamen begraven onder dikke lagen puin."

Deskundigen waarschuwen al langer voor de gebrekkige bouwkwaliteit van sociale woningbouwprojecten in La Guaira. Die projecten waren een speerpunt van het beleid van voormalig president Hugo Chávez, maar de gebouwen waren kwetsbaar voor aardbevingen. Rodriguez beweert dat 80 procent van de ingestorte gebouwen in La Guaira door private partijen zijn ontwikkeld, maar levert daarvoor geen bewijs.

De twee zware aardbevingen met een kracht van 7,2 en 7,5 komen boven op de economische malaise waar Venezuela mee kampt. Dagelijks zijn er nog stroomuitvallen en ook het internet valt geregeld uit, wat hulpverlening en de wederopbouw extra bemoeilijkt. Ook de gezondheidszorg in Venezuela ligt in puin. Het land is niet genoeg voorbereid op zo'n ramp, medici vrezen daarom voor een langdurige zorgcrisis.

Volgens de Financial Times wordt de huidige buitenlandse schuld van Venezuela geschat op ruim 220 miljard euro, dat is fors hoger dan eerdere schattingen. Daarmee overtreft Venezuela de schuldenlast die Griekenland in 2012 had tijdens de eurocrisis.

Machado

Interim-president Rodriguez wordt door de VS als legitieme leider van Venezuela erkend, sinds Amerikaanse troepen president Maduro in januari bij een militaire bliksemactie ontvoerden en naar de VS brachten. Daar zit hij, samen met zijn vrouw, vast in afwachting van een proces.

In de praktijk heeft Rodriguez maar weinig steun onder het Venezolaanse volk. Critici en demonstranten noemen het land in de praktijk een protectoraat van de VS.

Oppositieleider en Nobelprijswinnares María Corina Machado is daarentegen zeer geliefd bij het Venezolaanse volk. Zij wil dat er verkiezingen komen, omdat er volgens haar onder het huidige regime niets is veranderd ten opzichte van het vorige. "Ze geloven dat ze de internationale gemeenschap voor de gek kunnen houden", zegt ze, "om middelen te verkrijgen of legitimiteit te verwerven."

Machado is momenteel in Panama en zegt terug te willen keren naar Venezuela, "om de inspanningen van burgers tijdens de noodsituatie te helpen coördineren en aan te moedigen". Ze beschuldigt de regering ervan toegang tot het land te blokkeren. "Ik ga er alles aan doen om terug te komen."

De VS heeft intussen meer dan 300 miljoen dollar en zo'n 900 extra militairen gestuurd ter ondersteuning van de reddingsoperaties. Ook stelt Washington de opbrengsten uit de Venezolaanse olieproductie beschikbaar voor de hulpverlening; die staan sinds de afzetting van Maduro onder controle van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Rodríguez heeft daarnaast toegang gevraagd tot reserves bij het IMF.

Watercrisis

In Nederland is via giro 5125 1,1 miljoen euro opgehaald voor Venezuela. Het gironummer werd vorige week vrijdag geopend. Volgens het Rode Kruis blijven de behoeftes enorm en is hulp nog maanden nodig.

In La Guaira heeft het Venezolaanse Rode Kruis, samen met Rode Kruis-teams uit onder meer Colombia, een veldhospitaal en twee EHBO-posten ingericht. Dagelijks melden zich daar gewonden, onder wie mensen die onder het puin zelf op zoek gingen naar familieleden, andere geliefden of huisdieren.

Waterexpert Marij Zwart van het Rode Kruis waarschuwt voor een mogelijke tweede crisis. "Zonder schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen kunnen ziektes zich razendsnel verspreiden. In combinatie met de warmte is dat extra gevaarlijk, zeker voor kinderen, ouderen en zieke of gewonde mensen."

Correspondent Nina Jurna was deze week in Venezuela, waar nog wordt gezocht naar overlevenden:

Een Amerikaanse piloot is gisteren in de Indonesische regio Papoea doodgeschoten door separatistische rebellen. Zijn lichaam is nu op het westelijke deel van het eiland Nieuw-Guinea geborgen door het Indonesische leger.

Een woordvoerder van het West-Papoea Nationaal Bevrijdingsleger (TPNPB), een gewapende separatistische groepering, meldde gisteren dat de Amerikaanse piloot Nicholas Gosselin was gedood in de regio Yahukimo, in de provincie Hoogland-Papoea. Ook werd zijn vliegtuig in brand gestoken.

De rebellen maakten een videoboodschap:

De communicatie met het toestel ging verloren nadat het geland was. Het vliegtuig was eigendom van luchtvaartmaatschappij PT AMA, dat volgens de website onder meer voedsel, brandstof, post en medicijnen naar afgelegen dorpen in Papoea vervoert.

TPNPB beweert dat het vliegtuig geregeld Indonesische militairen vervoerde en een door de rebellen ingesteld vliegverbod had geschonden. De Indonesische krijgsmacht ontkent dat er militairen in het toestel zaten. Volgens het leger zaten zeven inheemse Papoease burgers in het vliegtuig. Zij bleven ongedeerd.

'Boodschap aan Indonesië, VS en Nederland'

De aanval werd door de separatistische groepering omschreven als een "boodschap" aan de regeringen van Indonesië, de VS, Nederland en de VN, omdat die volgens de rebellen "de fundamentele oorzaken" van het conflict in Papoea niet aanpakken. De groepering riep de Indonesische president Prabowo Subianto op om internationale onderhandelingen te beginnen.

Op een video van de TPNPB zijn rebellen met geweren en bijlen te zien, terwijl zij de Morgenster-vlag hijsen van de Papoea-onafhankelijkheidsbeweging. De groepering waarschuwt voor meer aanvallen als Indonesië burgervliegtuigen laat vliegen naar gebieden waar de onafhankelijkheidsbeweging actief is.

Conflict

In Papoea woedt al decennialang een conflict tussen de Indonesische staat en onafhankelijkheidsstrijders. De voormalige Nederlandse kolonie werd in 1969 bij Indonesië gevoegd na een door de Verenigde Naties gesteunde volksraadpleging. Die wordt door critici als een schijnstemming gezien.

De afgelopen jaren zijn meerdere buitenlandse piloten doelwit geworden van rebellen in Papoea. In 2023 werd een Nieuw-Zeelandse piloot negentien maanden gegijzeld nadat hij was geland in het afgelegen bergachtige gebied Nduga. Vorig jaar werd een andere Nieuw-Zeelandse piloot kort na de landing in een afgelegen dorp doodgeschoten.

People have been attempting to turn Kindles into more than e-readers since the first devices came out nearly two decades ago. The e-ink displays are low-power and great for displaying …read more

Fietsers en voetgangers in de Groningse gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta moeten oppassen voor een agressieve buizerd. De beschermde roofvogel kan vanwege het broedseizoen mensen aanvallen. Op de weg tussen Bedum en Stedum is een waarschuwingsbord geplaatst.

"Het gaat heel snel", zegt een man tegen RTV Noord. Hij is naar eigen zeggen de afgelopen tijd al een paar keer aangevallen door de buizerd. "Het voelt alsof iemand iets naar je hoofd gooit." De man kwam er telkens ongedeerd vanaf. "Hij laat je meteen weer los. Hij klapt er even op en dan vliegt hij weer verder."

Als je dit geluid hoort moet je opletten:

"De buizerd heeft nu jongen dus hij is heel beschermend", legt natuurfotograaf Wilco van der Laan uit. De buizerd heeft een nest hoog in een boom langs de Stedumerweg, op een rustig stuk natuur maar wel pal naast de weg.

"Het is een prachtig, onvervalst Groninger landschap, met veel bomen én veel muizen, dus hij heeft hier een prima broedplek", zegt de natuurfotograaf.

Actiefoto

Van der Laan is niet bang voor een aanval. "Dan kan ik een mooie actiefoto maken", zegt hij. Toch snapt hij dat zeker niet iedereen daarop zit te wachten, zeker mensen met kleine kinderen niet. "Die laat je niet zomaar even fietsen hier."

De buizerd is een beschermde vogelsoort in Nederland en mag dus niet verstoord worden. Ook het nest is het hele jaar beschermd en mag absoluut niet verplaatst worden. Inwoners hebben de situatie daarom te accepteren, zegt Van der Laan. "Het is de natuur: de buizerd beschermt zijn nest."

Als het goed is, is de buizerd vanzelf over een tijdje niet meer agressief. "Het broedseizoen duurt van maart tot augustus. Dan is het even oppassen."

Het ministerie van Defensie gaat voor het eerst investeren in een particulier bedrijf. Het steekt tientallen miljoenen euro's in het relatief jonge Intelic, dat software voor de besturing van drones maakt.

Vanmorgen hebben de twee partijen een contract ondertekend, waarin ook staat dat de Nederlandse overheid een zogenoemd 'gouden aandeel' in het Amsterdamse bedrijf wil nemen.

Dat betekent dat Intelic bij grote beslissingen, zoals een verhuizing, altijd toestemming aan Defensie moet gaan vragen. Die mogelijkheid wordt de komende maanden verkend. Daarna moet de Tweede Kamer er nog een besluit over het speciale aandeel nemen.

'Unieke kennis'

Onbemenste wapensystemen worden steeds belangrijker worden in de oorlogsvoering, zegt staatssecretaris Boswijk tegen de NOS. Hij wil voorkomen dat het Nederlandse bedrijf, dat "unieke kennis" heeft en "ver voorloopt op de concurrenten", wordt overgenomen door buitenlandse investeerders. "Daarom hebben we deze stap gezet."

Intelic in Amsterdam bestaat zo'n vijf jaar. Het bedrijf maakt software waarmee de krijgsmacht straks elk merk en type drone kan besturen, ook meerdere tegelijk. Volgens Intelic-directeur en -oprichter Maurits Korthals Altes is het voor zijn bedrijf goed dat de overheid dit gouden aandeel koopt.

"We hebben een gezamenlijk belang: software leveren voor dronebesturing voor de krijgsmacht. Defensie wil graag de zekerheid hebben dat het product geleverd kan worden", zegt de directeur. "Dat geeft buitenlandse investeerders ook meer zekerheid, hopen we."

Boswijk sluit niet uit dat er in de toekomst meer deals worden gesloten met bedrijven die kennis hebben die Nederland niet wil kwijtraken.

Honderden daders van zware misdrijven als moord, verkrachting en kindermisbruik, hebben de afgelopen jaren strafvermindering gekregen omdat hun strafzaken te lang duurden. Uit een inventarisatie van RTL Nieuws blijkt dat sommigen daardoor tot drie jaar minder lang de gevangenis in hoefden.

Verdachten hebben recht op een uitspraak binnen een vastgestelde termijn, maar in de praktijk worden die termijnen regelmatig overschreden. De rechter kan dat compenseren door de straf in te korten.

RTL analyseerde 156.000 vonnissen uit de periode tussen 2008 en juli 2026. In 669 gevallen kregen daders strafcompensatie voor een te trage afhandeling van hun zaak. Het gaat daarbij om het volledige strafproces, van politieonderzoek tot berechting.

Overschrijding redelijke termijn

Die vertragingen komen steeds vaker voor: halverwege dit jaar waren er al meer strafkortingen dan in heel 2022. De oorzaken daarvan zijn heel divers: zo hebben bijvoorbeeld de coronapandemie en de hack bij het Openbaar Ministerie de vertragingen verergerd.

De zaken waarbij dat gebeurt lopen uiteen. Zo kreeg iemand die was veroordeeld voor een poging tot moord drie jaar strafvermindering. Een vader die zijn dochter verkrachtte kreeg twee maanden strafvermindering. Ook een docent die seks had met een minderjarige leerling tijdens een schoolkamp kreeg twee maanden strafvermindering.

Actie geëist

De Raad voor de Rechtspraak, de politie en het Openbaar Ministerie laten in een reactie aan RTL weten de vertraging en de te lange duur van strafzaken te herkennen en te betreuren. Ook de Algemene Rekenkamer is kritisch over de trage afhandeling van strafzaken.

De waakhond die de overheid controleert trok daar al vaker aan de bel. "De opeenvolgende ministers hebben gezegd dat het beter moet. Ze hebben daar ook concrete doelen voor geformuleerd, maar die doelen worden niet gehaald", zegt Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer. "We zien dat sinds 2019 de doorlooptijd in geen enkel jaar gehaald is."

De Tweede Kamer wil dat minister van Justitie en Veiligheid David van Weel de vastgelopen strafrechtketen nu echt gaat aanpakken.

'Drastische veranderingen nodig'

Van Weel erkent dat slachtoffers worden benadeeld door de lange duur van strafzaken. "Je wil dit achter je kunnen laten en door met je leven", zegt de minister. Op het onderzoek naar strafverminderingen door RTL Nieuws wil hij niet "een op een" ingaan, omdat hij de vonnissen niet zelf heeft geanalyseerd. Wel erkent hij dat er actie moet komen: "Ja, de keten zit verstopt. Er moeten dingen drastisch veranderen."

Op de vraag waarom het zo lang duurt voordat verbeteringen te zien zijn, zegt de minister: "Er zit geen onwil van mijn kant. We willen dit allemaal oplossen. Als het makkelijk was geweest, hadden we dit jaren geleden al opgelost. Het is dus blijkbaar een moeilijk probleem."

(Telecompaper) Microsoft has launched Microsoft Frontier Company, a new business unit focused on helping enterprises design, deploy and operate AI systems, backed by a planned investment of USD 2.5 billion...

(Telecompaper) Indosat Ooredoo Hutchison (IOH) and Arsari Group have introduced an independent fibre digital infrastructure platform dubbed Infra Fiber Teknologi (IFT)...

Bij een schietpartij in het centrum van Rotterdam is een man overleden. Het gaat om een Rotterdammer van 32, meldt de politie. Er zijn zeven mensen aangehouden. Het gaat om zes mannen en een vrouw in de leeftijd van 26 tot 36 jaar.

Het incident gebeurde rond 05.30 uur op het kruispunt van de Nieuwe Binnenweg en de Mathenesserlaan. Omwonenden zouden meerdere schoten hebben gehoord. "Er werd tussen de vijf en zeven keer geschoten", zegt een bewoner tegen de regionale omroep Rijnmond. "Ik hoorde er nog eentje zeggen: 'ik schiet je kapot!'. Voor de schietpartij zou eerst zijn gevochten.

"Er stonden echt heel snel twaalf politieauto's in de straat. Ze vertrokken vrijwel direct richting het ziekenhuis", zegt de man. De man raakte zwaargewond en werd ter plekke gereanimeerd. Hij is daarna overleden.

Aanhoudingen

Vijf personen werden onmiddellijk opgepakt, twee anderen later op de ochtend. De politie onderzoekt wat ieders rol was.

Het gaat om een vrouw van 26 uit Schiedam, een 27-jarige man uit Schiedam, een man (28) uit Spijkenisse, twee Rotterdamse mannen (30 en 32) en een man van 36 uit Ridderkerk. Een deel van hen is vlak bij het schietincident aangehouden, anderen zaten in een auto. Bij de aanhouding werd een vuurwapen ontdekt.

De identiteit van het slachtoffer is nog niet bekend, zegt de politie.

In de nacht van woensdag op donderdag was er ook al een schietpartij op de Nieuwe Binnenweg. Toen werd er rond 01.15 uur geschoten in de winkelstraat. Er viel één gewonde. Of de incidenten iets met elkaar te maken hebben, is niet bekend.

Voor het VN-hoofdgebouw in New York heeft een Tibetaanse man zichzelf in brand gestoken uit protest tegen de Chinese bezetting van Tibet. De man overleed aan zijn verwondingen.

De man werd gisteravond rond 18.30 uur plaatselijke tijd zwaar verbrand aangetroffen door de politie. Hij werd naar het ziekenhuis gebracht, waar hij later dood werd verklaard. De politie onderzoekt de zaak en heeft niets gezegd over een motief.

Volgens Voice of Tibet, een mediaplatform van Tibetaanse ballingen, gaat het om de Tibetaanse activist Lobga Rangzen. Hij woonde de afgelopen twintig jaar in de Verenigde Staten en werkte daar als Uber-chauffeur.

Kort voor zijn daad begon hij een livestream op Facebook waarin hij opriep tot Tibetaanse onafhankelijkheid en eenheid.

Verbranding

Op beelden is te zien hoe de man, gehuld in monniksgewaad, kalm naar het VN-hoofdkwartier loopt, een Tibetaanse vlag naast zich neerzet en zichzelf in brand steekt. Hij blijft daarna tientallen seconden vrijwel roerloos staan en gaat vervolgens op de grond liggen. Terwijl auto's voorbijrijden en toeteren, komt een hulpverlener toegesneld die de vlammen met een brandblusser dooft.

Tijdens zijn verbranding strooide Rangzen papieren rond, met daarop onder meer de tekst China out of Tibet, een bekende leus van de Tibetaanse onafhankelijkheidsbeweging. Een vriend en collega-Uberchauffeur omschreef Rangzen tegenover The New York Post als iemand die zich verzette tegen de Chinese overheersing van Tibet met vreedzaam protest.

Spanningen China

Tibet staat sinds 1950 onder Chinees bestuur. Peking spreekt zelf van een "vreedzame bevrijding", maar mensenrechtenorganisaties en Tibetaanse ballingen spreken al jaren van onderdrukking van de Tibetaanse cultuur, religie en politieke vrijheid.

De spanningen zijn de laatste jaren verder opgelopen. De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben deze week hun zorgen uitgesproken over een nieuwe Chinese wet over etnische eenheid. Die wet moet volgens Peking de nationale samenhang versterken, maar critici vrezen dat ze de druk op minderheden zoals Tibetanen en Oeigoeren verder vergroot.

Zelfverbrandingen komen vaker voor onder Tibetanen die protesteren tegen het Chinese bewind. Volgens de International Campaign for Tibet hebben sinds 2009 meer dan 150 Tibetanen zichzelf in brand gestoken. Een deel van die acties vond plaats buiten Tibet, onder Tibetanen in ballingschap.

After the Nintendo 3DS saw various Nintendo 64-era titles like Super Mario 64, Ocarina of Time and Majora’s Mask ported to it, there was a lot of speculation that the GameCube/Wii title of Twilight …read more

Goedemorgen! Het vierjaarlijkse evenement Sail Harlingen begint en Madonna brengt haar nieuwe studio-album uit.

Eerst het weer: in het noordoosten kan eerst nog een bui vallen. Verder geregeld zon, vooral in het zuiden, maar hier en daar ook wat bewolking. Het wordt 18 tot lokaal 25 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt dat de uitbraak van het hantavirus voorbij is. In april was er een hantavirusuitbraak op het Nederlandse cruiseschip MV Hondius op de Atlantische Oceaan. Dertien mensen raakten besmet. Drie van hen, onder wie een Nederlands echtpaar, overleden.

Het ging om de Andesvariant die vooral voorkomt in Zuid-Amerika. Dit is een van de weinige hantavirussen die van mens op mens kan worden doorgegeven.

Het Amerikaanse persbureau AP schreef eerder op basis van twee Argentijnse functionarissen dat het stel het virus zou hebben opgelopen gedurende een vogelobservatietocht in Ushuaia, de zuidelijkste stad ter wereld.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Zuid-Frankrijk woeden grote bosbranden. Meerdere campings zijn ontruimd en meer dan 3000 mensen zijn uit het gebied geëvacueerd. Vanwege de branden heeft de Franse regering inmiddels een crisisteam samengesteld, geleid door premier Lecornu.

Een ooggetuige beschrijft de situatie volgens de Franse nieuwssite Actu als "apocalyptisch".

Fijne dag!

Researchers [Charles Ye], [Jasmine Cui], and [Dylan Hadfield-Menell] have shown that AI Large Language Models (LLMs) can fail to correctly distinguish between different instruction sources because they prioritize writing style …read more

Een groep regionale ondernemers mag het verlieslijdende vliegveld Twente Airport definitief gaan exploiteren. De provincie Overijssel heeft ingestemd met het verhuren van het vliegveld bij Enschede. Twente Airport is nu nog eigendom van de provincie Overijssel en de gemeente Enschede, maar draait sinds de heropening in 2017 elk jaar verlies.

Om die reden wil de provincie Overijssel stoppen als mede-eigenaar van het vliegveld. De provincie gaat daarover in gesprek met de gemeente Enschede. "Deze financiële bloeding kan niet gestelpt worden als het vliegveld in ons bezit blijft", zei CU-Statenlid Sybren Stelpstra. "De huidige exploitatie betekent geld storten in een bodemloze put", aldus Fred Kerkhof (JA21).

Vanaf volgend jaar mag de groep ondernemers het vliegveld gebruiken, is het idee. De provincie Overijssel betaalt nog wel mee aan de renovatie van de 3 kilometer lange start- en landingsbaan, wat een prijskaartje van zeker 10 miljoen euro heeft. Overijssel betaalt 5,7 miljoen euro. De ondernemers betalen een derde van de kosten en de gemeente legt ook geld bij.

Onder meer coalitiepartijen GroenLinks en PvdA wilden geen publiek geld meer stoppen in Twente Airport. Toch gingen de partijen overstag, onder meer op voorwaarde dat de ondernemers 3 miljoen euro startkapitaal inbrengen. De regionale ondernemers zijn zelf met dit voorstel gekomen.

De ondernemers gaan het vliegveld in eerste instantie huren en het is de bedoeling dat ze over enkele jaren eigenaar worden.

Zakenvluchten

Twente Airport wordt vooral gebruikt voor zakenvluchten, het langdurig parkeren van toestellen, het ontmantelen van oude vliegtuigen en testvluchten. Defensie doet oefeningen op de voormalige vliegbasis. Vakantievluchten zijn niet aan de orde. Uit onderzoek is gebleken dat dit meer zou kosten dan opleveren.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt dat de uitbraak van het hantavirus voorbij is. In april was er een hantavirusuitbraak op het Nederlandse cruiseschip MV Hondius op de Atlantische Oceaan. Dertien mensen raakten besmet. Drie van hen, onder wie een Nederlands echtpaar, zijn overleden.

Het ging om de Andesvariant die vooral voorkomt in Zuid-Amerika. Dit is een van de weinige hantavirussen die van mens op mens kan worden doorgegeven, maar het is niet bekend hoe dat gebeurt. Het virus kan in sommige gevallen leiden tot ernstige long- en hartproblemen.

WHO-baas Tedros Adhanom Gehebreyesus zei begin deze week al dat de uitbraak op zijn einde loopt. Wereldwijd werden nog dertig mensen actief gevolgd, maar er werden geen nieuwe besmettingen meer geconstateerd. De WHO zegt in totaal meer dan 650 contacten van de besmette personen in kaart te hebben gebracht, verspreid over 33 landen en gebieden.

Tedros zegt dat de WHO blijft "samenwerken met regeringen en partners om meer inzicht te krijgen in de oorzaak van deze uitbraak en in het hantavirus in het algemeen".

Hondius

De Hondius vertrok eind maart voor een 46-daagse rondreis, onder meer naar de Falklandeilanden. Het cruiseschip was met ongeveer 150 passagiers aan boord onderweg van Argentinië naar Kaapverdië toen meerdere mensen ziek werden. Een Nederlandse 69-jarige man overleed op 11 april aan boord. Zijn vrouw overleed later in een ziekenhuis in Johannesburg.

Het Amerikaanse persbureau AP schreef eerder op basis van twee Argentijnse functionarissen dat het stel het virus zou hebben opgelopen gedurende een vogelobservatietocht in Ushuaia, de zuidelijkste stad ter wereld.

Op 2 mei overleed een vrouw van 65 uit Duitsland aan boord van het schip.

De Franse zanger Patrick Bruel is opnieuw beschuldigd van verkrachting en aanranding. Dat melden Franse media. Drie vrouwen hebben aangifte gedaan tegen de 67-jarige zanger. Vorige maand werd hij al aangeklaagd voor verkrachting, een poging tot verkrachting, aanranding en seksuele intimidatie. Bruel weerspreekt de beschuldigingen.

Twee vrouwen beschuldigen de zanger van verkrachting en een vrouw van aanranding toen ze minderjarig was. Bruel heeft het over valse beschuldigingen, schrijft nieuwssite Mediapart. Een van de vrouwen zegt dat ze in 2000 in het huis van Bruel in Neuilly-sur-Seine, een voorstad van Parijs, is verkracht.

Op een later moment zou er een poging tot verkrachting zijn geweest. Een van de andere vrouwen zegt dat Bruel haar in 2014 gedurende een internationaal pokertoernooi heeft verkracht. De derde vrouw beschuldigt de zanger van aanranding tijdens de US Open in 1992 waar ze als 15-jarige als vrijwilliger actief was.

Bruel wordt door enkele tientallen vrouwen beschuldigd van seksueel geweld of seksuele intimidatie.

Onder voorwaarden vrijgelaten

Bruel werd vorige maand onder voorwaarden vrijgelaten. Hij mag Frankrijk niet verlaten en heeft zijn paspoort moeten inleveren. Ook is het hem verboden om contact op te nemen met de vrouwen die hem beschuldigingen of familieleden van de vrouwen. Daarnaast mag hij zich niet in massagesalons begeven, omdat het misbruik ook daar zou hebben plaatsgevonden.

Bruel werd als Patrick Benguigui in 1959 geboren in Algerije. Op jonge leeftijd vertrok hij met zijn moeder naar Frankrijk waar hij jaren later uitgroeide tot een ster. Bruel speelde in tientallen films en verkocht miljoenen albums. De live-versie van zijn hit Casser La Voix staat bijna altijd in de Top 2000.