Aggregator

Torenhoge ambities, grote dromen in de ruimte, maar ook grote verliezen. Volgende maand wil Elon Musk zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX naar de beurs brengen. Het belooft een van de opmerkelijkste beursgangen ooit te worden.

Gisteren werden documenten gepubliceerd die een inkijkje geven in het ruimtebedrijf van miljardair Musk. Die zogeheten prospectus moet beleggers helpen in te schatten of het een interessante investering kan zijn als het bedrijf de beurs op gaat.

Het leest als een sciencefictionboek. Zo wil Musk al over twee jaar de eerste AI-datacenters in de ruimte lanceren. Ook wil hij kunstmatige intelligentie ontwikkelen die het uiteindelijk mogelijk moet maken een basis op de maan te bouwen. Hij wil gaan mijnen op astroïden en passagiersvluchten naar Mars realiseren.

Kans van hun leven

Om dit allemaal te bereiken heeft SpaceX geld nodig. Musk wil 75 miljard dollar ophalen en daarmee zou het de grootste beursgang ooit worden. Als beleggers daadwerkelijk dit geld steken in SpaceX dan zou het bedrijf een beurswaarde krijgen van meer dan 2 biljoen dollar (2000.000.000.000 dollar). Musk zou daarmee ook direct de eerste biljonair ter wereld worden.

"Beleggers kunnen dit zien als de kans van hun leven. Het kan een succes zijn en dan wil je de boot niet missen", zegt beleggingsexpert en beursanalist Corné van Zeijl. Maar hij stipt ook de andere kant van de medaille aan. Want wie voorbij de grote toekomstdromen kijkt, ziet vooral een bedrijf dat nog heel veel verlies maakt.

"Als je naar de financiën kijkt dan slaat het helemaal nergens op", zegt Van Zeijl. Zo boekte SpaceX het afgelopen kwartaal nog een verlies van bijna 4,3 miljard dollar bij een omzet van bijna 4,7 miljard dollar. In heel 2025 boekte het bedrijf ook al een fors verlies van bijna 5 miljard dollar. De torenhoge ambities gaan volgens Van Zeijl dan ook gepaard met grote risico's.

Wanneer SpaceX een beursgang maakt op de Amerikaanse techbeurs Nasdaq dan is het goed mogelijk dat het ook wordt opgenomen in indexfondsen. "Pensioenfondsen gaan hier mogelijk ook geld in steken. Zodra een bedrijf in een indexfonds zit dan gaat het heel snel", zegt Van Zeijl. Want pensioenfondsen volgen vaak indexfondsen en als SpaceX er in de toekomst in zit, bestaat er dus een kans dat ook Nederlands pensioengeld gestoken wordt in dit bedrijf.

Tanken op Mars

Los van de financiën staan er nog andere zaken in de prospectus die de beleggers zouden kunnen afschrikken. Zo houdt Musk ook na de beursgang 85 procent van de stemrechten in handen en kan hij niet ontslagen worden. Ook staat er in de documenten dat Musk zijn interesse in het bedrijf kan verliezen: "Het verlies of afname van betrokkenheid zou een negatief effect hebben op onze bedrijfsstrategie." Het is volgens Van Zeijl wel duidelijk dat deze bestuursstructuur voor beleggers risicovol is.

Daarnaast zijn er grote twijfels over de haalbaarheid van al deze grote dromen. "AI-datacenters in de ruimte lanceren is een erg vergezocht plan. Maar wellicht weet Musk de wereld te verbazen", zegt Philippe Schoonejans van ruimtevaartmuseum Space Expo.

Hiervoor zijn heel veel grote satellieten nodig en die kunnen volgens Schoonejans grote problemen op aarde veroorzaken. "De hoeveelheid satellieten vergroot het risico op een kettingbotsing. Zonder werkende satellieten worden we zo'n twintig jaar terug in de tijd geworpen. Terug naar toen we nog niet afhankelijk waren van mobiele telefoons, internet of navigatie."

Nu al is zo'n 95 procent van alle satellieten die rond de aarde zweven in handen van Musk, weet Schoonejans.

Hij is nog minder hoopvol over passagiersvluchten naar Mars. "Dat gebeurt zeker niet in de komende twintig jaar en al helemaal niet met een terugkeer naar aarde", zegt Schoonejans. "Door gewichtloosheid vindt spierverlies en botontkalking plaats. Na dat soort lange vluchten worden astronauten normaal gesproken uit een raket getild." Dat lukt niet op Mars.

Bovendien heb je heel veel brandstof nodig om weer terug te kunnen keren naar aarde. "Maar op Mars kun je niet tanken."

De activisten van de vloot met hulpgoederen voor Gaza zijn aangekomen in Turkije. Eerder vandaag werd bekend dat de opvarenden, onder wie zes Nederlanders, Israël werden uitgezet en naar Turkije overgebracht zouden worden. Drie vluchten werden geregeld door Turkije.

Hoeveel mensen met de vluchten zijn meegekomen, is nog onduidelijk. Volgens Israël zijn alle buitenlandse opvarenden uitgezet.

Nederlandse activisten vertelden na aankomst hoe ze zijn behandeld:

De Nederlandse opvarenden krijgen een medische check en overnachten in Istanbul. Naar alle waarschijnlijkheid zullen ze morgen hun reis naar Nederland vervolgen.

Op de luchthaven van Istanbul werden de activisten ontvangen door Turkse autoriteiten en door sommige familieleden, melden Turkse media. Er werd geklapt en enkelen ontvingen bloemen. Opvarenden met verwondingen zouden met ambulances naar het ziekenhuis zijn gebracht.

Mishandeling

De activisten zijn erg slecht behandeld in Israël, volgens hun advocaat. Ze zouden zijn geslagen en sommigen zouden slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld. De Israëlische veiligheidsminister Ben-Gvir deelde gisteren op sociale media beelden van hoe de gevangengenomen opvarenden door Israël werden behandeld. Daar brak internationale verontwaardiging over uit.

Ook Jesse van Schaik (21), een van de Nederlandse opvarenden, zegt tegen de NOS dat activisten fysiek mishandeld zijn. "Er zijn mensen met gebroken ribben en er is iemand van wie twee tanden uit de mond zijn geslagen." Van Schaiks handen zaten in totaal zestien uur in handboeien, vertelt ze. "Die waren zo strak dat ik het in mijn polsen voelde snijden."

Haar voeten zaten ook een tijd in ketens, vervolgt ze. "Ze trokken me voort door de cellen, en ik kon het niet bijhouden. Ik viel, toen hebben ze me over de grond voortgetrokken en geslagen."

De activisten zijn vanochtend op een bus gezet en naar een Israëlisch vliegveld gebracht voordat ze naar Turkije vlogen. Dat ging volgens Van Schaik hardhandig. "Daarna zaten we opeens in het vliegtuig. Dat was heel vreemd, want je bent blij om iedereen te zien, maar je voelt je tegelijkertijd vreselijk. Je bent behandeld als beesten, en je weet dat de Palestijnen erger behandeld worden."

Waarschijnlijk gaan de Nederlandse activisten morgen met het vliegtuig naar huis. Een apart gevoel, zegt Van Schaik. "We hebben een humanitaire missie en illegale kidnapping doorleefd, en dan ben je ineens weer in Amsterdam."

Van Schaik is van plan weer met de volgende flotilla's richting Gaza te gaan. "Als wij het niet doen, doet niemand het. En als niemand het doet, dan hebben we onze menselijkheid officieel verloren."

De vloot van de organisatie Global Sumud Flotilla was met hulpgoederen vanaf 12 april vanuit Barcelona onderweg naar Gaza. Afgelopen maandag werden meer dan 400 activisten in internationale wateren bij Cyprus tegengehouden en geënterd door het Israëlische leger. Ze werden van hun schepen gehaald en naar Israël gebracht.

My old friend Jeff was always vocally upset that he didn’t come up with the idea of a string trimmer, commonly known as a Weed Eater or Weed Whacker. On …read more

Nederlanders wordt afgeraden naar Cuba te reizen. Vanwege oplopende maatschappelijke onrust en groeiende tekorten op het eiland is het reisadvies aangescherpt. De kleurcode was geel en is nu oranje, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken in een update.

"Het is niet veilig er op vakantie te gaan", luidt het nieuwe reisadvies. Er geldt een uitzondering voor noodzakelijke reizen. "Bijvoorbeeld voor de uitvaart van een familielid, of als u er dringend heen moet voor uw werk."

Men moet er rekening mee houden dat de ambassade Nederlanders minder goed kan helpen als ze in de problemen raken. Landgenoten die er al zijn, krijgen het advies contact op te nemen met hun reisorganisatie en te vragen wat ze het beste kunnen doen.

Tekorten

Cuba wordt al maanden geteisterd door grootschalige stroomuitval. Als gevolg van de Amerikaanse blokkade tegen het communistische regime zitten Cubanen steeds vaker in het donker en zonder werkende voorzieningen. Er is een tekort aan medicijnen en brandstof.

Bekijk hier de reportage die NOS-correspondent Nina Jurna in april maakte over de erbarmelijke omstandigheden in Cuba:

Volgens persbureau Reuters waren er vorige week op verschillende plekken in het land kleinschalige protesten. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat het aantal demonstraties beperkt is, maar dat die onverwachts kunnen ontstaan. "Houd er rekening mee dat de lokale autoriteiten hard reageren op protesten en openbare onrust."

Amerikaanse militaire dreiging

Boven op de maatschappelijke onrust speelt ook de hoog opgelopen militaire spanningen tussen de VS en Cuba. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro, een bondgenoot van het Cubaanse regime, dreigt Washington ook met ingrijpen tegen Havana.

Deze week werd duidelijk dat de voormalige Cubaanse president Raúl Castro is aangeklaagd in de VS. Hij wordt beschuldigd van onder meer samenzwering en moord. De hoofdaanklager stelt dat er wordt verwacht dat Castro naar de Verenigde Staten komt, vrijwillig of desnoods gedwongen.

Trump: ze hebben de controle verloren

Vanuit Cuba is de beschuldiging afgedaan als onzin en een politiek spel. President Miguel Díaz-Canel zei dat de aanklacht puur bedoeld is om "de dwaasheid van een militaire agressie tegen Cuba te rechtvaardigen".

President Trump zei gisteren dat er volgens hem geen escalatie zal komen tussen de twee landen. "Ik denk niet dat dat nodig is, het land valt uit elkaar. Ze hebben al de controle verloren over Cuba", verwees hij naar het regime.

Inez Weski is "geschrokken en teleurgesteld" dat de rechtbank in Rotterdam haar vandaag schuldig heeft verklaard aan deelname aan de criminele organisatie van Ridouan Taghi. Dat zeggen haar advocaten Geert-Jan en Carry Knoops. Weski was zelf niet bij de uitspraak.

"Wij vinden dat ze ten onrechte is veroordeeld", reageert Carry Knoops. De advocaten van Weski hadden vorige maand uitgebreid betoogd dat de zaak van tafel moest wegens fouten en ondeugdelijk bewijs. De rechtbank ging daar niet in mee.

Wel legde de rechtbank een aanzienlijk lagere straf dan vorige maand was geëist. In plaats van de door het OM gevraagde 4,5 jaar, kreeg Weski 42 dagen cel. Omdat ze die tijd al in voorarrest heeft gezeten, hoeft ze niet meer terug naar de gevangenis.

Voor Weski is dat geen overwinning, zegt Knoops. "Dat ze niet terug hoeft naar de gevangenis, doet er niet toe. Het gaat om het feit dat ze stelt onschuldig te zijn, maar toch is veroordeeld." Het ligt volgens Weski's advocaten voor de hand dat ze in beroep gaan tegen de uitspraak.

'Groot verschil'

Het Openbaar Ministerie is tevreden dat de rechtbank de zaak tegen Weski bewezen acht, maar vindt de opgelegde straf van ruim een maand erg laag. "We moeten goed kijken naar gelijkwaardigheid met andere zaken", vindt officier van justitie Ferry van Veghel.

Hij doelt op de zaak tegen Youssef T., een eerder veroordeelde advocaat van Taghi. Hij kreeg 5,5 jaar cel voor het doorspelen van berichten.

"Als je in de ene zaak 7 jaar eist en er 5,5 jaar wordt opgelegd, en je in de andere zaak 4,5 jaar eist en er 42 dagen wordt opgelegd, dan zit daar een wel heel groot gat tussen. Daar moeten we goed naar kijken."

Geen meerwaarde

De rechtbank zei dat de zaak van Weski niet een op een te vergelijken is met de zaak tegen Youssef T., omdat die ging over nog ernstiger feiten en hij meer berichten heeft doorgespeeld dan Weski.

Hoewel een lange gevangenisstraf volgens de rechtbank ook nu op zijn plaats zou zijn, zien de rechters daar toch geen meerwaarde in. De zaak heeft namelijk al grote gevolgen gehad voor de verdachte.

Weski moest noodgedwongen stoppen als advocaat en raakte haar goede reputatie kwijt. Daarmee kwam er volgens de rechtbank een "ontluisterend einde" aan haar ruim 40-jarige carrière. Risico dat ze nog eens de fout in gaat, is er niet meer.

Ook speelt de slechte gezondheid van de 71-jarige Weski een rol. Na haar arrestatie is haar gezondheid verder achteruit gegaan en nu "zeer broos".

Vormfouten

Volgens de rechtbank heeft de hele samenleving kunnen zien wat de consequenties zijn voor wie zich schuldig maakt aan dit soort strafbare feiten. "Een celstraf zou niet bijdragen aan het strafdoel van algemene preventie", oordeelde de rechtbank.

Hoewel de rechtbank geen reden zag om de hele zaak te beëindigen, zijn er wel twee fouten gemaakt in het onderzoek naar Weski. Ook die leveren strafvermindering op.

Een officier van justitie heeft een document verspreid binnen het OM, terwijl dat niet mocht van de rechtbank. Daarnaast is een klacht van Weski over haar detentieomstandigheden bewust achtergehouden.

Geheime locatie

Weski zat na haar arrestatie ruim een week vast op een geheime locatie. Volgens de rechtbank was dat voor haar eigen veiligheid en is ze daar goed verzorgd, al is de ervaring van Weski heel anders.

Deze detentie is een van de principiële punten die haar advocaten willen aanvechten in hoger beroep. "Vormfouten die onherstelbaar zijn, zouden moeten leiden tot de conclusie dat er een onrechtvaardig proces heeft plaatsgevonden", zegt advocaat Carry Knoops. "Daaroverheen walsen en alleen maar een lagere straf opleggen, is niet voldoende."

Als het aan het Openbaar Ministerie (OM) ligt, krijgt wegenwachter Wil van G. (60) een celstraf van vier jaar, waarvan twee voorwaardelijk. Van G. wordt ervan verdacht dat hij twee jaar geleden een 56-jarige fietser die hem had bestolen doodreed in Eindhoven.

Tijdens de rechtszaak vandaag kwam vast te staan dat de wegenwachter de fietser achtervolgde omdat die hem kort daarvoor had bestolen van zijn portemonnee. De wegenwachter hielp toen een automobiliste met pech, meldt Omroep Brabant.

"Een atypische zaak met een atypische afloop", noemde het OM de zaak.

Vrijwel precies twee jaar geleden, op 16 mei 2024, hielp de wegenwachter een vrouw met pech bij een supermarkt aan de Urkhovenseweg in Eindhoven. Terwijl hij de auto repareerde, werden zijn telefoon en portemonnee met 600 euro uit zijn ANWB-bestelbus gestolen.

Speeltuintje

Toen de zoon van de wegenwachter via de app findmyphone de telefoon van zijn vader lokaliseerde, zette die met de auto de achtervolging in. Bij een speeltuintje aan de Kempensebaan trof hij drie mannen zonder een vaste woon- of verblijfplaats aan, van wie hij er een herkende als de dief.

Bij het speeltuintje stapte de wegenwachter schreeuwend uit zijn bus met in de hand een grote bandenlichter. De dief pakte daarop een fiets en reed hard weg, achtervolgd door de wegenwachter in zijn bestelbus.

Op beelden die in de rechtszaal werden vertoond was te zien hoe Van G. vervolgens op grote snelheid een groenstrook overstak en de fietser van achter aanreed. De fietser belandde onder de wielen. De wegenwachter reed daarna nog een keer achteruit over het slachtoffer heen. Die overleed een paar dagen later aan zijn verwondingen.

Mentaal wrak

Wegenwachter Wil van G. zat vandaag ineengedoken en stilletjes voor de drie rechters. Hij liet weten mentaal een wrak te zijn. Sinds het ongeluk zit hij ziekgemeld thuis. Het feit dat hij iemand heeft doodgereden knaagt zodanig aan hem dat hij vele medicijnen nodig heeft om wat rust te vinden en te kunnen slapen.

Na de aanrijding zat de wegenwachter al zeven weken in voorarrest. Daarna werd hij vrijgelaten vanwege de mentale klachten, waarvoor geen goede behandeling was in de gevangenis. Van G. gaf duidelijk aan dat hij een celstraf niet aankan. Hij zei zelfs "dood te gaan" als hij weer de cel in moet.

Eigen rechter

Het OM zei die klachten mee te wegen maar wees vooral op de gevaarlijke wijze waarop Van G. achter de dief was aangegaan en eigen rechter ging spelen. Volgens de officier van justitie was de wegenwachter niet uit op de dood van de dief, maar snapt iedereen dat die kans groot is als je op zo'n manier met een bestelbus achter een fietser aangaat.

Het OM eiste niet alleen vier jaar cel maar ook een rijverbod van vijf jaar. De rechter doet op 4 juni uitspraak.

[Nick Electronics] had an idea to build a stylish lamp that could transform its shape while lit. This goal was achieved beautifully with the aid of many, many filament LEDs. …read more

Inwoners van het Verenigd Koninkrijk kunnen binnenkort tegen een lagere prijs onder andere koekjes, chocola en pretparktickets kopen. Dat maakte de Britse minister van Financiën Reeves bekend. Vandaag kondigde ze verschillende maatregelen aan die bedoeld zijn om de stijgende kosten als gevolg van de oorlog in Iran te verzachten.

Zo krijgen vrachtwagenchauffeurs een jaar lang een vrijstelling van wegenbelasting en wordt een geplande verhoging van brandstofaccijns uitgesteld.

Daarnaast mogen kinderen in augustus gratis met de bus, gaat de belasting op tickets van onder andere pretparken, dierentuinen en musea omlaag van 20 naar 5 procent en wordt de invoerbelasting voor ongeveer honderd supermarktproducten verlaagd. "Ik verwacht dat supermarkten deze besparingen volledig doorgeven aan hun klanten", zei Reeves.

Stijgende energiekosten

De maatregelen zouden volledig bekostigd worden door belastingontwijkende constructies aan te pakken van olie- en gasbedrijven met activiteiten in het buitenland. "Ik wil dat elk gezin deze zomer kan genieten", zei de minister. "Nu de oorlog in Iran de prijzen hier laat stijgen, is mijn economische plan het juiste."

Er werden geen verdere plannen aangekondigd om de energieprijzen in het VK te beteugelen. Eerder dit jaar, in april, greep de Britse overheid in door een prijsplafond in te stellen voor drie maanden. Verwacht wordt dat daarna de energieprijzen weer stijgen.

Reeves zei dat de overheid bereid is opnieuw in te grijpen als de "marktomstandigheden op de energiemarkt later dit jaar aanzienlijk verslechteren."

Het was even wachten, maar na dagen met wisselvallig en koel weer, lag de temperatuur vandaag rond de gebruikelijke waarde voor de tijd van het jaar. Morgen en in het pinksterweekeinde loopt het kwik nog verder op.

Vrijdag is er veel zon, al komt er in het noordoosten van het land nog wat meer bewolking voor. Tot regen komt het niet en er staat maar weinig wind.

De temperatuur komt in het binnenland rond of iets boven de 25 graden uit. Alleen vlak bij zee en in het noorden wordt deze zomerse waarde (net) niet gehaald.

Saharastof

Ook in het pinksterweekeinde is het weer zomers. De warmste dagen zijn zaterdag en maandag, als het van noordwest naar zuidoost 23 tot 29 graden wordt.

Zaterdag is het niet zo fraai blauw, door flink wat Saharastof hoger in de atmosfeer en vrij veel vocht in de onderste luchtlagen. Hierdoor voelt het zaterdag ook best broeierig aan. Daarvan is zondag en maandag geen sprake meer, dan is het het meest zonnig en blijft het warm.

Na het weekeinde steekt er een noordelijke wind op en gaan de temperaturen weer een eind omlaag. Vooralsnog gaat dat overigens zonder regen en blijft de zon flink schijnen.

Airbus en Air France zijn in Frankrijk schuldig bevonden aan dood door schuld vanwege een vliegtuigcrash in 2009. Bij dat ongeval kwamen 228 inzittenden om het leven. Het was het zwaarste vliegtuigongeluk in de geschiedenis van de Franse luchtvaart.

De rechtbank in Parijs stelt dat de vliegtuigbouwer en luchtvaartmaatschappij "volledig en uitsluitend verantwoordelijk" zijn voor de crash. Beide partijen moeten de maximale boete van 225.000 euro betalen. De boetes worden als symbolisch beschouwd.

Het toestel was op 1 juni 2009 op weg uit de Braziliaanse stad Rio de Janeiro toen het in een storm terechtkwam en van de radar verdween. Het vliegtuig stortte neer in de Atlantische Oceaan.

Onvoldoende training

Volgens een onderzoeksrapport uit 2012 kregen de piloten tijdens de vlucht onjuiste informatie over de snelheid, doordat apparatuur aan de buitenkant van het toestel was bevroren. Daardoor werd niet op tijd opgemerkt dat het toestel op een gegeven moment snelheid verloor.

Volgens de aanklacht heeft Air France de piloten niet voldoende getraind en voorbereid op dit soort extreme weerssituaties. Het onderzoeksrapport concludeerde dat de bemanning overvallen was door de storm.

Volgens de advocaten van de nabestaanden waren beide partijen op de hoogte van de problemen met het toestel en de gebrekkige training van de bemanning.

Zaak voor hoogste hof

Air France en Airbus werden in 2023 door een lagere rechtbank vrijgesproken maar het Franse Openbaar Ministerie ging in beroep tegen de uitspraak. Beide partijen hebben de beschuldigingen altijd ontkend.

Airbus zegt dat het in beroep gaat tegen de uitspraak bij het hoogste gerechtshof in het land. Het proces zal dan waarschijnlijk jaren duren.

Ziekenhuisserie The Pitt zorgt de afgelopen tijd voor kijkcijferrecords en een reeks aan prijzen. Het ziekenhuisgenre staat weer volop in de belangstelling. Want ook de Amerikaanse zender CBS komt weer met een ziekenhuisserie, opnieuw een spin-off van Grey's Anatomy.

Van spectaculaire reddingsacties, bloederige ingrepen tot liefdesdrama's tussen chirurgen en arts-assistenten: ziekenhuisseries zijn al tientallen jaren een succesformule op televisie. Waarom blijven mensen daar massaal naar kijken?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast verklaart tv-recensent Alex Mazereeuw het succes van series als The Pitt, ER, Grey's Anatomy, Scrubs en Dag & Nacht. "Er is een constante stroom nieuwe patiënten en verhaallijnen. Je hebt heel veel drama om mee te werken", zegt hij. Daarbij heeft het, volgens Mazereeuw, "iets comfortabels om te kijken naar mensen die weten wat ze doen".

Mazereeuw vindt dat de series van nu gedurfder zijn dan vroeger. "Vroeger was het allemaal iets keuriger, mocht er niet te veel bloed te zien zijn bijvoorbeeld. Nieuwe series verschijnen op streamingdiensten, daar zijn minder regels."

En hoe realistisch zijn dit soort series eigenlijk? Wat herkennen artsen uit hun eigen werk? Volgens spoedeisendehulparts Yara Basta komen nieuwere series behoorlijk in de buurt van de realiteit. "Je hebt een Grey's Anatomy en dat is allesbehalve realistisch, maar wel een heerlijke soap. En je hebt The Pitt en dat is heel realistisch. Dat is een feest van herkenning", aldus Basta.

Wel ziet ze soms patiënten binnenkomen die door de series verkeerde verwachtingen hebben. "Er komt niet voor elke snee een plastisch chirurg naar de Eerste Hulp om te hechten."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Een man in een rolstoel is vanmiddag omgekomen op station Amsterdam Bijlmer Arena. Volgens de politie is sprake van een ongeluk, meldt stadsomroep AT5. De man zou zijn aangereden door een trein.

De eerste melding kwam binnen bij de hulpdiensten rond 15.00 uur. Politie, ambulance en brandweer waren snel op de plek van het ongeluk, maar hulp mocht niet meer baten, aldus de politie.

Over de verdere toedracht van het ongeluk is weinig bekend. Ook over de identiteit van het slachtoffer is nog niets bekendgemaakt door de politie.

Druk

Het treinverkeer op het station werd een paar uur stilgelegd, maar is sinds 18.00 uur weer op gang gekomen.

Station Bijlmer Arena is op dit moment slechts gedeeltelijk in gebruik omdat er wordt gewerkt aan het spoor tussen Amsterdam en Utrecht. Om die reden zijn de perrons die wel in gebruik zijn extra druk.

Amsterdam gaat 230 extra vluchtelingen opvangen om te helpen bij het tekort aan opvangplekken in het aanmeldcentrum in Ter Apel. De gemeente laat weten dat die vluchtelingen terecht kunnen in bestaande opvanglocaties in de stad. Amsterdam stelt de extra plekken voor zes maanden beschikbaar.

De hoofdstad had een verzoek van asielminister Bart van den Brink gekregen om ruimte te vinden om de druk op Ter Apel te verminderen. Het aanmeldcentrum kan de toestroom van vluchtelingen op dit moment niet aan, volgens het COA zijn er op andere locaties te weinig opvangplekken om bewoners uit Ter Apel onder te brengen.

Het verplaatsen van de asielzoekers van Ter Apel naar Amsterdam is al in gang gezet, zegt een woordvoerder van de gemeente. Hoeveel mensen naar Amsterdam zijn vertrokken is niet bekend bij de gemeente, omdat de uitvoering van de opvang bij het COA ligt. Het COA zelf zegt later met meer informatie te komen.

Spreidingswet

De extra opvangplekken komen boven op de 4781 opvangplekken die er op dit moment voor asielzoekers zijn in Amsterdam. Daarmee voldoet de gemeente ruimschoots aan de taakstelling van de Spreidingswet, benadrukt de gemeente.

"Vluchtelingen verdienen humane opvang en het is aan het Rijk en alle gemeenten om die te bieden. Zeker voor mensen die al in Nederland zijn, moeten wij als land zorgen voor barmhartige opvang", laat wethouder Rutger Groot Wassink weten in een verklaring,

Weer overvol

Het COA meldt vandaag dat de opvanglocatie bij het aanmeldcentrum in Ter Apel nog steeds "te vol" is. Het centrum kan net als gisteren alleen kwetsbare mensen een plek bieden.

"Dat betekent dat er net als gisteren mensen zullen zijn die niet op de locatie opgevangen kunnen worden", meldt de organisatie. Hoewel mensen zich precies buiten het COA-terrein bevinden, is onduidelijk. "Mensen zoeken hun eigen weg, zijn even naar het dorp en er bevinden zich ook bewoners van de opvanglocatie tussen de wachtenden."

Er zijn op dit moment 2240 mensen in het aanmeldcentrum, terwijl er eigenlijk maar plek is voor 2000. Afgelopen nacht werden 51 vluchtelingen opgevangen in Stadskanaal. Die zijn vanochtend weer teruggebracht. Zeker vier mensen hebben buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel geslapen.

Buiten het COA-terrein zijn medewerkers van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk aanwezig om vluchtelingen te helpen.

Hoogleraar virologie Marion Koopmans en oud-minister voor Medische Zorg Bruno Bruins zijn de eerste getuigen van parlementaire enquêtecommissie Corona. De enquêtecommissie met Kamerleden ondervraagt de twee volgende week vrijdag over het begin van de pandemie.

In totaal zijn er 51 ondervragingen gepland waarvoor 47 mensen worden opgeroepen. Sommigen worden dus twee keer gehoord, maakte voorzitter Daan de Kort bekend op een persconferentie.

Doel van de parlementaire enquête is om de besluitvorming rond het coronabeleid en -maatregelen te onderzoeken. Daarbij wil de Tweede Kamer kijken naar de rol van het kabinet, het parlement en andere betrokken instanties, adviseurs en experts.

'18 miljoen verhalen'

Tijdens de coronacrisis tussen 2020 en 2022 zijn in Nederland tienduizenden mensen overleden. Miljoenen mensen raakten besmet met het virus en maatregelen raakten iedereen. "Corona kent 18 miljoen verhalen", aldus voorzitter De Kort.

Hij benadrukt dat de commissie vooral lessen wil trekken. "De vraag is niet óf, maar wanneer er weer een pandemie plaatsvindt", zegt het Kamerlid. "Het is ons doel om beter voorbereid te zijn bij een volgende pandemie." Ook hoopt hij dat er lessen te leren zijn voor andersoortige crises als sabotage of een watersnood. "Je weet niet wat er op ons af komt."

Rutte, De Jonge, Grapperhaus

De commissie heeft nog niet de hele lijst met getuigen openbaargemaakt, maar laat wel weten dat in ieder geval de toenmalig premier Mark Rutte en oud-ministers Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en Ferd Grapperhaus (Justitie) zijn opgeroepen. Ook Mona Keijzer is gevraagd. Zij werd ontslagen als staatssecretaris in 2021 omdat zij kritiek uitte op het coronatoegangsbewijs.

Verder heeft oud-directeur van het RIVM en voorzitter van het Outbreak Management Team, Jaap van Dissel een uitnodiging gekregen. Daarnaast zijn oud-Kamerleden Klaas Dijkhoff (VVD) en Fleur Agema (PVV) uitgenodigd, net als criticus van het coronabeleid Maurice de Hond. De complete namenlijst wordt per week bekendgemaakt.

In negen verhoorweken wil de commissies de volgende thema's aan bod laten komen:

De thema's

De laatste twee thema's komen na het zomerreces, vanaf eind augustus, aan bod.

In november 2021 besloot de Tweede Kamer tot dit zware parlementaire middel om te kijken naar ingrijpende besluiten, zoals de lockdowns, de sluiting van scholen, de avondklok, de mondkapjesplicht en het coronatoegangsbewijs.

Coronasteun aan bedrijven, waar vele miljarden euro's aan zijn uitgegeven door het kabinet, is dus geen onderdeel van het onderzoek. "Je bent beperkt in wat je kan onderzoeken", zegt De Kort daarover. "Je moet focus aanbrengen."

Minister Bruins, die volgende week wordt verhoord, maakte in februari 2020 live op tv bekend dat er iemand met corona in Nederland was:

De Onderzoeksraad voor Veiligheid trok eerder harde conclusies over het coronabeleid. Zo oordeelde de raad dat het kabinet niet voorbereid was op een pandemie en dat er volop werd geïmproviseerd.

De commissie, die de afgelopen jaren een aantal keer van samenstelling is gewisseld, bestaat uit voorzitter De Kort (VVD), ondervoorzitter Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA), Dion Huidekooper (D66), André Poortman (CDA) en Annelotte Lammers (Groep Markuszower).

Ruim 1 miljoen documenten

De openbare verhoren zijn het sluitstuk van de onderzoeksfase. Commissieleden hebben al tientallen besloten gesprekken gevoerd met betrokkenen, ze hebben werkbezoeken afgelegd en volgens De Kort "meer dan 1 miljoen" documenten bestudeerd.

Voor sommige documenten heeft de commissie "strijd moeten leveren", zei De Kort vandaag. Er was volgens hem "een verschil van inzicht" met het kabinet over welke stukken "al dan niet gelakt" geleverd konden worden. De Raad van State moest eraan te pas komen en stelde de commissie "grotendeels" in het gelijk.

De Kort zegt tevreden tevreden te zijn met wat de commissie heeft ontvangen. Maar: "Je weet nooit wat je niet weet."

De verwachting van de commissie is het eindverslag begin 2027 af zal zijn.

Vijftiende enquête sinds WO II

Een parlementaire enquête geldt als het zwaarste middel dat het parlement kan gebruiken om een onderwerp te onderzoeken. Getuigen worden onder ede gehoord, wat betekent dat ze strafbaar zijn als ze niet de waarheid vertellen.

De corona-enquête is de vijftiende parlementaire enquête sinds de Tweede Wereldoorlog. Recente andere voorbeelden zijn onderzoeken naar de toeslagenaffaire, gaswinning in Groningen en de Fyra.

Een elektromonteur die ruim vier jaar geleden per ongeluk een vrijstaand huis opblies in Oldenzaal, komt ervan af met een voorwaardelijke taakstraf van 120 uur. Dat heeft het gerechtshof vandaag besloten. Voorwaardelijk betekent dat de man de taakstraf alleen hoeft te doen als hij weer een grote fout maakt in zijn werk.

Het gerechtshof wijkt daarmee in hoger beroep af van de (onvoorwaardelijke) taakstraf van 120 uur die de rechtbank de monteur eerder oplegde. Het hof wijst er daarbij op dat de ontploffing "zware persoonlijke gevolgen" heeft gehad voor de verdachte, meldt RTV Oost,

Op 4 april 2022 stortte een vrijstaand huis in Oldenzaal volledig in na een gasexplosie. Op dat moment waren vier mensen thuis. Moeder en dochter konden snel uit het puin worden gehaald. de zoon kon zelf lichtgewond naar buiten lopen. De vader raakte gewond. Hij werd pas uren later door de brandweer gered.

Laadpaal

Bij de woning was die ochtend een monteur aan het werk. Hij wilde een laadpaal installeren onder de carport van het huis. Tijdens boorwerkzaamheden raakte hij een kunststof gasleiding, waarvan hij niet had opgemerkt dat die daar zat. Het gevolg: de kruipruimte liep vol met gas en even later volgde een enorme knal. De monteur brak een duim en zijn voet.

Met een deurbel van de overburen werd de ontploffing van het huis gefilmd:

Net als de rechtbank in 2024 noemde ook het gerechtshof het kwalijk dat de monteur niet had onderzocht waar de leidingen liepen voordat hij begon met boren. De man gebruikte weliswaar een detectiemeter, maar had toch meer moeten doen, aldus het hof. Nu ging hij te werk "zonder voldoende voorbereidend onderzoek" met als gevolg dat het huis werd weggeblazen.

"Het betreft een zeer gevaarlijk feit dat veel gevoelens van angst, onrust en onveiligheid teweegbrengt", aldus de uitspraak van het hof. "Het is een incident met een enorme (emotionele) impact, zowel voor de bewoners als voor de verdachte."

Bij de strafmaat hield het hof rekening met het feit dat de man nog nooit eerder veroordeeld is geweest voor een strafbaar feit. De kans op herhaling wordt laag ingeschat door de reclassering.

Faillissement

Het hof nam ook de persoonlijke gevolgen mee die de ontploffing heeft gehad voor de man. Hij is nog steeds elektricien, maar heeft een schikking moeten treffen om een faillissement te voorkomen. De financiële gevolgen waren voor de man nauwelijks te overzien, gaf hij aan tijdens de zitting in hoger beroep.

Het incident kostte hem ook zijn relatie. Hij heeft schuldeisers achter zich aan zitten, maakt zich ernstig zorgen over zijn toekomst en heeft psychische klachten. De man is nog steeds zichtbaar aangeslagen door de gebeurtenissen, concludeerde het hof.

If you were around tech in the bad old days, magnets could be really bad news. They were fine on the fridge, no problem at all. Put one near a …read more

De politie heeft een 14-jarige jongen opgepakt in het onderzoek naar de dood van een 73-jarige man in Amsterdam. Een week geleden werden al twee andere verdachten opgepakt, van 15 en 17 jaar oud. De drie worden verdacht van betrokkenheid bij de dood van de man, meldt het Openbaar Ministerie aan de NOS.

Het lichaam van het slachtoffer werd op 11 mei gevonden in zijn huis aan de Lijnbaansstraat in de Jordaan. Zijn familie kreeg al enige tijd geen contact meer met hem, waarop agenten langsgingen. De politie denkt dat de man door een misdrijf om het leven is gekomen. Vermoedelijk is de man voor het laatst levend gezien op Koningsdag.

De drie jongens zitten in hechtenis. De rechter-commissaris bepaalde een dag na de aanhouding van de eerste twee jongens al dat zij langer moesten blijven vastzitten.

Niet meer in volledige beperking

De eerste twee verdachten werden na hun aanhouding in volledige beperking gesteld, wat betekent dat ze alleen met hun advocaat mogen spreken.

Inmiddels is die strengere beperking opgeheven, zegt een woordvoerder van het OM. Dat geldt ook voor de derde, 14-jarige verdachte. Dan mogen doorgaans verdachten ook weer contact hebben met bijvoorbeeld familieleden.

De politie heeft een minderjarige jongen opgepakt in het onderzoek naar de bedreiging van een joodse school in Amsterdam. Het is nog onduidelijk waar de jongen precies van wordt verdacht. Het onderzoek naar de dreiging gaat verder, laat de politie weten aan de NOS. De arrestatie werd als eerste gemeld door Het Parool.

De joodse school Cheider werd gisteravond per telefoon bedreigd. Het is onduidelijk wat de bedreiger of bedreigers daarbij hebben gezegd. De politie kan niets zeggen over de inhoud van de dreiging.

Gesloten en extra beveiliging

De minderjarige verdachte werd later op de avond aangehouden, zo is vandaag bekendgemaakt. De school is vandaag gesloten en er is extra beveiliging.

In maart was er een explosie bij de buitenmuur van het pand. Deze aanslag werd opgeëist door Ashab al-Yamin. Dat is een groepering die sinds dit jaar in meerdere landen van dit soort aanvallen, vaak met relatief lichte explosieven, heeft geclaimd.

Irakees opgepakt in terreuronderzoek

Vorige week is in Turkije een Irakees opgepakt en uitgeleverd aan de VS die wordt verdacht aanslagen te hebben aangestuurd. Hij wordt onder meer verantwoordelijk gehouden voor de explosie bij de joodse school in Amsterdam, die werd opgeëist door de relatief nieuwe groepering Ashab al-Yamin.

Volgens de VS handelde de verdachte in opdracht van het Iraanse regime. Justitie in de VS heeft echter geen hard bewijs gepubliceerd waaruit zijn directe betrokkenheid bij de aanslagen in Europa blijkt.

Begin deze maand raakten voor het eerst mensen gewonden bij een actie die door Ashab al-Yamin was opgeëist. Twee joodse mannen waren neergestoken bij een synagoge in Londen. De verdachte, Essa Suleiman, wordt ook verdacht van het neersteken van een islamitische man eerder op de dag op een andere plek in de Britse hoofdstad.

Meer gevaarlijke hitte, een grotere kans op huidkanker en nieuwe infectieziekten die voet aan de grond kunnen krijgen. Door de opwarming van het klimaat nemen gezondheidsrisico's toe. Hier wordt nog te weinig tegen gedaan, zeker op Saba, Sint Eustatius en Bonaire, waar de bevolking bijzonder kwetsbaar is, schrijven de Gezondheidsraad en de Wetenschappelijke Klimaatraad in een ongevraagd advies aan drie ministeries.

In het Caraïbisch deel van Nederland nemen de risico's niet alleen sterker toe dan in de rest van ons land, inwoners kunnen zichzelf er lastiger beschermen. Zo is er bijvoorbeeld meer armoede en zijn de voorzieningen minder goed.

Een van de voornaamste risico's van klimaatverandering is dat mensen vaker te maken krijgen met hoge temperaturen en hittestress. Vooral kwetsbare groepen lijden hieronder, zoals zwangere vrouwen, ouderen en chronisch zieken. Nu overlijden in een gemiddeld jaar al ruim 800 mensen voortijdig door hitte. Een derde is, volgens het advies, te wijten aan de ongeveer 2 graden Celsius die ons land al is opgewarmd.

Zonder maatregelen zal het aantal hittedoden verder toenemen, blijkt uit RIVM-onderzoek. De mate waarin dit gebeurt, hangt sterk af van het tempo van de opwarming. Daarbij is klimaatverandering niet de enige oorzaak. Het aantal ouderen neemt komende jaren verder toe en daarmee ook het aantal kwetsbare mensen. Overigens daalt wel het aantal mensen dat overlijdt door kou in de winter.

In de praktijk blijkt het goed mogelijk iets te doen tegen de gevaren van hitte. Na warme zomers in 2003 en 2006 kreeg Nederland een Nationaal Hitteplan. Als dat actief is, is er bijvoorbeeld extra aandacht voor ventilatie en koeling in verzorgingshuizen. Vorig jaar bleek dat het risico om te overlijden op hete dagen voor kwetsbare mensen is afgenomen.

Het hitteplan is volgens het advies een van de weinige bestaande maatregelen tegen de toegenomen gezondheidsrisico's van klimaatverandering. Andere risico's worden wel onderzocht, maar dat leidt tot dusver volgens het advies nog nauwelijks tot maatregelen.

Smog, uv en muggen

Terwijl ook die risico's groter worden. Zo krijgen mensen meer last van hooikoorts omdat het pollenseizoen langer duurt. Daarnaast kunnen infectieziekten en de muggen die ze verspreiden, vaste voet aan de grond krijgen in Nederland. Ook worden mensen meer blootgesteld aan smog en uv-straling. Het is lastig in te schatten hoe groot die risico's zijn en harde cijfers heeft het rapport daarom niet.

Volgens het advies vergroot nietsdoen de verschillen tussen bevolkingsgroepen. In Nederland is gezondheid ongelijk verdeeld. Theoretisch geschoolden en rijkere mensen leven langer én langer in goede gezondheid dan praktisch geschoolden en mensen met een smalle beurs. Volgens het advies dreigt klimaatverandering deze verschillen groter te maken omdat kwetsbare groepen minder kunnen doen om zich te beschermen.

Het rapport noemt ook concrete maatregelen die dat kunnen tegengaan, zoals het hittebestendiger maken van huizen en scholen.

Eerdere waarschuwingen

Het is niet voor het eerst dat experts waarschuwen voor de impact van klimaatverandering op onze gezondheid. Afgelopen weekend nog pleitte een commissie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ervoor klimaatverandering in Europa te behandelen als een noodsituatie.

Volgens de commissie, waarin ook voormalig minister Ernst Kuipers zat, zou het gaan om een "catastrofale bedreiging voor volksgezondheid".

Een jaar eerder gaf de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving onder leiding van Jet Bussemaker al zo'n waarschuwing af. "De urgentie die uit dit rapport spreekt, sluit naadloos aan bij onze eigen bevindingen", reageerde Bussemaker dit weekend tegenover de NOS over het WHO-advies.

Koningin Elizabeth II wilde indertijd "bijzonder graag" dat haar zoon Andrew handelsgezant van het Verenigd Koninkrijk zou worden. Dat blijkt uit door de Britse regering vrijgegeven documenten.

De vertrouwelijke documenten over de benoeming van Andrew zijn vrijgegeven nadat het Lagerhuis dit in februari had geëist. Deskundigen noemen de vrijgegeven documenten "explosief en mogelijk zeer schadelijk". De 31 pagina's bevatten vele e-mails, sms- en WhatsApp-berichten tussen overheidsfunctionarissen.

Het hoofd van de Britse handelsorganisatie British Trade International schreef in februari 2000 in een memo aan de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken: "De koningin hecht er grote waarde aan dat de hertog van York een prominente rol speelt bij het behartigen van de nationale belangen."

Voorkeur voor ontwikkelde landen

Koningin Elizabeth zou op de benoeming van haar zoon hebben aangedrongen omdat er geen ander lid van de koninklijke familie beschikbaar was en "de hertog van York zijn rol vanzelfsprekend zou vinden". Een ander lid van de koninklijke familie nam afscheid van de functie en Andrew zou juist op zoek zijn naar een nieuwe baan omdat zijn actieve rol binnen de marine afliep.

Andrew bekleedde deze functie uiteindelijk van 2001 tot 2011. Hij reisde namens het Verenigd Koninkrijk de wereld rond om handelsrelaties te onderhouden en aan te gaan met andere landen. De voormalige prins zou bij zijn aanstelling de voorkeur hebben uitgesproken om als gezant "vooral meer ontwikkelde landen te bezoeken".

Hij kreeg door deze lobbyfunctie toegang tot belangrijke contacten binnen de overheid en het bedrijfsleven wereldwijd. Uiteindelijk moest Andrew in 2011 aftreden: hij werd ervan verdacht dubieuze contacten te onderhouden met leidinggevende figuren in Libië en Azerbeidzjan, schrijven Britse media. Hij werd toen al vanwege zijn gretigheid voor wereldreizen Airmiles Andy genoemd in de Britse pers.

Geen screening

De voormalige prins werd eerder dit jaar gearresteerd na beschuldigingen dat hij als speciaal gezant overheidsrapporten met de omstreden Amerikaanse miljardair en zedendelinquent Jeffrey Epstein had gedeeld. Door zijn betrokkenheid bij schandalen rondom Epstein raakte ex-prins Andrew vorig jaar al zijn koninklijke titels kwijt, tegenwoordig gaat hij door het leven als Andrew Mountbatten-Windsor.

Volgens minister Chris Bryant van Handel is uit de vrijgegeven documenten niet gebleken dat ex-prins Andrew is gescreend voordat hij werd aangesteld. In een schriftelijke verklaring schrijft hij: "Er is ook geen bewijs dat dit is overwogen". Dat was volgens hem niet vreemd: Andrew volgde een familielid op en daarmee was zijn benoeming een voortzetting van betrokkenheid van de koninklijke familie bij het bevorderen van de internationale handel, aldus Bryant.

Als speciaal gezant opereerde Andrew niet als prins, maar als burger en daarom moest hij zich aan de wetten en regels van de Britse ambtenarij houden. Hij kan hierdoor als burger voor de rechter gedaagd worden. Volgens minister Bryant werkt de Britse regering "volledig mee" met de politie in hun onderzoek naar Andrew.