Aggregator

Marineschip Evertsen gaat bondgenoten beschermen tegen Iraanse aanvallen

12 hours 46 minutes ago

Nederland stuurt het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. Evertsen naar het oosten van de Middellandse Zee om mee te helpen met het beschermen van landen in de regio tegen Iraanse aanvallen. Dat schrijft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer. Frankrijk heeft om deze hulp gevraagd. De afgelopen dagen zijn er afspraken gemaakt over de details van de opdracht.

De ministers Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Yesilgöz (Defensie) melden dat de Evertsen zal worden ingezet om landen als EU-partner Cyprus en NAVO-bondgenoot Turkije te beschermen. Die liggen binnen schootsafstand van Iran of aan dat land gelieerde strijdgroepen. Vorige week zondag werd een Britse legerbasis op Cyprus geraakt door een drone, waarschijnlijk uit Libanon.

In een toelichting benadrukt Yesilgöz dat het om een "defensieve inzet" gaat, die vooral bedoeld is als afschrikking. "Om te laten zien: dit is ons grondgebied en wij helpen onze bondgenoten." Toch is het volgens haar geen risicovrije operatie. "Maar onze mensen zijn hiervoor getraind."

Naast het beschermen van grondgebied van bondgenoten behoort ook de beveiliging van andere marineschepen in het gebied tot het takenpakket. Daarbij gaat het vooral om het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle en bijbehorende vaartuigen.

Het Nederlandse fregat was al met de Charles de Gaulle op trainingsmissie in de Oostzee. Het kabinet besloot vorige week om het marineschip met de Fransen te laten meevaren richting de Middellandse Zee en ondertussen de precieze opdracht te bespreken. Inmiddels zijn de schepen al bij Malta.

Drones vroeg detecteren

De Zijner Majesteits Evertsen is een luchtverdedigings- en commandofregat. Dat betekent dat het schip gemaakt is om een hele vloot te beschermen tegen dreigingen vanaf zee en vanuit de lucht, zowel door vliegtuigen als raketten. Daarnaast kan een complete staf vanaf het schip een marine-operatie aansturen. De Nederlandse marine heeft vier van dit soort schepen.

Het Nederlandse fregat kan dankzij speciale apparatuur dreigingen vanuit de lucht, zoals drones, heel vroeg detecteren. Er kan dan snel gewaarschuwd worden waar het projectiel gaat neerkomen. Ook kan de Evertsen zelf de drones uit de lucht schieten. Op het marineschip werken zo'n 170 mensen.

Het kabinet noemt de bijdrage "een beperkte inzet van defensieve aard". De inzet duurt in beginsel een paar weken, tot begin april. Op tactisch niveau ligt het commando bij het Franse vliegdekschip, maar uiteindelijk heeft de Nederlandse militaire leiding het laatste woord over de inzet van de Evertsen.

Mogelijk meer dreiging naar Nederland

In de brief aan de Tweede Kamer gaan de ministers ook in op de eventuele gevolgen van deelname voor onze eigen veiligheid. Die zullen beperkt blijven, is hun inschatting, al blijven er risico's. "Het is wel voorstelbaar dat een Nederlandse militaire inzet in de regio het militaire dreigingsprofiel richting ons land verhoogt", schrijven ze.

Het zou ertoe kunnen leiden dat Nederland of Nederlandse belangen in het buitenland eerder het doelwit worden van terroristische aanslagen, maar de verwachting is dat Iran en zijn bondgenoten in eerste instantie Amerikaanse of Israëlische doelwitten zullen kiezen.

Onvoldoende inlichtingen

Over een andere uitzending van een Nederlands fregat verscheen vorige week een rapport met daarin onder meer kritiek op de internationale afspraken. Twee jaar geleden leverde het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. Tromp een bijdrage aan een militaire operatie in de Rode Zee om schepen te beschermen tegen aanvallen van de Houthi's.

Uit de evaluatie die minister Berendsen naar de Kamer heeft gestuurd, blijkt onder meer dat de internationale doelstellingen ambitieuzer waren dan die van Nederland. Ook was er geen goede commandostructuur en ontbrak het aan voldoende inlichtingen.

Het is nu tien dagen geleden dat de oorlog in het Midden-Oosten begon, met bombardementen van de VS en Israël op Iran. Inmiddels zijn meerdere landen in de Golfregio aangevallen door Iraanse drones. Ook Turkije, een NAVO-land, heeft meerdere keren een Iraanse raket uit hun luchtruim neergehaald. Een luchtmachtbasis in Cyprus, dat een Turks en een Grieks deel heeft, werd geraakt door een drone, vermoedelijk uit Libanon.

Straat van Hormuz

Door de oorlog ligt het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz, tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman, nagenoeg stil. Het is een van de belangrijkste vaarroutes ter wereld voor olie- en gastankers, en dat maakt dat de brandstofprijzen enorm zijn gestegen. Ook in Nederland stijgen de prijzen van diesel en benzine in hoog tempo.

De Zr. Ms. Evertsen is vernoemd naar de Zeeuwse familie Evertsen, die veel zeelui heeft voortgebracht. De bekendste waren de broers Johan en Cornelis, twee bekende admiralen uit de 17de eeuw.

Celstraf voor man die eigen dood in scène wilde zetten

13 hours 14 minutes ago

Een man uit Almelo is veroordeeld tot een gevangenisstraf omdat hij zijn eigen dood in scène wilde zetten. Hij wilde onder een andere naam een nieuw leven beginnen om zo van zijn financiële problemen af te komen, meldt de rechtbank in Zutphen.

De 31-jarige Almeloër deed zich voor als uitvaartondernemer en wilde vorig jaar bij de gemeente Enschede aangifte doen van zijn eigen dood. De gemeente kreeg argwaan toen bleek dat niemand met de genoemde naam bij het crematorium was binnengebracht. Toen hij later zijn eigen overlijdensakte wilde ophalen, herkenden medewerkers hem aan de hand van een foto.

De man wilde zich kort daarna onder een Spaanse naam inschrijven bij de gemeente Zwolle. Hij gebruikte daarvoor een geboorteakte uit Spanje die in het Nederlands was opgesteld en een notariële verklaring van een niet bestaand advocaten- en notariskantoor. Het viel de gemeente op dat de man vloeiend Nederlands sprak zonder accent, terwijl zijn beide ouders Spaans zouden zijn, meldt de rechtbank.

Bedreigingen

De man heeft ook meerdere mensen bedreigd, onder anderen medewerkers van de gemeente Almelo. Hij deed zich volgens de rechtbank voor als zijn eigen maatschappelijk werker en zei dat zijn cliënt alle medewerkers van de gemeente wilde doodschieten met een machinegeweer.

Ook bedreigde de man vorig jaar september een buurvrouw in Doetinchem door te zeggen dat hij een gaspit van het fornuis in zijn woning zou openzetten. Een dag later deed de man dat ook en belde hij zelf de hulpdiensten. Er bleek uiteindelijk geen direct ontploffingsgevaar te zijn.

De rechtbank heeft de man een gevangenisstraf van 120 dagen opgelegd, waarvan 103 dagen voorwaardelijk. De rechter noemt de gebeurtenissen "ernstig". "De bedreigingen hebben bij de betrokkenen veel angst en onrust veroorzaakt."

Bij het bepalen van de straf is er rekening mee gehouden dat de man verminderd toerekeningsvatbaar is. Ook lijdt de Almeloër volgens psychologisch onderzoek aan een ernstige persoonlijkheidsstoornis en moet hij in behandeling om het risico op herhaling te verkleinen.

Oostenrijkse omroepbaas stapt op na beschuldiging van seksueel wangedrag

13 hours 37 minutes ago

De directeur van de Oostenrijkse publieke omroep ORF stapt per direct op, nadat een medewerkster hem onlangs had beschuldigd van seksueel wangedrag. Zijn vertrek komt kort voor het Eurovisie Songfestival, dat de omroep organiseert.

Directeur Roland Weismann had van de raad van toezicht een paar dagen de tijd gekregen om zelf op te stappen, wat hij dus heeft gedaan. De omroep bedankt hem voor zijn dertig jaar bij het bedrijf en zegt dat de beschuldigingen grondig en transparant onderzocht moeten worden.

De 57-jarige Weismann was sinds 2022 de hoogste baas van de omroep. De zaken waarvan hij wordt beschuldigd, zouden aan het begin van zijn termijn als directeur hebben plaatsgevonden. Volgens de voorzitter van de raad van toezicht worden de beschuldigingen ondersteund door geluidsopnames en beeldmateriaal.

'Overdreven'

De advocaat van Weismann spreekt van een "overdreven reactie" van de omroep. Hij zegt ook dat hun nog niet is verteld waarvan hij precies wordt beschuldigd. Weismann heeft al wel gezegd dat hij ontkent.

In de zomer zou worden besloten of Weismann een nieuwe termijn als directeur zou krijgen.

Het vertrek van de ORF-baas komt kort voor het Songfestival, dat half mei plaatsvindt. Rond deze editie van het liedjesfestijn was al de nodige controverse; vijf landen, waaronder Nederland, doen niet mee vanwege de deelname van Israël.

ORF is de grootste omroep van Oostenrijk en is zowel op televisie als radio de onbetwiste marktleider in het land. De huidige radiodirecteur, Ingrid Thurnher, zal de leiding van de omroep tijdelijk op zich nemen.

Monsterproces tegen Erdogans rivaal Imamoglu leeft bij bevolking en politiek

13 hours 38 minutes ago

Bij de rechtszaak tegen de afgezette burgemeester van Istanbul werd de toon vandaag gelijk gezet. Ekrem Imamoglu vroeg in de rechtbank in Istanbul het woord, wat de rechters weigerden. Zij beschuldigden Imamoglu er op hun beurt van de procedure te verstoren en verlieten de rechtszaal. De zaak werd pas in de middag hervat.

De aanklacht tegen Imamoglu bestaat uit 4000 pagina's waarin Imamoglu wordt verdacht van 142 criminele daden, waaronder het leiden van een criminele organisatie. Als hij wordt veroordeeld, hangt hem meer dan 2000 jaar cel boven het hoofd. De verdenkingen lijken vooral te leunen op verklaringen van anonieme getuigen, of op verklaringen gegeven in ruil voor strafvermindering. Het wordt door veel mensen gezien als een politiek proces.

Imamoglu, die een jaar geleden werd gearresteerd, is niet de enige die vandaag voor de rechter staat; er worden nog 400 medeverdachten beschuldigd. Onder hen zijn partijmedewerkers van Imamoglu's partij CHP, en een paar vooraanstaande journalisten. De leider van CHP, Özgür Özel, zei dat de rechtszaak een formaliteit is. "De rechters hebben hun oordeel toch al geveld." Naar verwachting zal een definitieve uitspraak nog jaren op zich laten wachten.

Presidentsverkiezingen

Imamoglu is het gezicht van de belangrijkste oppositiepartij van Turkije, CHP, en leek lange tijd de grootste uitdager voor zittend president Erdogan bij de presidentsverkiezingen van 2028.

Hoewel Ankara de hoofdstad is, is Istanbul de economische en culturele motor van het land. 'Wie Istanbul wint, wint Turkije', wordt vaak rondom verkiezingen gezegd. Imamoglu zegt zelf te zijn gearresteerd omdat hij tot drie keer toe de meerderheid van de stemmen kreeg in Istanbul, terwijl de AKP van Erdogan daar de grootste was.

Het komt president Erdogan niet slecht uit dat de populaire burgemeester is uitgeschakeld. Volgens de grondwet mag Erdogan, die al 23 jaar aan de macht is in Turkije, zich niet opnieuw verkiesbaar stellen, behalve als er vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven of de grondwet wordt veranderd. Tegenstanders gaan ervanuit dat Erdogan voor een van die routes zal kiezen.

Turkije-correspondent Gulsah Ercetin:

"Zowel de CHP als mensenrechtenorganisaties noemen dit een politiek proces. Zij zien het als een poging om de grootste oppositiepartij en de tegenkandidaat van Erdogan buitenspel te zetten. Veel mensen die terechtstaan zijn gelieerd aan de CHP.

Deze zaak leeft enorm in de Turkse samenleving. Een paar weken geleden werd de openbaar aanklager na de vervolging van Imamoglu door president Erdogan benoemd als minister van Justitie. Dat leidde zelfs nog tot een vechtpartij in het Turkse parlement."

Het proces maakt veel los in Turkije. Vandaag stonden er mensen bij de rechtbank te demonstreren. Vorig jaar maart leidde de arrestatie van Erdogans rivaal tot de grootste straatprotesten in Turkije in tien jaar tijd. Critici noemen het monsterproces een campagne tegen de oppositie. De Turkse overheid ontkent dat stellig.

Eerlijk proces

Imamoglu gelooft zelf niet dat hij een eerlijk proces krijgt. Hij mag in de gevangenis geen gebruik maken van het internet en kan daardoor zijn eigen dossier maar beperkt inzien.

Ook Human Rights Watch en Amnesty International spreken hun bedenkingen uit. "Er zijn honderdduizenden pagina's aan bewijsmateriaal ingediend voor dit massaproces, waardoor het voor de verdachten [...] vrijwel onmogelijk is om een effectieve verdediging op te bouwen. Deze vervolging heeft alle kenmerken van een poging om politieke tegenstanders van de regering te intimideren en bredere kritiek in het land het zwijgen op te leggen", schrijft Amnesty.

Hardenberg legt COA dwangsom op als azc niet sluit

13 hours 52 minutes ago

De gemeente Hardenberg legt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een zogeheten last onder dwangsom op. Ze wil daarmee afdwingen dat het asielzoekerscentrum en een tijdelijke noodopvanglocatie dichtgaan. Beide zouden uiterlijk gisteren gesloten moeten zijn, maar het COA slaagt er niet in voor iedereen een andere plek te vinden.

Het college van burgemeester en wethouders wijst erop dat de afspraak was dat het azc maximaal tien jaar zou blijven. Dat betekent dat het gisteren had moeten sluiten. De gemeente zegt dat er nu geen geldige omgevingsvergunning meer is.

Als het COA er niet in slaagt de asielzoekers te verhuizen en de locaties te sluiten, moet het een dwangsom van 70.000 euro per dag betalen voor het azc en 11.000 euro voor de andere opvanglocatie. Bij een last onder dwangsom krijgt het COA nog wel de kans om te motiveren waarom de locaties nog niet zijn gesloten.

Duidelijkheid

Hardenberg schrijft in een verklaring dat het het liefst direct een dwangsom had opgelegd, maar de gemeente zegt de procedures te volgen. Wethouder Mussche benadrukt dat het COA zijn verantwoordelijkheid moet nemen. "Voor iedereen is dit een onzekere situatie. Juist daarom is het belangrijk dat er snel duidelijkheid komt en dat de afspraken worden nagekomen."

In het azc zaten tot voor kort 700 mensen. Het COA meldde vorige week al dat het waarschijnlijk niet zou lukken om tijdig voor iedereen een andere plek te vinden. Om te voorkomen dat de asielzoekers op straat belanden, moet het azc nog openblijven, aldus het COA. De organisatie wijst erop dat de bezetting in andere opvanglocaties "op ruim 103 procent" ligt en dat er dus geen ruimte is voor de asielzoekers uit Hardenberg

Spanning onder bewoners

RTV Oost meldt dat er volgens betrokkenen nog zo'n 600 mensen in het azc en de noodopvang verblijven. Er zouden slechts mondjesmaat plekken worden gevonden voor bewoners.

De onzekerheid leidt tot onrust onder bewoners van het azc, vertelt Anne van den Hoek van stichting InBeeld tegen RTV Oost. Zij organiseert activiteiten zoals Nederlandse les in het azc. "Ik had gisteren huilende vrouwen met kleine kinderen die vroegen: waar moeten we naartoe?"

Volgens Van den Hoek zijn sommige bewoners ook bang voor reacties uit de omgeving. Afgelopen weekend kwamen volgens haar tientallen mensen naar het azc na een oproep op sociale media. De politie en beveiliging grepen in om de rust te bewaren. "De mensen hier zijn bang dat ze er met geweld uit worden gehaald. Dat is best heftig."

Rotterdams klimaatcentrum in zwaar weer, directeur en Ban Ki-moon stappen op

14 hours 23 minutes ago

Het Rotterdamse klimaatcentrum GCA dreigt failliet te gaan. Het centrum werd bijna tien jaar geleden nog met veel bombarie naar Rotterdam gehaald, maar zit in de financiële problemen doordat onder meer Nederland en het Verenigd Koninkrijk de financiering van het centrum hebben stopgezet.

Directeur Patrick Verkooijen heeft vandaag zijn ontslag aangekondigd. Ook voormalig VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon, die jarenlang optrad als een van de gezichten van de organisatie, vertrekt bij het klimaatcentrum. Verkooijen wordt vervangen door Ameenah Gurib Fakim, oud-president van Mauritius, en door Rindra Rabarinirinarison, die voorheen minister van Economie en Financiën was in Madagaskar.

Uit documenten die de NOS heeft ingezien, blijkt dat zeker 20 van de 65 medewerkers ontslag boven het hoofd hangt. Maar daarmee zijn de financiële zorgen nog niet weg. In de stukken wordt zelfs gesproken over het geheel opheffen van het centrum als er op korte termijn geen fondsen worden binnengehaald. De NOS heeft daarover vragen gesteld aan GCA, maar het centrum wil daarop niet inhoudelijk reageren.

Onderzoek naar GCA

De NOS berichtte in september en oktober dat het Global Center on Adaptation onder directeur Patrick Verkooijen een omstreden reputatie opbouwde. Het centrum overdreef de eigen prestaties om subsidiegeld binnen te halen, werknemers vertrokken vaak al snel vanwege een verziekte sfeer en Verkooijen bejubelde in het bijzijn van koning Willem-Alexander en Máxima de autoritaire Keniaanse leider Ruto op een staatsbanket in Kenia.

Het Global Center on Adaptation helpt vanuit Rotterdam vooral Afrikaanse landen om zich aan te passen aan klimaatverandering. Aan het centrum zijn onder anderen oud-premier Jan Peter Balkenende en topbestuurder Feike Sijbesma verbonden. Of de wijzigingen in de top van het centrum gevolgen hebben voor hun functie, is niet bekendgemaakt.

Nederland haalde het centrum in 2018 binnen. Grote namen als Ban Ki-moon en Microsoft-oprichter Bill Gates hielpen bij de oprichting. In de jaren daarna waren bijvoorbeeld koning Willem-Alexander, toenmalig premier Rutte en toenmalig Eurocommissaris Timmermans aanwezig bij evenementen die door het centrum werden georganiseerd.

Het lukt GCA tot nu toe niet om het financiële gat dat Nederland en het VK achterlaten te vullen. Directeur Verkooijen stelde eerder dat Denemarken en Noorwegen hebben toegezegd om nog meer geld in GCA te steken. Sindsdien hebben beide landen dat tegenover de NOS ontkend.

In de interne documenten is te lezen dat er voor dit jaar nog slechts 4 miljoen dollar aan fondsen is toegezegd. In 2024 was dat nog ruim vijf keer zo veel. Van die 4 miljoen dollar is slechts 1,4 miljoen beschikbaar voor het betalen van lonen, terwijl jaarlijks 6 miljoen nodig is. Daarom wordt al met het UWV gesproken over gedwongen ontslagen.

Terugverhuizen

Voor veel medewerkers betekent ontslag niet alleen het verlies van hun werk. Een groot deel is van over de hele wereld door GCA naar Nederland gehaald en hun werkvisum is ook afhankelijk van hun werkgever. Verlies van hun werk kan betekenen dat ze met gezinnen terug moeten verhuizen.

GCA beschrijft in een intern document dat de organisatie begrijpt dat medewerkers hulp nodig hebben met hun werkvisum en vergelijkbare documenten. "Echter, gegeven de huidige financiële beperkingen, is de organisatie niet in staat om ondersteuning op dit niveau te bieden aan medewerkers", staat er.

Vertrek naar Kenia

Als de komende maanden geen nieuwe fondsen worden gevonden, kan GCA niet verder, zo is in de documenten te lezen. Dat zou pijnlijk zijn voor de gemeente Rotterdam. Die stad won in 2017 de strijd tussen verschillende Nederlandse steden om GCA binnen te halen en zegde het centrum toe om tot zeker 2030 te betalen voor de huisvesting in een drijvend kantoor in de stad. Voor eind mei moet duidelijk zijn of GCA daar blijft.

Toen in september duidelijk werd dat Nederland de steun voor GCA zou stoppen, waarschuwden topdiplomaat Ban Ki-moon en directeur Verkooijen dat ze zich genoodzaakt voelden om in dat geval Nederland te verlaten. Juist Kenia, waar Verkooijen door president Ruto is aangesteld als hoogste bestuurder van de Universiteit van Nairobi, zou de nieuwe thuishaven worden.

GCA liet de NOS vorige week nog weten dat de plannen voor de verhuizing ongewijzigd zijn. In interne documenten valt echter te lezen dat de bouw en de opening van dat hoofdkwartier op de lange baan zijn geschoven in verband met de nijpende financiële situatie van GCA.

Nieuwe minister roept gemeenten op mee te helpen met extra asielopvang

14 hours 40 minutes ago

Nu een groot tekort aan opvangplekken dreigt en er tienduizenden extra asielplekken nodig zijn doet minister Van den Brink (CDA) van Asiel en Migratie een oproep aan alle Nederlandse gemeenten om solidair te zijn en mee te helpen. Op werkbezoek in Ter Apel onderstreepte hij nog eens dat het nieuwe kabinet de spreidingswet in stand houdt en zal handhaven.

In Ter Apel, waar de meeste asielzoekers zich melden bij het aanmeldcentrum, is regelmatig overlast en zijn er geregeld te veel aanmelders in verhouding tot het aantal plekken. De spreidingswet moet daarbij gaan helpen, denkt Van den Brink.

Op vragen over lokale partijen die in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen beloven dat er in hun gemeente geen asielopvang komt, zegt de nieuwe asielminister dat hij "het lokale debat hier niet voor de camera gaat voeren". Hij zegt samen met provincies en gemeenten aan de slag te gaan om de problemen aan te pakken.

Op de vraag of lokale partijen in gemeentes dan iets beloven dat ze niet kunnen waarmaken, zegt Van den Brink niet in te willen gaan. "Ik ga me verhouden tot de gemeentebesturen na 18 maart", als na de lokale verkiezingen nieuwe colleges worden gevormd. "De wet geldt", benadrukte Van den Brink daarbij.

'Tienduizenden plekken tekort'

Uit een raming die Van den Brink onlangs verstuurde blijkt dat gemeenten voor een grote opgave staan: er moeten tienduizenden opvangplekken bij komen.

Volgens de nieuwe asielminister is het tekort "niet snel opgelost en zijn er geen gemakkelijke oplossingen", maar zet het nieuwe kabinet in op én de instroom beperken én de opvang met "fatsoenlijke financiering" verbeteren. Om de overlast in aanmeldcentrum Ter Apel te beperken, moeten meer gemeenten bijdragen aan de oplossing, vindt Van den Brink.

Uit de raming blijkt dat er voor halverwege 2027 wordt verwacht dat Nederland 88.000 opvangplekken nodig heeft. Begin deze maand waren er ongeveer 77.500 plekken voor asielzoekers, maar ruim 27.000 daarvan vervallen de komende tijd. Dat betekent dat er de komende anderhalf jaar bijna 38.000 plekken moeten worden gerealiseerd. Van den Brink spreekt van een "grote opgave".

Extra toezicht

Om de overlast rond Ter Apel tegen te gaan stelt het kabinet zes extra buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's), een teamleider en acht toezichthouders aan. Ze gaan vooral aan de slag in centrum van Emmen, het stationsgebied en in Nieuw-Weerdinge, deel van de gemeente Emmen.

De gemeente Westerwolde had om extra veiligheidsmiddelen gevraagd. Vorig jaar werd besloten de kaartjes voor de pendelbus naar Ter Apel tijdelijk gratis te maken omdat de buschauffeurs te veel overlast ondervonden.

Voormalig minister Keijzer vond dat dat niet kon, waarop de gemeentes aangaven graag met haar in gesprek te gaan over hoe het veiliger te krijgen.

Van den Brink kwam vandaag met de aankondiging dat er extra veiligheidsmaatregelen komen.

Burgemeester Velema van Westerwolde is blij met de toezeggingen. "Dit kabinet spreekt zich nadrukkelijker uit, het is goed dat geluid te horen. Het zal allemaal wel nog moeten blijken." Maar met de dubbele boodschap van de instroom beperken en meer inzetten op de opvang komt er volgens hem hopelijk meer rust en ruimte.

Kabinet: zorgvilla's voor zieke kinderen blijven open zolang als nodig is

15 hours 6 minutes ago

Vier gespecialiseerde zorgvilla's voor zeer zieke en gehandicapte kinderen blijven open "zolang de zorg voor hen nog niet goed is geregeld". Dat heeft minister Sterk (Langdurige Zorg) gezegd tijdens het commissiedebat over de gehandicaptenzorg.

Villa ExpertCare maakte in januari bekend de zorgvilla's te sluiten, omdat de vergoeding volgens het bedrijf niet toereikend is. Dat was een grote schok voor de kinderen en hun ouders, omdat zij een nieuwe plek moeten zoeken. Die plekken zijn zeer schaars.

De zorgorganisatie had al wel beloofd open te blijven totdat alle kinderen een nieuwe plek hadden. Maar ouders waren bang dat het personeel door de sluiting alvast een nieuwe baan zou zoeken, waardoor de kinderen alsnog geen zorg kregen. Ook dat probleem wordt volgens de minister opgevangen.

Kosten drukken in de gehandicaptenzorg

Dat de tarieven in de gehandicaptenzorg onder druk staan, zorgde in het debat voor ongemak bij alle politieke partijen. Vanaf volgend jaar gaan er nieuwe kostenbesparingen in, die nog stammen uit het vierde kabinet-Rutte en kabinet-Schoof. Daardoor moet de gehandicaptenzorg het volgend jaar met 158 miljoen euro minder doen dan verwacht.

Het kabinet-Jetten wil nog eens extra de kosten drukken, onder meer door minder geld voor de langdurige zorg vrij te maken. Wat daarvan de gevolgen zijn voor de gehandicaptenzorg, is nog onduidelijk. Minister Sterk wijst er wel op dat de financiële positie van veel zorgorganisaties gezond is.

Onzekerheid bij gehandicapten

De kostenbesparende maatregelen leiden tot boze reacties bij Kamerleden. Zij wijzen erop dat voor gehandicapten de bezuinigingen zich opstapelen. Als alle plannen van de coalitie doorgaan, moeten zij bijvoorbeeld ook meer eigen risico betalen.

"Mensen weten niet wat dit gaat betekenen, terwijl er al zoveel onzekerheid is", zegt ChristenUnie-fractievoorzitter Bikker. "Het gaat niet goed in de zorg, dus bezuinigen we", zegt SP-Kamerlid Dobbe. "Alsof dat het beter maakt. Die logica klopt voor geen meter."

Daar sluit Kamerlid Ten Hove van Groep Markuszower zich bij aan. "Bezuinigen op de meest kwetsbare mensen is niet normaal. Wie dat niet kan inzien, heeft wat mij betreft zelf een beperking."

D66-Kamerlid Synhaeve gaf toe "niet enthousiast" te zijn over de geplande kortingen. Tegelijkertijd ziet ze het drukken van de kosten wel als oplossing voor het grote personeelstekort. "Juist door keuzes maken willen we dat de zorg toegankelijk blijft voor de mensen die het het hardst nodig hebben", zei ze.

Geen plek voor rolstoelen in zaal

Kamerleden waren ook kritisch over de plannen van het nieuwe kabinet voor de uitvoering van het VN-mensenrechtenverdrag Handicap. Zo lijkt het erop dat het nieuwe kabinet geen geld opzij legt om de toegang tot bijvoorbeeld gebouwen te verbeteren.

Het was dan ook tekenend dat meerdere bezoekers van de Tweede Kamer het commissiedebat niet in de zaal konden zien, omdat er niet genoeg ruime plekken waren voor hun rolstoel. Zij moesten daarom het debat buiten volgen.

"Het doet pijn dat de Kamer niet zo inclusief is", zei Bikker. "Dat zij niet gewoon kunnen aanschuiven en het debat hier kunnen volgen."

Meerdere mensen waren ook in het rood gekomen, een verwijzing naar de opvallend rode outfit die minister Sterk (Langdurige Zorg) droeg tijdens de bordesfoto. Op die manier vroegen ze aandacht voor de situatie in de gehandicaptenzorg.

Podcast De Dag: de stemmen uit Iran die je nauwelijks hoort

15 hours 52 minutes ago

Terwijl de oorlog in Iran z'n tweede week ingaat, blijft het moeilijk om contact te krijgen met Iraniërs die daar wonen. Met veel moeite lukte het de redactie van Nieuwsuur toch om verschillende mensen te spreken. Redacteur Kaja Bouman vertelt hoe de vreugde die aanvankelijk bij sommige Iraniërs nog heerste, is verdwenen. "De realiteit van de oorlog daalt nu in."

Een Iraanse journalist, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik hoop dat iedereen begrijpt dat er een zeer ernstige oorlog gaande is, die veel ernstiger is dan de Twaalfdaagse Oorlog die hier eerder werd gevoerd. Laten we hopen dat deze oorlog snel eindigt. Oorlog geeft geen vreugde, en ik zie ook nergens blijdschap."

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Burgemeester Breda doet aangifte van doodsbedreiging na spandoek NAC-supporters

16 hours 28 minutes ago

Burgemeester Paul Depla van Breda gaat aangifte doen van doodsbedreiging door supporters van voetbalclub NAC Breda. Supporters kwamen gisteren voorafgaand aan de thuiswedstrijd tegen Feyenoord bij elkaar in een café. Op een spandoek dat buiten het café hing stond de tekst 'Depla Dood'.

De harde kern van de club wilde voorafgaand aan de wedstrijd in de kroeg een zogenoemde preparty organiseren. De gemeente Breda waarschuwde de eigenaren van de kroeg dat er bij ongeregeldheden consequenties zouden volgen. De eigenaren besloten daarop een streep door het plan te zetten.

Een groep NAC-supporters besloot gisteren alsnog samen te komen bij het café aan de Meidoornstraat, schrijft Omroep Brabant. Aan de voorgevel van de kroeg hing korte tijd een spandoek met de doodsbedreiging die aan Depla was gericht.

"De gemeente is door de politie op de hoogte gebracht van het spandoek", zegt een woordvoerder van de gemeente. "De burgemeester gaat aangifte doen, ook tegen het café dat het spandoek heeft laten ophangen."

Flitscamera's bij overwegen hebben effect, ProRail ziet minder overtredingen

16 hours 38 minutes ago

Flitscamera's bij overwegen werken goed in de strijd tegen gevaarlijk gedrag rond het spoor. Dat concludeert ProRail na twee jaar gebruik van de camera's. Volgens de spoorbeheerder gaat het om "spectaculaire resultaten".

Bij sommige spoorwegovergangen is het aantal overtredingen door mensen die nog snel onder de dalende slagbomen doorglippen met 60 procent gedaald. Toch zijn er nog altijd weggebruikers die de regels negeren.

Het negeren van rode knipperlichten en dalende overwegbomen is volgens ProRail een belangrijke oorzaak van gevaarlijke situaties voor zowel wegverkeer als treinverkeer. De camera's richten zich op dit gedrag.

Alle voertuigen met een kenteken die door rood rijden worden geflitst en beboet. Sinds 2026 is een boete voor een auto of vrachtwagen 320 euro. Voor brom- en snorfietsers is het 220 euro.

Patroon in gedrag

ProRail ziet een herkenbaar patroon in de aanpassing van het gedrag van weggebruikers. In de eerste maanden na plaatsing van camera's daalt het aantal overtredingen relatief snel. Daarna vlakt die daling af.

Volgens ProRail lijkt het op een leercurve: weggebruikers passen hun gedrag aan en wennen aan de nieuwe situatie. Tegelijkertijd is niet op alle plekken al een duidelijke daling zichtbaar.

De camera's staan bij 32 risicovolle spoorwegovergangen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft geld beschikbaar gesteld om in totaal 44 overwegen van flitscamera's te voorzien. De resterende twaalf moeten volgens ProRail uiterlijk halverwege 2027 worden geplaatst.

Tussen de ingebruikname van de flitscamera's in februari 2024 en eind 2025 hebben ongeveer 33.000 weggebruikers een overtreding begaan. "Een schrikbarend aantal" dat volgens ProRail flink naar beneden moet. "Breng jezelf en anderen niet in gevaar en wacht wanneer de overweglampen knipperen en de overwegbomen dalen."

Man (29) opgepakt voor dubbele verkrachting in woning Goudswaard

17 hours 9 minutes ago

De politie heeft een man aangehouden voor twee verkrachtingen in een woning in Goudswaard, in Zuid-Holland. Hij wordt ervan verdacht dat hij de woning van de slachtoffers is binnengedrongen en daar een zedenmisdrijf heeft gepleegd. Dat zou afgelopen weekend zijn gebeurd, in de nacht van 7 op 8 maart.

De verdachte is een 29-jarige man uit Spijkenisse. Hij werd vannacht aangehouden in Lelystad. De politie kreeg vannacht een inbraakmelding bij een industrieterrein, waar ze hem aanhielden. Agenten kwamen er daarna achter dat de man gesignaleerd stond voor het zedenmisdrijf in Goudswaard.

De man is overgedragen aan de politie-eenheid Rotterdam die de zaak verder oppakt. Gisteren werd er bij de woning in Goudswaard sporenonderzoek en buurtonderzoek gedaan. Ook zijn er camerabeelden bekeken, waarna de signalering werd uitgezet voor de verdachte.

Onderzoek naar burgemeester na dodelijke cafébrand Crans-Montana

17 hours 48 minutes ago

Zwitserse aanklagers nemen in het onderzoek naar de dodelijke brand in skioord Crans-Montana ook de rol van de burgemeester onder de loep. Hij en vier andere lokale functionarissen worden verdacht van dood door schuld.

Bij de dodelijke brand in de nieuwjaarsnacht vielen 41 doden, voornamelijk tieners. Meer dan honderd mensen raakten gewond, van wie een groot deel nog altijd met brandwonden in het ziekenhuis of een revalidatiekliniek ligt.

Het strafrechtelijk onderzoek richtte zich in eerste instantie op de Franse eigenaren van de ondergrondse bar, Jacques en Jessica Moretti. Justitie verdenkt ook hen van dood door schuld.

Geen inspecties

Burgemeester Feraud moet zich volgende maand melden voor verhoor. In januari had hij al gezegd dat de bar al jarenlang niet meer was geïnspecteerd.

De brand ontstond doordat brandende sterretjes in flessen in aanraking kwamen met de licht ontvlambare plafondisolatie. Het vuur verspreidde zich razendsnel en veel cafégangers konden niet op tijd wegkomen.

Schadevergoeding

Eind februari werd bekend dat de Zwitserse overheid alle slachtoffers van de cafébrand een schadevergoeding betaalt. Het komt neer op een kleine 55.000 euro. Bij de overleden slachtoffers gaat het geld naar hun nabestaanden.

De tegemoetkoming is bedoeld als blijk van medeleven en om de eerste financiële klappen op te vangen, verklaarde de Zwitserse minister van Justitie. In totaal wordt voor 156 slachtoffers zo'n 8,5 miljoen euro uitgetrokken.

'Amerikaanse Tomahawk-raket trof Iraans militair complex bij school'

18 hours 20 minutes ago

De Iraanse meisjesschool die op de eerste dag van de Iran-oorlog werd aangevallen in de stad Minab, werd vermoedelijk getroffen door een Amerikaanse raket. Die conclusie trekt onderzoekscollectief Bellingcat na het bestuderen van nieuwe beelden die zijn vrijgegeven door het Iraanse Mehr News.

Op de beelden, die enkele seconden duren, is te zien dat een raket een complex raakt van de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde, de elite-eenheid die een cruciale rol speelt in de oorlog. Iets rechts van de inslag, die gepaard gaat met zwarte rook, is te zien dat al rook en stof hangt. Dat is de meisjesschool.

Voor Bellingcat analyseerde Trevor Ball, een voormalige wapenexpert bij het Amerikaanse leger, de beelden. Hij gaat ervan uit dat op de beelden een Tomahawk-raket te zien is, die in de oorlog voor zover bekend alleen door de VS kan worden ingezet. Beelden van fragmenten van de munitie op de grond zijn er niet.

Ook The New York Times heeft de beelden geverifieerd en komt tot de conclusie dat er een Tomahawk-raket is ingezet bij de aanval. Er zouden bij de aanval zeker 168 mensen zijn omgekomen, onder wie veel kinderen.

Uit onderzoek van de NOS bleek eerder al dat in Minab sprake was van een gecoördineerde aanval op een militair doelwit, waarbij ook de meisjesschool werd geraakt. Die school ligt pal naast het complex van de Revolutionaire Garde. Er staat sinds 2016 een muur tussen het terrein van de school en de garde; daarvoor maakte het schoolgebouw deel uit van het militaire terrein.

Peter Wijninga, defensie-expert verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies, heeft de beelden en analyse van Bellingcat vandaag op verzoek van de NOS bekeken. Hij durft "niet met honderd procent zekerheid" te zeggen dat het gaat om een Tomahawk-raket. Tegelijkertijd acht hij het scenario dat de Amerikanen de aanval hebben uitgevoerd het waarschijnlijkst.

Met Bellingcat en The New York Times gaat Wijninga ervan uit dat alleen de Amerikanen beschikken over Tomahawks, Israël en Iran niet. Puur afgaande op de beelden van de raket die te zien is op de beelden van Mehr News zegt hij: "Bij de meeste Iraanse kruisvluchtwapens is de straalmotor in de gondel onder de romp gebouwd. Dan krijg je een heel ander silhouet dan te zien is."

Toch is er mogelijk één uitzondering, zegt Wijninga. "Er is één type Iraans kruisvluchtwapen waarbij dat niet het geval is. Die heeft alleen een luchtinlaat, die doorloopt in de romp naar de straalmotor is ingebouwd. Dan krijg je hetzelfde silhouet als op de wat vage beelden."

Verouderde informatie?

Dat scenario acht Wijninga wel onwaarschijnlijk. "Ik acht het Iraanse regime tot veel in staat, maar het zou wel heel cynisch en moorddadig zijn als ze die raket zelf hebben afgevuurd op de school."

"Ik ga ervan uit dat er bij de Amerikanen iets fout is gegaan, in technische zin of qua planning. Mogelijk hebben ze zich gebaseerd op sterk verouderde informatie, dat ze dachten dat het schoolgebouw nog deel uitmaakte van het militair complex."

Wijninga benadrukt dat Tomahawks uiterst precies hun doel kunnen raken, "mits het goed werkt". "Iraniërs proberen ook voortdurend navigatiewapens te verstoren, gps-blockers kunnen ook een keer hun uitwerking hebben gehad. Dat weten we allemaal niet, het is gissen."

Trump wees naar Iran

President Trump zei dit weekend dat hij, afgaande op wat hij heeft gezien, vermoedt dat Iran achter de aanval op de school zit. "Ze zijn heel onnauwkeurig, zoals je weet, met hun munitie." Defensie-minister Hegseth zei erbij dat het Pentagon het onderzoekt. "Maar de enige partij die burgers tot doelwit maakt is Iran."

Functionarissen van het Pentagon hebben al wel erkend dat de VS op die dag aanvallen in de regio heeft uitgevoerd. Generaal Dan Caine, de hoogste Amerikaanse militair, zei woensdag dat de Amerikanen op het moment van de aanval in Minab bezig waren met aanvallen in Zuid-Iran. Op een kaart die hij liet zien was ook Minab te zien, zonder dat die plaats expliciet werd genoemd.

Op maandag 2 maart zei Caine dat de Amerikaanse marine bij de eerste aanvallen op Iran Tomahawks had ingezet.

Tachtig huizen ontruimd bij gaslek Limburgse Hoensbroek, gebied vrijgegeven

18 hours 23 minutes ago

In het Zuid-Limburgse Hoensbroek zijn vanochtend tachtig woningen ontruimd na een gaslek. Dat meldt de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Het lek ontstond bij werkzaamheden. Rond 12.30 uur konden bewoners weer terug naar huis.

Volgens de Veiligheidsregio werd de brandweer rond 09.15 uur gealarmeerd over de gaslekkage. Twee flats en een aantal nabije panden aan de Hermesweg zijn uit voorzorg ontruimd. Een basisschool in de buurt lag net buiten de ontruimingszone.

Bewoners opgevangen

De straat was enkele uren afgezet. Bewoners werden in de buurt opgevangen, schrijft L1 Nieuws.

Rond 11.30 uur was de uitstroom van gas volgens de Veiligheidsregio gestopt. Na metingen van de brandweer mochten de bewoners weer naar huis. Netbeheerder Enexis gaat nu aan de slag met herstelwerkzaamheden.

Verdachte femicidezaak Zwijndrecht slikt scheermes in en mist hoger beroep

18 hours 24 minutes ago

De verdachte van een femicidezaak in Zwijndrecht is niet bij het hoger beroep in zijn zaak bij de rechtbank in Den Haag verschenen. Volgens het Openbaar Ministerie heeft Minh V. in de gevangenis een scheermes ingeslikt en is hij naar een ziekenhuis afgevoerd.

Het hof had de aanwezigheid van V. in de rechtszaal bevolen. Omdat alle betrokken partijen willen dat het proces geen vertraging oploopt, heeft het hof besloten het beroep ook zonder de verdachte te laten doorgaan, schrijft de regionale omroep Rijnmond. "Voor de nabestaanden weegt dit proces gigantisch zwaar", zei de advocaat-generaal. "Zij willen niets liever dan de afronding van deze zaak."

De 52-jarige V., ook wel bekend onder de bijnaam 'Lucky', schoot in januari 2023 op de parkeerplaats van een winkelcentrum in Zwijndrecht zijn ex-vriendin en haar moeder neer. De ex-vriendin (38) raakte blijvend invalide, haar moeder (66) overleed.

Levenslang

De rechtbank veroordeelde V. in 2024 tot dertig jaar cel, na een eis tot levenslang van de officier van justitie. V. ging in hoger beroep tegen de uitspraak.

Het Openbaar Ministerie eist in het hoger beroep opnieuw levenslang tegen de verdachte. Volgens het OM heeft V. met vooropgezet plan toegeslagen en vertoont de zaak alle kenmerken van femicide. Levenslang is "de enige passende reactie die de maatschappij voorgoed beschermt tegen deze verdachte", zei de advocaat-generaal.

De man kon niet verkroppen dat zijn ex-vriendin de relatie na dertien jaar met hem had beëindigd. Aan de schietpartij ging een periode met onder meer bedreigingen en intimidaties vooraf.

Hongerstaking

Veel mensen waren getuige van de schietpartij bij het winkelcentrum. De verdachte was na de fatale schietpartij bijna vijf weken voortvluchtig voordat hij kon worden aangehouden.

Vorige week verloor V. een kort geding dat hij had aangespannen om overgeplaatst te worden van de afdeling voor intensief toezicht van de gevangenis in Sittard. De man vindt dat regime "onmenselijk" en ging in hongerstaking.

Zijn advocaat wist niets over het inslikken van het scheermes. Over de medische toestand van V. zijn door het OM geen mededelingen gedaan.