Palestijnen sceptisch over Amerikaans plan voor Gaza: ’Ze willen controle'
Het contrast kan haast niet groter tussen de huidige situatie in Gaza en de plannen die president Trumps schoonzoon Jared Kushner gisteren presenteerde in Davos. Kushner toonde foto's van een toekomstig Gaza vol moderne, haast futuristische wolkenkrabbers.
Het is onderdeel van Trumps 20-puntenplan voor Gaza dat uitgevoerd moet worden door wat hij noemt the board of peace, de vredesraad. De Palestijnen zijn sceptisch.
Kushner presenteerde grote plannen: langs de hele Gazastrook moet een boulevard komen en een haven. Op een plattegrond liet hij zien hoe alles is ingetekend, van parken tot woonwijken en industriële zones, alsof het oude Gaza nooit heeft bestaan. Er moet een vliegveld komen en toerisme, en voor de Gazanen beloofde Kushner werkgelegenheid, een goed inkomen en voorzieningen.
Kritische reacties vanuit Palestijnse hoek volgden al snel. Zo liet Amjad Shawa van het Palestijnse NGO netwerk aan nieuwszender Al Jazeera weten dat het Palestijnse maatschappelijk middenveld en officiële instanties helemaal niet betrokken zijn bij Trumps vredesraad. "Wij waren als Palestijnse organisaties met tien jaar werkervaring in Gaza, vooral de laatste twee jaar, verrast dat niemand ons heeft geraadpleegd over de plannen voor de toekomst", zegt hij.
Maar mensen in een tentenkamp in Khan Younis die we vragen naar de plannen, gingen er al vanuit dat Palestijnse organisaties er niet bij betrokken waren. "Ik denk niet dat er ook maar één Palestijn was die heeft meegewerkt aan deze besluiten. Of zelfs maar voorstellen heeft gedaan om eraan deel te nemen", zegt Shaban Nabil.
Hij staat voor zijn tent en bekijkt op zijn telefoon de plaatjes uit de presentatie. "Deze plannen zijn erop gericht om een einde te maken aan de Palestijnse zaak en controle te krijgen over Gaza."
Fundamentele weeffoutVerderop staat Maher Owidah voor zijn tent. Ook hij is niet heel hoopvol: "Als het plan met oprechte bedoelingen wordt uitgevoerd, kan het de Gazastrook ten goede komen, maar ik vrees dat dit plan en de economische ontwikkeling in de regio de bevolking van Gaza tot gasten in hun eigen land zullen maken. Als we überhaupt nog een plaats in Gaza hebben."
"Die plannen lijken er misschien mooi uit te zien, maar er zit een fundamentele weeffout in en dat is dat dit niet voor en door de Palestijnen is." zegt Marieke de Hoon, universitair hoofddocent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam.
"Je hoort natuurlijk wel dat het uiteindelijk allemaal veel beter wordt voor de Palestijnen, maar daar moeten zij zelf over beslissen. We zien Trump die als een vastgoedmagnaat openlijk praat over dat dit een vastgoedkans is. Maar de personen die hierbij betrokken zijn, hebben niet laten blijken dat het belang en het lot van de Palestijnen voor hen ook belangrijk is."
Palestijnse staatWat de Palestijnen ook dwarszit is dat het alleen over Gaza gaat en niet over de bezette Westelijke Jordaanoever en een toekomst voor een Palestijnse staat. Dat is wat de Palestijnen willen.
"De Palestijnse kwestie heeft een stap achteruitgezet en wordt niet langer als geheel gepresenteerd. De meeste voorgestelde oplossingen hebben betrekking op afzonderlijke delen van Palestina, maar wij willen een alomvattend plan voor een Palestijnse staat.", zegt Owidah.
"Het is een schending van het zelfbeschikkingsrecht. Dit grondgebied is van de Palestijnen. Alleen zij mogen bepalen wat daarmee gebeurt. Het moet niet een plan zijn van de VS, maar een plan dat gedragen wordt door het Palestijnse maatschappelijk middenveld. Je moet met draagvlak vanuit de bevolking daaraan gaan bouwen. Dat is essentieel, want we weten uit ervaring dat opgelegde plannen niet tot duurzame vrede leiden", zegt De Hoon.
Wapens inleverenVolgens Kushner zouden dit soort 'steden' binnen drie jaar gebouwd kunnen worden, maar er zijn nog wel wat hobbels te nemen. Want wederopbouw is op voorwaarde van demilitarisering, oftewel Hamas en andere militante groepen moeten de wapens inleveren. Het is de vraag hoe makkelijk dat zal gaan.
Bovendien is onduidelijk wat de wederopbouw gaat kosten en vooral ook wie dat uiteindelijk gaat betalen. Van landen die deelnemen aan Trumps vredesraad wordt in ieder geval verwacht dat ze een bijdrage leveren, maar Kushner noemde ook private investeringen.
Ondanks de vele onduidelijkheden is dit wel wat het volgens de Amerikanen moet worden, want een plan B is er volgens Kushner niet.