Aggregator

De Tweede Kamer gaat de verhoging van het eigen risico niet tegenhouden. Het kabinet wil het verplichte eigen risico komend jaar laten stijgen met 15 euro naar 400 euro per jaar en dat lijkt nu stilzwijgend door te gaan.

SP-leider Dijk heeft minister Hermans van Volksgezondheid opgeroepen om met spoed naar de Kamer te komen. Hij vindt dat het eigen risico juist omlaag moet en niet meer omhoog. Maar zijn debat zal het tij niet kunnen keren.

De verhoging van het eigen risico is een trendbreuk, want sinds 2017 is het bedrag dat je zelf moet betalen voor zorgkosten bevroren op 385 euro per jaar. Dat wordt nu voor het eerst in tien jaar losgelaten. Het gevolg is dat het eigen risico voortaan weer elk jaar zal stijgen.

Om het plan tegen te houden, had de zorgverzekeringswet gewijzigd moeten worden. Daarin staat dat het eigen risico jaarlijks wordt geïndexeerd, oftewel dat het bedrag meestijgt met de kosten in de zorg.

1 oktober

Die wetswijziging had dan voor aanstaande donderdag door de Tweede én de Eerste Kamer aangenomen moeten zijn. Want 1 oktober is de datum waarop de zorgverzekeraars moeten weten waar ze aan toe zijn. Zij moeten dan weer voor 12 november bekendmaken hoe hoog hun ziektekostenpremie voor het komende jaar is en dat is onder meer afhankelijk van de hoogte van het eigen risico.

Traditiegetrouw is verzekeraar DSW de eerste die, al in september, de premie voor het volgende jaar bekendmaakt. Maar die heeft dat deze keer uitgesteld omdat er nog te veel onzekerheid is over de steun die het minderheidskabinet voor de begroting krijgt.

De Tweede Kamer gaat dus nog in debat met de minister van Volksgezondheid, maar dat komt niet meer op tijd om de voorgenomen verhoging tegen te houden.

460 euro per jaar

Het kabinet was aanvankelijk van plan het verplichte eigen risico te verhogen naar 460 euro per jaar maar daar bleek al snel geen meerderheid voor te zijn. Daarop paste minister Hermans de plannen aan en kwam de jaarlijkse indexering weer terug.

Het vorige kabinet (Schoof) wilde het eigen risico bijna halveren. Door dat plan ging al snel een streep, omdat dit waarschijnlijk had betekend dat de maandelijkse zorgpremie fors omhoog zou gaan. Daarnaast zou een verlaging naar 165 euro, zoals het vorige kabinet wilde, enkele miljarden euro's kosten.

De Spaanse regering heeft ingestemd met een pakket van nieuwe maatregelen om de woningcrisis in het land aan te pakken. Minister voor Gezondheidszorg Mónica García meldt op X dat het zogenoemde 'Maricarmen-decreet' is goedgekeurd.

Het maatregelenpakket is vernoemd naar de 87-jarige Maricarmen Abascal, die vorige week haar huis uit werd gezet. Ze had daar zeventig jaar gewoond, maar kon de woning door een huurverhoging niet meer betalen.

Maricarmen werd vorige week woensdag haar huis uit getild op een brancard, waarna dagenlange protesten ontstonden. Honderden demonstranten kampeerden afgelopen nacht op een van de belangrijkste pleinen van Madrid en eisten hervormingen.

Uitzettingen stoppen

Minister García schrijft dat de maatregelen meer dan vijf miljoen mensen gaan helpen. Huurprijzen mogen straks niet boven een bepaalde grens stijgen, huurcontracten worden automatisch verlengd, huisuitzettingen moeten stoppen tot 2030 en er komt een verbod op de aankoop van woningen door speculanten.

"Dank aan de protestacties en de protestkampen", schrijft de minister. "Zonder jullie was dit niet mogelijk geweest."

De minderheidsregering heeft nu dertig dagen de tijd om in het parlement tot een akkoord te komen. De maatregelen zijn dus nog geen gegeven. Zo liet Junts, de Catalaanse onafhankelijkheidspartij die het decreet moet steunen om het aangenomen te krijgen, weten dat ze bescherming willen voor kleine verhuurders. Die vormen de overgrote meerderheid van de vastgoedeigenaren in Spanje.

Correspondent Spanje Miral de Bruijne:

"De regering heeft aan het Congres gevraagd om zich vrijdag al over het decreet te buigen. Dat terwijl het parlement normaal gesproken dertig dagen heeft om een beslissing te nemen. Het Congres heeft hiermee ingestemd, maar of er vrijdag ook een beslissing wordt genomen, dat is nog lang niet zeker.

Terwijl de ministers deze plannen presenteren, zijn er binnen de regering en de steunpartijen zelfs nog discussies over sommige details. En de steun van al deze partijen is waarschijnlijk nodig om het langs het parlement te loodsen.

De grootste oppositiepartij Partido Popular heeft niet direct gezegd tegen te stemmen, maar was ook niet enthousiast. Het gebeurt dan ook niet vaak dat de oppositie in Spanje met de regering meestemt.

Ondertussen gaat het grote protest met de honderden tenten op het Madrileense plein Puerta del Sol door. Alhoewel ze de onderwerpen op de politieke agenda hebben gezet en Maricarmen weer naar huis mag, lijken de betogers geen aanstalten te maken te vertrekken.

Voor nu wachten ze waarschijnlijk af wat er vrijdag in het Congres gebeurt. De regiopresident van Madrid heeft de nationale regering gevraagd om de demonstranten binnen 48 uur van het plein te laten verwijderen. Maar of de regering dat ook gaat doen, is nog de vraag, aangezien dit mogelijk niet bij iedereen positief zal worden ontvangen."

De advocaat van Maricarmen liet vandaag aan persbureau Reuters weten dat het investeringsfonds dat het huis van de 87-jarige vrouw kocht en de huurverhoging eiste, een voorlopig akkoord had voorgesteld.

Maricarmen mag terugkeren, mits zij de komende acht jaar 30 procent van haar pensioen afstaat. Dat komt neer op ongeveer 500 euro per maand, waarmee ze ongeveer hetzelfde bedrag zou betalen als voordat ze haar huis werd uitgezet.

Rusland zat volgens de veiligheidsdiensten van Estland achter de brandstichting bij een defensiebedrijf dat wapens levert aan Oekraïne. Vorige maand werd er brandgesticht bij een vestiging in de hoofdstad Tallinn.

Het defensiebedrijf Milrem Robotics levert wapens aan Oekraïne voor de oorlog tegen Rusland. Het gaat om onbemande militaire voertuigen, zoals mini-tanks. Die zijn bedoeld ter ondersteuning van grondtroepen in Oekraïne.

Het onderzoek naar de brandstichting bij het defensiebedrijf is nog niet afgerond, maar Estland is er "volledig van overtuigd" dat het om Rusland gaat. Estland levert daarvoor geen bewijs, omdat de informatie van de veiligheidsdiensten volgens het land vertrouwelijk moet blijven.

Een paar dagen na de brandstichting bij het Estse defensiebedrijf op 15 augustus werden twee mensen uit buurland Letland aangehouden. Een derde aanhouding vond een dag later plaats.

De drie werden na een maand uitgeleverd aan Estland. De spullen waarmee ze mogelijk de brand hebben gesticht, werden in beslag genomen. Hetzelfde geldt voor hun apparaten waar mogelijk belangrijke data op staan.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Dat Rusland inderdaad achter deze aanval zit volgens autoriteiten, is in Estland geen verrassing. Daar zijn ze al jaren een doelwit van Russische hybride acties. Vaak gaat het dan om grote cyberaanvallen, maar ook om dit soort sabotage, zoals we in veel landen aan de oostflank van de NAVO zien. In 2023 werd de auto van een minister vernield. Estse onderzoekers stelden vast dat de Russische militaire inlichtingendienst hierachter zat.

Toch was deze brandstichting bij een defensiebedrijf een van de grotere aanvallen in Estland de afgelopen jaren. De verwachting is dat Rusland de druk langs de oostflank de komende maanden verder zal opvoeren. Er is vaak gewaarschuwd voor een scenario waarbij Moskou de stad Narva aan de grens met Rusland zou kunnen bezetten. Maar Estse experts achten het waarschijnlijker dat het in de nabije toekomst zal neerkomen op dit soort sabotage en provocaties met drones."

De Estse veiligheidsdienst ziet veel gelijkenissen tussen de brandstichting en andere incidenten in Europa. Sinds de invasie van Oekraïne vonden volgens persbureau AP meer dan 200 incidenten plaats die worden gelinkt aan Rusland. Veiligheidsdiensten waarschuwen voor toenemende agressie vanuit Rusland.

Vorige maand werd er in de Duitse stad Leipzig een drone met explosieven gevonden vlak bij een Oekraïens vliegtuig. Duitsland beschuldigde Rusland van betrokkenheid. In augustus schakelden gevechtsvliegtuigen in Roemenië een drijvende zeedrone vol explosieven uit. Het is vaak moeilijk om ondubbelzinnig vast te stellen wie de afzender van de drones is.

Rusland zegt, zoals het dat dikwijls doet als het om sabotageacties gaat, dat het niet betrokken was bij de brandstichting in Estland. Het Kremlin noemt de beschuldigingen onjuist en "niet serieus te nemen". Dat weerhoudt Estland er niet van om de Russische vertegenwoordiger in het land op het matje te roepen voor tekst en uitleg.

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Vanuit allerlei Europese hoofdsteden komen harde veroordelingen van deze aanval. Ook NAVO-baas Rutte reageert, hij zegt net als veel anderen dat het beste antwoord op deze aanslagen het verder opvoeren van de hulp aan Oekraïne is.

Lange tijd waren landen aarzelend om Rusland aan te wijzen als land dat achter de aanslagen zit, maar die schroom lijkt langzamerhand te verdwijnen. Dat ontgaat Moskou niet: de NAVO maakt vandaag bekend dat Rusland een boodschap gestuurd heeft aan de alliantie maar wil daar verder geen toelichting op geven.

In Russische media staat dat Moskou het militaire bondgenootschap gewaarschuwd heeft dat het risico op een gewapend conflict aanzienlijk vergroot wordt door NAVO-oefeningen en dat het zijn grondgebied zal verdedigen. De alliantie heeft Moskou geantwoord dat het een defensieve organisatie is en dat de oefeningen geen enkel risico vormen voor Rusland. De spanning tussen de NAVO en Rusland lijkt voorlopig nog niet af te nemen."

De politie heeft vanochtend acht mensen gearresteerd die verdacht worden van betrokkenheid bij een amfetaminelab en verschillende diefstallen. Onder hen zijn de 42-jarige hoofdverdachte uit Eindhoven en diens 20-jarige zoon.

De Eindhovenaar wordt verdacht van handel en productie van synthetische drugs. Hij kwam tijdens een langer lopend drugsonderzoek in beeld. Doordat de politie met gesprekken van de man meeluisterde, kregen agenten een beter zicht op het netwerk rondom de verdachte.

Het onderzoek leidde al tot de ontdekking van een amfetaminelab achter een woning in Luykgestel en een MDMA-lab in Duitsland, meldt Omroep Brabant.

Tien doorzoekingen

Een arrestatieteam deed vanochtend op hetzelfde moment tien doorzoekingen in Eindhoven, Veldhoven, Alphen en het Belgische Pelt. Bij de invallen nam de politie drie vuurwapens, meerdere slag- en stootwapens en kleine hoeveelheden drugs in beslag.

Ook nam de politie bezittingen mee om later eventuele schadevergoedingen en de kosten van het opruimen van het drugslab op de verdachten te kunnen verhalen.

Drones, vuurwerk en Dyson-stofzuigers

Bij de invallen in Eindhoven en Veldhoven hield de politie vier verdachten van 28 tot en met 48 jaar aan. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het eerder ontdekte amfetaminelab.

Bij een andere doorzoeking in Eindhoven werden de zoon en twee mannen van 24 en 26 aangehouden. Het drietal wordt niet alleen verdacht van betrokkenheid bij het drugslab, maar ook van diefstallen in Noord-Brabant en Limburg.

Zo linkt de politie ze aan de diefstal van een grote partij drones, Dyson-stofzuigers, kinderstoelen en elektrisch gereedschap. Ook worden ze verdacht van de diefstal van een grote hoeveelheid vuurwerk uit een opslagbunker in Veldhoven, eind vorig jaar. Daarnaast onderzoekt de politie of ze betrokken waren bij een autobrand in Eindhoven.

In Pelt heeft de politie een gestolen camper gevonden en in beslag genomen. Eerder dit jaar trof de politie in Alphen ook al een gestolen camper aan.

Alle verdachten zitten vast en worden verhoord. Vrijdag worden ze voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die zal besluiten of de verdachten langer vast blijven zitten.

You might think that if you dug some tunnels down into the ground where you could be out of the sunshine, that you might find them to be relatively cool …read more

Bijna elke Nederlander had in 2025 pfas in het bloed, zegt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Ook had bijna driekwart van de Nederlanders er te veel van in het bloed. Zij komen uit boven de zogenoemde gezondheidskundige grenswaarde, blijkt uit een onderzoek dat het RIVM deed met bloedmonsters uit 2025 van donoren van bloedbank Sanquin.

Tegelijkertijd lijkt er een kleine verbetering te zijn van bloedwaarden ten opzichte van een eerder onderzoek. Het RIVM noemt de nieuwe studie daarom "voorzichtig positief nieuws".

In een onderzoek met bloed uit 2016 en 2017 kwam bijna iedereen boven de zogenoemde grenswaarde uit. In dit nieuwe onderzoek is dat 71 procent, een daling dus. Ook de hoeveelheid pfas in het bloed van mensen is afgenomen. Dit past volgens het RIVM in een trend dat er bij mensen in West-Europa minder pfas in het bloed wordt gevonden.

Totaalverbod

Wat de hoeveelheden gemeten pfas betekenen voor de gezondheid, is volgens het RIVM niet helemaal duidelijk. "Mensen worden niet meteen ziek door pfas. Wel is bekend dat het effect kan hebben op het lichaam. Het immuunsysteem kan bijvoorbeeld minder goed gaan werken", zegt het instituut.

Ook is bekend dat pfas effect heeft op de schildklier en dat de chemische stoffen het geboortegewicht van pasgeboren baby's kunnen beïnvloeden.

De daling van de bloedwaarden komt volgens het RIVM mogelijk door een verbod op twee veelvoorkomende schadelijke pfas-soorten: pfos en pfoa. "We zien die twee minder in deze bloedstalen", zegt Joke Herremans van het RIVM. "Deze studie is daarom vooral een aanmoediging om een totaalverbod op pfas in te stellen. Dan zal de hoeveelheid in het bloed van mensen lager worden."

Wat is pfas?

Pfas is de verzamelnaam voor duizenden niet afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting pfas staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, pfoa en pfos zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend.

De stoffen zitten sinds de jaren 50 in onder meer de antiaanbaklaag van pannen en ook in waterdichte regenkleding, bestrijdingsmiddelen in de landbouw en blusschuim.

Hoewel het RIVM spreekt van voorzichtig positief nieuws zijn er wel nog wat kanttekeningen te plaatsen bij de uitkomst. Het onderzoek is in tegenstelling tot eerdere keren gedaan onder bloeddonoren. Daar is van bekend dat zij door bloeddonaties sowieso al minder pfas in hun bloed hebben.

Ook zijn lang niet alle pfas-soorten meegenomen in de metingen. Een soort die niet werd meegenomen, is bijvoorbeeld TFA, dat onder meer via bestrijdingsmiddelen uit de landbouw in het milieu terechtkomt.

'Hoopvol signaal'

"De dalende trend is een hoopvol signaal", zegt PFAS-deskundige Chiel Jonker van de Universiteit Utrecht in reactie op het onderzoek. "Maar je kunt ook weer niet keihard concluderen dat er sprake is van een daling." Daarvoor is volgens hem meer onderzoek nodig.

Ook wijst hij erop dat de bloedwaarden niets zeggen over de hoeveelheid pfas in het milieu. Die neemt namelijk helemaal niet af. "Het valt via regen gewoon weer op het land en we blijven het binnenkrijgen via voedsel en water. Het wordt in feite rondgepompt. Pfos is ondanks een verbod ook nog altijd stabiel aanwezig in rivieren en oceanen."

Hogere waarden Zeeuws-Vlaanderen

Wat verder opvalt in het onderzoek zijn de hoge waarden in Zeeuws-Vlaanderen. Daar deed het RIVM voor het eerst extra bloedmetingen vanwege zorgen die hier al langer leven over pfas. Van één soort, genaamd PFHpS, werd tot zeven keer meer gevonden dan bij mensen in de rest van Nederland.

Joke Herremans: "Er ligt veel industrie in dat gebied. Er zijn bedrijven in Vlaanderen en uit Nederland die pfas lozen in de Westerschelde. Dat kan leiden tot een hogere blootstelling."

Ook bij bewoners ten noorden van de Westerschelde en in Dordrecht werden waarden gevonden die hoger liggen dan in de rest van Nederland, maar minder extreem dan in Zeeuws-Vlaanderen. Van deze gebieden is ook al langer bekend dat de pfas-waarden hoger liggen doordat ze dicht bij pfas-uitstoters liggen. Hier is wel net als in de rest van het land een dalende trend te zien.

Verbod

Als belangrijke oplossing voor het probleem pleit het RIVM voor een Europees verbod. Dat verbod is al een aantal jaar in de maak.

Nederland diende met een aantal Europese landen een voorstel in dat nog altijd wordt behandeld. "Het zijn stoffen die door mensen zijn gemaakt en niet in het milieu horen. Wat er niet in het milieu zit, hoeft er ook niet uitgehaald te worden", zegt Herremans.

Bijna 40 kilo cocaïne die als bewijsmateriaal werd bewaard in een grote drugszaak op Fiji is verdwenen. Van de 39 blokken coke werden er 32 vervangen door meel, meldt de omroep Fijivillage.

De overige zeven blokken waren al zoek. De politie ontdekte de vermissing in een rechtbank in de hoofdstad Suva op 15 september en startte een onderzoek.

De cocaïne werd in 2019 in beslag genomen bij een man die later werd veroordeeld tot 23 jaar cel. De drugs werden vervolgens opgeslagen bij de rechtbank, waar ze als bewijsmateriaal dienden tijdens het hoger beroep.

De politie op Fiji heeft een verdachte in beeld, maar diegene zou zich in het buitenland bevinden. Ook wordt onderzoek gedaan naar de personen die verantwoordelijk waren voor het beheer van het bewijsmateriaal bij de rechtbank. De minister van Justitie zegt dat "niemand zal worden gespaard".

De Fiji-eilanden liggen voor drugscriminelen op een strategische plek. Vooral methamfetamine, beter bekend als crystal meth, en cocaïne worden via de regio verhandeld.

Door de afgelegen ligging in de Stille Oceaan en de relatief minder bewaakte wateren kunnen criminele organisaties er gemakkelijker opereren. Volgens de Verenigde Naties infiltreren zij bij legale bedrijven om daar hun activiteiten te verhullen.

In 2024 waarschuwde de VN al voor de groeiende invloed van georganiseerde misdaad in de Stille Oceaan. Ook de politie van Fiji signaleert een toename in het aantal drugsgerelateerde zaken in de afgelopen jaren.

Volgens de VN is nauwere, regionale samenwerking noodzakelijk, omdat veel kleine eilandstaten zelf over onvoldoende middelen beschikken om georganiseerde misdaad aan te pakken.

De Amsterdammer die is opgepakt in het onderzoek naar hackerscollectief ShinyHunters wordt ook verdacht van een poging tot het uitlokken van twee moorden.

Op zijn laptop is informatie gevonden over twee moorden die in het buitenland zouden moeten worden gepleegd. "Er zijn aanwijzingen dat de verdachte hiertoe opdracht heeft gegeven. Daarom wordt de man ook verdacht van een poging tot uitlokking van twee moorden", schrijft de politie in een persbericht.

De politie heeft ook andere gegevensdragers in beslaggenomen. Die worden onderzocht. Nieuwe aanhoudingen zijn niet uitgesloten.

Pepijn van der S.

De arrestatie van de man (24) was op 15 september en kwam gisteren naar buiten. Het gaat om Pepijn van der S., zo meldden bronnen aan de NOS. Hij werd in 2023 veroordeeld tot vier jaar celstraf voor afpersing, witwassen en het hacken van bedrijven. Hij was begin dit jaar weer vrijgekomen.

Het AD meldde vandaag dat Van der S. is opgepakt door de Dienst Speciale Interventies (DSI). Die eenheid van de politie wordt opgeroepen in situaties waarbij het dreigingsniveau bijzonder hoog is. De zwaarbewapende agenten vielen in de Amsterdamse Rivierenbuurt de woning van Van der S. binnen.

Bij de inval zouden onder meer flitsgranaten zijn gebruikt, bedoeld om mensen te desoriënteren. "Er waren een paar seconden lang enorme knallen en flitsen. Ondertussen werd er binnen iemand overmeesterd", zei een buurtbewoner tegen stadsomroep AT5. De moeder van Van der S. zou bij de inval lichtgewond zijn geraakt.

Wie zijn de ShinyHunters?

De naam ShinyHunters dook begin 2020 voor het eerst op, toen de hackersgroep in korte tijd gegevens van naar eigen zeggen tientallen miljoenen accounts te koop aanbood op het darkweb. Maar een cybersecurityonderzoeker zei toen tegen de Amerikaanse techsite Wired dat het onwaarschijnlijk is dat het om een nieuwe groep ging.

ShinyHunters zegt op zijn website op het darkweb dat het actief is sinds 2019. Maar het is onduidelijk of de hackers die nu onder de naam ShinyHunters werken, dezelfde zijn als jaren geleden. Je moet ShinyHunters volgens cybersecuritybedrijven meer zien als een merknaam.

Volgens bronnen van de Amerikaanse onderzoeksjournalist Brian Krebs zou een tienerhacker uit Jordanië sinds kort de leider zijn, of willen zijn, van ShinyHunters. Hij zou met Van der S. ruzie maken over wie het voor het zeggen heeft binnen de groep.

De verdachte zit in volledige beperkingen. Dat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat. Zijn voorarrest is vandaag met 90 dagen verlengd.

'Vermeend leider van ShinyHunters'

De Amerikaanse politiedienst FBI zegt dat de gearresteerde Amsterdammer een van de vermeende leiders is van ShinyHunters. Dat hackerscollectief is in Nederland onder meer bekend van de grootschalige aanval op telecomprovider Odido. Daarbij werden in februari gegevens gestolen van miljoenen Nederlanders.

ShinyHunters wordt ook in verband gebracht met hacks in andere landen. Vorige week zei de groep gegevens in handen te hebben van duizenden medewerkers en sollicitanten van de FBI. Het cyberteam van de Nederlandse politie werkt daarom nauw samen met onder meer de Verenigde Staten.

"Sinds vorig jaar hebben deze cybercrimineel en zijn handlangers naar verluidt meer dan 140 organisaties gehackt. Ze hebben daarbij minstens 70 miljoen dollar aan losgeld ontvangen", zeg Brett Leatherman van de cyber-eenheid van de FBI. Hij bedankt de Nederlandse politie in een video op sociale media.

Odido-hack

Stan Duijf, die bij de Nederlandse politie verantwoordelijk is voor de aanpak van cybercrime, zegt dat het onduidelijk is welke rol de opgepakte Amsterdammer had bij ShinyHunters. Daar wordt nog onderzoek naar gedaan.

De politie benadrukt dat de man niet is opgepakt voor betrokkenheid bij de Odido-hack. In die zaak wordt nog gezocht naar meer aanwijzingen.

Het onderzoek naar ShinyHunters heeft volgens de politie ook niets te maken met de verdenking rond het uitlokken van moorden. Wie in die zaak het doelwit waren, is niet bekendgemaakt. De politie zegt dat het daar in het kader van het onderzoek niets over kan zeggen.

De straf die Willem Engel, de voorman van actiegroep Viruswaarheid, in hoger beroep heeft gekregen, is definitief. Engel kreeg een taakstraf van 60 uur opgelegd voor opruiing in coronatijd. Hij werd het gezicht van de beweging die zich verzette tegen de coronamaatregelen.

Engel ging tegen de veroordeling in cassatie bij de Hoge Raad en die heeft nu geoordeeld dat de straf in stand blijft.

Willem Engel werd in maart 2022 opgepakt omdat hij langere tijd opruiende coronagerelateerde berichten plaatste op sociale media. Hij kondigde onder meer op Facebook aan naar het Malieveld in Den Haag te gaan om te demonstreren, ondanks een verbod van de rechter. Ook riep hij op Twitter (nu X) mensen op om de coronamaatregelen te negeren.

Collectieve aangifte

Hij werd gearresteerd na een collectieve aangifte van meer dan 22.000 mensen, waarin werd gesteld dat Engel zich schuldig maakte aan opruiing, verspreiding van medische desinformatie, oplichting, uitingen met een terroristisch oogmerk en bedreiging.

In januari 2023 werd hij veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van een maand, met een proeftijd van twee jaar voor opruiing. Van vijf andere aanklachten werd hij vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie ging daartegen in beroep, omdat het vond dat de vrijspraak op onderdelen onterecht was. Ook Engel zelf ging tegen de uitspraak in beroep.

Beroep

De uitspraak in het hoger beroep volgde in maart vorig jaar. Het hof veroordeelde hem net als de rechtbank alleen voor opruiing en niet voor de andere aanklachten. Daarom was de taakstraf van 60 uur lager dan de eis van het Openbaar Ministerie, een taakstraf van 140 uur en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden.

Het hof oordeelde dat hij de openbare orde had verstoord door op te roepen tot deelname aan een verboden demonstratie. Ook het Twitterbericht werd als opruiend gezien.

De taakstraf is nu dus definitief. Wat de straf voor Engel inhoudt, is niet bekendgemaakt. De actiegroep Viruswaarheid werd al in 2022 opgeheven nadat ING de rekening van de groep had opgeheven.

Engels stichting Voor Waarheid, met als doel om "de overheid onder controle" te krijgen, bestaat nog wel. Engel verliet Nederland in 2024, hij kondigde toen aan dat hij met anderen zou emigreren naar Paraguay.

Opengebroken afvalbakken, kapotgescheurde vuilniszakken, lege chipszakken, kartonnen ijsbakjes en gebruikte servetjes verspreid over straat: statiegeldjagers laten vooral in de grote steden een spoor van zwerfafval achter. Amsterdam plaatst nieuwe afvalbakken in de hoop deze overlast tegen te gaan, maar het is de vraag of dat gaat lukken.

Al jarenlang strijdt Amsterdam, net als andere steden, tegen de gestegen hoeveelheid troep na de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes.

Er zijn inmiddels verschillende systemen bij afvalbakken om statiegeldtroep tegen te gaan:

De statiegeldregeling werd ingevoerd om het zwerfafval in de natuur terug te dringen, maar leidt in Amsterdam en elders dankzij de statiegeldjagers tot meer afval op straat.

Amsterdam noemt de situatie in de eigen stad uniek, omdat mensen uit heel Europa naar Amsterdam zouden komen om statiegeldflesjes en -blikjes te zoeken. "De huidige 11.000 afvalbakken in Amsterdam zijn hier niet op berekend."

Er is van alles geprobeerd en getest om het openbreken een halt toe te roepen, zegt de gemeente. Uiteindelijk is op vier locaties in de stad een nieuwe bak getest. "Bij 83 procent van de geteste bakken bleek de deur gesloten te blijven, ten opzichte van 38 procent van de bestaande bakken."

Apart bakje

De bak werd daarna doorontwikkeld. De nieuwe Amsterdamse bak heeft een deur die automatisch sluit, een vuilniszak die beter in de afvalbak blijft zitten en een apart bakje voor flesjes en blikjes. Het idee is dat mensen die statiegeld verzamelen, alleen in die bakjes hoeven te graaien.

De eerste nieuwe afvalbakken staan achter het Centraal Station. In totaal worden de komende weken 200 nieuwe afvalbakken geplaatst op drukke plekken in de stad, zoals in het Vondelpark en het Osdorpplein.

Als de nieuwe bakken effectief zijn, verschijnen ze op meer plaatsen in de stad.

'Wat een grap'

Op sociale media is niet iedereen meteen enthousiast. "Wat een grap", "lost niets op" en "gaat niet werken", klinkt het onder een video van de gemeente op Instagram.

Zo zeggen mensen dat het aparte bakje in de afvalbak veel te klein is, waardoor er toch flesjes en blikjes in de vuilniszak belanden en statiegeldjagers alsnog de zak willen controleren. Sommigen gaan nog een stuk verder en pleiten voor het opheffen van statiegeld in Amsterdam. "Minder ongedierte en een schone stad!"

Wethouder hoopt op verbetering gedrag

De Amsterdamse wethouder Heinhuis (Afval & Reiniging) is blij met de nieuwe afvalbakken, maar vindt dat er meer nodig is om dit afvalprobleem op te lossen: bij de overheid, bij de producenten en bij de consument.

"Er ligt een gezamenlijke opdracht voor onze stad, het Rijk en ook de producentenorganisatie Verpact om de negatieve gevolgen van de statiegeldregeling snel te beperken", aldus de wethouder. "Bovendien is gedragsverandering van onze inwoners en bezoekers noodzakelijk: nu gooien mensen die blikjes en flesjes in de prullenbak gooien, gewoon geld weg. Met alle gevolgen van dien."

Al vanaf 2028 komt er een vermogenswinstbelasting en die gaat gelden voor honderdduizenden spaarders en beleggers meer dan nu. Dat zeggen politieke bronnen tegen de NOS. Ook de bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn definitief van tafel.

Het zijn aanpassingen van de begrotingen en het Belastingplan van het kabinet na gesprekken met oppositiepartijen. Het minderheidskabinet hoopt ermee meerderheden voor de begrotingen van de ministeries te krijgen.

Minister van Financiën Heinen komt nog met een brief, maar belangrijke punten zijn nu al uitgelekt.

Wat is box 3?

De meeste mensen betalen alleen belasting over salaris en uitkering, dat is box 1.

Wie veel spaargeld heeft, in aandelen of crypto-munten handelt en/of een tweede huis heeft, betaalt vaak ook belasting in box 3. Naar schatting gaat het nu om zo'n 2,5 miljoen mensen.

Er zijn ook al eerste reacties van de oppositiepartijen. Voor JA21 is een deel van de dekking van de box 3-wijziging "onacceptabel", omdat daarmee kleine beleggers worden geraakt. Pro en Volt hebben gezegd de begroting van het ministerie van Sociale Zaken te gaan steunen, maar zijn nog niet overtuigd over de rest. Pro-leider Klaver zei daarover "verder te willen praten" met het kabinet.

De SGP is nog niet "onverdeeld enthousiast" zegt fractievoorzitter Stoffer. 50Plus wil weten hoe dit uitpakt voor de agent, verpleegkundige en gepensioneerde. "Het is hier een beetje erbij, daar een beetje eraf, ik wil een stresstest voor wat het echt betekent", zegt fractievoorzitter Struijs.

De ChristenUnie zegt dat geen van de partijen 100 procent tevreden zal zijn. "Maar wij zien een beweging van het kabinet dat de rekening niet bij de mensen komt die het moeilijk hebben", zegt fractievoorzitter Bikker. "En dat de polder weer aan tafel komt om te onderhandelen vinden wij ook belangrijk."

In de brief staat hoe het kabinet de vermogensbelasting in box 3 de komende jaren wil aanpakken. De vermogenswinstbelasting op aandelen gaat al per 2028 in en levert minder geld op dan het huidige systeem.

Het geld om dat gat te vullen, wordt onder meer gevonden door het belastingvrije rendement te verlagen van 1800 naar 1000 euro. Dat betekent dus dat je als belegger of spaarder sneller en meer belasting moet betalen dan nu.

Winstbelasting omlaag

Er komt ook een maatregel om eigenaren en directeuren van bv's te verleiden om zichzelf meer winst uit te keren. De belasting daarop gaat voor vier jaar omlaag, waardoor ondernemers gestimuleerd worden om de winst op te nemen. Daarmee komen er tijdelijk meer belastinginkomsten binnen.

Verder staat in de plannen dat het moeilijker wordt om geld aan jezelf te lenen vanuit je eigen bv. Nu kunnen ondernemers nog 500.000 euro lenen met allerlei belastingvoordelen, dat wordt 100.000 euro. De regels voor geld lenen uit je eigen bv om een huis te kopen blijven hetzelfde.

Deze maatregelen leveren zelfs meer op dan nodig is om het gat van het nieuwe box 3-stelsel te dekken, is de verwachting. Het kabinet denkt bijna een half miljard 'te veel' binnen te halen. Dat geld wordt gebruikt om de inkomstenbelasting te verlagen, is het idee. Hoe dat eruit gaat zien, is niet bekend.

Vakbonden

Nu duidelijk is dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid geschrapt worden, willen de vakbonden weer gaan overleggen met het kabinet. In een gezamenlijke reactie zeggen FNV, CNV en VCP dat ze alle voorgenomen acties en stakingen opschorten.

De afgelopen tijd werd er onder meer in het openbaar vervoer gestaakt tegen de plannen van het minderheidskabinet om onder meer de WW te verkorten naar maximaal een jaar.

"Dit is een belangrijke overwinning voor iedereen die werkt, gestaakt heeft en iedereen die heeft actiegevoerd", zegt FNV-voorzitter Hans Spekman. "Want je kan het sociale vangnet zomaar nodig hebben als je ziek of werkloos wordt."

De bonden zeggen graag weer te gaan overleggen met het kabinet over de sociale zekerheid.

De nieuwe ronde van het Noodfonds Energie opent op 4 januari. Tot en met 7 mei kunnen aanvragen worden ingediend.

Er is dit jaar 193 miljoen euro beschikbaar, ruim drie keer meer dan vorig jaar. De overheid verwacht dat ongeveer 500.000 huishoudens gebruik kunnen maken van de regeling.

Energiedeskundigen reageren voorzichtig positief op het nieuwe fonds. Zo is het toegankelijker en krijgt iedereen die een aanvraag doet en voldoet aan de voorwaarden een tegemoetkoming. Dat was vorig jaar anders.

Maar er zijn ook zorgen. Het fonds is opnieuw maar voor één jaar. En het is geen oplossing voor de groep van ruim honderdduizend huishoudens die er geen recht op hebben, omdat ze te weinig energie verbruiken.

Het geld uit het noodfonds is bedoeld voor mensen als Melanie uit Heerlen. Ze vertelt waarom ze het geld nodig heeft:

Onderzoekers waarschuwen al langer dat er een grote groep huishoudens is met 'verborgen energiearmoede'. Dat zijn huishoudens met een lager inkomen, die bewust de verwarming niet of nauwelijks aanzetten om kosten te besparen.

"Hun energierekening blijft zo laag, maar dat betekent wel dat ze in de winter in de kou zitten", zegt TNO-onderzoeker Peter Mulder. "Door hun lage energierekening worden ze meestal niet opgemerkt in onderzoeken naar energiebeleid, omdat daarbij vooral wordt gekeken naar huishoudens met hoge energiekosten. En dus is er nauwelijks hulp voor deze groep."

Wie kan straks hulp aanvragen?

Het noodfonds is bedoeld voor huishoudens met een bruto-inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum, die meer dan 8 procent van hun inkomen kwijt zijn aan energie. Ook huishoudens met een bruto-inkomen tussen 130-200 procent van het sociaal minimum die 10 procent of meer kwijt zijn, kunnen steun aanvragen.

Het noodfonds betaalt de helft van het bedrag van de energiekosten dat boven de grens van 8 of 10 procent uitkomt.

De energiecoaches van Energiebank Nederland komen regelmatig bij deze mensen thuis. "Deze groep moet dagelijks kiezen tussen koken of stoken: er is niet genoeg geld voor én de verwarming aan én een pan op het vuur zetten", zegt directeur Marieke Vollering.

De hoge gasprijs is voor deze groep een groeiend probleem. "Er blijft soms weinig over om op te besparen", zegt Mulder.

Minister Vijlbrief schreef in juli in een Kamerbrief zich ervan bewust te zijn dat het noodfonds "geen directe oplossing biedt voor verborgen energiearmoede". Het is volgens hem "niet uitvoerbaar" om vast te stellen waarom iemand weinig energie verbruikt.

Ook voor huishoudens die wel aan de voorwaarden voldoen, is het noodfonds mogelijk niet genoeg om hoge energiekosten te compenseren. "Het is fijn dat er meer geld beschikbaar is, maar het bedrag dat huishoudens gemiddeld ontvangen is voor de meeste huishoudens minder dan zij nodig hebben", zegt Mulder.

Hulp bij aanvragen

Vorig jaar kwamen arme huishoudens met hoge energiekosten gemiddeld zo'n 600 euro per jaar tekort. Vijlbrief verwacht dat het noodfonds dit jaar gemiddeld 360 euro per huishouden uitkeert.

Hoogleraar energie-economie Machiel Mulder noemt het noodfonds dan ook "nadrukkelijk een tijdelijke noodmaatregel". Hij vindt meer geld voor structurele maatregelen belangrijk. "Kwetsbare huishoudens moeten daarbij actief geholpen worden om de hulp aan te vragen waar ze recht op hebben."

Het Noodfonds Energie was aanvankelijk een tijdelijke maatregel, bedoeld om mensen met een hoge energierekening en een lager inkomen te helpen omdat de energiekosten sinds de oorlog in Oekraïne hard stegen.

Te laat

Bij de eerdere rondes kwam er veel kritiek op. Vorig jaar waren er zo veel aanvragen dat het fonds binnen een week weer sloot. Wie langer de tijd nodig had voor een aanvraag, was te laat. Daarnaast dekte het bedrag dat mensen gemiddeld kregen maar een klein deel van de hoge energierekening, waardoor veel huishoudens alsnog moeite hadden alles te betalen.

De Ombudsman noemde de procedure vorig jaar 'oneerlijk'. Het was toen alleen mogelijk om digitaal een aanvraag te doen. Wie geen DigiD, computer of mobiele telefoon had kon daardoor geen hulp krijgen. Ook vond de Ombudsman het proces te passief: er werd te weinig actief gezocht naar kwetsbare groepen die zich niet uit zichzelf meldden.

Dat moet dit jaar anders, vindt minister Vijlbrief. Daarom is er nu meer geld gereserveerd. Ook is een papieren aanvraag mogelijk en krijgen mensen langer de tijd: vier maanden.

Meerdere organisaties eisen dat techbedrijf Meta de verkoop van zijn slimme camerabril stillegt. Gebeurt dat niet binnen twee weken, dan beginnen ze een rechtszaak.

Het gaat om de Consumentenbond, hulporganisatie Offlimits en actiegroep The Firewall, die zich keert tegen de macht van Big Tech.

Offlimits staat slachtoffers van online-misbruik bij en is onder meer aangewezen als meldpunt voor kinderpornografisch materiaal. Slachtoffers van misbruik kunnen bellen met een hulplijn.

"We hebben de eerste verhalen van slachtoffers over de camerabrillen al ontvangen", zegt een woordvoerder. Daarbij zouden mensen op straat zijn lastiggevallen en stiekem zijn gefilmd met de camerabrillen. Daarom moet de verkoop stoppen, vindt de hulporganisatie.

Onder vuur

De videobrillen, waarmee mensen kunnen worden gefilmd zonder dat ze dat per se doorhebben, liggen de afgelopen tijd onder vuur. Zo wil de Tweede Kamer een duidelijk verbod. Het kabinet deelt de zorgen, maar vindt een verbod te ver gaan.

Vorige week waarschuwde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dat foto's en video's die gemaakt worden met camerabrillen niet zomaar openbaar gemaakt mogen worden. Ook omdat ze steeds meer op gewone brillen lijken, hebben veel mensen het niet door dat ze worden gefilmd, zegt de privacywaakhond.

De afgelopen jaren is de verkoop van camerabrillen flink toegenomen. Vooralsnog zijn die van Meta, ook in samenwerking met fabrikanten Ray-Ban en Oakley, verreweg het populairst.

Ook Samsung en Google zeggen aan camerabrillen te werken. Apple doet dat naar verluidt ook, maar zou nog sleutelen aan beperkingen om privacyproblemen te voorkomen.

Maleisië is begonnen met het terugsturen van Myanmarese asielzoekers naar hun thuisland. Onder de eerste 1500 van de in totaal 5000 Myanmarezen die teruggestuurd worden, zit ook een onbekend aantal Rohingya. Dit tot grote verontwaardiging van mensenrechtenactivisten.

"Het is schandalig en onacceptabel om Rohingya terug te sturen naar het land dat tien jaar geleden een genocide op ze pleegde", zegt Phil Robertson van Asia Human Rights Labour Advocates.

Maleisië is een van de belangrijkste toevluchtsoorden voor de Myanmarese moslimbevolking. Volgens cijfers van de UNHCR vangt Maleisië officieel ruim 210.000 Rohingya op, al kan dat nog hoger zijn door het aantal ongeregistreerde vluchtelingen. Die hebben lange tijd vredig in Maleisië kunnen leven, al was dat niet onder de beste omstandigheden. "De asielcentra zitten overvol en de huizen waar ze naar verplaatst worden zijn vrij armzalig", zegt Robertson.

Haatcampagne

Het afgelopen jaar is er heel veel binnenlandse weerstand ontstaan tegen de Rohingya. Sinds vorig jaar is er in Maleisië een online haatcampagne tegen ze begonnen. Niet toevallig in de aanloop naar de verkiezingen in 2028. "In mijn tijd bij Human Rights Watch zag ik dat ook al tegen Rohingya in de Indonesische provincie Atjeh", zegt Robertson. "Rechts-conservatieve politici zetten Rohingya weg als profiteurs van overheidsgelden. Dat levert ze stemmen op." En dat zou nu in Maleisië ook gebeuren.

Het zorgt voor dreiging en geweld tegen de Rohingya-bevolking, die enkele maanden geleden in wanhoop naar Kuala Lumpur reisden en voor het UNHCR-gebouw smeekten om hulp. Maar de Maleisische premier Anwar liet ze wegsturen. "Myanmarese vluchtelingen moeten zich aan onze regels houden, anders grijpen we in," zei hij.

Activisten vinden het onbestaanbaar dat juist Anwar de Rohingya nu het land uitzet. Hij was zelf ooit een politieke gevangene en stond bekend als een voorvechter van mensenrechten. Maar met het oog op zijn machtspositie zegt Robertson dat Anwar veel van zijn overtuigingen rondom mensenrechten heeft losgelaten. "Hij heeft simpelweg geen morele principes meer ten aanzien van dat soort onderwerpen."

Op het eerste oog lijkt het verbazingwekkend dat Myanmar de Rohingya überhaupt terug wil, nadat het leger ze een decennium geleden had verjaagd en vermoord in wat de VN inmiddels een genocide noemt. Het is ook wettelijk bepaald dat Rohingya geen Myanmarese staatsburgers zijn.

Maar na de staatsgreep van het leger in 2021 staat er internationale legitimiteit voor het militaire regime op het spel. "Door een deal te sluiten met Maleisië krijgt Min Aung Hlaing waar hij al jaren naar gezocht heeft. Legitimiteit als de leider van Myanmar", zegt Robertson.

Want qua veiligheid hebben Rohingya volgens mensenrechtenkenners op dit moment niets in Myanmar te zoeken. Hun thuisstaat Rakhine is dan niet meer in handen van het leger, maar van de etnische beweging Arakan Army. Maar ook die overwegend boeddhistische groep wordt verdacht van mensenrechtenschendingen tegen Rohingya.

Sinds de afgelopen twee jaar is het aantal Rohingya dat uit Rakhine is gevlucht met zeker 150.000 gestegen. "Het is dus ook volstrekt onmogelijk om ze veilig terug te sturen. Het leger kan ze in elk geval geen garanties bieden. Het is waanzin," zegt Robertson.

Maar na jaren van uitsluiting uit het Zuidoost-Aziatische samenwerkingsverband ASEAN zou de junta in Myanmar met de repatriëring een toezegging doen aan een van de grootste criticasters uit de regio. Premier Anwar stond kritisch tegenover de staatsgreep. En als premier van een land waar in meerderheid moslims wonen, sprak hij zich uit tegen de behandeling van Rohingya door Myanmar.

"Maar het lijkt wel op een quid pro quo", denkt Robertson. "Dat Myanmar Anwar helpt om een binnenlands probleem op te lossen. En daarvoor zou Maleisië minder kritisch kunnen zijn over het terugkeren van Myanmar in ASEAN."

Oud-correspondent voor Israël en de Palestijnse gebieden Sander van Hoorn heeft als een van de eersten in Nederland de Israëlische documentaire NAZA gezien. Hij kwam, samen met de andere aanwezigen, beduusd uit de zaal, vertelt hij in de podcast.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

In de documentaire vertellen 24 Israëlische militairen op welke manier het leger aanvallen uitvoert in Gaza, ook op burgers. De documentaire draait vanaf donderdag in de bioscoop, maar zorgt in Israël al weken voor veel ophef en protest.

Correspondent Lennard Swolfs ging naar een van de protesten in Israël en voelde de woede die dit onderwerp losmaakt. Hij legt in de podcast uit waarom kritiek op het Israëlische leger in Israël zo'n gevoelige snaar raakt en wat de film, ook in aanloop naar de verkiezingen, in het land losmaakt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

(Telecompaper) Smart ring maker Oura said it has decided to postpone its initial public offering on Nasdaq amid uncertainty in the IPO market and despite strong demand...

De oppositiepartijen in de Tweede Kamer zijn in afwachting van de brief van het minderheidskabinet over de toezeggingen die aan hen zijn gedaan over de begroting. Volgens bronnen rond de coalitie heeft het kabinet voor een middenweg gekozen, en geen keuze voor links of rechts gemaakt.

De brief gaat onder meer over het schrappen van de bezuinigingen op de arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en de werkloosheidsuitkeringen. Ook staat erin hoe het kabinet de vermogensbelasting in box 3 de komende jaren wil aanpakken.

Premier Jetten en minister van Financiën Heinen voerden de afgelopen dagen gesprekken met Pro, Volt, ChristenUnie, JA21, SGP en 50Plus in de hoop hun steun te verwerven voor de begrotingen van de verschillende ministeries en voor het Belastingplan 2027.

Een vergrootglas

Die partijen zullen de brief met een vergrootglas lezen om te kijken in hoeverre ze hun zin hebben gekregen. Ze hebben ook staatjes en tabellen gevraagd aan minister Heinen, zodat ze goed kunnen controleren wat het boekhoudkundig betekent.

Als de bezuinigingen op de sociale zekerheid echt uit de boeken zijn, waar het dus naar uitziet, dan komen de vakbonden weer aan tafel, zei FNV-voorzitter Spekman gisteravond in het televisieprogramma Van Roosmalen & Groenteman. En dat kan al volgende week zijn, zeggen politieke bronnen.

Het schrappen van die bezuinigingen slaat een gat in de begroting van 3 miljard euro. Het kabinet hoopt nog steeds op een besparing door de hervorming van de WIA en het verkorten van de WW. Maar dat is afhankelijk van de onderhandelingen met de bonden en die kunnen wel een jaar of langer duren.

Onzekere factor

Voor de boekhouding van het rijk wil het kabinet 'het gat van 3 miljard' doorschuiven naar de voorjaarsnota. Dat is een tussentijdse update in mei van de uitgaven en inkomsten van het Rijk. Het is dus nu al zeker dat er tegen die tijd weer een probleem opgelost moet worden.

Voor Pro is dit een onaantrekkelijke, onzekere factor. Want met welke oplossing komt het kabinet in het voorjaar? Dat kan ook iets zijn dat Pro helemaal niet ziet zitten.

Door de hervorming van box 3, een wens van JA21, loopt de schatkist de komende jaren ook nog eens miljarden aan belastinginkomsten mis. De vermogenswinstbelasting op aandelen gaat al per 2028 in en levert minder geld op dan het huidige systeem. Die miljarden moeten dus ook elders worden gevonden.

Daar komen veel creatieve ideeën over langs. Zoals het verleiden van de eigenaren en directeuren van bv's met een laag belastingtarief om zichzelf meer winst uit te keren. Per saldo kan dat tijdelijk meer belastinginkomsten opleveren. Maar helemaal rond is dit plan nog niet.

Werk moet lonen

Ook over de koopkrachtplaatjes en de doelstelling 'werk moet lonen' zijn nog lang niet alle oppositiepartijen tevreden. En de alleenverdieners zijn een zorg van ChristenUnie en SGP, die betalen relatief te veel belasting vinden zij.

Alle onzekerheden wijzen erop dat een totaaldeal over meerdere jaren met oppositiefracties die een meerderheid leveren in Tweede en Eerste Kamer nog ver weg is. Een deal over de begrotingen van alle ministeries en het Belastingplan voor 2027 zou voor het kabinet al heel mooi zijn.

En als dat niet lukt moeten per begroting van de ministeries deals met de oppositie worden gesloten. Dus bijvoorbeeld voor het ministerie van VWS, voor Defensie, voor Buitenlandse Zaken en zo voor vijftien begrotingen. Daar komt het Belastingplan dan nog bij.

Meer dan honderd Israëlische kolonisten hebben vannacht verhinderd dat een Palestijns gezin kon terugkeren naar huis op de Westelijke Jordaanoever. Ze blokkeerden wegen, staken autobanden in brand en gooiden stenen naar de Israëlische militairen en grenspolitie die de terugkeer van het gezin moesten begeleiden, meldt het leger.

De twee huizen van het gezin en andere spullen van Palestijnse inwoners van het dorp Jalud werden in brand gestoken, meldt Al Jazeera op basis van ooggetuigen. De schade aan de huizen is groot. Dorpsbewoners raakten in paniek.

De familie Tubasi werd in juli verdreven uit Jalud, in de buurt van Nablus, na aanhoudende intimidatie en aanvallen door kolonisten. Het Hooggerechtshof oordeelde dat ze veilig moeten kunnen terugkeren naar huis. Het hof uitte felle kritiek op de autoriteiten omdat die niet hard genoeg hadden opgetreden tegen de aanvallen.

Oproep tot rellen

Drie leden van de grenspolitie raakten vannacht lichtgewond bij de rellen en een legervoertuig werd beschadigd, laat het leger weten. Het leger heeft de relschoppers uit elkaar gedreven. Drie jongens van 15, 17 en 18 zijn aangehouden en overgedragen aan de politie.

De relschoppers kwamen naar Jalud na een oproep in WhatsApp-groepen van extremistische kolonisten. Daarin werd gedeeld dat het Palestijnse gezin onder begeleiding van het leger naar huis zou terugkeren, schrijft The Times of Israel.

Volgens de krant Haaretz waren de politie en de geheime dienst niet op de hoogte van de terugkeer. Er was niet genoeg bescherming voor het beperkte aantal militairen en het Palestijnse gezin en de relschoppers waren er binnen tien minuten. Het leger kwam daarna pas met versterking.

Een van de gezinsleden zegt tegen de krant dat ze de opdracht kregen binnen te blijven, maar dat de begeleiders er niet in slaagden de aanvallers te verjagen. De relschoppers drongen door de deur en de ramen het huis binnen, waarop het gezin naar het dak is gevlucht. De familie is uiteindelijk in een pantservoertuig in veiligheid gebracht. Niet veel later zagen ze rook uit hun huizen komen.

Premier Netanyahu zegt dat hij het geweld scherp veroordeelt, evenals de aanvallen op het leger. Hij zegt dat de relschoppers niet representatief zijn voor de kolonisten in Judea en Samaria. Zo noemt hij de bezette Westelijke Jordaanoever om te benadrukken dat het gebied in zijn ogen van het Joodse volk is.

Meer aanvallen

Ook twee andere dorpen op de Westoever werden aangevallen. Daarbij werden voertuigen in brand gestoken en in Qayrut zou een oudere vrouw zijn aangevallen door kolonisten die haar huis waren binnengedrongen. In al-Mughayyir zijn drie huizen binnengevallen en bezittingen vernield. Een huis werd in brand gestoken.

In augustus hielden kolonisten dagenlang de woningen van twee Palestijnse families omsingeld. Vijftien mensen, onder wie twee kinderen, konden geen kant op. Ze werden geïntimideerd en hun huizen werden met stenen bekogeld.

Het Israëlische geweld op de Westelijke Jordaanoever is dit jaar aanzienlijk toegenomen. Volgens de VN zijn er per dag gemiddeld zes aanvallen van kolonisten op Palestijnen die er wonen. Groepen kolonisten worden geregeld aangemoedigd of beschermd door Israëlische militairen, zegt de VN-organisatie voor de coördinatie van humanitaire zaken OCHA. Palestijnen worden onder meer beschoten, hun huizen worden bezet of in brand gestoken en ze worden door groepen kolonisten aangevallen.

How easy is it to build a simple demonstration at home that proves fundamental law of physics, such as Coulomb’s inverse square law, or Maxwell’s equations? This is one of …read more

Boa's in het openbaar vervoer kunnen vanaf 1 oktober toegang tot het rijbewijzenregister krijgen, meldt staatssecretaris Bertram. Met een pasfoto uit dat register kunnen ze sneller de identiteit vaststellen van zwartrijders of overlastgevers, is het idee.

Werkgevers in het ov kunnen vanaf donderdag een aanvraag doen om buitengewone opsporingsambtenaren (boa's) deze bevoegdheid te geven. Dat is een langgekoesterde wens.

Nu moeten de veiligheidsmedewerkers nog wachten op de politie als een zwartrijder of overlastgever geen identiteitsbewijs bij zich heeft, anders kunnen ze geen boete opleggen. Dat kan leiden tot oponthoud of escalatie van de situatie. In de praktijk kiezen boa's er vaak voor om geen boete op te leggen en overtreders te laten gaan met een waarschuwing.

Mogelijk ook andere registers

De staatssecretaris die over het openbaar vervoer gaat, noemt het "een grote stap vooruit" dat er nu in het rijbewijzenregister kan worden gekeken. Ze vindt dat boa's "steun verdienen bij het uitvoeren van hun vaak moeilijke werk".

Ze stelt dat ruim 12 miljoen Nederlanders in het rijbewijzenregister staan en dat deze maatregel een directe oplossing biedt voor een "groot en urgent probleem". Ruim 40 procent van alle boa's zou dagelijks te maken hebben met situaties waarin ze de identiteit van een persoon niet kunnen vaststellen.

In het coalitieakkoord is afgesproken dat er ook gekeken wordt naar de toegang tot andere registers. Het gaat dan bijvoorbeeld om de strafrechtketendatabank (SDKB) en de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV). Het streven is dit in 2028 geregeld te hebben, maar omdat dit om gevoelige informatie gaat, zitten er nog veel juridische haken en ogen aan.

'Zwartrijders hebben geen rijbewijs'

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) vindt inzage in het rijbewijsregister geen geschikt middel voor ov-boa's. "De meeste aanhoudingen in het openbaar vervoer hebben namelijk betrekking op personen zonder rijbewijs."

De AP, die over de privacy gaat, zou ook willen dat er meer wettelijke grenzen komen op het inzien van de gegevens. "Bijvoorbeeld door te zorgen dat een pasfoto slechts 30 seconden zichtbaar is."