Aggregator

Machine screws aren’t made for wood or sheet metal, they make specific screws for those applications. You probably also know there are special screws for plastic. But did you know …read more

Een groep strafrechtadvocaten met cliënten in de zwaarst bewaakte afdelingen van gevangenissen, zoals de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught, zegt zich niet meer te zullen houden aan de strenge communicatiemaatregelen. De advocaten zeggen dat hun werk door de maatregelen onmogelijk wordt gemaakt.

Door zich niet te houden aan de regels kan het gesprek met hun cliënt worden beëindigd of kunnen ze worden weggestuurd.

De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) trekt in een brief aan staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid over de kwestie aan de bel. De vereniging roept Van Bruggen op om de strenge maatregelen af te schaffen.

Hand voor de mond

Advocaten mogen in de gevangenissen bijvoorbeeld niet met de hand voor de mond met hun cliënt praten. Ook wordt via camera's, zonder audio, meegekeken met de gesprekken. Bij een overtreding kan een gesprek worden onderbroken. De directeur van de inrichting kan dan beslissen of een gesprek mag doorgaan of dat de advocaat moet vertrekken.

De maatregelen gelden sinds vorig jaar november voor de EBI en op de Afdelingen Intensief Toezicht (AIT) van andere gevangenissen. De overheid verscherpte die om te voorkomen dat zware criminelen via hun advocaten met de buitenwereld kunnen communiceren en zo hun criminele activiteiten kunnen voortzetten.

Tatoeage

Volgens de NVSA schieten de inrichtingen te ver door in het hanteren van de regels. Zo werd een advocaat volgens de vereniging weggestuurd omdat gevangenbewaarders dachten dat er een boodschap op haar been stond. Het ging volgens de NVSA om een tatoeage.

Ook kreeg onlangs een aantal advocaten van inrichtingen te horen dat ze geen (digitale) documenten mogen verstrekken aan hun cliënten of hun laptopscherm aan hen laten zien, terwijl dat noodzakelijk is, zegt de NVSA.

Vertraging rechtszaken

De advocatenvereniging wijst de staatssecretaris er ook op dat rechtszaken tegen zware criminelen vertraging zullen oplopen als gesprekken worden onderbroken of advocaten worden weggestuurd.

"Dergelijke verboden maken het verlenen van adequate rechtsbijstand onmogelijk. Communicatie met cliënten dient immers per definitie verhuld plaats te vinden nu zij moeten kunnen rekenen op vertrouwelijkheid, terwijl advocaten moet instaan voor absolute geheimhouding", schrijft de NVSA.

De spanning in Ierland loopt op nu het land voor de vierde dag is geconfronteerd met grootschalige brandstofprotesten. Voornamelijk boze boeren op trekkers blokkeren de belangrijkste snelwegen in het land.

Het aantal tankstations dat door de blokkades zonder brandstof zit, kan vanavond oplopen tot 500, meldt de brancheorganisatie aan de BBC. Op beelden is te zien dat in Dublin mensen met hun bagage langs de M50 lopen, één van de drukste snelwegen richting de luchthaven.

Bij de Ierse regering bestaat ondertussen de angst dat hulpdiensten zonder brandstof komen te zitten. Het leger staat inmiddels klaar om in te grijpen.

De protesten richten zich tegen de brandstofprijzen die met 20 procent zijn gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten. Boeren, maar ook taxichauffeurs, transportbedrijven en busmaatschappijen eisen dat de Ierse regering stappen onderneemt om de prijzen te drukken.

Accijnsverlaging of prijsplafond

Zij stellen voor dat de accijns worden verlaagd of anders de CO2-belasting of de btw. Ook een prijsplafond dat net zo lang duurt als de onrusten in het Midden-Oosten is voor hen een optie.

Het pakket aan maatregelen ter waarde van 250 miljoen euro dat de Ierse regering vorige maand al presenteerde om de hoge brandstofprijzen te verlagen, is volgens de demonstranten bij lange na niet genoeg. Zij vrezen voor faillissementen als dat niet gebeurt. De demonstranten eisen dat de regering met ze in gesprek gaat om hun zorgen aan te horen.

Naast snelwegen zijn ook voor de vierde dag de toegangswegen naar de enige olieraffinaderij van het land afgesloten, net als naar meerdere brandstofdepots. Die zijn gezamenlijk goed voor ongeveer de helft van de brandstofvoorziening van Ierland, schrijft The Independent.

De regering heeft inmiddels de strijdkrachten in staat van paraatheid gebracht en meldt dat het leger zal ingrijpen als de protesten blijven voortduren. De Ierse gezondheidsdienst heeft de regering opgeroepen om alle toegangswegen naar medische faciliteiten vrij te maken, zodat mensen geen noodzakelijke medische ingrepen missen.

'Schadelijk voor economie'

Of dat indruk maakt op de demonstranten is nog maar de vraag. Tegen de BBC zegt John Dallon, een boer uit het dorpje Kildare bij Dublin, dat wat hem betreft de protesten nog weken mogen aanhouden. "Ook al duurt het nog een maand, wij zijn voorbereid om te blijven."

De Ierse premier Martin zei op de Ierse televisie dat het protest "de economie en samenleving schaadt". Ook zei hij dat de "demonstranten niet het recht hebben om "het land plat te leggen".

Arjen van der Horst, correspondent Ierland:

"Wat aanvankelijk klein en lokaal begon, groeide de afgelopen dagen uit tot grootschalige protesten die het verkeer in verschillende delen van het land platlegden. De verkeerschaos is nog de minste zorg van de Ierse regering. Actievoerders hebben de enige Ierse raffinaderij die diesel produceert, geblokkeerd.

Dit leidt tot acute brandstoftekorten; tientallen benzinestations kwamen de afgelopen dagen leeg te staan. Bovendien komt de aanvoer van nieuwe olie in gevaar. Op dit moment ligt voor de Ierse kust een olietanker die voor de Ierse markt bestemd is, maar die zijn lading door de blokkades niet kan lossen. De Ierse regering waarschuwt dat deze olietanker rechtsomkeert maakt als de blokkades aanhouden.

De protestacties zijn opvallend, omdat Ierland als een van eerste landen in Europa maatregelen nam om de brandstofprijzen omlaag te krijgen. Zo gingen twee weken geleden de brandstofaccijnzen omlaag, waardoor de literprijs voor diesel in één klap met 22 eurocent daalde.

Ondanks de accijnsverlaging is de dieselprijs met 2,10 euro per liter nog altijd ruim veertig cent hoger dan zes weken geleden. Vrachtwagenchauffeurs en boeren eisen een prijsplafond van 1,70 euro voor gewone diesel en 90 cent voor rode diesel."

De politie heeft ingegrepen bij een bezetting van de Betuweroute. Activisten van Geef Tegengas zaten sinds het middaguur op het spoor tussen Lent en Elst en zijn daar aan het begin van de avond weggehaald door de Mobiele Eenheid (ME). Volgens Omroep Gelderland zijn zeker vijftien mensen opgepakt.

De actievoerders blokkeerden twee sporen, waardoor het treinverkeer in beide richtingen stil kwam te liggen. Volgens ProRail stonden er vanmiddag zo'n zestig mensen op het spoor. Tientallen hadden zich aan de rails vastgemaakt.

De gemeente Overbetuwe had de actievoerders opgeroepen uit te wijken naar een parkeerplaats in de buurt, maar daaraan werd geen gehoor gegeven. Iets na 18.00 uur greep de ME in. Ruim een uur later waren alle actievoerders van het spoor.

Handels- en wapenembargo met Israël

Op de Betuweroute rijden onder meer kolen- en ijzertreinen. Het traject verbindt de Rotterdamse haven met de Duitse grens. Het is niet bekend wanneer de treinen weer gaan rijden.

Een woordvoerder van de actiegroep zei tegen Omroep Gelderland dat ze financiële schade wilden veroorzaken om daarmee druk uit te oefenen op vervoersbedrijven. De activisten willen bijvoorbeeld een onmiddellijk handels- en wapenembargo met Israël.

"We geloven niet dat dat gedaan gaat worden als we het lief vragen of omdat we goede argumenten hebben. Dit zijn bedrijven die geld verdienen aan de moord op duizenden mensen. Die gaan niet veranderen, tenzij wij ze dwingen door financiële druk."

In 2025 blokkeerde de groep al eens het spoor in de Rotterdamse haven. Toen werden ruim driehonderd mensen aangehouden.

Het kabinet geeft toe dat de timing van het bezoek van koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Jetten aan president Trump "ongemakkelijk" is. Maar het kabinet ziet ook voordelen in de veelbesproken ontmoeting begin volgende week in Washington, zo maakte vicepremier Yesilgöz duidelijk op de wekelijkse persconferentie. "Er gaan veel deuren open die voor anderen gesloten blijven."

De minister van Defensie Yesilgöz verving op de persconferentie Jetten, die al is vertrokken naar de Verenigde Staten. Ze wilde niet zeggen of er in het kabinet discussie is geweest over het koninklijk bezoek. "Ik denk dat iedereen het ongemak ziet van de afgelopen weken", was haar diplomatieke antwoord. "Het gaat niet heel goed in de wereld."

Het driedaagse bezoek van het koninklijk paar aan de Verenigde Staten en vooral de uitnodiging van Trump aan de Nederlandse koning en zijn vrouw om te komen logeren leidt tot discussie. Een overnachting in het Witte Huis komt zelden voor, ook voormalig koningin Beatrix heeft er nooit geslapen.

Uit de koker van Trump

Had de koning dit ongebruikelijke verzoek niet beter kunnen afslaan, gezien de oorlog in het Midden-Oosten en de vijandige houding van Trump tegenover Europa? De logeerpartij komt uit de koker van Trump, die zich in juni zo welkom voelde bij zijn overnachting op paleis Huis ten Bosch tijdens de Haagse NAVO-top.

Premier Jetten, die alleen voor het diner is uitgenodigd, kreeg er de afgelopen weken vragen over en hij verdedigde het bezoek én de logeerpartij. Hij benadrukte dat de reis van het koningspaar al langer gepland was, dat er een "breder programma" was met kennismakingsbezoeken aan andere Amerikaanse staten en dat er ook Nederlandse bedrijven meereizen. "Er speelt wel heel veel meer dan alleen deze oorlog", aldus Jetten begin april.

De meeste politieke partijen, zoals D66, VVD, PVV en CDA, staan achter het bezoek. Ondanks alle politieke spanningen zijn de Verenigde Staten een belangrijke bondgenoot en moet Nederland er mede voor zorgen dat de Amerikanen in de NAVO blijven, vinden zij.

Zelfs de kritische oppositiepartij GroenLinks-PvdA kan zich vinden in het enige tijd geleden afgesproken bezoek. En, zegt GL-PvdA-Kamerlid Piri duidelijk: het bezoek is moeilijk af te zeggen. "We zijn een weg ingeslagen waaruit het moeilijk teruglopen is." Alleen oppositiepartijen Denk en de Partij voor de Dieren willen dat Willem-Alexander en Máxima en Jetten thuisblijven.

Partij voor de Dieren-leider Ouwehand eiste afgelopen dinsdag dat Jetten het bezoek afzegde. "Terwijl Trump dreigt om de hele Iraanse beschaving te vernietigen, gaan onze premier én de koning én de koningin op staatsbezoek om zoete broodjes te bakken met deze levensgevaarlijke autocraat", aldus Ouwehand.

Dinsdag was het achter de schermen bij ambtenaren best spannend of het koninklijk bezoek met goed fatsoen wel kon doorgaan. Trump had gedreigd de Iraanse beschaving te gronde te richten als Iran niet zou instemmen met de Amerikaanse eisen voor een einde van de oorlog. Inmiddels is een staakt-het-vuren afgesproken en is de reis daarmee minder risicovol geworden, is het idee.

Gesloten deuren

Het kabinet wil vooral de voordelen van het bezoek benadrukken, wordt duidelijk uit de antwoorden van Yesilgöz vandaag. Het woord "waardevol" nam ze meermaals in de mond, net als de "gesloten deuren die open gaan". Nederland heeft een kans om aan tafel te zitten met Trump en hem duidelijk te maken dat Nederland echt zijn best doet, zoals door bij te dragen aan de veiligheid van de straat van Hormuz. "Ik denk dat het een belangrijke boodschap is dat we concreet een planning maken."

Voor ongemakkelijke of pijnlijke situaties vreest Yesilgöz niet. Dat Trump na afloop op zijn sociale media zijn mening zal geven over het etentje is voorzien. "Dat is geen risico. Dat gaat gewoon gebeuren."

Humans flew around the Moon this week, but Hackaday Editors Elliot Williams and Tom Nardi were stuck on Earth — luckily, there was no shortage of stories and hacks to …read more

De historische maanmissie van Artemis II heeft al veel bijzondere en fascinerende beelden opgeleverd, maar een van de spannendste momenten moet nog komen: de landing in de Stille Oceaan. Komende nacht moet het gebeuren, tussen 01.30 en 02.07 uur Nederlandse tijd en dat is live te volgen bij de NOS.

Dan vliegt de Orion-capsule de dampkring binnen en krijgt het hitteschild temperaturen tot ruim 2700 graden te verduren. Daar was de afgelopen jaren veel om te doen, want bij de eerste test in 2022 raakte dat schild zwaarder gehavend dan verwacht.

Een ruimteschip dat op aarde terugkomt vanaf de maan versnelt onderweg door de zwaartekracht van de aarde en gaat veel harder dan een capsule die bijvoorbeeld van het ISS terugkomt. Met een snelheid van 40.000 kilometer per uur duikt Orion vannacht de atmosfeer in en zal dan in zo'n 15 minuten afremmen.

Het schild krijgt door de wrijving te maken met zwaar samengeperste lucht, schokgolven en een enorme hitte. Bij de onbemande terugkeer van Artemis I in 2022 ging dat niet helemaal goed. Er kwamen stukjes van het schild los, soms van meer dan 5 centimeter.

Stukken verdwenen

Het is de bedoeling dat het schild tijdens de terugkeer afslijt, maar niet dat er hele stukken uit verdwijnen. "Dat gebeurde doordat super hete gassen zich ophoopten in het hitteschild, en dat kwam weer doordat het schild niet poreus genoeg was", zegt ruimtevaartingenieur en docent ruimtevaarttechniek Erik Laan. "Dat is een van de verschillen met het hitteschild van de Apollo-capsules uit de jaren 60."

Een nieuw, beter hitteschild voor Artemis II dan maar, zou je zeggen. Dat kon niet meer. Op het moment dat Artemis I terugkeerde was de capsule van Artemis II al ver in aanbouw. Laan: "Een nieuw hitteschild ontwikkelen voor Artemis II had jaren vertraging betekend, dus NASA koos voor een andere optie: een iets gewijzigd terugkeertraject waardoor het hitteschild wat minder zwaar wordt belast."

De capsule ketst net als bij Artemis I eerst even af op de atmosfeer om snelheid te verminderen, maar wat minder heftig, en dan duikt hij er met een steilere hoek weer in, schetst Laan. "Daardoor zal het schild wel nog heter worden dan bij Artemis I, maar het duurt minder lang, waardoor de belasting toch minder groot is."

NTR Wetenschap maakte deze video over de terugkeer:

Volgens ruimtevaartexpert Nancy Vermeulen is een deel van de kennis over bemenste maanvluchten verloren gegaan na het Apollo-tijdperk. "Ze moeten dat weer helemaal opnieuw optimaliseren. Maar de veiligheidsmarges zijn echt wel groot. Ze hebben die materialen door en door getest. Je ziet in deze missie dat de media ieder detail enorm uitvergroten, zoals de problemen met het toilet aan boord. Maar deze missie is juist bedoeld om alles te testen."

Kanttekening daarbij is wel dat op aarde niet alles kan worden getest zoals in de ruimte, zegt Laan. "Je kunt simulaties doen, maar het probleem is dat er weinig data zijn. Het hitteschild van Orion is pas twee keer in de ruimte getest en maar een keer na een terugkeer vanaf de maan. En die laatste keer ging het niet helemaal goed. De capsule zelf kwam heelhuids terug in 2022, maar misschien hadden ze gewoon geluk."

Verantwoord risico

NASA heeft ook geen officieel cijfer gegeven over het risico dat het misgaat, een zogeheten Loss of Crew probability. "Voor de Starliner-missie was dat bijvoorbeeld 1 op 270 dat het mis zou gaan. Voor Artemis II is zo'n cijfer niet gegeven, dat vind ik niet erg transparant."

Vermeulen merkt daarbij op dat die cijfers niet alles zeggen. "Dat hebben we destijds gezien bij de spaceshuttle, die twee keer is verongelukt. De realiteit zal uitwijzen hoe groot het risico is voor deze maanmissies. "

Toch denkt ook Laan dat de terugkeer waarschijnlijk zonder grote problemen zal verlopen. "De astronauten aan boord nemen dat risico bewust en die zijn slim genoeg om even door te vragen of het allemaal wel veilig is. Er is een risico, maar dan heb je het niet over het soort risico dat bijvoorbeeld stuntmensen soms nemen voor een film."

Een van de Artemis II-astronauten had er in 2024 inderdaad de nodige vragen over, zei hij toen tegen NRC, en ook sommige experts waren kritisch.

Voor NASA is het desondanks een verantwoord risico, zegt Laan. "Dat zal ook wel zo zijn, maar iedereen zal toch opgelucht zijn als ze straks heelhuids beneden zijn."

De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) gaat proberen de gaswinning bij Warffum weer op te starten. Het gasbedrijf gaat vanaf maandag proberen de installaties weer werkend te krijgen.

Eerder meldde RTV Noord dat het de NAM al maanden niet of nauwelijks lukt om gas te winnen uit het gasveld. De productie ligt stil doordat er te veel water in de productieput zit.

Dat komt mogelijk doordat de put lang niet is gebruikt. Volgens de NAM is het een probleem dat vaker voorkomt wanneer een put te lang niet in productie is.

Al ruim een jaar amper gaswinning

Dat de put lang niet gebruikt is, heeft ermee te maken dat de vergunning voor gaswinning op 1 januari 2025 afliep. Toen een vergunning voor het verlengen daarvan niet op tijd kon worden afgegeven, nam toenmalig minister Hermans van Klimaat en Groene Groei een voorlopig besluit om dat alsnog te doen tot en met 2032.

Tegen dat besluit gingen het college van Gedeputeerde Staten van Groningen, de Vereniging voor Dorpsbelangen Warffum en de Groninger Bodem Beweging in beroep. Vorig jaar juni bepaalde de Raad van State dat de gaswinning bij Warffum weer mocht worden opgestart.

Putten leeg spoelen

Sindsdien verloopt het opstarten van de productie stroef. Dat de productie al die tijd stillag, bleek funest voor de gasputten. Die kwamen vol te zitten met water en werden hierdoor onbruikbaar.

Komende maandag gaat de NAM proberen om de installaties weer werkzaam te krijgen. Met een flexibele, metalen slang gaan medewerkers proberen de putten leeg te spoelen, schrijft het gasbedrijf.

Als de putten schoon zijn, doet de oliemaatschappij een poging om de gaswinning weer op te starten. De verwachting is dat de werkzaamheden zo'n drie weken in beslag nemen.

Teleurstelling

Erik de Graaf van actiegroep Warffum Alert vindt het teleurstellend dat de NAM weer een poging gaat doen om de gaswinning te hervatten: "Wat ons betreft mogen ze het bijltje er meteen bij neerleggen", zegt hij tegen RTV Noord.

Hij hoopt dat de werkzaamheden geen overlast veroorzaken. "Eerder hadden we veel last van lichtstralen vanaf de winningslocatie", zegt De Graaf. "We hebben geen andere keuze dan afwachten en hopen, bidden, dat ze de boel niet aan de praat krijgen."

Juridische strijd

De juridische strijd gaat ondertussen verder. Er liggen nog verschillende verzoeken bij de Raad van State over het gasveld in Warffum. Deze gaan over het definitief sluiten van het gasveld. Meerdere partijen, waaronder Warffum Alert, hopen via de hoogste rechter de gaswinning bij Warffum tot een definitief einde te brengen.

Volgens RTV Noord is de verwachting dat het nog wel even duurt voordat de zaak zal worden behandeld. De rechter heeft al twee keer eerder besloten dat de NAM gas mag winnen totdat er een definitieve uitspraak is.

Er is een bestand tussen Iran en Amerika. Tenminste, dat was woensdag. Gisteren wankelde het alweer en wie weet hoe het er vanavond voor staat. Wat voor gevolgen heeft dit broze bestand en een eventuele opening van de straat van Hormuz voor Nederland?

Premier Jetten gaat volgende week samen met de koning en koningin op bezoek bij president Trump in het Witte Huis. Hoe zullen de gesprekken tussen Trump en Jetten verlopen?

Intussen debatteerde de Eerste Kamer over de regeringsverklaring van Jetten I. Hoe politiek werd het in de senaat?

En JA21 probeert de discussie over het openhouden van de gasputten in Groningen opnieuw aan te zwengelen.

Podcast

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Het is nog fris als de 47 leerlingen van basisschool De Tweestroom op de fiets of lopend (en een enkeling met de auto) de laatste dag voor het weekend tegemoet gaan. Het oogt als een kalme ochtend in het dorp in het Land van Maas en Waal, maar wie de dorpsbewoners spreekt merkt dat het een erg belangrijke dag is voor Altforst met zijn ruim 600 inwoners.

Tegen 08.30 uur is het een van de drukste momenten van de dag in het Gelderse dorp. Later die ochtend staan de ouders van de school voor de rechter. Ze hebben een kort geding aangespannen tegen de scholenkoepel Groeisaam Primair Onderwijs.

De scholenkoepel heeft de ouders eind vorig jaar laten weten dat de dorpsschool aan het eind van het schooljaar moet sluiten. Volgens de koepel is het aantal leerlingen te laag geworden voor goed onderwijs.

Hart van het dorp

Voor de inwoners staat er meer op het spel dan alleen een gebouw; de school wordt gezien als de basis van de sociale structuur van het dorp. "Alles komt hier samen, het is de leefbaarheid", vertelt een moeder bij de school. Ze vreest dat kinderen uitwaaieren naar scholen in omliggende dorpen.

Dat betekent ook iets voor het levendige verenigingsleven in Altforst. "Een andere school betekent ook dat ze daar carnaval gaan vieren en dan verdwijnt dat hier ook. De kinderen spelen nu nog op straat, iets wat op veel plekken in Nederland al niet meer gebeurt. Ik ben bang dat we vervreemden van elkaar."

"Dit dorp verdient gewoon een school", zegt Frans van der Wielen van Stichting De Sprong. Zijn stichting wil het onderwijs gaan verzorgen op de dorpsschool in Altforst: "Daar doen we heel hard ons best voor."

De stichting wordt gesteund door de ouders op het schoolplein. "Helaas hoorden we in november dat de school moet sluiten. We zijn verdrietig, teleurgesteld en boos", zegt een moeder die haar kinderen ruim voor het begin van de lessen heeft afgezet. "Ik blijf positief, ik denk dat het goedkomt."

Maar de angst voor een 'dood dorp' leeft breed. Een vrouw met een zoon in groep 8 benadrukt de rol van de school voor de lokale verenigingen. "Vanaf groep 8 rol je in de 'Jeugd van Altforst' en daarna vaak in de carnavalsvereniging. De school is de basis van het verenigingsleven. Als die wegvalt, wat blijft er dan over?"

Nieuwe woningen

De scholenkoepel hanteert een grens van vijftig leerlingen voor de levensvatbaarheid van een school. Met de huidige 47 leerlingen zit Altforst daar dus net onder. De ouders op het schoolplein wijzen op de wettelijke norm van dertig leerlingen en op de uitbreiding van het dorp die eraan zit te komen.

"Er worden ruim zestig woningen gebouwd", zegt een vader die zijn twee dochters naar binnen heeft gebracht. "Als de school wegvalt, kun je hier beter een bejaardenhuis bouwen, want welke jonge gezinnen komen hier dan nog wonen? Met naschoolse opvang erbij kunnen ouders hier gewoon blijven werken en wonen."

Juist een kleinschalige school is aantrekkelijk, zegt ook een moeder uit het nabijgelegen Dreumel. Zij heeft bewust gekozen voor de kleine school in Altforst: "Je ontneemt ze een geborgen, veilige plek. Er komen 66 huizen bij, dus er zijn genoeg kansen om te groeien." In haar auto ligt een spandoek klaar voor bij de rechter: 'Samen maken we de Sprong'.

Voorlopig gered?

Bij de rechtbank in Arnhem vullen ongeveer dertig inwoners van Altforst de rechtszaal. Zij luisteren vooral naar gesteggel over cijfers: wat is de ondergrens voor een goede school en hoeveel leerlingen willen er in de toekomst nog naar de dorpsschool?

De rechter probeert de partijen bijeen te brengen om samen tot een oplossing te komen. De onzekerheid over de toekomst van de dorpsschool blijft nog even bestaan; over drie weken doet de rechter uitspraak.

Op een strand in het Zeeuwse dorp Kamperland is een dode beloega aangespoeld. De witte dolfijn van ongeveer 5 meter is waarschijnlijk al een aantal dagen dood. Het dier dreef dinsdag al voor de kust.

Het dier werd gevonden op het Banjaardstrand. Stichting ReddingsTeam Zeedieren zegt dat het hoogstwaarschijnlijk gaat om de beloega dat in januari werd gespot bij Callantsoog. Het was toen voor het eerst sinds 1966 dat er voor de Nederlandse kust een beloega werd gezien.

Een beloega is een witte dolfijn met een kleine afgeronde kop en een korte snuit. Het dier kan tot 7 meter lang worden en 2000 kilo wegen.

Normaal zwemmen de dieren in arctische en subarctische wateren rond de poolcirkel, zuidelijker dan het noorden van Noorwegen komen ze normaal niet. SOS Dolfijn noemde het in januari "ongelooflijk zeldzaam" dat er een beloega in Nederlandse wateren zwom.

De aangespoelde beloega wordt opgehaald door Stichting ReddingsTeam Zeedieren en overgebracht naar de Universiteit Utrecht voor onderzoek.

Rowhammer attacks have been around since 2014, and mitigations are in place in most modern systems, but the team at gddr6.fail has found ways to apply the attack to current-generation GPUs. …read more

De rechtbank in Rotterdam heeft een 32-jarige man veroordeeld tot 22 maanden celstraf voor het aanranden van elf vrouwen in Rotterdam. Dat gebeurde van begin mei 2024 tot begin 2025.

Ook krijgt de man twee jaar lang vrijheidsbeperkende maatregelen opgelegd, net als een gebiedsverbod voor de stad Rotterdam.

De man werd verdacht van dertien aanrandingen in de stad, waarvoor het OM 2,5 jaar cel had geëist. In twee gevallen zag de rechter daarvoor onvoldoende bewijs en volgde er vrijspraak.

De man heeft geen legale verblijfstatus in Nederland en werd vorig jaar opgepakt in Barcelona. De Catalaanse politie ontdekte bij een controle dat er een arrestatiebevel tegen hem uitgevaardigd was. Hij had geen vaste woon- of verblijfplaats en zit sinds zijn overlevering vast in de gevangenis in Ter Apel.

'Sorry, sorry'

De rechtbank zegt dat de meldingen van de aanrandingen veel overeenkomsten vertoonden. Zo achtervolgde de man vrouwen op de fiets en benaderde hij hen van achteren. Daarbij betaste hij in de meeste gevallen hun billen. "Opvallend is daarnaast dat de man na afloop vaak 'sorry, sorry' zegt en weer wegfietst", aldus de rechtbank.

De politie riep vrouwen in Rotterdam eind 2024 op alert te zijn op verdachte situaties vanwege een toename van het aantal aanrandingen. De aanrandingen vonden plaats in het centrum van Rotterdam en in het stadsdeel Noord. Dat heeft volgens de rechtbank gevoelens van angst en onrust veroorzaakt onder jonge vrouwen in de stad, wat de rechtbank de man aanrekent.

Nederland is bezig met "planning" en "scenario's maken" om mogelijk bij te kunnen dragen aan beveiliging van de scheepvaart in de Straat van Hormuz. Dat zegt minister van Defensie Yesilgöz.

In samenspraak met bondgenoten en landen in de Golfregio wordt onderzocht wat er gedaan kan worden in de voor de olie- en gashandel belangrijke zeestraat ten zuiden van Iran. "We zorgen dat we er klaar voor staan", zegt Yesilgöz.

Ze benadrukt dat de uitkomst uiteindelijk ook kan zijn dat er geen Nederlandse militairen die kant op gaan. "Ik wil op geen enkele wijze uitstralen dat we nu militairen gaan sturen."

Bijvoorbeeld een mijnenjager

Eerder deze maand werd al duidelijk dat Nederland in principe bereid is militair bij te dragen in de Straat van Hormuz, waar nu nauwelijks schepen doorheen komen. Samen met 34 andere landen en onder leiding van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kijkt ons land naar de mogelijkheden.

Yesilgöz zegt vandaag dat de voorbereiding daarvan is begonnen. De Commandant der Strijdkrachten, de hoogste militair, is daartoe in Londen en er zijn Nederlandse militaire planners in Frankrijk.

Verder is tegen een aantal militaire eenheden alvast gezegd dat ze klaar moeten staan voor het geval dat en wordt geïnventariseerd welk Nederlands materieel er nodig zou zijn. Het kan bijvoorbeeld gaan om een mijnenjager of een ander marineschip.

Raketten over ons hoofd

Maar, zegt de VVD-minister, de situatie aldaar moet wel beter zijn dan nu met het broze staakt-het-vuren. "We gaan niet als de raketten over ons hoofd vliegen." Tegelijk hoeft het ook weer niet 100 procent veilig te zijn, want dan zijn militairen niet meer nodig, aldus Yesilgöz. "Het zal een omstandigheid zijn die risico's met zich meebrengt."

Ondertussen gaat het fregat Zr.Ms. De Ruyter aanstaande zondag richting Zuidoost-Azië. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat in ieder geval door de Rode Zee, om bij te dragen aan een internationale missie om de scheepvaart daar te beschermen.

Tijdens de reis wordt de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten "nauwlettend in de gaten gehouden", meldt Defensie. "Waar nodig speelt Nederland eventueel in op de ontwikkelingen."

Er is al een Nederlands fregat in de oostelijke Middellandse Zee, de Zr.Ms. Evertsen. Dat schip vaart mee met het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle om EU- en NAVO-bondgenoten zoals Cyprus te beschermen tegen aanvallen vanuit Iran. Mocht de De Gaulle naar de Straat van Hormuz gaan, dan is het niet vanzelfsprekend dat de Evertsen meegaat, zegt Yesilgöz. Daar zal dan een nieuw besluit over genomen moeten worden.

Inwoners van het Belgische Wallonië mogen sinds gisteren hun robotgrasmaaiers niet meer 's nachts gebruiken. De maatregel moet egels en andere nachtdieren beschermen. Ook in Duitsland wordt de roep om een verbod op de geautomatiseerde grasmaaiers luider. Nederlandse regelgeving laat nog op zich wachten.

Omdat egels nachtdieren zijn, gaan zij pas op pad wanneer het donker is. Als mensen dan een robotmaaier loslaten in hun tuin, lopen egels een groot risico om door de robot 'gemaaid' te worden. Andere dieren die 's nachts in tuinen leven, hebben er ook last van.

In Nederland komt het probleem ook veel voor, ziet Jenny Kleve, voorzitter en oprichter van de Egelbescherming. "Egels in alle maten hebben er last van. Voor jonge kleine egels is een aanvaring bijna altijd dodelijk, maar ook grote egels kunnen gewond raken."

Toch is het lastig om in kaart te brengen hoeveel egels worden getroffen. "Als ze overleden zijn worden ze vaak snel in de groene kliko gegooid, zonder dat er melding van gemaakt wordt", vertelt Kleve. Veel egels raken 's nachts gewond en kruipen dan weg. Als ze de volgende dag naar een opvang worden gebracht, kan niet altijd met zekerheid worden vastgesteld wat de oorzaak is.

'Huid weggesneden'

Bij Stichting Egelopvang Midden-Nederland worden geregeld egels binnengebracht die geraakt zijn door een automatische grasmaaier. "We zien vaak egels binnenkomen waarvan de huid letterlijk is weggesneden", vertelt medewerker Pauline van Dijk. Ze werkt zes jaar bij de opvang. "Als er gevaar dreigt voor egels, rollen ze meestal op tot een bolletje en dan gaat de grasmaaier daar overheen. Vandaar dat vaak de rug- en hoofdhuid weg zijn."

De Egelopvang Midden-Nederland ving in 2025 zo'n 900 egels op. De stichting is een van de tientallen opvangcentra in Nederland. Van Dijk ziet het aantal egels dat binnenkomt vanwege een aanvaring met technische tuinapparatuur toenemen. Ook elektrische heggenscharen zijn een probleem. Egels zitten vaak in een nestje onder een heg en wanneer die gesnoeid wordt loopt het beestje risico.

Geen Nederlands verbod

Het verbod in Wallonië geldt van 18.00 uur 's avonds tot 09.00 's ochtends, met uitzondering van sportvelden en gebieden die belangrijk zijn voor de openbare veiligheid, zoals vliegvelden. Voorheen hadden veel gemeenten eigen regels over het gebruik van de 'robottondeuse', maar vanaf nu geldt hetzelfde verbod in de hele deelstaat.

Voorzitter Kleve van de Egelbescherming vraagt zich af of de nieuwe regel kan worden gehandhaafd. "Wie gaat daarop toezien? Niemand hoort het als jij jouw machine 's nachts aanzet."

In geen enkele Nederlandse gemeente geldt een vergelijkbaar verbod. Kleve is van mening dat de gemeenten eerst naar zichzelf moeten kijken. "Zij gebruiken heel zware machines die hele stroken groen in korte tijd afmaaien, of eigenlijk wegvagen. Dat brengt ook heel veel gewonde dieren met zich mee."

De Egelbescherming zet daarom vooral in op een verandering bij mensen zelf. "Een verbod straalt kracht uit, maar wij hebben liever dat mensen beseffen dat het vrij simpel is om sommige dieren te beschermen", zegt Kleve. "Zet die maaiers gewoon overdag aan."

Inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hebben op een boerderij in Friesland een illegale slachterij ontdekt. In een schuur hingen meerdere schapen die zonder verdoving op het punt stonden geslacht te worden. Zeven mannen werden op heterdaad betrapt.

Even verderop vonden de inspecteurs nog eens een grote hoeveelheid slachtafval en schapenvellen. De NVWA denkt dat er al dagenlang werd geslacht op de boerderij. De dienst vermoedt dat dit op bestelling gebeurde.

Dierenwelzijn en voedselveiligheid

De NVWA benadrukt dat een dergelijke illegale slachterij een groot gevaar vormt voor zowel het welzijn van de dieren als de voedselveiligheid van het vlees, omdat de hygiëne er vaak te wensen overlaat.

Tegen de eigenaar van de boerderij en de zeven mannen is een proces-verbaal opgemaakt. Het onderzoek naar de boerderij loopt nog.

Inspecteurs waren op de boerderij afgekomen na een melding.

Delen van de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zijn helemaal afgesloten voor gesprekken tussen Iran en de VS, in een hotel in de stad. Na 6 weken oorlog is er een fragiel staakt het vuren. Morgen beginnen de onderhandelingen. Maar hoe schuift Iran aan tafel, na weken van oorlog?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Midden-oostenkenner en journalist voor Bureau Buitenland Abdou Bouzerda loopt de afgelopen weken door in podcast De Dag. De Amerikaanse president Trump dacht met een snelle actie regime change te verwezenlijken, maar Iran bleek sterker. Volgens Bouzerda is Iran onderschat: hun wapens waren beter, ze wisten wat ze moesten raken en het regime is veel harder dan Trump dacht. Wat betekent dat voor de onderhandelingen? Zeker nu Israël de afgelopen dagen Libanon alsnog aanviel.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

Activisten van Geef Tegengas blokkeren sinds 12.15 uur de Betuweroute. Volgens ProRail zitten er zo'n zestig mensen op het spoor van het goederentraject dat de Rotterdamse haven met de Duitse grens verbindt.

"Het treinverkeer op de Betuwelijn is momenteel gestremd, omdat het niet veilig is om er te rijden", zegt een woordvoerder van ProRail tegen Omroep Gelderland. "We weten dat de politie ter plaatse is en in gesprek is met de activisten. De burgemeester van de gemeente Overbetuwe bepaalt uiteindelijk of de demonstratie door mag gaan", zegt de woordvoerder.

Op de Betuweroute rijden onder meer kolen- en ijzertreinen. Met de bezetting van het spoor wil de actiegroep vervoersbedrijven verantwoordelijk houden voor de fossiele brandstoffen die zij vervoeren. Volgens Geef Tegengas dragen veel van die stoffen bij aan milieuvervuiling en schendt het verkrijgen ervan mensenrechten. In 2025 blokkeerde de groep al eens het spoor in de Rotterdamse haven.

Tata Steel moet een dwangsom betalen als het bedrijf opnieuw toezicht en controles door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied belemmert.

Het staalbedrijf krijgt dan een zogenoemde last onder dwangsom opgelegd van 10.000 euro per overtreding, met een maximum van 40.000 euro. De omgevingsdienst stelt dat Tata Steel in 2024 en 2025 meerdere keren onvoldoende meewerkte met inspecties en metingen in hun fabrieken in Noord-Holland.

De maatregel moet ervoor zorgen dat het bedrijf de controles in de toekomst niet meer vertraagt of belemmert. Dit is de eerste keer dat een dwangsom wordt opgelegd vanwege belemmering van controles. Tata Steel kreeg wel al eerder hoge dwangsommen van miljoenen euro's vanwege de aangerichte schade aan de omgeving door vervuilende uitstoot.

Toezicht is essentieel

Volgens de Omgevingsdienst ging het in enkele gevallen mis. Bijvoorbeeld in september 2025, toen een geplande meting bij de sinterfabriek niet doorging. Tata Steel had vooraf aangegeven dat er geen werkzaamheden zouden plaatsvinden. Maar op de dag van de meting waren toch onderhoudswerkzaamheden ingepland, en een installatie werd tijdelijk stilgezet.

Ook kwamen werkvergunningen soms later beschikbaar dan gebruikelijk, en werkplekken waren niet altijd direct toegankelijk. Dat leidde tot vertragingen en aanpassingen in de uitvoering van de controles.

De Omgevingsdienst benadrukt dat het toezicht essentieel is om te controleren of Tata Steel zich aan de milieuregels houdt en of de uitstoot geen risico's vormt voor de omgeving.

Tata Steel laat in een schriftelijke reactie weten dat het zich niet kan vinden in de last onder dwangsom. Volgens het staalbedrijf gaat het niet om belemmeringen maar om misverstanden. Ook zegt het staalbedrijf dat er slechts vier incidenten waren op een groot aantal bezoeken van de omgevingsdienst.

Subsidie van 2 miljard

Afgelopen dinsdag ging de Tweede Kamer onder voorwaarden akkoord met een subsidie van 2 miljard euro voor Tata Steel. Als tegenprestatie wilde de Kamer dat er harde afspraken worden gemaakt over de vergroening van de staalproductie in IJmuiden. Tata Steel zou dan zelf 4 miljard euro uittrekken om de staalproductie schoner te maken.

Hierbij moet de uitstoot fors omlaag en wordt er in de toekomst overgestapt van kolen naar gas, en uiteindelijk op waterstof. De miljardensteun stuitte op veel kritiek, maar een meerderheid van de Kamer wees op de werkgelegenheid en het belang van de industrie.

Er komen strengere maatregelen om de illegale verkoop van vapes tegen te gaan, schrijft minister Hermans aan de Tweede Kamer. Ze wijst op nieuw onderzoek, waaruit naarvoren komt dat 87 procent van de vapers nog producten van de zwarte markt rookt.

Het gaat dan om vapes die in Nederland verboden zijn omdat ze een lekker smaakje hebben of een te hoog nicotinegehalte. Die zijn nog wel 'onder de toonbank' van fysieke winkels, of op sociale mediaplatforms en in webshops te vinden.

"Heel veel jongeren vapen en dat heeft enorm negatieve gevolgen voor hun gezondheid", zegt minister Hermans van Volksgezondheid. "Ik hoor over klaplongen en andere levensgevaarlijke longproblemen. Ook is er steeds meer bewijs over de relatie tussen vapen en kanker. Daarom hebben we bepaalde vapes verboden."

Wetswijziging

Het onderzoek is gedaan in opdracht van het vorige kabinet, dat ook al strengere maatregelen aankondigde. Hermans gaat daarmee door. Ze wil dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die toezicht houdt op de verkoop van vapes, sneller kan ingrijpen.

De nieuwe minister werkt aan een wetswijziging, waardoor ook het in voorraad hebben van illegale vapes verboden wordt. Verder gaan de maximumboetes voor de illegale verkoop omhoog. Als een verkoper voor de eerste keer wordt gepakt, kost dat straks 2040 euro. Dat is 700 meer dan nu.

"Op die manier zorgen we ervoor dat minder jongeren door te vapen hun gezondheid in gevaar brengen", zegt Hermans. Het is haar een doorn in oog dat de illegale producten, die volgens het onderzoek vaak in China zijn geproduceerd, nog zo gemakkelijk te verkrijgen zijn.