VVD wil af van deals tussen OM en grote drugscriminelen
De VVD wil dat het Openbaar Ministerie stopt met procesafspraken bij grote drugscriminelen. Bij dit soort deals ziet de verdachte af van een uitgebreide rechtszaak in ruil voor een lagere strafeis.
Procesafspraken komen steeds vaker voor. De rechtszaak kan er veel korter door duren omdat de verdachte afziet van een deel van de verdediging. Het scheelt het OM en de rechtspraak dus veel tijd.
Volgens VVD-Kamerlid Ellian kunnen dit soort deals soms door de beugel, maar hij ziet dat deze afspraken ook regelmatig gemaakt worden met, in zijn ogen, grote drugscriminelen.
'Niet laten wegkomen'Dat zint de VVD'er niet, dus komt hij deze week bij het debat over de justitiebegroting met een motie om er bij het OM op aan te dringen er in die gevallen mee te stoppen. "Volgens mij is de opdracht vanuit de samenleving en de Tweede Kamer heel simpel: grote criminelen laat je niet wegkomen. En dat gebeurt nu wel."
Ellian wijst bijvoorbeeld op de zaak waar vandaag een uitspraak in wordt gedaan. Ridouan Taghi's zoon Faissal wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie. Het lijkt erop dat hij werd klaargestoomd om het criminele imperium van zijn vader over te nemen. Het OM eiste zes jaar tegen hem, maar zonder procesafspraken zou dat acht jaar zijn geweest.
Het OM is onafhankelijk, maar toch denkt Ellian dat hij van de minister kan eisen om zich met deze procesafspraken te bemoeien. Volgens hem heeft de Kamer namelijk nooit duidelijk gezegd dat er dit soort deals gemaakt kunnen worden en moet het parlement zich eerst buigen over de wettelijke basis ervoor. Maar wat hem betreft komt die politieke goedkeuring er sowieso niet.
'Vlottere procedure'Andere partijen weten nog niet goed wat ze van Ellians oproep vinden, maar bij meerdere partijen is te horen dat de politiek aan het OM duidelijke kaders moet geven voor dit soort afspraken. Op dit moment wordt nog gewerkt aan wetgeving daarvoor.
Het Openbaar Ministerie verdedigt in een reactie het gebruik van procesafspraken. "De hele procedure verloopt daardoor vlotter, waardoor er meer ruimte is om ook andere zaken voor de rechter te brengen", verwijst het OM naar de beperkte middelen bij justitie. "Ook geldboetes kunnen een onderdeel zijn van de afspraken. In meerdere zaken zijn reeds miljoenenboetes opgelegd. Dat geld vloeit zo terug in de staatskas."
Het OM is het duidelijk niet eens met de conclusie die de VVD trekt, blijkt uit de reactie. "Dat betekent niet dat een verdachte er daarmee makkelijk van afkomt. De rechtbank heeft altijd het laatste woord, deze toetst de afspraken uitvoerig en kan ze ook naast zich neerleggen."
'Niet per se hogere straf'En een langere rechtszaak leidt niet per se tot een veel hogere straf, benadrukt het OM. "Maar als via procesafspraken criminelen snel en effectief een passende celstraf kunnen krijgen, kan het OM intussen wél talloze andere zaken voor de rechter brengen."
De Tweede Kamer debatteert woensdag en donderdag over de begroting van Justitie en Veiligheid. Vanmiddag doet de rechter uitspraak in de zaak tegen de zoon van Ridouan Taghi.