Aggregator

In het Verenigd Koninkrijk is dinsdag een lid van de marine opgepakt, omdat hij geheime informatie aan de Russen zou hebben willen doorgeven. Hij is vandaag in staat van beschuldiging gesteld bij een rechtbank in Londen.

De zitting duurde maar vier minuten. "Zoals u weet zijn de zaken waar u van beschuldigd wordt te ernstig om voor deze rechtbank te behandelen", zei de rechter. Hij verwees de zaak door naar een hogere rechtbank, de Old Bailey eveneens in Londen, waar hij 16 oktober moet voorkomen.

Meteen al mis

De 24-jarige verdachte trad in april 2024 in dienst bij de Royal Navy, in november van dat jaar kreeg hij zijn eerste aanstelling op een schip. Het was zijn taak was om inlichtingen voor oorlogsvoering te verzamelen. Vanwege die functie had hij toegang tot zeer geheime informatie.

Het ging volgens de aanklacht vrijwel meteen al mis. De verdachte kopieerde geheime informatie waar hij toegang toe had naar zijn privé-e-mailaccount. Ook zou hij een poging tot contact in het Russisch hebben vertaald en op het darkweb op zoek zijn gegaan naar een adres waar hij informatie aan Rusland kon doorspelen.

Eerder opgepakt

De contraterrorisme-politie pakte hem vorig jaar voor het eerst op en dinsdag opnieuw. Sindsdien zit hij vast en dat blijft zo in ieder geval tot de zitting volgende week.

De Britse marine wil de zaak niet verder toelichten. "Zolang gerechtelijke procedures lopen, zou het ongepast zijn om te reageren", zei een woordvoerder tegen de Britse pers.

Vliegtuigmaatschappij KLM annuleert voor komende maanden verschillende vluchten. Veel toestellen kunnen tijdelijk niet worden gebruikt, omdat deze stuk zijn. Hierdoor staat de vloot onder druk.

Het gaat om vluchten in de periode 26 oktober tot begin maart. Het luchtvaartbedrijf weet nog niet om hoeveel vluchten en om welke bestemmingen het gaat. "We kijken naar vluchten met de minste impact. Waarbij we passagiers zoveel mogelijk kunnen overboeken", zegt een woordvoerder.

De vliegmaatschappij hoopt met het vroegtijdig inperken van de vluchten een betrouwbaardere en stabielere dienstregeling te kunnen waarborgen.

Vernieuwing

Het schrappen van de vluchten is volgens KLM noodzakelijk vanwege een samenloop van omstandigheden. Er is sprake van ongepland onderhoud en schadeherstel aan vliegtuigen, maar ook onderhoudswerkzaamheden die langer duren dan voorzien. Zo duurt het leveren van onderdelen soms lang.

In mei kwam de divisie van KLM die onderhoud verricht aan vliegtuigen onder verscherpt toezicht van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) te staan. Omdat de divisie niet aan nieuwe normen zou voldoen die voorschrijven dat klein onderhoud aan vliegtuigen sneller moet worden afgehandeld en geregistreerd.

De luchtvaartmaatschappij heeft recentelijk zeven miljard euro geïnvesteerd in het vernieuwen van de vloot. Tegelijkertijd worden oude modellen uitgefaseerd.

Onlangs kwam een nieuw type vliegtuig aan op Schiphol, de Airbus A350. "Maar het duurt even voor dat die operationeel is", besluit de woordvoerder.

(Telecompaper) French pay-TV operator Canal Plus announced the launch of a free streaming service entirely dedicated to sports, available outside its own customer...

Niet ver van het punt waar de Rijn Nederland binnenstroomt is normaal gesproken gemakkelijk te zien hoe hoog het water in de rivier staat. Bij het bekende meetpunt bij Lobith laat een groot bord met lichtgevende getallen daar het hele jaar door de actuele waterstanden zien. Dat bord werkt inmiddels niet meer door de extreem lage waterstanden.

De peilbuis die aan het gebouw bij het bord hangt, hoort onder de waterspiegel te liggen om metingen te kunnen doen. Dat is na maanden van lage waterstanden niet langer het geval, waardoor de data niet meer kloppen. Rijkswaterstaat heeft daarom besloten om het bord maar uit te zetten totdat de Rijn zich wat heeft hersteld.

Online zijn de actuele waterstanden nog wel te volgen. Daarvoor wordt onder meer gebruikgemaakt van een meting even verderop, bij Lobith Haven. Ook is er aan de overzijde van het bord een tijdelijke meetopstelling geplaatst die gegevens verzamelt.

Piept en kraakt

Het is niet voor het eerst dit jaar dat metingen van Rijkswaterstaat in de knoop komen op de rivieren in het oosten van het land. Een week geleden werd bekend dat rivieren daar zo laag staan dat de peilbootjes van Rijkswaterstaat er niet meer kunnen komen. Binnenvaartschippers moeten daarom nu zelf bepalen of het verantwoord is om er te varen.

Hoewel er niet direct grote problemen ontstaan door het uitschakelen van het peilbord bij Lobith, is het wel een symbool van een systeem dat piept en kraakt onder de extreme droogte van de afgelopen maanden. Waterdeskundigen en klimaatwetenschappers verwachten dat dit soort extreme laagwaters in Nederland vaker voorkomen in een veranderend klimaat.

Regen nodig

Inmiddels ligt de waterafvoer bij Lobith op ongeveer 580 kubieke meter per seconde, wat uitzonderlijk laag blijft. Wanneer de Rijn zich herstelt blijft nog even de vraag. Daarvoor is flink veel regen nodig, vooral ook dieper in het stroomgebied van de Rijn in Duitsland en Zwitserland.

Rijkswaterstaat heeft laten onderzoeken hoelang het kan duren voordat de Rijn weer de wat normalere afvoer van 1000 kuub per seconde aantikt, wat overigens nog steeds aan de lage kant zou zijn. Kennisinstituut Deltares stelde vast dat dat als het meezit in november of december gebeurt, maar dat het niet is uitgesloten dat dat pas in het nieuwe jaar zover is. Het zou zelfs kunnen dat de Rijn zich pas in het voorjaar herstelt.

The Internet, and large groups of people in general, tend to have a remarkably short collective memory. Whether it’s the nature of algorithms or the people themselves to always be …read more

I am Jane Doe. Haar naam is te zien op borden op de Cornell University in de staat New York, op campussen door de hele VS en op sociale media. De zaak over de studente die twee jaar geleden door een groep medestudenten zou zijn gedrogeerd en vervolgens verkracht maakt veel los.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Verslaggever Simone Tukker vertelt vanuit de VS wat er nu bekend is over de zaak. Het maakt een discussie los over de cultuur op Amerikaanse campussen en de macht van universiteiten en studentenverenigingen. En online openen duizenden vrouwen het gesprek over hun ervaringen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Het is bij problemen met de fundering van je huis makkelijker om je kop in het zand te steken dan de gebreken aan te pakken, herkent Remco Bruinsma uit Rotterdam die hier zelf ooit mee te maken kreeg. "Maar als je huis mogelijk op instorten staat, dan moet je wel onderzoek laten doen."

Bijna een half miljoen huizen in Nederland hebben problemen met de fundering of krijgen die op korte termijn. Preventie kan een boel huizen redden, maar mensen weten vaak niet hoe het met die onderste laag van hun huis is gesteld. "De fundering is eigenlijk een soort sluipmoordenaar", zegt Bruinsma. "Je merkt niet dat het niet goed zit, tot het te laat is."

De buurt waar Bruinsma woont, het Kleiwegkwartier, werd vlak voor Koningsdag in 2014 ruw wakker geschud, vertelt hij. "Een heel blok met huizen werd ontruimd in de Margrietstraat omdat ze onveilig waren geworden. Dat is zo dichtbij dat wij ons afvroegen: hoe zit dat dan bij ons?"

Grondwaterpeil

Een groep inwoners liet onderzoek doen en volgens Bruinsma kreeg twee derde slecht nieuws. Op veel plekken heeft paalrot de houten fundering aangetast. Dat kan gebeuren wanneer de houten palen te lang droog staan. Sommige huizen kregen nog vijf tot tien jaar, bij andere huizen zeiden de onderzoekers dat bewoners al binnen vijf jaar schade kunnen verwachten door de fundering.

Marianna Feenstra woont ook in het Kleiwegkwartier en schrok van het nieuws. Zij en haar man Jelle kregen te horen dat hun huis nog vijf tot tien jaar met de huidige fundering door kon. "Mijn man wilde zelf het grondwaterpeil meten. Dus hij ging met een peillint door de wijk en zag dat het overal te laag stond."

Samen met buurtbewoners bedacht Jelle Feenstra daarom een plan. Om regenwater beter af te voeren had de gemeente eerder een nieuw infiltratiesysteem aangelegd in de wijk.

"Bij de medewerkers die dat aanlegden liep Jelle vaak langs en bracht de mensen dan een kopje koffie", vertelt zijn vrouw. "Uiteindelijk vroeg hij of zij een pomp konden plaatsen om het grondwater beter op peil te houden, zodat niet al het regenwater direct wordt afgevoerd als het grondwater al laag is."

Pompen

Na veel gesprekken met de gemeente lukte het in 2018 om zo'n pomp bij wijze van proef te plaatsen. "Het verhoogt het grondwater dus niet en het afwateringssysteem werkt ook nog steeds goed", benadrukt Bruinsma, die bij het project was betrokken. De proef slaagde en uiteindelijk is de pomp toegevoegd aan de gemalen van Rotterdam.

De Autoriteit Financiële Markten heeft eerder berekend wat de totale kosten zijn als alle woningen met funderingsproblemen worden hersteld. Dat komt neer op ruim 11 miljard euro. Bruinsma denkt dat daarom meer mensen in Nederland een pomp zouden moeten gebruiken om het niveau van het grondwater op peil te houden.

Bodemdalingsexpert Otto Levelt van Deltares vindt het een slim systeem dat redelijk lang kan blijven werken. "Wel is het in sommige gebieden makkelijker dan in andere gebieden."

Goed nieuws

Begin dit jaar hebben de Feenstra's hun fundering opnieuw laten onderzoeken. Een paar maanden later ontving Marianna het goede nieuws: de fundering is voor de komende 25 jaar in orde verklaard. Dat is de langste termijn die zo'n onderzoek kan toekennen. "De grondwaterstand moet natuurlijk wel in orde blijven in de tussentijd", zegt Feenstra.

Haar man Jelle heeft het nieuws niet meer mee kunnen maken. Hij is in februari overleden. "Het is jammer dat hij het goede resultaat niet heeft kunnen zien", zegt Marianna. Ze verwacht dat binnenkort nog een extra pomp wordt geplaatst in de Statenlaanbuurt. "En de pompen gaan Jelle 1 en Jelle 2 heten."

De politie heeft gisteren 29 bestuurders beboet omdat zij beelden maakten van een ernstig ongeluk op de A58 bij Oirschot, terwijl ze achter het stuur zaten. De verkeerspolitie Oost-Brabant schrijft op Instagram dat het maken van foto's en filmpjes "iedere fatsoensnorm overschrijdt".

Bij het ongeluk gistermiddag kwamen veel hulpdiensten ter plaatse. Zij verleenden eerste hulp aan twee gewonden. Tevens werd er onderzoek gedaan. De weg was in de richting van Eindhoven enkele uren gesloten.

"Door tijdens een file bezig te zijn met filmen nemen deze bestuurders het risico op een nieuwe aanrijding kennelijk voor lief", schrijft de politie. "Het boetebedrag van 449 euro, inclusief administratiekosten, schrikt kennelijk onvoldoende af." De politie meldt dat er post onderweg is naar de bestuurders.

De politie vraagt weggebruikers ook om respect te hebben voor slachtoffers van een ongeluk. "Achter ieder incident schuilt een persoonlijk drama."

De oud-leider van de Duitse inlichtingendienst heeft geheime informatie doorgespeeld aan China, schrijft Der Spiegel. De politie doet volgens het nieuwsblad onderzoek naar de contacten die oud-chef August Hanning na zijn pensioen met Chinese inlichtingendiensten onderhield.

Hanning zou de geheime informatie in 2022 hebben doorgespeeld aan een buitenlandse inlichtingendienst. Daarvoor heeft hij mogelijk eerst de informatie gekocht bij een medewerker van de Bundesnachrichtendienst (BND); de Duitse inlichtingendienst.

In het onderzoek van de politie zou naar voren zijn gekomen dat de medewerker jarenlang vertrouwelijke documenten met Hanning heeft gedeeld, ook na het pensioen van de topman. Hanning (80) stond van 1998 tot 2005 aan het hoofd van de BND. Daarna werkte hij als privé-adviseur. De informatie zou hij tegen betaling hebben gedeeld.

Landverraad

Duitse autoriteiten kwamen de zaak op het spoor na een huiszoeking bij Hanning, vanwege een ontvoeringszaak. Daar was Hanning mogelijk bij betrokken, al ontkent hij dat zelf. Tijdens de huiszoeking ontdekten agenten zeer gevoelige informatie afkomstig van de BND. Het ging om recente documenten die de oud-topman nooit had mogen hebben.

Het voormalige hoofd van de inlichtingendienst werd twee dagen geleden in zijn huis aangehouden. Hanning wordt verdacht van spionage, het verkrijgen van staatsgeheimen en landverraad. Ook de oud-medewerker die de informatie zou hebben doorgespeeld, is opgepakt; hij werkte tot het voorjaar nog voor de BND en had een hoge functie bij de dienst.

Werkzaamheden goedgekeurd

Der Spiegel meldt vandaag ook dat de BND officieel had goedgekeurd dat de verdachte medewerker naast zijn werk voor de inlichtingendienst werkzaamheden verrichtte voor Hanning. Der Spiegel noemt het "onwaarschijnlijk" dat de openbaarmaking van geheimen wettelijk is gedekt door zijn nevenfunctie.

Hierbij verwijst het blad naar de Federale Ambtenarenwet in Duitsland, waarin de geheimhoudingsplicht voor ambtenaren is opgenomen.

Defensieminister Yesilgöz (VVD) spreekt niet langer over Rusland als "de agressor" maar als "de vijand". Met een toenemend aantal sabotagepraktijken, drone-aanvallen en andere soorten dreigingen en incidenten op ons continent vindt de minister dat je duidelijk moet benoemen wat er aan de hand is.

Lang werd er niet in zulke bewoordingen over Rusland gesproken dus haar woorden -tijdens de behandeling van de defensiebegroting in de Tweede Kamer- baarden vandaag in Den Haag opzien.

Toch betekent het voor het daadwerkelijke beleid niets, lichtte Yesilgöz in een schorsing van het debat tegen de NOS toe. Dat beleid om meer te investeren in onze veiligheid, alert te zijn en samen met Europese landen op te trekken is al jaren - sinds de invasie in Oekraïne - aan de gang. "Het is heel duidelijk dat Rusland zich als de vijand presenteert. Dat wil nog niet zeggen dat wij in oorlog zijn of ineens een heel andere aanpak gaan hebben."

Zo verwoordde Yesilgöz het in de Tweede Kamer:

De minister spreekt wel van een "nieuwe werkelijkheid " door het toenemend aantal incidenten. Rusland was al de grootste dreiging op ons continent maar die dreiging is nog groter geworden, zegt ze. De aanvallen net over grenzen van Europese landen, speldenprikken en intimidaties zijn de afgelopen tijd toegenomen, zegt de minister. "Poetin is aan het testen hoe sterk ons bondgenootschap is". Deskundigen gaven de minister het advies zaken te benoemen zoals ze zijn. "Dat is wat ik doe", aldus Yesilgöz.

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken werd in een ander debat gevraagd naar zijn mening over de uitspraken van zijn collega. In een kabinet horen bewindspersonen "met één mond te spreken", dat houdt in dat ze dezelfde mening naar buiten brengen. "De minister van Defensie spreekt ook namens mij", zei Berendsen. "Rusland is onze grootste veiligheidsdreiging."

Berendsen erkende wel, na allerlei vragen van oppositiepartijen, dat hij vooraf niet op hoogte was gesteld door Yesilgöz over haar gekozen woorden.

Dreigingsbeeld

Eerder dit jaar concludeerde de inlichtingendienst AIVD in het jaarverslag dat er in tachtig jaar niet eerder een dreigingsbeeld was zoals nu. Ook veiligheidsdienst MIVD waarschuwde in het jaarverslag dat de legers van China en Rusland steeds sterker worden en meer samenwerken. Kamer en minister debatteren vandaag over de voorgenomen miljardeninvesteringen voor defensie.

Volgens Yesilgöz wordt steeds nauwer met Europese landen afgestemd hoe te reageren op dreigingen, maar in "essentie" verandert er nu niets aan de aanpak. "We waren al niet naïef en dat worden we niet."

Ambassade boos

De Russische ambassade in ons land neemt de zaak wel hoog op. "Met haar uitspraken laat minister Yesilgöz opnieuw zien dat Nederland de destructieve route van confrontatie kiest", schrijft de ambassade op sociale media. Rusland wil weten of de minister namens de hele Nederlandse regering sprak.

"Rusland heeft geen agressieve intenties in de richting van Europa en ook niet van Nederland", stelt de ambassade. "Maar tegelijkertijd accepteren we geen bedreigingen of ultimatums. Daar zullen we direct en verpletterend op reageren", aldus de verklaring.

Een huis in het Noord-Limburgse Well is ruim anderhalve meter opgetild en op palen gezet. Dit moet bescherming geven tegen hoogwater van de Maas en dient als alternatief voor traditionele dijkversterking. In totaal worden drie huizen in Well op palen gezet.

De oude dijk op De Kamp bij Well voldeed niet meer aan de nieuwste hoogwaternormen, waardoor er bij een stijgende rivier risico op overstroming was. Dat gebeurde in het verleden al eerder. Toen stroomden de huizen onder water.

Dorpsgezicht

Een traditionele dijkverhoging zou volgens Waterschap Limburg het historische dorpsgezicht en het landschap echter ernstig aantasten, schrijft L1 Nieuws. Daarom koos het Waterschap, voor het eerst in zijn geschiedenis, voor het zogenaamde opvijzelen van de huizen.

Ook was er een financieel motief, zo licht een vertegenwoordiger van Waterschap Limburg toe: "Dit scheelt ongeveer de helft in de kosten vergeleken met een groene dijk (red, dijkversterking)." In totaal worden drie woningen zo'n anderhalve meter opgehoogd.

Geen natte voeten

Gisteren konden geïnteresseerden vanaf een speciaal ingericht uitkijkpunt de woning op palen bewonderen. "Ik vind het geweldig, het is echt once in a lifetime dat je zoiets kunt zien", glundert een van de toeschouwers.

Een andere bezoeker wijst op het praktische doel van de ingreep: "Wonderlijk dat zoiets kan, maar het belangrijkste is natuurlijk dat die mensen straks geen natte voeten meer krijgen."

Bekijk hier hoe dat ging:

Door de vergrijzing is in 2030 in Zuid-Limburg een op de vier inwoners 65-plus. Om voor hen te kunnen zorgen, worden bestaande wijken in het gebied Maastricht-Heuvelland omgetoverd tot een soort ouderencampus. Op die manier kunnen ouderen langer zelfstandig blijven wonen.

In totaal komen er 30 zogenaamde woonzorgzones in het gebied Maastricht-Heuvelland. Hier is een investering van 33,4 miljoen euro mee gemoeid, meldt L1 Nieuws. Dat bedrag wordt beschikbaar gesteld door zorgverzekeraars CZ en VGZ via het Integraal Zorgakkoord (IZA). Het hoofddoel van IZA is om de zorg in Nederland goed, toegankelijk en betaalbaar te houden.

Van huisarts tot doorstroommakelaar

Wat het Limburgse project volgens Petra Lamberts, voorzitter van Deltaplan Maastricht Heuvelland, uniek maakt, is dat hier zorg- en welzijnsorganisaties samenwerken met woningcorporaties. Zo worden bijvoorbeeld appartementencomplexen, veelal sociale huur, aangepast voor rollators of rolstoelen en voor mensen met dementie. De entree of galerij wordt bijvoorbeeld toegankelijker gemaakt of er komt een doorgang naar de ontmoetingsruimte.

Om eenzaamheid tegen te gaan, worden er meer activiteiten georganiseerd, in bijvoorbeeld een gemeenschappelijke huiskamer. Want "eenzaamheid is een voorspeller van zorgvraag", zegt Lamberts. "Mensen voelen eerder kwaaltjes als ze alleen zijn. Wanneer ze aan activiteiten meedoen, worden ze afgeleid en worden mensen bovendien geprikkeld om hun vaardigheden te gebruiken."

Verder zijn zorg zoals de tandarts, polikliniek en huisarts op loopafstand. En de taken van mantelzorgers kunnen af en toe overgenomen worden, zodat zij niet overbelast raken.

Ouderen die nog geen passende woning hebben, kunnen een doorstroommakelaar vragen hen te helpen bij hun zoektocht naar een geschikte seniorenwoning. Dit is goed voor de doorstroom op de woningmarkt, maar kan volgens Lamberts ook de zorg ontlasten.

"We weten dat als mensen te lang in een ongeschikte woning blijven, ze eerder naar een verpleegtehuis verhuizen. Zo'n verhuizing is vaak ontwrichtend voor die mensen. Ze gaan in veel gevallen snel achteruit."

Op tijd

Volgens Lamberts is dit project niet alleen bedoeld voor de ouderen van nu, maar ook gericht op mensen die straks op leeftijd gaan zijn. "De grootste kostenpost in de zorg is het personeel. Een jaar thuiszorg ontvangen, zoals wondverzorging aan huis of mensen helpen met douchen, kost rond de 12.000 euro per jaar. Maar een jaar in een verpleeghuis wonen, kost meer dan een ton."

Met de 30 woonzorgzones hoopt ze dat het weinige zorgpersoneel dat er nog is, beter kan worden ingezet.

Op dit moment zijn er al negentien zones in ontwikkeling. Volgend jaar moeten alle 30 klaar zijn. Het plan is ambitieus, maar hard nodig, zegt Lamberts "Ik denk dat er geen zorginfarct meer gaat komen, puur omdat we op tijd begonnen zijn."

Ze vertelt dat het ministerie van Volksgezondheid, Sport en Welzijn dit project als een voorbeeld ziet. "Dit deltaplan zou zomaar eens uitgerold kunnen worden in het hele land."

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en het Van Gogh Museum hebben een akkoord gesloten over de financiering van de renovatie van het gebouw. "Daarmee is de langdurige onzekerheid over de toekomst van het museum weggenomen", schrijft het museum in een persbericht.

Volgens het Amsterdamse museum is er een grondige renovatie nodig. Het gebouw zou in slechte staat verkeren na vijftig jaar "intensief" gebruik. Ook zou het tekortschieten op "het gebied van veiligheid, klimaatbeheersing en duurzaamheid", zo valt te lezen. OCW en het museum konden het echter maar niet eens worden over de financiering van het project.

De renovatie zou zo'n 104 miljoen euro moeten gaan kosten. En dat zou niet betaald kunnen worden met de jaarlijkse subsidie van 8,5 miljoen euro, zei museumdirecteur Emilie Gordenker vorig jaar. Destijds zei het ministerie dat het museum al genoeg subsidie kreeg.

De gemoederen liepen hoog op. Gordenker zei zelfs tegen The New York Times dat het museum mogelijk moest sluiten als het Rijk niet meer geld beschikbaar stelde. Het leek er heel even op dat de twee partijen de financieringskwestie met elkaar zouden uitvechten voor de rechter, maar op het laatste moment werd besloten om via een mediationtraject met elkaar te praten.

Renovatie in 2028 van start

OCW en het museum zijn er nu dus toch uitgekomen. Wat de details van de overeenkomst zijn, is niet bekend. Museumdirecteur Gordenker is blij met de gemaakte afspraken: "De renovatie is noodzakelijk om dit gebouw en deze wereldberoemde collectie op een verantwoorde manier te bewaren voor bezoekers, medewerkers en de generaties na ons."

De renovatie zal in het najaar van 2028 van start gaan. Het museum laat weten dat het gebouw geen "ingrijpende veranderingen zal ondergaan" en dat een groot deel van de verbetering achter schermen zal plaatsvinden.

Tijdens de werkzaamheden zal het museum gedeeltelijk open zijn. De vaste collectie blijft toegankelijk, aldus het Van Gogh Museum. Het is onduidelijk hoelang de renovatie zal gaan duren.

In het gebouw van het Europees Parlement in Straatsburg is een opmerkelijk standbeeld onthuld. Het kunstwerk heet De oranje plaag en toont een naakte Donald Trump. Het standbeeld van 2,6 meter hoog is bedekt met bladgoud en bedoeld als satirisch protest tegen de Amerikaanse president.

De Deense kunstenaar Jens Galschiøt beschouwt Trump als een groot gevaar voor de internationale rechtsorde. "Dit symboliseert een wereld waarin welvaart, privilege en macht zijn gereserveerd voor hemzelf en zijn naasten", schrijft Galschiøt over de in goud afgebeelde wereldleider.

De kunstenaar werd geïnspireerd door het sprookje De nieuwe kleren van de keizer. Dat verhaal gaat over een verwaande leider die denkt dat hij in de allermooiste kleding loopt, maar in werkelijkheid naakt is. Zijn onderdanen durven er uit angst voor de keizer niets over te zeggen.

De president van de VS heeft nog niet gereageerd op het nieuws. Het standbeeld is onderdeel van een driedaagse expositie die is georganiseerd door een Deens parlementslid van de Linkse Fractie in het Europees Parlement. Een commissie van parlementariërs uit diverse fracties heeft er toestemming voor gegeven.

"Ik wil discussie aanwakkeren in Europa over hoe we onszelf kunnen verdedigen tegen Trump", zegt organisator Per Clausen tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN. Hij vindt dat de Europese Unie nog te afhankelijk is van de regering-Trump in het Witte Huis.

'Onnozel'

Een aantal leden van het Europees Parlement heeft kritiek op de protestactie. "De mensen die de wereld de les lezen over waardigheid kunnen niet eens wat basaal respect opbrengen voor de president van een bevriende natie", zei Barabara Bonte van de radicaalrechtse fractie Patriotten voor Europa. Barry Cowen van het liberale Renew Europe noemt het standbeeld "onnozel en aanstootgevend".

Er gelden regels voor tentoonstellingen en evenementen in het Europees Parlement. Zo mag de boodschap niet kwetsend zijn of "in strijd zijn met de waarden waarvoor de Unie is opgericht". Ook mag er geen sprake zijn van ondermijning van de "waardigheid van het parlement."

Kunstenaar Galschiøt had gevreesd dat zijn provocerende standbeeld zou worden afgewezen. Dat er toch groen licht kwam ziet hij als een stilzwijgende goedkeuring van Europese politici.

Het consumentenprogramma Kassa blijft toch bestaan. Vorig jaar werd bekend dat Kassa van de buis verdwijnt, vanwege bezuinigingen op de publieke omroep. Na het huidige seizoen gaat het programma alsnog online verder. Daarover schrijft het AD.

Presentatrice Amber Kortzorg zegt het nieuws "fantastisch te vinden". De redactie is vandaag over de doorstart ingelicht. "Het publiek heeft de afgelopen weken duidelijk laten weten hoeveel waarde het aan Kassa hecht als onderdeel van de publieke omroep. Die steun heeft ervoor gezorgd dat er opnieuw naar de toekomst van het programma is gekeken", laat Kortzorg weten in een reactie.

Omroep BNNVARA is ook tevreden met de uitkomst, vertelt directeur content Suzanne Kunzeler aan het AD. "Het geeft moed dat als een signaal vanuit het publiek en samenleving zo luid is, de NPO luistert, heroverweegt en bereid is geweest opnieuw naar de mogelijkheden te kijken."

In Kassa worden consumententhema's besproken en worden bedrijven kritisch bevraagd. Het programma bestaat sinds 1989 en werd twintig jaar gepresenteerd door Felix Meurders. Nu presenteert Amber Kortzorg het programma. Hoe het nieuwe Kassa er precies uit komt te zien, is nog niet duidelijk.

Nominatie

Dit jaar is Kassa genomineerd voor de Gouden Televizier-Ring. Vanavond wordt de prijs voor het beste tv-programma uitgereikt in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. De andere genomineerden zijn Woeste Grond en De Bondgenoten. Vorig jaar won Vandaag Inside de prijs.

Vanaf 2027 moet de publieke omroep van het kabinet jaarlijks flink bezuinigen. Omroepen schrappen daarom programma's. "Juist daarom zijn we blij dat we samen toch een manier hebben gevonden waarop Kassa kan blijven bestaan", zegt directeur Kunzeler.

De laatste uitzending van Kassa op televisie is op zaterdag 5 december.

De Nobelprijs voor de Literatuur gaat dit jaar naar de Canadese dichter Anne Carson. De 76-jarige Carson wordt vooral geroemd om de manier waarop ze een klassieke stijl inzet. "Ze mengt de klassieke traditie met de hedendaagse literatuur". De Zweedse Academie noemt haar oeuvre "gedurfd en inventief".

In haar carrière heeft Carson, naast het schrijven van poëzie, veel klassieke Griekse literatuur vertaald. Ook gaf ze les op verschillende universiteiten. Ze was meer dan 30 jaar hoogleraar klassieke talen. Haar bekendste werken zijn Eros, bitterzoet en Rood.

Anders Olsson, voorzitter van het Nobelcomité voor Literatuur van de Zweedse Academie, prijst de schrijfstijl van Carson. "Die leidt tot speelse en ironische werken die niet alleen balanceren tussen klassieke en moderne poëzie, maar ook tussen verschillende genres en kunstvormen."

'Heel blij'

Volgens Ingrid Carlberg, permanent secretaris van de Zweedse Academie, was Carson "verrast, maar heel blij", toen ze op de hoogte werd gesteld van de prijs. Ze is op dit moment in IJsland, waar ze "naar de wind luistert", aldus Carlberg. Carson heeft ook een IJslands paspoort.

"Ze zijn allemaal niet goed bij hun hoofd. Het is gestoord", reageerde Carson even later in een interview bij de IJslandse omroep RÚV. Gevraagd of haar dit meer lezers zal opleveren, antwoordde ze: "Dat hoopt mijn uitgever vast. Ze zullen vast een sticker op de kaft van mijn boeken plakken."

Carson is de eerste dichter sinds de Amerikaan Louise Glück in 2020 die de literatuurprijs krijgt. "Gedichten passen beter bij deze tijd dan proza, omdat ze korter zijn en iedereen altijd haast heeft", meent Carson. "Behalve Homerus, die is niet kort."

Nooit een Nederlander

De Nobelprijs wordt toegekend voor een oeuvre en wordt beschouwd als de meest prestigieuze prijs in de wereldliteratuur. Met de prijs ontvangt ze een geldbedrag van ruim een miljoen euro. De officiële uitreiking van de Nobelprijs is op 10 december in Stockholm.

Vorig jaar ging de onderscheiding naar de Hongaarse schrijver László Krasznahorkai. De Nobelprijs voor de Literatuur is de enige Nobelprijs die nooit door een Nederlander is gewonnen.

Morgen wordt ook nog de Nobelprijs voor de Vrede toegekend. Volgende week volgt dan nog de Nobelprijs voor Economie.

Afgelopen week is er opnieuw iemand overleden die besmet was met het westnijlvirus. Ook werden drie patiënten positief getest op het virus. Het totaal aantal besmettingen komt daarmee op 59, tien mensen zijn overleden, meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in een wekelijks bericht.

Het is niet te zeggen of de tien ook overleden als gevolg van het westnijlvirus. Ouderdom of onderliggende aandoeningen kunnen ook meespelen.

Vorige week meldde het instituut al dat de uitbraak van het virus over zijn piek heen leek. Dit onderstrepen de meest recente cijfers, aldus het RIVM. In de week voor 1 oktober overleden nog vier mensen aan het virus en raakten er twaalf besmet.

De drie nieuwe patiënten kregen het virus na de beet van een mug. Degene die is overleden, is niet een van die drie, maar was al eerder besmet geraakt, zegt een woordvoerder.

Potentieel dodelijk

Het virus veroorzaakt bij de meeste mensen geen klachten. Sommigen krijgen griepachtige klachten als hoofdpijn, koorts en spierpijn. Ongeveer 1 procent van de besmettingen leidt tot potentieel dodelijke neurologische aandoeningen, zoals een hersenvliesontsteking.

De besmettingen vonden plaats in de provincies Zuid-Holland (34), Utrecht (13), Noord-Holland (5), Noord-Brabant (4), Gelderland (2) en Overijssel (1).

Paarden en vogels

Ook zijn er dertien nieuwe besmettingen vastgesteld bij paarden. Het totaal komt daarmee uit op 163. Het aantal besmette vogels is opgelopen tot 210.

Mensen kunnen elkaar niet besmetten met het virus. Het westnijlvirus komt vooral voor bij vogels. Muggen die zich voeden met het bloed van een besmette vogel, kunnen het overdragen op mensen en andere dieren.

De tarieven die huishoudens betalen voor het gebruik van het elektriciteitsnet worden vanaf 2029 afhankelijk van het gebruik en de drukte op het elektriciteitsnet.

Dat blijkt uit een voorstel van de Autoriteit Consument en Markt. Het voorstel is samen met de netbeheerders, Energie-Nederland en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat opgesteld.

De ACM hoopt huishoudens zo te stimuleren om bijvoorbeeld elektrische auto's op te laden op momenten dat het rustig is op het net. "Huishoudens krijgen een prikkel om het net te gebruiken op momenten dat het minder druk is", zegt ACM-bestuurslid Manon Leijten. Op die manier moet er meer ruimte vrijkomen op het net, bijvoorbeeld voor nieuwe woningen.

"Door de tarieven tijdsafhankelijk te maken en huishoudens te laten betalen naar gebruik gaat ongeveer zestig procent van de huishoudens erop vooruit", zegt Leijten. De ACM verwacht dat er met het nieuwe tariefstelsel op de lange termijn minder netverzwaringen nodig zijn. Daarmee moeten de kosten voor alle netgebruikers beheersbaar blijven.

Flexibele tarieven

Momenteel betalen alle huishoudens hetzelfde bedrag voor hun aansluiting op het elektriciteitsnet. Het maakt daarbij niet uit hoeveel je verbruikt. "Een klein appartement met een paar lampen en een paar apparaten betaalt dus even veel als een grote woning met een warmtepomp en een eigen laadpaal", zegt de ACM.

Met het voorstel van de ACM verandert dat. Het transporttarief, het vaste bedrag dat huishoudens betalen voor het transporteren van gas en elektriciteit, gaat op de schop. Ongeveer een derde van dat tarief blijft een vast bedrag. De rest is variabel en hangt af van het verbruik en het tijdstip waarop elektriciteit wordt gebruikt.

De ACM wil dat er tijdsblokken komen met lage, normale en hoge tarieven zodat mensen weten wanneer het goedkoper of duurder is. Die tarieven zijn in de zomer anders dan in de winter. Huishoudens die hun energierekening willen verlagen, kunnen dat doen door minder energie te verbruiken op drukke momenten.

Lagere energierekening

De netbeheerders verwachten dat de nieuwe tarieven de piekbelasting met ongeveer tien procent verlagen. Daarmee kunnen er ongeveer 700.000 extra woningen worden aangesloten.

De ACM verwacht dat het nieuwe stelsel ook gunstig uitpakt voor de energierekening van huishoudens die nu al relatief weinig energie gebruiken. "In vergelijking met de huidige regels betaalt een klein appartement in 2029 zo'n 100 tot 200 euro per jaar minder dan het jaar daarvoor."

Een huishouden in een vrijstaande woning met warmtepomp en een elektrische auto dat het verbruik zoveel mogelijk aanpast zal niet direct minder gaan betalen. Zo'n huishouden betaalt volgens de nieuwe regels 300 tot 450 euro per jaar meer, zegt de ACM.

Later dit jaar wordt het voorstel definitief gemaakt. Het nieuwe tariefstelsel moet vanaf 2029 ingaan.

We’ve seen plenty of game console projects here, many of them that seek to produce a miniature game console. But this one from [RayTriangle] may break a new barrier entirely …read more

Bij een steekpartij op een Poolse basisschool is een dode gevallen, en zijn twee anderen gewond geraakt. Volgens de politie viel een 15-jarige jongen een 37-jarige vrouw aan, die werkte op de school in Leszczydol-Nowiny, iets ten noorden van de hoofdstad Warschau. De jongen is een oud-leerling van die school. De vrouw bezweek aan haar verwondingen.

Het is niet bekend of dader en slachtoffer elkaar kenden. Na de steekpartij slaagden de directeur van de school en een leraar erin om de aanvaller te overmeesteren, waarbij zij beiden ook gestoken werden. De jongen had drie messen bij zich, meldt de lokale politie. Wat zijn motief is, is niet bekend.

Ook scholieren met messen in Ostrołęka en Sierpc

Opvallend genoeg was er gisteren ook al een steekpartij op een middelbare school, iets noordelijker in Polen: in het stadje Ostroleka stak een 19-jarige jongen met een machete in op medestudenten en docenten op de vakschool waar hij zelf ook studeert, meldt de lokale politie. Tien mensen raakten gewond, onder wie de aanvaller zelf, die zichzelf neerstak na het aanvallen van andere mensen. Niemand is nog in levensgevaar.

Na de aanval maakte de politie bekend dat er in de rugzak van de aanvaller ook nog een zelfgemaakte bom was gevonden, die tijdig onschadelijk gemaakt kon worden.

Volgens minister Kierwinski van Binnenlandse Zaken werd er vandaag ook een derde steekpartij verhinderd, ditmaal in het stadje Sierpc. Daarbij werd een 17-jarige jongen opgepakt die van plan was anderen neer te steken. In zijn rugzak werden twee messen gevonden.

Of de drie zaken met elkaar te maken hebben, is niet bekend. Geweld op scholen in Polen is zeldzaam. Premier Tusk heeft uit bezorgdheid zijn ministers bijeengeroepen voor een spoedvergadering over het geweld, berichten Poolse media.

De plaatsen waar deze zaken speelden, liggen niet ver van elkaar: