Aggregator

Curaçao kan uitgroeien tot het middelpunt van de Amerikaanse plannen voor Venezuela. Gisteren arriveerde er een eerste tanker met Venezolaanse olie en als de VS optimaal wil profiteren van de val van president Maduro, zal dat niet de laatste zijn. De Curaçaose premier Pisas prijst de ontwikkeling als een economische meevaller, maar er kunnen juridische complicaties opduiken.

De MV Regina meerde gisterochtend aan nabij de enorme Isla-raffinaderij. Daar is ook de grootste olieopslag in het Caribisch gebied gevestigd, goed voor 17 miljoen vaten ruwe olie.

Pisas liet zich breed glimlachend met de olietanker fotograferen. Hij ziet het als een goede impuls voor de stilgevallen olie-industrie op het eiland.

De Regina heeft een eerste deel aan boord van de 4,8 miljoen vaten olie die de VS in eerste instantie uit Venezuela wil halen. Dat moet volgens de plannen snel oplopen tot 50 miljoen vaten, goed voor zo'n 2,8 miljard dollar. En de VS behoudt zich het recht voor om "voor onbepaalde tijd" door te gaan met de uitvoer.

Nog eens drie schepen zullen volgens persbureau Bloomberg snel volgen: de Marbella, de Rene en de Volans. Als schepen van de schaduwvloot van Venezuela vervoerden deze jarenlang in het geniep olie, vooral naar China, maar nu er afspraken met de Amerikanen zijn gemaakt, kan het allemaal openlijk via Curaçao en de Bahama's.

Grondstoffenhandelaren Vitol en Trafigura, beide met hoofdkantoren in Nederland, tekenden voor de logistiek, nog geen week nadat de VS de Venezolaanse leider Maduro na een nachtelijke overval had weggevoerd. "Als een van 's werelds grootste onafhankelijke oliehandelaren, met een eigen vloot en logistiek netwerk, zijn we een van de weinige bedrijven die een operatie van deze schaal en complexiteit kunnen uitvoeren", meldde Trafigura in een persbericht.

Dat mag misschien zo zijn, maar andere oliebedrijven kijken mogelijk ook liever eerst even de kat uit de boom. Deze twee bedrijven hebben een hogere "risico-tolerantie" dan de grootste spelers, zeiden deelnemers aan olieonderhandelingen in het Witte Huis hierover tegen persbureau Reuters.

Een gevaar kan bijvoorbeeld zijn dat een rechter beslag wil leggen op de winst die hiermee wordt gemaakt. Venezuela heeft nog 150 miljard dollar in buitenlandse schulden uitstaan, zoals de bijna 14 miljard die ConocoPhillips en ExxonMobil verloren toen het land hun olie-installaties nationaliseerde. Nieuwe inkomsten zouden kunnen worden aangewend voor aflossingen.

President Trump ziet dat niet zitten: wederopbouw van de olie-industrie heeft voor hem prioriteit boven herstelbetalingen. Nadat hij had verordonneerd dat betalingen via een Amerikaanse rekening moeten lopen, bepaalde hij ook per decreet dat oude crediteuren daarvan moesten afblijven.

Stilzwijgend

Internationaal waren er daarnaast veel vragen over welk recht Trump had om de natuurlijke grondstoffen van het land uit te voeren. Waarnemend president van Venezuela Delcy Rodríguez sprak woedend van een ontvoering van Maduro, bedoeld om de natuurlijke rijkdommen in handen te krijgen. Ze lijkt desalniettemin inmiddels stilzwijgend mee te werken aan de export.

En dus vloeit de Venezolaanse olie naar Curaçao terwijl er wordt gezocht naar afnemers. Persbureau Bloomberg zegt dat er een korting van 6,50 dollar per vat wordt geboden om de interesse te wekken van potentiële kopers. Er zouden al gesprekken zijn met oliebedrijven in India en China.

"Er komt een buitenkansje aan voor Curaçao", meldde premier Pisas eerder al cryptisch na overleg met topmannen uit de olie-industrie. "Blijf opletten."

Correspondent Caribisch Gebied Dick Drayer:

"Op Curaçao wordt deze ontwikkeling in relatie tot Venezuela politiek niet gezien als gevoelig of riskant, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse drugsinterventies en de inval die daarop volgde. Voor Curaçao overheerst nu het gevoel van economische kansen om de eigen positie in het Caribisch gebied te versterken. Sterker nog: als raffinage weer haalbaar zou worden, zou daar binnen de regeringspartij MFK politiek draagvlak voor bestaan."

De Isla-raffinaderij op het eiland ligt al jaren stil, sinds het Venezolaanse staatsoliebedrijf zich terugtrok vanwege een benodigde miljoenenrenovatie en onrust in eigen land. Waar Aruba de laatste jaren bewust afstand nam van de olie-industrie, hebben opeenvolgende regeringen op Curaçao steeds geprobeerd de sector nieuw leven in te blazen. Vijf jaar terug werkten daar immers nog bijna duizend mensen.

Momenteel is daar nog geen sprake van. Oliebedrijven zijn zelfs in Venezuela terughoudend te investeren in de olie-infrastructuur. Het land heeft de grootste oliereserves ter wereld, maar de onzekere situatie nodigt niet uit tot een miljardeninvestering. Ook is de olie door de samenstelling moeilijker te winnen. Het olierijke land is daardoor goed voor maar 1 procent van alle olie wereldwijd.

Exxon-directeur Darren Woods zei in een gesprek in het Witte Huis zelfs dat er "niet te investeren valt" in Venezuela, wat hem op een uitbrander van Trump kwam te staan. "Dat vond ik maar niks", oordeelde de president, die overweegt als straf Exxon uit te sluiten van verder deelname aan zijn toekomstplannen.

In de Schilderswijk in Den Haag heeft de plaatsing van het Marokkaanse voetbalelftal voor de finale van de Afrika Cup tot onrust geleid. Het straatfeest begon vrolijk, maar mondde later uit in ongeregeldheden waarbij de Mobiele Eenheid (ME) ingreep.

Op de Vaillantlaan kwamen honderden mensen samen en reden auto's claxonnerend langs de zingende en dansende supporters, beschrijft Omroep West. De politie was net als bij eerdere wedstrijden van Marokko preventief aanwezig. Agenten voorkwamen onder meer dat supporters feest gingen vieren op een kruispunt, wat het verkeer zou stilleggen.

Later sloeg de sfeer om en kwam de ME in actie nadat er vuurwerk naar agenten was gegooid. De ME voerde charges uit. De politie zegt tegen de regionale omroep dat er iemand is aangehouden voor het niet voldoen aan een vordering, maar dat deze persoon inmiddels weer is vrijgelaten.

Marokko heeft voor het eerst sinds 2004 de finale van de Afrika Cup bereikt. Het thuisland won in de hoofdstad Rabat na 0-0 met strafschoppen van Nigeria, dat twee jaar geleden bij de vorige editie verliezend finalist was.

Als een thuiswonend kind 18 jaar wordt, kan het inkomen van een huishouden fors dalen, blijkt uit onderzoek van het Nibud. Als een kind volwassen wordt, vallen de kindgebonden toeslagen weg en kunnen sommige gezinnen er financieel behoorlijk op achteruitgaan. Voor alleenstaande ouders zijn de financiële gevolgen vaak groter dan gezinnen met twee ouders.

Het kan gaan om een verlies aan inkomen tussen de 300 en ruim 700 euro per maand, berekent het Nibud. Eénoudergezinnen ontvangen, als hun inkomen beperkt is, een hoger kindgebonden budget.

"Wanneer ouders kinderbijslag en het kindgebonden budget nodig hebben om rond te komen, levert het wegvallen van deze toeslagen direct spanning en onzekerheid op", zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen.

Studiefinanciering voor een studerend kind maakt dat verlies aan inkomsten niet goed. Voor een huishouden waarbij een kind naar het mbo gaat in plaats van naar het hbo of de universiteit, is die klap vaak nog groter. Voor je 18de krijg je dan nog geen studiefinanciering, terwijl je dat al wel krijgt als hbo- of universitair student.

Praten

Tegenover die lagere inkomsten voor ouders en hun kind staan juist hogere lasten. Volwassen kinderen gaan meer betalen voor hun zorgverzekeringen en onderwijs wordt duurder. Uit het onderzoek blijkt dat ouders hier niet veel over praten met hun kinderen.

Door de krapte op de woningmarkt blijven jongeren steeds langer thuiswonen. De helft woont als 23-jarige nog altijd thuis, blijkt uit cijfers van het CBS. Als ze thuis blijven wonen, lopen de kosten voor inwoning gewoon door. Maar volgens het Nibud vragen ouders hun kinderen niet snel om een financiële bijdrage.

De sterke inkomstendaling zou gedempt moeten worden om kansenongelijkheid te voorkomen, zegt Nibud-directeur Gijsbertsen. "Er zijn huishoudens die de kinderbijslag en het kindgebonden budget als inkomen niet missen, maar we zien ook huishoudens die deze inkomsten én die uit de bijbaan van hun 18-jarige hard nodig hebben om de noodzakelijke uitgaven te kunnen betalen."

(Telecompaper) The latest data from TV ratings agency Barb shows that YouTube has overtaken the BBC for the first time in the UK, reports The Telegraph newspaper...

In Uganda zijn er vandaag verkiezingen, maar de uitslag ervan staat al vast. President Museveni wil een zevende termijn. Maar ook in Uganda groeit het verzet van Gen Z tegen de 81-jarige leider.

Bij een stembureau in de buitenlucht in de hoofdstad Kampala werken in de ochtend de vingerafdrukscanners niet. De rij wordt wat onrustig. Mensen lopen weg. "Misschien willen ze niet dat we gaan stemmen", zegt de 23-jarige Masereka.

Op verschillende plekken in de stad klinkt hetzelfde verhaal. "Ze willen dat we laat beginnen", zegt de 56-jarige Bukenye, die ook wacht. "De stemmen worden als het klaar is hier ter plekke geteld, en het is handig als dat in het donker gebeurt. Dan kan je makkelijker fraude plegen."

Het wantrouwen onder de kiezers bij de stembureaus in Kampala is groot. Nepverkiezingen noemt Bukenye het. "We weten wie er aan de macht blijft, ook al stemmen we voor verandering. Het is een toneelspel, voor de westerse wereld, om te doen alsof er hier iets te kiezen valt. Maar wij worden geleid door een dictator."

Bukenye was zestien jaar oud toen de zittende president Museveni aan de macht kwam. Al veertig jaar regeert hij het land en hij wil dus nog langer door. "We hebben geen rechten. Tegenstanders worden opgepakt en gedood. De president leidt een luxe leven en wij hebben geen werk. We willen dat de dictator vertrekt. Ik stem voor verandering voor mijn kinderen."

Het zijn vooral die vele jongeren waar de president voor te vrezen heeft. Driekwart van de Ugandezen zijn onder de 30 jaar. Ruim 40 procent van de jeugd is werkeloos. Ze willen een nieuw Uganda. In Kampala steunen ze massaal presidentskandidaat Bobi Wine, een voormalige popster van 43 jaar oud.

Wine groeide op in een arme wijk en kreeg de bijnaam 'gettopresident'. Hij verdiende goed met zijn muziek en ontpopte zich tot stem van de gefrustreerde jeugd. Deze week voerde hij campagne in de hoofdstad. In een kogelwerend vest en met helm op stak hij uit het dak van een auto. "Zo voel ik me iets veiliger", zei hij. "Ik ben een doelwit." Of dit democratische verkiezingen zijn? "Het is eerder een oorlog."

Oppositie onder druk

Hij is een luis in de pels van dit regime, samen met een andere oppositieleider, Kizza Besigy. Die werd eind 2024 vastgezet, deels uit angst dat hij de handen ineen zou slaan met Wine. Dat zou te veel tegenstand betekenen. Want Wine is duidelijk populair. Waar Wine gaat, gaat de jeugd mee. Jonge mannen op brommers volgen zijn auto. Vrouwen gillen uit vreugde langs de kant van de weg.

Al snel kwam de oproerpolitie. Die sloegen de ongewapende burgers met wapenstokken, schopten hen en gooiden traangas. "Ze proberen mijn campagne te saboteren", zei Wine. "Intimidatie om mensen te ontmoedigen mij te steunen." Toch gaat hij door. "Ik doe mee om de jonge generatie hoop te geven."

Die intimidatie is er vandaag ook bij de stembussen. Overal staan agenten. "Zeker niet om ons te beschermen", zegt een kiezer die zijn naam niet durft te noemen. "Ik uit me kritisch op sociale media. Als je mijn naam opschrijft, kan dat mijn dood betekenen."

De angst zit er goed in. Vier activisten met wie de NOS contact had voor de verkiezingen zijn inmiddels ondergedoken. "Ik kreeg het bericht dat ik de volgende was die opgepakt zou worden", vertelt de Ugandese mensenrechtenactivist Agather Atuhaire telefonisch, ergens op een veilige locatie. "Ze willen alle kritische stemmen opsluiten en hopen zo weg te komen met fraude en geweld."

Ook zij noemt het een schijnproces. Toch zijn de verkiezingen volgens haar belangrijk. "Dit is wel een moment waarop er even aandacht is voor Uganda. We hopen dat onze roep steeds luider wordt en er een groter besef komt wat voor land dit is."

Westerse landen moeten volgens haar niet zomaar zaken doen met Uganda. "Dat Nederland met Uganda praat over een terugkeerhub voor migranten vind ik problematisch. Er is hier veel corruptie en naar wie gaat het geld dat met zo'n deal is gemoeid? Naar de regering en een land met mensenrechtenschendingen. Een democratisch land als Nederland moet geen oogje dichtknijpen uit eigenbelang."

Vrees voor geweld

Ondertussen is de situatie gespannen. Alle Ugandezen weten dat verkiezingen ook geweld kunnen betekenen. In aanloop naar de vorige stembusgang werd oppositieleider Wine opgepakt, waarna zijn aanhangers de straat op gingen. Ordetroepen grepen in en er kwamen bij die protesten 54 Ugandezen om het leven.

"Als de verkiezingen worden gestolen, gaan we weer de straat op", zegt de 30-jarige oppositieaanhanger Richard. "Wij zijn niet bang, zij moeten bang zijn voor ons. Dit is het moment. De zoon van Museveni, die nu de legerchef is, staat te wachten in de coulissen. Dan kan het hier nog erger worden. Het is nu echt genoeg geweest."

Maar sinds dinsdag is het internet geblokkeerd. De jeugd kan niet whatsappen, tiktokken, niet tweeten, alleen bellen. Daarmee is het moeilijk om massale protesten te organiseren. "Maar dit plant zaadjes van onrust en woede onder de jeugd", schrijft de Ugandese advocaat Michael Aboneka. "Ooit kan de politie dit niet meer stoppen."

Vorig najaar was er op meerdere plekken in de wereld een protestgolf, aangewakkerd door jongeren. NOS op 3 maakte deze explainer over de Gen Z-protesten:

Since the RP2040 microcontroller is available as a stand-alone component, it’s easy enough for third parties to churn out their own variations — or outright clones of — the Raspberry …read more

"Ze praat er niet over. Niet omdat ze het niet weet, maar omdat ze het niet kan." Aan het woord is de moeder van een van de slachtoffers in de Barendrechtse zedenzaak, waarin de 46-jarige Mels van B. terechtstaat voor ernstig seksueel misbruik van tientallen jonge meisjes.

De vrouw vertelt dat haar dochter nog te jong is om de omvang van wat haar is overkomen te kunnen beseffen. Het meisje krast zichzelf op haar schouder om controle te voelen, vertelt haar moeder. Ze wil dat de rechtbank een hoge straf oplegt die duidelijk maakt dat er blijvende schade is ontstaan.

De vrouw spreekt samen met veertien andere ouders en slachtoffers. De ouders zitten op de publieke tribune boven in de rechtbank en komen in groepjes van drie naar beneden. Na drie verklaringen wordt de zitting steeds even geschorst.

Verdachte Mels van B. zei aan het begin van de zitting dat hij "heel erg schuldbewust" is over wat hij heeft gedaan. Later krijgt hij nog de kans om op de verklaringen te reageren. Hij heeft bekend meisjes te hebben misbruikt bij hem thuis en op een camping in Hoeven, Noord-Brabant, en daarbij opnames te hebben gemaakt.

'Waarom heb je dat gedaan bij mij?'

De ouders van een meisje dat tijdens het misbruik acht jaar oud was, vertellen over het eerste gesprek met de zedenrechercheurs. "Aan hun gezichten zagen we dat ze geen goed nieuws hadden. Toen we het hoorden, stortte onze wereld in. Het begon als een vrolijk logeerpartijtje; voor haar was het een avontuur." Dat Van B. de meisjes met hoge doses illegaal verkregen slaapmiddelen drogeerde, was volgens hen een bewuste keuze. "Hij wist precies wat hij deed."

"Het heeft diepe sporen achtergelaten", vertelt moeder Sandra. Ze deed haar verhaal eerder in de media en wil niet anoniem blijven. Ze vertelt dat haar dochter haar gevoelens moeilijk onder woorden kan brengen, maar dat toch heeft gedaan in een tekst die Sandra voorleest: "Ik heb geen vertrouwen meer in mensen door jou. Ik heb jouw hand gevoeld. Klootzak. Waarom heb je dat gedaan bij mij? Ik hoop dat je je les geleerd hebt en voor altijd in de cel blijft."

Sandra en haar man Arno zijn geschokt door het grote aantal beelden dat Van B. heeft gemaakt. "Wat hij mijn dochter heeft aangedaan, is te gruwelijk voor woorden. Hoe kon hij? Wat bezielde hem? 'Monster' is te zacht uitgedrukt."

Nachtmerries

De ouders van een volgend slachtoffer komen naar voren. De moeder vraagt of Van B. zich wil omdraaien, omdat dit helpt bij de verwerking. Van B. doet dit en de moeder kijkt hem recht aan. "Ik neem het mezelf kwalijk dat ik me zo heb kunnen vergissen in een persoon en mijn dochter niet heb kunnen beschermen. Ik voel me er heel schuldig over." Haar dochter heeft sindsdien nachtmerries waarin ze van haar fiets wordt getrokken. Continu blijft bij deze moeder één vraag door haar hoofd spoken: "Waarom?"

Na een schorsing leest een moeder de verklaring van haar dochter voor. Zij werd op de camping 's nachts wakker, voelde dat haar onderbroek uit was en zag Van B. "De dag erna voelde ik me vies en besloot ik het aan mijn vriendin te vertellen. Ik appte mijn moeder dat ik naar huis wilde. Daarna hoorde ik hem aan de telefoon zeggen: 'Natuurlijk niet, hoe kom je daar nou bij?' Toen mijn vader kwam, ben ik meteen in de auto gaan zitten; ik was zelfs vergeten mijn vriendin gedag te zeggen."

Grote impact op de gezinnen

Dan komt geëmotioneerd de moeder naar voren van een meisje dat door Van B. werd genoemd tijdens zijn verhoor. "Die informatie was voor ons niet te bevatten." De impact op hun leven is groot. "We gingen naar ons werk, maar werken ging niet." Er is grote onzekerheid over wat de gevolgen op de lange termijn zullen zijn. "Onze dochter lijkt geen herinneringen te hebben, maar wat zijn de gevolgen als ze ouder wordt?"

De zaak heeft in het gezin ook gevolgen voor 'gewone' dingen, zoals een uitwisseling van hun oudste dochter met buitenlandse scholieren. "Onze dochter mag toch meedoen. We kunnen haar dit niet afnemen vanwege angst die wij voelen."

Als laatste komt deze ochtend moeder Evelien aan het woord. Zij heeft ervoor gekozen om haar dochter alle antwoorden op haar vragen te geven. "Mama, ben ik ook een van die meisjes? Wat is een pedofiel? Wat is gedrogeerd?" Haar dochter heeft een audio-opname gemaakt die wordt afgespeeld in de rechtbank. Ze worstelt met de vraag waarom ze niet wakker is geworden, zodat ze andere meisjes had kunnen beschermen.

Toch wenst het meisje Van B. niet het ergste toe: "Ik hoop dat hij goede hulp krijgt en snel naar een tbs-kliniek kan. Meer heb ik niet te zeggen."

Minister Brekelmans van Defensie heeft in Hawija persoonlijk excuses aangeboden voor het bombardement op de Iraakse stad in 2015, waarbij zeventig burgerdoden vielen. Brekelmans sprak daar met nabestaanden en slachtoffers van de Nederlandse luchtaanval. Die gesprekken waren volgens hem "indringend en aangrijpend".

Brekelmans bood vorig jaar namens het kabinet excuses aan. Een paar maanden later beloofde hij de Tweede Kamer naar Hawija af te reizen om daar ook persoonlijk zijn excuses aan te bieden. Brekelmans gaf aan dat het voor hem wel veilig genoeg moest zijn om die kant uit te gaan. Dat was nu dus het geval.

Brekelmans heeft bij zijn bezoek twee projecten om Hawija weer op te bouwen bekeken, die inmiddels zijn afgerond. Hij kondigde nu aan nog eens 10 miljoen euro extra uit te trekken voor de stad.

Waar dat geld precies naartoe moet gaan, is nog onduidelijk. "Ik ben mij er zeer van bewust dat geen enkele vorm van steun het leed kan wegnemen", zegt Brekelmans verder daarover.

Hard oordeel van commissie

Een commissie deed eerder onderzoek naar de vraag hoe er zoveel burgerdoden konden vallen bij het bombardement. Die kwam met een hard oordeel: de Nederlandse defensie had te weinig informatie om goed in te schatten wat de destructieve gevolgen konden zijn van de F-16-bommen, Ook werd er te veel geleund op Amerikaanse informatie.

Daarnaast concludeerde de commissie dat toenmalig defensieminister Hennis de Tweede Kamer in de nasleep "keer op keer" onvolledig en onjuist had geïnformeerd. Ook na de publicatie van het rapport bleek dit het geval: beelden van de ochtend na het bombardement op Hawija bleken lange tijd onvindbaar, maar doken daarna alsnog op.

Het kabinet houdt vol dat de luchtaanval gerechtvaardigd was, omdat er een bommenfabriek van Islamitische Staat stond. "Maar het is vreselijk dat daarbij onbedoeld burgerslachtoffers zijn gevallen en veel schade is ontstaan", benadrukt het ministerie van Defensie.

Drie pro-Palestijnse activisten die in het Verenigd Koninkrijk vastzitten, hebben hun wekenlange hongerstaking beëindigd, meldt Prisoners for Palestine. Het drietal stopte samen met vijf andere activisten die banden hebben met actiegroep Palestine Action met eten om te protesteren tegen hun detentie.

De hongerstaking was een van de langste in het VK sinds de jaren 80. Sommigen activisten liepen volgens Prisoners for Palestine het risico om te overlijden.

Heba Muraisi en Kamran Ahmed weigerden 73 en 66 dagen te eten. Lewie Chiaramello heeft diabetes type 1 en at om de dag niet, waardoor zijn hongerstaking 46 dagen duurde, meldt The Guardian.

Voorlopige hechtenis

De activisten werden opgepakt omdat ze betrokken zouden zijn bij het inbreken in het hoofdkantoor van de Israëlische wapenfabrikant Elbit Systems in Bristol in 2024 en bij het bestormen van een luchtmachtbasis in Oxfordshire vorig jaar. De activisten beschuldigen de Britse regering van steun aan Israël tijdens de oorlog in Gaza.

Een deel van de groep begon hun hongerstaking op 2 november omdat ze toen al meer dan een jaar in voorlopige hechtenis zaten en hun proces naar verwachting pas in juni begint. Volgens de Britse wet mogen verdachten maximaal zes maanden in voorarrest zitten.

Belangrijke eis ingewilligd

Ahmed, Muraisi en Chiaramello beëindigden hun hongerstaking gisteren nadat de Britse regering had besloten om een overheidscontract van twee miljard pond (2,3 miljard euro) niet toe te kennen aan Elbit Systems, staat in de verklaring van Prisoners for Palestine. Dat was een van de andere eisen van de activisten om hun hongerstaking te beëindigen.

Tijdens hun actie stelden de activisten ook een aantal andere eisen. Zo wilden ze op borgtocht vrijkomen, een eerlijk proces, het sluiten van alle vestigingen van Elbit Systems in het Verenigd Koninkrijk en het opheffen van het verbod op Palestine Action.

Vier andere gedetineerden stopten eerder al met hun actie. Een achtste activist is sinds afgelopen weekend weer gestopt met eten.

Terreurlijst

Palestine Action is in 2020 ontstaan en voert vaker acties tegen de Britse regering en bedrijven om banden met Israël. Bij de acties wordt vaak rode verf gebruikt om op gebouwen te spuiten.

De Britse groep werd na de actie op de vliegbasis in Oxfordshire vorig jaar juli door de overheid verboden en kwam op een terreurlijst te staan. Sindsdien zijn duizenden mensen in het VK opgepakt omdat ze bij protesten borden droegen waarin ze Palestine Action steunden. Mensenrechtenorganisaties zijn kritisch op het verbod.

Op een besluit van de gemeenteraad van De Bilt om voorlopig niet meer te vergaderen, wordt verbaasd gereageerd. Een meerderheid van de raad stemde eergisteren voor een voorstel om met verkiezingsreces te gaan, tot de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.

Op die manier wil de raad een aantal belangrijke dossiers over de verkiezingen heen tillen. Er staat nog een aantal onderwerpen op de agenda waar veel om te doen is en waar partijen het niet over eens zijn. Bijvoorbeeld de mogelijke bouw van een nieuw gemeentehuis en het parkeerbeleid in De Bilt.

De agendacommissie, die het voorstel had ingediend, stelde dat het beter was om dat soort onderwerpen door te schuiven totdat er nieuwe volksvertegenwoordigers gekozen zijn. De commissie mag dat eigenlijk zelf bepalen, legde burgemeester Maarten Haverkamp dinsdagavond aan de raadsleden uit. Maar omdat het voorstel zo vergaand en uitzonderlijk is, wilde hij zeker weten dat de gemeenteraad het ermee eens was.

'Nog nooit van gehoord'

Universitair hoofddocent politicologie Hans Vollaard van de Universiteit Utrecht is verbaasd over het besluit. "Is er dan niets meer te controleren?", vraagt hij zich af bij RTV Utrecht. "Speelt er dan niks meer onder inwoners van De Bilt dat aangekaart moet worden?"

Vollaard kan zich niet voorstellen dat er helemaal geen onderwerpen zijn in aanloop naar de verkiezingen waarover de raad moet besluiten. Denk bijvoorbeeld aan besluiten waarvoor subsidies aangevraagd moeten worden of aan deadlines, zegt hij. "Meestal is het wel een rustige periode, ook om raadsleden gelegenheid te geven om campagne te voeren. Maar om nou te zeggen, we vergaderen niet, dat heb ik nog nooit gehoord."

Volgens de spelregels

Directeur John Bijl van het Periklesinstituut, dat onder meer burgemeesters en wethouders traint, is ook kritisch over het besluit, zei hij tegen de NOS. "Het slaat nergens op. Ik kan me voorstellen dat je in verkiezingstijd rekening houdt met de agenda. In de meeste gemeenten zie je dat de luwte aantreedt in de laatste zes tot drie weken naar de verkiezingen. Maar hier schorten ze alles op naar eigenlijk 1 april, als de nieuwe gemeenteraad wordt geïnstalleerd", zegt hij.

Bijl: "Dat je grote dossiers niet over je graf heen wil regeren, kan ik nog wel begrijpen. Maar het is niet zo dat er daarnaast geen andere zaken spelen. De gemeenteraad heeft niet alleen de taak om besluiten te nemen, maar heeft ook een controlerende taak."

Uitleg aan inwoners

Een gemeenteraad gaat over de eigen agenda en kan besluiten om niet te vergaderen, legt ook politicoloog Vollaard uit. Zo'n voorstel wordt eerst gedaan door de agendacommissie. Daarin zitten bijvoorbeeld burgemeester, griffier en wat raadsleden. Het voorstel wordt dan besproken in de raad. "Het kan natuurlijk zijn dat er zo weinig op de agenda staat dat er niet meer vergaderd hoeft te worden", zegt hij.

Volgens de politicoloog is het belangrijk dat de gemeente aan de inwoners uitleg geeft over het besluit. "Enerzijds kun je zeggen: het is efficiënt, er wordt niet vergaderd als het niet nodig is. Anderzijds kan je denken: ze worden toch betaald namens ons om besluiten te nemen." Dat kan vragen oproepen bij inwoners, schetst hij. "Ik kan me de opgetrokken wenkbrauwen wel voorstellen."

De gemeenteraad kan er dus zelf voor kiezen om met reces te gaan, maar kan het besluit ook weer terugdraaien. John Bijl hoopt dat de raadsleden nog eens goed nadenken over dit besluit. "Ik heb begrepen dat er vanuit de inwoners niet heel enthousiast is gereageerd. Dus misschien zien ze nog wel een reden om toch nog een paar dingen gewoon wel te doen. In plaats van alleen maar campagne te gaan voeren."

Burgemeester houdt optie om te vergaderen open

Burgemeester Haverkamp laat vanmiddag aan RTV Utrecht weten dat als het echt nodig is, hij de raadsvergadering bij elkaar kan roepen. "Of als er zes raadsleden zeggen: we hebben het besluit genomen maar het is achteraf niet verstandig. We willen toch bij elkaar komen", zegt hij. Dan kan een onderwerp besproken worden door de gemeenteraad.

Hij verwacht daarom ook dat de gemeenteraad voor de verkiezingen nog weleens bij elkaar zal komen. "Ik mag niet wedden van mijn geloof, maar ik durf er een goede fles wijn op in te zetten dat De Bilt voor de verkiezingen nog een keer zal gaan vergaderen", aldus de CDA-burgemeester. Hij heeft ook al een verzoek binnengekregen over een onderwerp.

Naast dit soort verzoeken is de agenda verder leeggemaakt. Er wordt niet gesproken over grote onderwerpen, zoals een nieuw gemeentehuis. Dat laat de raad over aan de nieuwe raadsleden.

Voor de tweede dag op rij heeft een ongeluk met een kraan slachtoffers gemaakt in Thailand. Vlak bij Bangkok wordt aan een nieuwe verhoogde snelweg gewerkt. Een van de bouwkranen viel vanmorgen om en plette twee auto's. Daarbij kwamen twee mensen om het leven.

Bij een bijna identiek ongeval zo'n 200 kilometer naar het noordoosten vielen gisteren 32 slachtoffers. De kraan die toen instortte viel op een trein die met 120 kilometer per uur langsreed. De kraan was bezig een betonnen brugplaat te plaatsen voor de prestigieuze hogesnelheidslijn tussen Bangkok en het Chinese Kunming. De plaat sneed de trein na het instortten in tweeën, met explosies en een vuurzee tot gevolg.

Premier Anutin Charvirakul schudde zijn hoofd toen hij vandaag het slechte nieuws over het tweede ongeval hoorde en zei: "Alweer hetzelfde liedje." Want hij werd ermee geconfronteerd toen hij net op bezoek was bij de plek van de grote treinramp van gisteren.

"Er is onmiddellijk actie nodig", zei hij. "Dit probleem kunnen we niet laten liggen." Anutins reactie is begrijpelijk: de ongelukken werpen nieuwe vragen op over de bouwveiligheid in Thailand. Het land heeft strenge regels, maar die worden belabberd gehandhaafd. Corruptie onder lokale politici en ambtenaren is een van de oorzaken.

Vaker bouwongelukken

Ongelukken met infrastructuur en bouwprojecten komen dan ook regelmatig voor. In 2023 en 2020 vielen bij twee treinongelukken opgeteld 26 doden. Ondanks een groot treinnetwerk is Thailand mede door dit soort ongelukken vooral een land van auto's.

En vorig jaar was de aardbeving in Myanmar ook voelbaar. Er stortte één groot gebouw in. Achteraf vanwege grove schendingen rondom vergunningen en bouwregels. Die fouten kostten 95 mensen het leven.

De exacte oorzaken van de opeenvolgende kraanongevallen moeten nog worden onderzocht. Maar premier Anutin sprak zijn onmiddellijke verbazing uit over het ongeluk met de trein. De kraan die dat veroorzaakte, werd beheerd door een bedrijf dat al eerder betrokken was bij een ingestorte tunnel.

Tegen het Thaise medium The Nation vroeg de premier zich af waarom het bedrijf niet op een zwarte lijst stond. Want dit soort ongelukken schaden het vertrouwen in de publieke veiligheid. Hij eist dat de veroorzakers van het treinongeluk snel verantwoordelijkheid nemen en gestraft worden.

Anutin werd om andere redenen woedend toen hij vandaag bij de treinrampplek was. Hij kreeg daar te horen dat de Thaise spoorwegen de nabestaanden 1100 euro geven per slachtoffer. "Dat is veel te weinig. Het is niet alleen een klap in het gezicht van de families, maar ook in het gezicht van de overheid. Ze verdienen tienduizenden euro's."

Maar zelfs met meer geld krijgen de nabestaanden hun naasten niet terug. Noch worden er nieuwe ongelukken mee voorkomen. Anutin kondigde aan dat daar snel wetswijzigingen voor moeten komen. Terwijl een groot deel van het probleem ligt bij de handhaving van de huidige wetgeving.

Corruptie

Corruptie is diepgeworteld in Thailand en daarmee dus niet makkelijk uitgeroeid. Het is een van de vele redenen waarom Anutin en zijn partij van centristen nu onder druk staan. De progressieve Volkspartij van jonge anti-establishment-activisten staat op een ruime voorsprong in de peilingen.

Het geeft aan dat veel Thai klaar zijn voor verandering. Waar de conservatieve elite in Thailand er alles aan probeert te doen om de machtsverhoudingen te laten zoals ze zijn. Maar stilstand bleek de afgelopen twee dagen bijzonder kostbaar voor de gewone Thai.

Grote kans dat op dit moment zo'n 10.000 mensen wereldwijd iets opzoeken op Wikipedia. Dat gebeurt volgens de digitale encyclopedie namelijk iedere seconde. De site wordt elke maand vele miljarden keren bezocht en bestaat vandaag 25 jaar.

De eerste artikelen van de Engelstalige versie gingen over PhilosophyAndLogic, UnitedStates en AfghanistaN. Door een verouderd serversysteem waren er nog geen spaties mogelijk en moesten er te pas en te onpas hoofdletters worden gebruikt in de titels.

Inmiddels zijn er meer dan 64 miljoen artikelen in 345 talen, zo valt er te lezen op Wikipedia.

Gebruik AI

Toch daalt het aantal bezoeken de laatste jaren door de groei van kunstmatige intelligentie (AI). "In het verleden was het zo dat Wikipedia mooi bovenaan stond als je iets opzocht op Google", zegt Hay Kranen. Hij is al 20 jaar een wikipediaan, iemand die vrijwillig artikelen schrijft of aanpast voor Wikipedia.

Tegenwoordig geeft Google zelf gelijk een pasklaar antwoord op de zoekterm van de gebruiker, geschreven door AI. "Meestal komt die informatie van een Wikipediapagina, maar dat staat er dan niet bij."

Hoewel Kranen benadrukt dat de missie van Wikipedia is om kennis te verspreiden en dat ook gebeurt door AI, vindt hij dat de grote tech-bedrijven soms ook misbruik maken van de encyclopedie. "Je merkt dat er meer druk komt op de servers waar de website op draait door de manier waarop de data ervan afgehaald worden."

Geen geldproblemen Wikipedia

De zware serverbelasting kan tot extra kosten leiden. En dat terwijl Wikipedia het moet hebben van donaties. Die donaties zijn afhankelijk van het aantal bezoekers, dat weer daalt vanwege de opkomst van AI.

"Voor zover ik weet zijn er nog geen financiële problemen", zegt Kranen, "maar de kans bestaat dat dat alsnog gaat komen. Het overgrote deel van de inkomsten van Wikipedia komt van bezoekers die een klein bedrag doneren".

De wikipediaan ziet nog een nadeel door de komst van AI. "Minder mensen zullen zien dat wij heel goede bronnen gebruiken. Daardoor zullen minder mensen goede informatie tot zich nemen."

Voorlopig staat Wikipedia nog altijd hoog in de lijstjes met meest bezochte websites ter wereld. Vorig jaar was de Engelstalige pagina van Charlie Kirk het meeste bezocht. Bijna 45 miljoen mensen zochten de conservatieve Trump-aanhanger op, voornamelijk in de week nadat hij was vermoord.

Enkele feitjes over Wikipedia

Het kabinet wil nog deze week besluiten of er "enkele Nederlandse militairen" naar Groenland worden gestuurd. Dat zegt demissionair minister Van Weel tegen BNR. De militairen zullen gaan helpen om een NAVO-oefening voor te bereiden. Het gaat dus niet om een militaire missie.

Van Weel zegt dat Nederland "welwillend" tegenover het sturen van Nederlandse militairen staat. "Voor het einde van de week kunt u daarover witte rook verwachten." Bronnen melden aan de NOS dat het om één of twee mensen gaat.

De minister van Buitenlandse Zaken wijst erop dat er motie ligt waarin de Tweede Kamer het kabinet vraagt om alles te doen wat Denemarken kan helpen. Hij heeft laten weten dat hij daarnaar zou kijken.

Deense premier

Denemarken heeft de militaire aanwezigheid op Groenland versterkt. Het eiland maakt deel uit van het Deense koninkrijk. Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Noorwegen hebben gezegd ook militairen te sturen.

De Deense premier bedankt haar Europese bondgenoten voor hun bijdrage. Ze zegt dat er "nog steeds een fundamenteel meningsverschil" met de VS is en dat "de Amerikaanse ambitie om Groenland over te nemen intact is gebleven". "Dit is natuurlijk een ernstige zaak en we gaan daarom door met onze inspanningen om te voorkomen dat dit scenario werkelijkheid wordt."

Van Weel zegt bij BNR dat de territoriale integriteit van Groenland en Denemarken voorlopig nog niet in gevaar is. Er wordt in elk geval nog gepraat met de VS en dat is winst, stelt hij. "Als je met elkaar praat, dan ben je in ieder geval constructief bezig en niet destructief met zaken als het innemen van iemands territorium."

D66, VVD en CDA, die samen onderhandelen over een minderheidskabinet, willen het mogelijk maken dat medewerkers van banken hogere bonussen mogen krijgen. Het gaat om medewerkers in vakgebieden die lastig zijn te vinden en waar tussen werkgevers veel concurrentie is.

Volgens de drie partijen hebben banken grote moeite met het aantrekken van vooral goede IT-medewerkers. Nu geldt er nog een maximum voor de bonussen van 20 procent van het salaris. De partijen willen daar vanaf. Mensen in topfuncties blijven uitgezonderd van het hogere bonusplafond. JA21 en BBB steunen het voorstel, zodat er een Kamermeerderheid is.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) reageert in het FD met instemming op het besluit. "Wij hebben al vaker onze zorgen geuit over het feit dat de Nederlandse beloningsregels knellend zijn voor financiële ondernemingen." Volgens de NVB kunnen bedrijven in de bankensector en de financiële technologische dienstverlening nu onder gelijke voorwaarden concurreren met andere Nederlandse en Europese werkgevers.

Oppositiepartijen tegen

Oppositiepartijen zoals GL-PvdA, SGP, SP en Denk zijn tegen het plan en de manier waarop de drie partijen het willen regelen, namelijk in een wet die vooral gaat over de beschikbaarheid van contant geld. De linkse partijen vinden dat medewerkers in andere sectoren zoals de zorg juist bonussen verdienen.

D66, VVD en CDA zeggen dat het nodig is voor de concurrentiepositie van Nederland om het verschil met andere landen zo snel mogelijk recht te trekken.

We’ve been aware of projects like Cosmopolitan that allow you to crank out a single executable that will run on different operating systems. [Kamila] noticed that the idea was sound, …read more

Meer dan een half miljoen euro: dat is wat woningzoekenden gemiddeld moeten neerleggen voor een bestaande woning. Dat blijkt uit cijfers van makelaarsvereniging NVM, die keek naar de laatste drie maanden van afgelopen jaar.

Huisvesting staat nog steeds onder spanning, ziet de NVM, maar de prijsstijgingen gaan de afgelopen tijd minder hard. Huizenprijzen stegen 3,9 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Er werden in de drie laatste maanden van vorig jaar 47.600 woningen verkocht door NVM-makelaars; dat is 11 procent meer dan een jaar eerder. Makelaars van de NVM verkopen zo'n 70 procent van alle woningen in Nederland.

Het lukt starters steeds makkelijker om aan een woning te komen, ziet de NVM. Mensen die voor het eerst een woning kopen zijn goed voor bijna de helft van alle verkochte woningen. "Toch moet de starter zelf of via familie wel een flinke zak geld meebrengen om in te kunnen stappen", zegt NVM-voorzitter Lana Goutsmits-Gerssen. "Veel jonge starters zonder buffer staan langs de zijlijn."

De toename van starters heeft volgens de NVM meerdere oorzaken. Onder meer de verkoop van voormalige huurwoningen werkt in hun voordeel. Als een huurder vertrekt, kiest een deel van de verhuurders ervoor om hun huis te verkopen in plaats van opnieuw te verhuren. Door de Wet betaalbare huur is het minder lucratief om een woning te verhuren.

Regionale verschillen

Er zijn grote verschillen tussen gemeenten. In Bloemendaal leggen kopers gemiddeld 1,2 miljoen euro neer voor een woning. De twee andere gemeenten die boven het miljoen uitkomen zijn Blaricum en Laren.

De laagste verkoopprijzen zijn te vinden in gemeente Pekela: gemiddeld iets meer dan 272.000 euro. In Heerlen en Kerkrade ligt het gemiddelde ook onder de drie ton.

Ondertussen ligt de koopprijs van nieuwbouwwoningen wel nog steeds onder de half miljoen. Het gaat gemiddeld om bijna 494.000 euro. Toch betekent dat niet dat nieuwbouw goedkoper is, stelt de NVM. Het gaat namelijk vaker om appartementen. "Door kleinere oppervlakten krijgen kopers bij nieuwbouw minder woonruimte voor hun geld."

In de Amerikaanse stad Minneapolis heeft een federale agent een man in zijn been geschoten. Dat gebeurde te midden van de aanhoudende protesten tegen de aanwezigheid van immigratiedienst ICE in de stad.

Volgens het ministerie van Binnenlandse Veiligheid ging het om een Venezolaan die illegaal in de VS verbleef, en staande werd gehouden bij een verkeerscontrole. De man vluchtte te voet, waarna een worsteling ontstond tussen de agent en de man.

Daarbij schoten anderen de man te hulp: zij belaagden de agent met een bezemstok en sneeuwschep, aldus het ministerie, waarna de agent zich gedwongen voelde te schieten "omdat hij vreesde voor zijn leven".

Zowel de agent als de neergeschoten man ligt in het ziekenhuis, aldus de autoriteiten. Amerikaanse media konden niet direct de lezing van de overheid over het schietincident verifiëren. De neergeschoten man is niet levensgevaarlijk gewond, schreef de gemeente op X.

Renee Good

Na het voorval gingen honderden betogers de straat op in de stad. De politie zette traangas in om een einde te maken aan de protesten. Zowel de gouverneur van de staat Minnesota, Tim Walz, als Minneapolis-burgemeester Jacob Frey bekritiseerde de betogers die tegen de politie ageerden.

Frey riep hen op "niet te happen, want je helpt niet en je helpt ook de ongedocumenteerde migranten in onze stad niet". Walz schreef op Facebook soortgelijke woorden en vroeg hun Trump "niet te geven wat hij wil".

Het voorval komt een week nadat een ICE-agent de 37-jarige Renee Good had doodgeschoten. Volgens de regering-Trump handelde de agent uit zelfverdediging, onder anderen lokale politici betwijfelden dat na het zien van de beelden.

Het doodschieten van de vrouw leidde tot anti-ICE-protesten in de stad en de autoriteiten in Minnesota begonnen een eigen onderzoek naar het incident, naast het federale FBI-onderzoek. Op een persconferentie zei de aanklager te vrezen dat ze onvoldoende bewijs zou krijgen van de FBI om een besluit over vervolging van de ICE-agent te kunnen nemen.

Spanningen tussen regering en staat

Het illustreert hoe de aanwezigheid van ICE de spanningen tussen de autoriteiten in Minnesota en de regering-Trump flink heeft doen oplopen. Er loopt bijvoorbeeld een rechtszaak, waarbij de staat heeft verzocht om de inzet van ICE op te schorten, om de gemoederen tot bedaren te brengen.

Gouverneur Walz zei dat zijn staat in chaos verkeert. Volgens de Democraat is er sprake van "een campagne van georganiseerd geweld" vanuit de overheid tegen de inwoners van zijn staat.

Burgemeester Frey noemde de situatie in Minneapolis eerder al "onhoudbaar", zeker gezien de recente incidenten. "We zitten in een onmogelijke situatie, waarbij we onze mensen veilig proberen te houden, onze buren willen beschermen en tegelijk de orde willen handhaven."

Volgens hem is een landelijke politiemacht zijn stad "binnengevallen", die vijf keer groter is dan de politiemacht van de stad, die zo'n 600 agenten telt. De regering beschuldigt Walz en Frey van het opstoken van mensen tegen de ICE-agenten met "haatdragende retoriek".

Sinds het aantreden van Trump begin vorig jaar is het aantal arrestaties door ICE fors gestegen. De immigratiedienst doet invallen in steden en verricht daarbij op grote schaal arrestaties. Daarbij worden onder meer willekeurige voorbijgangers gevraagd om hun papieren, zonder aanklacht vastgezet, uit auto's getrokken of zijn er onaangekondigde invallen bij bedrijven. Dat heeft geleid tot tal van gespannen situaties.

(Telecompaper) Ericsson said it plans to reduce its headcount in Sweden by approximately 1,600 posts as part of measures to ensure its competitive position. Its website says it current employs 14,500 people there...

(Telecompaper) WindTre and Ericsson have switched on Italy's first 5G standalone (SA) mobile network, in what both companies describe as a milestone for the country's digital transformation...

De AEX-index is door de 1000 punten heen gegaan. Vlak na de opening om 09.00 uur bereikte de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs 1008 punten.

Het record was de afgelopen dagen al een paar keer in zicht. Vooral de aanhoudende opmars van technologie-aandelen neemt de Amsterdamse beurs op sleeptouw. Chipmachinemakers zoals ASML en Besi waren vanmorgen opnieuw de grote stijgers in de AEX. Positieve cijfers van de Taiwanese chipfabrikant TSMC gaven een extra impuls aan deze AEX-bedrijven. Ook stijgingen bij ING en Shell de afgelopen tijd hielpen de index naar de nieuwe recordstand.

Met deze stand heeft de AEX al vroeg in het nieuwe jaar een eerste record. Ruim anderhalf jaar geleden werd de grens van 900 punten gehaald.

Het is niet de eerste keer in de historie van de in 1983 opgerichte AEX dat de koers door de 1000 punten ging. Dat gebeurde op 7 augustus 1997 al eens. Alleen werd toen op de Amsterdamse beurs nog in guldens gehandeld. Omgerekend naar euro's was de stand van toen 453,78 punten.

Record op record

Na een aantal rustige jaren stapelt de AEX vooral de afgelopen vijf jaar record op record. Dat komt doordat technologie-aandelen het al lange tijd goed doen, waarbij beleggers het afgelopen jaar door optimisme over kunstmatige intelligentie aan het kopen slaan. Daar profiteren ASML, Besi en ASM International van.

Daarnaast stonden de aandelen van Europese banken en verzekeraars lang heel laag genoteerd. Door de interesse in ING, ABN Amro en ASR stijgen die de laatste tijd flink in waarde, net als het financiële technologiebedrijf Adyen.

Mede daardoor veerde de AEX na de enorme ineenstorting van aandelen tijdens de uitbraak van het coronavirus in 2020, snel terug boven de 600 punten van voor de crisis. In maart 2021 ging de koers door de grens van 700 punten, om dat najaar al de 800 punten aan te tikken.