Code rood, temperaturen boven de 35 graden en de hele dag volop zon. Het klinkt niet als de ideale omstandigheden om aan het werk te gaan. En toch worden veel mensen op zomerse dagen gewoon op hun werk verwacht.
De hoge temperaturen van deze week zijn volgens vakbond FNV vooral een probleem voor werknemers die buiten of met zware machines werken. "Maar ook als je binnen werkt in een pand dat slecht te koelen is, kan de hitte heel onprettig zijn", zegt FNV-beleidsadviseur veilig en gezond werken Khalid Azougagh.
In sommige cao's zijn afspraken gemaakt over werken in de hitte. "Bijvoorbeeld in die van de glastuinbouw en van de dakdekkers", zegt Azougagh. "Maar in het grootste deel van de cao's staat niets over werkonderbrekingen bij warmte."
Werkzaamheden aanpassen
Ook in de Arbowet, waarin regels staan rondom gezondheid en veiligheid, staat niet specifiek vermeld bij welke temperaturen werknemers thuis mogen blijven. In de wet staat dat de temperatuur op de werkplek niet nadelig mag zijn voor de gezondheid van de werknemer. Maar wat nadelig dan precies is, wordt niet gespecificeerd.
Wel zijn werkgevers wettelijk verplicht om in kaart te brengen wat de risico's van werken in de hitte zijn en maatregelen te nemen om die te verkleinen. "Bijvoorbeeld door te zorgen voor geschikte werkkleding, extra drinken aan te bieden of werknemers wat vaker pauze te geven", zegt een woordvoerder van de arbeidsinspectie.
Als er in de cao specifiek iets vermeld wordt over hitte, kunnen werkgevers bij hoge temperaturen ook een beroep doen op het UWV. Als een werkgever goed kan onderbouwen dat de omstandigheden zo zijn dat er niet gewerkt kan worden, kunnen werknemers tijdelijk een uitkering krijgen. Dat kan wel pas na drie dagen van aanhoudende warmte. Welke temperaturen als drempelwaarde gelden, verschilt per cao.
Staat er in de cao niets over hitte, dan is een eventuele werkonderbreking voor rekening van de werkgever.
Duidelijkere regels nodig
Hoewel de Arbowet dus voorschrijft dat werkgevers maatregelen moeten nemen bij hitte, gebeurt dat in de praktijk lang niet altijd. "Bij ons adviespunt komen de laatste dagen veel vragen binnen van werknemers die zich zorgen maken over hun gezondheid en gewoon aan het werk moeten", zegt Azougagh.
Wie zich zorgen maakt over werkomstandigheden kan een klacht indienen bij de inspectie. "Wij onderzoeken dan of de klacht terecht is." Toch betekent een klacht niet altijd dat de inspectie ook echt langs gaat bij de werkgever, om te controleren of alles op orde is. Tussen 2018 en 2022 werd bij één op de acht klachten een inspecteur op pad gestuurd. Bij die klachten werd verwacht dat er mogelijke kans was op verhoogde schade aan de gezondheid.
Volgens FNV is hitte een onderschat risico, waar werkgevers nog veel te weinig mee doen. "Door de klimaatverandering worden de zomers steeds warmer. Werknemers moeten daar echt beter tegen beschermd worden", zegt Azougagh. De vakbond pleit er daarom voor om wettelijk vast te leggen bij welke weersomstandigheden het risico om te werken te groot is.
Daarbij is het volgens de bond belangrijk dat er niet alleen wordt gekeken naar temperatuur, maar ook naar de luchtvochtigheid, zonnekracht en de wind. "Dat heeft allemaal invloed op hoe warm hitte aanvoelt en welke gevolgen het heeft voor de gezondheid."