Aggregator

Large language models (LLMs) are generally thought of as machines that accept textual prompts and spit out textual content. However, if you’re creative in the way you interface with them, …read more

Bij een zware stortvloed in Nepal en het grensgebied met Tibet zijn zeker 157 mensen om het leven gekomen. Het aantal slachtoffers en vermisten loopt waarschijnlijk nog verder op, maar veel is nog onduidelijk. Het Nepalese toerismebureau heeft wel bevestigd dat in het gebied 384 toeristen vermist worden, onder wie 291 buitenlanders.

De Nepalese minister van Buitenlandse Zaken spreekt over een nationale ramp. Volgens hem werden de modderstromen waarschijnlijk veroorzaakt door een aardbeving in het gebied die lawines veroorzaakte.

Het water steeg plotseling en heeft hele dorpen in het Himalayagebergte weggevaagd. Op beelden is te zien dat de ravage enorm is en dat grote delen van het gebied zijn bedekt onder een laag modder. Wegen, bruggen en energieprojecten vlak bij Tibet zijn beschadigd.

Op bewakingscamera's bij de grens tussen Nepal en Tibet is te zien hoe mensen rennen voor hun leven en hoe groot de kracht van de stortvloed is:

Vanuit Nepal houden klimaatwetenschappers er nu ook rekening mee dat een lawine mogelijk tot de ramp heeft geleid. Die lawine zorgde aan Nepalese zijde voor een blokkade. Daardoor bouwde water op in de rivier de Lhende Khola. De lawine zou veroorzaakt zijn door een aardbeving in Tibet met een kracht van 4,4. Door de kracht van het water brak de blokkade door en kwam het water totaal onverwacht voor de bewoners verderop naar beneden.

Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:

"Een jaar geleden zorgde overstromingen in diezelfde rivier ook al voor grote schade en doden. Afgaand op beelden die nu beschikbaar zijn, lijkt de verwoesting dit keer nog groter. Begin dit jaar bezocht ik zelf de regio. Stroomafwaarts bij de Trishuli-rivier vertelden bewoners mij dat aardbevingen voor het verschuiven van waternetwerken zorgen. Hoog in de bergen kan dat juist leiden tot het droogvallen van hele dorpen.

Vandaag is dit gebied door de ramp onbereikbaar geworden voor reddingswerkers. Reddingshelikopters die het gebied probeerden te bereiken konden niet veilig landen en moesten terugkeren."

Op een lijst met vermisten staan onder meer de namen van ruim honderd Indiërs, twaalf Britten en drie Amerikanen. Ook veel Nepalezen worden vermist. Zo wordt er gezocht naar zestig werknemers van een waterkrachtcentrale, meldt BBC.

De Nepalese autoriteiten meldden eerder dat er een Nederlander vermist was, maar dat klopt mogelijk niet. Persbureau ANP schrijft dat een medewerker van het reisbureau Kathmandu Holiday Tours & Travels meldt dat was doorgegeven dat een Brit en een Australiër vermist waren. Op de lijst die het Nepalese Bureau voor Toerisme publiceerde stond uiteindelijk dat een Brit en een Nederlander vermist waren. "Er is wat verwarring", zegt een medewerker tegen ANP.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten de situatie nauwgezet in de gaten te houden en nog niet te kunnen bevestigen dat er Nederlandse slachtoffers of vermisten zijn.

"We hebben enkele telefoontjes ontvangen van mensen die niet meteen contact met hun naasten in Nepal kunnen krijgen. In sommige gevallen is het contact weer hersteld. Op dit moment is het nog te vroeg om een volledig beeld te geven", aldus de woordvoerder.

Het ministerie roept Nederlanders in het gebied op om familie en vrienden te laten weten hoe het gaat en om zo nodig te bellen met het noodnummer 0031-247247247.

Ook Tibet getroffen

Er zijn helikopters ingezet voor reddingsacties, maar in de getroffen gebieden staat het water op veel plekken te hoog om te landen.

Ook net over de grens in Tibet zijn waarschijnlijk doden gevallen. Een grote aardverschuiving trof daar een grensovergang. De Bhote Koshi-rivier, die plotseling overstroomde, ontspringt in Tibet en mondt uit in de Trishuli-rivier in Nepal.

Vanuit de lucht is de enorme ravage goed te zien:

In de provincie Utrecht is iemand overleden aan de gevolgen van het westnijlvirus. Diegene had het virus in Nederland opgelopen en is gestorven in het ziekenhuis, meldt het RIVM.

Het gaat om iemand die ouder was dan 80 jaar met onderliggende ziekten, zegt een RIVM-woordvoerder. Dit jaar is het virus vastgesteld bij drie mensen die het virus in Nederland opliepen. Eén van hen ligt nog in het ziekenhuis. Dat is volgens de woordvoerder ook een "ouder, kwetsbaar persoon".

Vorige week maandag werd bekend dat het virus voor het eerst sinds 2020 door iemand was opgelopen in Nederland. Dat gebeurde bij een bloeddonor in de provincie Utrecht die niet recent in het buitenland was geweest. De overledene is niet dezelfde persoon, zegt de RIVM-woordvoerder.

Sterfgeval Drenthe

De GGD Drenthe meldde vorige week dat een vrouw "waarschijnlijk" aan de gevolgen van het westnijlvirus was overleden. Ze liep de vermoedelijke besmetting niet in Nederland op, maar tijdens een vakantie in Zuidoost-Europa. Daar kreeg ze ook haar eerste klachten.

Het RIVM bevestigt vandaag dat ook deze vrouw aan het westnijlvirus is overleden. Het zijn de enige twee sterfgevallen die dit jaar bij het gezondheidsinstituut bekend zijn.

Meestal geen klachten

Het RIVM heeft het westnijlvirus dit jaar gevonden in de provincies Utrecht, Noord-Brabant en Zuid-Holland, onder meer bij paarden, muggen en vogels. Het kan zijn dat het virus op meer plekken in Nederland voorkomt, zegt het RIVM.

Het westnijlvirus komt vooral voor bij vogels. Het kan bij de gewone huissteekmug belanden wanneer die zich voedt met het bloed van een besmette vogel. Een mug kan het vervolgens weer overdragen op mensen en andere dieren.

Het overgrote deel van de mensen (80 procent) krijgt geen klachten. Ongeveer 19 procent krijgt griepklachten en 1 procent krijgt neurologische klachten. Vooral kwetsbare mensen lopen risico.

Mensen kunnen het virus niet verder verspreiden. Het RIVM zegt dat het risico om het westnijlvirus in Nederland op te lopen klein blijft, net als het risico om er ziek van te worden.

Ook bij meerdere paarden in Nederland werd het virus vastgesteld. Het gaat om vijf bevestigde besmettingen, zegt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), waarvan de meeste in Zuid-Holland werden vastgesteld. "Sommige paarden werden zo ziek dat ze geëuthanaseerd moesten worden", aldus de woordvoerder.

In Apeldoorn is een grote flat ontruimd na de vondst van een mogelijk drugslab. De bewoners van zo'n honderd woningen moesten rond 10.00 uur hun appartement verlaten. Ze kunnen in de loop van de middag weer terug.

Het mogelijke drugslab werd vannacht ontdekt in de flat aan de Eburonenstraat. Iemand zou vuurwerk vanaf het balkon hebben gegooid. De politie vond in het appartement een kleine hoeveelheid vuurwerk, wapens en een mogelijk drugslab.

Eén bewoner is aangehouden. De politie wil niet zeggen of de verdachte een man of vrouw is. De persoon zit vast en wordt verhoord.

Onderzoek aan de gang

De Landelijke Faciliteit Ontmantelen (LFO) onderzocht vanochtend de flat. De LFO komt in actie als chemische stoffen een gevaar vormen voor de omgeving. Ook was een Teamleider Explosieven Veiligheid (TEV) van de politie aanwezig. De omgeving rond het gebouw was afgezet.

Halverwege de middag meldde de politie dat het onderzoek was afgerond. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) en het Team Explosieven Verkenning (TEV) troffen een kleine hoeveelheid explosief materiaal aan. De hulpdiensten hebben het materiaal veiliggesteld en afgevoerd.

"Wat het precies is, gaan wij nog onderzoeken", aldus de politiewoordvoerder ter plekke tegen Omroep Gelderland. "Het onderzoek gaat verder op de achtergrond en het helpt niet altijd om alle details openlijk te delen."

Agenten verhoren de verdachte nog en de politie roept op om eventuele aanvullende informatie die mensen hebben, te delen met de politie. "Als je verdachte dingen hebt gezien, of extra info hebt, laat dat dan weten."

In totaal moesten zo'n 220 mensen uit drie flats hun huis uit. "Ik mocht niet eens spullen pakken, er was geen tijd", zegt een van hen tegen de omroep.

Nodig naar toilet

Burgemeester Ton Heerts ging kijken en zag dat er een en ander geregeld moest worden voor de geëvacueerde bewoners. Zo was er iemand die medicijnen nodig had en iemand die kleding wilde hebben. "Er moest iemand heel erg naar het toilet. Ik heb gezegd: 'We hebben best veel groen in Apeldoorn, dus ik heb tegen de politie gezegd: doe maar even een oogje dicht'. Het zijn allemaal heel praktische dingen."

Enkele politiemensen kregen vanwege de chemische lucht gezondheidsklachten, laat de politie weten. Ze zijn nagekeken door ambulancepersoneel, maar hoefden niet naar het ziekenhuis.

Het schilderij was 25 jaar niet te zien voor het publiek, maar binnenkort komt het werk van Piet Mondriaan onder de hamer in Londen. Het schilderij Compositie III bevindt zich nu nog achter gesloten deuren in een galerie in de Britse hoofdstad.

Het werk uit 1920 is onderdeel van een groep van acht werken. In 1920 begon de Nederlandse kunstschilder in de abstracte stijl te schilderen waar hij zo wereldberoemd mee is geworden, ook wel neoplasticisme genoemd.

Mondriaan wordt gezien als een pionier binnen die kunststroming. In zijn werk staan vooral de primaire kleuren rood, geel en blauw en horizontale en verticale zwarte lijnen centraal.

Compositie veranderd

Volgens veilinghuis Christie's worden dit soort werken zelden verkocht. De laatste keer dat een schilderij van de kunstschilder uit hetzelfde jaar werd geveild was in 2009.

"Wat het werk zo bijzonder maakt, is de ongelofelijke staat waarin het verkeert", zegt Keith Gill van Christie's. "Aan de achterkant van het schilderij is te zien hoe de compositie in de loop der tijd veranderde."

Zo hadden sommige elementen eerst een andere kleur. Ook bevonden een aantal elementen en lijnen zich op andere plekken, zegt Gill.

Nieuwe recordveiling?

Het veilinghuis verwacht dat veel kunstliefhebbers er grof geld voor zullen neerleggen. De geschatte waarde van het schilderij ligt tussen de 20 en 30 miljoen pond, maar Christie's denkt dat het werk een recordbedrag zal opbrengen.

Het huidige veilingrecord voor een werk van Mondriaan staat op 51 miljoen dollar, omgerekend zo'n 43 miljoen euro. Een anonieme Aziatische verzamelaar telde dat bedrag in 2022 neer voor Compositie nr. II uit 1930. Compositie III wordt in oktober geveild.

De KNRM is vannacht in actie gekomen voor twee mensen die vastzaten in een lichtmast bij Vlissingen. Het tweetal wilde vanuit de mast foto's maken maar kon niet meer weg door het opkomende water.

Volgens KNRM Breskens konden de twee geen hulpdiensten bellen vanwege een lege telefoon. Daarom schreeuwden ze om hulp richting de wal. Pas zo'n anderhalf uur later hadden mensen dat door.

Een voorbijganger die het geroep hoorde belde rond 01.00 uur 112. Verschillende reddingsboten zijn naar de lichtmast gestuurd. De twee fotografen konden vervolgens in een van de bootjes stappen en zijn aan wal gebracht.

Het tweetal werd uiteindelijk gered:

Een lichtmast is bedoeld om de scheepvaart 's nachts en bij slecht zicht veilig te laten navigeren. Omdat je er niet zomaar in mag klimmen, stonden agenten de twee in de haven op te wachten, schrijft Omroep Zeeland. Ze zijn daar volgens de bemanning van de reddingswacht stevig toegesproken.

De twee fotografen bleven voor zover bekend ongedeerd. Wel hadden ze het "behoorlijk koud", aldus de KNRM.

In Zweden is een tweede mannelijke verdachte aangehouden voor betrokkenheid bij de dodelijke zwaardaanval op een school. Daarbij kwam vrijdag een 17-jarig meisje om het leven en raakten drie anderen gewond.

Hij wordt verdacht van medeplichtigheid aan moord en poging tot moord, staat in een verklaring van de Zweedse aanklager. In de omgeving van Stockholm zou de Zweedse politie afgelopen weekend een inval hebben gedaan en de man hebben gearresteerd, schrijft Aftonbladet op basis van bronnen binnen het onderzoek.

Uiterlijk morgen beslist de aanklager of de man in voorlopige hechtenis blijft of wordt vrijgelaten. Hoe de verdachte de 18-jarige dader Liam Nebel zou hebben geholpen, wordt niet duidelijk gemaakt.

True Crime Community

Vrijdagmiddag pleegde Nebel een aanslag op een middelbare school in Fagersta, ten noordwesten van Stockholm. Het 17-jarige meisje werd met een zwaard gedood en drie tieners raakten gewond, van wie twee ernstig. Nebel werd bij zijn aanhouding door de politie neergeschoten. Hij zit vast.

Volgens Dagens Nyheter, de grootste krant van Zweden, was de dader zeer actief binnen de True Crime Community (TCC) op TikTok. Gebruikers binnen die internationale online omgeving hebben een fascinatie voor extreem geweld, massamoordenaars en wapens. De Zweedse politie heeft bevestigd onderzoek te doen of Nebel deel uitmaakte van chatgroepen waarbinnen geweld op scholen wordt gepromoot.

Nebel kende volgens Zweedse media een jeugd vol geweld. Klasgenoten omschreven hem als een jongen met stemmingswisselingen. Hij was veroordeeld voor mishandeling en zat vast nadat hij vorig jaar een ander leerling in zijn buik had gestompt en had geprobeerd te wurgen.

Kort voor de zwaardaanval op zijn voormalig middelbare school zou Nebel het pleeggezin waar hij tot zijn 18e verjaardag woonde een bericht hebben gestuurd met de tekst "bedankt voor alles".

Zwaardaanval Pettersson

Nebel zou geïnspireerd zijn door Anton Lundin Pettersson, die in oktober 2015 drie mensen doodstak met een zwaard op een school in de Zweedse stad Trollhättan. Pettersson koos opzettelijk slachtoffers van buitenlandse afkomst.

In Fagersta wordt vrijdagmiddag een minuut stilte gehouden om de gebeurtenis te herdenken en stil te staan bij de slachtoffers.

(Telecompaper) Spain's government has approved a draft Royal Decree that would impose strict sustainability, resilience and digital-sovereignty rules on new large...

Het Amerikaanse vliegdekschip de USS Abraham Lincoln, waarvan de bemanning al ruim 257 dagen onafgebroken op zee zit, is onderweg naar een tussenstop in een haven in Thailand. De bemanning mag daar van boord en krijgt er rust, voordat ze terugvaren naar de Verenigde Staten. Dat bevestigen verschillende Thaise overheidsmedewerkers aan persbureau Reuters.

De bemanning vertrok in november vorig jaar. Doel was een missie van vier à vijf maanden op de Stille Oceaan, maar toen de oorlog tegen Iran eind februari begon, vertrok het schip naar het Midden-Oosten.

Het vliegdekschip lag lange tijd in de Arabische Zee, waar het onder meer werd gebruikt voor de Amerikaanse luchtaanvallen op Iran. Het werd vorige week afgelost door een ander Amerikaans vliegdekschip, waardoor de Abraham Lincoln kon beginnen aan de terugreis naar de VS.

Slechte leefomstandigheden

Aan boord van de Lincoln zijn vijfduizend bemanningsleden. Met uitzondering van een korte stop op het eiland Guam in december, is de bemanning niet van boord geweest.

In Amerikaanse media verschenen de afgelopen tijd berichten over de slechte leefomstandigheden aan boord van het schip. Volgens familieleden van de bemanning waren de opvarenden uitgeput, ontstonden voedseltekorten en waren de omstandigheden aan boord onhygiënisch.

Volgens de Amerikaanse minister Pete Hegseth van Defensie waren de berichten een "volstrekt verkeerde voorstelling van zaken". Wel erkende de marine volgens Amerikaanse media dat de bemanning voor uitdagingen heeft gestaan. Zo zou begin deze maand een matroos van boord zijn gesprongen. Die overleefde de sprong en werd aan land gebracht voor verdere verzorging. Ook anderen zouden hebben geprobeerd van boord te springen.

Oost-Thailand

Uit veiligheidsoverwegingen is niet bekendgemaakt waar en wanneer het schip in Thailand aankomt, maar dat zal naar alle waarschijnlijkheid zijn in de havenstad Laem Chabang, in de buurt van de toeristische trekpleister Pattaya. In Leam Chabang meerden al eerder Amerikaanse oorlogsschepen aan.

De Thaise marine meldt dat drie schepen van een Amerikaanse vliegdekschipgroep een korte tussenstop in Oost-Thailand gaan maken en dat ze er niet zijn voor militaire oefeningen.

De Amerikaanse krant USA Today zag app-berichten die Defensie stuurde aan familieleden. Daarin werd gemeld dat het schip begin september aankomt in Thailand.

(Telecompaper) Asus has commenced pre-orders for its latest gaming handheld computer aligned with Microsoft's Xbox brand. The ROG Xbox Ally X20 will reach retail on 15 October...

Er komt een landelijk onderzoeks- en innovatieprogramma voor long covid en andere post-acute infectiesyndromen. Dat heeft de initiatiefnemer, de Stichting Long Covid, bekendgemaakt.

Het door de stichting gefinancierde onderzoeksprogramma is opgestart omdat het overheidsgeld voor onderzoeken naar long covid opraakt. De ruim 40 miljoen die beschikbaar was, is besteed en de overheid heeft nog geen nieuw budget toegekend.

Onderzoekers die zich de afgelopen jaren hebben beziggehouden met long covid, dreigen volgens de stichting terug te gaan naar hun oorspronkelijke onderzoeksgebied. Daardoor zou kennis verloren gaan en zullen nieuwe behandelingen langer op zich laten wachten.

De stichting heeft daarom dit jaar 500.000 euro toegekend aan zeven onderzoekers van het Amsterdam UMC, de Vrije Universiteit Amsterdam, het UMC Utrecht en het Erasmus MC. Zij blijven werken op hun huidige werkplek, maar zullen geregeld samenkomen voor overleg, waarschijnlijk in Amsterdam. Met het nieuwe programma moeten wetenschappelijke resultaten sneller leiden tot gerichte behandelingen.

Groepen patiënten onderscheiden

Op dit moment is er nog geen effectieve behandeling voor long covid. Naar schatting 400.000 à 450.000 Nederlanders kampen met de langdurige gevolgen van een coronabesmetting. Van hen zijn er 90.000 tot 100.000 ernstig beperkt in hun leven. Veel mensen hebben last van vermoeidheid, cognitieve beperkingen, concentratieverlies, geheugenproblemen en problemen met het immuunsysteem.

Inmiddels wordt wel steeds duidelijker dat er groepen long covidpatiënten te onderscheiden zijn. Hierbij zouden verschillende biologische mechanismen een rol kunnen spelen, schrijft de stichting.

"Een belangrijke opdracht voor het centrum wordt om deze groepen beter te onderscheiden en te onderzoeken welke behandelingen bij welke patiënten kunnen werken." Ook hoopt de stichting dat de wetenschappers kennis vergaren die ook bruikbaar is voor andere post-acute infectiesyndromen, zoals ME/CVS.

De eerste financiering is nu verstrekt door de Stichting Long Covid. Voor de toekomst is er daarnaast "langdurige publieke en private financiering nodig", stelt de organisatie.

In Lelystad kunnen vrouwen die net zijn bevallen sinds kort terecht in de thuiskamer, een plek waar ouders dag en nacht professionele hulp en meer rust kunnen krijgen. Het gaat om een proef van zes maanden. De kamer is in ruim twee weken tijd al door zes gezinnen gebruikt, schrijft Omroep Flevoland.

De thuiskamer is geen kraamhotel, zo kun je er niet bevallen. Het gaat om kraamzorg op een aparte locatie. De voorziening is bedoeld voor kersverse ouders die na een bevalling, thuis of in het ziekenhuis, behoefte hebben aan extra ondersteuning.

Dag en nacht staan kraamverzorgers klaar om te helpen met bijvoorbeeld voedingen of een huilende baby. Het is niet bedoeld voor mensen die nog medische zorg nodig hebben.

Vier dagen bijkomen

Jenelva Pavion (27) en haar partner Ricky waren de eerste bewoners van de kamer in het ziekenhuis St Jansdal in Lelystad. Na de bevalling in het ziekenhuis van nog geen 2,5 uur mochten zij alweer naar huis. Dat bleek te snel. "Daardoor was ik nog niet bijgekomen van alles wat er was gebeurd", vertelt Pavion aan Omroep Flevoland.

"Ik zag aan haar dat ze echt vermoeid was", zegt haar partner. De kraamzorg bood hen aan om vier dagen bij te komen in de thuiskamer.

Pavion en haar partner vonden de extra hulp voor baby Emmanuel fijn, maar ook wennen. "Een van de eerste nachten is Emmanuel bijvoorbeeld meegenomen, omdat hij aan het huilen was. Op een gegeven moment kan je het dan loslaten en denken: oké, hij is in goede handen", zegt de kersverse moeder. "Hier heb je niks dat je afleidt. Hier kun je echt rusten."

Zo ziet de thuiskamer eruit:

Het idee voor de thuiskamer komt van Astrid Wals. Zij heeft een kraamorganisatie en zag dat moeders daar vaak niet tot rust konden komen. "We denken dat Lelystad iets nodig heeft voor deze doelgroep. Het gaat om kraamzorg die ze normaal gesproken thuis ontvangen, maar dan hier. Hier is 24 uur per dag zorg, zodat ze er niet alleen voor staan."

Gemeente vergoedt

De kraamzorg tijdens het verblijf wordt betaald vanuit de zorgverzekering. De gemeente Lelystad betaalt het verblijf en de maaltijden. Over zes maanden wordt het project geëvalueerd en wordt duidelijk of de thuiskamer langer kan blijven.

As children, many of us looked wistfully into the cockpits of heavy machinery, wondering just how the series of knobs and levers would do something like operate a bulldozer, crane, …read more

Nederland kan voor de winter de gasopslag niet meer aanvullen tot het gewenste niveau. Dat bevestigt de Gasunie na berichtgeving van NU.nl. Een woordvoerder van de Gasunie benadrukt dat dit niet betekent dat er onvoldoende gas beschikbaar is voor de komende winter.

Het kabinet heeft een vuldoel vastgesteld van 80 procent (115 terrawattuur) van de ondergrondse gasvoorraden. Dat is grofweg gelijk aan de helft van het jaarlijkse Nederlands gasverbruik. Vóór 1 november moet dit doel worden behaald.

Momenteel ligt de vulgraad van de gasopslag op 45 procent. Vorig jaar was dat nog 63 procent en in 2023 waren de voorraden voor 94 procent gevuld. In juni uitte de Gasunie al zorgen: de gasopslag werd dit jaar niet snel genoeg bijgevuld.

Het vullen is een verantwoordelijkheid van bedrijven en de overheid. De Gasunie zegt dat die mede door de hoge prijzen van nu wachten met de aankoop van gas. De hoge gasprijs als gevolg van de oorlog in de Perzische Golf maakt het voor de energiebedrijven onaantrekkelijk om de opslag te vullen.

Vuldoel voor strenge winter

Daarom is sinds begin april Staatsbedrijf Energiebeheer Nederland (EBN) in opdracht van het kabinet begonnen met het vullen van de gasopslagen. Omdat commerciële energiebedrijven dat niet doen, gaat het vullen minder vlug en is de voorraad nog niet aangevuld tot het gewenste doel.

Dit vuldoel is gebaseerd op de hoeveelheid gas die er nodig is op basis van de strengste winter van de afgelopen 30 jaar.

Op dit moment is er voor EBN 960 miljoen euro subsidie beschikbaar om het verschil tussen aan- en verkoop te dekken. Het gaat om geld dat uiteindelijk moet worden terugbetaald door de gebruikers van het gasnet.

Meer lng is alternatief

Niet iedereen is ervan overtuigd dat er nog meer overheidsgeld moet worden uitgegeven om ieder risico uit te sluiten. Een alternatief is dat er in de winter meer lng wordt besteld, vloeibaar gas dat wordt geleverd via Rotterdam en de Eemshaven. Financieel is dat op dit moment aantrekkelijker dan opslag, maar de lng-tankers moeten komende winter dan wel echt arriveren.

Bij een 'normale winter' is een lagere opslag dan ook niet meteen een probleem, maar "concreet betekent deze situatie wel dat Nederland zonder aanvullend beleid onvoldoende is voorbereid op een scenario van een van deze strengste winters", zegt de Gasunie. Nederland is dus kwetsbaarder bij zo'n strenge winter of wanneer er storingen zijn aan leidingen of lng-terminals.

De kans op een fysiek tekort wordt zeer klein geacht. De markt doet zijn werk uitstekend, zien energiedeskundigen. Of er wel of geen tekort komt, hangt af van de prijs die afnemers bereid zijn te betalen.

Noodvoorraad

Ook al is de kans op een tekort klein, het risico van een extreem hoge gasprijs is een stuk groter. Bijvoorbeeld na de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 ging de gasprijs door de 300 euro per megawattuur.

De Gasunie adviseerde de politiek dit jaar al om een noodvoorraad aan te leggen. Deze week maakte Noorwegen bekend dat het in het Noordpoolgebied naar olie en gas blijft boren. Nederland haalde in 2024 een kwart van zijn gas uit Noorwegen.

Oekraïne heeft afgelopen nacht opnieuw een magazijn van de Russische webwinkel Wildberries aangevallen. Ditmaal werd een magazijn geraakt in de regio Tambov, in het westen van het land, meldt de gouverneur van de regio, Jevgeni Pervysjov.

Volgens hem werd het gebouw met zestien drones aangevallen. Daarop ontstond er een brand van 100.000 vierkante meter, een oppervlakte van ongeveer de Jaarbeurs in Utrecht. Alle medewerkers konden het pand op tijd verlaten.

Het is volgens de Oekraïense krant The Kyiv Independent de eerste aanval op een filiaal van de webwinkel in tien dagen. De afgelopen dagen viel Oekraïne magazijnen van concurrent Ozon aan. Wildberries en Ozon zijn de twee grootste webwinkels van Rusland. De bedrijven verkopen zelf weinig producten, maar zijn vooral een marktplaats voor verkopers in Rusland. Via de webwinkels worden producten opgeslagen en bezorgd en kan er worden betaald.

Volgens Oekraïne zijn de magazijnen legitieme doelwitten omdat de twee bedrijven onder meer onderdelen voor militaire drones en navigatieapparatuur opslaan en aan het Russische leger leveren. Moskou ontkent dat. Volgens kenners is een andere reden voor de aanvallen dat Oekraïne de oorlog zichtbaarder wil maken voor Russische burgers.

Aanvallen op raffinaderijen

Oekraïne viel vannacht ook andere doelen aan. Het Russische ministerie van Defensie zegt dat het 426 drones uit de lucht heeft geschoten. Bij een van de aanvallen is waarschijnlijk een grote olieraffinaderij geraakt, meldt The Kyiv Independent. Er brak brand uit in de NORSO-raffinaderij in Nizjni Novgorod. Dat is de op drie na grootste raffinaderij van Rusland. Hoe groot de schade is, is nog onbekend.

Oekraïne viel de raffinaderij dit jaar al meerdere keren aan. Russische raffinaderijen zijn al geruime tijd doelwit, met als gevolg dat in het hele land brandstoftekorten zijn.

Rusland verstoort routes

Ondertussen blijft Rusland Oekraïne aanvallen. Daarbij richten Russische troepen zich steeds vaker op infrastructuur aan de grens van Oekraïne en Moldavië, meldt onderzoeksinstituut ISW. Doel is om de routes die Oekraïne gebruikt voor import en export met Europa te verstoren.

Ook probeert Rusland nog altijd meer Oekraïens grondgebied in te nemen. Onder meer in de grensregio Soemy wordt gevochten. Tot veel terreinwinst heeft dat de afgelopen tijd niet geleid.

Meeste kinderdoden in 4 jaar

Vorige maand kwamen in Oekraïne 17 kinderen om het leven door Russische aanvallen. Dat is het hoogste aantal sinds april 2022, meldt Unicef. Sinds het uitbreken van de oorlog zijn in Oekraïne 3946 kinderen dood of gewond verklaard en Unicef vermoedt dat het aantal "waarschijnlijk" hoger ligt.

"Kinderen worden gedood of verwond in hun eigen huis, op de speelplaats en in hun gemeenschap. Scholen en ziekenhuizen worden getroffen. Veel te veel jonge levens zijn voortijdig beëindigd of voorgoed veranderd. Dit is onaanvaardbaar", aldus Anne-Claire Dufay, UNICEF-vertegenwoordiger in Oekraïne.

Bij een brand in een ziekenhuis in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zijn vijftien baby's overleden. Dat zeggen functionarissen van het Pakistan Institute of Medical Sciences tegen de lokale omroep Geo TV.

Toen de brand uitbrak, lagen op de afdeling gynaecologie zestien pasgeboren baby's. Een van hen kon worden gered.

Het vuur zou zijn ontstaan in de vroege ochtend. Zes brandweerwagens en vier ambulances gingen af op de melding, maar voor de meeste baby's kwam de hulp dus te laat. Inmiddels is het vuur geblust.

Compressor ontploft

Voorafgaand aan de brand was een compressor in het airconditioningsysteem ontploft, schrijft Geo TV. Premier Sharif heeft opdracht gegeven tot verder onderzoek naar de brand. Hij betuigde in een verklaring zijn medeleven aan de nabestaanden. "Een tragedie waarbij kinderen betrokken zijn, is een onherstelbaar verlies."

A pyrotechnic charge is set off by passing a high voltage through a filament within it, melting the filament and igniting the charge. We could think of a variety of …read more

Soms komt een situatie aan het licht waarbij een kind verschrikkelijk is behandeld. Het pleegmeisje uit Vlaardingen of twee mishandelde kinderen in Stadskanaal zijn daar voorbeelden van. Het zijn uitzonderingen, maar uit onderzoek van de NOS blijkt dat het de afgelopen jaren meer dan tien keer is voorgekomen.

Het gaat om situaties waarbij een kind voor langere tijd systematisch en ernstig is mishandeld. Opsluiten, vastbinden, wurgen, urine moeten drinken; het is te erg voor woorden. In het Nederlands is er dan ook geen woord voor deze meest vergaande vorm van mishandeling. In het Engels heet het child torture, te vertalen als kindermarteling.

Bij kindermishandeling gaat het vaak om verwaarlozing en onmacht. Bij kindermarteling is er sprake van opzet en het plezier halen uit de macht over een kind.

"Het is een blinde vlek in Nederland", zegt klinisch psycholoog Leony Coppens. "In de Verenigde Staten wordt al lang onderzoek gedaan. Ze weten beter in wat voor gezinnen kinderen worden gemarteld en hoe dat opgespoord kan worden. In Nederland is er te weinig kennis en zicht op situaties van kindermarteling. We weten niet eens hoe vaak het voorkomt."

Aan de hand van vonnissen die openbaar zijn gemaakt, heeft de NOS twaalf gevallen van kindermarteling gevonden. Het gaat over zaken waarin de afgelopen vijf jaar een uitspraak is gedaan.

Het daadwerkelijke aantal kan hoger liggen, omdat de situatie de rechtszaal niet heeft bereikt en ook lopen er op dit moment nog verschillende zaken over kindermarteling.

"Het is waarschijnlijk het topje van de ijsberg", vervolgt Coppens. "Uit Amerikaans onderzoek weten we dat plegers van deze vorm van mishandeling heel goed zijn in het verbergen ervan. Ook weten we dat kinderen die dit meemaken vaak niet worden geloofd, als ze zich al durven uit te spreken."

Signalen op school

Opvallend is dat de school een belangrijke rol speelt bij het signaleren van de marteling. Bij de situaties waarbij een kind naar school ging, waren op school bijna altijd aanwijzingen van mishandeling aan het licht gekomen.

Zo heeft de school van een mishandeld meisje in Stadskanaal zowel bij Veilig Thuis als de huisarts een melding gedaan. De school van een mishandeld kind in een gezinshuis in Niekerk speelde een cruciale rol in het stoppen van de mishandeling, nadat het kind met een bijtwond van een hond op school was gekomen.

In een andere zaak zei een leraar over een 7-jarig meisje: "Ze kwam wel eens verdrietig de klas binnen. Dan vertelde ze dat ze ruzie had gehad met papa en dat hij hard had geschreeuwd. Ook vertelde ze een keer dat haar vader haar met een slipper op haar billen had geslagen."

"Kinderen nemen als eerste persoon hun leerkracht in vertrouwen", legt psycholoog Coppens uit. "Leerkrachten zijn over het algemeen bekend met het melden van signalen van mishandeling, maar ze hebben meer kennis en vaardigheden nodig om zich hier competenter in te voelen."

Naast de school hadden buren soms ook het vermoeden dat een kind thuis niet veilig was. Dat was zo in vier van de twaalf zaken.

Fysieke en geestelijke mishandeling

De mishandelde kinderen zijn vaak nog jong, bijna altijd onder de 14 jaar. Bij sommigen begon de mishandeling vanaf de geboorte, bij anderen op wat latere leeftijd. Het kon soms tien jaar lang doorgaan.

De kinderen hebben te maken met de ergste vormen van mishandeling: slaan, schoppen, geen eten krijgen, opsluiten in een kelder of kooi, het moeten opeten van eigen braaksel. Ook geestelijke mishandeling komt in iedere situatie veel voor: uitschelden, kleineren, dreigen met een vuurwapen, controleren met camera's.

De marteling heeft effect op het gedrag van de kinderen. Zo staat in een vonnis: "Het slachtoffer speelde meermalen 'kindermartelaartje' met haar pop en schold de pop op heftige wijze uit."

Falende hulpverleners

De zaak rond het pleegmeisje uit Vlaardingen is extra schokkend, omdat hulpverleners al lang betrokken waren bij het kind en niet hebben ingegrepen. Ook in een gezinshuis in Niekerk werden uit huis geplaatste kinderen jarenlang ernstig mishandeld.

"Uit Amerikaans onderzoek weten we dat kinderen die niet bij hun biologische ouders opgroeien meer risico lopen om slachtoffer te worden van kindermarteling", zegt psycholoog Coppens.

Ook in andere zaken ging de mishandeling door terwijl organisaties binnen de jeugdzorg betrokken waren. In drie zaken waren een of meerdere meldingen gedaan bij Veilig Thuis. Eén keer was de jeugdbescherming betrokken.

Hoe is dit onderzocht?

Met behulp van een AI-model categoriseerden we 211 mogelijk relevante vonnissen die te maken hebben met langdurige, systematische en ernstige kindermishandeling.

Aan de hand van de criteria die in het buitenland worden gebruikt voor child torture keken we handmatig of daar bij die vonnissen sprake van is. Bij in elk geval twaalf situaties blijkt dat zo te zijn.

Goedemorgen! Kamerleden Lisa Westerveld en Fleur Agema worden vandaag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie corona en op de WK roeien komt Karolien Florijn in actie in de skiff.

Eerst het weer: vandaag wisselen zonnige perioden en wolken elkaar af, maar vooral vanochtend en later op de middag kunnen in het zuiden enkele regen- of onweersbui voorkomen. Elders blijft het droog. Het wordt maximaal 23 tot 27 graden, bij een zwakke tot matige oostenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Dit heb je gemist:

Bij een Amerikaanse aanval op een vermeende drugsboot in de Caribische Zee zijn vier mensen om het leven gekomen, meldt persbureau AP. Of er daadwerkelijk drugs aan boord waren, is niet duidelijk. Het Amerikaanse leger heeft daarvoor geen bewijs geleverd.

De regering-Trump voert regelmatig aanvallen uit op vermeende drugsboten. Volgens AP zijn bij 68 aanvallen in het afgelopen jaar ruim 200 mensen omgekomen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Dolly Parton, de Amerikaanse country-zangeres die gisteren op 80-jarige leeftijd overleed, verkocht tijdens haar leven wereldwijd meer dan 100 miljoen platen en is daarmee een van de bestverkopende artiesten in de geschiedenis. Ze groeide op in een gezin met twaalf kinderen in de Amerikaanse staat Tennessee.

Haar eerste optredens deed ze in de kerk, waar haar vader predikte. Op haar tiende leerde ze gitaar spelen, op haar dertiende trad ze voor het eerst op in de Grand Ole Opry, het mekka van de countrymuziek in de stad Nashville.

Ze had een groot zakeninstinct en liet zich niet intimideren door mannen die het zeker aan het begin van haar carrière vaak voor het zeggen hadden.

In onderstaand artikel lees je meer over haar leven:

Fijne dag!

Een zwerm drones die patrouilleert boven natuurgebieden, zwevend door de lucht als een groep vogels. Het klinkt futuristisch, maar dat is waar de brandweer in het Noord-Engelse Lancashire al mee experimenteert.

De drones, aangedreven door kunstmatige intelligentie (AI), kunnen zelfstandig brand opsporen, met elkaar communiceren en vervolgens blusmiddelen of water uitstorten. Samen met de Universiteit van Bristol test de brandweer van Lancashire zulke dronezwermen om bosbranden tegen te gaan. Ook het Verenigd Koninkrijk kampte deze zomer met natuurbranden. Met een druk op de knop kunnen meerdere drones opstijgen om ze te bestrijden.

"Zo'n zwerm is geïnspireerd door de natuur", vertelt Georgios Tzoumas van de Universiteit van Bristol. "Net zoals je vogels in groepen door de lucht ziet vliegen: een collectief mechanisme dat informatie met elkaar deelt. Er is niet één leider en toch botsen ze niet tegen elkaar aan. Dat kunnen we ook met drones: meerdere drones die in de lucht met elkaar samenwerken en met elkaar communiceren."

'We zien vuur'

De apparaten zijn geprogrammeerd om te weten op welke hoogte ze moeten vliegen en welk gebied ze moeten bestrijken. Ze verzamelen en verwerken informatie en hebben ingebouwde intelligentie die vuur kan detecteren en kan begrijpen dat er brand is. De zwerm communiceert vervolgens met brandweerlieden, die achter een scherm de operatie monitoren. De drone kan een suggestie doen, zoals: 'We zien vuur, zullen we dichter bij gaan?'

Deze innovatieve dronetechnologie is bij de brandweer hard nodig, zegt Tim Murrell, die het team van de Lancashire Fire and Rescue Service begeleidt. Na 37 jaar bij de brandweer ziet hij de bosbranden groter en intenser worden.

Volgens Murrell heeft de brandweer meer mensen en materieel nodig. "Zeker omdat we naast natuurbranden ook nog huisbranden moeten bestrijden die door droogte en hitte ook sneller ontstaan. Klimaatverandering heeft veel effect op ons werk. Maar als we branden snel kunnen vinden, dan is de brand nog kleiner en daardoor beter te stoppen."

Mens blijft betrokken

De brandweer gebruikt al jaren drones, ook in Nederland, maar daarbij gaat het meestal om één drone die vanaf de grond wordt bestuurd door één piloot.

"Wat we uiteindelijk willen bereiken", vertelt Murrell, "is dat de kunstmatige intelligentie van de zwerm kan inschatten welke kant het vuur op gaat. Dat kan AI berekenen aan de hand van bijvoorbeeld de windrichting en de ligging van het gebied. Omdat AI ook leert van eerdere opdrachten, wordt het systeem steeds beter."

Er blijft wel altijd een menselijke coördinator die samen met de zwerm beslissingen neemt, bijvoorbeeld over wat prioriteit krijgt. De drones kunnen zelf een plan van aanpak bedenken, maar brandweerpersoneel kan zeggen dat er een andere prioriteit is.

Wat de zwermtechnologie ook geschikt maakt voor brandbestrijding, voegt Murrell toe, is dat er verschillende soorten drones in de groep kunnen worden ingezet. Je kunt de groep uitrusten met grotere drones die 50 tot 100 kilo aan materiaal kunnen tillen, maar ook met kleine lichte drones die bijvoorbeeld betere radars hebben om hotspots op te sporen.

Militaire experimenten

Ook militair wordt volop geëxperimenteerd met autonome dronezwermen: een technologie die een revolutie kan betekenen op het slagveld, maar ook destructief kan zijn.

De NAVO, het Amerikaanse en het Chinese leger hebben al video's gepubliceerd van experimenten met dronezwermen. In Europa hebben meerdere defensiebedrijven inmiddels succesvolle tests uitgevoerd, waarbij één operator tot achttien drones tegelijk kan aansturen.

Tzoumas, die promoveerde op zwermtechnologie en nu samenwerkt met de brandweer in Lancashire, wil alleen de brandweer bijstaan en de schade van natuurbranden voorkomen. Hij groeide op in Griekenland, waar bosbranden dicht bij zijn huis kwamen. Tot nu toe heeft hij met maximaal dertien drones in één zwermformatie gevlogen. Dat worden er in de nabije toekomst twintig of dertig, verwacht hij.