De provincie Utrecht gaat busmaatschappijen Transdev en Keolis beboeten voor de aanhoudende problemen. Dat meldt de provincie in antwoord op vragen van de GroenLinks-fractie in de Provinciale Staten. Een deel van de boetebedragen is nu bekend, schrijft RTV Utrecht.
Transdev, dat in december in grote delen van de provincie het busvervoer van Qbuzz overnam, krijgt een boete van minimaal 1,5 miljoen euro. Daar komt elk kwartaal een ton bij zolang de problemen in het busvervoer aanhouden.
Volgens de provincie heeft de vervoerder zijn eigen plannen niet kunnen waarmaken. De nieuwe dienstregelingen veroorzaakten de afgelopen tijd grote overlast voor reizigers, zoals rituitval en vertragingen. Dit kwam onder meer door een tekort aan bussen en personeel.
Vanwege de aanhoudende problemen zet Transdev vanaf mei het mes in de dienstregeling, zodat reizigers minder vaak te maken krijgen met rituitval. Bijna een op de zes bussen valt nu uit.
Keolis hangt boete boven het hoofdVoor Keolis, ook sinds december verantwoordelijk voor het busverkeer in een deel van de provincie, is het boetebedrag nog niet vastgesteld. Het ov-bedrijf rijdt in het oosten en westen van de provincie en heeft net als Transdev de beloftes "niet volledig waar kunnen maken", schrijft de provincie.
Het is nog niet bekend welk bedrag Keolis moet betalen: de boete kan maximaal 1,5 miljoen euro bedragen. Wel is zeker dat ook Keolis een ton per kwartaal moet betalen als de problemen niet worden opgelost. Daarom rijden vanaf zondag ook bij Keolis minder bussen.
Minder subsidieDe provincie verleent aan beide ov-bedrijven subsidie voor het verzorgen van het openbaar vervoer. Door de aanhoudende problemen zal het subsidiebedrag "enkele miljoenen lager" uitvallen. Dat geld gaat naar de ov-reserve van de provincie.
Volgens een woordvoerder van Transdev is het terecht dat de provincie het bedrijf aan de gemaakte afspraken houdt, zeker omdat de gang van zaken "ondermaats" is. Ze wijst er wel op dat de boetes op zichzelf niet helpen bij het oplossen van de problemen.
"Boetes komen boven op de schade en het verlies dat we al lijden bij een moeizame start", zegt de woordvoerder. "Financieel, maar zeker ook in het vertrouwen van reizigers. De reiziger is uiteindelijk gebaat bij structurele verbeteringen, niet bij financiële afrekeningen."
Opschalen van busrittenVanaf september moet het aantal busritten langzaamaan weer opgeschroefd worden. Er moeten dan wel genoeg chauffeurs en bussen beschikbaar zijn. Ook moet er voldoende capaciteit op het stroomnet zijn om alle bussen op te laden, omdat er sinds de nieuwe dienstregeling steeds meer elektrische bussen worden ingezet.
Al met al loopt de schade voor beide vervoerders in de miljoenen. De topmannen van Transdev en Keolis boden al hun excuses aan voor de problemen.
Een Amerikaanse freelancejournalist is in Irak ontvoerd, melden Amerikaanse en Iraakse autoriteiten. Het is onduidelijk wie verantwoordelijk is voor de ontvoering. Wel melden Amerikaanse media dat ze werd bedreigd door de Iran-gezinde groepering Kataib Hezbollah.
Shelly Kittleson werd dinsdagavond in Bagdad ontvoerd, schrijft Al-Monitor, een nieuwssite waar ze voor schrijft. Het Iraakse ministerie van Binnenlandse Zaken zegt dat veiligheidstroepen de ontvoerders hebben achtervolgd. Dat leidde ertoe dat de auto van een van de kidnappers over de kop sloeg.
De verdachte in die auto is gearresteerd en had volgens de Amerikaanse staatssecretaris Johnson banden met de aan Iran gelieerde militie.
Het ministerie schrijft dat er continu wordt gewerkt aan de opsporing van de overige daders en het bevrijden van de ontvoerde vrouw.
Kittleson woont in Rome. Ze heeft als journalist verslag gedaan van conflicten in Afghanistan, Irak en Syrië. Volgens haar profiel op X werkt ze voor meerdere media.
WaarschuwingDe Amerikaanse ambassade in Irak heeft Amerikaanse burgers herhaaldelijk gewaarschuwd het land te verlaten sinds het begin van de oorlog met Iran. De regering in Washington heeft Kittleson volgens een bron van CNN recent nog gewaarschuwd voor een plan van Kataib Hezbollah om haar te ontvoeren of te vermoorden. Die waarschuwing kwam terwijl ze al in Irak aan het werk was.
Al-Monitor heeft opgeroepen tot de veilige en onmiddellijke vrijlating van Kittleson. De nieuwsorganisatie zegt diep verontrust te zijn over de ontvoering
De Amerikaanse regering volgt de zaak op de voet en werkt samen met de Irakezen om haar vrijlating te bewerkstelligen, aldus een Amerikaanse functionaris.
Onder toeziend oog van burgemeester Halsema en minister-president Jetten zijn in Amsterdam om middernacht drie stellen van hetzelfde geslacht met elkaar getrouwd. Met de nachtelijke trouwceremonie werd gevierd dat precies 25 jaar geleden het homohuwelijk werd gelegaliseerd in Nederland.
Op 1 april 2001 hadden vier stellen de primeur, toen ook vlak na middernacht. Ze gaven elkaar het jawoord tegenover toenmalig burgemeester Job Cohen. Die gebeurtenis was wereldnieuws. Sindsdien zijn in Nederland meer dan 36.000 koppels van hetzelfde geslacht getrouwd. Ook kwamen er steeds meer landen bij die het homohuwelijk legaliseerden.
Premier Jetten sprak de paren vannacht toe. Hij wenste hen een heel gelukkig huwelijk. Jetten is de eerste openlijk homoseksuele minister-president van Nederland en heeft zelf ook trouwplannen. Hij noemde het eervol om bij de jubileumceremonie aanwezig te zijn.
Burgemeester Halsema, die de huwelijken voltrok, zei dat het voor haar een van de bijzonderste momenten als burgemeester was om de drie stellen te trouwen. Ze citeerde op sociale media haar voorganger Job Cohen, die een kwart eeuw geleden zei dat "wij zijn getrouwd" een stuk beter klinkt "wij zijn gepartnershipped". Halsema noemt dat historische woorden.
Na 2001 kwamen er steeds meer landen bij die het homohuwelijk legaliseerden. Volgens lhbti-rechtenorganisatie ILGA zijn dat er 37. In bijna twee keer zoveel landen is homoseksualiteit echter strafbaar, en in sommige landen staat op een relatie met hetzelfde geslacht zelfs de doodstraf.
Heléne Faasen en Anne-Marie Thus waren in 2001 een van de eerste vier stellen en blikken nu terug:
Op het schiereiland de Krim is een Russisch militair transportvliegtuig neergestort. Volgens het Russische staatspersbureau TASS zijn daarbij 23 passagiers en zes bemanningsleden om het leven gekomen.
Het ging om een "geplande" vlucht, meldt TASS op basis van het Russische ministerie van Defensie. Volgens het bericht werd het wrak van het An-26-transporttoestel door een reddingsteam gevonden.
Het ministerie zegt dat technische problemen de oorzaak van de crash lijken te zijn. Er zouden geen sporen van invloeden van buitenaf zijn aangetroffen op het wrak.
Het toestel verdween van de radar rond 18.00 uur plaatselijke tijd, melden de Russische autoriteiten verder. Ze geven geen details over de passagiers of het doel van de vlucht.
Van de radarDe Oekraïense nieuwssite Kyiv Independent meldt dat niet duidelijk is waardoor het toestel van de radar verdween. Het Oekraïense leger heeft niet gereageerd op de crash.
Oekraïne heeft in september vorig jaar twee Russische An-26-transportvliegtuigen vernietigd met een drone-aanval op de Krim.
Rusland bezette het Oekraïense schiereiland in 2014 en annexeerde het na een omstreden referendum. Oekraïne en het Westen zien de Russische annexatie van de Krim als illegaal.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart zijn 504 vrouwen met voorkeursstemmen in de nieuwe raden gekozen. Dat heeft de stichting Stem op een Vrouw berekend.
Bij de verkiezingen in 2022 was dat aantal lager. Toen werden 459 vrouwen die op een onverkiesbare plaats stonden met voorkeursstemmen toch in de gemeenteraad gekozen.
De organisatie, die zich sterk maakt voor meer vrouwen in de politiek, berekende verder dat dit jaar in 237 van de 340 gemeenten tenminste één vrouw met voorkeurstemmen werd verkozen. Van alle kiezers stemde 44,4 procent op een vrouw.
In totaal is nu 36,9 procent van de verkozen raadsleden vrouw, en daarmee is dat percentage ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van de uitslag van 2022.
Hoogste percentage in HeemstedeOok mannen behaalden in een aantal gemeenten een zetel met voorkeurstemmen; in totaal gaat het om 440 mannen. Dat dat aantal lager ligt dan het aantal vrouwen dat met voorkeursstemmen is verkozen ligt niet voor de hand, want maar 32 procent van de kandidaten was een vrouw.
Van de 340 nieuwe gemeenteraden bestaan er volgens de actiegroep 43 voor ongeveer de helft uit vrouwen. In de raad van Heemstede zijn relatief de meeste vrouwen verkozen: het gaat daar om 13 van de 21 raadszetels.
President Trump moet binnen veertien dagen de bouw van de balzaal bij het Witte Huis stilleggen. Dat heeft een federale rechter in Washington bepaald in een voorlopig oordeel in een rechtszaak. Een non-profitorganisatie, de National Trust for Historic Preservation, vond dat de Amerikaanse president zijn boekje te buiten ging en had de zaak aangespannen.
Om de balzaal te kunnen bouwen, moest eerst een deel van de oostvleugel worden gesloopt. Dat is inmiddels gebeurd. Volgens de organisatie mocht Trump die vleugel niet slopen en ook niet beginnen met de bouw van het prestigeproject van 400 miljoen dollar zonder toestemming van het Congres.
Zolang de rechtszaak loopt, mag de bouw niet worden voortgezet, zei rechter Richard Leon. In zijn voorlopige oordeel noemt Leon de president een beheerder van het Witte Huis voor de toekomstige generaties van presidentsfamilies, maar "hij is niet de eigenaar!".
De uitspraak gaat over twee weken in. Gedurende die tijd kan het Witte Huis in beroep gaan. De rechter waarschuwde wel dat alle bovengrondse werkzaamheden die niet in overeenstemming zijn met zijn uitspraak "het risico lopen te worden afgebroken, afhankelijk van de uitkomst van de zaak".
Congres kan project goedkeurenEen andere manier om de bouw van de balzaal door te laten gaan, is door het Congres de plannen te laten goedkeuren. "De president kan op elk moment naar het Congres stappen om expliciete toestemming te krijgen voor de bouw, en om dat met private middelen te doen", schrijft Leon. Volgens de rechter kan het Congres ook geld toezeggen aan de bouw of een andere manier verzinnen om het project te financieren.
Leon: "Hoe dan ook behoudt het Congres daarmee zijn bevoegdheid over nationaal eigendom en zijn toezicht op de overheidsuitgaven. En het Amerikaanse volk profiteert ervan als de verschillende takken hun grondwettelijk vastgelegde rollen vervullen. Geen slecht resultaat, toch!"
Eerder deelde Trump deze computerschetsen van de te bouwen balzaal:
Het moederbedrijf van merken als Peugeot, Fiat en Opel roept auto's terug vanwege brandgevaar. In Nederland gaat het om 19.000 auto's van acht verschillende merken, bevestigt een woordvoerder van Stellantis. De Duitse transportautoriteit KBA spreekt over zo'n 700.000 auto's wereldwijd.
Het gaat om bepaalde modellen van Peugeot, Citroën, DS Automobiles, Opel, Lancia, Alfa Romeo, Jeep en Fiat uit de jaren 2023 tot en met 2026. In deze voertuigen loopt een leiding in de motor te dicht langs het benzinefilter en dat vormt een risico op kortsluiting.
Dit kan gebeuren als deze onderdelen elkaar raken onder vochtige omstandigheden. Dat kan oververhitting veroorzaken, waardoor er een risico op brand ontstaat. Volgens Stellantis zijn er in Nederland geen dergelijke incidenten bekend.
ReparatieStellantis informeert de auto-eigenaren bij wie dit risico van toepassing is. Vervolgens wordt hen verzocht om een dealer te bezoeken. Daar wordt de beschermkap vervangen en de ruimte tussen de onderdelen aangepast. Deze werkzaamheden worden kosteloos uitgevoerd en duren ongeveer 30 minuten.
Vorig jaar riep de autofabrikant ook al duizenden auto's terug vanwege slijtage van de motoren. Vlak daarvoor riep Citroën ook nog tienduizenden auto's terug vanwege problemen met de airbags.
De Verenigde Naties noemen het uitvoeren van de Israëlische doodstraf in de Palestijnse Gebieden een oorlogsmisdaad, mocht dat gebeuren. Een wetsvoorstel dat rechters van militaire rechtbanken verplicht de doodstraf te geven als iemand wordt veroordeeld voor een terroristische moord, werd gisteren aangenomen door het Israëlische parlement.
Volker Türk, Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, spreekt van een "zeer discriminerende" wet. De nieuwe wet is overduidelijk in strijd met Israëls internationale rechtsverplichtingen, zegt hij in een verklaring.
De mensenrechtencommissaris roept op tot het intrekken van de wet en noemt het zeer teleurstellend dat de wet door de Knesset is goedgekeurd.
'Terroristische daden'De wet stelt dat de doodstraf moet worden opgelegd wanneer mensen schuldig worden bevonden aan het opzettelijk uitvoeren van dodelijke aanslagen. Een Israëlische militaire rechtbank moet de daden als "terroristische daden" beoordelen. In de praktijk behandelen dergelijke rechtbanken zaken van de bezette Westelijke Jordaanoever, waardoor verwacht wordt dat alleen Palestijnse verdachten de doodstraf opgelegd zullen krijgen.
Ook bepaalt de wet dat de doodvonnissen, eenmaal opgelegd, binnen negentig dagen moeten worden voltrokken. Volgens de VN is dat op zichzelf al een schending van het internationaal humanitair recht.
Een vooraanstaande Israëlische mensenrechtenorganisatie heeft een petitie ingediend bij het Israëlische Hooggerechtshof om de wet aan te vechten. Volgens de groep heeft Israël niet het recht om "wetgeving voor de Westelijke Jordaanoever vast te stellen". Ook is volgens de ngo de wet ongrondwettelijk, omdat deze "rechten schendt die worden beschermd door de Grondwet van Israël: menselijke waardigheid en vrijheid."
Wat zijn de Palestijnse Gebieden?Israël veroverde de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967. Samen gelden de gebieden als de Palestijnse Gebieden. In delen van deze gebieden hebben Palestijnen een vorm van zelfbestuur, maar Israël houdt het gebied militair bezet.
Veel Palestijnen zien de gebieden als onderdeel van hun toekomstige onafhankelijke staat, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad, maar het perspectief daarop steeds wordt steeds kleiner. Serieuze vredesonderhandelingen tussen Israëlische en Palestijnse leiders zijn er al meer dan tien jaar niet meer geweest.
Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen uitte zijn bezorgdheid over de wet. Gisteren sloot Nederland zich aan bij een gezamenlijke verklaring van Duitsland, Frankrijk, Italië, Australië en het Verenigd Koninkrijk, waarin die bezorgdheid formeel kenbaar werd gemaakt.
"We zijn met name bezorgd over het feitelijke discriminerende karakter van het wetsvoorstel. Het aannemen van dit wetsvoorstel brengt de democratische principes van Israël in gevaar", zo luidt de verklaring.
De rechtbank in Leeuwarden heeft een minderjarige jongen veroordeeld voor de voorbereiding van terreuraanslagen op het Vlaamse Parlement in Brussel en de militaire vliegbasis Deelen ten noorden van Arnhem in 2024.
De jongen is veroordeeld tot voorwaardelijke jeugddetentie van drie maanden met een proeftijd van twee jaar. Ook moet hij behandeling ondergaan bij het Landelijke Steunpunt Extremisme. De Friese jongen was 12 en 13 jaar toen hij de strafbare feiten pleegde, schrijft Omrop Fryslân.
Waarom de jongen het Vlaamse parlement en de Gelderse vliegbasis als doelwitten koos, is niet bekend.
Geld aangebodenDe jongen had een Telegramgroep opgericht, waar hij mensen opriep om terroristische aanslagen te plegen. Ook heeft hij iemand geld geboden om de aanslag in Brussel te plegen. De betreffende persoon reageerde daarna niet meer op de berichten van de jongen.
De jongen is aanhanger van rechts-extremistisch gedachtegoed. Hij is voorstander van een rassenoorlog en een witte etnostaat, zo staat in de uitspraak van de rechtbank.
De jongen durfde niet over zijn ideeën te spreken met mensen in zijn omgeving. Via Telegram kon hij met gelijkgestemden communiceren. De jongen krijgt zijn mobiele telefoon niet terug.
De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Peter Szijjártó, heeft voor Rusland gelobbyd om Russen en Russische bedrijven van de Europese sanctielijst te halen. Dat blijkt uit gelekte telefoongesprekken tussen Szijjártó en zijn Russische evenknie Lavrov.
De opname werd naar buiten gebracht door een collectief van journalisten, waaronder het Hongaarse onderzoeksplatform Vsquare. In de opname vraagt Lavrov aan zijn Hongaarse collega of hij ervoor wil zorgen dat de zus van de Russische oligarch Alisjer Oesmanov van de sanctielijst gehaald wordt. Szijjártó zegt zijn best te gaan doen en een voorstel in te dienen.
Een aantal maanden later was ze daadwerkelijk van de sanctielijst gehaald.
Hongarije tegen sanctiesSzijjártó bevestigt dat hij inderdaad Lavrov gesproken had. Volgens hem onthult de opname niets nieuws. Zo schrijft hij op X dat Hongarije de sancties al jaren ziet als falend beleid. "Het brengt meer schade toe aan de EU dan aan Rusland."
Ook zegt Szijjártó dat Hongarije nooit zal instemmen met sancties tegen personen of bedrijven die belangrijk zijn voor de energiezekerheid, "het bereiken van vrede, of voor wie geen reden is om op een sanctielijst te staan."
Hongaarse verkiezingenDe minister haalde in een andere post op sociale media uit naar de journalisten die de opname publiceerden. Volgens hem ligt het échte schandaal bij buitenlandse geheime diensten die zijn telefoongesprekken hebben afgeluisterd. Daarmee zou volgens hem invloed worden uitgeoefend op de Hongaarse verkiezingen. "Deze buitenlandse diensten hebben die gesprekken nu openbaar gemaakt, anderhalve week vóór de Hongaarse parlementsverkiezingen." Voor die bewering leverde hij geen bewijs.
Op 12 april gaat het land naar de stembus voor de parlementsverkiezingen. Oppositieleider Magyar maakt kans om premier Orbán na 16 jaar van de troon te stoten. In aanloop naar de verkiezingen komen er nieuwe dingen naar boven over het contact tussen Moskou en Orbáns partij Fidesz.
Vorige week kwam naar buiten dat Szijjártó jarenlang Lavrov op de hoogte zou hebben gehouden van onderhandelingen in Brussel. The Washington Post meldde zelfs dat de minister in pauzes van vergaderingen met Europese collega's met Lavrov belde om door te spelen wat er besproken was. Szijjártó reageerde op dat bericht dat het nepnieuws was, maar EU-landen reageerden bezorgd.
Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:"Je ziet de ene na de andere vergaande onthulling over nauwe samenwerking tussen de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken en zijn Russische ambtgenoot. Toen eerder bekend werd dat Szijjártó na gesloten EU-vergaderingen informatie zou doorspelen naar Moskou, sprak oppositieleider Magyar van hoogverraad.
Aanhangers van Orbán zeggen juist dat het goed is om een goede relatie met Moskou te onderhouden, onder meer omdat Hongarije nog altijd afhankelijk is van goedkope olie. Ze zien het juist als de kracht van de premier dat hij zowel met Washington als Moskou goed kan opschieten.
Maar Magyar kan het verder als munitie in de campagne gebruiken voor zijn boodschap dat de regering niet de belangen van Hongaren dient, maar die van zichzelf en van Moskou."
EU-buitenlandchef, Kaja Kallas, zei in een reactie op de gelekte opname dat EU-ministers voor Europa moeten werken en niet voor Rusland. Ze heeft al eerder met Szijjártó gesproken over de samenwerking met zijn Russische collega. Daarin wees ze hem op zijn geheimhoudingsplicht en op het belang van discussie tussen ministers, zonder dat anderen meeluisteren.
Bijna de hele wereld kijkt naar de verkiezingsstrijd in een land met amper tien miljoen inwoners. Waarom proberen twee grootmachten de Hongaarse premier Orbán in het zadel te houden?
Het Openbaar Ministerie wil dat drugskoeriers op Schiphol voortaan weer zwaarder worden gestraft. Zij komen er nu makkelijker vanaf dan elders in het land, zegt het OM. De rechtbank vond juist dat ze te hard werden aangepakt.
Vandaag stonden meerdere drugskoeriers terecht in hoger beroep. De mannen en vrouwen zijn op de luchthaven betrapt met drugs in hun bagage.
De rechtbank Noord-Holland veroordeelde hen vorig jaar tot lagere straffen dan gebruikelijk. Volgens de rechtbank is er een "onrechtvaardige scheefgroei" ontstaan tussen de straffen voor koeriers en de straffen voor grote drugsbazen.
Deze laatste groep zit hoog in de criminele organisatie en houdt zich vaak bezig met de smokkel van honderden kilo's cocaïne of meer. Steeds vaker maken zulke 'grote vissen' procesafspraken met het Openbaar Ministerie. Onderdeel daarvan is bijna altijd een lagere straf.
Straffen naar benedenDe rechtbank vond dat niet eerlijk tegenover de koeriers die op Schiphol worden betrapt met relatief kleine hoeveelheden drugs. Zij staan onder aan de ladder en zouden naar verhouding te zwaar worden gestraft.
Daarom besloot de rechtbank Noord-Holland vorig jaar om de bestaande richtlijnen los te laten en de straffen naar beneden bij te stellen. Zo kreeg een Colombiaanse smokkelaar twee jaar cel in plaats van de gebruikelijke drie jaar.
Het Openbaar Ministerie was het daar niet mee eens en ging in hoger beroep. De eerste zaken met lagere straffen dienden vanmiddag bij het gerechtshof in Amsterdam.
OnwenselijkDaar eiste het OM weer celstraffen volgens de oorspronkelijke, landelijke norm. Volgens justitie is het onwenselijk dat de rechtbank in Noord-Holland daarvan is afgeweken. Nu dreigen drugskoeriers op de ene plek zwaarder te worden bestraft dan op de andere plek, afhankelijk van de rechtbank waar hun zaak dient.
Een drugskoerier die bijvoorbeeld in Amsterdam wordt gepakt, zou nu volgens het OM een hogere straf kunnen krijgen dan een drugskoerier die op Schiphol wordt aangehouden. "Vanuit het oogpunt van rechtsgelijkheid is dit niet uit te leggen", zei de advocaat-generaal van het Openbaar Ministerie vandaag.
Het OM hoopt daarom dat het gerechtshof wel gewoon uitgaat van de landelijke richtlijnen. Zo eiste het OM vier jaar cel tegen een van de smokkelaars. Op 21 april doet het hof uitspraak in twaalf zaken tegen drugskoeriers op Schiphol, die eerder een lagere straf kregen.
De Taiwanese president Lai Ching-te is met een omstreden voorstel gekomen: het heropenen van twee kerncentrales. Taiwan moet zelf meer stroom opwekken vanwege de extreme afhankelijkheid van de energie-import en de groei van kunstmatige intelligentie (AI), vindt hij. Zijn partij streed juist jarenlang tegen kernenergie.
De consequenties van de oorlog in het Midden-Oosten zijn merkbaar in Taiwan. Daarnaast moet het land vanwege de constante dreiging van een mogelijke Chinese blokkade meer eigen energie opwekken, zeggen experts.
'Nucleair-vrij thuisland'Voor Taiwans Democratische Progressieve Partij (DPP) was het jarenlang een speerpunt: Taiwan moet een "nucleair-vrij thuisland" zijn. In de jaren 80 bestond Taiwans energieproductie voor de helft uit kernenergie. Zorgen over kernrampen en -afval leidden tot afschalen en later volledige sluiting.
In mei vorig jaar werd de laatste kerncentrale met veel bombarie gesloten. "Voor ons was het altijd: als het niet veilig kan, dan geen kernenergie," zegt DPP-parlementslid Wu Szu-yao in haar kantoor in de hoofdstad Taipei. "Maar als regeringspartij moeten we onze verantwoordelijkheid nemen en ook kijken naar de energiebehoefte."
Nog geen jaar na de laatste sluiting, kondigde president Lai de controversiële beleidsverandering aan. Ook binnen de regeringspartij is nog flink wat politiek getouwtrek nodig om het plan erdoorheen te krijgen. Zelfs dan moeten vergunningen nog vernieuwd worden en zal de eerste centrale pas in 2028 kunnen heropenen.
Groene ambitiesOp dit moment importeert Taiwan ongeveer 95 procent van de benodigde energie uit het buitenland, voornamelijk in de vorm van gas, olie en kolen. Experts waarschuwen al jarenlang hoe kwetsbaar deze afhankelijkheid het eiland maakt.
Ook Wu Szu-yao ziet de risico's vanwege de militaire dreiging uit China. "Als China Taiwan omsingelt, wat gebeurt er dan met onze elektriciteitsvoorziening? Hoe komen we aan gas?" China ziet Taiwan als een afvallige provincie en de Chinezen sluiten het niet uit ooit militaire middelen te gebruiken om Taiwan er weer bij te krijgen. Voor Wu gaan energiezekerheid en nationale veiligheid daarom hand in hand.
De groene ambities van de DPP, zoals het inzetten op zonne-, water- en windenergie, zijn tot op heden onvoldoende gebleken om de afhankelijkheid van buitenlandse energie af te bouwen. Het streven is om te zorgen dat eind dit jaar een vijfde van alle gebruikte energie groene energie is. Dat was vorig jaar ook het doel, maar dat is toen niet gehaald.
Heel Azië wordt hard geraakt in de energievoorziening door de oorlog in het Midden-Oosten. Ook Taiwan is voor 70 procent van de olie-import afhankelijk van vrije doorgang in de Straat van Hormuz.
Volgens president Lai heeft Taiwan oliereserves voor meer dan 100 dagen, gasreserves voor zo'n twee weken en al genoeg vrachtschepen via alternatieve toeleveraars geregeld om grote problemen in april te voorkomen.
"Taiwan heeft dus geen direct probleem met tekorten, maar de prijsstijgingen zullen ons wel raken", zegt Lu Tsaiying, hoofd energiezekerheid van het Taiwanese onderzoekscentrum voor Democratie, Samenleving en Nieuwe Technologieën.
Het nationale gas- en oliebedrijf CPC heeft de afgelopen weken telkens langzaam de prijzen van benzine en diesel verhoogd. Een deel van de prijsstijging wordt opgevangen door het staatsbedrijf, om consumenten niet te hard te raken. Nu kost een liter benzine omgerekend tussen de 0,87 en 0,97 euro.
'Energieslurpend monster'De consumenten zijn niet de grootverbruikers van de energie. Dat is de industrie. De maakindustrie van elektronica, waar de computerchipsector onder valt, slurpt al bijna 40 procent op.
De Taiwan Semiconductor Manufacturing Corporation (TSMC) produceert bijna alle hoogwaardige computerchips voor de hele wereld. De chips die in de fabrieken op Taiwan worden gemaakt zitten in bijna alles, van telefoons en auto's tot geavanceerde wapen- en navigatiesystemen.
Een potentiële energiecrisis op Taiwan is dus een groot probleem voor de rest van de wereld. "Als de overheid energie moet besparen, zal de chipsector de klap het hardst voelen", voorspelt Lu, hoofd energiezekerheid. De chipproductie en -export zal volgens haar dan noodgedwongen moeten worden afgeschaald.
De plannen om kerncentrales te heropenen zijn ook deels ingegeven door de groei van deze industrie en de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI). "Taiwan wil de AI-grootmacht van de wereld worden", zegt parlementslid Wu, maar het is wel "een energieslurpend monster".
De rechtbank in Den Haag heeft rapper Kempi veroordeeld tot een gevangenisstraf van zeven maanden. De rechtbank acht bewezen dat de Eindhovense rapper zijn ex met de dood heeft bedreigd toen zij in verwachting was. Ook is hij veroordeeld voor verboden wapenbezit.
De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie (OM). Ook krijgt de rapper een contactverbod en moet hij het slachtoffer een schadevergoeding van 2000 euro betalen.
Volgens het OM uitte hij "zeer ernstige bedreigingen", ook gericht aan het ongeboren kind. Die bedreigingen waren onder meer te horen in spraakberichten. Zo zei Kempi dat hij de vrouw door het hoofd zou schieten als zij geen abortus zou plegen.
De rapper gaf toe dat hij dat had gezegd, maar stelde dat de berichten in de context moeten worden gezien en dat dit de manier was waarop zij met elkaar communiceerden.
Slachtoffer spreekt zich uitIn de woning van Kempi werd bij een politie-inval een vuurwapen gevonden. De rapper ontkende dat het wapen van hem was en zei dat een vriend het bij hem had verstopt. De officier van justitie noemde die verklaring "volstrekt ongeloofwaardig".
Het slachtoffer was niet bij de uitspraak aanwezig, maar zegt tegen Omroep West opgelucht te zijn met de uitspraak. "Het gaat mij erom dat ik na zo lang gezien ben. Dat de rechtbank heeft geoordeeld dat mijn angst niet overdreven was, maar er werkelijk reden was om bang te zijn het volgende slachtoffer op de femicidelijst te worden", reageert ze.
"Vandaag hebben wij de erkenning gekregen die wij verdiend hebben. Deze erkenning is niet alleen voor mij en mijn zoon, maar ook voor de vrouwen die hij al kapot heeft gemaakt en die geen gerechtigheid hebben gekregen."
Aanzienlijk strafbladKempi heeft een aanzienlijk strafblad. In 2015 werden in zijn huis een pistoolmitrailleur en 5,4 gram cocaïne gevonden. De rechter veroordeelde hem tot twaalf maanden cel. Ook zat hij meermaals vast wegens huiselijk geweld en mensenhandel.
De advocaat van Kempi heeft laten weten dat zijn cliënt in hoger beroep gaat tegen de uitspraak.
"Dit is gevaarlijk hier, man. Dit is gevaarlijk", klinkt in een video over een rattenplaag in een horecazaak in Amsterdam. De beelden waren voor de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aanleiding om het restaurant per direct te sluiten. De ratten liepen door de zaak en de keuken. Ze kwamen via het plafond naar binnen.
"Dit was een extreme situatie", zegt een woordvoerder van de NVWA. Zelfs de inspecteur die langsging had nog nooit zoiets meegemaakt. "Dat is ook de reden dat we zo snel zijn gaan kijken."
De eigenaar van het restaurant heeft een boete gekregen en de zaak moest per direct dicht. Dat gebeurt alleen bij ernstige risico's voor de volksgezondheid. Ratten kunnen via hun urine tal van ziekten overbrengen.
In de video is te zien dat ratten over de toonbank en de friteuse lopen, en ook achter een muur:
De rattenplaag in Amsterdam staat niet op zichzelf. Dit jaar is er al een recordaantal spoedsluitingen geweest vanwege ratten, muizen en andere plaagdieren: in totaal meer dan dertig in Nederland, waarvan bijna de helft in de hoofdstad. Een spoedsluiting is een van de zwaarste maatregelen die de NVWA kan opleggen. Heel vorig jaar gebeurde dat 75 keer.
Ratten hebben om zich voort te planten onder meer eten, water en nestgelegenheid nodig. Met de hoeveelheid grachten in de hoofdstad is Amsterdam een aantrekkelijke leefomgeving voor ratten.
Waarom het aantal horecazaken dat sluit door plagen alsmaar toeneemt, is moeilijk te zeggen. Volgens de NVWA-woordvoerder is daar niet één oorzaak voor aan te wijzen. "Blijkbaar groeit de rattenpopulatie omdat ze toch ergens eten kunnen vinden, bijvoorbeeld doordat er meer afval op straat ligt, maar ook binnenshuis doordat eten niet goed wordt opgeborgen."
Ratten komen af op voedselresten, afval en rommel. Dat hangt vaak samen met slechte hygiëne. De inspectie ziet de laatste tijd vaker levende of dode dieren in horecazaken, maar ook meer uitwerpselen en knaagdieren. "Ondernemers bezuinigen soms op hygiëne wanneer het financieel wat minder goed gaat met de zaak", stelt de woordvoerder.
Ook de koude winter is een van de oorzaken van het toenemende aantal spoedsluitingen, stelt de NVWA. Ratten leven grotendeels in riolen. Als het koud is, trekken ze naar binnen. Op warmere plekken vinden ratten het prettig om zich voort te planten.
RattenbestrijderHoe lastig het ook is, het is voor de horeca belangrijk om de keuken goed schoon te houden. Volgens Miriam Maas, infectieonderzoeker bij het RIVM, is preventie en wering de basis om rattenplagen buiten de deur te houden.
"Als dat niet voldoende is, mag je andere typen maatregelen gebruiken." Bijvoorbeeld door een professionele rattenbestrijder in te schakelen, die als laatste maatregel ook rattengif mag inzetten.
Rattengif mag sinds 1 januari 2023 niet meer worden verkocht aan ondernemers of particulieren. Met de intrede van deze regels is er meer nadruk komen liggen op preventie, zegt Maas.
Dat vraagt om wat investering van ondernemers, denk aan het vullen van gaten en kieren of betere hygiënemaatregelen. "Maar ook een verandering in houding en manier van werken", zegt Maas. "Niet iedereen is in staat aanpassingen aan het gebouw te maken of werkgewoonten te veranderen."
Beperkte tijdenVolgens de woordvoerder van de NVWA is samenwerking met je buren als onderneming belangrijk, zeker wanneer je horecagelegenheid in een oud pand zit. "Horecazaken zitten vaak vlak bij elkaar, waardoor ongedierte makkelijker overlopen. Dit soort problemen kun je vaak beter samen aanpakken."
De verantwoordelijkheid om afval goed af te voeren ligt bij bedrijven. Maar de gemeente moet daarin wel ondersteunen, bijvoorbeeld door bedrijfsafval zo te verzamelen dat er minder meeuwen en ratten op afkomen.
Dat doet Amsterdam al, door ondernemers te verplichten om hun afval op beperkte tijden buiten te zetten. Vanaf 1 juli is dat verplicht in alle stadsdelen. Wie zich er niet aan houdt, kan een boete krijgen van minstens 550 euro.
Het gerechtshof in Amsterdam heeft een hogere straf opgelegd aan drugshandelaar Richard R., beter bekend als 'Rico de Chileen'. In hoger beroep kreeg hij vandaag 13 jaar cel voor zijn rol bij drugshandel, witwassen en liquidaties.
De rechtbank legde R. eerder 11 jaar cel op. Het leidinggeven aan drugshandel werd toen niet bewezen, maar nu wel.
Rico R. zou hebben samengewerkt met grote namen in de onderwereld, onder wie Ridouan Taghi. Hij runde zijn eigen criminele organisatie, die volgens het hof handelde in grote hoeveelheden cocaïne.
Grof geweld ging de in Chili geboren Amsterdammer daarbij niet uit de weg. "In huiveringwekkende berichten werd besproken wie beoogde doelwitten waren en hoe die personen het beste uitgeschakeld konden worden", aldus het gerechtshof. Het Openbaar Ministerie is van plan om R. in een apart proces nog te vervolgen voor het voorbereiden van specifieke liquidaties.
KortingDe 52-jarige verdachte is vandaag ook veroordeeld voor het witwassen van ruim 12 miljoen euro, een huis in Marbella, tien exclusieve auto's en dure horloges. Eigenlijk vond het hof de maximumstraf van 14 jaar cel gepast, maar omdat de zaak veel vertraging heeft opgelopen, krijgt hij een jaar strafkorting.
Het hoger beroep moest in 2024 worden uitgesteld nadat een andere belangrijke zakenpartner, Raffaele Imperiale, zich in Italië had gemeld als spijtoptant. Hij verklaarde daar ook over 'Rico de Chileen'.
Zo vertelde Imperiale dat ze allebei hun eigen organisatie hadden, waarbij ze soms samenwerkten en elkaar soms beconcurreerden. Volgens de getuige deed Rico R. ook zaken met Colombiaanse kartels.
De verdachte werd in 2017 opgepakt in Chili, dat hem vervolgens uitleverde aan Nederland. Het Openbaar Ministerie had in hoger beroep ook 13 jaar geëist.
