Aggregator

Een wethouder van de gemeente Berkelland in de Achterhoek legt nog geen week na zijn installatie zijn functie neer. De aanstelling van Ton Koenderink ging gepaard met tumult over zijn denkbeelden en uitingen op sociale media.

Koenderink heeft ook zijn lidmaatschap van de partij Samen voor Berkelland per direct opgezegd. "De aandacht gaat steeds minder naar de inhoud en steeds meer naar de discussie over mijn persoon", aldus Koenderink.

Koenderink is de afgelopen tijd in verschillende media een complotdenker en extreemrechts genoemd. "Mijn vertrek mag niet worden uitgelegd als een erkenning dat de geuite beschuldigingen of suggesties juist zijn. Het is een bestuurlijke keuze, ingegeven door verantwoordelijkheid en het belang van de gemeente", aldus Koenderink.

Complotten

Koenderink richtte in het verleden de beweging Sapientes-ab-Oriente (Wijzen uit het Oosten) op. Die lokale club is zeer kritisch richting (semi-)overheden, maar noemt zichzelf geen soevereine beweging. De beweging werd onderzocht door justitie op verdenking van deelname aan een terroristische militie. De rechtbank stelde vast dat de club geen crimineel of terroristisch oogmerk heeft.

De wethouder richtte daarnaast zijn eigen kerk op: het Vrijzinnig Genootschap Twente. Een van de leden van dat genootschap is volgens de krant Tubantia de man die veroordeeld werd omdat hij met een brandende fakkel voor de deur van minister Kaag stond. Koenderink heeft zich altijd gedistantieerd van deze man en zegt dat die niets met het genootschap te maken heeft.

Daarnaast bood Koenderink vorig jaar een sympathisant van de Duitse Reichsbürgerbeweging juridische hulp, schreef de Gelderlander enkele dagen geleden. Dat is een extremistische groepering die de Bondsrepubliek Duitsland niet als legitieme staat erkent. Koenderink zou tientallen 'dagvaardingen' hebben ondertekend die naar ambassades in Berlijn zijn gestuurd, schreef de Gelderlander. Hij wilde niet reageren op vragen van de krant.

Ook over de uitingen van Koenderink op sociale media kwam kritiek. De krant Tubantia noemt hem "een rasechte complotdenker". Zo deelde hij berichten van de Qanon-beweging (die stelt dat er een deep state is waarin de wereld bestuurd wordt door een geheime elite) en berichten over complotten rond kindermisbruik en het coronavirus.

De afgelopen tijd heeft hij veel van dit soort berichten verwijderd, stelde de krant eerder. Koenderink zei toen hij werd voorgedragen tegen de raadsleden dat hij afstand had genomen van de betreffende berichten.

Ook loog hij over nevenfuncties en diploma's, schreef Tubantia. Koenderink beloofde raadsleden en collega's inzage te geven in de opleidingen die hij wél heeft gevolgd.

Vog

Burgemeester Joost van Oostrum zag geen probleem in het voordragen van Koenderink als wethouder. "Mijnheer Koenderink zweert bij zijn installatie trouw aan de Grondwet. Ik treed verder iedereen open tegemoet en doe geen uitspraken over personen. Nee, ik heb van tevoren geen zorgen", zei de burgemeester tegen Tubantia.

De installatie van de wethouder verliep niet probleemloos. Om geïnstalleerd te worden als wethouder is een integriteitscheck nodig. Onderdeel daarvan is het overleggen van een verklaring omtrent het gedrag, een vog. Voor vier van de vijf nieuwe wethouders in Berkelland was dat geen probleem. Koenderink overhandigde echter geen originele vog, maar een digitale kopie. De burgemeester nam daar geen genoegen mee.

Koenderink kreeg een herkansing en werd vorige week alsnog benoemd tot wethouder. Wel met een nipte meerderheid: dertien raadsleden stemden voor zijn benoeming en elf leden tegen.

Reactie burgemeester

Nu legt hij dus alsnog zijn functie neer. Burgemeester Van Oostrum respecteert de keuze van Koenderink. In een reactie zegt hij: "Vragen, zorgen en kritische geluiden verdienen een serieuze plek in onze democratie. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat het gemeentebestuur zijn werk voor inwoners kan blijven doen."

Waarschijnlijk wordt pas na de zomer een opvolger benoemd. Tot die tijd worden de werkzaamheden van de wethouder verdeeld, schrijft Omroep Gelderland.

32 jaar na de vorige editie in de VS is het WK Voetbal terug in Amerika. Net als in 1994 heeft 'Team USA' zich geplaatst voor de achtste finales. Hun wedstrijden boeken kijkcijferrecords. Maar beklijft dat ook na het WK in het land waar voetbal lange tijd een sport in de marge was? "Als we verwachten dat hier precies hetzelfde wordt als in Europa, dan kijken we er verkeerd naar."

Michael Bradley is een van de meest bepalende Amerikaanse voetballers van zijn generatie. De aanvoerder, die ook wel 'Captain America' werd genoemd, speelde dik 150 wedstrijden in het shirt van 'Team USA'. Slechts twee Amerikaanse spelers hebben meer interlands op hun naam.

Na periodes bij onder meer Heerenveen en AS Roma speelde Bradley in het Canadese Toronto. Nu coacht hij de New York Red Bulls, die uitkomen in de MLS, de Amerikaanse eredivisie. Daardoor kent hij de voetbalcultuur goed, zowel in Europa als in Noord-Amerika.

De harten veroverd

"Het helpt enorm dat de VS het goed doet op dit WK, Canada idem dito", zegt hij over zijn buurland. Canada plaatste zich voor het eerst in de geschiedenis voor de knock-out-fase, al bleek Marokko in de achtste finale een maatje te groot. Wat het oplevert, die goede resultaten? "Meer aandacht, meer investeringen, meer belangstelling", ziet Bradley.

Wat heet. Ruim 24 miljoen Amerikanen keken naar de wedstrijd tussen Amerika en Bosnië-Herzegovina op Fox Sports. Nooit eerder keken er zoveel Amerikanen naar een voetbalwedstrijd op een Engelstalig kanaal in de VS, het vorige record werd gevestigd door het nationale vrouwenelftal.

"Ze hebben de harten van veel Amerikanen veroverd", stelt Bradley. "Ook van mensen die normaal gesproken nauwelijks voetbal kijken, maar tijdens een WK uit trots achter hun nationale ploeg gaan staan."

Nederlands positiespel

Amerika hoeft niet langer alleen naar het buitenland te kijken voor goed voetbal. "Voetbal is groeiende, we hebben goede spelers en goede teams", zegt Bradley. "Nieuwe generaties voetbalfans groeien op met liefde voor het nationale team en een MLS-club uit hun eigen regio, dat is positief."

Die groeiende liefde voor de sport is ook te zien in Houston, thuisstad voor zeven WK-wedstrijden. "Ons aantal aanmeldingen ligt twee keer hoger dan vorig jaar", vertelt Dennis Kroeze, directeur van voetbalclub Dutch Lions in Houston. "Er is zoveel aandacht voor het voetbal. Ook kinderen die nog nooit gevoetbald hebben gaan het nu proberen."

De 'Lions' hebben een groot aantal jeugdteams en organiseren voetbalclinics. Veertien jaar bestaan ze inmiddels. "Destijds waren we de eerste voetbalfaciliteit in Houston", zegt Kroeze. Voetbal moest van ver komen, wil hij maar zeggen. "Hier proberen we Nederlandse creativiteit, positiespel en techniek te mixen met het fysieke, de kracht van de Amerikanen."

De voetbalsport groeit, maar zonder horten en stoten gaat dat niet. "Je hebt zoveel verschillende sporten in Amerika waar ze uit moeten kiezen", zegt Kroeze. American Football, basketbal, honkbal. "Spelers met veel kwaliteit die wij hebben opgeleid kiezen soms voor een andere sport. Ze willen alles proberen, dat is moeilijk."

Stevig fundament

Ook rond het WK van 1994 beleefde het voetbal een opleving in het gastland. Toch bleef het toen een sport in de marge. "De voetbalcultuur in de Verenigde Staten zal altijd uniek blijven", zegt Bradley daarover. Een groot verschil met 1994 is wel dat er nu een Amerikaanse profcompetitie is.

"We hoeven niemand te kopiëren, we zijn een groot land. Er zijn hier ontzettend veel sporten, er is zoveel entertainment", weet de oud-international, gevraagd naar of 'voetbal' nu wel beklijft. "Maar we hoeven ons geen zorgen te maken: het voetbal heeft hier inmiddels een stevig fundament."

Strijd met de Rode Duivels

Amerika neemt het vannacht in Seattle op tegen België. Winst of verlies tegen de Rode Duivels: het zal de ontwikkeling van voetbal niet maken of breken, denkt Bradley. Maar toch: elk zetje in de goede richting is welkom. Plaatsing voor de kwartfinale zou een evenaring betekenen van de beste prestatie van 'Team USA'.

"De impact nu is enorm", zegt Kroeze van de Dutch Lions. "Maar straks beginnen de andere sporten weer. De NFL-competitie bijvoorbeeld, American Football. We hopen dat het aanhoudt", lacht hij.

Nederland had in de jaren 80 al gedetailleerde informatie over de Iraakse plannen met gifgas, maar liet chemische bedrijven toch grondstoffen daarvoor leveren. Toen er in de jaren 2005-2008 Kamervragen over kwamen, heeft de regering de Kamer daarover onjuist en onvolledig geïnformeerd, schrijven journalisten Teun Dominicus en Harm Ede Botje van onderzoeksplatform Follow the Money.

In 1984 stelde de VN-Veiligheidsraad vast dat Irak chemische wapens inzette in de oorlog tegen Iran. Daarop maakten Europese landen op initiatief van de VS lijsten van grondstoffen voor chemische wapens die niet aan Irak geleverd mochten worden.

Staatssecretaris Frits Bolkestein

Bekend was al dat de ministeries van Economische Zaken en Buitenlandse Zaken steggelden over de vraag welke stoffen daarop moesten komen. Buitenlandse Zaken stelde een lijst van twintig chemicaliën op, maar staatssecretaris van Economische Zaken Frits Bolkestein wist dat terug te brengen tot elf stoffen. Hij vond dat anders het Nederlandse bedrijfsleven te veel schade zou lijden.

De journalisten Dominicus en Botje hebben door onderzoek in archieven van diversie ministeries en inlichtingendiensten ontdekt dat de overheid veel meer wist van de Iraakse plannen en de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven dan tot nu toe bekend was.

Zo meldde de Inlichtingendienst van de Landmacht kort na de totstandkoming van de lijst van elf stoffen dat de Nederlandse bedrijven KBS Holland en Melchemie aan Irak chemicaliën leverden voor chemische wapens.

Een van die stoffen was dimethylamine, dat nodig is voor de productie van zenuwgassen. TNO had voor deze stof gewaarschuwd, maar Bolkestein had hem van de lijst af weten te krijgen.

De VS riep kort daarna alle NAVO-landen op de levering van deze stof te staken, maar Nederland deed dat niet. Nog tot mei 1985 ging maandelijks 10 tot 20 ton dimethylamine van KBS Holland in Terneuzen naar Irak. Pas toen KBS Holland zelf was gewaarschuwd besloot het bedrijf vrijwillig af te zien van de levering van de stof.

Veel doden in Halabje

In 1988 zette Irak mosterdgas en zenuwgassen in tegen de eigen bevolking. Bij een aanval op de Koerdisch-Iraakse stad Halabje vielen 5000 doden.

TNO achtte de kans groot dat voor de productie van de gifgassen de stof calciumhypochloriet was gebruikt, waarvan Nederlandse bedrijven in de maanden daarvoor "enkele tientallen tonnen" naar Irak hadden gestuurd. Deze stof stond niet op de lijst van verboden stoffen, omdat hij óók gebruikt kan worden voor vreedzame doelen, zoals het schoonmaken van zwembaden. Maar voor het maken van gifgassen was dit ontsmettingsmiddel wel essentieel.

De zaak van de levering van stoffen aan Irak kwam in 2004 weer in de belangstelling door de zaak tegen de gifgashandelaar Frans van Anraat, die in de jaren 1980 verboden chemicaliën voor de productie van gifgas leverde aan Irak.

'Verhullend en misleidend'

Naar aanleiding van deze zaak stelde SP-Kamerlid Krista van Velzen in de jaren 2005-2008 tientallen Kamervragen. De antwoorden die de ministers Donner (Justitie) en Bot (Buitenlandse Zaken) gaven waren volgens Follow the Money verhullend en misleidend. Zo schreef Donner dat KBS Holland "nimmer voorwerp van strafrechtelijk onderzoek was geweest", maar liet hij achterwege dat de Binnenlandse Veiligheidsdienst het bedrijf wel in de gaten hield en dat er verschillende onderzoeken naar het bedrijf waren gedaan.

Op verschillende vragen over de levering van de stof thionylchloride - een stof die essentieel is voor het maken van mosterdgas - door het bedrijf Melchemie gaven Donner en Bot nietszeggende antwoorden. Maar volgens Follow the Money wisten ze uit interne stukken dat Melchemie willens en wetens doorging met de levering van deze stof, die pas in 1987 op de lijst van verboden stoffen was gekomen.

De betrokken ministeries gaan niet of nauwelijks in op vragen over de kwestie van Follow the Money. Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans zegt dat het van belang is dat "hier ook na al die jaren alsnog een parlementaire enquête over komt".

"Het is dramatisch", verzucht Gijs van Nifterik (67) in het huis in het Zuid-Franse dorpje Fourques waar hij gisteravond laat halsoverkop naartoe is gevlucht. Een paar uur daarvoor, rond een uur of zes, kreeg hij een belletje van de burgemeester: hij moest zijn kleinschalige natuurcamping Al Comu onmiddellijk ontruimen. De bosbranden waren te dichtbij gekomen.

Voor Van Nifterik zat er niets anders op dan zijn gasten te vertellen dat de boel moest worden ingepakt. Als een totale verrassing kwam het voor hen niet, zegt de campingeigenaar. Het departement Pyrénées-Orientales wordt voor de tweede keer deze week geteisterd door een enorme bosbrand die inmiddels ruim 4500 hectare beslaat.

'Het was surrealistisch'

Ruim tienduizend mensen moesten daarom geëvacueerd worden, onder wie Van Nifterik en zijn gasten. Dat zijn er een stuk of tien, zegt hij. "Iedereen was heel begripvol. Het vuur was de camping tot op twintig kilometer genaderd. We konden de rook zien én ruiken. Dan willen mensen wel vertrekken hoor. Binnen een paar uur was iedereen weg."

Zelf verliet Van Nifterik als laatste zijn camping, met het gevoel dat hij een kapitein was die een zinkend schip verliet. De toegangspoort van de camping liet hij openstaan, zodat de brandweer snel het terrein op kan. "Dat was heel raar. Daarna zag ik het hele dorp naar het noorden rijden. De weg was vol met auto's. Het was surrealistisch."

Van Nifterik is een oude rot in het vak. De camping die hij al twintig jaar bestiert ligt een half uurtje rijden ten zuiden van Perpignan, midden in het departement Pyrénées-Orientales. Daar zijn vaker bosbranden, zegt hij. Zowel in de zomer- als in de wintermaanden. "We zijn dus wel wat gewend. Ook in de winter staat er vaak wel een hectaretje in brand. Maar dit is natuurlijk van een totaal andere orde."

Het zuiden van Frankrijk kampt sinds vorige week met tientallen natuurbranden, een gevolg van een bijzonder warme en droge maand juni. Dat het natuurbrandenseizoen nu al zo heftig is, vinden de Franse autoriteiten verontrustend. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez schreef vrijdag dat Frankrijk wat natuurbranden betreft een maand voor op schema loopt.

De vrees is dat de branden verder worden aangewakkerd door de harde wind in de regio rondom Perpignan, gecombineerd met extreme hitte. Het is een zorg die ook bij Van Nifterik leeft. "Ik heb grote twijfels of ik dit seizoen überhaupt nog terug kan naar mijn camping. De brand is nu al zo groot, het is pas begin juli en er staat een stevige wind. De voortekenen zijn niet gunstig."

Hoogrisicogebied

Het zou een abrupt einde zijn van zijn tijd op Al Comu, een camping zonder animatie, zonder zwembad of ander gedoe, en met als slogan: 'Bij ons gebeurt niets'. Na dit seizoen gaat Van Nifterik met pensioen, zegt hij. Daar komt bij dat zijn camping in een streek ligt die onder 'code rouge' valt, wat betekent dat het wordt gezien als een hoogrisicogebied voor natuurbranden.

Al Comu wordt nu nog door de lokale autoriteiten gedoogd, maar wanneer Van Nifterik stopt, of wanneer de camping afbrandt, komt deze niet meer terug. "Dat het nu op zo'n manier tot een einde zou komen is treurig. Dat had ik zelf ook liever anders gezien. Maar tegen deze branden is niet veel te doen. Maar goed, je kan je afvragen wie hier dit seizoen na deze branden nog op vakantie wil."

'Mijn leven is hier'

Zelf blijft hij na zijn pensionering gewoon in het dorpje Fourques wonen, zegt Van Nifterik. "Mijn twee kinderen, een zoon en een dochter, zijn hier geboren en getogen. Mijn leven is hier. Je ziet nu ook een enorme solidariteit onder de dorpsbewoners. Iedereen helpt elkaar, dat is mooi om te zien, hoe dramatisch alles ook is." Als hij uit het raam van zijn toevluchtshuis kijkt, ziet hij nog altijd enorme rookvorming.

Stiekem hoopt hij dat de burgemeester hem snel belt met goed nieuws, dat hij terug kan naar zijn camping en zijn woonhuis daar. "Maar het is afwachten wat komen gaat."

Het van oorsprong Nederlandse IT-bedrijf Solvinity wil dat het onderzoek naar de overname van het bedrijf wordt heropend. Eind mei besloot het kabinet dat Solvinity niet mag worden overgenomen door een Amerikaanse partij, omdat dit "een risico vormt voor het publieke belang". Vandaag zagen Solvinity en de Staat elkaar over dit besluit in de rechtbank van Rotterdam.

Solvinity stapte naar de rechter omdat het bedrijf vindt dat het onderzoek van de overheid onzorgvuldig en onvolledig was, zeiden advocaten van het bedrijf tegen de rechter. Volgens hen zijn maatregelen "die de eventuele zorgen wegnemen" niet goed onderzocht.

In de politiek ontstonden eind vorig jaar zorgen over de geplande overname, omdat Solvinity ook IT-diensten levert voor DigiD en MijnOverheid. Kamerleden vreesden dat de overname zou kunnen betekenen dat de Amerikaanse overheid gegevens kan opvragen of de toegang blokkeren. Hierdoor zouden Nederlanders geen zaken meer kunnen doen met hun eigen overheid.

Een gedeelte van de rechtszaak was achter gesloten deuren, omdat Solvinity en de Staat ook gevoelige informatie wilden bespreken zonder aanwezigheid van publiek en de media.

Overname risico voor politie en justitie

De advocaten van Solvinity zeiden dat de staatssecretaris die het besluit heeft genomen "zich heeft laten meeslepen door commotie in de media".

Onzin, zeggen de advocaten van de Staat. Zij zeggen dat er zorgvuldig onderzoek is gedaan voordat de staatssecretaris tot het besluit kwam. Zij wijzen daarbij naar nog een sector waar Solvinity aan de overheid levert: politie en justitie.

"Solvinity heeft diepgaande toegang tot veel zeer vertrouwelijke overheidsinformatie", zei een van de advocaten. Hij wees daarbij naar persoonlijke gegevens die in het strafrecht en de rechtspraak worden verwerkt. "Het risico is dat die door de VS kan worden opgevraagd."

Onder meer de politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn klant bij Solvinity. Welke risico's er precies zijn en hoe groot die zijn, werd tijdens het openbare gedeelte van de rechtszaak niet besproken.

Solvinity betwijfelt volledigheid onderzoek

Wel probeerde Solvinity in de rechtszaal duidelijk te maken dat het maatregelen kan nemen om de risico's weg te nemen. Volgens het bedrijf heeft het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) het onderzoek te vroeg afgerond.

Solvinity zei dat het een "groot aantal" maatregelen heeft voorgesteld om de zorgen weg te nemen, maar dat "die geen van alle door het BTI zorgvuldig zijn onderzocht".

De Staat verzet zich daartegen: de advocaten zeiden dat het BTI "zorgvuldig", "uitvoerig" en "grondig" onderzoek heeft gedaan. Op basis van dat onderzoek heeft staatssecretaris Aerdts geconcludeerd dat de overname een bedreiging is voor Nederland én dat maatregelen de risico's niet kunnen wegnemen.

Daarom besloot zij de overname op 25 mei te verbieden. Solvinity heeft bezwaar gemaakt tegen dit besluit. Het bedrijf wil dat het alsnog kan worden overgenomen door het Amerikaanse bedrijf.

De rechter doet binnen twee weken uitspraak.

Pity the poor Australians. Isolated on a jagged hunk of land far from everywhere else, these industrious people have to take two-legged flights (or more) to reach a great many …read more

Een 23-jarige man uit de gemeente Zwijndrecht is aangehouden op verdenking van het vervaardigen en bezitten van kinderporno en van online seksuele afpersing (sextortion). De rechter-commissaris heeft besloten dat hij voorlopig blijft vastzitten.

Het onderzoek begon na een tip uit het buitenland, meldt de politie. Op telefoons van de verdachte trof de politie een grote hoeveelheid foto's, video's en chatgesprekken aan.

Op basis daarvan vermoeden de politie en het Openbaar Ministerie dat de man meisjes en jonge vrouwen heeft gedwongen naaktbeelden te sturen. Daarna zou hij hen hebben gechanteerd en onder druk hebben gezet om meer seksueel getinte beelden of andere seksuele handelingen te verrichten.

De politie denkt dat een groot aantal meisjes slachtoffer is geworden, zowel in Nederland als in het buitenland. Een aantal wordt niet genoemd, het onderzoek loopt nog. De politie roept mogelijke slachtoffers op zich te melden.

Meerdere gevallen

Sextortion is een vorm van online afpersing waarbij iemand wordt gechanteerd met intieme online beelden. Dat is strafbaar. Slachtoffers kunnen daarvan aangifte doen.

Recent zijn meerdere mannen veroordeeld voor sextortion. Een 32-jarige man uit Borculo in Gelderland, een 31-jarige man uit Oosterhout en een 22-jarige man uit Spijkenisse kregen de afgelopen maanden respectievelijk 10, 9 en 7 jaar cel en tbs met dwangverpleging voor zaken die te maken hadden met sextortion.

Een 35-jarige man uit Spijkenisse is aangehouden op verdenking van verkrachting, aanranding en aanstootgevend gedrag. De man wordt morgen voorgeleid aan de rechter-commissaris.

De politie kreeg vrijdag in korte tijd meerdere meldingen van zedenincidenten. Na een grootschalige inzet van de politie kon de verdachte, mede dankzij tips van burgers en via Burgernet, worden aangehouden.

Vanwege de privacy van de betrokkenen en het lopende onderzoek worden verder weinig details gedeeld van de zedenincidenten. De slachtoffers hebben hulp toegewezen gekregen.

Mensen die informatie hebben die van belang kan zijn voor het onderzoek, of die zelf slachtoffer zijn geworden maar zich nog niet bij de politie hebben gemeld, worden gevraagd contact op te nemen met de politie.

De afschakeling van een deel van het stroomnet gisteren in Tilburg was niet te wijten aan een plotselinge stroompiek maar aan defecte meetapparatuur. Die was na werkzaamheden teruggevallen naar de fabrieksinstellingen waardoor het leek dat er vijf keer meer stroom doorheen liep dan in werkelijkheid het geval was.

Dat concludeert netbeheerder Enexis na onderzoek naar de oorzaak van de stroompiek. Enexis-medewerkers in het bedrijfsvoeringscentrum zagen die piek gisterochtend plotseling op hun scherm verschijnen. Ze hadden geen andere keus dan onmiddellijk de stroom in een deel van het net af te schakelen, aldus Enexis.

Gloeiend heet

"Als die stroompiek er echt zou zijn, betekent dat dat onderdelen van het netwerk gloeiend heet worden", zegt bestuurder Han Slootweg. "Dan gaat het echt kapot. Dat betekent dat we moeten vervangen of repareren. Dat kost allemaal veel meer tijd dan toch eerst afschakelen en daarna kijken hoe we het oplossen."

Door het afschakelen kwamen gistermorgen 18.000 Enexis-klanten zonder stroom te zitten. Verkeerslichten vielen uit, mensen kwamen vast te zitten in een lift en natuurlijk kon er geen televisie worden gekeken.

Binnen veertig minuten kon de stroomvoorziening volledig worden hersteld. Een geluk bij een ongeluk was dat dit op een zondag gebeurde, waardoor de meeste bedrijven dicht waren.

Kennis van nu

Slootweg baalt "gigantisch" dat er moest worden afgeschakeld, vooral omdat er achteraf gezien geen reden voor was. "Met de kennis van nu hadden we dat niet hoeven doen, maar met de kennis van dat moment moesten we het zeker wel doen. Het is dus ook heel goed dat onze collega's dat ook hebben gedaan."

Enexis gaat nu onderzoeken hoe het kan dat die meetapparatuur naar de fabrieksinstellingen terugschoot. "Dat komt natuurlijk ergens door. We moeten natuurlijk zorgen dat we dit in onze procedures beter controleren of op een andere manier voorkomen, zodat herhaling is uitgesloten."

Cheap vehicles are thin on the ground in 2026, but [Andy Didorosi] thinks he has the answer for low-speed applications with an open source kei truck. Still in the early …read more

Het Noorse koningshuis heeft de eerste foto's vrijgegeven van kroonprinses Mette-Marit na haar longoperatie. Op de Instagrampagina van de koninklijke familie is te zien hoe ze samen met haar man kroonprins Haakon in het koninklijk paleis voor de televisie zat om de WK-wedstrijd tussen Noorwegen en Brazilië te kijken.

Mette-Marit lijdt sinds 2018 aan longfibrose. Bij die chronische aandoening ontstaat littekenweefsel in de longen, waardoor het lichaam minder zuurstof kan opnemen. Daarom moest de kroonprinses vorige maand onder het mes om een donorlong te krijgen.

Op een andere foto zijn Haakon en Mette-Marit te zien terwijl ze mogelijk over het paleisplein uitkijken. Daar waren in de nacht van de WK-wedstrijd duizenden Noren naartoe gegaan om de overwinning van de nationale ploeg op Brazilië in de achtste finales te vieren.

Ook de andere leden van het koningshuis zijn in de ban van het WK: "Gisteren was een historische avond! De hele familie keek vol spanning mee!", schrijven de royals op Instagram. Prinses Ingrid Alexandra en haar broer prins Sverre Magnus bekeken de wedstrijd tegen Brazilië vanuit het stadion.

In een video is te zien hoe de twee de Noorse spits Erling Haaland omhelzen, die twee keer scoorde tegen Brazilië.

Hamas gaat het politieke orgaan ontbinden waarmee de groepering de Gazastrook al bijna twintig jaar bestuurt. Hamas zegt klaar te zijn om het politieke leiderschap van Gaza over te dragen aan een team van technocraten, meldt persbureau Reuters. Wat er met de militaire tak van Hamas en zijn wapens gaat gebeuren, blijft nog onduidelijk.

Deze stap van Hamas past binnen het akkoord van afgelopen oktober van de Amerikaanse president. Met het vertrek wordt de weg vrijgemaakt voor een bestuur van technocraten dat de Gazastrook moet besturen. Dat zijn mensen die besturen vanuit hun expertise en niet vanuit een politieke partij. Dat comité valt onder de omstreden Vredesraad van president Trump. Deze afspraak staat in zijn vredesplan.

Zolang Israël in de Gazastrook aanwezig blijft, wil Hamas geen afstand doen van zijn wapens. Zolang Hamas de wapens niet inlevert, acht Israël zich genoodzaakt in de Gazastrook te blijven. Op dit moment houdt Israël ruim 60 procent van Gaza bezet achter de zogeheten "gele lijn". Israël wil meer: 70 procent, heeft de Israëlische premier Netanyahu gezegd.

Ontwapening blijft struikelblok

De wederopbouw van Gaza kan volgens Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump, pas beginnen als Hamas de wapens inlevert. Dat heeft de groepering tot nu toe geweigerd en blijft een groot struikelblok in de onderhandelingen. Hamas-leden die zich verbinden aan vreedzame co-existentie en die hun wapens inleveren, krijgen volgens het Trumps plannen amnestie.

Hamas heeft altijd publiekelijk gezegd dat ontwapening capitulatie betekent. De groep benadrukt dat het recht op 'verzet' niet ter discussie staat zolang er geen Palestijnse staat is en de bezetting niet ten einde komt.

Lennard Swolfs, correspondent Israël en Palestijnse Gebieden:

"Het lijkt vooral een strategische stap te zijn van Hamas, waarmee de groep bereidwilligheid wil laten zien en de bal bij Israël legt. Maar het is de vraag wat deze stap concreet gaat opleveren. Het technocratische bestuur is momenteel niet in de Gazastrook. Daarnaast zegt Hamas dat sommige overheidsmedewerkers in de Gazastrook op hun post zullen blijven om te voorkomen dat er een bestuurlijk vacuüm ontstaat.

Bovendien wordt er niet gesproken over de ontwapening van Hamas, terwijl dat het grote struikelblok in de onderhandelingen is. Zolang daar geen concrete afspraken over worden gemaakt, zullen er op korte termijn geen grote stappen in de onderhandelingen worden gezet.

Voor de inwoners van Gaza zal dit dan ook weinig veranderen. Israël bombardeert nog steeds en er komen volgens hulporganisaties nog altijd te weinig hulpmiddelen binnen. Bovendien blijft ook de repressie van Hamas aanwezig zolang de groep militair actief is in de Gazastrook."

Israël heeft nog geen commentaar gegeven. Hamas beschuldigt Israël ervan de wapenstilstand herhaaldelijk te schenden.

Trumps Vredesraad zegt dat het kennis heeft genomen van de mededeling van Hamas en dat de beoordeling daarvan "gebaseerd zal zijn op daden, niet op beloftes".

Wat is Hamas precies en hoe is deze groep bijna twintig jaar geleden aan de macht gekomen? Bekijk deze video van NOS op 3 van afgelopen oktober waarin dat wordt uitgelegd:

(Telecompaper) Microsoft announced plans to cut 3,200 jobs at its Xbox gaming division over the next year...

De NAVO gaat AI-software gebruiken van het Amerikaanse bedrijf Palantir. Een omstreden bedrijf, waar meerdere Europese landen juist géén zaken mee willen doen vanwege ethische bezwaren of om niet afhankelijk te worden van de VS voor belangrijke defensie-software.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Met de aangekochte technologie, Maven Smart System, kunnen doelwitten razendsnel worden geïdentificeerd en kan er veel sneller worden aangevallen. Hier kleven praktische en principiële bezwaren aan, vertelt Sebastiaan Brommersma van Follow the Money. Hij doet onderzoek naar Palantir.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

"Regime change for Iran" en "Ayatollah must go" schreeuwen honderden aanhangers van Reza Pahlavi in een aangewezen protestvak tegenover de Tweede Kamer. Op uitnodiging van de VVD spreekt de zoon van de vroegere sjah van Iran, Reza Pahlavi, vanmiddag in de Tweede Kamer.

Veel aanwezigen zwaaien met een groen-wit-rode vlag, met in het midden een gouden leeuw met een zwaard. Het is de Iraanse vlag van voor de Islamitische Revolutie van 1979. Sommigen wapperen ook met Amerikaanse en Israëlische vlaggen.

Het bezoek ligt gevoelig. Pahlavi presenteert zich als degene die de Iraniërs kan bevrijden van het onderdrukkende regime. Maar volgens critici vertegenwoordigt hij niet de hele Iraanse gemeenschap en heeft hij geen afstand genomen van de schending van mensenrechten onder het bewind van zijn vader.

Tegendemonstranten zijn vandaag niet te zien rond het Malieveld. Eerder riepen zij de VVD wel op om van het bezoek af te zien. Verschillende Iraans-Nederlandse organisaties schrijven in een open brief dat veel Iraniërs hem niet zien als een democratische vertegenwoordiger en dat hij nooit officieel gekozen is.

Naar aanleiding van deze kritiek besloot de commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer afgelopen week een breder programma met Iran-experts, politici en activisten enkele maanden naar voren te halen. Pahlavi sprak daarin om 16.00 uur in een besloten sessie en kreeg de meeste spreektijd.

De Iraans-Nederlandse schrijver Shohreh Feshtali is naar de Tweede Kamer gekomen voor de bijeenkomst en is juist blij met de uitnodiging aan Pahlavi. Volgens haar krijgt de stem van de meer dan 90 miljoen Iraniërs daardoor, al is het maar kort, een podium in Nederland.

"Hier zaten wij al heel lang op te wachten", zegt Feshtali. Zij wijst erop dat mensen in Iran volgens haar "letterlijk en figuurlijk worden afgeslacht", terwijl daar weinig aandacht voor is. "Het lijkt alsof mensenrechten gelden voor de hele wereld, maar niet voor Iraniërs in Iran."

Volgens Feshtali wordt er wel veel over Iraniërs gesproken, maar te weinig naar hen geluisterd.

Asefeh Eskandari, van Iraans-Koerdische afkomst, is uitgenodigd om aan het programma deel te nemen en is kritisch over de uitnodiging aan Pahlavi. Volgens haar leidt die tot grote verdeeldheid binnen de Iraanse gemeenschap.

"De Pahlavi-aanhang heeft de afgelopen tijd best wel fel opgetreden tegen elke vorm van oppositie, elk ander geluid", zegt Eskandari. "Ik kan niet ontkennen dat hij veel volgelingen heeft. Maar naast zijn aanhang zijn er veel verschillende partijen die ook iets voor Iran willen betekenen."

Volgens Eskandari wordt met de uitnodiging van Pahlavi in de Tweede Kamer ten onrechte de indruk gewekt dat er maar één stem is en één persoon die de toekomst van Iran kan leiden. "De mensen in Iran vragen niet om een nieuwe sterke man, maar om vrijheid, waardigheid en leven."

Minister Van den Brink van Asiel en Migratie draait de duimschroeven aan van een eerste groep gemeenten die tot nu toe te weinig asielopvang regelen. Omdat ze zich daarmee niet aan de spreidingswet houden, worden deze gemeenten onder "actief toezicht" gesteld, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

De komende tijd gaat dat waarschijnlijk voor nog meer gemeenten gelden.

Het gaat nu om tien gemeenten: Aalten, Achtkarspelen, Bergen (L), Beverwijk, Gemert-Bakel, Overbetuwe, Sluis, Valkenswaard, Voerendaal en Westland.

Actief toezicht betekent dat de regering met deze gemeenten afspraken gaat maken over het beschikbaar stellen van een locatie voor een azc en wanneer dit klaar moet zijn. De verantwoordelijke wethouders worden uitgenodigd voor een gesprek daarover op het ministerie.

Uiteindelijk dwang

De gemeenten krijgen daarmee de gelegenheid om zich alsnog aan hun wettelijke taak te houden. Doen ze dat niet, dan kunnen ze uiteindelijk gedwongen worden. Het kabinet regelt dan zelf dat er een COA-locatie komt.

Zo ver is het nu nog niet. De spreidingswet kent zes fases, van het vaststellen welke gemeenten niet voldoende locaties beschikbaar stellen (fase 1) tot gedwongen realisatie van opvang (fase 6). De betrokken gemeenten gaan nu van fase 2 naar fase 3.

"De spreidingswet is van kracht en voeren we uit. Daar hoort ook bij dat gemeenten die niet voldoen aan de wettelijke taak hierop worden aangesproken", zegt minister Van den Brink. "Ik hoop er vanzelfsprekend met gemeenten uit te komen, want iedereen moet zijn bijdrage leveren."

Weinig enthousiasme

De meeste gemeenten in Nederland zeggen dat ze gehoor zullen geven aan de spreidingswet, al is er over het algemeen weinig enthousiasme. Bij de recente vorming van nieuwe colleges hebben sommige coalities zelfs afgesproken dat ze geen enkele nieuwe opvang zullen realiseren, al geven ze toe dat ze uiteindelijk aan de wet zullen moeten voldoen.

De gemeente Beverwijk laat in een reactie aan de NOS weten dat ze al "geruime tijd samen met het COA aan de ontwikkeling van een duurzame opvanglocatie" werkt, maar dat dit proces "tijd kost". Beverwijk zegt contact op te gaan nemen met de minister voor een "goed gesprek". "De minister is ook van harte welkom in Beverwijk. We laten hem graag de potentiële locatie zien."

Ook volgens Valkenswaard kost het vinden van een geschikte locatie "veel tijd" en vraagt het om "een zorgvuldige voorbereiding en afstemming met diverse betrokken partijen". Er is nog geen besluit genomen over een specifieke locatie in Valkenswaard.

Met de spreidingswet wil het kabinet de opvang van asielzoekers beter en eerlijker over Nederland verdelen en het aanmeldcentrum in Ter Apel ontlasten. Dat zit nu vaak overvol doordat asielzoekers niet kunnen doorstromen naar een regulier azc. Tegenstanders vrezen overlast in het hele land en vinden bovenal dat het kabinet ervoor moet zorgen dat er minder asielzoekers ons land binnenkomen.

Minister Van den Brink stuurde eind mei een brief aan 223 gemeenten die nog geen of te weinig actie hebben ondernomen. Ze kregen van hem de vraag hoe ze toch aan de wet denken te gaan voldoen. Van 47 gemeenten kreeg hij geen enkele reactie.

Tekort aan plekken

Sinds enige tijd worden op ambtelijk niveau gesprekken gevoerd met gemeenten. Naar aanleiding van die gesprekken wordt nu de eerste groep van gemeenten onder toezicht gesteld. Er kunnen er dus nog meer volgen. Ze zullen ook worden vermeld op de website van de Rijksoverheid.

Het kabinet gaat ervan uit dat er de komende twee jaar 88.000 opvangplaatsen nodig zijn voor asielzoekers. Dat aantal wordt nu nog bij lange na niet gehaald; op dit moment zijn er ongeveer 50.000 plekken beschikbaar.

Hoe werkt de spreidingswet? Bekijk het hier:

Blood pressure is one of the so-called “vital signs” that medical practitioners use to determine the basic state of a patient in any given moment. It’s exactly what it sounds …read more

Oekraïne heeft de Russische industriestad Omsk aangevallen. Omsk ligt vlak bij Kazachstan en op ongeveer 2500 kilometer van de Oekraïense grens. Het is daarmee een van de eerste Oekraïense aanvallen zo diep in Rusland. De raffinaderij in Omsk is de grootste van het land.

De Oekraïense strijdkrachten zeggen de grote olieraffinaderij in de stad te hebben geraakt, waarbij er brand is uitgebroken. "Dit is de laatste van de elf grootste benzineproducenten in de Russische Federatie die door Oekraïense militairen is aangevallen", aldus het Oekraïense leger.

De gouverneur van de regio meldde op Telegram dat verschillende drones erin geslaagd waren om het "noordelijke industriegebied" van Omsk te bereiken. Hij gaf geen verdere details over wat er precies is geraakt.

Op door de NOS geverifieerde beelden zijn dikke rookpluimen te zien boven de olieraffinaderij. Op verschillende plekken is brand uitgebroken.

Door de Oekraïense aanval op de raffinaderij is er brand uitgebroken:

Eerder vandaag maakte het Oekraïense leger al bekend dat er schade was toegebracht aan een raffinaderij in Jaroslavl. Ook dat is een grote olieraffinaderij.

Rusland kampt momenteel met een groot brandstoftekort. Al maandenlang bestookt Oekraïne Russische olieraffinaderijen met drones. Waar de tekorten eerst vooral in de regio's speelden, heeft ook Moskou inmiddels te maken met tekorten aan de pomp.

Oekraïne heeft ook twee schepen van de Russische schaduwvloot aangevallen in de Zee van Azov. Dat schrijft de hoogste Oekraïense dronecommandant op Telegram.

Dronecommandant Robert Brovdi schrijft op Telegram dat de getroffen tankers elk 7000 ton brandstof vervoerden, van de Russische havenstad Taganrog naar de Krim. De Zee van Azov ligt tussen Rusland, Oekraïne en de door Rusland geannexeerde Krim, en is via de Straat van Kertsj verbonden met de Zwarte Zee.

De schepen waren volgens Brovdi onderdeel van de Russische schaduwvloot, waarmee Rusland westerse sancties op brandstof- en olietransporten probeert te omzeilen. Ook schrijft Brovdi dat Oekraïense drones een oliedepot in Kerch, twee Russische S-400-luchtafweersystemen en een radarsysteem hebben geraakt.

Afgelopen nacht viel op de Krim al de stroom uit na Oekraïense aanvallen op energie-infrastructuur, stellen de door Rusland aangestelde autoriteiten.

Nachtelijke aanvallen

Vannacht voerden Rusland en Oekraïne al op grote schaal drone- en raketaanvallen op elkaar uit. Rusland zegt dat vannacht 613 Oekraïense drones zijn neergehaald boven Russische regio's. In totaal zouden er 625 drones zijn ingezet. Volgens Russische autoriteiten waren onder meer olie- en haveninfrastructuur het doelwit. Ook bij Moskou zouden drones zijn neergehaald.

Rusland voerde ook aanvallen uit op Oekraïne. Vooral Kyiv werd hard geraakt. In de Oekraïense hoofdstad vielen minstens twaalf doden en volgens president Zelensky raakten nog eens zestig mensen gewond. In de regio rond Kyiv werden drie mensen gedood en raakten zestien mensen gewond.

De Oekraïense luchtmacht zegt dat Rusland vannacht in totaal 68 raketten en 351 drones afvuurde op Oekraïne. Daarvan zouden 37 raketten en 326 drones zijn neergehaald.

NAVO-top

De aanvallen komen twee dagen voordat Zelensky in Turkije een ontmoeting heeft met de Amerikaanse president. Daar wordt ook de NAVO-top gehouden. De Oekraïense president riep na de nieuwe Russische aanvallen opnieuw op tot meer Europese en Amerikaanse steun voor de Oekraïense luchtverdediging. Het was de tweede grootschalige aanval op Kyiv in vier dagen tijd.

Oekraïne kan Russische drones en kruisraketten relatief goed onderscheppen, stelt Zelensky, maar dat lukt volgens hem veel minder goed bij ballistische raketten. Daarvoor is Oekraïne sterk afhankelijk van Amerikaanse Patriot-systemen en bijbehorende onderscheppingsraketten. Juist daaraan is volgens Kyiv een tekort.

Zelensky stelt dat Rusland wordt aangemoedigd om woongebouwen te blijven bombarderen, zolang Patriot-raketten in voorraden van bondgenoten blijven liggen. Volgens hem hebben de Verenigde Staten en Europa genoeg middelen om "deze terreur" te stoppen.

De Nederlandse koopjesketen Wibra heeft er opnieuw een recordjaar opzitten. Vorig jaar boekte Wibra een operationele winst van ruim 16 miljoen euro. De groei komt vooral door de opening van nieuwe winkels, waarbij klanten ook meer uitgaven in de al bestaande zaken in Nederland, België en Frankrijk.

De winst van ruim 16 miljoen euro over 2025 is een groei van meer dan een kwart. In 2024 kwam de winst uit op 12,7 miljoen euro. Ook dat was een recordjaar voor Wibra.

Het afgelopen jaar opende de keten 63 nieuwe winkels in Nederland, België en Frankrijk. Begin dit jaar nam het concern ook een nieuw distributiecentrum in Apeldoorn in gebruik.

'Kritische huishoudens'

Directeur Bas Duijsens schrijft de groei toe aan de investeringen die in de winkels, het assortiment en de organisatie zijn gedaan. Tegelijk bleef Wibra volgens hem trouw aan de basis waarmee de keten zeventig jaar geleden begon. "Huishoudens blijven kritisch kijken naar hun uitgaven", zegt Duijsens over de investeringen in betaalbare producten en moderne winkels.

Wibra had eind vorig jaar 360 winkels en bijna 2800 medewerkers in drie landen. Eerder bleek dat ook een andere Nederlandse prijsvechter hard blijft doorgroeien. In de jaarcijfers over 2025 meldde Action dat het de sprong naar de Verenigde Staten wil maken.

De koninklijke familie viert Koningsdag op 27 april 2027 in Lelystad. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst bekendgemaakt.

Koning Willem-Alexander is geboren in 1967 en wordt dan 60. Ook provinciehoofdstad Lelystad viert volgend jaar het 60-jarig bestaan. In 1967 kwamen de eerste bewoners naar de stad die de naam te danken heeft aan ingenieur Cornelis Lely. De latere minister van Waterstaat kwam met een nieuw plan om de Zuiderzee af te sluiten en in te polderen.

Willem-Alexander vierde zijn verjaardag nog niet eerder in Flevoland. Zijn moeder, prinses Beatrix, bezocht de provincie tijdens haar ruim 30 jaar durende regeerperiode tweemaal op Koninginnedag, in 1994 en 2006. Voor Willem-Alexander is Zeeland na volgend jaar de enige provincie die hij nog niet op zijn verjaardag heeft aangedaan.

Lelystad organiseert traditioneel een grote vrijmarkt en muziekfeesten. Ook de Koningskermis op De Meent is een jaarlijks terugkerend evenement.

'Prachtige beloning'

Hoe de stad invulling zal geven aan het bezoek van de koning en zijn familie wordt later bekendgemaakt. Burgemeester Baltus van Lelystad zegt verheugd te zijn de koninklijke familie in haar stad te mogen verwelkomen. "Dit bezoek is een prachtige beloning voor de inzet van al onze inwoners en ondernemers, die samen Lelystad elke dag weer een stukje mooier maken."

Dit jaar vierde de koning zijn verjaardag in Dokkum in Friesland.