Aggregator

De Canadese provincie Brits-Columbia spant een rechtszaak aan tegen het Amerikaanse bedrijf achter ChatGPT, het technologiebedrijf OpenAI. De provincie stelt dat het bedrijf de dodelijke schietpartij in Tumbler Ridge van eerder dit jaar had kunnen voorkomen.

Op 10 februari schoot de 18-jarige Jesse Van Rootselaar acht mensen dood in de Canadese provincie, onder wie haar moeder en stiefbroer. Ook raakten 25 anderen gewond. De jonge vrouw pleegde daarna zelfmoord.

Van Rootselaar bereidde haar plan voor met behulp van de chatbot ChatGPT. Ze werd in juni 2025 al opgemerkt door het veiligheidsteam van het bedrijf, vanwege de gewelddadige inhoud van de gesprekken die ze voerde. Zo zou ze aan de chatbot scenario's met wapengeweld hebben voorgelegd.

Omdat het veiligheidsteam de dreiging niet reëel genoeg vond, werd alleen het account van de vrouw gedeactiveerd. De politie werd niet ingeschakeld en de vrouw kon een nieuw account op ChatGPT aanmaken.

Volgens de procureur-generaal van de provincie heeft OpenAI "geen betekenisvolle stappen" ondernomen. Zo zijn de veiligheidsmaatregelen bijvoorbeeld niet aangescherpt. De zaak wordt behandeld in een rechtbank in Californië.

In april bood de topman van OpenAI, Sam Altman, in een brief zijn excuses aan, omdat zijn bedrijf de politie niet inlichtte over het online gedrag van de vrouw.

"Ik wil mijn diepste medeleven betuigen, niemand zou ooit zo'n tragedie moeten meemaken. Hoewel ik weet dat woorden nooit genoeg zijn, vind ik een verontschuldiging noodzakelijk om de schade en het onherstelbare verlies dat uw gemeenschap heeft geleden te erkennen", schreef de topman.

Mentale problemen

Een officieel motief werd niet bekend, maar wel staat vast dat Van Rootselaar, die zich vanaf 12-jarige leeftijd als vrouw identificeerde, mentale problemen had. De politie ging de afgelopen jaren meerdere keren langs bij het ouderlijk huis.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Erover praten helpt. Dat kan 24/7 gratis en anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Spullen van de overleden actrice en activiste Brigitte Bardot hebben op een veiling iets minder dan 954.000 euro opgeleverd. Dat is bijna twintig keer meer dan de vooraf ingeschatte 50.000 euro, schrijven Franse media.

Gisteren gingen er in Parijs 280 persoonlijke bezittingen van Bardot onder de hamer. Van alles kwam voorbij: halsbanden voor honden, een zelfportret van de actrice, een typmachine, meubels, kledingstukken, muziekinstrumenten en serviesgoed.

De set van twee hondenhalsbanden, met naamplaatje en het telefoonnummer van Bardot, werd vooraf geschat op een waarde van dertig euro. Een Russische koper bood er 9.400 euro voor. Het zelfportret werd verkocht voor bijna 40.000 euro en een typemachine die ze gebruikte voor haar autobiografie ging voor 4.634 euro weg.

Belangrijke fase

Voor de veiling hadden zich zo'n drieduizend Franse en internationale bieders aangemeld. De veiling vond plaats na een vijfdaagse tentoonstelling in Hôtel Drouot in Parijs, waar ongeveer 15.000 bezoekers op afkwamen.

"In elk voorwerp zit een herinnering besloten aan een ontmoeting, een gebeurtenis of een belangrijke fase in haar leven", zei Frank Guillou, die jarenlang haar assistent was. "Samen vertellen ze het verhaal van zowel de vrouw als de legende."

Stichting voor dierenwelzijn

Een deel van de opbrengsten gaat naar de Brigitte Bardot Stichting, een Franse dierenbeschermingsorganisatie. Ook gaat er een deel naar de zoon van Bardot, de 66-jarige Nicolas-Jacques Charrier.

"Deze verkoop is een logisch vervolg op de verkoop die ze zelf in 1987 organiseerde met haar meest waardevolle bezittingen om haar stichting op te richten", zei de algemeen directeur van de Bardot Foundation na afloop van de veiling. "Vandaag de dag zet ze haar strijd voort via deze veilingen."

Het Franse filmicoon overleed eind vorig jaar op 91-jarige leeftijd. Bekijk hier een terugblik op haar leven:

As cool as it would have been to wield lasers that produce a beam of neutrinos, recently two papers were published by MIT researchers that seem to dampen the likelihood …read more

Het Amerikaanse mediabedrijf Paramount Skydance heeft een schikking getroffen met twaalf Amerikaanse staten die via de rechter wilden voorkomen dat het bedrijf zijn concurrent Warner Bros Discovery zou overnemen. Afgelopen juli werd een rechtszaak aangespannen om de miljardenovername tegen te houden.

De staten, onder leiding van Californië, waren bang dat er na de overname minder concurrentie en minder werkgelegenheid zou overblijven. Ook zou de overname volgens de staten een 'mediagigant' creëren, die de macht heeft om de prijzen voor televisie- en filmconsumenten te verhogen.

Er is een schikking getroffen met de staten Californië, New York, Arizona, Minnesota, Colorado, Connecticut, Massachusetts, Nevada, New Jersey, New Mexico en Washington. Toen die staten een rechtszaak aanspanden eind juli, schortte de rechter de overname tijdelijk op.

Commissie

In de schikking heeft Paramount nu aan de staten beloofd dat het jaarlijks 300 miljoen dollar méér gaat uitgeven aan filmproducties in de VS, waardoor de fusie meer banen moet gaan opleveren. Er moet ook een commissie komen die toezicht zal houden op de redactionele onafhankelijkheid van de nieuwsactiviteiten van het bedrijf.

Met de overname is 111 miljard dollar gemoeid. Met de schikkingen lijkt de weg vrij voor de overname, al moeten de deals nog wel door de rechter worden goedgekeurd.

Een medewerker van het Oktoberfest in München is overleden na een ongeluk met een kermisattractie, meldt de politie van de Zuid-Duitse stad. Het gaat om een 52-jarige Serviër.

De man liep kritieke verwondingen op, volgens Duitse media, nadat de gondel van een vrijevaltoren op hem was neergekomen. Hij werd zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, waar hij overleed.

De man was een medewerker van de kermisattractie, genaamd de Hangover. Bij de attractie stijgt een gondel op tot een hoogte van zo'n 85 meter, waarna die in een vrije val snel naar beneden komt. Onderaan de toren wordt de gondel afgeremd door magneten.

De politie meldt dat er geen gevaar was voor de passagiers in de gondel. De medewerker was op het moment van de val mogelijk op een plek waar hij niet had mogen zijn. Duitse media schrijven dat hij zich onder de gondel bevond. De politie in München is een onderzoek gestart naar het ongeval.

Het ongeluk gebeurde iets voor 22.00 uur. Op dat moment waren er nog veel bezoekers op het terrein, het Oktoberfest wordt dagelijks door honderdduizenden mensen bezocht. Het gebied rond de attractie werd afgezet. Getuigen van het incident, evenals de mensen die in de gondel zaten op het moment van het ongeluk, zijn opgevangen door een crisisteam.

De vrijevaltoren staat sinds 2022 op het terrein van het Oktoberfest. De politie roept getuigen van het ongeluk op zich te melden.

Once you arrive at your destination via plane, it can be a drag waiting for a rental car. Why not bring your own with a replica of the Mazda suitcase …read more

Op het terrein van een afvalverwerker in het Gelderse Dinxperlo heeft een afvalberg in brand gestaan. De veiligheidsregio meldt dat het vuur inmiddels onder controle is, de brandweer is naar verwachting nog enkele uren bezig met nablussen. De afvalberg bestaat uit hout en snoeiafval.

Volgens de brandweer woedde de brand in een gebied van zo'n twintig bij dertig meter. Hoe het vuur kon ontstaan, is onduidelijk.

Niet ver van de brand staat een benzinepomp, daar werd de noodstop ingedrukt. Dat betekent dat de toevoer van brandstof werd stopgezet. Brandweerlieden schermden het tankstation af met een zogenoemd watergordijn; een sproeier die een barrière van water vormt.

Duitse brandweerlieden

Er hielpen veel brandweerlieden bij de bestrijding van de brand, onder meer uit Duitsland. Het terrein ligt dicht bij de Duitse grens. De veiligheidsregio meldt dat het brandende hout en snoeiafval met een kraan uit elkaar werd getrokken, zodat de brandweer het beter kon blussen.

Bij de brand kwam veel rook vrij, maar die veroorzaakte weinig overlast. Er staat weinig tot geen wind, waardoor de rook omhoog opsteeg.

In de buurt van de brand waren sommige wegen afgesloten, omdat daar brandweerslangen waren uitgerold.

Een gewapende groep heeft in Libië een oliepijpleiding dichtgedraaid. De pijpleiding wordt beheerd door de National Oil Corporation (NOC). De productie van ruwe olie is daardoor verlaagd, zegt het bedrijf in een verklaring.

Het gaat om pijpleiding 7 die vanaf het Sharara-olieveld in het zuidwesten naar de haven van Zawiyah in het noorden van het land loopt. De stad, met een van de grootste olieraffinaderijen van het land, ligt op zo'n 50 kilometer van hoofdstad Tripoli.

De gewapende groep, de Petroleum Facilities Guard (PFG), bewaakt voor het defensieministerie onder meer Libische olievelden en pijpleidingen. De groep staakte vorige week al voor betere arbeidsomstandigheden en een hoger salaris. Toen dreigden bewakers al pijpleidingen van een aantal olievelden af te sluiten als de eisen niet werden ingewilligd.

De PFG-bewakers willen dat hun organisatie "financieel en administratief" onder de NOC wordt gebracht. De activiteiten bij drie olievelden werden vorige week dinsdag al korte tijd stilgelegd door de bewakersgroep. Een dag later werd de olieproductie hervat.

Grote gevolgen

NOC heeft de gewapende groep opgeroepen om de pijpleiding weer te openen, maar daaraan is geen gehoor gegeven. Het oliebedrijf waarschuwt dat de afsluiting grote gevolgen zal hebben voor de Libische economie. Het oliebedrijf zegt dat het de productie van olie noodgedwongen moet stilleggen als de groep de pijpleiding dichthoudt.

De onrust in Libië betekent extra druk op de internationale oliemarkt, die al te maken heeft met verstoringen door de oorlog tussen de VS en Iran. Een groot deel van de Libische ruwe olie wordt naar Europa geëxporteerd.

In ruim een maand tijd is er 25 keer ingebroken bij brandweerkazernes in heel het land. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die de politie vanavond deelde in het televisieprogramma Opsporing Verzocht.

Halverwege augustus waren er 60 inbraken gepleegd in brandweerkazernes. Inmiddels staat de teller op 85. Ter vergelijking: in heel 2025 werden er 18 van zulke inbraken gepleegd, in 2024 waren het er 17.

Afgelopen nacht hadden dieven het gemunt op de kazerne van het brandweerkorps Maarn-Maarsbergen. Daar is apparatuur gestolen die de brandweer nodig heeft bij blussen of het bevrijden van mensen. Nog geen week eerder werd ingebroken in de brandweerkazerne in Huizen. Of het om dezelfde daders gaat, is niet duidelijk.

Rolluiken en geldautomaten vernield

Inbrekers hebben het voorzien op specialistisch, kostbaar gereedschap van de brandweer. Dat hydraulische gereedschap duikt vervolgens in heel Europa op, zegt de politie.

"Niet bij hulpverleners, maar bij criminelen. Een hydraulische spreider bijvoorbeeld is onder meer bedoeld om mensen uit een autowrak te bevrijden, maar er worden nu rolluiken en geldautomaten mee vernield." Het gereedschap is volgens de politie onder andere gebruikt bij inbraken bij elektronicawinkels en juweliers.

In een nieuwsbericht van de politie legde een commandant van de brandweer eerder uit dat de diefstallen grote impact hebben op de hulpverlening, omdat het levensreddende middelen zijn.

Het gereedschap in het vervolg achter slot en grendel opbergen, gaat niet. "Een reddingsactie zou hierdoor vertraging oplopen." De brandweer zei tegen de NOS wel na te denken over betere beveiliging met bijvoorbeeld camera's en het plaatsen van spiegelruiten.

Even if the world has already settled on plain old propellers as the way to make quadcopter drones fly, this doesn’t mean that you cannot give other designs a shake …read more

De supercomputer voor een Nederlandse 'AI-fabriek' komt op de campus van de Rijksuniversiteit Groningen. De AI-computer moet een boost geven aan de Nederlandse kenniseconomie.

Op termijn moeten verschillende organisaties gebruik kunnen maken van de technologie om AI-toepassingen te ontwikkelen en te testen. Daarmee hoopt de Nederlandse overheid de afhankelijkheid van buitenlandse AI-bedrijven te verkleinen.

De Groningse AI-supercomputer wordt in de loop van 2027 opgeleverd en is naar verwachting vanaf 2028 klaar voor gebruik.

Wat is een supercomputer?

Een supercomputer is een computer die allerlei complexe berekeningen kan uitvoeren die te groot zijn voor een 'gewone' computer. Zo'n supercomputer bestaat uit een groot aantal krachtige processoren, die samen een hele hoge rekencapaciteit kunnen bereiken.

Supercomputers worden onder meer gebruikt voor weersvoorspellingen, wetenschappelijk onderzoek en het controleren van kernreactoren. Maar ze kunnen dus ook gebruikt worden om zware AI-algoritmen te trainen.

De drie krachtigste supercomputers staan in de VS. Vorig jaar werd in Duitsland de krachtigste supercomputer van Europa gepresenteerd: Jupiter. Die computer kan vele honderden biljarden berekeningen per seconde uitvoeren, vergelijkbaar met bijna een miljoen smartphones.

Nederland heeft ook een supercomputer: Snellius. Die computer staat in Amsterdam en wordt beheerd door SURF, de ict-coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Daarnaast hebben Nederlandse onderzoekers toegang tot grotere Europese systemen, zoals de Finse supercomputer Lumi.

In oktober 2025 werd bekend dat de eerste Nederlandse 'AI-fabriek' in de stad Groningen zou komen. In zo'n fabriek werken ondernemers, onderzoekers en overheden samen aan het bouwen van technieken voor kunstmatige intelligentie. Zo wordt er bijvoorbeeld geëxperimenteerd met AI-toepassingen en onderzocht hoe data veilig kan worden opgeslagen.

Op dit moment komen de belangrijkste innovaties op het gebied van kunstmatige intelligentie uit de Verenigde Staten en China. Het kabinet-Schoof vond dat dat Europa, en dus ook Nederland, te afhankelijk maakte van andere landen.

Daarom werd besloten te investeren in een Nederland AI-fabriek waar ruimte is voor innovatie en het ontwikkelen en testen van nieuwe systemen. Daarvoor is zowel een expertisecentrum als een supercomputer nodig.

Een paar maanden geleden startte het expertisecentrum. De plannen en projecten die daar ontstaan worden nu nog naar andere Europese 'fabrieken' geleid, waar genoeg rekenkracht beschikbaar is. Daar moet met de nieuwe Nederlandse supercomputer verandering in komen.

Baby's

De vraag is welke bedrijven gebruik zullen gaan maken van de rekenkracht van de superslimme computer. Zo heeft het universitaire ziekenhuis in Groningen hard zijn best gedaan om de supercomputer naar de regio te halen, vertelt Bart Scheerder van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).

Bijvoorbeeld omdat het ziekenhuis kwetsbare pasgeboren baby's in de gaten wil houden gehouden met allerlei sensoren. "Daar komt ontzettend veel data uit over hoe een baby zich gedraagt", zegt Scheerder. "Denk aan informatie over de hartslag, hersengolven of videobeelden."

"We willen die data graag gebruiken om te onderzoeken. Bijvoorbeeld om te leren of het gedrag iets zegt over of een baby voeding nodig heeft, of pijn heeft. Daarvoor hebben we rekenkracht nodig die we graag bij de locatie in Groningen willen halen."

Scheerder zegt dat het om privacygevoelige informatie gaat en om medisch onderzoek. "Het is erg duur om daar rekenkracht voor in te kopen. Daardoor zijn commerciële aanbieders van AI-rekenkracht voor ons geen optie. We verwachten dat dit in Groningen wel kan."

Geen Nederlandse AI-gigafabriek

Afgelopen zomer kwam de Europese Commissie met een plan om van Europa koploper te maken op het gebied van kunstmatige intelligentie. Daarvoor zouden er zeven 'AI-gigafabrieken' moeten komen, die de rekenkracht leveren die nodig is om te concurreren met de VS en China.

Het doel is dat Europese bedrijven die fabrieken draaiende houden en alles onder Europese wetten valt. Verschillende Europese lidstaten, waaronder Duitsland en Frankrijk, ondertekenden het initiatief.

Nederland tekende niet. Eerder zag het kabinet af van een subsidie voor een mogelijke AI-gigafabriek in Rotterdam. In een brief aan de Tweede Kamer schreef staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) dat Nederland nu meer baat heeft bij kleinere AI-fabrieken, zoals die in Groningen.

Het is een rustige maandagmiddag op de Berlijnse Savignyplatz, een van de pleinen in het stadsdeel Charlottenburg. Veelal wat oudere mensen maken een ommetje, doen boodschappen of drinken tussen de buien door een kop koffie op een van de terrassen.

De deelstaatverkiezingen in Berlijn werden gewonnen door de linkse partij Die Linke, maar in Charlottenburg kwam de CDU als winnaar uit de bus. Ook bij de Bondsdagverkiezingen van vorig jaar was dat zo.

Daarmee wijkt het stadsdeel af van de linkse signatuur waar Berlijn van oudsher om bekendstaat. Tijdens de Koude Oorlog was Charlottenburg "de etalage van het Westen" en nog altijd wonen er relatief veel welvarende mensen.

Nieuw midden nodig

Hoewel maar weinig mensen zin hebben om met naam en toenaam over politiek te praten - "Het raakt me, maar ik wil er niets over kwijt' - neemt de gepensioneerde Werner er bij het stallen van zijn fiets graag even de tijd voor.

Het spijt hem dat de CDU het bij de recente deelstaatverkiezingen in Sachsen-Anhalt en Mecklenburg-Voor-Pommeren zo slecht gedaan heeft: "We raken in dit land het politieke midden kwijt. Het lijkt wel of iedereen alleen nog op de flanken aan de linker- en rechterkant wil stemmen. We hebben een nieuw midden nodig."

Op de vraag of een andere bondskanselier iets aan die situatie zou kunnen veranderen reageert hij resoluut: "Merz is niet mijn man, maar alle problemen blijven gewoon bestaan als je hem vervangt. Bovendien vraag ik me af welke deelstaat-minister-president daar nu, met zoveel problemen, zin in zou hebben."

Toegeven

Voorbijganger Armindia - grijs baardje, halflang haar - voegt eraan toe dat een echte leider het ook moet kunnen toegeven als hij iets niet goed kan.

"Dat de regering momenteel bezig is met belangrijke sociaaleconomische hervormingen wil ik wel aannemen, maar is Merz nou de man die dat proces per se tot het einde moet leiden? Merz wilde jarenlang niets liever dan bondskanselier worden. Als het dan toch tegenvalt, vind ik dat je ook moet kunnen zeggen dat je het eigenlijk niet zo goed kunt."

Toekomst Merz

Oud-schoolleider Michaela Schabel vertelt na enig aandringen dat ze zondag CDU gestemd heeft. De verkiezingsuitslagen van de afgelopen weken noemt ze catastrofaal. "Die laten zien hoe verdeeld het land is, en hoe egoïstisch elke partij strijdt voor zichzelf."

Over de toekomst van bondskanselier Merz is ze duidelijk. "Het wordt denk ik moeilijk voor hem om zich te handhaven, maar dat zou het voor zijn vervanger ook worden. Het is een illusie dat dat problemen oplost. We hebben veel meer aan wat bezinning."

Een dierenwelzijnsorganisatie heeft in een appartement in Parijs 75 katten gered. De dieren leefden onder erbarmelijke omstandigheden in de woning van zo'n 50 vierkante meter, schrijven Franse media.

De dierenorganisatie YouCare werd door de politie en een deurwaarder ingeschakeld nadat de huurder uit de sociale huurwoning in het 15e arrondissement was uitgezet. De dierenorganisatie heeft videobeelden van de katten op sociale media geplaatst.

De woning lag er verwaarloosd bij en binnen stonk het naar urine, schrijft het Franse dagblad Le Parisien. Buren zouden al langer hebben geklaagd over de stank. Ook lagen er dode kittens in de vriezer.

De katten waren niet gecastreerd of gesteriliseerd en kregen veel nestjes. YouCare denkt dat elke maand "tientallen kittens" in het appartement zijn gestorven. Slechts vier kittens die in de woning zijn geboren hebben het overleefd, zegt YouCare.

Inzamelingsactie

Sinds 10 september zijn er 45 katten gered. De rest zit nog in de woning en wordt dagelijks gevoerd door vrijwilligers omdat de dierenorganisatie geen plek meer heeft om alle katten op te vangen.

Er is een inzamelingsactie gestart om de reddingsoperatie te bekostigen. Volgens de dierenwelzijnsorganisatie zijn de behandelings- en opvangkosten zo'n 500 euro per kat. Het streefbedrag van 21.000 euro is inmiddels gehaald.

Aangifte

Volgens Franse media zou de huurder een dierenverzamelstoornis hebben, ook wel syndroom van Noah genoemd. Bij deze psychische aandoening verzamelen mensen veel huisdieren, zonder dat ze in staat zijn om voor hen te zorgen.

YouCare heeft aangifte gedaan van dierenmishandeling, schrijft Le Parisien. De huurder van de woning ontkent de beschuldiging en heeft aangegeven dat hij de dieren terug wil.

Op twee grote luchthavens in het noordoosten van de Verenigde Staten mogen vliegtuigen beperkt landen en vertrekken vanwege een telecomstoring die tot problemen leidt bij de luchtverkeersleiding.

De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA heeft het vliegverkeer op de internationale luchthaven van Philadelphia en op luchthaven Newark in New Jersey stilgelegd. Korte tijd lag ook het vliegverkeer op de luchthavens JFK en LaGuardia in New York en op luchthaven Boston Logan stil. Daar wordt het vliegverkeer nu weer hervat.

Uitwijken

Als vliegtuigen niet kunnen opstijgen, raakt een vliegveld snel vol en kunnen aankomende vluchten niet landen. Honderden vertrekkende vluchten hebben tot nu toe vertraging opgelopen, veel aankomende vluchten moeten uitwijken naar andere luchthavens.

Drie toestellen van KLM zijn momenteel onderweg van Amsterdam naar New York, laat een woordvoerster van de luchtvaartmaatschappij weten. Die kunnen zoals gepland landen op JFK Airport. Eerder op de avond leek het er nog op dat een van die vluchten zou moeten uitwijken, maar dat is niet meer nodig.

Telecomstoring

De problemen ontstonden op de internationale luchthaven van Philadelphia. Daar is een telecomstoring die invloed heeft op het radarsysteem van de luchtverkeersleiding. Een reserveverbinding is defect omdat bouwvakkers per ongeluk een kabel hebben beschadigd, meldt de FAA.

Eerder deze maand werden ruim duizend vluchten geschrapt op vliegvelden in het Verenigd Koninkrijk en Ierland door een storing bij de Britse luchtverkeersleiding.

Verkrachtingszaken in het Verenigd Koninkrijk kunnen jaren voortslepen voordat ze worden behandeld. Slachtoffers wachten gemiddeld 424 dagen voor een zaak van begin tot eind is afgerond. In enkele gevallen kan dit zelfs oplopen tot meer dan 1000 dagen. De Britse regering wil het proces versnellen en komt met maatregelen.

Een van de ingrepen is dat elke rechtbank een aparte ruimte en entree krijgt voor verkrachtingszaken, zodat slachtoffers de daders niet kunnen tegenkomen. Slachtoffers kunnen via een videolink hun verklaring afleggen en de zittingen vanuit een andere ruimte volgen.

Bovendien krijgen deze rechtszaken meer prioriteit door ze vanaf volgende week een 'vaste datum' te geven. Nu worden zaken te vaak uitgesteld, terwijl dat voor slachtoffers erg traumatisch kan zijn. Het Britse rechtssysteem kampt met grote achterstanden door stakingen en personeelstekorten waardoor er zo'n 80.000 rechtszaken in de wacht staan, daarvan zou bijna een vijfde te maken hebben met seksueel geweld.

Meer dan 1000 dagen wachten

Een van de drijvende krachten achter het beleid is parlementslid Charlotte Nichols, die zelf slachtoffer werd van verkrachting en vervolgens 1088 dagen moest wachten voordat haar zaak voor de rechter kwam. Drie jaar na de verkrachting kon ze pas getuigen over wat er was gebeurd in de rechtszaal. In een speech in het Britse Lagerhuis deelt ze haar verhaal, waarin ze uitlegt hoe traumatisch het is om jaren later nog je verhaal op te rakelen in de rechtszaal.

"Er werd meerdere keren aan me gevraagd waarom ik niet had geprobeerd te ontsnappen", vertelde Nichols. "Ik gaf mezelf de schuld voor wat er was gebeurd. Het was een pijnlijke wond die opnieuw werd opengehaald, ik heb veel therapie gehad."

Verkrachtingsmythes

Het beleid van de nieuwe regering van premier Andy Burnham krijgt brede steun in het Lagerhuis. Het volgt op jaren van schokkende statistieken: een verkrachtingsonderzoek duurt gemiddeld 14 maanden voordat de politie tot een aanklacht of dagvaarding komt.

Daarna kan het bij een juryproces nog eens 48 weken duren tot de eerste inhoudelijke zitting. Ruim de helft van de geregistreerde verkrachtingszaken wordt afgesloten vanwege onvoldoende bewijs.

Er wordt zo'n 30 miljoen pond uitgetrokken voor het nieuwe beleid. Onderdeel daarvan is training over omgang met getraumatiseerde slachtoffers. Zo wordt de vraag "wat had je aan" en "waarom ging je niet weg" nog vaak aan slachtoffers gesteld. Volgens onderzoek van de Britse stichting Victim Support wordt driekwart van de slachtoffers geconfronteerd met dit soort verkrachtingsmythes. Dat zijn vooroordelen en stereotypen rond verkrachting.

Nationale noodsituatie

Een van Labours beloften is om het geweld tegen vrouwen en meisjes te halveren. Een politierapport uit 2024 omschreef geweld tegen vrouwen en meisjes als een 'nationale noodsituatie'. Eén op de twaalf vrouwen in Engeland en Wales krijgt naar schatting te maken met intimidatie, seksueel geweld of huiselijk geweld. Het aantal geregistreerde delicten is in vijf jaar tijd met 37 procent gestegen.

Er zijn binnen de regerende Labour partij ook voorstanders om de achterstanden bij de rechtbanken weg te werken door minder vaak een jury in te zetten. Lichtere delicten zoals bijvoorbeeld drugsbezit zou met alleen een rechter kunnen worden afgerond, omdat een juryproces tijdrovend is. Daarover is het debat fel: tegenstanders waarschuwen dat hiermee het fundamentele recht op berechting door een jury wordt uitgehold.

Hoe zit het in Nederland?

In Nederland zijn er geen speciale rechtszalen voor zaken die gaan over slachtoffers van verkrachting of seksueel geweld. Wel worden er regelmatig uitzonderingen gemaakt om de privacy van slachtoffers te beschermen. Dat gebeurt in overleg tussen het Openbaar Ministerie en de rechtbank.

In the US, among other places, housing costs are skyrocketing. It can sometimes be difficult to get a feel for the scale of the issue and how it hits neighborhoods …read more

Het ziet er surrealistisch uit. Een ploeg mannen en vrouwen in witte beschermende pakken loopt door een vluchtelingenkamp in het oosten van de Democratische Republiek Congo. Ze zijn op weg naar een tent van een 39-jarige vrouw die kort daarvoor met ebola naar het ziekenhuis is gebracht.

Ze pakken hun sproeiapparaten met chloorwater en beginnen het tentzeil schoon te spuiten. Al snel ruikt het hele straatje naar een zwembad. Inwoners kijken toe.

Het lukt hulpverleners in het oosten van Congo nog altijd niet om de ebola-uitbraak onder controle te krijgen. Inmiddels zijn ruim 3600 mensen overleden. De echte strijd tegen het virus wordt niet in ziekenhuizen gevoerd, maar juist in de dorpen waar het virus zich verspreidt.

'Ik ben niet bang'

Voorop gaat Claude. De Congolees staat aan het hoofd van het lokale desinfectieteam, dat met steun van de lokale autoriteiten is opgezet. Normaal werkt hij in de apotheek van de dorpskliniek. Nu staat hij aan de frontlinie van de ebola-uitbraak.

"Dit werk moeten we doen om de besmettingsketen te doorbreken", vertelt hij. "We maken niet alleen het huis schoon, maar ook de gemeenschappelijke wc van deze buurt."

Ebola verspreidt zich niet via de lucht, zoals covid, maar via direct contact met een patiënt of met besmette lichaamsvloeistoffen. Daarom moeten plekken waar een patiënt heeft gewoond of is overleden zorgvuldig worden gedesinfecteerd. Denk aan oppervlakken waarop bloed, braaksel of uitwerpselen kunnen zijn terechtgekomen.

Gewapende groepen

Claude weet dat zijn werk risico's met zich meebrengt. Toch twijfelt hij niet. Dat komt onder meer omdat hij al een nichtje aan ebola verloor. "Ik ben niet bang om dit werk te doen. Als ik bang zou zijn, komt het virus uiteindelijk bij mij thuis. Bij mijn vrouw en mijn kinderen. We moeten dit koste wat kost stoppen. Als we niet ingrijpen, kan het ons allemaal doden."

Zijn dorp Djatsi, liggende tussen de groene heuvels, is een van de nieuwe ebola-hotspots. Het maakt voelbaar waarom het zo moeilijk is om de uitbraak onder controle te krijgen. Niet alleen ligt het op een afgelegen plek waar je alleen kunt komen via onverharde wegen, het is ook een onveilige regio.

Djatsi bestaat voor een deel uit gewone bebouwing en voor een deel uit een vluchtelingenkamp, waar mensen in tenten wonen. Al decennialang zijn gewapende groepen actief en is er etnisch geweld. Dat komt mede doordat er goud in de grond zit waar iedereen zijn handen op wil leggen.

Ook de armoede in de regio draagt bij aan de verspreiding van het virus. Veel Congolezen schrapen hier naar restjes goud om rond te komen. Mijnwerkers en handelaren trekken van plek naar plek en kunnen het virus zo onbedoeld meenemen. De uitbraak verplaatst zich zo naar nieuwe plekken waar nog niet altijd alle faciliteiten of mankracht is om het goed genoeg aan te pakken.

Niet op tijd naar het ziekenhuis

In deze cocktail van omstandigheden staat dus Claude met zijn kleine team en hun sproeiapparaten. Hij is niet helemaal alleen. Terwijl zij schoonmaken, gaat een ander team van voorlichters de buurt in. Hun doel is mensen op te sporen die mogelijk contact hebben gehad met de besmette vrouw.

Ze beginnen bij haar zus. Aan de voorlichters vertelt de zus dat hun moeder drie weken geleden is overleden. "Was dat ook ebola?" De vrouw haalt haar schouders op. Ze leggen haar uit waar ze op moet letten en wat ze moet doen als ze klachten krijgt. "Heb je hoofdpijn, koorts of ben je heel moe? Dat kan ebola zijn. Als je je ziek voelt, moet je direct naar het ziekenhuis gaan en niet wachten."

Het lijkt eenvoudig, maar juist dit soort gesprekken kunnen het verschil maken voor het doorbreken van de besmettingsketen en het redden van levens. Want nog steeds gaan veel mensen niet of niet op tijd naar het ziekenhuis. Ze blijven thuis, waar ze worden verzorgd door familieleden. Zo gaan de besmettingen door en vallen er soms meerdere dodelijke slachtoffers binnen een familie.

Geruchten en geldgebrek

Dokter Pomme loopt mee met het team dat de buurt ingaat. De gezondheidsexpert van Unicef ziet dat mensen echt nog overgehaald moeten worden om hulp te zoeken.

"Er zijn geruchten. Er wordt gezegd dat iedereen die naar het ziekenhuis gaat daar juist de ziekte oploopt. Maar soms is het ook gewoon een kwestie van geld: mensen kunnen het vervoer naar het ziekenhuis niet betalen."

Als Claude en zijn team in hun witte pakken in de buurt opduiken, wordt dat dan ook niet altijd gewaardeerd. Claude is al eens met stenen bekogeld. Maar hij ziet ook een lichtpuntje. "Langzaam accepteren ze ons werk", zegt hij. "Dat komt doordat wij zelf hier wonen. Dat zorgt voor meer vertrouwen. Wij zijn dit dorp."

De politierechter in Den Bosch heeft twee mannen (41 en 43) uit Engelen veroordeeld voor het mishandelen van een vrouw. Ze waren boos omdat de vrouw een protest in Engelen tegen de komst van een azc zou hebben gesaboteerd.

De 41-jarige kreeg een celstraf van 36 dagen, een voorwaardelijke celstraf van twee maanden en een taakstraf van 10 uur. De 43-jarige wacht een taakstraf van 240 uur, waarvan 80 uur voorwaardelijk, en een gedragscursus.

Klemgereden

De twee zagen op 14 juni in Den Bosch een vrouw fietsen die volgens hen vlaggen en protestborden tegen het azc had vernield of beklad, schrijft Omroep Brabant. Ze reden haar met een pick-uptruck klem op een fietspad.

De 41-jarige bestuurder stapte uit, gooide haar tegen de grond en trapte tegen haar hoofd en haar bovenlijf. Dat duurde iets meer dan een minuut. De 43-jarige man bespoot haar daarna met rode verf en maakte een foto van haar.

De vrouw ging ervandoor. Ze deed geen aangifte, maar de politie en het OM wilden er toch een zaak van maken.

Spijt

Beide mannen hebben het afgelopen voorjaar meegedaan aan de demonstraties tegen de komst van het azc. Ze zeiden spijt van de mishandeling te hebben.

"Ik heb een vrouw en drie kinderen. Ik ben zo geen goed voorbeeld voor hen. Dit gaat me nooit meer gebeuren", zei de 41-jarige.

Het hof in Antwerpen heeft de vader van een 14-jarige jongen uit Tilburg veroordeeld tot een gevangenisstraf van 23 jaar. De jury acht bewezen dat Rennlhy M. eind 2021 weigerde medische hulp voor zijn zoon Jairon in te schakelen terwijl hij aan corona leed, bijna niet meer kon eten en drinken en uiteindelijk doodziek was.

De jongen overleed begin januari 2022 in de villa van zijn vader in het Belgische Turnhout. Zijn lichaam werd pas acht weken later gevonden. In het vonnis staat over de vader onder meer: "Hij maakte het leven van zijn kind ondergeschikt aan zijn radicale religieuze overtuigingen".

De strafmaat is drie jaar hoger dan het Openbaar Ministerie had geëist. Hij is veroordeeld voor moord.

Herstellen door te bidden

Jairon woonde samen met zijn vader, twee broertjes en een aantal andere volwassenen in een villa in Turnhout. Zijn vader behoorde tot een streng religieuze stroming van de pinkstergemeente en geloofde dat zijn zoon zou herstellen door te bidden en door hem vloeibare voeding, paracetamol en rust te geven.

De ernstig verzwakte Jairon ging op een gegeven moment onderuit in de badkamer en kwam hard op zijn hoofd terecht, waarna zijn ogen begonnen weg te draaien. Toch werd er nooit een dokter ingeschakeld. De 14-jarige jongen stierf in de nacht van 3 op 4 januari.

Na zijn overlijden werd zijn dood stilgehouden, zelfs zijn twee broertjes wisten van niks en mochten zijn slaapkamer niet meer betreden. De volwassenen hoopten dat God de jongen weer tot leven zou wekken.

De moeder van de jongen was ondertussen meerdere keren naar de villa gegaan omdat ze geen contact meer kreeg met haar zoon. Ze werd steeds geweerd bij de voordeur. Toen zij uiteindelijk naar de school van de jongen in Tilburg belde, bleek dat hij daar al maandenlang was uitgeschreven.

Verre staat van ontbinding

De moeder alarmeerde vervolgens de Belgische politie. Toen die de villa was binnengevallen, werd het lichaam van Jairon in een verre staat van ontbinding onder een dekentje aangetroffen. De villa bleek sterk vervuild te zijn.

Omdat zijn lichaam al te zwaar ontbonden was, kon de doodsoorzaak niet meer worden vastgesteld. Wel werden later sporen van ketamine, een sterk verdovingsmiddel, in een haarstaal gevonden. Volgens experts kreeg hij dit in de weken voor zijn dood meerdere malen toegediend.

Volgens de jury heeft de vader "onherstelbaar leed" veroorzaakt. "Door het lichaam van Jairon bijna twee maanden verborgen te houden voor de buitenwereld heeft hij verhinderd dat de moeder en broers op een menswaardige manier afscheid konden nemen."

'Last van onze schouders'

Het recidivegevaar wordt door zijn "antisociale, manipulatieve persoonlijkheidsstoornis" als verhoogd beschouwd. Direct na het uitspreken van het vonnis, werd de vader vastgezet. Ook vier andere volwassenen werden veroordeeld: zij kregen voorwaardelijke celstraffen van 1 tot 3 jaar.

De moeder van de jongen zegt tegen Belgische media tevreden te zijn met de uitspraak. "Het gezond verstand van de jury en de dossierkennis van de voorzitter hebben ervoor gezorgd dat gerechtigheid is geschied. Er valt een last van onze schouders."

De politie in Den Haag doet onderzoek naar mogelijke discriminatie en geweld tijdens een demonstratie op het Malieveld, afgelopen zaterdag. Een protest van de extreemrechtse organisatie Wij Zijn Het Volk liep toen uit de hand.

Gemaskerde betogers zochten de confrontatie met de politie en gooiden met vuurwerk. Tijdens de demonstratie werden ook discriminerende leuzen gescandeerd en de Hitlergroet gebracht. Daarnaast werden journalisten belaagd.

Het Openbaar Ministerie heeft de recherche gevraagd om mogelijk strafbaar gedrag in kaart te brengen. Er wordt beeldmateriaal verzameld en verklaringen van ooggetuigen.

Arrestaties

Zaterdag pakte de politie 24 demonstranten op, die ook weer zijn vrijgelaten. Zij werden voornamelijk aangehouden omdat ze zich niet hielden aan het noodbevel om te vertrekken, en niet voor bijvoorbeeld openlijk geweld.

"Het onderzoek naar hun betrokkenheid loopt nog", zegt een woordvoerder van het OM in Den Haag. "Er was nog onvoldoende informatie om direct een vervolgingsbeslissing te kunnen nemen."

De politie kijkt nu of te bewijzen is wie geweld heeft gebruikt tegen de Mobiele Eenheid of tegen verslaggevers ter plaatse. Volgens de politie voelden meerdere journalisten zich bedreigd, omdat zij agressief bejegend werden door demonstranten.

Bij het OM zijn op dit moment geen aangiften bekend naar aanleiding van de demonstratie afgelopen weekend. Bij journalistenmeldpunt PersVeilig kwamen vijf meldingen binnen over incidenten. Zo zouden er meerdere verslaggevers door demonstranten ten val zijn gebracht.

Werkruimte

Een van de incidenten werd overigens niet door demonstranten veroorzaakt. Een Spaanse fotograaf werd in het water geduwd door de politie. Die moest "werkruimte creëren", luidt de verklaring.

Zie hier hoe dat ging:

De recherche gaat ook kijken welke aanknopingspunten er zijn voor discriminatie. Dat is juridisch ingewikkeld, omdat niet alle symbolen, teksten of gebaren direct verboden zijn. Zo is het brengen van de Hitlergroet alleen strafbaar in combinatie met bepaalde andere uitingen.

Zaterdag pakte de politie ook twee minderjarigen op met vuurwerk. Een van hen is doorverwezen naar Bureau Halt, de ander moet binnenkort op een zitting van het Openbaar Ministerie verschijnen.