Aggregator

Vliegtuigje dat vertrok uit Hilversum neergestort in Duitsland, drie doden

7 hours 16 minutes ago

Bij de plaats Erkelenz net over de Duitse grens bij Roermond is een klein vliegtuigje neergestort, drie mensen zijn om het leven gekomen. Dat melden Duitse media.

Het vliegtuig stond geregistreerd bij de Vliegschool Hilversum. "Met grote bezorgdheid delen wij mee dat er een ongeval heeft plaatsgevonden in Duitsland met één van onze vliegtuigen, een Cessna 172. Omstandigheden rondom het incident zijn op dit moment nog onduidelijk", meldt de school op de eigen website.

Het vliegtuigje stortte neer in een veld:

Uit vluchtgegevens blijkt dat het toestel om 10:25 uur was opgestegen vanaf een klein vliegveld in Hilversum en om 11:18 uur van de radar verdween in de buurt van Erkelenz.

De oorzaak van de crash is nog onduidelijk. Het staat wel vast dat het vliegtuig niet van plan was te landen in Erkelenz, waar een vliegveld is voor lichte vliegtuigen.

De crash wordt onderzocht. De Onderzoeksraad voor Veiligheid meldt dat twee luchtvaartonderzoekers onderweg zijn naar Noordrijn-Westfalen naar de plek van het gecrashte vliegtuigje.

Media melden dat het vliegtuig mogelijk op weg was naar Freiburg. Volgens de Duitse luchtverkeersleiding had de piloot contact opgenomen met de vluchtinformatiedienst vanwege slecht weer voordat de Cessna hoogte verloor en in een veld neerstortte.

Uit vluchtgegevens zou blijken dat het vliegtuig van koers veranderde boven de Luitenant-generaal Bestkazerne op de grens tussen Noord-Brabant en Limburg. Dan daalt de snelheid en wordt de vlucht instabiel en worden er een aantal scherpe bochten gemaakt. Na rond 11.00 uur te zijn gestegen naar boven de 1000 meter, blijft de hoogte continu dalen totdat het vliegtuigje neerstort.

Man aangehouden voor mishandeling, mogelijk link met belaagde vrouwen Delft

8 hours 6 minutes ago

De politie heeft afgelopen nacht een 19-jarige man uit Delft aangehouden die wordt verdacht van aanranding, mishandeling en poging tot zware mishandeling.

Afgelopen weekend, in de nacht van vrijdag op zaterdag, werd een vrouw in Den Hoorn van haar fiets geslagen door een man, die haar daarna ook probeerde aan te randen. Den Hoorn is een dorp bij Delft.

Het incident volgde op een reeks van zeker vier incidenten de afgelopen maanden in de Delftse Hout. Twee vrouwen werden in juli van hun fiets getrokken en aangerand. Begin deze maand werd een vrouw van haar fiets geslagen en mishandeld. Een andere vrouw meldde kort daarop bij de politie dat ze bijna van haar fiets was geduwd. Alle slachtoffers hebben aangifte gedaan.

Voldeed aan signalement

De politie kon de 19-jarige aanhouden tijdens het surveilleren in het gebied; hij voldeed aan het signalement. Of de man daadwerkelijk verantwoordelijk is voor het incident van afgelopen weekend, moet onderzoek uitwijzen. Getuigen worden opgeroepen zich te melden.

Het signalement voor de verdachte van de incidenten begin september is een man tussen de 20 en 25 jaar, die rond de 1.75 tot 1.80 meter lang is. De verdachte zou een donkere huidskleur en kort zwart haar hebben, met een slank postuur. Ook zou hij op een fiets hebben gereden.

Dit signalement komt ook gedeeltelijk overeen met dat van de verdachte bij de incidenten in juli, meldt de politie.

'Niet alleen fietsen'

Gisteren riep de Delftse burgemeester Alexander Pechtold mensen op de komende tijd niet alleen te fietsen. Ook benadrukte hij om verdachte zaken te blijven melden bij de politie.

Belgische docente die weigerde hoofddoek af te doen ontslagen

8 hours 24 minutes ago

In de Belgische provincie Oost-Vlaanderen is docente Hadija Amajoud ontslagen omdat ze weigert les te geven zonder hoofddoek, schrijven Belgische media. Sinds september 2024 geldt er in de provincie een verbod op zichtbare religieuze tekens bij docenten.

De docent legt zich er niet bij neer. "Het gaat niet enkel over mijn hoofddoek of over mij persoonlijk. Voor mij gaat dit veel breder, over een fundamenteel recht op religieuze uiting", zegt ze.

Amajoud: "Ik verlies niet enkel mijn job, maar ook mijn inkomen, mijn zekerheid en mijn vaste benoeming". Ze vindt dat professionaliteit kan samengaan met het uiten van haar identiteit. Ook wijst Amajoud op het lerarentekort; ze vindt het lastig te begrijpen dat juist nu een docent moet vertrekken.

Tuchtprocedure

Amajoud startte in september 2022 als leerkracht op een school in Assenede. Toen droeg ze al een hoofddoek, dat was toen nog niet verboden. Op 1 januari 2024 kreeg ze een vast contract en een paar maanden later, in mei 2024, startte het provinciebestuur een tuchtprocedure tegen de vrouw vanwege haar hoofddoek. Omdat er toen nog geen waterdichte regels golden, werd de procedure gestaakt.

Volgens de Belgische krant HLN bood de provincie de docente aan om het vak islamitische godsdienst te gaan geven. Volgens de nieuwe regels, die op dat moment formeel nog niet van kracht waren, kon ze in die rol wel een hoofddoek blijven dragen.

Amajoud weigerde het aanbod: "Ik wil niet gereduceerd worden tot mijn geloof. Ik vind het een raar voorstel: u draagt een hoofddoek? Dan gaat u islam geven." Amajoud zei dat ze daarvoor niet is opgeleid en dat daar haar professionele interesse niet ligt.

Sprake van discriminatie

Amajoud vond dat de regels, die in september 2024 ingingen, leidden tot discriminatie op de werkvloer. Ze kaartte haar verhaal aan bij het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI), dat gaf haar gelijk.

Het VMRI oordeelde dat er sprake was van directe discriminatie toen de nieuwe personeelsregels nog niet golden. Na de invoering van het nieuwe reglement was er volgens het instituut sprake van indirecte discriminatie. Dat is het hanteren van een algemene, ogenschijnlijk gelijke regel die in de praktijk één specifieke groep onevenredig hard treft.

Er is volgens het VMRI sprake van indirecte discriminatie omdat neutrale kledingvoorschriften in de praktijk islamitische vrouwen dwingen te kiezen tussen hun baan of een essentieel deel van hun identiteit. Ook blijkt niet dat hun hoofddoek de neutraliteit van de lessen schaadt, concludeerde het VRMI.

Het oordeel van het instituut was een zwaarwegend advies, maar niet juridisch bindend voor een werkgever. Het VMRI adviseerde om Amajoud haar werk te laten doen met hoofddoek. Verder zou het algemeen verbod op het dragen van religieuze of levensbeschouwelijke symbolen door leerkrachten in het provinciaal onderwijs in Oost-Vlaanderen moeten worden ingetrokken.

Rechter wijst verzoek af

Met het oordeel op zak wilde Amajoud de nieuwe personeelsregels daarna aanvechten bij de rechter, maar die wees haar vordering in mei van dit jaar af. De rechter oordeelde dat Amajoud zelf koos voor een loopbaan binnen het onderwijs en dat ze zich simpelweg moet houden aan de democratisch goedgekeurde regels, gemaakt door het provinciebestuur. Na een nieuwe tuchtprocedure werd Amajoud nu dus wel ontslagen.

De socialistische vakbond ACOD, die opkomt voor de belangen van werknemers in de openbare sector, steunt de vrouw. De bond heeft aangekondigd beroep aan te tekenen.

Verbod voor leerlingen

Regelgeving op Oost-Vlaamse scholen wordt gemaakt door de provincie, dat is niet landelijk geregeld. De coalitie van de provincie bestaat uit de partijen N-VA, CD&V en Vooruit.

Het provinciebestuur voerde begin dit schooljaar, per 1 september, ook een neutraliteitsreglement in voor leerlingen. Ook voor hen is het nu verboden om religieuze kleding of symbolen te dragen.

Vakbond FNV eist 5,5 procent loonsverhoging, inclusief automatische prijscompensatie

8 hours 59 minutes ago

Vakbond FNV eist 5,5 procent meer loon. Dat is dan inclusief automatische prijscompensatie, oftewel compensatie voor de inflatie. Daarnaast wil de vakbond 80 euro extra per maand. Hier zet de grootste vakbond van Nederland op in komend jaar bij nieuwe cao-onderhandelingen.

Traditiegetrouw komt de grootste vakbond van Nederland vandaag, de dag voor Prinsjesdag, met een nieuwe looneis. Vrijdag werd al bekend dat vakbond CNV inzet op 3 tot 5,5 procent loonsverhoging en daarnaast een hogere reiskostenvergoeding.

Schoonmakers staken

Naast de looneis maakt FNV vandaag bekend dat schoonmakers deze week gaan staken op onder andere Schiphol en stations. Daarmee protesteren ze tegen een cao die vakbond CNV en werkgeversorganisatie Schoonmakend Nederland hebben afgesloten.

De voorgestelde verhoging van 3,1 procent per januari 2027 en 3 procent per januari 2028 is voor vakbond FNV Schoonmaak niet voldoende en komt te laat. "Doordat de lonen niet zo veel stijgen als de inflatie gaan onze schoonmakers erop achteruit in koopkracht", zegt Caroline Lamberts, bestuurder FNV Schoonmaak.

Bovendien is de vakbond ontevreden over het feit dat in de nieuwe cao schoonmakers die sinds vrij recent (tot 6 jaar) in dienst zijn, minder geld krijgen uitgekeerd bij ziekte.

Opnieuw meer dan inflatie

De hogere looneis van 5,5 procent waar FNV vandaag mee komt, is volgens hen ook nodig door de inflatie. "We zien dat de inflatie stijgt en nog steeds bovengemiddeld hoog is, de arbeidsproductiviteit stijgt, de winsten van bedrijven zijn hoog en de arbeidsmarkt is nog steeds krap", zegt Jacqie van Stigt, cao-coördinator bij de FNV.

De looneis ligt ook dit jaar weer flink boven de prijspeilstijgingen. Door de oorlog in Iran loopt de inflatie in Nederland op tot boven de 3 procent.

80 euro

Vakbond FNV wil dus ook dat iedereen er 80 euro per maand bij krijgt. "Hiermee gaan de laagste inkomens er relatief meer op vooruit dan de hoogste", aldus Van Stigt.

Naast de looneis zet vakbond FNV dit jaar in op "zeggenschap van werknemers over AI en betere handhaving van cao-afspraken".

Volgens FNV zorgt de verdere ontwikkeling van AI op de werkvloer vooral voor een verhoging van de werkdruk en wordt het als excuus aangegrepen om te reorganiseren.

Het invoeren van nieuwe technologie moet daarom in goede banen worden geleid, waarbij "mens voor machine" gaat. In specifieke gevallen wil de vakbond dat via scholing geïnvesteerd wordt in de "AI-geletterdheid' van werknemers".

Geplande bezuinigingen van tafel

De vraag om meer loon komt bovenop de eis dat het kabinet geplande bezuinigingen op sociale zekerheid helemaal van tafel haalt.

Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd van tafel is. Ook het verlagen van het maximum dagloon waarop de hoogte van de WIA-uitkering wordt gebaseerd gaat niet door. De geplande bezuiniging op de WW wordt uitgesteld tot 2029.

Kwart Kamervragen met hulp van AI geschreven, aantal neemt toe

9 hours 1 minute ago

Een kwart van de ingediende documenten met Kamervragen is in ieder geval deels geschreven door AI. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS naar 2500 documenten met daarin ruim 28.000 individuele Kamervragen.

Dat betekent dat de teksten zijn geschreven door een AI-tool als ChatGPT of Claude. De inzet van AI varieert van enkele zinnen tot volledige lijsten met vragen.

Het aandeel neemt toe: het afgelopen halfjaar bevatte 26 procent van de Kamervragen AI, tegen 17 procent het halfjaar daarvoor. Alleen in de afgelopen twee maanden werden er weer wat minder 'AI-Kamervragen' gesteld.

Pangram detecteert op een betrouwbare manier de schrijfstijl van AI-modellen, maar kan niet inschatten hoeveel denkwerk de modellen hebben overgenomen. Zolang Kamerleden zelf verantwoordelijk zijn voor de inhoud, hoeft AI-gebruik niet erg te zijn, stellen deskundigen.

Vorige week bleek uit onderzoek van de Volkskrant dat premier Jetten zijn socialemediaberichten mede door AI laat schrijven. Ook opiniestukken in kranten worden mede door AI geproduceerd, meldde de Nederlandse nieuwsbrief AI-Report.

Denkproces

"Als Kamerleden AI helemaal niet zouden gebruiken, zou ik dat ergens ook wel kwalijk vinden", zegt AI-ontwikkelaar Maarten Sukel, die zelf een taalmodel ontwikkelde en op verzoek van de NOS meekeek naar met AI geformuleerde Kamervragen. De grote AI-taalmodellen kunnen Kamerleden helpen om sneller de goede vragen te stellen, denkt hij.

Maar er zijn wel risico's. "Als je bezig bent met een dossier waar je zelf minder van weet en je laat AI je helpen met het bedenken van Kamervragen is dat een risico. Je moet je ergens in blijven verdiepen en het denkproces niet uit handen geven."

Techdenker Marleen Stikker ziet ook vooral daar de risico's. "We outsourcen onze democratische systemen naar algoritmes van Amerikaanse AI-bedrijven, die ook nog eens niet neutraal zijn, maar gekleurd. Dat is toch absurd?"

Critici wijzen ook op de kans dat er foutieve informatie in Kamervragen terecht kan komen, doordat AI-modellen ondanks maatregelen van AI-bedrijven nog steeds foutieve informatie kunnen geven.

Sneller en verstandiger

Tweede Kamerlid Daniël van den Berg van JA21 bevestigt AI te gebruiken, maar vindt dat geen probleem. "Niet om me er makkelijker van af te maken en snel weer thuis te zijn", verzekert hij. "Ik zou het zonde vinden om zelf urenlang door notulen en Kamerdocumenten te ploegen, om media-items terug te zoeken. AI helpt me dat sneller en verstandiger te doen."

Hoewel meerdere van zijn Kamervragen volgens de analyse voor een groot deel door AI zijn geschreven, is hij zelf verantwoordelijk voor de inhoud, verzekert Van den Berg. "Ik heb die vragen tot op de bodem uitgezocht. Maar als ik niet uit een formulering kom, dan vraag ik AI om daarbij te helpen."

Ook een aantal andere Kamerleden bevestigt inmiddels AI-hulpmiddelen te gebruiken. "Mijn team en ik gebruiken AI om iets uit te zoeken of in te korten, of voor een spellingscheck", bevestigt VVD-Tweede Kamerlid Renate den Hollander. "Maar alles wat ik inbreng in de Kamer is onder mijn verantwoordelijkheid bedacht en uitgewerkt."

Ook D66-Kamerlid Marieke Vellinga-Beemsterboer doet dat. "AI helpt haar bij het aanscherpen van schriftelijke vragen en om ervoor te zorgen dat ze begrijpelijk zijn", zegt haar woordvoerder, die eraan toevoegt dat "heel Nederland dat inmiddels doet". Het Kamerlid laat geen complete vragenlijsten door AI opstellen, verzekert de woordvoerder.

Wie communiceert met wie?

Het door de NOS gebruikte AI-detectieprogramma Pangram detecteert de schrijfstijl van AI-modellen. Volgens kenners is het programma goed in staat om in grote hoeveelheden data AI-sporen te herkennen, maar op individueel niveau kan het programma weleens fout zitten.

"Als je een mens achter een computer zet en hem in AI-stijl laat antwoorden, dan zal Pangram zeggen: AI-tekst", aldus AI-kenner Sukel. "Rook betekent in dit geval dus niet altijd vuur. Tegelijkertijd herkent Pangram meer dan de mens, en zal het formuleringen herkennen die een mens niet herkent."

Techdenker Stikker ziet meer heil in zelf blijven schrijven. "Je moet je afvragen of je dit soort energieslurpende AI-systemen moet gebruiken voor alledaagse dingen. Als straks ook nog de antwoorden op Kamervragen met AI worden geformuleerd, kun je je afvragen: wie communiceert er nou met wie?"

Verantwoording

Voor dit artikel analyseerde de NOS 2500 documenten met Kamervragen, die tot en met de vorige zomer werden ingediend. Die haalden we geautomatiseerd door AI-detector Pangram.

Die grote hoeveelheid teksten kozen we omdat Pangram vooral goed werkt op grote schaal: bij een individuele Kamervraag kan Pangram er weleens naast zitten, maar bij duizenden Kamervragen geeft de detectietool een betrouwbaar beeld.

Ter verificatie analyseerden we ook een controleset van 468 documenten met Kamervragen. Die vragen zijn afkomstig uit het "pre-AI-tijdperk" en dus vrijwel zeker door mensen geschreven.

Op die manier wilden we zeker weten dat Pangram menselijke Kamervragen kan onderscheiden van AI-Kamervragen. In alle gevallen bestempelde Pangram de oude teksten terecht als "100 procent menselijk".

We hebben ervoor gekozen om in dit onderzoek geen ranglijst te tonen met Kamerleden die de meeste "AI-vragen" stelden, omdat de kans op zogenoemde valspositieven daar te groot was.

Podcast De Dag: midden in Congo's dodelijkste ebola-uitbraak ooit

9 hours 19 minutes ago

Afrika-correspondent Elles van Gelder reisde naar het epicentrum van de dodelijkste ebola-uitbraak ooit, in het Oosten van de Democratische Republiek Congo. Ze hield voor de podcast een audiodagboek bij.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

"Het is bizar om mensen zo ziek te zien", vertelt ze. "Het is een afschuwelijke, brute ziekte, waarbij mensen soms ook gaan bloeden uit hun neus en uit hun ogen. Ze kermen van de pijn. Het is echt een virus dat genadeloos toeslaat."

Het aantal ebolagevallen in Congo is volgens de autoriteiten opgelopen tot boven de 7000. Inmiddels zijn ruim 3300 mensen aan de ziekte overleden. De huidige uitbraak, die veroorzaakt wordt door de Bundibugyo-variant van het virus, geldt als de dodelijkste ooit in het Centraal-Afrikaanse land. Tegen deze variant bestaat geen vaccin of medicijn. Het onder controle krijgen van het virus verloopt dan ook moeizaam.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith Kutschenreuter

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

21 doden in Zuid-Afrika bij verkeersongeval met meerdere voertuigen

9 hours 21 minutes ago

Bij een frontale botsing tussen twee minibusjes en een derde voertuig in de provincie West-Kaap in Zuid-Afrika, zijn 21 mensen om het leven gekomen. Ook raakten volgens lokale autoriteiten meerdere mensen gewond.

Volgens de overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor de wegen in Zuid-Afrika, de RTMC, is het nog niet duidelijk wat de oorzaak is van het ongeluk. Mogelijk botste het derde voertuig op de minibusjes na hun aanrijding.

Belangrijke snelweg

De Cape Times schrijft dat het ongeluk tegen middernacht gebeurde op de voor de regio belangrijke snelweg N1. Deze weg verbindt de plaatsen Leeu Gamka en Prins Albert met elkaar en ligt zo'n 380 kilometer ten oosten van Kaapstad.

Op beelden van het ongeval is te zien dat de ravage groot is. De autoriteiten sluiten niet uit dat het dodental nog oploopt. De snelweg is in beide richtingen afgesloten. Automobilisten wordt aangeraden de N1 te mijden en alternatieve routes te gebruiken.

'Verschrikkelijk verlies'

De minister van Mobiliteit van de West-Kaap, Isaac Sileku, zegt tegen de Cape Times: "Dit is een verschrikkelijk verlies aan mensenlevens. Onze gedachten zijn bij de families en nabestaanden van degenen die bij dit tragische ongeval om het leven zijn gekomen."

Ouders willen massadonor met bijna 200 kinderen stoppen en eisen schadevergoeding

9 hours 35 minutes ago

Stichting Donorkind stelt de Nederlandse massazaaddonor Simon juridisch aansprakelijk voor de schade die hij heeft veroorzaakt met het verwekken van bijna 200 kinderen. Onlangs meldde Nieuwsuur dat de massadonor een brief had geschreven aan ouders waaruit bleek dat hij minstens 199 kinderen heeft verwekt, veel meer dan de 121 die eerder bekend waren.

De verklaring waarin hij vertelde dat hij minstens 199 kinderen had verwekt, verspreidde hij via een groepsapp met daarin ruim 35 ouders. Dat betreft lang niet alle ouders van kinderen die met zijn zaad zijn verwekt. In de verklaring stelt hij dat 172 kinderen in Nederland zijn geboren uit zijn donaties. De andere kinderen werden geboren in Duitsland, België en een ander Europees land. Simon verklaarde dat hij geen sperma meer doneert.

De stichting, die namens ruim 30 ouders spreekt, wil door hem juridisch aansprakelijk te stellen afdwingen dat hij zich niet meer aanbiedt als donor. Als hij dat wel doet, moet daar een boete op komen te staan, vindt de stichting. Ook wil Donorkind dat Simon een schadevergoeding betaalt aan de ouders.

Eerst in gesprek

Ties van der Meer, voorzitter van de stichting, wil met donor Simon in gesprek om daarover samen juridische afspraken te maken. Als dat niets oplevert, komt het tot een juridische procedure, zegt hij. Volgens Van der Meer "doen de ouders en de stichting wat de overheid en klinieken hebben nagelaten: grenzen stellen aan een massadonor".

Zo meldde Nieuwsuur dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de beroepsgroep van gynaecologen NVOG al in 2017 wisten dat spermadonor Simon een massadonor was. Ook bleek dat het ministerie van Volksgezondheid (VWS) al jaren wist dat Simon een massadonor was, actie bleef uit.

Massadonoren

Een spermadonor mag bij maximaal twaalf gezinnen doneren. Dat is vorig jaar vastgelegd in de donorwet. Eerder gold een maximum van 25 kinderen, maar dat was een richtlijn voor fertiliteitsklinieken, geen wet.

Massadonoren kunnen tot problemen leiden, omdat hun kinderen zich psychologisch moeten gaan verhouden tot tientallen of soms honderden broertjes en zusjes. Normaal contact ontwikkelen met hun donorvaders is voor die kinderen lastig, zeker als de donor zelf de moeder en de kliniek heeft misleid. Daarnaast is ontspannen daten zonder dna-test voor deze kinderen lastig, omdat er een redelijke kans is dat ze contact hebben met een bloedverwant.

Vorig jaar berichtte Nieuwsuur dat door fouten van klinieken zeker 85 massadonoren zijn gecreëerd.

Juridische aansprakelijkheid is volgens Van der Meer nodig omdat de ouders van kinderen die door de massadonor zijn verwekt "meer nodig hebben dan een belofte dat hij het niet meer doet." Daarnaast vindt de stichting dat de zaaddonor "moet erkennen dat kinderen en ouders kosten moeten maken voor iets dat hij heeft gedaan".

'Schadelijk handelen'

Marjolein van Rest, een van de advocaten die de stichting juridisch bijstaan, zegt dat "massadonoren moeten beseffen hoe schadelijk hun handelen is". Een andere raadsman, Mark de Hek, verwijst naar een doneerverbod dat in 2023 door de rechter werd opgelegd aan massadonor Jonathan M.

In deze zaak oordeelde de rechter dat er een verbod moest komen, onder meer vanwege de psychosociale risico's en het risico op incest als donorkinderen te veel halfbroers en -zussen hebben.

"Uit deze uitspraak volgt dat het gedrag van Simon onrechtmatig is en dat een doneerverbod met dwangsom kan worden opgelegd", aldus De Hek. "We willen hem eerst uitnodigen om hier samen afspraken over te maken, in het belang van de kinderen." Als het tot afspraken komt en hij houdt zich daar niet aan, kan de stichting boetes incasseren.

Poolse verdachte van moord op vader opgepakt in Dinteloord

10 hours 51 minutes ago

Vorige week woensdag is in het Brabantse Dinteloord een 31-jarige man uit Polen aangehouden. De man wordt in zijn geboorteland verdacht van zware mishandeling en moord op zijn vader.

De man was al enige tijd op de vlucht, maar op basis van nieuwe informatie kon de politie hem traceren. Agenten hielden hem aan terwijl hij aan het werk was.

Als de man in Polen schuldig wordt bevonden, kan hij tot levenslang worden veroordeeld. Polen heeft Nederland om zijn overlevering gevraagd.

Voortvluchtigen in buitenland

De aanhouding werd verricht door FASTNL, een specialistisch politieteam dat voortvluchtige verdachten en veroordeelden opspoort. Het team is onderdeel van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies en werkt samen met FAST-teams uit andere Europese landen.

Die samenwerking is volgens de politie belangrijk, omdat naar schatting meer dan de helft van de voortvluchtigen zich buiten eigen landsgrenzen schuilhoudt. Via het Europese netwerk ENFAST wisselen de teams informatie en kennis uit om voortvluchtigen sneller op te sporen.

Tara Singh-Varma (78) overleden, gevallen icoon van diversiteit

11 hours 21 minutes ago

Oud-GroenLinks-politica Tara Singh-Varma is op 78-jarige leeftijd overleden, heeft haar pleegdochter Mala Angna laten weten aan de NOS. Ze baarde bij haar afscheid uit de Tweede Kamer veel opzien door te liegen over de reden van haar vertrek.

Singh-Varma zei in mei 2001 ernstig ziek te zijn. Ze kwam ook geregeld in een rolstoel op haar werk. Ze legde later haar werk neer omdat ze terminale kanker zou hebben. "Ik ga binnenkort dood, dat is een heel raar gevoel", zei ze in een interview waarin ze ook zei euthanasie te overwegen.

Later kwam aan het licht dat ze helemaal niet lichamelijk ziek was, maar psychische problemen had. Partijleider Paul Rosenmöller reageerde dat hij zich "belazerd" voelde. "Het is toch normaal dat je een collega gelooft die zegt dat zij ernstig ziek is?"

Psychose

In haar excuses enkele maanden later zei ze in een waanwereld te hebben geleefd waarin ze oprecht dacht ernstig ziek te zijn. In een later interview zei ze door een depressie psychotisch te zijn geworden.

"Omdat er nog zo weinig allochtonen in de politiek zaten, stond ik onder een enorme druk. Iedereen keek naar me. Die druk werd me te veel."

Ze heeft ook geconcludeerd dat ze nooit de overstap van de gemeenteraad naar de landelijke politiek had moeten maken. "Ik heb me er zo ongelukkig gevoeld", analyseerde ze. "Altijd maar moeten scoren, liefst in de Volkskrant en NOVA."

Primeur

Singh-Varma was in de jaren 80 als gemeenteraadslid begonnen in Amsterdam, onder meer voor de Communistische Partij Nederland. Daarnaast was ze actief in vele maatschappelijke organisaties in de stad: ze kwam op voor de rechten van sekswerkers, hielp nieuwkomers hun weg te vinden en zette zich in voor vrouwenemancipatie.

Toen ze in 1994 voor fusiepartij GroenLinks in de Kamer kwam, was ze vanwege haar Surinaams-Hindostaanse afkomst de eerste vrouw van kleur in het parlement. Zelf zei ze daarom ook geregeld last te hebben van extreemrechtse bedreigingen.

Ook in de Kamer zette ze zich in voor vrouwenrechten en minderheden. Zo was ze lid van de enquêtecommissie die de Bijlmerramp onderzocht, het vliegtuigongeluk dat de Amsterdamse gemeenschap en haar multiculturele achterban diep raakte.

Ze raakte echter ook meermaals in opspraak door financiële malversaties: financiële toezeggingen die niet werden nagekomen bij goede doelen, geknoei als penningmeester bij een stichting. Hoewel nooit is bewezen dat Singh-Varma geld had verduisterd, deed het haar reputatie geen goed.

Broodjeszaak

Partijprominent Femke Halsema stak later de hand in eigen boezem over waarom de partij alle verzinsels onvoldoende had onderzocht. "De angst voor verwijten van racisme, voor het verlies van contact met gemeenschappen die zij vertegenwoordigt, heeft tot vergoelijking en tot het negeren van negatieve signalen geleid."

Na haar afscheid uit de politiek bleef Singh-Varma voor het grote publiek grotendeels onder de radar. Ze schreef als journalist nog voor kleine media over Suriname en werkte later in een Surinaamse broodjeszaak.

"Laat de mensen maar oordelen of ik een monster ben", keek Singh-Varma in 2002 zelf terug in de documentaire Tara, die aanvankelijk alleen bedoeld was om haar afscheid van de politiek vast te leggen. "Ik heb keihard gewerkt in dit land, voor iedereen heb ik klaargestaan, voor de stad Amsterdam, voor Nederland. Ik heb geprobeerd om mijn best te doen en meer dan mijn best te doen."

Grootste incassobedrijf vraagt hogere schadevergoeding van winkeldieven

11 hours 23 minutes ago

Op heterdaad betrapte winkeldieven kunnen vanaf vandaag een stuk duurder uit zijn. Het grootste incassobedrijf verhoogt vanaf vandaag de schadevergoeding van 181 euro naar 242 euro. Het is de eerste verhoging in veertien jaar tijd.

De verhoging is nodig "om het bedrag weer in verhouding te brengen en de preventieve werking te behouden", schrijft SODA. Het bedrijf wordt door een aantal grote supermarkten ingezet.

Veel mensen zullen de stickers met de waarschuwing 'Winkeldieven betalen 181 euro' wel kennen. Het is geen boete, maar een schadebedrag. Het is bij wet verplicht dat de veroorzaker van de schade deze moet vergoeden.

Afschrikken

Winkeliers zijn vaak veel tijd kwijt aan het doen van aangifte en het inschakelen van de politie. Ze kiezen daarom steeds vaker exclusief voor de route via een incassobedrijf. Dat wordt dan verzocht de schade bij de dief te innen. Bij een winkeldiefstal bestaat die schade doorgaans uit de tijd die winkeliers kwijt zijn aan de afhandeling van de diefstal.

Branchevereniging InRetail staat positief tegenover het doel van de verhoging, namelijk het afschrikken van winkeldieven. "Een jonge dief voelt een schadeclaim van meer dan 200 euro goed in de portemonnee. Wij staan natuurlijk positief tegenover elk instrument dat wordt gebruikt om criminaliteit in te dammen want diefstal blijft abnormaal", aldus een woordvoerder van Inretail.

Kruidvat is een van de winkels die gebruikmaken van de diensten van SODA. "De dief betaalt een schadevergoeding en wij doen geen aangifte bij de politie", zegt een Kruidvat-woordvoerder. De winkel zegt zo tijd te besparen, omdat de politie niet altijd ter plaatse kan komen maar er nu wel een snelle afhandeling is.

Wanneer er geen aangifte wordt gedaan, wordt een winkeldief ook niet strafrechtelijk vervolgd. InRetail moedigt winkeliers aan om aangifte te blijven doen. "Zodat de statistieken de werkelijke situatie blijven tonen."

Juridisch draagvlak

De vraag is of het schadebedrag voor de civiele rechter standhoudt als winkeliers geen tijd meer kwijt zijn met het doen van aangifte. Mede dankzij de dienstverlening van de incassobureaus zijn winkeliers vaak in een kwartier klaar met de zaak. In 2012 zijn destijds door verschillende incassobureau de kosten vastgesteld op 181 euro, omdat een winkelier gemiddeld 2 uur kwijt is.

In het verleden is het mensen al gelukt dit bedrag voor de rechter omlaag te krijgen omdat een winkelier niet goed kon bewijzen dat die daadwerkelijk zoveel tijd kwijt was. De komende tijd is het afwachten hoe rechters zullen omgaan met het nog hogere bedrag.

Meewerkende winkeldieven

Dieven die niet meewerken met de incassobureaus kunnen alsnog te maken krijgen met een rechtsgang, al is dat een kostbare en langere procedure. Problematisch wordt het als de dief niet meewerkt en de identiteit onbekend blijft.

Winkeliers en Soda moeten het dan ook vooral hebben van winkeldieven die meewerken en de rekening betalen. "De winkeldieven betalen. Ze hebben er ook een belang bij het op te willen lossen", zegt Niels van Os, directeur van SODA.

Trein botst op vrachtwagen bij Ermelo, treinverkeer ligt hele dag stil

11 hours 52 minutes ago

In Ermelo is vanochtend een trein op een vrachtwagen gebotst. In de sprinter zaten zo'n 150 mensen, zegt een NS-woordvoerder tegen Omroep Gelderland. De vrachtwagenchauffeur en twee inzittenden van de trein raakten gewond.

De botsing gebeurde rond 10.00 uur bij een spoorwegovergang op de Horsterweg. Hoe dat kon gebeuren, is niet bekend. De vrachtwagen vervoerde grote betonnen platen op een platte oplegger.

De schade is groot:

Twee inzittenden van de trein raakten volgens de NS gewond, maar over de ernst van hun verwondingen is niets bekendgemaakt. De treinmachinist bleef ongedeerd. De 150 reizigers zijn geëvacueerd en onder begeleiding via het spoor naar het station gebracht. Voor de gestrande passagiers zijn bussen ingezet.

Het politieonderzoek en de opruimwerkzaamheden duren naar verwachting nog uren. De rest van de dag rijden daarom geen treinen tussen Putten en Nunspeet. Reizigers tussen Amersfoort en Zwolle moeten rekening houden met vertraging. Er rijden stopbussen tussen Putten, Ermelo, Harderwijk en Nunspeet.

Brabantse frietbakkers krijgen Oekraïense prijs voor jarenlange hulp in oorlogsgebied

12 hours 33 minutes ago

Twee frietbakkers uit Noord-Brabant worden onderscheiden met de Oekraïense Orde van Sint-Panteleimon. Ze krijgen de prestigieuze onderscheiding voor hun humanitaire hulp in het land, sinds de Russische invasie in 2022.

Franky van Hintum heeft een Oekraïense vrouw en wilde direct na de invasie hulp bieden. Hij reed met zijn collega Coen van Oosten twintig uur met een mobiele frietkar naar de grens tussen Polen en Oekraïne. Sindsdien hebben ze honderdduizenden porties friet en snacks uitgedeeld. Naast een frietkar runnen de mannen inmiddels ook een opvang. Een tweede opvang is in de maak. Ook hebben ze een eigen vrachtwagen waarmee hulpgoederen van Nederland naar Oekraïne worden gebracht.

Van Hintum uit Helmond en Van Oosten uit Waspik zagen de afgelopen jaren veel geweld en ook verloren ze meerdere vrienden, werknemers en kennissen. In 2023 aten ze in een restaurant terwijl er een raketaanval plaatsvond. "We gaven het meisje aan de kassa nog fooi. Een paar seconden later was ze er niet meer. Dat is niet te bevatten", zei Van Oosten toen.

Droneaanvallen

Vorig jaar verloren ze twee dierbare vrienden bij een droneaanval. Het ging om de directeur en een medewerker van de opvang. "Ze waren als familie voor ons."

Stoppen met de hulpverlening is ondanks de gevaren geen optie, zeggen ze. "We merken dat de hulp een stuk minder is geworden dan een paar jaar geleden. Wij helpen niet alleen de slachtoffers, we willen ook laten zien aan de buitenwereld wat er gebeurt", zegt hij tegen Omroep Brabant.

Van Hintum wil aandacht blijven vragen voor de vrijwel dagelijkse droneaanvallen in het land: "Mensen moeten weten wat er gebeurt. Bij iedere drone-inslag vallen vooral burgerslachtoffers. Als ze het al overleven, zijn ze van alles kwijt: hun familie, hun huis, hun spullen. Het stoort me dat je daar in Nederland zo weinig over hoort. De aandacht is weg. Dat vind ik onvoorstelbaar en enorm pijnlijk."

Simpel frietje

Ze beseffen ook dat ze met hun frietkar en opvang niet iedereen kunnen helpen. "In het grote plaatje zijn wij maar een druppel op een gloeiende plaat, maar persoonlijk maken we zoveel mensen blij. De ene keer met een simpel frietje, de andere keer door iemand onderdak te geven die alles verloren heeft. Dit is onbetaalbaar en helaas lijkt het er steeds vaker op dat wanneer wij het niet doen, niemand het doet."

De twee vijftigers nemen de onderscheiding op 20 september in ontvangst.

Prullaria uit kruipruimte Buckingham Palace gepresenteerd als museumstukken

12 hours 37 minutes ago

Een oude krant, gevaarlijke bedrading, een weggegooid sigarettenpakje. Iedereen met een kruipruimte zal herkennen wat voor troep zich daar in de loop der jaren ophoopt. Maar als het gaat om de kruipruimte van Buckingham Palace halen die spullen ineens de Britse kranten, alsof het museumstukken zijn.

Buckingham Palace nadert het einde van een tien jaar durende renovatie. Bij het openbreken van de paleisvloeren kwamen de bouwvakkers sporen tegen van bewoners, personeel en eerdere bouwlieden tot ver in negentiende eeuw. Het bouwafval is in statig licht gefotografeerd, gepresenteerd als kostbare schatten.

Zo was er bijvoorbeeld een verfrommelde Evening Standard uit 1889, waaruit nog net het theateraanbod in het West End valt op te maken. Een Daily Express van een kleine eeuw later vertelt over de gevangenis waar de daders van de Great Train Robbery zijn opgesloten, de treinroof waarbij miljoenen werden buitgemaakt.

Stille getuige van het leven van paleismedewerkers is een deelnameformulier van een whist-toernooi van de Royal Household Social Club. Spelers mochten het voor sixpence tegen elkaar opnemen in het zo deftige Engelse kaartspel. Datum: 14 april 1949, koning Charles was toen net 5 maanden oud.

Dat het paleispersoneel wel van een gokje hield blijkt ook uit de meerdere lottobriefjes van de Blank Littlewoods Football Pool uit 1957. De hoofdprijs van 75.000 pond toen is vergelijkbaar met ruim 3 miljoen euro nu, genoeg om als een koning te leven dus. Verder kwamen er sigarettenpakjes (kingsize!), een fles Schweppes-mineraalwater en een tinnen beker onder de vloeren vandaan.

Een draaiboek uit koningin Elizabeths jubileumjaar 1977 wijst op de meer koninklijke bezigheden in het paleis. Op het vergeelde protocol staat keurig uitgetypt beschreven wat er zal gebeuren tijdens een feestelijk ontvangst voor internationale diplomaten. Na trompetgeschal zullen de koningin en haar familieleden zich "met de klok mee" tussen de aanwezige gasten begeven, de 350 overige Britse gasten zullen ondertussen "worden aangemoedigd om met de diplomaten te spreken".

Dresscode die avond: rokkostuum of traditionele kledij voor de internationale gasten, tiara's voor de royals. In ieder geval niet de zware werklaarzen die op een ander moment onder de vloer achterbleven en nu zijn teruggevonden. Zou iemand ze destijds gemist hebben? Of zou de eigenaar ze juist grijnzend hebben achtergelaten, wetend dat zijn afgetrapte schoeisel zonder veters ooit als archeologische vondst weer boven zou komen?

Misschien was het wel een van de werkmannen die kort na de Tweede Wereldoorlog 2 kilometer aan elektrische kabels installeerde voor de 6500 stopcontacten en 5000 lichtpunten van het paleis. Het was deze bedrading die nu de grootste zorg was voor de brandveiligheid: de isolatie van gevulkaniseerd rubber is na al die decennia uitgedroogd en kan opensplijten, wat brandgevaar oplevert. Bij het begin van de restauratie werd dat daarom als eerste vervangen.

Daarnaast was een belangrijk onderdeel van de renovatie het vervangen van verouderde loden buizen: waterschade door lekkende leidingen werd gezien als een serieuze bedreiging voor het kostbare interieur. In totaal is er ruim 400 miljoen euro uitgetrokken voor de modernisering, waardoor het paleis bij heropening volgend jaar maart er weer een halve eeuw tegenaan kan.

Koning Charles keert dan overigens niet terug in het gezichtsbepalende gebouw met 775 kamers: hij blijft wonen in het nabijgelegen Clarence House, waar hij ook al voor zijn troonsbestijging woonde. Door het paleis voortaan alleen ceremonieel te gebruiken, kan het ook vaker voor het publiek worden opengesteld. Daarmee komt een einde aan de bijna twee eeuwen dat het paleis de residentie van de Britse monarch was.

Boven Iran neergeschoten bemanningslid F-15 vertelt over spectaculaire redding

13 hours 4 minutes ago

Voor het eerst heeft een van de twee in Iran geredde bemanningsleden van een Amerikaanse F-15 zijn verhaal gedaan. Het toestel van de man werd door Iran neergehaald. Hij had zijn rug, arm en schouder gebroken na een harde landing, maar wist desondanks een groot stuk af te leggen om zich te verbergen.

"Ik was gewond, maar we trainen allemaal om met de dingen om te gaan die op ons pad komen", zei het bemanningslid 'Bravo' tegen 60 Minutes. In het interview vertelt hij uitgebreid over het succesverhaal in wat het CBS-televisieprogramma verder een dure en impopulaire oorlog noemt.

De echte naam van de man wordt geheim gehouden vanwege dreiging uit Iran. De andere inzittende, piloot Alpha, wilde niet in de uitzending reageren. Hij is terug in actieve dienst en publiciteit zou nadelig kunnen zijn.

De redding van de man werd vastgelegd op video:

Het toestel vloog op 2 april in bergachtig gebied ten zuiden van de stad Isfahan toen het misging. Waarschijnlijk werd een raket van een draagbare lanceerinstallatie de straaljager fataal. "Het was alsof ik door een goederentrein werd aangereden", stelt Bravo.

"We hebben er alles aan gedaan om het vliegtuig te redden. Toen al snel duidelijk werd dat dat niet mogelijk was, gebruikten we onze schietstoel. Ineens zweefden we in de lucht boven het hart van Iran."

In de lucht bleek zijn parachute beschadigd. "Op een gegeven moment keek ik omhoog en zag ik geen parachute meer. Dat was het meest angstaanjagende dat ik ooit heb gezien", vertelt hij.

Schietgebedje

Hij probeerde na een schietgebedje de parachute verder uit te vouwen, maar kwam alsnog keihard neer. "Op basis van mijn beschrijving en de verwondingen die ik heb opgelopen, denken de deskundigen dat ik met een snelheid tussen de 110 en 160 kilometer per uur op de grond ben terechtgekomen."

Piloot Alpha kwam op zo'n 8 kilometer van Bravo neer en verstopte zich op een andere plek.

Hoewel hij zwaargewond was geraakt door de smak, noemt Bravo het een godswonder dat hij de val überhaupt overleefd had, en zelfs in staat was zijn training te volgen: "Ik wilde zo snel als ik kon, ondanks mijn verwondingen, wegkomen van mijn landingsplek."

In het schemerduister besloot hij dat in het onherbergzame gebied een 2 kilometer hoge bergkam de beste overlevingskans bood. Op wilskracht overbrugde hij ondanks zijn verwondingen die afstand. "Ik wilde niet door gebrek aan motivatie op de Iraanse tv komen", verwoordt hij het nu.

Iraanse klopjacht

Intussen werd in de VS defensieminister Hegseth wakker gemaakt voor de reddingsmissie. Iran had inmiddels een prijs op het hoofd van de Amerikanen gezet en gewapende strijders waren al naar hen op zoek. Ze naderden de mannen al op enkele honderden meters.

Alpha kon als eerste wegkomen, bij de eerste Amerikaanse grondoperatie in Iran sinds 1980, toen een mislukte reddingsoperatie voor gegijzeld ambassadepersoneel acht militairen het leven kostte. Dit keer was het een succes, hoewel het enorm gevaarlijk was twee reddingshelikopters bij daglicht te laten vliegen. "Het was de hele heenreis en de hele terugreis een vuurgevecht", aldus Hegseth.

Een poging ook Bravo te lokaliseren was toen nog tevergeefs. Die avond kwam er wel een eerste boodschap van hem binnen: "Ik ben gewond, maar kan me verplaatsten". Een nieuwe reddingsoperatie kon echter pas een dag later plaatsvinden.

Enorme reddingsoperatie

Om Bravo's overlevingskansen te vergroten werden Iraanse troepen in de nabijheid bestookt. Ondertussen maakte een commandoteam van 92 man zich klaar om hem te halen, ondersteund door duizenden anderen en daarmee een van de grootste reddingsoperaties ooit. "Ik weet alle details niet, maar ben blij dat ze het deden", reageert Bravo.

Er landden twee vliegtuigen in de woestijn om twee reddingshelikopters in te zetten. Al snel maakten ze contact met Bravo. Op dronebeelden is te zien hoe twee commando's hem bereikten en ondersteunden om weg te komen. "Om ze op die heuvelrug naar me toe te zien komen, was een van de mooiste momenten van mijn leven."

Details over wat er in dat eerste contact werd gezegd geeft Bravo niet, wel dat hijzelf reageerde met "Let's go", laten we gaan.

Honderd Amerikanen gestrand

Terug bij de landingsplek bleken de landingsgestellen van beide vliegtuigen vast te zitten in het woestijnzand. Nu waren dus bijna honderd Amerikanen gestrand. Overhaast werd een tweede team gestuurd om iedereen te halen. De achtergelaten vliegtuigen werden gebombardeerd om te voorkomen dat Amerikaanse technologie in Iraanse handen viel.

Na 50 uur was Bravo veilig, bij het ochtendgloren van de eerste paasdag.

Dode na zinken veerboot bij Vanuatu, zoektocht naar zeker 30 vermisten

15 hours ago

Reddingsdiensten van de eilandengroep Vanuatu in de Stille Oceaan zijn op zoek naar zeker dertig vermiste opvarenden van een veerboot die vrijdag tussen de eilanden Ambae en Santo is gezonken. Zeker één persoon is om het leven gekomen, maakte het kantoor van premier Napat bekend.

Er waren 47 mensen aan boord, van wie er vijftien levend uit het water zijn gered. Het is niet bekendgemaakt of dit bemanningsleden van de MV Matui of passagiers zijn.

De precieze oorzaak van het zinken van het schip is niet bekend. De autoriteiten zeggen dat het erop lijkt dat de veerboot in slecht weer met harde wind was beland. Het kantoor van premier Napat suggereert in een verklaring dat waarschuwingen over het weer door de bemanning zijn genegeerd en dat er mogelijk te veel passagiers aan boord waren.

Waar de zoektocht naar overlevenden in de uren na het zinken van het schip vooral op open zee plaatsvond, wordt nu met name langs de zuidoostkust naar schipbreukelingen gezocht. Zij zijn mogelijk door de stroming meegevoerd richting de kust.

Premier Napat zegt "te bidden voor de overlevenden" en wenst hen een spoedig herstel en stelt mee te leven met de familie van degenen die nog vermist worden. Ook heeft hij aangekondigd dat er een onderzoek komt naar hoe de scheepsramp heeft kunnen gebeuren.