Aggregator

Met de winst van twee Golden Globes eergisteren, twee vrijwel zekere Oscarnominaties (animatie en liedjes) en ruim 500 miljoen streams op Netflix blijft de animatiefilm KPop Demon Hunters in het middelpunt van de belangstelling staan. "Het doet een beetje denken aan het succes van Frozen".

Al twee maanden nadat de animatiefilm vorig jaar juni was uitgekomen op Netflix, was het de meest bekeken film ooit op het streamingplatform. Het invloedrijke Time Magazine noemde het de doorbraak van het jaar 2025.

De animatiefilm volgt het fictieve Zuid-Koreaanse/Amerikaanse zangtrio Huntrix dat in het geheim demonen bestrijdt, terwijl leadzangeres Rumi met haar innerlijke demonen strijdt. De film bevat liedjes die zijn geschreven en worden gezongen door artiesten die actief zijn in de populaire Zuid-Koreaanse muziekstroming K-pop.

Aanstekelijke liedjes

"Het is heel slim gemaakt", zegt NPO 3FM-dj en kenner van de Aziatische cultuur Mai Verbij. "Bij de jongere generatie was K-pop al enorm populair en in de film zitten nummers die enorm catchy zijn en choreografieën die kinderen kunnen nadansen".

Ze roemt ook het verhaal. "Het volgt de K-pop-formule en mixt het met Pixar-achtige (makers van onder meer Toy Story en Finding Nemo, red.) elementen met superhelden en slechteriken."

Time Magazine stelde dat het de eerste animatiefilm is sinds Frozen in 2013 "die zo alom vertegenwoordigd is in onze levens". De vergelijking komt niet uit de lucht vallen; ook Frozen had een vrouwelijke hoofdpersoon die een strijd voerde met zichzelf.

Veel merchandise

Ook de kleurrijke personages uit beide animatiefilms lenen zich goed voor allerlei merchandise: van speelgoed tot kleding. Verbij: "Je zag tijdens Halloween dat veel mensen zich hadden verkleed als een van de personages uit de film."

Netflix sloot voor het speelgoed gebaseerd op de film deals met Mattel en Hasbro. Maar dat de speelgoedmakers er niet van uitgingen dat de film zo'n succes zou worden, blijkt wel uit de overeenkomst met Netflix die ze pas in oktober sloten. Daardoor waren ze veel te laat om tijdens kerst te profiteren van het gigantische succes van de film.

Koreaans karakter

De film werd bedacht door de Canadees-Koreaanse filmmaker Maggie Kang. Zij wilde een tekenfilm maken die geworteld was in de Zuid-Koreaanse cultuur. In het verhaal komt onder meer een verwijzing voor naar Jeoseung Saja, een boodschapper die volgens Koreaanse vertellingen zielen naar de onderwereld begeleidt.

Hoewel de film ook veel Noord-Amerikaanse invloeden bevat en grotendeels Engelstalig is, komt het Koreaanse karakter goed naar voren, vooral in de manier waarop K-pop wordt getoond, zegt Verbij. "In de K-pop wil je als groep het populairst zijn met het best bedachte concept. Dus je ziet dat de ene groep als thema meer een schattige uitstraling heeft, terwijl andere groepen wat stoerder zijn of juist wat sexyer. Die verschillen zie je ook in de film terug."

Wel zegt ze dat de film geen compleet beeld geeft van de K-pop. "Als je het kritisch bekijkt, mis je de wurgcontracten en schandalen van de K-pop, maar over het algemeen is de esthetiek er heel erg sterk in verwerkt en is het heel herkenbaar."

Hoog in de hitlijsten

Het succesvolste uit de film zijn toch wel de aanstekelijke liedjes. Waar Let It Go uit Frozen in 2014 onder meer een Oscar won en hoog in de hitlijsten stond, lijkt Golden uit KPop Demon Hunters dat succes voorbij te streven. Dat nummer, dat in de film wordt gezongen door Huntrix, staat na zes maanden wereldwijd nog altijd in de top 10 van meest gestreamde nummers.

Ook staat het nummer al 23 weken in de Nederlandse Top 40, waarvan 19 weken op een top 10-positie. Daarnaast won het al een Golden Globe voor beste originele lied in een film en is het genomineerd voor twee Grammy Awards.

Het nummer is op YouTube al meer dan een miljard keer bekeken:

Ook op de radio wordt het nummer veelvuldig gedraaid. Dat is een groot verschil met een aantal jaar geleden, zegt radio-dj Verbij. "Je ziet eigenlijk al jaren dat K-popnummers veel worden gestreamd op Spotify en worden bekeken op YouTube, maar dat radiostations het niet draaiden. Dat is vorig jaar echt onwijs gekanteld."

Als voorbeeld noemt ze het nummer APT van Rosé en Bruno Mars dat veel voorbijkomt en nummers van Blackpink, de K-popgroep waar Rosé in zit. Ook KPop Demon Hunters heeft volgens haar aan die populariteit bijgedragen. "Het is nu echt mainstream geworden."

Ook het nummer Soda Pop uit de film werd een grote hit:

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen heeft morgen een ontmoeting in het Witte Huis met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio en vicepresident Vance. Onderwerp van gesprek zijn de plannen van president Trump om Groenland in te lijven.

"We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet", zei Trump zaterdag. Door Groenland, een autonoom gebied van Denemarken, in te nemen, wil hij naar eigen zeggen voorkomen dat het eiland binnen de Russische of Chinese invloedsfeer komt te vallen.

Rasmussen maakte vandaag bekend dat hij samen met zijn Groenlandse ambtsgenoot Motzfeld naar de VS gaat om te praten over de situatie. "De Amerikaanse vicepresident JD Vance wilde ook aan de gesprekken deelnemen en zal de ontmoeting voorzitten. Daarom vindt deze in het Witte Huis plaats", zei Rasmussen op een persconferentie. "In de vergaderzaal kunnen we elkaar in de ogen kijken." Vance wil net als Trump Groenland innemen.

'Einde NAVO'

Groenland is net als de Denen mordicus tegen een overname door de VS. De wens van Trump "kan op geen enkele manier" worden ingewilligd, stelde de regering al in een verklaring. "Als onderdeel van het Deense Gemenebest is Groenland NAVO-lid. Daarom moet de verdediging van Groenland via de NAVO verlopen."

Vorige week veroordeelde de Deense premier Mette Frederiksen de Amerikaanse dreigementen ook al scherp. "Een aanval van de VS betekent het einde van de alliantie", zei ze. Zij kreeg gisteren bijval van Eurocommissaris Andrius Kubilius (Defensie). Hij bezigde soortgelijke woorden tijdens een veiligheidsconferentie in Zweden.

Gisteren zei NAVO-secretaris-generaal Rutte in Kroatië dat de NAVO-lidstaten gezamenlijk moeten zorgen dat Groenland beschermd wordt tegen landen als Rusland en China. Er zou gewerkt worden aan "nieuwe stappen" om de veiligheid van het arctische eiland te verzekeren. Rutte heeft de dreigementen van Trump nog niet veroordeeld.

Volgende week maandag ontmoet de Deense minister Poulsen van Defensie Rutte om te praten over een grotere militaire aanwezigheid van de NAVO op Groenland.

Foto's Witte Huis

Trump lijkt in ieder geval voorlopig niet af te zien van zijn plan. Het Witte Huis deelde vandaag op sociale media bewerkte foto's waarop Trump naar Groenland kijkt. "Tik om de situatie te volgen", luidt het bijschrift bij de post op X.

Trumps idee om Groenland te annexeren, is niet geheel nieuw. In 2019 opperde hij tijdens zijn eerste ambtstermijn al om het eiland te kopen, iets wat de VS in 1946 ook al probeerde. Toen werd een bod van 100 miljoen dollar geweigerd.

Centrale banken wereldwijd steunen de voorzitter van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, nadat hij gedagvaard werd door het ministerie van Justitie in de Verenigde Staten.

Powell sprak zich zondag in een videoverklaring uit tegen de druk van de regering-Trump die dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat. Powell werd gedagvaard wegens het overschrijden van kosten bij de renovatie van Fed-gebouwen, maar volgens hem is dit niet de echte reden voor de dagvaarding en moet het in een bredere context gezien worden.

Volgens Powell wordt er gedreigd met een strafrechtelijk onderzoek omdat de Fed de rente vaststelt om "het algemeen belang te dienen, in plaats van de voorkeuren van de president te volgen".

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) steunt de solidariteitsverklaring van centrale banken wereldwijd aan Powell. "We staan volledig achter voorzitter Jerome Powell" en "het is cruciaal dat de onafhankelijkheid van de Fed en zijn voorzitter behouden blijft", schrijft de ECB in een verklaring. De Nederlandsche Bank (DNB) valt hier ook onder. Leiders van centrale banken van onder andere Engeland, Canada en Zuid-Korea steunen de verklaring ook.

Onafhankelijk

De Fed (Federal Reserve) is een onafhankelijk instituut in de Verenigde Staten, en die onafhankelijkheid is belangrijk, benadrukken de centrale banken. Als centrale bank van de VS zorgt de Fed ervoor dat prijzen stabiel blijven en niet te hard stijgen.

Sommige politici zouden de rente graag verlagen om geld lenen goedkoper te maken, wat hen voor de verkiezingen populairder zou kunnen maken. Centrale banken houden juist rekening met de langere termijn en nemen daarvoor soms impopulaire beslissingen zoals het duurder maken van het lenen van geld.

Trump uitte al vaker kritiek op Powell omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt. Op korte termijn kan de verlaging zorgen voor economische groei, maar op de langere termijn kan het de inflatie verder aanjagen. Eerder probeerde de Amerikaanse president al een bestuurder van de Fed, Lisa Cook, te ontslaan, maar de rechter oordeelde dat dit onterecht was.

Trump kreeg ook al kritiek van zijn eigen partijgenoot senator Thom Tilles. Hij leverde felle kritiek op het ministerie omdat de Amerikaanse regering een eind zou maken aan de onafhankelijkheid van de Fed met deze actie. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel", zei Tilles in een reactie op de video van Powell.

Ook Trumps eigen minister van Financiën, Scott Bessent, is niet blij met de dagvaarding. Hij zei volgens nieuwsmedium Axios dat die "een zooitje creëert", en slecht zou zijn voor de financiële markten.

(Telecompaper) Telefonica has signed a new deal with OpenAI to offer Movistar Spain customers the opportunity to use ChatGPT Plus free of charge for six months...

Nederland roept de ambassadeur van Iran op het matje vanwege het geweld van de Iraanse overheid tegen vreedzame demonstranten. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel noemt het buitensporig.

"Ik ben diep geschokt door het bloedige geweld tegen Iraanse demonstranten", zegt Van Weel. Het ontbieden van de ambassadeur betekent dat Nederland formeel protest aantekent tegen het geweld, de "grootschalige willekeurige arrestaties en de internetblokkades". Ook andere Europese landen, zoals Finland, Spanje en België, hebben de Iraanse ambassadeurs in hun land ontboden.

Bij de Iraanse ambassade in Den Haag zijn enkele tientallen mensen bijeen gekomen om te demonstreren tegen het regime van het land. Op borden van actievoerders stonden teksten als 'Stop killing', 'S.O.S. Iran!' en 'Make Iran great again'. Sommige mensen hadden de oude Iraanse vlag bij zich, een groen-wit-rode vlag met in het midden een leeuw met zwaard. De vlag werd tot 1979 gebruikt.

Via sociale media komen berichten naar buiten dat de politie en het leger gericht op burgers schieten. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn er meer dan duizend, of zelfs meer dan tweeduizend mensen gedood. Ook een Iraanse functionaris noemde tegenover persbureau Reuters een aantal van tweeduizend. De berichten zijn lastig te verifiëren omdat het internet in het land door de overheid is platgelegd en telefoneren ook nauwelijks mogelijk is.

De lijkzakken liggen op straat door overvolle mortuaria in Iran:

Scenario's

De Duitse bondskanselier Merz houdt rekening met een snelle val van het Iraanse regime. "Als een regime alleen aan de macht kan blijven door geweld te gebruiken, dan is het in feite afgelopen met ze", zei hij tijdens een bezoek aan India. De Amerikaanse president Trump dreigde al met militair ingrijpen. Amerikaanse media melden dat het leger daarvoor verschillende scenario's heeft besproken.

In Iran wordt al twee weken geprotesteerd. Steeds meer mensen gaan dag in dag uit de straat op omdat zij een einde willen aan het streng-islamitische regime van ayatollah Khamenei.

Wat gebeurt er als een ambassadeur wordt ontboden?

De ambassadeur krijgt het verzoek om zich op een bepaald tijdstip te melden op het ministerie. Eigenlijk wordt daar altijd gehoor aan gegeven, zo zijn de regels van de internationale diplomatie. Wat volgt is een beleefde, maar koele ontvangst. Dat gebeurt meestal niet door de minister, maar door een hoge ambtenaar.

De ambassadeur krijgt in zakelijke bewoordingen uitgelegd waarom hij of zij ontboden is en krijgt de gelegenheid daarop te reageren. Over de precieze inhoud van het gesprek worden ook achteraf geen mededelingen gedaan. Het ontbieden van een ambassadeur heeft vooral symbolische waarde.

If you’ve wiring up a microcontroller and need some kind of storage, it’s likely you’ll reach for an SD card. Compared to other ways of holding data on your project, …read more

Het Isala-ziekenhuis in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan de moeder en de kinderen die slachtoffer werden van de donoraffaire-Jan Wildschut in de jaren 80. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bepaald.

In 1988 onderging de moeder een behandeling bij de gynaecoloog en vruchtbaarheidsarts. De afspraak was dat zij behandeld zou worden met het zaad van haar toenmalige echtgenoot. Wildschut gebruikte zonder medeweten van het stel zijn eigen zaad, waaruit een drieling werd geboren. De moeder en de kinderen stelden het ziekenhuis aansprakelijk voor de schade die zij daardoor hebben geleden.

Het ziekenhuis deed een beroep op verjaring maar daar gaat het gerechtshof niet in mee. Het hof oordeelt dat de inbreuk "op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de moeder en de kinderen zo ernstig is dat het onaanvaardbaar is om de claim af te wijzen vanwege verjaring". De hoogte van de schadevergoeding moet nog worden vastgesteld.

Toevallig

In de jaren 80 verwekte Wildschut tientallen donorkinderen met zijn eigen sperma. Niet alleen deed hij dat bij vrouwen die zwanger wilden raken van een donor, maar ook bij vrouwen die zwanger wilden worden van het sperma van hun eigen partner.

De zaak kwam in oktober 2020 toevallig aan het licht toen een donorkind via een internationale databank een DNA-match had met een nicht van Wildschut. De arts was toen al overleden.

De Zwolse gynaecoloog hield zich van 1981 tot en met 1993 in het toenmalige Sophia Ziekenhuis in Zwolle onder meer bezig met 'kunstmatige inseminatie donorsperma' (KID) en Kunstmatige Inseminatie met sperma van de Eigen partner (KIE).

In maart 2021 vertelden drie donorkinderen van Wildschut aan de NOS hoe zij met het nieuws omgingen:

Een plofkraak heeft vannacht veel schade veroorzaakt aan een reisbureau in Amsterdam. Naast het reisbureau zit een geldautomaat, vermoedelijk was die het doelwit. De gevel van het pand is weggeblazen en binnen ligt veel puin.

Veel mensen hoorden de plofkraak, rond 04.00 uur aan het Osdorpplein. "Ik woon zelf in Oud-West en kon hier de twee knallen horen", laat een Amsterdammer weten aan stadsomroep AT5.

Na de explosie brak brand uit:

Het is nog onbekend wat voor explosieven zijn gebruikt bij de plofkraak.

Getuigen hebben aan de politie verklaard dat drie mensen, volledig in het zwart gekleed, samen op één motorscooter na de plofkraak zijn gevlucht in de richting van de Cornelis Lelylaan. Het is nog onduidelijk of er iets is buitgemaakt. De politie doet onderzoek.

(Telecompaper) CommScope has completed its USD 10.5 billion divestment of its Connectivity and Cable Solutions (CCS) segment to Amphenol and will change the name of the remaining business to Vistance...

The exciting part about repairing consumer electronics is that you are never quite sure what you are going to find. In a recent video by [Mick] of Buy it Fix …read more

De prijzen zijn het afgelopen jaar net zo hard gestegen als het jaar ervoor. Net als in 2024, kwam de inflatie over 2025 uit op 3,3 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee ligt de inflatie nog altijd ver van het gewenste niveau van zo'n 2 procent.

Afgelopen jaar waren het met name voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken die het leven duurder maakten. De prijzen lagen in 2025 gemiddeld 4 procent boven de prijzen van het jaar daarvoor.

Van voeding en dranken schoot vorig jaar vooral de prijs van rundvlees flink omhoog, met 23 procent. Daarnaast werd een kopje koffie met ruim 20 procent stevig duurder.

Ook de prijs van cacao (18,8 procent) en chocolade (18,4 procent) nam behoorlijk toe. Een andere grote prijsaanjager was boter, dat ruim 11 procent in prijs steeg.

Huurverhoging

CBS-econoom Frank Notten noemt de huren als grootste drijfveer van de hoge inflatie. "Dat tikt aan", benadrukt hij. De huren stegen in 2025 harder dan een jaar eerder. Dat stuwt de inflatie."

Tegen prijsstijgingen staan ook producten die vorig jaar juist goedkoper werden. Voor een vliegticket betaalde je in 2025 gemiddeld 7,2 procent minder dan in 2024. Verder was een liter benzine 2,4 procent goedkoper.

Voor een mobiel telefoonabonnement betaalde je 6,7 procent minder. "Daardoor komt de inflatie over 2025 op hetzelfde percentage uit als 2024", zegt Notten.

Wat de pijn voor consumenten ook matigde, waren de gestegen lonen. Vorig jaar lagen de cao-lonen gemiddeld 5 procent hoger dan in 2024. Die loonstijging is weliswaar minder dan in de twee jaren ervoor, maar is wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar.

Rusland heeft de afgelopen nacht opnieuw de Oekraïense steden Kyiv en Charkiv aangevallen met drones en raketten. Volgens berichten op sociale media ging het bij de aanvallen op Kyiv om ongeveer twintig raketten.

The Kyiv Independent noemt twee aanvallen, één om 01.10 uur en één om 08.30 uur plaatselijke tijd. Daarbij is een energiecentrale geraakt. Volgens de eigenaar is het sinds oktober de achtste keer dat deze centrale werd geraakt. In enkele buitenwijken van Kyiv en in de omgeving van de hoofdstad zijn de elektriciteit en de drinkwatervoorziening uitgevallen.

In de noordoostelijke stad Charkiv vielen zeker vier doden bij een aanval op buitenwijken. Zes mensen raakten gewond.

Volgens The Kyiv Independent zijn onder meer een verdeelstation voor pakketpost en een kinderkliniek geraakt. Op beide locaties brak brand uit. Volgens de autoriteiten werd het getroffen gebied eerst door een raket geraakt. Toen daar reddingswerkers verschenen, zouden die door drones zijn aangevallen.

Charkiv ligt op 30 kilometer van het front en de grens met Rusland. De stad is voortdurend doelwit van Russische aanvallen.

Het instorten van de massale afvalberg in de Filipijnse stad Cebu City heeft aan zeker elf mensen het leven gekost. Reddingswerkers zoeken nog naar meer dan twintig mensen. Dat melden de lokale autoriteiten van de stad.

Vorige week donderdag zakte een enorme berg afval van de vuilstort plotseling in. Tientallen mensen raakten bedolven onder de massa. Vermoedelijk werkten de meesten bij de vuilstort.

Zo'n honderd reddingswerkers zoeken nog altijd naar overlevenden onder het puin. De burgemeester van Cebu City zegt tegen de Filipijnse website GMA News dat er maandag nog "tekenen van leven zijn waargenomen bij de vuilstort".

Bekijk hieronder beelden van de vuilstortplaats na de verschuiving:

Het ministerie van Milieu heeft alle werkzaamheden van de vuilstort tot nader order opgeschort. Waardoor de berg is ingestort, wordt nog onderzocht.

Eerder zei een gemeenteraadslid tegen een lokale nieuwssite dat er te veel afval lag opgeslagen waardoor het onveilig was. Ook heeft het de laatste tijd veel geregend waardoor mogelijk de aarde onder het afval is gaan schuiven.

Er is al langer kritiek op de 15 hectare grote vuilstortplaats aan de noordkant van Cebu City, een stad met ongeveer een miljoen inwoners. Zo werden er eerder klachten ingediend vanwege schending van milieurechten, torenhoge afvalhopen die de veiligheidslimieten zouden overschrijden en gebrekkig afvalbeheer.

Belangengroepen en politici hebben opgeroepen tot onderzoek naar het beheer van de vuilstort.

Een crematorium in Enschede doet momenteel een proef met cremeren op groene waterstof. Het is de eerste keer dat in Nederland wordt getest of waterstof een haalbaar en duurzaam alternatief is voor aardgas bij crematieovens. Als alles goed gaat, wordt de eerste crematie op waterstof eind dit jaar verwacht.

Crematoria Twente past een van de bestaande ovens aan en voert daar tests mee uit. Dat de methode werkt, staat volgens het crematorium al buiten kijf. "Het proces van crematie gaat gewoon goed, dat weten we uit experimenten in Engeland. Het zit hem meer in de effecten op de apparatuur", zegt directeur Harriët Tomassen tegen RTV Oost.

Het crematorium test de betrouwbaarheid, veiligheid en meet de milieueffecten en krijgt daarvoor een Europese subsidie.

Zelf besluiten

Het centrum in Enschede gaat niet zomaar lichamen via de nieuwe methode cremeren. "Op het moment dat blijkt dat alles goed gaat, zullen we het natuurlijk aan de mensen communiceren. Dan kunnen ze er rekening mee houden en zelf besluiten of ze duurzaam gecremeerd willen worden", aldus Tomassen.

In Nederland worden jaarlijks zo'n 100.000 mensen gecremeerd. Dat gebeurt meestal met aardgasovens die CO2 uitstoten. Als een oven met groene waterstof verwarmd wordt, is dat CO2-neutraal.

'Groene' dood

De laatste jaren is er meer aandacht voor duurzamere opties na overlijden. Zo wordt resomeren waarschijnlijk op korte termijn mogelijk in Nederland. Bij resomeren wordt iemands lichaam na overlijden opgelost in een warme vloeistof.

Ook kiezen meer mensen voor natuurbegraven of voor een biologisch afbreekbare kist.

De ochtendspits is vanochtend bijzonder druk verlopen, op het hoogtepunt stond er 950 kilometer file. Ook het treinverkeer was ontregeld. Van en naar Breda reden vrijwel de hele ochtend geen treinen door een systeemstoring.

De grootste vertragingen op de weg waren in de Randstad. Reizigers in en rond Amsterdam hadden tot wel een uur extra reistijd, meldde Rijkswaterstaat.

Ook in Noord-Brabant was het druk op de weg. De A58 richting Tilburg was tot 11.00 uur dicht tussen knooppunt Sint Annabosch en Bavel door een ongeval met twee vrachtwagens en een auto.

Ook in de komende dagen verwacht de ANWB extra reistijd. Dat komt door asfalt dat kapot is gevroren door de vorst. Daardoor zijn op verschillende wegen rijstroken afgesloten.

Geen treinverkeer Breda

Vanaf 06.30 uur was er geen treinverkeer mogelijk van en naar Breda. De problemen duurden uiteindelijk tot 11.30 uur. Er werden stopbussen ingezet.

De storing kwam door problemen met wissels en seinen bij ProRail. Gevolgen voor het internationale treinverkeer bleven uit. "De treinen die via Breda zouden rijden, worden omgeleid via de Hogesnelheidslijn", zei een NS-woordvoerder eerder op de ochtend.

Op verschillende andere trajecten zoals Schiphol-Nijmegen, Alkmaar-Amsterdam en Zwolle-Groningen rijden vandaag tot ongeveer 18.45 uur minder treinen door "beperkingen in materieel". Reizigers hebben zo'n 15 minuten extra reistijd.

Minder onderhoud

Door het winterse weer hebben veel treinen de afgelopen dagen geen onderhoud gehad. Er waren minder wissels in werking: een deel werd vastgezet om de winterdienstregeling te kunnen rijden, en andere wissels raakten alsnog in storing of werden ondergesneeuwd.

Daardoor konden minder treinen op de werkplaatsen komen voor geplande onderhoudsbeurten, aldus de NS. Dat treinonderhoud wordt in de komende dagen ingehaald.

(Telecompaper) NTT Data Group, through NTT Limited Japan, has joined with Sumitomo and JA Mitsui Leasing to establish a new operating company to build and run a...

(Telecompaper) Apple and Google have entered into a multi-year collaboration which will see the next generation of Apple Foundation Models based on Google's Gemini models and cloud technology...

[State of Electronics] have released their latest video about ARCTURUS, the 14th video in their series The Computer History of Australia. ARCTURUS was a research computer system developed on a …read more

Goedemorgen! In Frankrijk begint vandaag het hoger beroep tegen voormalig politica Marine Le Pen. Op het spel staat een celstraf en haar verkiesbaarheid bij de komende Franse verkiezingen. Ook is er een nieuwe wedstrijd in het KNVB-bekertoernooi, na de winterstop. Daarin treffen FC Utrecht en FC Twente elkaar.

Eerst het weer: De dag begint in heel het land grijs door mist en bewolking. Die wolken trekken ook nauwelijks weg en het regent van tijd tot tijd.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In de Grote Hoogstraat in het centrum van Leeuwarden heeft vannacht een grote brand gewoed. De brand begon in een leegstaande woning boven een pizzeria en dreigde over te slaan naar de naastgelegen panden, maar is inmiddels grotendeels onder controle.

Een woordvoerder van de veiligheidsregio zegt dat er voor zo ver bekend geen mensen gewond zijn geraakt. De bewoners van omliggende panden zijn uit hun woningen gehaald en worden opgevangen in een hotel.

Nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Zwolle heeft een dief een opvallende inbraak gepleegd bij een restaurant. In de nacht van donderdag op vrijdag nam de inbreker de tijd om rond te kijken in de zaak, en een biefstukje te bakken. "Hij heeft het op smaak proberen te brengen. Naast het vlees stond een open fles wijn, die zal hij wel aan de lippen hebben gezet", zegt eigenaar Remon Kroon tegen RTV Oost.

Fijne dag!

De uitkoopregeling voor zogenoemde piekbelasters had drie keer meer stikstofwinst kunnen opleveren. Bovendien had de stikstofvermindering die uiteindelijk wel behaald werd 1,5 miljard euro goedkoper gekund. Dat melden Omroep Gelderland, NRC en Follow the Money (FTM) op basis van eigen onderzoek.

1,81 miljard euro was het landbouwministerie kwijt aan de regeling, volgens de cijfers van maart vorig jaar. Daarmee konden 723 bedrijven worden uitgekocht die samen het stikstofoverschot met 8 procent zouden doen afnemen.

Met een andere aanpak had de overheid miljoenen euro's aan belastinggeld kunnen besparen. Dezelfde stikstofwinst had namelijk ook behaald kunnen worden met 330 miljoen euro. In dat veel goedkopere scenario zouden bovendien slechts 133 veehouderijen moeten stoppen.

Vrijwillig

Daarvoor had toenmalig stikstofminister Van der Wal echter de paar honderd grootste piekbelasters moeten uitkopen, zoals Johan Remkes destijds adviseerde. Opeenvolgende kabinetten vonden echter dat het uitkopen van veehouderijen beslist op vrijwillige basis moest gebeuren, waardoor de piekbelastersregeling zo duur en ineffectief uitvalt.

In plaats van het advies van Remkes te volgen, kwam Van der Wal met een "woestaantrekkelijke" uitkoopregeling, die ze openzette voor de 3000 veehouderijen met de meeste stikstofneerslag op beschermde Natura 2000-gebieden.

Het stikstofprobleem

In Nederland is decennialang te veel stikstof op kwetsbare natuur terechtgekomen, terwijl verslechtering van beschermde natuurgebieden wettelijk is verboden. Dat leidde ertoe dat de Raad van State in 2019 een ingrijpende stikstofuitspraak deed. Sindsdien komen onder meer woning- en wegenbouw, energieprojecten en verduurzaming van industrie moeilijk van de grond. Vergunningverlening blijft moeilijk zolang een stevige daling van stikstofuitstoot uitblijft.

Uitkoopregelingen zijn tot nu toe het belangrijkste wapen van het demissionaire kabinet om het stikstofprobleem tegen te gaan. De zogenoemde piekbelastersregeling is er voor veehouderijen die de meeste stikstofneerslag op beschermde natuur veroorzaken.

Dat de uitkoopregeling voor piekbelasters zo duur is en relatief weinig oplevert, is geen complete verrassing. Maar deze berekeningen laten voor het eerst zien in hoeverre de belastingbetaler waar voor zijn geld krijgt.

Voor de 1,81 miljard die het landbouwministerie uiteindelijk besteedde had het drie keer meer stikstofwinst kunnen behalen. Daarvoor had het 764 boerderijen moeten uitkopen, volgens de berekeningen.

Reactie ministerie:

Demissionair minister Wiersma reageert in NRC dat de piekbelastersregeling wel "zeer gericht en doelmatig" is, omdat 3000 boerderijen met de hoogste stikstofneerslag mochten meedoen. Bovendien is het gedwongen laten stoppen van boeren veel tijdrovender dan de keuze aan hen te laten, aldus een woordvoerder van Wiersma.

"De overheid kan niet, zoals bedrijven onderling, vrij onderhandelen en vervolgens geld betalen aan een veehouder om te stoppen. De besteding van overheidsgeld is gebonden aan juridische kaders, onder meer om een gelijk speelveld te waarborgen", laat het ministerie ook in de reactie weten. "We hebben onder andere te maken met Europese staatssteun- een aanbestedingsregels, en met regels m.b.t. nadeelcompensatie. Hierdoor zijn lang niet alle theoretische vormen van compensatie bij beëindiging van een veehouderij juridisch mogelijk."

De hoop was wellicht dat de bedrijven met de meeste stikstofneerslag zich zouden melden. Dat zijn niet per definitie de boerderijen met de meeste dieren; kleinere veehouderijen dicht bij een Natura 2000-gebied kunnen ook piekbelaster zijn.

Maar het maakt nogal uit welke veehouderij uit die groep piekbelasters je uitkoopt. Met uitkoop van de 550 meest vervuilende bedrijven is ongeveer evenveel stikstofwinst te behalen als met de bijna 2500 andere piekbelasters.

Uit de cijfers blijkt dat zeker niet alleen bedrijven uit de groep met grootste vervuilers zijn uitgekocht. Dat is de reden dat de overheid voor de bestede 1,81 miljard euro drie keer meer stikstofwinst had kunnen behalen als het uitkopen gericht was gebeurd.

Naar de rechter

Het onderzoek ging niet zonder slag of stoot, want de drie media konden de berekeningen pas maken na langdurig procederen tegen landbouwminister Wiersma (BBB). Zij weigerde de benodigde gegevens over veehouderijen vrij te geven.

Uiteindelijk moest de rechter eraan te pas komen. Die bepaalde dat de data openbaar moesten worden. Gisteren maakten de drie media bekend opnieuw naar de rechter te stappen, omdat ze recentere data willen.

Teruggetrokken

Wiersma's ministerie kondigde gisteren een nieuwe uitkoopregeling voor veehouderijen aan. Het duurt nog even voor die open gaat. Eerst mogen burgers en organisaties hun mening erover geven.

Inmiddels heeft een deel van de boeren die zich wilden laten uitkopen via de piekbelastersregeling, zich teruggetrokken. Zij gaan toch door met hun bedrijf.