Aggregator

Verdachte broers in zaak-Lotte blijven vastzitten

11 hours 12 minutes ago

De twee broers uit Almelo die worden verdacht van betrokkenheid bij de dood van de 14-jarige Lotte, blijven in de cel. Ze moesten vandaag voor het eerst voor de rechtbank verschijnen voor een voorbereidende zitting. Dit gebeurde achter gesloten deuren omdat beide broers met 15 en 17 jaar destijds minderjarig waren.

Volgens RTV Oost beschikt justitie inmiddels over beeldmateriaal. De broers zouden gefilmd zijn door een bewakingscamera in de buurt van de plaats delict op de dag dat het lichaam van Lotte werd gevonden. Ook zij is te zien op de camerabeelden. De broers zijn herkenbaar door de kleding die ze droegen.

De beelden van de bewakingscamera waren aanvankelijk van zeer matige kwaliteit, maar met moderne technieken is het gelukt om ze duidelijker te maken.

Jeugdrecht of volwassenenstrafrecht?

Het lichaam van Lotte werd op 10 januari gevonden in een sloot bij een industrieterrein in Almelo. De broers en hun vader werden kort daarna opgepakt. De vader werd na een maand weer vrijgelaten, maar is nog wel verdachte.

Het is nog onduidelijk of de oudste verdachte volgens het jeugd- of het volwassenenstrafrecht berecht gaat worden. Ten tijde van het misdrijf was hij 17 jaar, maar inmiddels is hij meerderjarig.

De officier van justitie kan de rechtbank vragen om hem volgens het volwassenenstrafrecht te veroordelen. De rechter kijkt dan naar de ernst van het misdrijf en naar wat gedragsonderzoekers over de verdachte zeggen. Als hij als volwassene wordt berecht, kunnen aanzienlijk hogere straffen worden opgelegd.

Advocaat Hans Speijdel van de oudste broer wil dat het jeugdrecht wordt toegepast. "Hoe je het ook wendt of keert: toen dit gebeurde was mijn cliënt minderjarig", zegt hij. Speijdel wijst op het grote verschil in straf. "Bij een volwassene heb je het bij doodslag al snel over veertien jaar gevangenisstraf. Bij een jeugdige verdachte is dit maximaal twee jaar."

De broers worden verdacht van moord of doodslag en een poging het lichaam te laten verdwijnen. Ze zijn de afgelopen weken psychisch onderzocht en geobserveerd. De volgende zitting is op 6 juli en ook dan wordt de zaak nog niet inhoudelijk behandeld, omdat het onderzoek nog niet is afgerond.

Relatie met Lotte

Volgens RTV Oost hebben beide broers een relatie gehad met het slachtoffer. Dat zou onafhankelijk van elkaar zijn geweest, maar met een kort tijdsbestek ertussen. Ze zouden daardoor met z'n drieën in een slepende ruzie verwikkeld zijn geraakt.

Ze spraken op 10 januari af bij het industrieterrein, waar ze vermoedelijk een woordenwisseling kregen die uit de hand liep. In de worsteling zou Lotte tegen de grond zijn geduwd. Wat zich daarna heeft afgespeeld, is onduidelijk. Ondanks uitgebreid forensisch onderzoek is het niet gelukt de doodsoorzaak vast te stellen. Waarschijnlijk is het meisje door verdrinking om het leven gekomen, meldt RTV Oost op basis van bronnen.

Ouders Lotte in rechtszaal

De ouders van Lotte waren vandaag aanwezig in de rechtbank. Hun woordvoerder laat weten dat het een moeilijke dag voor ze was. "Uiteraard valt hun dit heel zwaar. Het is nog maar drie maanden geleden dat dit met Lotte is gebeurd. Een enorm emotionele en heftige tijd. Nu dit strafproces officieel van start gaat, maakt dat het alleen maar heftiger."

Hoewel tijdens een rechtszaak vaak ook pijnlijke details aan de orde komen, hebben de ouders zich voorgenomen alle rechtszaken te willen volgen. "Voor hen is dit enorm belangrijk. Ze hebben gezegd: 'We willen de onderste steen boven. We willen precies weten wat er met onze dochter is gebeurd.'"

Rekenkamer: slagkracht AIVD en MIVD onder druk

11 hours 17 minutes ago

De Algemene Rekenkamer maakt zich zorgen over de 'slagkracht' van de inlichtingendiensten. Volgens een onderzoeksrapport hebben AIVD en MIVD sinds de 'aftapwet' uit 2017 minder tijd voor hun hoofdtaak, onderzoek doen naar de nationale veiligheid.

In de wet uit 2017 werd onder meer 'kabelinterceptie' mogelijk, het onderscheppen van communicatie op internetkabels.

De onderzoekers van de Rekenkamer zeggen dat bij de invoering van de wet minister en parlement de gevolgen voor de praktijk van de diensten hebben onderschat: "De extra waarborgen hebben aanvraagprocedures complexer gemaakt. Door de toegenomen administratieve lasten resteert minder tijd voor het uitvoeren van onderzoek."

Negatief effect op inlichtingenpositie

Volgens de Rekenkamer speelt dit vooral bij teams die zich bezighouden met nieuwe of verborgen dreigingen en die daarbij telefoontaps of de bevoegdheid om te hacken willen inzetten. Dit alles zou een negatief effect hebben op de inlichtingenpositie van AIVD en MIVD.

Volgens het rapport is bij de totstandkoming van de wet snelheid boven inhoud gegaan. Ook zouden de diensten te weinig geld hebben gekregen om de wet goed uit te voeren.

OM legt Baudet 95 euro boete op voor overtreden coronaregels in Urk

11 hours 33 minutes ago

Het Openbaar Ministerie heeft Forum voor Democratie-leider Baudet een boete van 95 euro gegeven omdat hij op 23 februari tijdens een manifestatie in Urk de coronaregels heeft overtreden. 95 euro is de standaardboete voor deze overtreding.

Aanleiding voor de boete zijn beelden die Baudet zelf deelde op zijn Twitter-account. Daarop is te zien hoe hij de anderhalvemeterregel overtrad en te dicht bij omstanders kwam. Ook werden er handen geschud en at hij een visje in een restaurant waar veel tafeltjes bezet waren.

Het OM zegt dat organisatoren van manifestaties en bijeenkomsten ervoor verantwoordelijk zijn dat de regels niet worden overtreden. "Nu dit tijdens de manifestatie op Urk niet is gebeurd, en Baudet deze regels zelf niet in acht heeft genomen, kan een strafrechtelijke reactie niet uitblijven", schrijft het OM.

De Forum-leider is in maart gehoord over de kwestie.

Organisaties: miljarden extra nodig om verkeer veiliger te maken

11 hours 35 minutes ago

Het kabinet moet meer doen om het aantal verkeersdoden omlaag te brengen, vindt een samenwerkingsverband van 36 organisaties, zoals de ANWB, TNO, Veilig Verkeer Nederland, de Bovag en de RAI Vereniging.

Ze willen onder meer dat het nieuwe kabinet meer geld uittrekt voor fietspaden. Ook moet er wat hen betreft meer worden gecontroleerd op het gebruik van telefoons achter het stuur. Verder moeten er maatregelen worden genomen om het verkeer veiliger voor ouderen te maken. "We weten ook wat er nodig is om fietspaden veiliger te maken voor ouderen: voldoende breed, veilige randen en bermen, geen obstakels, geen scheuren, geen gladheid."

De coalitie vindt het onacceptabel dat er in het Nederlandse verkeer iedere dag twee mensen overlijden en 58 mensen ernstig gewond raken. "Verkeersongevallen zorgen jaarlijks niet alleen voor onnoemelijk menselijk leed maar ook voor hoge maatschappelijke kosten", schrijven de organisaties in een manifest.

Voor de uitvoering van de plannen is volgens het manifest de komende dertig jaar zeker 12 miljard euro extra nodig.

Te vrijblijvend

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek vielen er vorig jaar 610 verkeersdoden in Nederland, iets minder dan in 2019. De organisaties vinden dat aantal te hoog, ook omdat er door de coronamaatregelen een stuk minder verkeer op de weg was. Jaarlijks raken gemiddeld 21.000 mensen ernstig gewond in het verkeer.

In de huidige plannen voor verkeersveiligheid wordt gestreefd naar nul verkeersdoden in 2050. De organisaties vinden die plannen te vrijblijvend en vragen concrete doelen van het nieuwe kabinet.

"Bijvoorbeeld door te bepalen dat fietsers in 2030 nergens de rijbaan hoeven te delen met gemotoriseerd verkeer dat daar 50 km per uur mag, auto's die na 2025 zijn gebouwd te voorzien van veiligheidssystemen en elk dodelijk ongeval te onderzoeken", schrijven de organisaties.

Kamercommissie digitale zaken moet meer greep krijgen op IT

12 hours 12 minutes ago

De Tweede Kamer heeft vanaf vandaag een commissie digitale zaken. Het wordt een 'vaste' commissie, zoals bijvoorbeeld Financiën en Binnenlandse Zaken al hebben. Vorig jaar concludeerde een onderzoekscommissie uit de Kamer dat alle commissies digitalisering 'erbij' doen zonder gespecialiseerde ondersteuning. Op die manier zouden veel vraagstukken overal een beetje aan bod komen, en nergens grondig.

Met de nieuwe commissie wil de Kamer meer greep krijgen op ontwikkelingen in de digitalisering, omdat die grote gevolgen hebben voor samenleving, werkgelegenheid, veiligheid en democratie.

In de commissie digitale zaken zitten onder anderen de nieuwe Kamerleden Kathmann (PvdA) en Rajkowski (VVD). Kathmann zei in het NOS Radio 1 Journaal dat de coronacrisis nog eens duidelijk heeft gemaakt hoe belangrijk digitalisering is: "Zonder digitale collectiviteit geen onderwijs en eigenlijk ook geen zorg meer en je kunt ook je werk niet goed meer doen."

Rajkowski wil prioriteit geven aan een visie op algoritmen en cybercriminaliteit. Als belangrijk punt van aandacht noemt zij ook hoe je veilig kunt ondernemen: "We moeten echt gaan nadenken over een langetermijnstrategie."

Medeverdachte aanslag Nice 2016 opgepakt in Italië

13 hours 35 minutes ago

In Italië is een 28-jarige Albanees opgepakt die verdacht wordt van medeplichtigheid aan de aanslag in de Franse stad Nice, in 2016, waarbij 86 mensen omkwamen en honderden mensen gewond raakten.

De man, Endri Elenzi, werd gisteren gearresteerd in de buurt van Napels, schrijft persbureau LaPresse.

Frankrijk had een Europees arrestatiebevel tegen Elenzi uitgevaardigd omdat hij wapens zou hebben geleverd aan de aanslagpleger, Mohamed Lahouaiej Bouhlel. Bouhlel reed op 14 juli 2016 met een vrachtwagen in op de menigte die zich op de Promenade des Anglais had verzameld om vuurwerk te kijken.

De aanslagpleger werd tijdens zijn arrestatie door de politie gedood. Volgens de Franse autoriteiten was hij geïnspireerd door de propaganda van terreurorganisatie IS en kreeg hij hulp bij de voorbereiding van de aanslag.

Nieuwe deurwaarderswet brengt schuldenaars in problemen

14 hours 37 minutes ago

Een nieuwe wet leidt ertoe dat veel mensen die met de deurwaarder te maken krijgen, te weinig overhouden om van te leven. Schuldhulpverleners trekken hierover al weken aan de bel.

Het gaat om de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet, die begin dit jaar inging. De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waarop de deurwaarder geen beslag kan leggen. Bij de wet hoort een rekenmodel, dat bepaalt hoe hoog die beslagvrije voet is.

Belangrijk daarin zijn de woonlasten. Het model werkt met fictieve woonlasten, die passen bij de hoogte van het inkomen. Maar dat houdt er geen rekening mee dat veel mensen met een laag inkomen duur wonen.

Eerder waren er al problemen met hoe de Belastingdienst de wet toepaste en waren er fouten gemaakt met het verrekenen van de vakantietoeslag.

De rekenmodule is bedoeld voor deurwaarders die beslag op iemands inkomen leggen. Maar de beslagvrije voet geldt ook voor mensen in een wettelijk schuldtraject (Wsnp) en mensen bij wie schuldhulpverleners afspraken maken over hoeveel geld naar de schuldeisers gaat.

"Veel van de lagere uitkomsten zijn onbillijk en praktisch gezien onhaalbaar qua budget om van rond te komen", staat in een gezamenlijk bericht van Bureau Wsnp, dat de wettelijke schuldsanering ondersteunt, en de vereniging van schuldhulpverleners NVVK. "De gemelde problemen zijn groot en de signalen komen uit alle hoeken van het werkveld: rechtbanken, bewindvoerders, schuldhulpverleners en schuldenaren."

Fictieve woonlasten

De nieuwe wet betekent een vereenvoudiging omdat gerekend wordt met algemeen geldende fictieve woonlasten, in plaats van individuele lasten per dossier.

"In de praktijk blijkt dat dit in 25 tot 40 procent van de dossiers leidt tot een vaak forse afname van het vrij te laten bedrag, waardoor een schuldenaar regelmatig niet rond kan komen", zeggen Bureau Wsnp en de NVVK. In de eerste zes weken kwamen er al 1000 signalen binnen dat het mis ging.

In veel gevallen ging het om mensen die duurder wonen dan de wet veronderstelt op basis van hun inkomen. "De aanname dat iedereen kan verhuizen naar een woning met woonlasten passend bij het inkomen was misschien jaren geleden bij het ontwikkelen van de nieuwe beslagwet nog enigszins realistisch. Maar dat blijkt nu niet meer zo."

Improviseren

Schuldhulpverleners en bewindvoerders zijn gaan improviseren om er toch voor te zorgen dat er genoeg overblijft om van te leven. Ze hebben die mogelijkheid, omdat ze bovenop de beslagvrije voet een deel van het inkomen mogen vrijhouden dat niet naar de schuldeisers gaat.

Aanvankelijk zouden de gevolgen van de nieuwe wet na een half jaar worden geëvalueerd. Maar in februari, zes weken na het in werking treden, trokken NVVK en Bureau Wsnp al aan de bel bij de rechters die beslissen over wettelijke schuldsaneringen, vanwege "enorme onrust in het werkveld".

Inmiddels wordt gewerkt aan een aanpassing van de rekenmethode. Deze aangepaste methode wordt naar verwachting begin mei ingevoerd.

Probleem blijft bestaan

Jurist André Moerman van Schuldinfo.nl zegt dat het probleem van een te lage beslagvrije voet door hoge woonlasten ook na mei blijft bestaan bij mensen bij wie de deurwaarder beslag heeft gelegd op het inkomen. Het gaat hierbij om mensen die niet in een schuldtraject zitten. "Dan gelden dezelfde regels, terwijl er geen bewindvoerder is of een schuldhulpverlener die meekijkt of er wel voldoende overblijft en voor een correctie kan zorgen", zegt Moerman.

Moerman vindt dat de formules in de wet snel moeten worden aangepast, zodat ze beter aansluiten bij de realiteit dat veel mensen met een laag inkomen hoge woonlasten hebben.

Wekdienst 22/4: Van Dissel praat Kamer bij • Virtuele klimaattop wereldleiders

14 hours 52 minutes ago

Goedemorgen! Vanmorgen geeft RIVM-directeur Jaap van Dissel zijn briefing aan Tweede Kamerleden. En veertig wereldleiders praten tijdens een virtuele klimaattop over klimaatverandering.

Vandaag is er een afwisseling van zon en wolken en het blijft droog. Met een stevige noordenwind wordt frisse lucht aangevoerd, waardoor het niet warmer wordt dan 12 graden. Ook de komende dagen liggen de temperaturen vrij laag voor april. Het blijft wel droog met geregeld zon.

Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Gisteravond laat zijn tachtig militairen naar Afghanistan vertrokken, terwijl er vandaag over hun uitzending wordt gedebatteerd in de Tweede Kamer. Demissionair minister Bijleveld schrijft "te betreuren dat de militairen daardoor al in Afghanistan zijn voordat het debat over deze aanvullende inzet zal zijn afgerond", maar dat er vanwege de veiligheid van de andere Nederlandse militairen geen andere mogelijkheid was.

De militairen moesten eerder vertrekken, omdat de vlucht die vandaag stond gepland, niet door kon gaan, aldus Bijleveld.

Oppositiepartijen SP en PvdA uitten kritiek op het vervroegde vertrek van de militairen en vinden dat de demissionair minister vandaag heel wat heeft uit te leggen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een ziekenhuismedewerker in Italië is 15 jaar niet op zijn werk verschenen, met behoud van loon. In die tijd verdiende hij zo'n 540.000 euro. De inmiddels 66-jarige man is aangehouden wegens fraude, afpersing en machtsmisbruik, meldt het Italiaanse persbureau Ansa. Ook loopt er een onderzoek naar zes managers die van zijn absentie op de hoogte waren, maar nooit actie ondernamen.

De werknemer kreeg in 2005 een baan in het Ciacco-ziekenhuis in de regio Puglia. Vanaf dat moment is hij gestopt met werken, aldus de politie.

De arrestaties zijn het resultaat van een langdurig politieonderzoek naar verzuim en vermoedelijke fraude in de Italiaanse publieke sector.

Fijne dag!

'Stimuleer hybride warmtepompen voor het klimaat'

15 hours 51 minutes ago

De verkoop van hybride warmtepompen moet worden gestimuleerd, vinden Techniek Nederland, Netbeheer Nederland en Natuur en Milieu. De organisaties komen met die oproep omdat het aardgasvrij maken van woningen en wijken niet snel genoeg gaat. De Nederlandse Verwarmingsindustrie heeft zich op het laatste moment teruggetrokken uit het initiatief.

De hybride warmtepomp is goedkoper dan een volledige warmtepomp en kan op koude dagen nog steeds gebruik maken van aardgas. Hierdoor zullen mensen het grootste deel van het jaar aardgasvrij kunnen verwarmen, alleen in koude winters springt de cv-ketel bij. Volgens de organisaties kunnen er voor 2030 een tot twee miljoen hybride warmtepompen worden geïnstalleerd.

Maarten van Poelgeest, verantwoordelijk voor de gebouwde omgeving bij het Klimaatakkoord, steunt het initiatief. Hij vindt dat de hybride warmtepomp over een paar jaar verplicht zou moeten worden gesteld. "Eerst zullen we mensen hiertoe moeten verleiden. Op basis van vrijwilligheid is niemand tegen. Maar je kunt ook zeggen: stel het gewoon verplicht, over een jaar of vijf, zes. Dat moet je dan wel nu al aankondigen, zodat mensen weten dat het eraan komt."

CO2-uitstoot omlaag

Met een hybride warmtepomp kan volgens de organisaties tot 70 procent op aardgas worden bespaard. Daardoor gaat ook de CO2-uitstoot flink omlaag. Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland: "Woonwijken aardgasvrij maken, daar gaan we mee door. Maar als we op koers willen blijven voor het Klimaatakkoord en de Parijs-doelstellingen, zijn hybride warmtepompen een onmisbare tussenstap."

De partijen bepleiten de aanschaf ervan voor het moment dat een cv-ketel aan vervanging toe is, of als iemand gaat verhuizen. Elk jaar worden meer dan 400.000 cv-ketels verkocht. Tot nu toe krijgen bewoners nog vaak het advies om de cv gewoon te vervangen.

Maar nu wil ook de branche zelf dat installateurs een nieuwe ketel gaan combineren met een hybride warmtepomp, en gaat daartoe zorgen voor meer scholing. Een hybride warmtepomp is goedkoper dan een volledige warmtepomp; doorgaans zijn ook geen andere radiatoren nodig.

"Ze zijn echt veel beter voor het klimaat dan de traditionele cv-ketel", zegt Wilma Berends van Natuur en Milieu over de pompen. "Net als betere isolatie van je huis is dit een goede investering. Maar we denken wel dat stimulering voor de verkoop nodig is."

De organisaties willen dat een nieuw kabinet de komende vijf jaar 120 miljoen euro per jaar vrijmaakt voor extra subsidies. Demissionair minister Ollongren reageert positief en vindt dat een nieuw kabinet er serieus naar moet kijken.

Volgens Maarten van Poelgeest zit de hybride warmtepomp het aardgasvrij maken van wijken niet in de weg. "Het verduurzamen van woningen is complex, omdat huizen erg verschillend zijn. Er zijn er genoeg die de komende vijftien jaar niet aan de beurt komen." Maar bij die huizen worden naar verwachting wel cv-ketels afgeschreven. "Die bewoners doen er dan verstandig aan om een hybride warmtepomp aan te schaffen."

Wel raadt hij mensen aan navraag te doen bij de gemeente en van koop af te zien als over twee jaar een warmtenet wordt aangelegd. Vooral vooroorlogse woningen zijn volgens hem geschikt voor een hybride warmtepomp. Net als rijtjeshuizen die tijdens de wederopbouw zijn gebouwd. "Doordat we in die tijd het Groningse gas kregen, zijn we verwend geraakt en hebben we een hele generatie slecht geïsoleerde huizen gebouwd."

Verduurzaming faseren

De Nederlandse Verwarmingsindustrie heeft zich teruggetrokken uit het initiatief, omdat het zich volgens de NVI teveel richt op wijken die voorlopig niet aan de beurt zijn om aardgasvrij te worden. "Wij vinden dat de keuze altijd bij bewoners zelf moet blijven liggen", zegt voorzitter Henk Sijbring. "Dus ook in wijken die de overheid van het aardgas af wil halen."

Netbeheer Nederland heeft zich wel aangesloten bij de coalitie. Woordvoerder Jenny Huttinga zegt dat het voor netbeheerders beter is als niet gewacht wordt tot alle huizen helemaal aardgasvrij gemaakt kunnen worden. "Als het verduurzamen van woningen straks allemaal in één keer komt, dan kunnen wij het niet aan. Daarom is het voor ons belangrijk dat de verduurzaming gefaseerd verloopt."

Extra Nederlandse militairen al voor debat vertrokken naar Afghanistan

19 hours 29 minutes ago

Zo'n tachtig Nederlandse militairen zijn gisteren al naar Afghanistan vertrokken, terwijl de Tweede Kamer pas vandaag over hun uitzending debatteert. Volgens demissionair minister Bijleveld moesten de militairen eerder weg omdat hun geplande vlucht van vandaag niet kon doorgaan.

Bijleveld schrijft in een Kamerbrief dat het toestel op het laatste moment van een ander land geen toestemming kreeg om door het luchtruim te vliegen. "Er is samen met bondgenoten met de grootste spoed gezocht naar alternatieven, maar er waren geen andere vluchten of toestellen beschikbaar die de garantie konden bieden dat de militairen tijdig inzetgereed zouden zijn."

'Onvermijdelijk'

Volgens Bijleveld was er vanwege de veiligheid van de andere Nederlandse militairen in Afghanistan geen andere mogelijkheid dan de extra militairen gisteren al te laten vertrekken. "Wij betreuren ten zeerste dat de militairen daardoor al in Afghanistan zijn voordat het debat over deze aanvullende inzet zal zijn afgerond", schrijft ze aan de Kamer.

Bijleveld benadrukt wel dat de militairen pas na het Kamerdebat van vandaag worden ingezet.

Oppositie wil opheldering

Vanuit de oppositie klinkt kritiek op het vervroegde vertrek. PvdA-Kamerlid Kati Piri noemt het op Twitter "Bizar, ongekend en ongehoord". Volgens haar heeft Bijleveld heel veel uit te leggen.

Volgens Jasper van Dijk van de SP wordt het parlement geschoffeerd:

Het kabinet besloot vrijdag om ongeveer tachtig extra militairen naar de Afghaanse stad Mazar-e-Sharif te sturen. Ze worden daar ingezet voor de beveiliging van de 160 Nederlandse militairen die er al zijn om de Afghaanse veiligheidsdiensten te adviseren.

Ook gaan de extra militairen helpen met de afbouw van de missie. Vorige week besloot de NAVO, in navolging van de VS, om alle buitenlandse militairen voor 11 september uit Afghanistan terug te trekken.

Toezichthouder VS legt fabriek Janssen-vaccins stil vanwege gebrekkige hygiëne

20 hours 34 minutes ago

Een Amerikaanse medicijnfabriek waar grondstoffen voor het Janssen-vaccin worden gemaakt is stilgelegd. Volgens de Amerikaanse toezichthouder FDA is de hygiëne in de fabriek in Baltimore ver onder de maat, waardoor vaccins mogelijk zijn vervuild.

Zo zijn de vloeren en muren in de fabriek Emergent BioSciences smerig, bladdert de verf af en houden medewerkers zich niet aan de strenge hygiënevoorschriften. Volgens de FDA is op beelden te zien dat personeel met medicijnafval rondloopt dat niet op de juiste manier is verpakt. Daardoor kunnen de medicijnresten in contact komen met nieuw te produceren vaccins.

Ook lopen medewerkers van het gedeelte waar aan het Janssen-vaccin wordt gewerkt naar een andere afdeling waar het vaccin van AstraZeneca wordt geproduceerd. Volgens de FDA is niet duidelijk of het personeel tussendoor doucht en van kleding wisselt, zoals de richtlijnen voorschrijven.

Eerdere fout

Eind maart kwam de fabriek ook al negatief in het nieuws, omdat per ongeluk de ingrediënten van AstraZeneca en Janssen met elkaar werden vermengd. Volgens The New York Times werden daardoor 15 miljoen doses onbruikbaar. Deze fout was de aanleiding voor het FDA-onderzoek.

Volgens de FDA zijn nog geen Janssen-vaccins uit deze fabriek gebruikt. De bijna 8 miljoen Janssen-prikken aan de VS zijn geleverd, komen uit Europese fabrieken. De vaccins uit Baltimore worden voorlopig opgeslagen.

Vanwege zeldzame bijwerkingen is de VS voorlopig gestopt met het vaccineren met Janssen. In Nederland zijn vandaag de eerste prikken met dit vaccin gezet, nadat de geneesmiddelenautoriteit EMA had geoordeeld dat de bijwerkingen zo zeldzaam zijn, dat de voordelen opwegen tegen de risico's.

Het is niet duidelijk hoe lang de Amerikaanse fabriek nog stil ligt, maar experts vrezen dat het maanden kan duren. Zowel de fabriek als het moederbedrijf van Janssen zeggen dat ze de problemen zo snel mogelijk willen oplossen.

Gevolgen Nederland

Of het stilleggen van de fabriek gevolgen heeft voor de leveringen aan Nederland is niet duidelijk. Een woordvoerder van demissionair minister De Jonge zegt tegen het AD dat Nederland vasthoudt aan "wat Janssen heeft aangegeven te leveren".

Er worden ook Janssen-vaccins geproduceerd in Leiden en in India. Vanwege het hoge aantal besmettingen in India beperkt de overheid de export van vaccins.