Aggregator

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Boris van der Spek, correspondent in Midden-Amerika.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Boris vertrok na zijn studie journalistiek naar Latijns-Amerika. Na een reis in zijn jeugd wilde hij er opnieuw naartoe. En de droom was al lang om correspondent te worden in dat continent. Planmatig streepte hij de benodigde ingrediënten van een correspondent worden af: de taal spreken, er een keer zijn geweest én verliefd worden.

Nadat hij zijn huidige vrouw had ontmoet, verkaste Boris naar Chili. Daar werkte hij voor het eerst als correspondent en zette zijn eigen nieuwsmedium op. Uiteindelijk zocht de Chileense politie zijn schoonfamilie op nadat hij een verhaal had geschreven. "Daar werd ik heel kwaad van." Na acht jaar had hij het wel gezien in Chili: "Je wil meer doen, maar kranten zaten niet elke week te wachten op een verhaal uit het land".

Chaos

En toen was daar Mexico. "Een heerlijke chaos", aldus Boris. Het is oppassen, met de drugskartels die de dienst uitmaken op sommige plekken. "Akkers liggen vol mijnen, er zijn steeds zwaardere wapens op de straten. En dat is dan gewoon Mexico hè, je bent niet in een oorlogsgebied."

Maar de Mexicanen die Boris ontmoet zijn hartelijk, nodigen hem uit om te blijven eten en slapen en leren hem veel over het leven. "Hoe Mexicanen met de dood omgaan vind ik heel inspirerend. Met rituelen en ceremonies blijft mijn overleden moeder in leven."

Teruggaan naar Nederland is voorlopig geen optie: "Dat zou een te grote cultuurshock zijn". Liever blijft Boris nog jaren in het continent van zijn dromen: Latijns-Amerika.

Volgende week in onze serie Van onze correspondent Mustafa Marghadi, de correspondent in Zuidoost-Azië. Heb je een vraag voor hem? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Wouter Sloekers

Small displays are affordable and easy to use, but their size can present a challenge. To help address this, [mcer12] created PixelFonts, a family of condensed fonts designed specifically for …read more

Over minder dan een maand gaan de Amerikanen naar de stembus voor Congresverkiezingen. De torenhoge prijs van diesel kan dan een beslissende rol spelen. Republikeinse kandidaten vrezen dat zij de rekening moeten betalen.

Op het warme asfalt van een grote truckstop in de staat Virginia gaat het werkelijk nergens anders over. "Iedereen klaagt en het gaat er elke dag weer opnieuw over", zegt vrachtwagenchauffeur John. Hij is vandaag onderweg met een flinke lading verwerkte kip. John is net als veel andere truckers zelfstandig ondernemer. Hij voelt de pijn daarom direct in zijn portemonnee.

Om geld te besparen tankt hij liever in een andere staat, waar de prijzen iets lager zijn. "Ik heb gisteren al in Georgia getankt, omdat brandstof daar goedkoper is. Daar betaalde ik zo'n 5,59 dollar per gallon (ruim 3,7 liter). Hier is het een dollar meer."

"De brandstofkosten vreten mijn winst op", verzucht hij. "Dus hoe minder ik betaal voor brandstof, hoe beter." Een volle tank kost hem nu zo'n 1200 dollar.

Sinds het uitbreken van de oorlog in Iran is de prijs van diesel door het dak gegaan, met een stijging van ruim 70 procent. Deze week noemde president Trump op een campagnebijeenkomst in Nebraska de hoge brandstofprijzen een "kleine prijs om te betalen om de VS veilig te houden".

Ook beweert hij dat die hoge rekeningen niet zijn schuld zijn. Hij wijst met de beschuldigende vinger naar Oekraïne, omdat het land Russische olieraffinaderijen aanvalt. En hij uit zijn woede over Democratische staten als Californië, die volgens hem met hun strenge klimaatbeleid de olieproductie te veel beperken.

Belangrijke kiezersgroepen geraakt

Niet alleen de transportsector heeft er flink last van, ook boeren zijn sterk afhankelijk van diesel. Van oudsher zijn het belangrijke kiezersgroepen voor de Republikeinse partij.

Om die reden zijn Republikeinen die in november verkozen willen worden op dit punt genoodzaakt om afstand te nemen van hun president, zegt Amanda Makki, een conservatieve campagnestrateeg. "Die pijn aan de pomp ervaren mensen elke dag, en dat maakt het een uitdaging om daartegenin te moeten werken."

Deal met Poetin

Afgelopen week nam Trump dan toch in allerijl maatregelen om de prijs te drukken. Hij tekende een decreet om het gebruik van zogenaamde rode diesel te verruimen. Normaal mag dat type brandstof alleen worden gebruikt voor boerderijen en bouwmachines. Ook dwong hij Europa tot het vrijgeven van noodvoorraden diesel.

En vrijdag kondigde hij na een telefoongesprek met president Poetin een deal met Rusland aan. Dit tot grote verbazing van velen, omdat Trump daarmee de sancties tegen Rusland negeert. Over de oorlog in Oekraïne rept hij in zijn verklaring met geen woord.

Wat betekent het akkoord voor de VS, Rusland én Oekraïne? In dit artikel lees je er meer over:

Volgens Makki gaan de maatregelen die de Amerikaanse regering nu neemt niet het verschil maken. "Het is allemaal gebaseerd op drijfzand. Helaas zeggen de experts dat het nog jaren gaat duren. Zelfs als de oorlog zou eindigen, zou het nog jaren duren voordat we terug zijn op het prijsniveau waar we waren vóór 27 februari." Op die dag viel de VS Iran aan.

Toch is het voor haar partijgenoten ook geen optie om de president nu keihard te laten vallen. "We hebben hem nodig, maar we moeten ook een manier vinden om afstand van hem te nemen", zegt Makki. "Dat is een moeilijke evenwichtsoefening. Ze willen dat hij mensen naar de stembus krijgt, maar ze weten dat zijn beleid impopulair is. Ook weten ze dat de onafhankelijke kiezers, die bij deze verkiezingen meestal de doorslag geven, het meest boos zijn op president Trump en de Republikeinen."

Op één punt is de Republikein Makki nog wel optimistisch over de kansen van haar partij. "Om eerlijk te zijn, zijn de Democratische kandidaten verschrikkelijk. Dat is het enige wat de Republikeinen in hun voordeel hebben."

Bij de truckstop klinken wisselende geluiden. Bryan, die onderweg is met een lading appelmoes, steunt de president. "Iran speelt al tientallen jaren een spel met ons en ik verwijt hem niet dat hij heeft ingegrepen. De oorlog zal snel voorbij zijn."

Op dat laatste hoopt ook vrachtwagenchauffeur John, maar hij trekt een andere conclusie. "Als de prijzen zo hoog blijven, verkoop ik mijn truck en stop ik ermee. Dit kan ik zo niet volhouden. Er komen tussentijdse verkiezingen aan. Ik ben Republikein, maar ik ga bij deze tussentijdse verkiezingen niet Republikeins stemmen."

Goedemorgen! Vandaag is het Coming Out Day: een dag waarop wordt benadrukt dat iedereen zichzelf moet kunnen zijn. En er wordt opnieuw gedemonstreerd in Amsterdam tegen het geweld in Gaza.

Eerst het weer: in de noordelijke helft van het land vallen veel buien, die stevig kunnen uitpakken. Minima tussen 8 en 12 graden. Vanmiddag trekken de meeste buien weg en dan schijnt geregeld de zon bij 13 tot 15 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij de aanvallen op de internationale luchthaven in de Saudische hoofdstad Riyad vandaag zijn minstens twaalf doden gevallen en 300 gewonden. Dat melden de Saudische burgerluchtvaartautoriteiten. Het is daarmee de dodelijkste aanval in een Golfstaat sinds het begin van de oorlog tussen de VS en Israël met Iran in februari.

The New York Times meldt dat de Houthi's via een hoge functionaris de verantwoordelijkheid hebben opgeëist voor de aanval. Volgens hem was de aanval een vergelding voor Saudische luchtaanvallen op Jemen, waaronder aanvallen op civiele infrastructuur.

De Saudische autoriteiten melden dat er vier Saudische burgers zijn omgekomen en daarnaast twee Bengalezen, een Palestijn, een Amerikaans staatsburger, een Egyptenaar, een Jordaniër, een Syriër en een Sudanees. De gewonden zijn naar verschillende ziekenhuizen gebracht.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Al tijden is justitie er zeker van dat drugscrimineel Jos L. in Sierra Leone zit. Toch doet het West-Afrikaanse land er niets aan om hem uit te zetten, ondanks steeds grotere druk.

Hoe dat zit en waarom 'Bolle Jos' juist dáár zit - zie je in deze video van NOS op 3:

Fijne zondag!

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft een onderzoek aangekondigd tegen verschillende nieuwszenders die gezamenlijk besloten tijdelijk te stoppen met berichtgeving vanuit het Witte Huis. Het is het nieuwste hoofdstuk in een reeks aanvaringen tussen de regering-Trump en grote nieuwsorganisaties.

De zenders die worden onderzocht zijn ABC, CBS, CNN, NBC en Fox News. Zij weigerden uit solidariteit nog Trump op de voet te volgen nadat CNN, MS Now en Politico tijdelijk de toegang tot het Witte Huis was ontzegd. Trump betichtte de drie mediabedrijven ervan nepnieuws te verspreiden, maar gaf hiervoor geen concrete voorbeelden.

Het ministerie zegt te gaan kijken of de zenders de mededingingswet hebben overtreden. Een woordvoerder van het ministerie spreekt van een "gezamenlijke boycot door commerciële concurrenten" die in strijd kan zijn met de Sherman Act, zoals de mededingingswet heet in de VS.

Moeizame relatie

Trump voert al lang een strijd tegen media die hem in zijn ogen niet goed gezind zijn. Zo weert hij sinds vorig jaar journalisten van Associated Press omdat het Amerikaanse persbureau Trumps naamsverandering voor de Golf van Mexico (Golf van Amerika) niet overnam. Ook valt hij geregeld journalisten persoonlijk aan, met name vrouwen.

Het onderzoek van het ministerie draait om de zogenoemde tv-pool van het Witte Huis. Zenders CNN, ABC, CBS, Fox News en NBC maken deel uit van deze vaste tv-pool. Hierin wordt één zender aangewezen om de beelden van persconferenties en andere belangrijke momenten in het Witte Huis te verzorgen en te delen met andere media.

Toen het Witte Huis op 19 september verslaggevers van CNN, Politico en MS NOW de toegang tot het gebouw ontzegde door hun accreditaties in te trekken, staakten uit solidariteit met de uitgesloten media de andere zenders tijdelijk de poolverslaggeving en weigerden zij vervangende beelden aan te leveren.

Niet in Air Force One

De zenders die waren uitgesloten kregen uiteindelijk hun accreditaties weer terug nadat een rechter oordeelde dat het verbod waarschijnlijk ongrondwettelijk was. Hij droeg de regering op de journalisten onmiddellijk weer toe te laten.

Toch waren er daarna nog problemen rond de toegang tot specifieke presidentiële evenementen en de verdeling van plaatsen in de perspool. Twee dagen na de uitspraak van de rechter werd CNN niet toegelaten aan boord van de Air Force One, het presidentiële vliegtuig.

The Abric Romaní site in Spain is rather unique in archeology for one simple reason: the caves in its limestone-rich cliff have seen humanoid occupation for thousands of years. A …read more

In het zuidoosten van de Verenigde Staten zijn zeker vier mensen om het leven gekomen door storm Isaias. Er is ook forse schade en bij honderdduizenden huishoudens viel de stroom uit.

Binnen enkele uren nadat Isaias aan land kwam, zaten bijna 900.000 huishoudens zonder stroom, vooral in Florida en Alabama. Twee mensen kwamen om het leven toen bomen op hun huizen vielen. In Florida overleed een man aan koolmonoxidevergiftiging door een noodaggregaat in zijn garage. Een vierde dodelijk slachtoffer viel in Alabama bij een verkeersongeval nadat een boom op de weg was terechtgekomen.

Isaias heeft vooral langs de Golfkust van Florida en Alabama grote schade aangericht. Daken en gevels van gebouwen waaiden weg en op meerdere plaatsen werden bomen ontworteld.

De storm trekt verder door het zuidoosten van de Verenigde Staten en kan in Georgia en North en South Carolina voor problemen zorgen. Hoewel Isaias inmiddels in kracht is afgenomen en de weerdiensten niet meer van een orkaan maar van een zware storm spreken, waarschuwen meteorologen nog altijd voor zware regenval die plotselinge overstromingen kan veroorzaken.

Olie uit noodvoorraad

President Donald Trump heeft de noodtoestand uitgeroepen voor Georgia, nadat dat eerder ook voor Florida en Alabama was gedaan. Daardoor kan federale hulp worden ingezet.

Het Amerikaanse ministerie van Energie heeft olie uit de noodvoorraad beschikbaar gesteld om mogelijke leveringsproblemen als gevolg van de storm tegen te gaan.

Although the asking price of $209 plus shipping seems high for the Radxa Dragon Q8B, featuring the Qualcomm SC8280XP and 8 GB of LPDDR4X, this is 2026, and amid the …read more

In een dierentuin bij Doncaster in het noorden van Engeland is een man overleden nadat hij door een tijger was aangevallen.

De politie van South Yorkshire kreeg om 13.35 uur een melding binnen over een man die het tijgerverblijf in het park was binnengegaan. De tijger viel de man vervolgens aan, waarna hij ter plaatse overleed. Eerder werd gemeld dat de man door de aanval zwaargewond was geraakt. Later bleek dat hij niet geholpen kon worden door medisch personeel.

Na het incident is het park ontruimd. De politie meldt op de hoogte te zijn van beelden die online worden verspreid van de aanval en vraagt om de beelden niet te delen.

Waarom en hoe de man in het tijgerverblijf terechtkwam, is niet meteen duidelijk. De lokale politie doet onderzoek. Yorkshire Wildlife Park werd in 2009 geopend en het tijgerverblijf 'Land of the Tigers' volgde twee jaar later. Op foto's van het speciale verblijf van ruim twee hectare is een verhoogde loopbrug voor bezoekers te zien en een omheining boven het gedeelte waar de tijgers vrij kunnen rondlopen.

Park dicht dit weekend

Een woordvoerder van het park zegt dat de medewerkers "diep bedroefd" zijn door de dood van de man. "Onze gedachten en oprechte deelneming gaan uit naar de familie en dierbaren van de persoon die is overleden."

De politie meldt dat de tijger ongedeerd is gebleven en dat er geen gevaar is geweest voor het publiek.

Het park is na het incident gesloten en blijft ook vandaag dicht.

Bij de aanvallen op de internationale luchthaven in de Saudische hoofdstad Riyad zijn zeker twaalf doden gevallen en 300 mensen gewond geraakt. Dat zeggen de Saudische burgerluchtvaartautoriteiten. Het is daarmee de dodelijkste aanval in een Golfstaat sinds het begin van de oorlog tussen de VS en Israël met Iran in februari.

The New York Times meldt dat de Houthi-rebellen via een hoge functionaris de verantwoordelijkheid hebben opgeëist van de aanval. Volgens hem was de aanval een vergelding voor Saudische luchtaanvallen op Jemen, waaronder aanvallen op civiele infrastructuur.

De luchthaven King Khalid is de een na grootste van Saudi-Arabië, na die in Jeddah. De schade aan de terminal wordt nu in kaart gebracht. Er zijn vrijwel geen foto's of videobeelden beschikbaar van het vliegveld na de inslagen. Het vliegverkeer is stilgelegd.

Deze geverifieerde beelden zijn er wel:

Onder de doden zijn volgens de Saudische autoriteiten vier mensen uit Saudi-Arabië. Twee anderen zijn afkomstig uit Bangladesh.

De overige slachtoffers komen uit de VS, Egypte, Jordanië, Syrië, Sudan en de Palestijnse Gebieden. De gewonden zijn naar verschillende ziekenhuizen gebracht.

Sinds de start van een grootschalig offensief door het Jemenitische regeringsleger, afgelopen maandag, hebben de Houthi's hun aanvallen op doelen in Saudi-Arabië aanzienlijk opgevoerd. Saudi-Arabië is een bondgenoot van Jemen; de Houthi's worden op hun beurt gesteund door Iran.

Donderdag vielen de Houthi-rebellen de luchthaven van Riyad ook al aan. Toen kwamen daarbij drie Saudi's om het leven, onder wie een piloot. Eerder deze week bestookten de Houthi's ook vliegvelden in de Saudische plaatsen Jizan, Najran en Abha.

Secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties zegt "diep geschokt" door de aanval op de luchthaven. "Aanvallen op burgers en civiele infrastructuur zijn een schending van het internationaal recht. Deze aanvallen moeten onmiddellijk stoppen", zegt hij.

Valve recently began shipping its long-awaited VR headset, the Steam Frame. Now, there is a hardware reference repository that includes everything a budding modder might need, and then some. Want …read more

Bij een droneaanval in Sudan, vlak bij de grens met Ethiopië, zijn zeker veertig mensen gedood. Dat meldt Emergency Lawyers, een organisatie die de ontwikkelingen in de burgeroorlog in Sudan bijhoudt. Volgens de organisatie zitten de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) achter de aanval.

De BBC meldt dat een vluchtelingenkamp in het zuidoosten van het land het doelwit was. VN-hulporganisatie OCHA zegt geschokt te zijn door de aanval. De meeste slachtoffers zijn vrouwen en kinderen.

Al ruim drie jaar vecht in Sudan de RSF tegen het regeringsleger, de Sudanese Armed Forces (SAF). De oorlog brak uit nadat de leiders van beide partijen samen een staatsgreep hadden gepleegd en het daarna niet eens werden over de verdeling van de macht.

Oorlogsmisdaden

Volgens de VN is de burgeroorlog in Sudan grootste humanitaire crisis ter wereld. Zowel de RSF als de SAF begaat oorlogsmisdaden, maar de RSF wordt als de meest gewelddadige van de twee gezien. Het geweld van de RSF heeft kenmerken van genocide, concludeerde de VN.

De RSF heeft vooral grote delen van het westen van Sudan in handen, zoals Darfur. Het regeringsleger controleert het oosten en noorden, waaronder Khartoem. Miljoenen Sudanezen zijn ontheemd geraakt door het geweld.

NOS op 3 maakte eerder deze video over de oorlog in Sudan:

President Trump heeft opnieuw uitgehaald naar de Oekraïense president Zelensky. In een gesprek met de Amerikaanse pers zei Trump dat het tijd is dat Oekraïne een nieuwe leider krijgt. Die zou volgens hem dan wel een deal kunnen sluiten om de oorlog met Rusland te beëindigen.

De sneer van Trump tegen Zelensky komt een dag nadat de Amerikaanse president had bekendgemaakt dat de VS olie en diesel uit Rusland gaat importeren. Trump heeft al meermaals gezegd dat hij vindt dat Oekraïne moet stoppen met de aanvallen op Russische olieraffinaderijen, maar juist na het bekendmaken van de deal viel Oekraïne de haven van Rostov aan de Don aan, die essentieel is voor de export van diesel.

Tegenover de Amerikaanse pers beweerde Trump ook dat Zelensky niet genoeg gedaan heeft om een einde te maken aan de oorlog. Trump stelt dat de nieuwe leider van Oekraïne "iemand moet zijn die een deal kan maken, iets dat Zelensky om de een of andere reden nooit doet".

Verder claimde Trump dat de oorlog in Oekraïne nooit was begonnen als hij op dat moment president van de VS was geweest. "Het is begonnen dankzij incompetentie."

Oekraïense verkiezingen

De Amerikaanse president gaat er in zijn uithaal naar Zelensky aan voorbij dat in de Oekraïense grondwet staat dat er geen verkiezingen kunnen plaatsvinden in oorlogstijd. Het is niet voor het eerst dat Trump begint over verkiezingen in Oekraïne. In december beweerde hij dat de Oekraïense regering "de oorlog gebruikt om geen verkiezingen te houden".

Zijn uithaal kan worden gezien als versterking van de boodschap van de Russische president Poetin. Die heeft meermaals gezegd dat Oekraïne verkiezingen moet houden, omdat Zelensky's ambtstermijn in 2024 is afgelopen.

Toch is ook vanuit Oekraïne de roep om verkiezingen te houden, maar haalbaar is dat niet. Uit een peiling blijkt bovendien dat een meerderheid van de bevolking vindt dat verkiezingen pas kunnen komen na de oorlog.

Dieseldeal

Kyiv is tot onvrede van de Amerikanen niet van plan op te houden met het aanvallen van de Russische olie-industrie, omdat het volgens Oekraïne een manier is om de Russische economie en dus de oorlogskas te raken. Zelensky wil alleen stoppen met de aanvallen op de oliesector, als Rusland ophoudt met de luchtaanvallen op Oekraïne.

Sinds het begin van de oorlog in Iran zijn de prijzen van diesel in de VS verdubbeld, tot onvrede van veel Amerikanen. Zij rekenen het de regering-Trump aan dat de brandstofprijzen zo hoog zijn. Dat is ook te zien in de peilingen voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen begin november. Deze verkiezingen zijn belangrijk voor Trump, omdat hij een meerderheid in het Amerikaanse congres wil houden.

Ruzie in het Witte Huis

De uithaal van Trump doet denken aan het bezoek van Zelensky aan het Witte Huis begin vorig jaar. Toen ontaardde een ontmoeting tussen de twee presidenten en de Amerikaanse vicepresident JD Vance in een hoogoplopende ruzie.

In het gesprek zou een principeovereenkomst worden getekend over de wederopbouw van Oekraïne, met afspraken over de winning van grondstoffen. Maar werd Zelensky geschoffeerd door de Amerikanen. Zo werd hem verweten dat hij "respectloos" zou zijn.

"Of u sluit een deal, of we trekken onze handen ervan af", zei Trump, nadat de Oekraïense president door de Amerikanen verteld was dat "hij niets te eisen heeft". Zelensky vertrok die dag uit het Witte Huis zonder dat de overeenkomst ondertekend was.

Er rijden tot zeker 23.00 uur geen treinen tussen Rotterdam en Delft. Aanleiding is de brandstichting gisternacht bij een spoorbrug in Rotterdam-Delfshaven. ProRail sluit niet uit dat er sprake is van sabotage.

Volgens de spoorbeheerder duurt het tot minstens zondagavond voordat de schade is gerepareerd. Mogelijk rijden er zelfs pas maandagochtend weer treinen op het traject.

Het spoor tussen Rotterdam en Delft is een van de drukste trajecten van Nederland. Het wordt ook gebruikt door treinen die lange afstanden afleggen, bijvoorbeeld tussen de Randstad en Zeeland of Limburg. Voor treinreizigers betekent het ook morgen dus veel overlast.

Controle van acht uur

Volgens ProRail staat vast dat de brand vannacht opzettelijk is aangestoken. De brand ontstond vannacht in de technische ruimte. De deur daarnaartoe was open geslepen en binnen lagen smeulende kabels.

Uit onderzoek blijkt dat 35 kabels beschadigd zijn geraakt. Vijftien daarvan zijn helemaal doorgebrand en moeten worden vervangen en opnieuw worden gelast.

Na het vervangen van alle kabels moeten er verschillende controles worden gedaan om te bepalen of de treinen weer veilig kunnen rijden. Die controles duren ongeveer acht uur.

Of er daadwerkelijk opnieuw sabotage aan het spoor is gepleegd, moet nog worden onderzocht door de politie en brandweer. Er is nog niemand aangehouden.

Gisteren maakte de Amerikaanse president Trump bekend dat Rusland per direct 300.000 ton diesel gaat leveren aan de VS. Veel is nog vaag over de afspraak. Zo is onduidelijk wanneer de diesel precies naar de VS gaat en wat het betekent voor de prijs die Amerikanen betalen aan de pomp.

Op een later moment zou Rusland nog eens grotere hoeveelheden leveren, die oplopen van 500.000 tot 3 miljoen ton. Na het nieuws daalde de future price voor diesel licht. Wat het voor de prijs op de langere termijn betekent, is nog volstrekt onduidelijk.

In vier vragen leggen we uit waarom de Amerikanen juist nu deze deal sluiten en wat het betekent voor Oekraïne.

Waarom is deze deal nu gesloten?

Trump zei het in zijn bericht waarin hij de deal aankondigde al: het gaat hem om "lagere brandstofprijzen voor Amerikanen". Sinds het begin van de oorlog in Iran wordt nog nauwelijks olie door de Straat van Hormuz vervoerd, wat leidde tot een verdubbeling van de Amerikaanse dieselprijzen.

Het is een hoofdpijndossier voor de Amerikaanse president. Over minder dan een maand zijn de tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Peilingen laten zien dat Trump wordt gezien als de schuldige van de hoge prijzen aan de pomp. Dat kan ertoe leiden dat de Republikeinen hun meerderheid kwijtraken. Om het tij te keren, overwoog Trump eerder een exportverbod voor diesel. Nu komt Trump dus nu met de deal met Rusland.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Het is de zoveelste klap voor Kyiv wat betreft de relatie met Amerika, vroeger de belangrijkste bondgenoot. Vooral ook vanwege het signaal dat Washington hiermee afgeeft. Rusland wordt er verder mee uit het internationale isolement getrokken.

Zelensky hamert er telkens op dat Poetin alleen met verdere druk gedwongen kan worden serieus over vrede te praten, maar hiermee gebeurt het tegenovergestelde. In de tussentijd zie je bovendien dat Trump uithaalt naar Zelensky en zegt dat Oekraïne moet stoppen met luchtaanvallen op de Russische olie-industrie.

Oekraïne heeft duidelijk gemaakt dat deze luchtaanvallen, die het omschrijft als "directe sancties", niet zullen stoppen, tenzij Rusland de luchtaanvallen op Oekraïne staakt. Maar daar wil Poetin niet mee stoppen en horen we Trump verder niet over."

Kan dit met de sancties die aan Rusland zijn opgelegd?

President Biden stelde na de invasie van Oekraïne een importverbod in voor Russische olie, aardgas en kolen. Dat bleef onder Trump van kracht. Vorige maand tekende hij nog een wet die omvangrijke Amerikaanse sancties tegen Rusland mogelijk maakt.

In die wet staat dat de VS aan landen die veel Russische brandstoffen inkopen importheffingen kan opleggen tot 100 procent. Die wet schuift Trump nu opzij: het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft een tijdelijke vergunning verleend voor de import van Russische diesel.

Wat levert dit Rusland op en wat betekent dit voor Oekraïne?

President Zelensky is op zijn zachtst gezegd niet te spreken over het besluit van Trump. Op Telegram noemde hij het een "cadeautje voor Poetin". Volgens hem speelt de VS hiermee Rusland in de kaart en heeft dit grote gevolgen voor de oorlog in Oekraïne.

Volgens Zelensky wordt de Russische oorlogskas gespekt door de deal. Hij stelt dat "elke extra miljard dollar die Rusland kan verdienen, wordt uitgegeven aan niets anders dan wapens." Volgens hem zijn de Russische aanvallen tekenend voor wat de inkoop van Russische diesel betekent: "het verlengen van de oorlog, het terroriseren van gewone mensen en het vernietigen van infrastructuur".

Niet alleen in woord, ook in daad laat Oekraïne zien dat het land boos is. Zo brak in een olieterminal in de haven van waaruit Rusland de brandstof zou gaan vervoeren, in Rostov aan de Don, een grote brand uit. Het vermoeden is dat dit komt door een Oekraïense luchtaanval.

De Amerikaanse president heeft daarop opnieuw benadrukt dat Oekraïne moet stoppen met aanvallen, om daaraan toe te voegen dat hij vindt dat dat Oekraïne een nieuwe leider moet krijgen.

Hoe kan Rusland diesel leveren aan de VS?

Rusland is een land met enorme olievelden, maar heeft zelf te kampen met een brandstoftekort door de Oekraïense aanvallen op zijn olie-industrie. Oekraïne voert geregeld aanvallen uit op olieraffinaderijen in Rusland, waar ruwe olie wordt omgezet naar brandstoffen.

Deze zomer leidde dat in alle uithoeken van het land tot rijen bij tankstations. Rusland besloot daarop tot een exportverbod voor benzine, diesel en kerosine. Ook sloot het Kremlin een deal met India voor de import van brandstof.

Rusland kan dus waarschijnlijk maar beperkt diesel leveren, maar iedere dollar die het verdient, kan het gebruiken voor de productie van wapens.

Poetins adviseur Oesjakov meldde gisteren dat in het gesprek tussen Poetin en Trump vredesbesprekingen met Oekraïne ter tafel zijn gekomen, maar dat de doelen van Rusland hetzelfde zijn gebleven. Daarmee zegt hij dus dat Rusland doorgaat met de oorlog.

Finding inexpensive broken hardware for sale, buying it, and restoring it to working condition is a long-standing tradition for hackers on a limited budge. But there are some devices that …read more

Gemeenten vinden dat ze te weinig geld krijgen van de Rijksoverheid om zich weerbaar te maken tegen allerlei dreigingen. Het gaat bijvoorbeeld om cyber- en hybride dreigingen of gevaren die ontstaan door klimaatverandering, zoals natuurbranden.

Sharon Dijksma, voorzitter van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), zegt dat gemeenten voor de weerbaarheidsopgave een veelvoud nodig hebben van wat in de Miljoenennota begroot is. "Ik ga ervan uit dat het in totaal wel om honderden miljoenen gaat."

"Het kabinet heeft 35 miljoen voor noodsteunpunten vrijgemaakt en nu bij Miljoenennota een aanvullende oplopende reeks van 20 tot 70 miljoen voor zowel digitale weerbaarheid, sociaal-maatschappelijke weerbaarheid én continuïteit. Maar het gat tussen wat gemeenten nodig hebben en wat het kabinet vrijmaakt is dus groot", aldus de VNG.

Ook Rotterdam wil meer geld. De Rotterdamse haven wordt vaak genoemd als mogelijk doelwit voor dreigingen uit Rusland. "Weerbaarheid gaat namelijk verder dan noodsteunpunten. We moeten ook investeren in de samenleving zelf, in een sterk sociaal weefsel dat ons helpt tijdens een noodsituatie en bij het herstel daarna", zegt een woordvoerder van de gemeente.

Geen evacuatievoorzieningen

De VNG heeft al een aardig beeld van hoe gemeenten extra geld zouden willen inzetten. "Je kunt denken aan buurtnoodplannen en trainingen voor inwoners. We gaan nog praten met het ministerie van Justitie en Veiligheid over schuilen en evacueren, waar nu nagenoeg geen voorzieningen voor zijn."

"Er zijn noodaggregaten nodig, satelliettelefoons en porto's, en de hulpdiensten hebben nog veel meer middelen nodig zoals brandweerauto's. De lijst is te lang om alles op te voeren."

VNG-voorzitter Dijksma, tevens burgemeester van Utrecht, heeft wel een idee wat er in haar gemeente moet gebeuren. "Wij hebben veel kwetsbare inwoners die niet zelfredzaam zijn, die hebben niet altijd het geld om zich voor te bereiden. We hebben ook geld nodig voor communicatiemiddelen die we nu nog ontberen."

In Austerlitz, een dorp in de gemeente Zeist, wil men niet wachten tot gemeenten voldoende middelen hebben voor veiligheidsoefeningen. Austerlitz ligt midden in het bos en heeft weinig, toegangswegen. Omdat bewoners bang waren niet goed weg te kunnen komen bij een grote bosbrand, zetten vrijwilligers een 'bosbrandwerkgroep' op.

De vrijwilligers van de werkgroep oefenden vandaag alsof er een grote bosbrand woedde:

"Ik zit bij de groep burgers die bij natuurbrandgevaar alles in de gaten houdt", zegt Robert Schliessler. "We werken samen met de veiligheidsregio en trainen wat er gebeurt wanneer ons dorp bedreigd wordt." Vandaag doet Schliessler ook mee aan de eerste oefening samen met de veiligheidsregio.

"We hebben een WhatsAppgroep in het dorp, daar zitten zeshonderd mensen in, zij krijgen het daar allemaal te horen als de oefening begint. We vragen al drie jaar bij de veiligheidsregio om deze oefening en zijn superblij dat hij er nu eindelijk is", vult hij aan. "Inmiddels werken we goed samen met de gemeente en veiligheidsregio."

Het is de bedoeling dat de groep vrijwilligers goed 112-meldingen in de gaten houdt en aan inwoners doorgeeft dat er geëvacueerd moet worden. "Dat doen we eerder dan de hulpdiensten. We hebben drie locaties waar mensen elkaar terug kunnen vinden en die worden bepaald op het moment dat we weten waar het vuur is."

'Niet te financieren'

Dijksma is erg te spreken over de oefening in Austerlitz. "Het is heel belangrijk dat mensen zichzelf ook voorbereiden, dit soort initiatieven zijn goud." De weerbaarheid van gemeenten valt onder het Ministerie van Justitie en Veiligheid en ook Minister Van Weel is ook tevreden over het initiatief. "Ik ben blij dat uitdagingen gesignaleerd worden en dit soort dingen lokaal opgepakt en verbeterd worden.

De roep van de gemeenten om meer geld kan Van Weel wel volgen. "In de Miljoenennota hebben we weerbaarheid als belangrijk thema bestempeld, maar onze uitgaven zullen niet alle wensen bedekken", zegt hij. "Het is een enorme opgave, dus ik ga niet zeggen dat we alles in één keer kunnen doen. Dat kunnen we niet financieren."

Volgens de minister kunnen gemeenten met het geld dat ze nu al ontvangen echt wel aan de slag, bijvoorbeeld om aan de weerbaarheid van hun kritieke processen te werken. "Uiteindelijk zit weerbaarheid in de gemeenschappen waar mensen wonen, gemeenten hebben daar een hele grote rol in."

Anderhalve week na de mislukte executiepoging in de Amerikaanse staat Tennessee is Christa Pike ontslagen uit het ziekenhuis. Ze is terug in de gevangenis, melden Amerikaanse media.

"Ze blijft medische zorg krijgen in de gevangenis en wij zullen haar herstel in de gaten blijven houden", laten haar advocaten weten. "Ze is de hulpverleners en haar medisch team dankbaar voor hun zorg in deze buitengewone omstandigheden."

Donderdag werd bekend dat Pike weer een beetje kon lopen. Snel na de mislukte executiepoging was ze al bij bewustzijn en aanspreekbaar.

De 50-jarige Pike zou vorige week in Tennessee geëxecuteerd worden met een injectie, maar dat mislukte tot twee keer toe. Ze werd in 1996 veroordeeld voor een moord. Volgens de non-profitorganisatie Death Penalty Information Center is ze de eerste persoon die haar doodstraf met een injectie overleefde.

Van doodstraf naar levenslang?

Wat er nu zal gebeuren, is niet duidelijk. Deze week stelden haar advocaten dat Pike genoeg heeft geleden. Ze willen dat de gouverneur van Tennessee haar doodstraf omzet in levenslang zonder kans op vrijlating.

Het onderzoek naar wat er misging, is nog bezig. Tennessee besloot na de mislukte executie voorlopig geen doodstraffen meer uit te voeren. Een week geleden stapte de hoogste baas van het gevangeniswezen in de staat op.

Deze journalist was bij de mislukte executie:

Livestream

In de VS is ook veel te doen om een andere executie. Minister Hegseth maakte bekend dat de executie door het vuurpeloton van de Amerikaanse ex-militair Nidal Hasan zal worden gelivestreamd. President Trump zegt dat dit nog niet definitief is besloten. De aankondiging van minister Hegseth afgelopen donderdag leidde meteen tot veel kritiek.

Oud-majoor Hasan schoot in 2009 dertien collega's dood op een militaire basis in Texas. Als de executie inderdaad live wordt uitgezonden, is het de eerste openbare executie in de VS sinds 1936.

Bij aanvallen op de internationale luchthaven in de Saudische hoofdstad Riyad is een onbekend aantal gewonden gevallen. Twee regionale functionarissen zeggen dat het vliegveld is ontruimd nadat een raket een passagiersterminal had geraakt.

Volgens getuigen reden ambulances met spoed naar de luchthaven. Al het vliegverkeer van en naar King Khalid International Airport is stilgelegd.

Een bron in een plaatselijk ziekenhuis vertelde aan persbureau AFP dat bij de aanval tientallen gewonden zijn gevallen. Hij zag hoe gate 401 van de binnenlandse terminal werd getroffen. "Ik zag met mijn eigen ogen de gewonden. Iedereen rende weg."

Uit gegevens van Flightaware blijkt dat de afgelopen 24 uur minstens 225 vluchten op King Khalid International Airport zijn geannuleerd, na de eerdere aanvallen op de luchthaven deze week. De luchthaven roept reizigers op contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij en de status van hun vlucht te controleren voordat ze naar de luchthaven komen.

Verschillende luchtvaartmaatschappijen hebben al maatregelen genomen. Kuwait Airways schrapte vandaag alle vluchten van en naar Riyad. Meerdere ambassades in Riyhad, waaronder die van de VS, hebben hun burgers opgeroepen om het internationale vliegveld en de omgeving te mijden.

Jemen

De aanval komt twee dagen nadat de door Iran gesteunde Houthi-rebellen de luchthaven van Riyad aanvielen. Daarbij kwamen drie Saudi's om het leven, onder wie een piloot. Dat internationale luchthavens doelwit zijn van een reeks aanvallen, is uitzonderlijk.

Eerder deze week bestookten de Houthi's ook vliegvelden in de Saudische plaatsen Jizan, Najran en Abha. Die liggen op enkele tientallen kilometers van de grens met Jemen. Saudi-Arabië steunt het Jemenitische regeringsleger, dat strijdt tegen de Houthi-rebellen.

Sinds de start van de grootschalige operatie Dageraad van Jemen door het Jemenitische leger afgelopen maandag, hebben de Houthi's hun aanvallen op doelen in Saudi-Arabië opgevoerd.

Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) heeft zijn richtlijnen voor het Saudische luchtruim aangescherpt. Daarbij wordt gewezen op het vermogen van de Houthi's om doelen dieper in het koninkrijk waaronder Riyad te raken, en op hun "grotere focus op de luchtvaartinfrastructuur".

De raketaanvallen en droneaanvallen, net als de pogingen om die te onderscheppen, "vergroten het risico dat burgerluchtvaartuigen worden geraakt", zegt het agentschap.

Onder vuur

Intussen gaan de gevechten in Jemen tussen de Houthi's en Jemenitische regeringstroepen door. Saudi-Arabië verleent luchtsteun aan de internationaal erkende regering in Jemen in een poging de recente terreinwinst van de Houthi's langs de Rode Zee terug te draaien.

Door de situatie in Jemen zijn zo'n 200.000 mensen op de vlucht geslagen, onder meer naar Djibouti, een klein landje in de Hoorn van Afrika. De VN-organisatie voor migratie en hulp aan vluchtelingen (IOM) riep landen deze week op om in actie te komen.

Saudi-Arabië heeft steun gezocht bij de VS en andere bondgenoten, nu zijn luchthavens, militaire faciliteiten en olieinfrastructuur onder vuur liggen. Dat gaat onder meer over het delen van inlichtingen en het plannen en identificeren van doelwitten.

'Ik ben niet blij'

Toen de Amerikaanse president Trump gisteren het Witte Huis verliet, werd hem gevraagd naar de aanvallen op de luchthaven van Riyad. "Het is niet goed" en "Ik ben niet blij", zei hij tegen verslaggevers. Er zijn vooralsnog geen tekenen van Amerikaanse militaire steun als reactie op de aanvallen.

De ministers van Buitenlandse Zaken van Saudi-Arabië en Oman spraken deze week telefonisch over het belang van "steun voor diplomatieke oplossingen om de spanningen in de regio te verminderen". Oman, dat aan de overkant van de Straat van Hormuz tegenover Iran ligt, treedt regelmatig op als bemiddelaar. Maar enig uitzicht op een oplossing voor de escalatie is er nog niet.

Een primeur voor de Oud-Katholieke Kerk in Nederland vanmiddag. In de Sint Bavokerk, op de Grote Markt in Haarlem, is voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis een vrouw als bisschop gewijd. Erna Peijnenburg mag zich na de grote viering bisschop van de Oud-Katholieke Kerk in Haarlem noemen.

De Oud-Katholieke Kerk is een klein kerkgenootschap, met naar eigen zeggen ruim 5000 leden. De kerk is wel zeer oud, ze ontstond in Nederland in het begin van de 18e eeuw als afscheiding van de Rooms-Katholieke Kerk.

"Het is een historisch moment", zegt Peijnenburg. Ze vindt het een enorme eer. "Ik ben verwonderd en verbaasd dat ik in deze functie gekozen ben door collega's en gelovigen uit het bisdom."

Ze merkt dat het voor veel mensen een hoopvolle gebeurtenis is. "Voor vrouwen, maar ook voor mannen", zegt de kersverse bisschop. "Ik krijg veel enthousiaste reacties omdat dit kan. Ik denk dat het altijd mooi is als er in een groep waar alleen nog maar mannen waren, ook een keer een vrouw komt. Dat heeft een bemoedigend effect op de wereld."

Negentiende bisschop

Eind augustus koos het Kiescollege van het bisdom Haarlem haar als nieuwe bisschop. Hiervoor was Peijnenburg pastoor in Alkmaar en Enkhuizen. Ze volgt Dick Schoon op. Hij ging eind juni met pensioen. Peijnenburg is de negentiende bisschop van Haarlem.

"Onze kerk heeft er een tijd geleden voor gekozen om de ambten ook open te stellen voor vrouwen", zegt ze. "Toen zijn er vrouwen diaken en priester geworden. Het zat er misschien ook een keer aan te komen dat een vrouw ook tot bisschop gekozen zou worden."

Morgen om 14.30 uur neemt Peijnenburg tijdens de kerkdienst voor het eerst plaats in haar bisschopszetel.

Oud-Katholieke Kerk vs. Rooms-Katholieke Kerk

Binnen de Rooms-Katholieke Kerk kunnen vrouwen geen bisschop worden, maar in het geval van Peijnenburg gaat het om de Oud-Katholieke Kerk. Dat is een afsplitsing van de Rooms-Katholieke Kerk. Ze legt uit dat de Oud-Katholieke Kerk een zelfstandige kerk is. "Inhoudelijk zijn we binnen de katholieke stroming wel nauw verwant aan de Rooms-Katholieke Kerk, maar we hebben dus een eigen manier van besluitvorming."

Zelf omschrijft de Oud-Katholieke Kerk zich als "een kleine, zelfbewuste en eigentijdse geloofsgemeenschap die volop in de katholieke traditie staat en tegelijk veel ruimte biedt voor een persoonlijke invulling van het geloof".