Aggregator

Minister: alles op alles zetten om vergunning Brabantse pluimveehouders te redden

7 hours 17 minutes ago

Er moet "alles op alles" worden gezet om te voorkomen dat de vergunning van vijf Brabantse pluimveehouders wordt ingetrokken. Dat schrijft landbouwminister Van Essen in antwoorden op Kamervragen van BBB-Kamerlid Caroline van der Plas.

De pluimveehouders kregen vorige maand te horen dat de provincie Noord-Brabant hun natuurvergunning wil intrekken, omdat hun bedrijven te veel stikstof uitstoten. Het provinciebestuur trekt die conclusie na een rechterlijke uitspraak in een zaak die werd aangespannen door milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB).

Nieuwsuur ging langs bij pluimveehouder Joris van Lierop. Hij is één van de vijf pluimveehouders die zijn vergunning dreigt kwijt te raken. "We hebben plannen gepresenteerd met flinke reductie. Daar is niets mee gedaan":

Het intrekken van de vergunning is nog niet definitief, de ondernemers kunnen op het besluit van de provincie een zienswijze indienen. Van Essen vindt dat de pluimveehouders toch nog de kans moeten krijgen om met nieuwe plannen te komen, bijvoorbeeld door te innoveren of minder dieren te houden op de boerderij.

"Ik vind het belangrijk dat, zeker bij dergelijke zwaarwegende besluiten, een grote mate van zorgvuldigheid wordt betracht", schrijft de minister aan de Kamer. Ook wil hij dat zijn nieuwe stikstofpakket, dat hij in juni aankondigde, wordt meegenomen in de afweging van de provincie. Van Essen wil hiervoor in oktober een spoedwet naar de Kamer sturen.

Om tafel met de provincie

De landbouwminister gaat zelf niet over het uitgeven of intrekken van stikstofvergunningen, dat is aan de provincie. Toch ging Van Essen met het Brabantse provinciebestuur om tafel om de kwestie van de vijf pluimveehouders te bespreken. "Ik vind het belangrijk dat er geen onomkeerbare besluiten genomen worden", is in zijn brief te lezen.

De Brabantse Provinciale Staten komen morgen terug van reces om de kwestie rond de kippenboeren te bespreken.

Podcast de Dag: is er nog toekomst voor de Nederlandse fiets?

7 hours 36 minutes ago

Vrijwel iedereen heeft er een of twee. Een oud barrel, een snelle e-bike of racefiets, of de klassieke omafiets.

Toch ging deze week Accell failliet, het bedrijf achter het oer-Hollandse Batavus. Daarmee verliest de Nederlandse fietsindustrie een van zijn twee grootste producenten. Hoe kan dat?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Fietshistoricus Jos Rietveld, voorzitter van de historische rijwielvereniging De Oude Fiets, duikt in het verleden van Batavus en van de Nederlandse fietsindustrie. En hij kijkt naar de toekomst: staan er straks alleen nog Chinese exemplaren in onze stallingen?

Morgen nog extreem heet, daarna koeler en kans op een bui

7 hours 43 minutes ago

Vrijwel overal in het land was het vandaag meer dan 30 graden; tropisch warm dus. Regionaal werd de vijfde hittegolf van het jaar genoteerd, wat een evenaring van het record uit 1947 betekent.

Landelijk is dit jaar pas sprake van één hittegolf; daarvoor kijken we naar het meetstation De Bilt. Waarschijnlijk blijft het daar dit jaar ook bij. Voor een hittegolf heb je vijf dagen op rij van meer dan 25 graden nodig, waarvan er drie boven de 30 moeten zijn. Ondanks de hitte van vandaag en morgen, komen we in De Bilt maar aan twee dagen van 30-plus. Gisteren bleef het kwik er bij 29,9 graden steken.

Vrijdag wordt het nog een keer extreem warm. Op de Wadden is het dan 29 graden, daar valt het nog mee, maar elders noteren we dikke 30'ers. Dieper landinwaarts wordt het zelfs meer dan 35 graden, met 37 of lokaal 38 als uitschieters in het oosten en zuidoosten van het land. Daarbij is het zonnig, staat er niet veel wind en is het gortdroog.

Meer bewolking

Laat op vrijdag begint het weer wat te veranderen. Er komt wat sluierbewolking en in het westen van het land draait de wind.

Zaterdag is de wind noordwestelijk en wordt de hitte langzaam het land uit gedrukt. In het zuidoosten wordt het nog wel 30 graden, in het noordwesten maximaal 25. Daarbij is er meer bewolking en er kan een bui vallen.

In het oosten en zuidoosten onweert het mogelijk en in Zeeland blijft het waarschijnlijk droog. Zondag is de hitte voorbij. Het wordt dan 21 tot 25 graden. In het zuidoosten valt nog een bui, verder is het droog en zijn er zonnige perioden.

Australische bisschop schuldig aan seksueel misbruik van jonge Aboriginal mannen

8 hours 53 minutes ago

Een oud-bisschop in Australië is schuldig bevonden aan verkrachting en seksueel misbruik van meerdere jonge, Aboriginal mannen. De 76-jarige Christopher Saunders was van 1995 tot 2021 bisschop van Broome, in het noordwesten van Australië. Volgende maand hoort hij welke straf hij krijgt. Tot die tijd blijft hij vastzitten.

Saunders werd in 2024 opgepakt. Als bisschop had hij een centrale rol binnen de Australische katholieke kerk. In het afgelegen gebied de Kimberley, waar hij de dienst uitmaakte, kon hij jarenlang zijn gang gaan. Hij stond erom bekend veel afgelegen Aboriginal gemeenschappen te bezoeken. De vergrijpen vonden plaats in zijn woning, motels en een vakantiehuis van de kerk tussen 2008 en 2019.

Schokkende details

Tijdens de rechtszaak die drie weken duurde kwamen schokkende details aan het licht. De bisschop, die bekend stond als 'Broer B', hield zogenoemde 'shirt uit'-feesten, waarbij hij jonge Aboriginal mannen veel alcohol gaf en hen opdroeg zich tot hun ondergoed uit te kleden. Volgens de aanklagers betastte hij hen regelmatig met zowel zijn voeten als zijn handen. Een jury achtte het bewezen dat hij zeker eenmaal een man tot orale seks had gedwongen.

Een van de slachtoffers was 16 jaar oud toen Saunders hem begon te misbruiken in zijn huis in Broome. Hij werd gedurende tien jaar verkracht, aangerand en gedwongen om naakt te worstelen. Volgens de aanklager voelde de jongen zich gedwongen om het de toenmalige bisschop naar de zin te maken, omdat hij bang was buitengesloten te worden. Saunders zou de jongen hebben gezegd dat hij als een zoon voor hem was.

Vlak voor de start van het proces werden nog vier aanklachten van seksueel misbruik van een kind jonger dan 13 jaar ingetrokken. Volgens de openbaar aanklager worden deze aanklachten mogelijk op een later moment alsnog ingediend.

'White Australia'-beleid

De oud-bisschop zelf besloot niet te getuigen tijdens de rechtszaak. Zijn advocaat wees erop dat het gedrag van zijn cliënt weliswaar ongebruikelijk, "beschonken" en "ongepast" was, maar ontkende dat er seksueel misbruik had plaatsgevonden. Hij stelde dat de getuigenissen van de Aboriginal mannen niet te vertrouwen zijn omdat ze een crimineel strafblad, alcohol- en drugsproblemen hebben.

De Aboriginal-bevolking is zeer kwetsbaar in Australië. Vanaf het begin van de kolonisatie in de 18de eeuw werd de oorspronkelijke bevolking uitgemoord, achtergesteld en onderdrukt. In heel Australië gold tot begin jaren 70 het 'White Australia'-beleid, met als doel het land een zo wit en westers mogelijke identiteit te geven. Inheemse kinderen werden op grote schaal weggehaald bij hun ouders en in tehuizen of bij witte gezinnen geplaatst voor gedwongen assimilatie.

Dat leidt ook nu nog tot grote sociaaleconomische achterstanden op het gebied van gezondheid, inkomen en onderwijs in vergelijking met andere Australiërs. De levensverwachting ligt bij Aboriginals tien jaar lager dan de rest van de bevolking. Zelfmoord komt twee keer zo vaak voor, ook onder kinderen. Daarnaast maakt de Aboriginal-bevolking een onevenredig groot deel uit van de gevangenispopulatie, ook jeugdgevangenissen zitten vol met Aboriginal-kinderen.

In het afgelegen gebied rondom Broome komen al deze problemen in grote mate voor. Er zijn weinig kansen voor de bevolking, van wie meer dan 40 procent Aboriginal is. In veel gemeenschappen geldt een alcoholverbod, vanwege de problemen die drank oplevert. De oud-bisschop maakte misbruik van zijn machtspositie door jonge Aboriginal mannen om te kopen met sigaretten, alcohol en kleding. Die spullen werden betaald door de kerk.

'Het spijt ons'

Saunders is een van de hoogstgeplaatste katholieke geestelijken in Australië die zijn beschuldigd van seksueel misbruik. De inmiddels overleden Australische kardinaal George Pell werd voor kindermisbruik veroordeeld in 2019. Een jaar later werd hij alsnog vrijgesproken door het Hooggerechtshof.

De huidige bisschop van Broome, Tim Norton, heeft in een verklaring zijn excuses aangeboden aan de slachtoffers. "Het spijt ons dat het zo lang heeft geduurd voordat er naar hen werd geluisterd, en hun pijn werd erkend", aldus de bisschop.

BNR: illegale gokreclames op platforms Meta gericht op kwetsbare gokkers

9 hours 14 minutes ago

Goksites die illegaal zijn in Nederland adverteren op platformen van Meta met reclames die expliciet gericht zijn op mensen met gokproblemen. Dat blijkt uit onderzoek van BNR. De nieuwszender stelt dat Meta in Nederland mogelijk miljoenen verdient aan deze advertenties.

Het werkt als volgt: mensen die willen stoppen met (online) gokken kunnen zich registeren bij Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Op dit moment hebben ruim 120.000 mensen zich aangemeld. Zij krijgen dan voor een bepaalde periode geen toegang tot fysieke vestigingen van casino's en kunnen niet online gokken bij legale casino's.

En daar zit de kern van het probleem: als je op Facebook zoekt op termen als 'Cruks', 'geen Cruks' of 'zonder Cruks', krijg je tal van advertenties van illegale internetcasino's onder je neus. Die bieden zogenaamd hoge bonussen en maken gebruik van alternatieve betaalmethoden als Brite en Volt.

Die advertenties zouden volgens een vast stramien verlopen, meldt BNR: er wordt beweerd dat Cruks spelers zou beknotten, om hen vervolgens op te roepen om gebruik te maken van de illegale alternatieven.

In één van de door BNR gevonden reclames zegt een AI-gegenereerde vrouw: "Sta je ingeschreven in Cruks en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino's kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino's zonder Cruks. Bekijk de volledige lijst hier."

'Meta verdient zeker 10 miljoen euro per jaar'

De Facebookaccounts die de advertenties plaatsen, laten met namen als 'Zonder Cruks', 'ZonderCruks' en 'Betrouwbare Spelsites' weinig aan de verbeelding over. Dergelijke advertenties krijgen gebruikers vervolgens ook bij andere Meta-platformen als Instagram en Threads te zien.

Adverteren op Facebook kost geld, dus Meta verdient aan de advertenties van deze in Nederland verboden goksites. Het techbedrijf wilde BNR niet vertellen hoeveel er precies verdiend wordt. Volgens schattingen gaat het om minstens tien miljoen euro jaar denken het Keurmerk Verantwoorde Affiliates en de branchevereniging Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders (VNLOK).

Verslavingsdeskundigen zeggen tegen BNR dat ze zich zorgen maken dat mensen die in Cruks staan geregistreerd, de doelgroep zijn van de gokreclames. Zo kunnen mensen met gokproblemen een sterke drang krijgen om weer te gokken na het zien van zulke advertenties.

Meta heeft na vragen van BNR veel reclames uit de advertentiebibliotheek verwijderd. Ook stelt Meta in een schriftelijke reactie dat het "handhaving serieus neemt" en dat adverteerders zich aan de geldende wet- en regelgeving moeten houden. De Facebookaccounts 'Zonder Cruks' en 'Betrouwbare Spelsites' zijn offline gehaald.

"Het gaat gewoon niet goed, de online gokmarkt is geëxplodeerd", zei staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid eerder over het toenemende aantal gokverslaafden. Verslavingsdeskundigen waarschuwen al jaren voor het toenemend aantal gokverslaafden, vooral onder jongeren en jongvolwassen en mensen met psychische en gedragsproblemen.

Online gokken werd in 2021 gelegaliseerd met als doel de consument beter te beschermen. Maar gokverslaving onder jongeren neemt nog steeds toe. Ook hebben illegale goksites een grotere omzet dan die van de bedrijven met een vergunning. De Kansspelautoriteit, de toezichthouder van de overheid, schat de omvang van de illegale markt op 617 miljoen euro en de legale markt op 600 miljoen euro.

Legale gokbedrijven stappen naar rechter

Legale gokbedrijven, die een vergunning hebben, zien deze ontwikkeling al langer. Zo werd in juni bekend dat ze naar de rechter zijn gestapt in een poging om Meta te dwingen illegale goksites harder aan te pakken. Ook dienden ze een klacht in bij de Europese Commissie. Die zou te weinig doen om de regels te handhaven die gelden voor online gokken.

Meta zou daartoe verplicht zijn volgens de Digital Service Act (DSA), de EU-wetgeving die geldt voor alle online bedrijven die actief zijn in de Europese Unie.

Volgens VNLOK haalt Meta alleen de advertenties van illegale goksites offline als die worden gemeld. Achteraf dus, wat VNLOK ziet als "dweilen met de kraan open". Meta liet eerder aan de NOS weten dat het kijkt naar verbeteringen om te voorkomen dat illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram verschijnen.

Eerder dit jaar legde de Kansspelautoriteit een recordboete op van bijna 25 miljoen euro aan gokbedrijf Novatech omdat het illegaal kansspelen aanbood. Novatech is het bedrijf achter de websites Qbet.com en 55Bet.com. Er waren op de sites geen maatregelen getroffen om deelname vanuit Nederland te voorkomen. De boete voor het bedrijf is de hoogste boete die de Kansspelautoriteit ooit heeft uitgedeeld.

Omstreden bezoek Poetin aan Koerilen-eilanden legt spanning met Japan bloot

9 hours 50 minutes ago

De Russische president Poetin heeft voor het eerst een bezoek gebracht aan de Koerilen, een eilandengroep in de Stille Oceaan. De eilanden worden door Rusland gecontroleerd en door Japan als territorium geclaimd. Poetins aanwezigheid kan rekenen op kritiek vanuit Tokio.

De Russische president bezocht het eiland Iturup, het grootste van de eilandengroep en in Japan ook wel bekend als Etorofu, schrijven Russische staatsmedia. Iturup, of Etorofu, is een van de vier eilanden van de Koerilen die door zowel Rusland als Japan wordt geclaimd.

Op beelden van het bezoek is te zien hoe Poetin kaviaar proeft tijdens een bezoek aan een visverwerkingsbedrijf. Ook bezocht hij een ziekenhuis en een school, en sprak hij met bewoners.

De Japanse premier Takaichi noemt het bezoek compleet onacceptabel en beledigend. "De Noordelijke Gebieden maken historisch en juridisch gezien onlosmakelijk deel uit van het grondgebied van ons land. Dit bezoek van de zittende president van Rusland aan Etorofu is onverenigbaar met het consistente standpunt van Japan over de Noordelijke Gebieden," zei ze.

De Koerilen zijn sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in handen van de Russen. Toen werden de eilanden bezet door de Sovjet-Unie en de lokale bevolking werd uitgezet. In 1956 herstelden Rusland en Japan de banden en onderhandelden zij over het teruggeven van een aantal van de eilanden. Dat liep nooit ergens op uit.

De onderhandelingen hebben sinds een laatste ontmoeting in 2018 in Singapore geen voortgang geboekt. Na de Russische inval in Oekraïne in 2022 werden de onderhandelingen helemaal opgeschort, nadat Japan sancties tegen Rusland had ingesteld.

Militaire oefeningen

Rusland begon gisteren ook met militaire oefeningen in de buurt van eilanden voor de kust van het Japanse eiland Hokkaido. Ook op het eiland Sachalin, waar een Russische marinebasis ligt, hield Poetin een bijeenkomst "over het waarborgen van de veiligheid van de oostelijke grenzen van Rusland", aldus staatszender RIA Novosti.

De Japanse premier zei dat het bezoek van Poetin het moeilijker maakt om relaties op middellange tot lange termijn te herstellen.

Correspondent Japan Anoma van der Veere:

"Voor de voormalige Japanse bewoners en hun kinderen voelt het bezoek als een provocatie. Na de Sovjetbezetting werden de Japanse inwoners van de eilanden verdreven. Sindsdien hopen zij op terugkeer. Hun familieleden zien het bezoek van Poetin als een bewust machtsvertoon.

Veel voormalige bewoners zijn inmiddels hoogbejaard. De kans dat zij hun geboortegrond ooit nog terugzien, wordt daardoor steeds kleiner.

Door als eerste Russische president zelf naar de eilanden te reizen, benadrukt Poetin dat Moskou ze als definitief Russisch grondgebied beschouwt. Voor zijn eigen bevolking is het bezoek een vertoon van kracht en een verwijzing naar de overwinning op Japan in 1945. Tegelijkertijd stuurt hij Tokio een duidelijke boodschap: wat Moskou betreft valt er over teruggave niets meer te onderhandelen."

Palestijnen al dagen ingesloten door Israëlische kolonisten op Westoever

10 hours 17 minutes ago

Israëlische kolonisten hebben al dagen de woningen van twee Palestijnse families op de bezette Westelijke Jordaanoever omsingeld, waardoor bewoners vastzitten. Ook hebben ze water en elektriciteit afgesloten.

De blokkade begon zondag toen Israëlische kolonisten in de plaats Qusra, ten zuiden van Nablus, een van de drie woningen omsingelden en alle uitgangen blokkeerden. Sindsdien kunnen de bewoners hun woning niet uit en worden bezoekers tegengehouden.

Volgens de Verenigde Naties gaat het om vijftien mensen, onder wie twee kinderen, die geen kant op kunnen.

"Ze probeerden de poort van het huis open te breken en gooiden stenen naar ons terwijl ze ons uitscholden en beledigden", zegt Aysha Hassan, een van de bewoners van de omsingelde huizen tegen persbureau Reuters. "We zijn doodsbang."

Ruqaya Hassan Abu Reeda vertelt vanuit haar omsingelde woning over de aanvallen door de Israëlische kolonisten:

De aanval wordt gezien als een poging om Palestijns grondgebied in te nemen. Daarom weigeren sommige bewoners om uit hun woningen te vluchten.

"Hij weigert zijn huis te verlaten, want als hij dat doet, wordt de woning door kolonisten ingenomen", zei de Palestijns-Amerikaanse Loai Ridi tegen nieuwszender Al Jazeera over zijn 48-jarige broer Qusai. Die zat samen met zijn 18-jarige zoon Ahmed vast in de woning van Loai.

Volgens persbureau AP zijn de twee door het Israëlische leger overgebracht naar een andere woning en mogen ze het gebied niet verlaten. Waar dat precies is, is niet bekendgemaakt.

De Palestijnse bewoners zeggen dat hun voedselvoorraden beginnen op te raken en hebben op sociale media om hulp gesmeekt.

Daarnaast vinden ze dat het leger te weinig doet om de Joodse kolonisten tegen te houden. Op beelden die Qusai heeft gedeeld is te zien dat Israëlische militairen samen met de kolonisten bidden tegenover hun woning.

Maatregelen

Gisteren trok het leger zich terug na een mislukte poging om de kolonisten te verjagen. De kolonisten raakten slaags met de Israëlische militairen omdat het leger een tent bij een illegale buitenpost vlak bij de woningen probeerde af te breken. Het leger heeft vandaag meer militairen naar Qusra gestuurd vanwege de spanning.

Het leger noemde de buitenpost "illegaal, verwerpelijk en onaanvaardbaar". "Het berokkent de bewoners schade en verstoort hun dagelijks leven". Ook zouden er maatregelen worden genomen tegen militairen die zich aansloten bij het gebed.

In Qusra is het al weken onrustig. Eind vorige maand staken Israëlische kolonisten bij een aanval een moskee in brand. Ook werden teksten op muren gespoten.

De aanvallen werden uitgevoerd nadat er bij een schietpartij in de buurt van Nablus vier Palestijnen en twee Israëlische militairen waren gedood. Dat gebeurde na een aanval van Israëlische kolonisten in het Palestijnse dorp Tell.

Qusra ligt in 'Gebied B' en valt onder Palestijns bestuur. Zowel de Israëlische als de Palestijnse autoriteiten zijn verantwoordelijk voor de veiligheid in het gebied. In de praktijk betekent dit dat Israëlische militairen moeten optreden bij confrontaties tussen Israëliërs en Palestijnen.

Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem breidt het kolonistengeweld zich steeds verder uit naar gebieden waar de Palestijnse Autoriteit het gezag heeft.

De Amerikaanse ambassadeur Mike Huckabee in Israël uitte kritiek op de omsingeling van het huis van de Palestijns-Amerikaanse Loai en noemde de kolonisten "Israëlische terroristen".

"De acties van degenen die deze afschuwelijke terreurdaad hebben gepleegd om dit gezin te intimideren of te terroriseren, zijn weerzinwekkend", aldus Huckabee.

De ambassadeur reageert daarmee op kritiek over het uitblijven van een Amerikaanse reactie. Volgens hem klopt het niet dat Israël en de Amerikaanse ambassade niks doen om Palestijnse huiseigenaren en Amerikaanse burgers te beschermen.

Dode en 6 gewonden bij explosie in Rotterdamse haven

10 hours 28 minutes ago

Bij een explosie bij een bedrijf in het Rotterdamse havengebied is een dode gevallen. Ook raakten zes mensen gewond. De explosie vond rond 11.30 uur plaats.

Op het terrein van Gunvor Energy, een raffinaderij en brandstofterminal aan de Moezelweg, was een ingehuurde onderhoudsploeg aan het werk bij een aantal leidingen, laat een woordvoerder van het bedrijf weten. Het bedrijf zegt tegen Rijnmond dat twee eigen medewerkers en vier medewerkers van een onderaannemer gewond raakten. Over de ernst van hun verwondingen is niets bekend. Ze zijn naar het ziekenhuis gebracht.

Het incident speelde zich af in de buurt van het tankpark bij het opslagterrein. Bij het loskoppelen van de leidingen ging het mogelijk mis, stelt de woordvoerder. Wat de oorzaak is van de ontploffing is nog niet duidelijk.

De politie bevestigt dat iemand is overleden, maar kan verder nog geen informatie geven.

Sporen van de explosie zijn te zien op een opslagtank:

Eerder vandaag meldde netbeheerder Stedin een stroomstoring in hetzelfde gebied. Ook stond een transformatorhuis korte tijd in brand, mogelijk door een stroompiek. "Inmiddels is bevestigd dat deze twee incidenten met elkaar samenhangen", aldus de veiligheidsregio.

Als gevolg van de stroomstoring kwamen alle processen in een grote raffinaderij van Exxon Mobil stil te liggen en moest de fabriek gassen affakkelen. Inmiddels is de stroomstoring voorbij en wordt de raffinaderij weer opgestart.

De stroomstoring en de fatale explosie aan de Moezelweg hebben niets met elkaar te maken, zegt het Havenbedrijf.

Hacking Fiber To The Home

10 hours 32 minutes ago
When we think about security threats, we generally imagine them coming from far away across the wider internet. But what if the connection between you and your ISP was the …read more
Zoe Skyforest

Muizen vreten Friese weilanden kaal, 'we hebben weer een uitbraakjaar'

10 hours 47 minutes ago

Duizenden, misschien wel tienduizenden muizen vreten op dit moment de weilanden kaal in het midden van Friesland. De muizen richtten de afgelopen weken vooral schade aan in veenweidegebieden, maar worden nu ook volop in de kleistreek gezien.

"Ze vreten de wortels op en dan gaat het gras dood", zegt boer Jan Brouwer uit Koufurderrige bij Omrop Fryslân. Volgens hem scheelt de muizenplaag zo'n 20 procent opbrengst van zijn gras.

Bruin grasland

Muizenplagen zijn niet nieuw in het weidegebied tussen Woudsend en Heeg. In 2014 bijvoorbeeld vraten veldmuizen in totaal 26.000 hectare grasland kaal. Vijf jaar later was de schade opnieuw groot. Wageningen Universiteit publiceerde satellietfoto's waarop grote stukken bruin grasland vol muizengangen te zien waren.

Nu is het opnieuw raak. "We hebben weer een uitbraakjaar", aldus ecoloog Eddy Wymenga. Hij zag de nieuwe plaag eind vorig jaar al aankomen. Alleen een koude, natte winter had de muizen kunnen tegenhouden, stelt hij. Maar die kwam niet.

"De veldmuis is eigenlijk een steppebeest en vindt dat grasland fantastisch", verklaarde Gerbert Roerink van de Wageningen Universiteit in 2019. "Het gras geeft ze dekking en dan komt er een soort van hysterie over die muizen, waardoor de populatie enorm groeit. Ze graven gangen onder de graszoden en eten het gras en de wortels. Als je niets doet, blijft daar niets van over."

Onder water

Toch kijken de boeren niet lijdzaam toe. Boer Brouwer bijvoorbeeld heeft een paar weken geleden grote stukken van zijn land onder water gezet. Het idee is simpel, zegt hij: muizen verdrinken massaal in hun holletjes. Muizen die het water ontvluchten, worden opgepeuzeld door roofvogels.

Het werkt, benadrukt Brouwer: "Het gras begint nu weer aardig terug te komen op die plekken."

Brouwer en zijn collega-boeren kunnen zo nodig de weilanden opnieuw onder water zetten. In tegenstelling tot de rest van Nederland geldt in het Noorden geen sproeiverbod. "We hebben de nationale regenton voor de deur. Dat is het IJsselmeer", zegt Niek Bosma van Wetterskip Fryslân. "Daar zit nog genoeg water in."

Te veel

Verder kunnen de boeren niet veel meer dan afwachten. Met één zekerheid, benadrukt zowel Bosma als ecoloog Wymenga: volgend jaar is er géén muizenplaag.

"Bij zo'n plaag komen er op een gegeven moment gewoon te veel", legt Bosma uit. "Dan komt er een ziekte in en zijn binnen een paar weken al die muizen dood."

"Je moet je voorstellen: van die duizenden muizen blijven er dan een paar over", vervolgt hij. "Die beginnen weer opnieuw en over een paar jaar hebben we hier dan weer te maken met een nieuwe uitbraak."

Dader aanslag D66-kantoor koos voor geweld omdat protest volgens hem niet werkt

11 hours 1 minute ago

De man die in mei van dit jaar een vuurwerkbom liet afgaan bij het partijkantoor van D66 in Den Haag blijft langer vastzitten. Tijdens de pro-formazitting in de rechtbank zei hij spijt te hebben van het feit dat hij mensen in het gebouw in gevaar heeft gebracht.

Het Openbaar Ministerie verdenkt hem van het veroorzaken van een explosie met terroristisch oogmerk. De man heeft zijn daad bekend.

Hij werd donderdagavond 7 mei aangehouden in de buurt van het partijkantoor, ongeveer een uur na de explosie.

Binnen was op dat moment een bijeenkomst van de jongerenafdeling van D66, waar zo'n dertig mensen waren. Zij hoorden rond 21.00 uur een enorme explosie, waarbij de voordeur van het statige Haagse pand beschadigd raakte. De aanwezigen binnen bleven ongedeerd, maar waren wel enorm geschrokken.

Wilde protesteren

De aangehouden verdachte is de 37-jarige Berry van D., die op dat moment geen vaste woon- of verblijfplaats had. Van D. was voor de politie geen onbekende: hij is eerder veroordeeld vanwege brandstichting in stadsbussen in Tilburg. Hij had daar gewerkt als buschauffeur.

Tijdens de zitting zei Van D. dat hij met zijn daad wilde protesteren tegen wat hij omschreef als "de problematiek en afbraak van Nederland". Hij zei geen mensen in gevaar te hebben willen brengen. Hij dacht dat er niemand binnen was omdat hij geen licht had zien branden.

Van D. koos voor het afsteken van zwaar illegaal vuurwerk omdat vreedzaam demonstreren volgens hem geen zin heeft. Hij zei tegen de rechtbank dat hij zich vanwege zijn politieke achtergrond niet gehoord voelde in Nederland.

Op Facebook spreekt hij zich uit als PVV-aanhanger. Toen D66-leider Rob Jetten in februari werd beëdigd als premier noemde hij dat "een zwarte dag voor ons land".

Onderzoek Pieter Baancentrum

Het OM denkt dat de verdachte de aanslag alleen heeft gepleegd. In de zaak is verder niemand in beeld gekomen.

Van D. wordt later deze zomer overgeplaatst naar het Pieter Baancentrum, een psychiatrische observatiekliniek, waar hij wordt onderzocht door gedragsdeskundigen.

De explosie werd al snel breed veroordeeld, ook in de politiek. Minister Heerma (Binnenlandse Zaken) sprak van "een aanslag op de democratie". Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid vond het "schandalig dat een politieke partij" werd "aangevallen in ons land".

Premier Jetten omschreef de aanslag als "een kansloze actie". "Vrij kansloos als je denkt dat je met dit soort acties politici kunt intimideren. We laten ons echt niet het zwijgen opleggen."

Stroomstoring legt raffinaderij in Botlek deels stil, fabriek fakkelt gassen af

11 hours 30 minutes ago

Een stroomstoring heeft een grote raffinaderij van Exxon Mobil deels stilgelegd. De fabriek was genoodzaakt om een tijdlang vrijkomende gassen af te fakkelen. Dat leidde tot hoge vlammen en dikke zwarte rookwolken.

Ook de naastgelegen chloorfabriek van Nobian heeft stilgelegen door de stroomstoring. Inmiddels is de storing voorbij en hebben beide bedrijven hun processen weer opgestart.

De stroomstoring begon rond 10.15 uur, zegt netbeheerder Stedin. Kort daarna besloot de raffinaderij om de gassen af te gaan fakkelen. Het gevolg was zwarte rook die tot in de wijde omgeving te zien was. Vooral uit Vlaardingen en Maassluis belden veel verontruste bewoners.

Rond 11.45 uur was de storing weer voorbij.

Geen gewonden

"Er was inderdaad een stroomstoring op de raffinaderij", aldus een woordvoerder van het bedrijf tegen de NOS. "Maar het was niet zo dat al onze systemen zijn uitgevallen. Het ging om een paar units." Over de economische schade voor het bedrijf wilde hij niets zeggen.

Rond het middaguur kwam iemand om het leven bij een ander incident bij een andere raffinaderij in het Rotterdamse havengebied. Bij het bedrijf Gunvor Energy viel een dode en zijn meerdere mensen gewond geraakt.

"De incidenten staan los van elkaar", benadrukt de woordvoerder van Exxon Mobil. "Bij ons zijn geen gewonden gevallen en het leverde ook geen gevaar op voor de omgeving."

Affakkelen

Het affakkelen van gassen is een gebruikelijke procedure bij een stroomstoring. Wanneer pompen, compressoren en andere onderdelen van een petrochemische installatie uitvallen, kunnen gassen niet meer op de normale manier worden verwerkt. Gevolg is dat de druk in de installatie oploopt.

Door deze gassen gecontroleerd af te voeren en te verbranden via een fakkel, wordt voorkomen dat gevaarlijke hoeveelheden gas of te hoge druk zich in de installatie ophopen.

Acht aansluitingen

Het is nog onduidelijk wat de stroomstoring in het gebied veroorzaakte. Wel meldt netbeheerder Stedin dat in totaal negen klanten getroffen waren, waaronder dus de raffinaderij van Exxon Mobil en de chloorfabriek van Nobian. Ook het eetcafé De Rotterdammer zat kort zonder stroom.

Iets verderop, op de Maasvlakte, was brand ontstaan in een transformatorhuis, mogelijk als gevolg van een stroompiek. Of dat leidde tot de stroomstoring, wordt volgens de veiligheidsregio onderzocht.

Jonge Oekraïense vluchtelingen verdronken in recreatieplas Nunspeet

11 hours 47 minutes ago

In een recreatieplas bij Nunspeet zijn gisteren twee Oekraïense vluchtelingen verdronken. De slachtoffers waren 15 en 20 jaar oud. De twee maakten deel uit van een groepje Oekraïense vluchtelingen dat sinds het begin van de oorlog in een samengesteld pleeggezin in het Veluwse dorp woont.

Ze waren samen met twee andere jongens en twee meisjes uit hetzelfde pleeggezin gaan zwemmen in de Zandenplas, een drukbezochte recreatieplas midden in bos.

"Rond 12.00 uur kwamen ze niet meer boven. De andere mensen uit het gezin sloegen samen met omstanders alarm", zegt een woordvoerder van de gemeente.

Omdat het niet lukte om de jongens snel terug te vinden, zocht de brandweer met duikers mee, meldt Omroep Gelderland. Beide jongens werden even later in zorgwekkende toestand boven water gehaald en overgebracht naar verschillende ziekenhuizen. Daar overleden ze gisteravond, vlak na elkaar.

Impact is groot

Biologisch waren de twee geen broers van elkaar. Ook de Oekraïense ouders van het samengestelde pleeggezin zijn geen directe familie. "Maar de impact op die ouders is groot", aldus de woordvoerder die vanochtend met ze heeft gesproken. De gemeente verleent nazorg, ook aan de omstanders van gisteren.

Locoburgemeester Jennifer Elskamp zegt dat "geen woorden het verdriet kunnen beschrijven dat dit verlies veroorzaakt". "Wat een veilige toekomst in Nederland had moeten zijn, is voor dit gezin veranderd in een groot verdriet."

Leonard Roukens van de gereformeerde gemeente in Nunspeet zegt in het Reformatorisch Dagblad dat het pleeggezin geregeld de Oekraïense diensten bezocht die de kerk nu al meer dan vier jaar houdt. "Vooral de oudste jongen was veel in de kerk te vinden. Hij hielp de koster en bezocht soms ook de reguliere diensten", zegt hij.

Eurovisie Songfestival volgend jaar in Bulgaarse kuststad Burgas

11 hours 54 minutes ago

De Bulgaarse stad Burgas is gekozen als gaststad voor het Eurovisie Songfestival in mei volgend jaar. Dat maakten de Bulgaarse organiserende omroep BNT en de European Broadcasting Union (EBU) bekend. De kuststad aan de Zwarte Zee krijgt de voorkeur boven de hoofdstad Sofia, de enige andere overgebleven kandidaat.

Het Songfestival zal worden gehouden in de pas geopende Arena Burgas. De halve finales zijn op 11 en 13 mei, gevolgd door de finale op 15 mei. Bulgarije mag het festival organiseren omdat zangeres DARA de laatste editie in Wenen won met haar liedje Bangaranga.

Door het ontbreken van vijf landen, waaronder Nederland, waren er tientallen miljoenen kijkers minder dan eerdere edities.

Nederlandse deelname?

Of Nederland volgend jaar zal meedoen aan de 71ste editie van het liedjesfestijn is nog niet duidelijk. Songfestivaldirecteur Martin Green zei bij de uitgedunde editie in Wenen dat "de deur openstaat voor een terugkeer". Naar verwachting maakt AVROTROS dat later deze maand bekend.

Wel zal Canada volgend jaar voor het eerst meedoen. Het Eurovisie Songfestival is populair in het Noord-Amerikaanse land. In mei hoorde Canada bij de drie niet-deelnemende landen ('Rest of the World') die de meeste stemmen uitbrachten. Nederland zat daar ook bij.

Gisteren maakte de EBU een nieuwe regel bekend, die het komende Songfestival ingaat. Een land dat in oorlog is of in "een gevoelig geopolitiek conflict" is verwikkeld, mag het Songfestival niet organiseren. Dat betekent bijvoorbeeld dat Israël bij een eventuele overwinning in Burgas niet automatisch de volgende organisator van het liedjesfestijn zal zijn.

Hagel en bliksem drukken winst Achmea, maar beurs brengt verlichting

12 hours 39 minutes ago

Achmea verdiende minder geld in de eerste helft van het jaar met zijn verzekeringen. Dat komt onder meer doordat de verzekeraar veel geld moest uitkeren voor de schades door het noodweer van eind juni. De beurs redde het bedrijf: de beleggingsinkomsten zorgden voor een flink hogere winst.

Na wat tropische dagen barstte de hemel open op 27 juni. Hagelstenen zo groot als pingpongballen sloopten ruiten van auto's, woningen en kassen. Door bliksem ontstonden her en der branden.

"Op dit soort dagen houd ik wel de buienradars beter in de gaten", zegt Bianca Tetteroo, bestuursvoorzitter van Achmea. De verzekeraar komt dan in actie. "We hebben meer mensen achter de telefoon. En via sms waarschuwen we onze klanten, dat ze bijvoorbeeld de auto binnen moeten zetten."

Ondanks de waarschuwingen was de schade groot. Ruim 12.000 klanten van Achmea klopten bij de verzekeraar aan met een claim. "Vooral in de regio Hilversum viel veel hagel. Auto's zagen er soms uit als een poffertjespan", zegt Tetteroo. "De schade kwam bij ons in totaal uit op 77 miljoen, waarvan 30 miljoen aan auto's en 33 miljoen in de landbouw."

Het noodweer drukte op de winst. Bij de schade-afdeling lag die een kwart lager dan in de eerste helft van vorig jaar.

Ook de zorgtak van Achmea zag de winst dalen, met meer dan de helft. Het aantal mensen met een zorgverzekering bij de marktleider nam iets af, terwijl de zorgkosten juist toenamen. Achmea ving de tegenvallers enigszins op met hogere premies.

"Zo'n winstdaling van 55 procent klinkt veel", zegt Tetteroo. "Het gaat om 120 miljoen minder winst. Op een bedrag van 19 miljard euro aan premies valt het mee. Het zijn schommelingen in de marge. We zijn tevreden dat we alsnog winst hebben gemaakt, ook in onze zorgtak."

Het bedrijf maakte met alle operationele activiteiten, met name verzekeringen, nog 492 miljoen euro winst in de eerste helft van 2026. Dat was wel 13 procent minder dan vorig jaar.

Belletje met aandeelhouders

En toch was de toon optimistisch toen Tetteroo deze ochtend belde met de grote aandeelhouders van het bedrijf. "Het was een makkelijke aandeelhoudersvergadering", zegt Tetteroo. Ze zagen hoge klanttevredenheidscijfers, groei en onder de streep toch een toename van de winst.

Door mee te surfen op de hoge aandelenkoersen, maakte het bedrijf namelijk veel winst met zijn vermogen. Een deel daarvan heeft het belegd. Die beleggingen leidden uiteindelijk tot hoge winsten op de beurs.

Daarmee is ook de totale winst van Achmea in de eerste helft van het jaar gestegen. Er werd al met al 688 miljoen euro verdiend, zo'n 80 procent meer dan in de eerste helft van 2025.

Oud bloeddrukmiddel blijkt te helpen tegen zeldzame hersenziekte

13 hours 26 minutes ago

Onderzoekers van het Emma Kinderziekenhuis van het Amsterdam UMC hebben een middel gevonden om de zeldzame hersenziekte vanishing white matter (VWM) te behandelen. Het bloeddrukmedicijn guanabenz blijkt de erfelijke ziekte te kunnen remmen, blijkt uit het onderzoek waarover is gepubliceerd in The Lancet Neurology. Tot nu toe was er geen behandeling voor de ziekte.

VWM wordt veroorzaakt door een genetische fout en komt bij 1 op de 100.000 mensen in Nederland voor, zegt Marjo van der Knaap. Zij is naast hoofdonderzoeker ook voormalig hoofd kinderneurologie aan het Amsterdam UMC. Bij de ziekte staat de zogenoemde stressrespons in de hersenen altijd aan.

Normaal gesproken wordt die respons getriggerd door bijvoorbeeld koorts. Doordat de stressrespons continu aanstaat, verdwijnen delen van de hersenen. Die worden omgezet in water. Daardoor kunnen connecties tussen hersendelen niet meer worden gemaakt, waardoor patiënten in een rolstoel terechtkomen. Uiteindelijk overlijden ze.

De ziekte komt voornamelijk voor bij kinderen: volgens Van der Knaap is twee derde van de patiënten onder de zes jaar oud. "Hoe jonger de kinderen zijn als de ziekte zich presenteert, hoe sneller ze achteruitgaan en overlijden", zegt ze. Op die groep heeft het onderzoek zich dan ook gericht.

Minder snel in rolstoel

Bij de studie kregen 33 kinderen uit verschillende landen vier jaar het middel guanabenz, dat lang werd gebruikt als middel tegen een hoge bloeddruk. In de vergelijkingsgroep zaten 66 kinderen die het medicijn niet kregen.

"We zagen dat het verdwijnen van de witte stof in de hersenen langzamer ging of zelfs stopte", zegt Van der Knaap. Kinderen met de ziekte stabiliseerden en kwamen minder vaak en minder snel in een rolstoel terecht. Ook bleven ze allemaal in leven. In de vergelijkingsgroep overleden vijf patiënten.

Goedkeuring nog nodig

De volgende stap is nu dat het medicijn wordt goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau voor de behandeling van VWM. Totdat dat gebeurt, mogen nieuwe patiënten het middel nog niet voorgeschreven krijgen. Als het medicijn wordt goedgekeurd, moet ook het Zorginstituut Nederland nog beslissen of het vergoed gaat worden.

Kinderen die al meededen aan het onderzoek mogen het medicijn wel blijven gebruiken. Van der Knaap is hoopvol: nu is ontdekt hoe de ziekte werkt, zijn er aangrijpingspunten voor onderzoekers. Zij verwacht dat daardoor meerdere medicijnen voor de ziekte op de markt gaan komen.

Rusland en Oekraïne voeren aanvallen uit op elkaars graanhavens

13 hours 43 minutes ago

Rusland heeft vannacht het gebied rond Izmajil, de grootste haven van Oekraïne aan de Donau, aangevallen, melden regionale autoriteiten. Daardoor brak brand uit en ontstond schade. Oekraïne gebruikt Izmajil veel voor de handel in graan en andere grondstoffen.

De aanval komt een dag nadat Oekraïne de Russische havenstad Novorossiejsk had aangevallen. Dat is juist een belangrijk knooppunt voor de graanexport in het Russische deel van de Zwarte Zee.

Op radarbeelden zag de Roemeense defensie vannacht een vliegend object, mogelijk een Russische aanvalsdrone, het Roemeense luchtruim binnendringen. Daar verbleef het ongeveer tien minuten voordat het richting Oekraïne vloog. Kort daarna werden explosies in Oekraïne gemeld. Roemenië, lid van de NAVO en de Europese Unie, stuurde twee gevechtsvliegtuigen de lucht in, meldt het Roemeense ministerie van Defensie.

Rusland zegt dat het vannacht 362 Oekraïense drones uit de lucht heeft geschoten in verschillende regio's.

De grote Oekraïense drone- en raketaanval op de Russische havenstad Novorossiejsk heeft twee belangrijke graanexportterminals beschadigd en zou ook de laatste grote Russische marinebasis aan de Zwarte Zee hebben getroffen. De aanval vond plaats in de nacht van dinsdag op woensdag.

Bij de aanval zijn volgens lokale functionarissen drie mensen zijn omgekomen, onder wie een 8-jarig kind. 24 mensen raakten gewond.

De Oekraïense president Zelensky zei dat er raketten, straaljagers en drones zijn ingezet in een "unieke operatie" om de Russische marinebasis aan te vallen. Zelensky sprak niet over de graanterminals als doelwit.

Graanhandel

Een groot graanhandelsbedrijf bevestigde aan het Russische persbureau TASS dat zijn terminal woensdag bij de aanval was getroffen. Een ander bedrijf bevestigde hetzelfde aan Reuters en het Russische persbureau RBK.

Het Russische ministerie van Landbouw kondigde na de aanvallen van gisternacht aan dat het werkt aan het omleiden van vrachtstromen naar havens in de Oostzee en de Kaspische Zee, zowel via het water als over land. Het ministerie noemde de Oekraïense aanvallen niet, maar zei dat het "rekening houdt met de huidige logistieke beperkingen".

Het Oekraïense leger zei dat in Novorossiejsk vier Russische oorlogsschepen, waaronder twee fregatten, waren getroffen. Zelensky zei in een bericht op sociale media dat "de bezettingsvloot en alle ondersteunende infrastructuur niet veilig zullen zijn zolang de Russische agressie voortduurt". Rusland heeft nog niet gereageerd.

Russische vloot

Het grootste deel van de Russische Zwarte Zeevloot ligt aangemeerd in Novorossiejsk, een van de grootste havens van Rusland. Eerder was Rusland gedwongen de vloot van Sevastopol, op het door Rusland bezette Krim-schiereiland, te verlaten. Deze basis was te kwetsbaar voor Oekraïense aanvallen.

De aanval op Novorossiejsk volgt op een toename van de aanvallen over en weer in de Zwarte Zee deze zomer, na een periode van relatieve rust.