Aggregator

A switch is simple: connect two pieces of metal together and bam! Except, it’s not that simple at high currents. How much current? Just about 400 car batteries worth would …read more

Een kandidaat-raadslid in Heusden stelt dat er in zijn gemeente fouten zijn gemaakt bij het tellen van de stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Vorige week werd er op hem gestemd in een stembureau in Nieuwkuijk, maar die stemmen zijn niet meegenomen. "Er zou daar niet op mij zijn gestemd", zegt Thomas van Os van Gemeentebelangen Heusden. De gemeente heeft laten weten de stemmen opnieuw te gaan tellen.

De vrouw van Van Os bracht woensdag een stem uit op haar man, die op plek acht op de lijst van de lokale partij Gemeentebelangen Heusden stond. Ze deed dat in dorpshuis 't Patronaat in Nieuwkuijk. Ook Van Os kleurde in datzelfde stembureau zijn eigen bolletje rood.

Nu blijkt, volgens het proces-verbaal van het stembureau aan de Nieuwkuijksestraat, dat hij daar geen stemmen heeft gekregen. "Maar ik weet honderd procent zeker dat ik daar mijn eigen bolletje rood maakte", zegt Van Os tegen Omroep Brabant.

Meer dan honderd stemmen

"Dit is echt een domper", vervolgt het 68-jarige kandidaat-raadslid. Al acht jaar is hij raadslid in Heusden. In 2018 kwam hij met voorkeursstemmen in de gemeenteraad, voor de lokale partij Heusden één.

In 2021 stapte hij op bij die partij en ging als zelfstandige fractie verder. Een jaar later sloot hij zich aan bij Gemeentebelangen Heusden, waar hij bij de recente gemeenteraadsverkiezingen 134 stemmen binnenhaalde. "Maar ik vermoed dat ik meer stemmen heb gekregen van familie en buurtgenoten", zegt hij.

'Recht zal zegevieren'

"Dit kan gebeuren, want het tellen van stemmen blijft mensenwerk", zegt een woordvoerder van de gemeente Heusden. De gemeente heeft een melding ontvangen van het kandidaat-raadslid. "Dat er stemmen zouden zijn verdwenen, lijkt vooralsnog niet te kloppen. We zien geen verschil tussen het aantal toegelaten kiezers op het stembureau en het aantal uitgebrachte stemmen."

Omdat niet duidelijk is waar de stemmen op Van Os dan zijn gebleven wordt een hertelling gedaan. "Een mogelijke verklaring is dat het aantal uitgebrachte stemmen op hem bij de verkeerde persoon is genoteerd", zegt de woordvoerder. "Als dat het geval is, gaan we dat alsnog aanpassen."

Van Os is blij dat opnieuw geteld gaat worden. "Ik kom waarschijnlijk niet in de gemeenteraad, maar ik wil wel de stemmen hebben die mij toekomen," zegt hij. "Het recht zal zegevieren." Donderdag wordt de definitieve uitslag in Heusden bekendgemaakt.

In the early days of aviation, pilots or their navigators used a plethora of tools to solve common navigation and piloting problems. There was definitely a need for some kind …read more

Minh V., de verdachte van de fatale schietpartij in Zwijndrecht, is in hoger beroep veroordeeld tot 26 jaar en acht maanden cel. De rechtbank legde hem eerder een celstraf van dertig jaar op.

De 52-jarige V., die de bijnaam "Lucky" heeft, werd in 2024 door de rechtbank veroordeeld en ging in hoger beroep tegen de uitspraak. Het OM eiste in hoger beroep opnieuw levenslang tegen de man.

V. schoot in januari 2023 op een parkeerplaats van een winkelcentrum zijn ex-vriendin en haar moeder neer. Hij kon het niet verkroppen dat zij de relatie had beëindigd. Veel mensen zagen de schietpartij gebeuren. De vrouw (38) raakte blijvend invalide en haar 66-jarige moeder overleed.

Femicide

Volgens het Openbaar Ministerie had V. met vooropgezet plan toegeslagen en toont de zaak alle kenmerken van femicide.

De verdediging had de term 'crime passionel' gebruikt, een geweldsmisdrijf dat voortkomt uit hevige emoties in de relationele sfeer, maar het hof vindt dat misplaatst. Die term heeft bovendien geen juridische betekenis, stelt het hof in de uitspraak. Femicide is ook geen juridische term, maar de feiten passen daar volgens het hof wel meer bij.

Het doodschieten van de ex-schoonmoeder was geen moord maar doodslag, staat verder in de uitspraak. Volgens het hof was er geen sprake geweest van voorbedachte raad.

Het gerechtshof in Den Haag kon om juridisch-technische redenen niet dezelfde straf opleggen als de rechtbank in Dordrecht in 2024. Dat heeft te maken met de manier waarop de straf wordt berekend bij een veroordeling voor meerdere strafbare feiten. Daarbij gaan rechters uit van het feit waar de hoogste straf op staat, in dit geval poging tot moord, en daar wordt een derde bij opgeteld.

Hongerstaking

Eerder spande V. een kort geding aan omdat hij overgeplaatst wilde worden van de afdeling voor intensief toezicht van de gevangenis in Sittard. Hij vond het gevangenisregime te zwaar en ging in hongerstaking. De rechter weigerde hem over te plaatsen.

Begin maart verscheen hij niet op de zitting in zijn zaak bij het gerechtshof. Volgens het OM had V. een scheermes ingeslikt. Hij moest naar het ziekenhuis. De zaak werd zonder hem behandeld omdat alle betrokken partijen wilden dat het proces geen vertraging zou oplopen.

President Trump stelt een deadline over het openen van de Straat van Hormuz met vijf dagen uit, omdat er volgens hem resultaten zijn geboekt in de toenadering tot Iran. Dat land ontkent echter dat er direct of indirect is gesproken en zegt dat Trump zo de olieprijs probeert te manipuleren.

Trump dreigde met aanvallen op de energie-infrastructuur van Iran als het land een blokkade van de belangrijke zeestraat in stand zou houden. Die dreigende escalatie stuwde de olieprijs verder omhoog. Direct na de hoopgevende woorden van Trump zakte de prijs weer wat.

"Verheugd kan ik melden dat de VS en Iran de afgelopen dagen goede en productieve gesprekken hebben gehad over een volledig einde aan de vijandelijkheden in het Midden-Oosten", schrijft Trump volledig in hoofdletters op Truth Social. "Gezien de teneur en toon van deze diepgaande, gedetailleerde en constructieve gesprekken, die komende week doorgaan, heb ik het ministerie van Oorlog opdracht gegeven vijf dagen af te zien van militaire aanvallen op Iraanse energiecentrales en - infrastructuur."

Tegen journalisten vertelde Trump later hoe de deal tot stand zou zijn gekomen:

Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt tegen dat er gesprekken waren, direct of indirect. Een woordvoerder stelt dat Trumps opmerkingen bedoeld zijn om de energieprijzen te laten zakken "om tijd te rekken voor zijn oorlogsplannen".

In de eerste dagen van de oorlog zei Trump ook dat Iran toenadering had gezocht. Dat werd toen ook resoluut ontkend door het regime in Teheran. Er zijn volgens de buitenlandwoordvoerder wel "initiatieven om de spanningen te laten afnemen", maar daar zal de VS als aanstichter van de oorlog volgens hem meer werk van moeten maken.

Brandstofhandelaren volgen dit soort opmerkingen van alle strijdende partijen op de voet om te voorspellen of de prijsstijgingen verder doorzetten. Hoopgevende woorden leiden tot een verlaging van prijzen, terwijl een dreigende escalatie de prijs verder opdrijft. Door alle onzekerheid fluctueert de prijs hevig. Afgelopen weekend bereikte de dieselprijs nog een recordhoogte.

Olieprijs zakt iets

Trump had Iran dit weekend een ultimatum gesteld om scheepvaartverkeer weer door de Straat van Hormuz te laten varen, anders zou de VS "energiecentrales aanvallen, te beginnen met hun grootste". Hij gaf het land tot het begin van dinsdag om aan die eis te voldoen.

De Iraanse Revolutionaire Garde dreigde daarna in een reactie ook de aanvallen op omliggende landen op te voeren: energiecentrales die Amerikaanse bases van stroom voorzien zouden doelwit worden, als ook "economische, industriële en energie-infrastructuur waar de Amerikanen een belang in hebben".

De verzoenende toon van Trump leidt dan ook tot opluchting op de oliemarkt. Onmiddellijk nadat hij zijn bericht had geplaatst, daalden de olieprijzen met zo'n 10 procent. De gasprijzen volgden. Sinds de start van de oorlog is de prijs van een vat olie met ongeveer de helft omhooggegaan.

Op een geluidsopname van de luchtverkeersleiding op LaGuardia Airport is te horen hoe een verkeersleider verantwoordelijkheid neemt voor het ongeluk op de landingsbaan vannacht. "Ik heb het verprutst", zegt hij.

Op het vliegveld botste een vliegtuig van Air Canada Express na de landing op een brandweervoertuig. De gezagvoerder en copiloot zijn daarbij om het leven gekomen. De inzittenden van de brandweerwagen raakten gewond.

Beluister de opname hier:

In het audiofragment is te horen dat de luchtverkeersleiding bezig is met een vlucht van United Airlines. Die had een noodsituatie gemeld vanwege een vreemde geur aan boord. Om die reden krijgt een brandweerwagen van de verkeersleiding toestemming om landingsbaan 4, waar de botsing later plaatsvindt, over te steken.

Even later is de verkeersleider te horen die zegt: "Stop, stop, stop, brandweerwagen 1, stop, brandweerwagen 1, stop." Dan is te horen dat de verkeersleider zich richt tot Jazz 646, het vliegtuig van Air Canada Express dat tegen de brandweerwagen is gereden. "Ik zie dat u tegen het voertuig bent aangereden. Blijf op uw positie. Ik weet dat u niet kunt bewegen."

'Ik heb het verprutst'

Daarna zegt de verkeersleider tegen de bemanning van een klaarstaand vliegtuig van Frontier Airlines dat de luchthaven voorlopig dicht blijft. Hij vraagt of zij willen terugkeren naar de gate. "We zijn daar nog mee bezig, man. Dat zag er niet goed uit", zegt de bemanning daarop over de botsing.

"Ja, ik probeerde ze te bereiken. We waren met een noodsituatie bezig. Ik heb het verprutst," antwoordt de verkeersleider. "Nee, je deed wat je kon," zegt de bemanning dan nog.

Eerder meldden Amerikaanse media al dat uit geluidsopnames bleek dat de luchtverkeersleiders nog hebben geprobeerd het brandweervoertuig te waarschuwen of tegen te houden.

Onduidelijkheid over snelheid

Het vliegtuig dat botste is een Bombardier CRJ-900-toestel dat vanuit Montreal was aangekomen. Over de snelheid bestaat onduidelijkheid. Persbureau Reuters meldde aanvankelijk op basis van gegevens van luchtvaarttracker Flightradar24 dat het toestel op het moment van de botsing ongeveer 39 kilometer per uur ging, maar onder meer CNN concludeert dat het vliegtuig nog veel harder ging, meer dan 160 kilometer per uur.

In het vliegtuig zaten 72 passagiers en vier bemanningsleden. 39 passagiers en twee bemanningsleden zijn naar ziekenhuizen in de omgeving gebracht, sommigen met ernstige verwondingen. De meesten zijn inmiddels weer naar huis gestuurd, meldden de autoriteiten. Negen gewonden liggen nog in het ziekenhuis. Een van de gewonden is een stewardess die uit het toestel werd geslingerd en meerdere beenbreuken opliep, maar de val wel overleefde.

In een persconferentie zei het hoofd van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA dat de twee omgekomen piloten aan het begin van hun carrière stonden. Hij liet verder weten dat de landingsbaan waar de botsing plaatsvond nog tot vrijdag gesloten blijft. De FAA doet onderzoek naar het ongeluk.

De luchthaven was na de botsing een tijdlang helemaal gesloten. In de loop van de middag ging een van de landingsbanen weer open. De luchthaven waarschuwde passagiers wel voor vertragingen en geannuleerde vluchten.

De politie gaat de snelheid van treinen van Qbuzz controleren bij station Baanhoek in Sliedrecht. Vanwege een verzakking aan het talud mogen treinen daar niet harder dan 40 kilometer per uur rijden.

Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport houden machinisten zich niet aan de aangepaste snelheid. "De inspectie heeft indicatieve snelheidsmetingen gehouden bij het station, waarbij overtredingen zijn geconstateerd", zegt een woordvoerder tegen RTV Dordrecht.

Het was voor de inspectie aanleiding om de politie in te schakelen. Vorige week zijn in samenwerking met de Landelijke Eenheid van de politie al officiële snelheidscontroles uitgevoerd. De politie constateerde toen geen snelheidsovertredingen. Bij een te hoge snelheid krijgt de machinist een boete van 500 euro.

Verzakking van talud

De snelheidsbegrenzing is nodig om metingen aan het spoor mogelijk te maken. Speciale sensoren helpen om de stabiliteit van het spoor in de gaten te houden.

Ergens dit jaar moet de verzakking bij Baanhoek worden aangepakt. ProRail heeft vorige maand borden geplaatst om machinisten te wijzen op de snelheidsbeperking.

Een woordvoerder van treinvervoerder Qbuzz, die op het traject rijdt, zegt dat het onderwerp hoog op de agenda staat bij de machinisten die het station dagelijks passeren. "We nemen signalen over de naleving van snelheidsbeperkingen zeer serieus. Veiligheid staat voorop in onze operatie. We zijn hierover in gesprek met de betreffende machinisten en blijven dit actief onder de aandacht brengen binnen onze organisatie."

Stream decks are pretty useful in all kinds of contexts, but commercial models can feel a bit pricy for what is effectively a bunch of buttons. [WhiskeyTangoHotel] has whipped up …read more

De Nederlandse regering moet zich meer inzetten om duidelijkheid te krijgen over de aanval op de vijftien hulpverleners in de Gazastrook, vindt het Nederlandse Rode Kruis. De hulporganisatie roept politieke partijen op om zich te houden aan de toezeggingen die ze vorig jaar in aanloop naar de verkiezingen deden over het beschermen van hulpverleners.

Precies een jaar geleden werd een ambulancekonvooi in Rafah in het zuiden van Gaza onder vuur genomen door het Israëlische leger. De lichamen van de hulpverleners werden na het bloedbad samen met de voertuigen door het leger in een massagraf begraven. De meeste slachtoffers waren van dichtbij in het hoofd en de borst geschoten.

Volgens recent onderzoek van het Britse onderzoeksbureaus Forensic Architecture en Earshot vuurden Israëlische militairen vanaf 40 meter afstand meer dan 900 kogels af.

Intern onderzoek

Israël kreeg internationaal zware kritiek. Zo bleek het leger te hebben gelogen dat de ambulances geen zwaailichten gebruikten, terwijl uit beelden later bleek dat het konvooi wel herkenbaar was. Het leger beweerde dat militairen zich bedreigd hadden gevoeld.

Het Israëlisch leger zei vorig jaar na een intern onderzoek dat er fouten zijn gemaakt en ontsloeg een commandant. In dat niet-onafhankelijke onderzoek stelde het leger onder meer dat zes van de gedode Palestijnen Hamas-leden waren, maar bewijs daarvoor werd niet geleverd. Ook was er volgens het leger geen bewijs gevonden dat wijst op het vastbinden en executeren van de hulpverleners.

Het Rode Kruis vindt dat er een onafhankelijk en transparant onderzoek moet komen naar het incident, omdat het Israëlisch onderzoek nooit openbaar is gemaakt.

De beelden van de aanval op het konvooi kunnen als schokkend worden ervaren:

Rode Kruis-directeur Harm Goossens noemt die dag een "inktzwarte bladzijde in de historie van de hulpverlening". "Het is uiterst belangrijk dat er meer onderzoek komt naar de toedracht van dit verschrikkelijke incident." De partijen die vorig jaar het stembusakkoord hebben ondertekend, zouden daar meer werk van kunnen maken, vindt hij.

In het akkoord staat dat de ondertekenaars, waaronder coalitiepartijen D66, CDA en VVD, zich zullen inzetten voor het "consequent onderzoeken van en ter verantwoording roepen van partijen die toegang tot medische zorg en humanitaire hulp belemmeren en zorgverleners en hulpverleners aanvallen".

Sinds de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023, zijn zeker 32 hulpverleners van de Palestijnse zusterorganisatie de Rode Halve Maan omgekomen terwijl ze aan het werk waren, zegt het Rode Kruis. Ook in andere conflictgebieden zoals Libanon, Iran en Sudan zijn dit jaar hulpverleners gedood door geweld.

"Dit doet ontzettend veel pijn. Zij kunnen en mogen nooit een doelwit worden van aanvallen, hoe vaak moeten we dat nog herhalen?", aldus Goossens.

In Laren en Amsterdam zijn afgelopen nacht plofkraken geweest. Het is onbekend of er een verband is. De getroffen geldautomaten zijn aanzienlijk beschadigd. Over een eventuele buit is niets bekendgemaakt.

In Laren (Noord-Holland) was een geldmaat bij een supermarkt het doelwit. Om 05.50 uur was er een harde knal te horen. De politie meldt dat twee verdachten op een scooter zijn gevlucht. Bij de explosie zijn geen woningen beschadigd geraakt.

Derde keer

De explosie in Amsterdam-Zuid vond rond 03.45 uur plaats bij een automaat waar je geld kunt storten. Veel bewoners werden wakker van de harde knal. Uit de automaat hangt een zwart koord, dat waarschijnlijk is gebruikt om de explosieven te laten ontploffen. De politie vermoedt dat ook hier twee verdachten op een scooter zijn gevlucht.

Het is de derde plofkraak in Amsterdam dit jaar. Op 13 maart vond een plofkraak plaats bij een nabijgelegen geldautomaat en half januari werd een automaat naast een reisbureau getroffen.

Plofkraken komen de laatste jaren in Nederland nog maar weinig voor, met name doordat er maatregelen zijn getroffen om geldautomaten beter te beveiligen. Sinds de beveiliging is aangescherpt, wijken Nederlandse plofkrakers uit naar Duitsland.

De voormalige Franse premier Lionel Jospin is op 88-jarige leeftijd overleden. Dat hebben zijn familie en meerdere leden van de Parti Socialiste vandaag bevestigd.

Jospin, die premier was onder president Jacques Chirac, had in januari nog gemeld dat hij een "zware operatie" had ondergaan, zonder verdere details te geven.

De socialist bekleedde het premierschap van 1997 tot 2002 en speelde een belangrijke rol in een periode van zogenoemde cohabitation, waarbij de president en de premier uit verschillende politieke kampen kwamen. Hij stond bekend als een sobere en integere bestuurder en wist tijdens zijn ambtsperiode meerdere sociale hervormingen door te voeren.

Jospin had een lange politieke carrière bij de Franse socialisten. Hij was tweemaal eerste secretaris van de Parti Socialiste en was minister van Onderwijs. Ondanks zijn invloed wist hij nooit het presidentschap te bereiken.

Vertrek uit politiek

In 1995 verloor hij de presidentsverkiezingen in de tweede ronde van Chirac. In 2002 werd hij bij de eerste ronde verrassend uitgeschakeld, onder meer achter de extreemrechtse kandidaat Jean-Marie Le Pen. Na dat verlies vertrok hij onmiddellijk uit de actieve politiek.

Wel bleef Jospin nog politiek betrokken. Zo leidde hij in 2012 een commissie over de hervorming van het Franse politieke leven, benoemd door president François Hollande, en was hij van 2014 tot 2019 lid van de Constitutionele Raad. Die raad toetst wetgeving aan de Grondwet.

Jospin laat zijn echtgenote Sylviane Agacinski en zijn kinderen Hugo en Eva achter.

Marleen de Rooy en Jorn Jonker vertellen in deze speciale live opname van podcast De Dag tijdens het podcastfestival in TivoliVredenburg hoe zij aan hun Haagse scoops komen. Het begint met veel koffiedrinken. Of in het geval van Jorn: thee. Of zit er ook weleens iets sterkers in de kopjes?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Marleen vertelt hoe haar contacten met Pieter Omtzigt ertoe leidden dat zij tijdens een collectieve zoektocht naar de oud-NSC-leider, toen hij tijdens de formatie plots van tafel was weggelopen, opeens een mysterieus appje kreeg met zijn locatiegegevens. En Jorn legt uit hoe het soms juist door politici en ministeries op prijs wordt gesteld als je als journalist informatie boven water krijgt waar ze eigenlijk niet op zitten te wachten.

We sluiten af met een heuse koffie-quiz en vragen uit het publiek.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

(Telecompaper) Amazon is developing a smartphone product in a bid to bolster the consumer ecosystem for its services offering, including its refreshed, GenAI-powered smart assistant Alexa, Reuters reports...

(Telecompaper) The Italian post office (Poste Italiane), one of the country's leading financial services groups, has launched a EUR 10.8 billion cash-and-stock bid to fully take over Telecom Italia (TIM)...

(Telecompaper) UK-based Fiber One, a wholly-owned subsidiary of Romania-based Digi Communications, has acquired 51 percent of the share capital of Whyfibre...

One of the coolest things about old hi-fi hardware is that it often came with flickety needles that danced with the audio level. You can still buy these if you …read more

Op de A67 van de Belgische grens naar Eindhoven is vannacht een vrachtwagen gekanteld. Het ging rond 04.00 uur mis ter hoogte van Hapert. De weg is tot het middaguur dicht, meldt de ANWB.

De vrachtwagen vervoerde 28 ton varkensmeel, dat is krachtvoer voor varkens. Het veevoer kan bestaan uit korrels maar het kan ook een meelachtig mengsel zijn, schrijft Omroep Brabant.

Het leegpompen van de vrachtwagen met varkensmeel is volgens Rijkswaterstaat een intensieve klus. Ook lekt er diesel uit de truck.

Vangrail beschadigd

Het verkeer bij Hapert wordt omgeleid via de af- en oprit. Zodra de bergingswerkzaamheden beginnen, gaat ook de toerit naar Hapert dicht.

Verkeer dat vanuit België richting Eindhoven moet, krijgt het advies via Breda en Tilburg te rijden over de E19 en de A58.

Door het ongeluk is de vangrail beschadigd geraakt. Die wordt vanavond gerepareerd, naar verwachting na de avondspits.

Een middelbare school met meerdere locaties in Deventer heeft opnieuw dreigende berichten ontvangen. Dat schrijft de centrale directie van het Etty Hillesum Lyceum (EHL) in een e-mail aan ouders en verzorgers van leerlingen.

De school heeft de politie op de hoogte gebracht van de ontvangen berichten. In overleg met de politie is besloten dat de schoollocaties vandaag de deuren gewoon openen. "Het gaat om een algemene bedreiging bestaande uit screenshots die zijn gedeeld op sociale media", zegt een woordvoerder van de school tegen RTV Oost.

Volgens de woordvoerder is de bedreiging gericht tegen alle zeven vestigingen van de school. Het account waarmee de berichten zijn gepost, is inmiddels verwijderd. Over de aard van de bedreiging doet de school verder geen uitspraken.

Eerdere bedreigingen

Het EHL werd eerder geconfronteerd met dreigberichten. In februari vorig jaar waren die gericht aan leerlingen en medewerkers van de vestigingen De Marke Noord, De Marke Zuid, Het Vlier en Het Stormink.

Er werd gedreigd met een gewelddadige actie, maar ook toen gingen de lessen gewoon door. Bij de vestigingen werden destijds veiligheidsmaatregelen genomen. Diezelfde maand hield de politie twee minderjarigen aan op verdenking van het versturen van dreigmails.

In het najaar van 2024 had de school ook met bedreigingen te maken. Toen bleven enkele schoollocaties een dag dicht.

De politie heeft herkenbare beelden online gezet van 79 personen die worden gezocht vanwege babbeltrucs. Het gaat om mensen die zich voordeden als agent of bankmedewerker om slachtoffers, vaak ouderen, geld, juwelen en andere kostbaarheden afhandig te maken.

Onder het motto Game over?! publiceerde de politie twee weken geleden honderd geanonimiseerde foto's met de waarschuwing de verdachten herkenbaar in beeld te zullen brengen als die zich niet meldden. In 21 gevallen gebeurde dat, of kwam er een tip van iemand anders binnen. Hun gegevens zijn offline gehaald.

De foto's worden gedeeld via een speciale website, op sociale media, billboards en in bushokjes. Het gaat bijvoorbeeld om beelden die werden opgenomen door een videodeurbel als de verdachte langskwam, beelden van bewakingscamera's of opnames van de pinautomaat waar met gestolen passen geld werd opgenomen.

"De campagne is zo effectief dat sommige rechercheurs afgelopen weken overuren moesten draaien", zegt Daan Annegarn van het Landelijk Team Opsporingscommunicatie van de politie. Volgens hem is de actie goed gevallen bij het publiek. "We zien dat niet alleen door de tipgevers die massaal meedenken, maar bijvoorbeeld ook in bedrijven die belangeloos digitale schermen aanbieden voor de campagne."

Trouwring en onderscheiding

De 79 zaken zijn afkomstig uit heel Nederland, van Den Helder tot Valkenburg en van Rotterdam tot Joure. In veel gevallen ging het om personen die hun slachtoffer bang maakten met een nepwaarschuwing, zoals dat er inbrekers actief waren in de buurt. Een agent zou daarom wel even langskomen om hun kostbaarheden veilig te stellen.

Vaak werden daarbij pinpassen of sommen contant geld meegenomen, maar ook dierbare eigendommen verdwenen: zo werd in Beek en Donk de trouwring van een overleden echtgenoot gestolen en verloor een vrouw in Ede een koninklijke onderscheiding.

De politie wil met de campagne aandacht vragen voor het groeiende probleem. Vorig jaar steeg het aantal meldingen over nepagenten naar ruim 13.000. In totaal werden meer dan 100.000 fraudemeldingen geregistreerd, met een geschatte schade van ruim 68 miljoen euro. Veel slachtoffers doen uit schaamte geen aangifte.

Gerechtvaardigd

De politie erkent dat het een paardenmiddel is om op deze wijze verdachten in de publiciteit te brengen. "Maar onder bepaalde voorwaarden mag dat", stelt de woordvoerder. "Het is ingrijpend, maar aan de andere kant is ook de impact van de misdrijven heel groot. Het is dan aan een officier van justitie om te bepalen of het in verhouding is. Voor elk van deze honderd zaken is bepaald dat het gerechtvaardigd is, zodat we het kunnen stoppen."

Tips kunnen worden doorgegeven via het contactformulier bij elke zaak. Daarnaast is ook bellen naar opsporingslijn 0800-6070 mogelijk, of anoniem via 0800-7000. Bovendien kunnen verdacht zich ook zelf melden via een online formulier. Zodra een persoon is geïdentificeerd, haalt de politie de beelden offline.

Even een ommetje maken wanneer je wilt, moet ook kunnen voor mensen met dementie, zo staat in de Wet zorg en dwang. Toch worstelen veel zorginstellingen nog altijd met dit zogenoemde opendeurenbeleid, blijkt uit een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De inspectie deed het afgelopen jaar een steekproef onder 35 verpleeghuizen. In totaal zijn 113 zorginstellingen bezocht, waaronder ook afdelingen in de ggz, jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Veel deuren zijn nog altijd dicht.

Instellingen zijn bang dat bewoners in gevaarlijke situaties terechtkomen of niet meer terugkeren. Afgelopen winter overleden onder meer in Soest, Harderwijk en Zevenaar bewoners met dementie in de vrieskou. Volgens de inspectie gebeurt dit zelden en zou die angst geen doorslaggevende rol moeten spelen. "Vrijheid en kwaliteit van leven wegen zwaarder dan absolute veiligheid, ook voor kwetsbare groepen."

Onveilige situaties

IGJ hoort vaak andere redenen zoals bouwkundige bezwaren of onveilige verkeerssituaties voor de deur. Aanpassingen kosten geld en wegens bezuinigingen niet altijd mogelijk. Toch heeft de IGJ daar geen begrip voor. "Beperkingen of verplichtingen opleggen moet per persoon worden bekeken. Het is een kwestie van goede, persoonsgerichte zorg."

Toch vinden familieleden van bewoners vaak veiligheid belangrijker dan de vrijheid en de kwaliteit van leven.

Wet zorg en dwang

De Wet zorg en dwang is zes jaar geleden ingevoerd en regelt hoe zorginstellingen omgaan met zorg waar de cliënt niet mee instemt. De wet legt verplichtingen op aan zorgaanbieders en beschermt de rechten van cliënten. Beperkingen zijn alleen toegestaan als iemand een gevaar vormt voor zichzelf of anderen. Familie kan als vertegenwoordiger optreden, maar heeft niet het laatste woord.

Hoewel het beleid in 2020 al ingevoerd moest zijn, kregen instellingen uitstel door de coronapandemie. In 2024 riep de inspectie al op tot uitvoering, maar twee jaar later gebeurt er nog weinig.

Toch blijkt handhaving een grijs gebied. "Verscherpt toezicht of een berisping leggen we alleen op als we er geen vertrouwen in hebben dat een zorgaanbieder zichzelf verbetert. We dwingen liever verbetering af."

Ook worden nog geen boetes uitgedeeld als het toch misgaat. De inspectie beoordeelt of de instelling lessen leert voor de toekomst. "Maar zo'n les kan niet zijn dat alle deuren weer op slot gaan."

Maatwerk

Sommige instellingen experimenteren met technologie, zoals camera's met gezichtsherkenning of persoonlijke polsbandjes waarbij de deuren wel voor de een opengaan, maar niet voor de ander.

Volgens Brenda Frederiks, gezondheidsjurist van Amsterdam UMC, zit het probleem vooral in de manier van denken: "Bewoners mogen niet naar buiten, tenzij het veilig wordt geacht. Dat moet juist andersom zijn. Iedereen mag naar buiten, tenzij er een duidelijke reden is om dat te beperken. Het gaat hier om mensenrechten."

Vaak bestaan er te veel aannames over wat mensen met dementie doen, zegt Frederiks. "Slechts een enkeling rent weg, de meesten gaan bij de voordeur staan of op een bankje dichtbij zitten."

Verzorgenden zeggen tegen de NOS dat het makkelijker gezegd is dan gedaan: het personeelstekort beperkt de tijd voor maatwerk. Ook voelen zij zich sterk verantwoordelijk voor bewoners en moeten ze verantwoording afleggen aan familie.

Beroepsvereniging V&VN voor verpleegkundigen en verzorgenden vindt vrijheid als uitgangspunt van de wet goed, maar zegt ook dat de wet verbeterd moet worden: "De wet is moeilijk uitvoerbaar voor professionals en de emotionele impact voor iedereen is gigantisch als er iets met een bewoner gebeurt."

Volgens gezondheidsjurist Frederiks is een cultuuromslag nodig, maar die gaat meestal langzaam.

Vitale tuinen

Psycholoog en onderzoeker Melanie van der Velde promoveerde op zogenoemde vitale tuinen bij zorginstellingen. Van der Velde benadrukt de positieve effecten van het naar buiten kunnen: "Het gaat over de kwaliteit van bestaan, waar wil je nog voor wakker worden? Voor sommige mensen is dat naar buiten gaan. Er wordt vaak vooral ingezet op veiligheid en minder op vrijheid. Maar hoe veilig is het als iemand altijd binnen is, daardoor boos of gespannen raakt en misschien anderen en zichzelf in gevaar brengt?"

Van der Velde benadrukt dat er wel degelijk plekken zijn waar een grote welwillendheid is, maar er blijven uitdagingen: "Je moet niet alleen de tuin geschikt maken, ook de toegang tot de tuin en de route ernaartoe. En het allerbelangrijkste is toch wel het zorgteam erop trainen."