Aggregator

Vanavond Swiebertje of de Soundmixshow kijken? 700.000 oude programma's online

6 hours 58 minutes ago

700.000 programma's van de publieke omroep zijn voortaan gratis online te bekijken. De radio- en televisieprogramma's uit het audiovisuele archief van Beeld en Geluid waren tot nu toe niet toegankelijk voor publiek. Het platform staat sinds 18.00 uur online.

Archivaris en directeur van Beeld en Geluid Eppo van Nispen tot Sevenaer spreekt van een "cadeau" aan Nederland. "Ik ben waanzinnig trots. Ik heb een brok in m'n keel", zegt de archivaris over het platform. "Onze Nederlandse geschiedenis in radio en tv, voor heel Nederland. Wauw."

De Soundmixshow, De Avondspits, Ron's Honeymoonquiz en Lingo - er staan flink wat klassiekers op de lijst met de programma's die online komen. Het is nu gelukt om ongeveer 50 procent van de programma's die tussen 1920 en 2020 zijn gemaakt door de publieke omroep beschikbaar te stellen voor het publiek. De bedoeling is dat dit aan het eind van dit jaar meer dan 60 procent is.

Een aantal fragmenten uit de programma's die te zien zijn:

De vormgeving van het digitale archief, dat De Schatkamer is genoemd, doet denken aan een streamingplatform. Kijkers en luisteraars kunnen in de catalogus zoeken naar programma's en die zijn vervolgens reclamevrij te bekijken en beluisteren.

"Het archief geeft weer hoeveel mooie dingen we maken op radio- en televisiegebied", vertelt de directeur. Daarnaast wordt volgens hem duidelijk dat bepaalde onderwerpen die ogenschijnlijk hedendaags zijn, ook vroeger al aan de orde kwamen. "Een thema als woningnood bijvoorbeeld. Dat is iets van alle tijden."

Commercieel niet interessant

De bouw van het platform is in 2023 begonnen. Twee jaar eerder had Beeld en Geluid opdracht van het ministerie van OCW gekregen om het televisie- en radioarchief van de publieke omroep open te stellen. Dit kon vanwege een wijziging in de Europese wetgeving. Daardoor mogen auteursrechtelijk beschermde werken online toegankelijk zijn zonder toestemming van de rechthebbende - mits ze geen commerciële waarde meer hebben.

Vanwege dezelfde auteursrechten is het nog niet mogelijk om beelden of geluidsfragmenten vanaf het platform te downloaden. Volgens directeur Van Nispen tot Sevenaer is dat de volgende stap. Dat geldt ook voor het aanbieden van programma's van commerciële zenders, die nu nog ontbreken. "Die willen we er ook heel graag bij hebben, omdat we een compleet beeld van die geschiedenis willen geven."

Op het platform zijn programma's voor mensen van alle leeftijden terug te vinden. Naast bekende spelshows en amusementsprogramma's zitten er ook kinderklassiekers tussen. Zo is Joost Prinsen terug te zien in de afleveringen van J.J. De Bom voorheen De Kindervriend (tussen 1979 en 1981) en kunnen kijkers herinneringen ophalen met programma's als De Grote Meneer Kaktus Show (1986 tot 1993) en Ik Mik Loreland (1994 tot 2002).

Beeld en Geluid blijft de komende tijd bezig met het uitbreiden van het archief. Een missie zonder einde, noemt Van Nispen tot Sevenaer het. "Het beroep als archivaris stopt nooit. Elke dag is er weer geschiedenis die geschreven wordt en die verdient het om bewaard te blijven."

In beeld: genieten, ploeteren en verkoeling zoeken op deze tropische dag

7 hours ago

Nederland beleeft de eerste tropische dag van het jaar. Dat betekent voor de een een zorgeloze dag op het strand en afkoelen in zee. Voor de ander is het juist afzien: thuis, onderweg of werkend in de zon.

In De Bilt werd in de loop van de middag een temperatuur van 31,2 graden gemeten. Daarmee is het de warmste 26 mei sinds het begin van de metingen, meldt Weeronline.

Met name voor mensen die buiten werken is het een zware dag. Extra drinken, de schaduw opzoeken én hulp van een tuinslang bieden uitkomst. Ook sommige dieren worden natgespoten om deze warme dag door te komen.

Bekijk hier een selectie van ingestuurde foto's en foto's gemaakt door persfotografen:

Het RIVM heeft voor delen van het land een smogwaarschuwing afgegeven. Het gaat om zogenoemde zomersmog, die sneller voorkomt bij zonnig en warm weer. De waarschuwing geldt tot in de avond voor delen van de provincies Zuid- en Noord-Holland, Utrecht, Flevoland en Gelderland.

Zo beleefde Nederland deze tropische dag, door de lens van de regionale omroepen:

KNMI laat voortaan hittekracht zien: 'Niet elke 25 graden Celsius voelt hetzelfde'

7 hours 31 minutes ago

De temperatuur kruipt richting de 30 graden Celsius, en dakdekker Jason bevestigt met een brander een laag bitumen op het dak van een rijtjeshuis in Almere. "Balen vind ik een groot woord", zegt hij over de tropische werkomstandigheden. "Soms denk ik wel: ik lig liever aan het strand."

Wat vindt hij op een schaal van 0 tot 10 van de hevigheid van de hitte vandaag? "Een 9 zeker."

Ook het KNMI drukt voortaan de hittekracht uit in een score van 0 tot 10. Deze zogenoemde hittekrachtindex verschijnt stapsgewijs in de KNMI-app en is vanaf 2 juni voor alle gebruikers te zien. Mensen kunnen zo het gevaar voor zichzelf inschatten en maatregelen nemen.

Door de hoge temperaturen loopt de hittekracht vandaag flink op. Rond 14.00 uur tikte die in De Bilt de 8 aan. De schatting van dakdekker Jason voor Almere blijkt wat te hoog. Het is een 7. "Het kan nog erger inderdaad", zegt hij droogjes.

Niet alleen temperatuur

Een hoge temperatuur leidt vaak vanzelf tot een hoge hittekracht. Toch zegt de temperatuur niet alles. "Niet elke 25 graden Celsius voelt hetzelfde", zegt Carolina Pereira Marghidan, onderzoeker bij het KNMI en de Universiteit Twente. "De hittebelasting hangt niet alleen van de temperatuur af. De zon, luchtvochtigheid en wind maken een groot verschil."

Als de lucht vochtig is, raken mensen minder makkelijk warmte kwijt door te zweten. Ze hebben dan meer last van dezelfde temperatuur dan met droge lucht. Een verkoelend windje of wolken voor de zon bieden juist verlichting.

Soms is het niet uitzonderlijk warm, maar loopt de hittekracht toch op. Juist dan, verwacht het KNMI, kan informatie problemen voorkomen. Twee jaar geleden werd bijvoorbeeld de Dam tot Damloop van Amsterdam naar Zaandam gestaakt bij 23 graden Celsius. Hulpdiensten konden het aantal oververhitte hardlopers niet meer aan.

Experts gebruiken al tientallen jaren een eigen maat om zon, wind en luchtvochtigheid wél mee te nemen, maar die kan verwarrend zijn. Het KNMI koos er daarom voor om deze maat samen met TNO en het RIVM om te rekenen in een getal van 0 tot 10.

Een score van 10 blijft waarschijnlijk zeldzaam. In de afgelopen 30 jaar kwam dit in De Bilt maar vier uur voor, bleek uit KNMI-onderzoek. In het zuidoosten van Nederland kwam het wel vaker voor.

Windkracht

In de loop van het jaar hoopt het KNMI ook met een kaart te komen hoe de hittekracht verschilt over het hele land. De score is nog niet beschikbaar voor het Caraïbisch deel van Nederland. De huidige index is daar niet één op één te gebruiken en het KNMI werkt aan een aangepaste versie.

Mensen moeten wel even wennen aan de hittekrachtscore, erkent onderzoeker Marghidan. Uiteindelijk denkt ze dat de score duidelijker is dan de maat die experts gebruiken. Maar het zal wel even duren voordat mensen er net zo makkelijk over praten als over windkracht.

In de KNMI-app kan iedereen straks dus de invloed van het weer zien. Maar hoeveel last je hebt van de hittekracht is persoonlijk. Voor ouderen en chronisch zieken is hitte gevaarlijker dan voor gezonde mensen. En het maakt uit of je een marathon loopt en of je de kans krijgt je kleding aan te passen of in een uniform moet werken.

Mensen zullen dus ook moeten leren vanaf welke score de omstandigheden voor hen gevaarlijk zijn. En het dus tijd is meer te drinken, inspanning te vermijden en de schaduw op te zoeken.

Maar het blijft de vraag in hoeverre iedereen zich hierdoor aangesproken zal voelen. "Ik kijk er persoonlijk niet naar", zegt dakdekker Jason. Wel gaan ze soms een of twee uur eerder op pad om de ergste hitte te vermijden. "Wij geven gewoon gas en laten ons niet kennen."

Podcast De Dag: wat Marco Rubio met Cuba wil

8 hours 22 minutes ago

De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, zoon van Cubaanse migranten, richtte zich afgelopen week in het Spaans tot de Cubaanse bevolking om zijn visie voor dat land uiteen te zetten. Hij spreekt over vrijheid en democratie en de val van het communistische regime, maar wie zou Cuba dan moeten besturen? Hijzelf misschien?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Patricio Silva is emeritus hoogleraar geschiedenis van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Leiden en vertelt in de podcast hoe Amerika, onder aanvoering van Rubio de druk op Cuba steeds verder opvoert - tot mogelijk een militaire ingreep. In tegenstelling tot Trump kent Marco Rubio de Latijns-Amerikaanse omgangsvormen beter en gaat hij ook diplomatieker te werk, zegt hij, maar op Cuba blijven de meeste mensen hem een 'wurm' vinden: iemand om niet te vertrouwen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Russische ambassadeur ontboden vanwege aanvallen op Kyiv

8 hours 25 minutes ago

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken gaat de Russische ambassadeur in ons land op het matje roepen. Vladimir Tarabrin moet uitleg komen geven over de recente aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv.

Daarbij zou onder meer een ballistische Oresjnik-raket zijn ingezet, een moderne Russische raket die bijna niet is te onderscheppen en ook kernkoppen kan dragen.

De afgelopen dagen zijn de Russische aanvallen op Kyiv intenser geworden. Daarbij zouden ook veel woningen en scholen zijn geraakt. Moskou heeft burgers en diplomaten opgeroepen de Oekraïense hoofdstad zo snel mogelijk te verlaten.

De beschietingen zouden een vergelding zijn voor de vermeende aanval op een studentenhuis in de bezette Oekraïense regio Loehansk.

'Wij laten ons niet intimideren'

Berendsen noemt de Russische aanvallen "onacceptabel". "We willen dat Rusland echt aan de onderhandelingstafel gaat zitten. En we zien eigenlijk precies het tegenovergestelde", aldus de minister. Hij gaat geen Nederlanders evacueren uit Kyiv. "Nederlanders in Kyiv blijven daar, wij laten ons niet intimideren. Onze diplomaten blijven op de post."

Ook op andere plekken in de EU worden Russische diplomaten op het matje geroepen vanwege de aanvallen en de oorlogstaal van het Kremlin.

Duitsland ontbiedt de Russische ambassadeur in Berlijn en de EU-buitenlanddienst heeft hetzelfde gedaan met de Russische vertegenwoordiging in Brussel.

Energieconcern BP ontslaat bestuursvoorzitter om 'onacceptabele problemen'

8 hours 27 minutes ago

Energieconcern BP heeft bestuursvoorzitter Albert Manifold per direct ontslagen. Het bedrijf meldt dat er "ernstige zorgen" waren over toezicht, bestuur en gedrag. De raad van bestuur heeft unaniem besloten dat hij niet kon aanblijven. Zijn vertrek komt onverwacht; hij werd vorig jaar nog benoemd om de nieuwe koers van BP in goede banen te leiden.

"Dit volgt op ernstige zorgen die bij de raad van bestuur zijn geuit met betrekking tot belangrijke bestuurlijke normen, toezicht en gedrag", aldus het bedrijf.

Verdere details over de inhoud van deze zorgen zijn niet bekendgemaakt. Het bestuur heeft de Brit Ian Tyler benoemd tot interim-voorzitter, hij blijft aan tot er een opvolger voor Manifold is gevonden.

Al langer onrustig

BP maakte begin vorig jaar bekend weer meer te willen investeren in olie en gas, en minder nadruk te leggen op duurzame energie. Daarmee nam het concern deels afstand van eerdere klimaatambities.

Manifold heeft geholpen, zegt BP, om meer tempo te brengen in die koerswijziging, maar de raad was "verrast en teleurgesteld over problemen rond toezicht en gedrag die als onacceptabel worden beschouwd".

Het is al langere tijd onrustig binnen BP. Eerder werd onder meer topman Bernard Looney ontslagen, nadat hij zou hebben gelogen over persoonlijke relaties. Ook zijn opvolger Murray Auchincloss vertrok plotseling zonder duidelijke uitleg.

Eind vorig jaar stelde het bedrijf Meg O'Neill aan als nieuwe CEO van het bedrijf. In Angelsaksische landen is -in tegenstelling tot veel andere landen- de CEO niet dezelfde persoon als de voorzitter van de raad van bestuur. O'Neill was de vijfde CEO in zes jaar tijd.

Rechtbank beëindigt tbs van moordenaar student Nadia van de Ven

8 hours 35 minutes ago

De tbs van de moordenaar van de Utrechtse student Nadia van de Ven eindigt. Dat heeft de rechtbank Midden-Nederland bepaald. Volgens de rechtbank is de behandeling afgerond en kan de inmiddels 53-jarige Pascal F. terugkeren in de maatschappij.

Op 1 oktober 2002 vermoordde hij in een woning aan de Weerdsingel Westzijde in Utrecht de 25-jarige Van de Ven. Hij schoot haar in de hal van dichtbij neer na een conflict over een wasmachine.

F. was de zoon van de huiseigenaar en woonde op de begane grond. De zaak leidde destijds tot een grote schok en onrust in Utrecht. Aan de Weerdsingel herinnert een gedenkplaquette op straat nog altijd aan haar dood, schrijft RTV Utrecht.

In 2005 werd F. in hoger beroep veroordeeld tot twintig jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Geen toename van agressie

In 2011 begon zijn tbs-behandeling. Vorig jaar werd de dwangverpleging voorwaardelijk beëindigd en kon de man buiten de tbs-kliniek onder toezicht van de reclassering terug de maatschappij in.

De rechtbank oordeelt nu dat ook dat toezicht niet meer nodig is. Volgens deskundigen is het risico dat de man opnieuw gewelddadig gedrag vertoont laag. Ook tijdens de laatste fase van zijn resocialisatie zou geen toename van spanningen of agressie zijn gezien.

De rechters verwijzen naar rapportages van de reclassering en een psycholoog. Daarin staat dat de man stabiel functioneert, afspraken nakomt en goed met stress omgaat. Ook heeft hij zich volgens de rechtbank in de meer dan twintig jaar sinds de moord niet meer schuldig gemaakt aan gewelddadig of agressief gedrag.

Het Openbaar Ministerie had gevraagd de tbs alsnog te verlengen, maar de rechtbank ziet daarvoor geen juridische reden meer.

Veel verdriet

De rechtbank zegt zich ervan bewust te zijn dat de beslissing moeilijk is voor de nabestaanden van Nadia van de Ven. "Het delict waar de man voor is veroordeeld, heeft de maatschappij diep geschokt en voor veel verdriet gezorgd bij de familie en vrienden van het slachtoffer", schrijft de rechtbank.

Toch mogen gevoelens van verdriet en angst volgens de rechtbank geen doorslag geven bij de juridische beoordeling van de tbs-maatregel.

'Financiële instellingen kwetsbaarder door conflicten wereldwijd'

9 hours 5 minutes ago

Door conflicten wereldwijd zijn financiële instellingen kwetsbaarder geworden. Daarvoor waarschuwen De Nederlandsche Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het Centraal Planbureau (CPB).

De instanties uiten alle drie hun zorgen over de kwetsbaarheid van het financiële systeem. Olaf Sleijpen, president van De Nederlandsche Bank, heeft het over een "giftige cocktail" van economische onzekerheid, te groot optimisme op de beurzen en een toename van cyberaanvallen op banken.

Oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne en de verslechterde verhouding met de Verenigde Staten veroorzaken economische tegenwind en oplopende inflatie. Dat kan uiteindelijk ook financiële instellingen, zoals banken, verzekeraars en pensioenfondsen, raken.

Verder merken Nederlandse huishoudens de gevolgen van die economische onzekerheid. Zij zien die vooral terug in de prijzen voor het dagelijks leven, met name voor benzine. Ook lenen, bijvoorbeeld voor een hypotheek voor een koophuis, wordt duurder.

De drie rapporten concluderen dat de financiële markten sterk reageren op spanningen in de wereld. Al het nieuws hierover zet de olieprijs, de rente en de beurzen in beweging.

De olieprijs is wereldwijd hard gestegen door de aanvallen van de VS en Israël op Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz. De prijs voor een vat olie schommelt al bijna drie maanden rond de 100 dollar, maar berichten over dreigende aanvallen of juist over onderhandelingen laten die prijs sterk op en neer gaan. Ook de leenrente stijgt. Dat maakt het voor bedrijven en particulieren moeilijker om geld te krijgen voor investeringen of uitgaven.

Op de aandelenbeurzen gaat het goed, maar ook daar zijn er sterke schommelingen. "Is de onzekerheid in de wereld wel goed doorgeprijsd in de aandelenkoersen?", vraagt CPB-directeur Pieter Hasekamp zich af. CPB, DNB en AFM wijzen op de nervositeit op de beurzen en wijzen op het gevaar van "fikse marktcorrecties".

Die sterke schommelingen kunnen kwetsbaarheden van financiële instellingen blootleggen. Eerder had DNB-baas Sleijpen het over "code oranje", maar inmiddels heeft hij over "donkeroranje". Van code rood is nog geen sprake, zegt DNB, omdat de onzekerheid er nog niet toe heeft geleid dat banken of andere financiële instellingen omvallen, zoals dat wel gebeurde bij de bankencrisis in 2008. "Gelukkig is er ook tegengif", zegt Sleijpen. "De Nederlandse banken hebben genoeg buffers."

Twijfels over opbrengsten AI

De zorgen zijn er vooral over een specifiek onderdeel van het financiële systeem: private credit. Dit zijn leningen van een vermogende partij aan een ander bedrijf zonder tussenkomst van een bank. Private credit kan een uitkomst zijn voor bedrijven en particulieren die niet direct in aanmerking komen voor een lening bij de bank, maar dat geld wel nodig hebben om te investeren.

Olaf Sleijpen ziet het nut van private credit, maar waarschuwt voor intransparantie: "We weten onvoldoende wat er speelt. Dat maakt ons als centrale bankier wel een beetje zenuwachtig". Volgens DNB is vaak onduidelijk of de bedrijven en fondsen die het geld ophalen - en weer uitlenen - voldoende geld in kas hebben om aan aanzienlijke terugkoopverzoeken te kunnen voldoen.

Honderden miljarden

De laatste tijd zijn er zorgen over private credit ontstaan. Veel van de investeringen van de Amerikaanse techbedrijven zijn hiermee gefinancierd. Het gaat om honderden miljarden. Onder beleggers bestaan er inmiddels twijfels of de totale investeringen in AI nog wel in verhouding staan tot de opbrengsten.

Als blijkt dat een techbedrijf de schuld niet kan terugbetalen, kan zo'n private credit-instelling in de problemen komen en dat kan ook traditionele instellingen raken, waarschuwt DNB.

De centrale bank wijst erop dat pensioenfondsen een deel van hun geld in private credit hebben gestoken. Ook bestaan er private credit-fondsen die gevuld zijn met geld van banken.

Gemeenten kampen met personeelstekort, verzuim en werkdruk nemen toe

9 hours 26 minutes ago

Bijna driekwart van de gemeenten kampt met te weinig personeel. Belangrijke taken van de gemeente lopen daardoor vertraging op. Denk aan woningbouw, energietransitie en handhaving. Dat staat in de Personeelsmonitor 2025 die het A&O Fonds Gemeenten vandaag publiceert.

Vorige maand schreef RTV Utrecht dat veel gemeenten moeite hebben om voldoende boa's op de been te krijgen. Ook kunnen gemeenten lang niet altijd tijdig hulp bieden aan huishoudens die in financiële problemen dreigen te komen. Ook is er niet genoeg personeel om mensen te bellen die kampen met betalingsachterstanden.

Ten opzichte van 2024 groeide het aantal gemeenteambtenaren met 3,6 procent naar 208.000 mensen, maar dit is niet genoeg om het tekort weg te werken. Bovendien zegt deze groei niet alles. Een steeds groter deel van de personeelsgroei komt doordat medewerkers die extern worden ingehuurd alsnog in dienst komen, vanwege de wet tegen schijnzelfstandigheid (de DBA).

Salaris en carrièreperspectief

Gemeenten blijven dan ook afhankelijk van externe inhuur, omdat het niet lukt om iemand vast aan te stellen, zegt Lars Tummers, hoogleraar bestuurs- en organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. "Er worden bijvoorbeeld veel consultancybedrijven ingehuurd." Volgens hem is dat soms onvermijdelijk, maar niet ideaal. "De expertise blijft dan niet binnen een gemeente. Bovendien is het veel duurder."

Daarbij komt dat het salaris en het carrièreperspectief bij consultancybedrijven vaak beter zijn, waardoor veel gemeentepersoneel naar dat soort adviesorganisaties overstapt. "Vooral voor kleine gemeenten is dat een gevaar, daar is het contrast nog groter." Met name voor jongeren zijn dat redenen om voor een andere werkgever te kiezen.

Persoonlijk welzijn

Als er te weinig collega's zijn, levert dat een hogere werkdruk op voor het overige personeel en dat leidt weer tot meer verzuim. Het verzuimpercentage bij gemeenten was vorig jaar 7,1 procent, het hoogste in 25 jaar. Dat kan door fysieke omstandigheden komen, of door werkdruk en stress.

Maar steeds vaker spelen ook privéomstandigheden een grotere rol bij langdurig verzuim. Volgens het A&O Fonds betekent dit dat meer gemeenten hun aandacht verschuiven van verzuimbegeleiding naar preventie, het persoonlijke welzijn en het beter organiseren van werk en ondersteuning.

Geen verjonging

En dan is er ook nog het probleem van vergrijzing: veel gemeenteambtenaren zijn 55 jaar of ouder. Als er niets verandert en de samenstelling van het personeelsbestand gelijk blijft, gaat naar verwachting een derde van de medewerkers de komende tien jaar met pensioen.

Om de personeelstekorten op te vangen zet volgens het A&O Fonds 95 procent van de gemeenten in op het aantrekken van nieuw talent. Toch is het moeilijk om een jongere generatie binnen te houden, zegt hoogleraar Tummers. "Ze komen wel, maar ze stoppen ook heel snel. Ruim een derde van de jonge werknemers vertrekt binnen drie jaar bij een gemeente."

Een andere manier om personeelskrapte tegen te gaan is het anders organiseren van werk, bijvoorbeeld door meer naar vaardigheden te kijken in plaats van diploma's. Toch is volgens het A&O Fonds een minderheid van de gemeenten actief bezig met dergelijke initiatieven om het werk aantrekkelijker te maken.

Ook Eerste Kamer stemt in met EU-migratiepact, dat bijna ingaat

9 hours 55 minutes ago

Na de Tweede Kamer heeft nu ook de Eerste Kamer ingestemd met het Europese asiel- en migratiepact. Met 45 van de 74 stemmen (één senator was afwezig) is de wet aangenomen die ervoor moet zorgen dat de Europese regels hier kunnen gaan gelden.

Het voorstel kreeg steun van CDA, SGP, D66, VVD, PVV, BBB, JA21, 50Plus en de eenmansfracties Beukering, Walenkamp en Van Gasteren.

Na jarenlange onderhandelingen stelde de EU in 2023 vast welke nieuwe migratieregels er nodig waren om het beleid in Europa gelijker te maken. De regels gaan in over ruim twee weken, op 12 juni.

Zes van de negen

In het pact staat dat migranten sneller gescreend moeten worden. Ook moeten ze, als ze geen recht hebben op verblijf in de EU, sneller naar hun land van herkomst of een ander veilig land. Verder mogen landen de hele asielprocedure laten uitvoeren in een veilig land buiten de EU.

In de Nederlandse uitwerking van het pact staan zes van de negen maatregelen van de strenge asielwet die vorige maand werd weggestemd in de Eerste Kamer. Het kabinet mocht op verschillende punten zelf kiezen hoe de Europese afspraken werden ingevuld en heeft daarbij vaak voor de strengere variant gekozen.

Er is hoop dat het migratiepact op langere termijn voor snellere asielprocedures zorgt en de druk op het systeem zal verlichten. Maar voor de korte termijn is er juist de vrees dat de druk in het aanmeldcentrum in Ter Apel flink zal toenemen.

Langer wachten

In de asielketen klinken ook zorgen over een andere kant van de invoering van het migratiepact. Door de nieuwe Europese regels mag de Immigratie- en Naturalisatiedienst niet langer dan zes maanden over een aanvraag doen. Om die termijn te kunnen halen gaat de IND prioriteit geven aan nieuwe aanvragen.

Dat is slecht nieuws voor de ongeveer 50.000 asielzoekers van wie de aanvraag nog loopt. Zij moeten hierdoor waarschijnlijk langer wachten op een beslissing.

Ondertussen wordt in Den Haag gewerkt aan aanvullende nationale asielmaatregelen. Na het sneuvelen van de asielnoodmaatregelenwet zijn twee maatregelen alweer op de agenda gezet. Het gaat om het sneller terugsturen van criminele asielzoekers en het afschaffen van dwangsommen voor de IND.

Verdachte aangehouden voor hack bij Ajax

10 hours 25 minutes ago

De recherche heeft in de gemeente Buren een verdachte aangehouden voor een hack bij voetbalclub Ajax. De 35-jarige man wordt verdacht van computervredebreuk. Hij zou de computersystemen van de club meerdere keren zijn binnengedrongen.

De woning van de man is doorzocht. Daarbij zijn gegevensdragers in beslag genomen voor verder onderzoek. Of de man gegevens van Ajax heeft gestolen, is nog niet bekend.

Seizoenkaarten en stadionverboden

In maart bleek uit onderzoek van RTL Nieuws dat Ajax was gehackt. Door die hack was het mogelijk om via lekken in de Ajax-app met gestolen seizoenkaarten wedstrijden te bezoeken en om stadionverboden op te heffen. Ook waren privégegevens van 538 Ajax-supporters met een stadionverbod en meer dan 300.000 andere Ajax-fans in te zien.

De redactie was door de hacker over de kwetsbaarheden getipt. Toch gaat het voor zover bekend niet om een ethische hack, bedoeld om de eigenaar van de app op kwetsbaarheden te wijzen. In de richtlijn van het OM staat dat de hacker in dat geval een kwetsbaarheid van een systeem moet melden aan de organisatie waar het om gaat.

Het OM bekijkt in algemene zin of er gehandeld is in het kader van een wezenlijk maatschappelijk belang, of een hacker proportioneel heeft gehandeld en of een hacker iets anders had kunnen doen om een kwetsbaarheid op te sporen.

Ajax hoorde via RTL Nieuws van het lek. De club heeft zijn beveiliging aangescherpt en de lekken gedicht.

Erfgenaam van modeketen Mango treedt af in onderzoek naar dood van zijn vader

10 hours 37 minutes ago

Jonathan Andic, de zoon van de overleden oprichter van Mango Isak Andic, treedt tijdelijk af als vicevoorzitter van de modeketen. Hij wordt door justitie in Spanje verdacht van betrokkenheid bij de dood van zijn vader.

Andic doet een stap terug omdat de "aandacht en focus" die zijn verdediging vraagt, hem niet in staat stelt om zijn functie nog uit te kunnen oefenen. Dat schrijft hij in een brief aan het Mango-personeel die ook gestuurd is naar een Spaans medium.

In de brief stelt Andic verder dat de aanklacht "onterecht en ongegrond" is en spreekt hij van een "uit de context gerukte en vertekende" weergave van gebeurtenissen.

'Geldobsessie'

De 45-jarige Andic werd vorige week dinsdag opgepakt nadat een Spaanse rechtbank hem als verdachte had aangewezen in het onderzoek naar de dood van zijn vader. Isak overleed in 2024 door een val van een klif van meer dan 100 meter tijdens een wandeling in Barcelona.

Zijn dood werd in eerste instantie gezien als een ongeluk, maar werd later onderzocht als mogelijke moord. Dat gebeurde vanwege inconsistenties in getuigenissen van zijn zoon Jonathan. De Spaanse justitie verdenkt de erfgenaam ervan zijn vader te hebben vermoord vanwege zijn "obsessie met geld".

Volgens de aanklacht deed Andic dat nadat hij erachter was gekomen dat Isak zijn testament wilde wijzigen om een deel van het vermogen te besteden aan het oprichten van een stichting die zich richt op het helpen van mensen in nood. Sindsdien zou de relatie tussen vader en zoon drastisch zijn veranderd, schreven Spaanse media eerder.

Borgsom

Andic werd na het betalen van de borgsom van 1 miljoen euro dezelfde dag nog vrijgelaten. Zijn paspoort werd in beslag genomen en hij mag van de rechter het land niet verlaten. Ook moet Andic zich elke week melden bij de rechter. Zijn familie is overtuigd van zijn onschuld.

Erasmusbrug Rotterdam wekenlang dicht voor verkeer

10 hours 52 minutes ago

De Erasmusbrug in Rotterdam is sinds vanochtend in beide richtingen op slot voor verkeer. De afsluiting duurt bijna vijf weken en is nodig omdat het wegdek vernieuwd wordt.

Het verkeer moet voorlopig via de Willemsbrug of de Maastunnel rijden. Sommige automobilisten werden vanmorgen verrast door de afsluiting. "Waardeloos. Je moet helemaal omrijden. Het is vervelend, zeker als je van de ene kant naar de andere kant van de stad moet", zegt een bestuurder tegen Rijnmond.

Een andere bestuurder begrijpt niet dat de werkzaamheden niet in twee delen worden uitgevoerd. "Ik had het anders aangepakt. Eerst de linker-, dan de rechterkant." De brug is bewust in beide rijrichtingen afgesloten, legt projectleider Marcel Walravens uit. "Op deze manier kunnen de hulpdiensten nog wel via de brug rijden. Het is onverantwoord om de hulpdiensten vast te laten zitten in het verkeer."

Herrie

De werkzaamheden zijn begin deze maand aangekondigd en aangegeven met borden. Dat sommigen vanochtend toch niet op de hoogte waren, verrast Walravens niet. "Een aantal mensen mist altijd de aankondiging."

De werkzaamheden 's nachts uitvoeren was volgens de gemeente geen optie. Walravens: "Dat maakt namelijk te veel herrie." Ook overdag kunnen mensen wat overlast ervaren, waarschuwt de gemeente. Het verwijderen van de toplaag van het asfalt geeft namelijk geluidsoverlast.

Fietsers en voetgangers kunnen tijdens de werkzaamheden wel de Erasmusbrug over blijven steken. Op vrijdag 3 juli om 16.00 uur gaat de brug weer open voor het overige verkeer.

Vanochtend moesten automobilisten even goed om zich heen kijken:

Onderzoek naar geweld en seksueel misbruik op meer dan honderd scholen in Parijs

11 hours 6 minutes ago

Het Openbaar Ministerie in Frankrijk is een onderzoek gestart naar meer dan honderd crèches, kleuterscholen en basisscholen waar meldingen zijn geweest van geweld en seksueel misbruik van kinderen. Alle scholen liggen in Parijs.

Hoewel er al jaren signalen zijn over misstanden, kwam de grootschalige kindermisbruikzaak pas eind januari aan het licht na een onderzoek van het tv-programma Cash Investigation op de Franse publieke omroep. Daarin werd het ongepaste gedrag van bepaalde naschoolse medewerkers aan het licht gebracht.

Zo was onder meer te zien hoe een kind op de mond gekust werd en dat er werd geschreeuwd tegen de kinderen. Ook kwamen er ouders aan het woord die zeiden dat hun kinderen hadden verteld dat ze zich moesten uitkleden en werden verkracht.

Sommige kinderen waren nog geen 3 jaar oud. Sinds begin van dit jaar zijn in Parijs bijna 80 medewerkers van buitenschoolse opvanglocaties geschorst, van wie er 31 verdacht worden van seksueel geweld.

Meerdere rechtszaken

Inmiddels zijn er ook al meerdere rechtszaken gestart, waarvan de eerste uitspraak volgende maand wordt verwacht. Vandaag start er een rechtszaak tegen een 35-jarige man die terechtstaat voor het plegen van seksueel misbruik tegen acht kinderen. Ook wordt hij ervan verdacht collega's te hebben misbruikt en geïntimideerd.

Afgelopen week werden zestien medewerkers van een kleuterschool gearresteerd. De verdachten, in de leeftijd van 18 tot 68 jaar, worden verdacht van buitensporig geweld tegen kinderen en verkrachting.

Al langer een probleem

In Frankrijk geldt de leerplicht vanaf 3 jaar. Belangenorganisaties van ouders pleitten al jaren voor een onderzoek naar de buitenschoolse opvang na geluiden over misbruik en geweld.

Bekend is dat veel begeleiders onervaren zijn en soms niet eerder met kinderen hebben gewerkt. Ook is er vaak te weinig personeel.

Eerder kondigde de burgemeester van Parijs Grégoire aan dat hij 20 miljoen euro gaat investeren om de misstanden bij de buitenschoolse opvang verder aan te pakken.

Naar aanleiding van de grootschalige kindermisbruikzaak zijn ook in andere Franse steden ouders opgestaan en zijn er ook aangiftes gedaan.

Snellere verhoging AOW-leeftijd van tafel, maar acties bonden gaan door

11 hours 41 minutes ago

Het kabinet trekt het plan om de AOW-leeftijd sneller te verhogen weer in. Met dat besluit hoopt minister Vijlbrief van Sociale Zaken de vakbonden weer om tafel te krijgen voor een breed akkoord over de sociale zekerheid. Hij heeft ze daarover een brief gestuurd met een uitnodiging voor "een open gesprek op korte termijn".

De bezuiniging op de AOW had een besparing van ruim 2,7 miljard euro per jaar moeten opleveren. Vanaf 2033 zou de leeftijd waarop mensen AOW krijgen weer een-op-een gaan meestijgen met de gemiddelde levensverwachting. Maar er kwam veel kritiek op dat plan van het minderheidskabinet. Niet alleen van de vakbonden, ook de werkgevers en de Tweede Kamer zijn er niet voor.

In de brief aan de vakbonden constateert het kabinet dat het AOW-voorstel het sluiten van een akkoord in de weg staat. "We hebben besloten te stoppen met dit wetsvoorstel", staat er. De bonden stelden eerder een ultimatum: als de verhoging niet van tafel zou gaan, zouden er stakingsacties komen.

Minister Vijlbrief legt uit waarom het kabinet deze zet doet:

Nu stijgt de AOW-leeftijd ook al op basis van de levensverwachting; voor ieder jaar dat we langer leven, komen er acht maanden bij. In het kabinetsplan werd dat een jaar per extra jaar levensverwachting. Jonge mensen zouden dan mogelijk tot hun 71ste moeten blijven werken voordat ze AOW krijgen.

Ook de voorgestelde versoberingen van de uitkeringsregelingen voor werkloosheid en arbeidsongeschiktheid, de WW en de WIA, leverden veel kritiek op. Ook die plannen zet het kabinet voorlopig niet door. "Daarmee maakt het kabinet ruimte voor sociaal overleg en rust in de polder", schrijft Vijlbrief.

Hij wil nu samen met de vakcentrales en de werkgevers kijken naar een alternatieve invulling van de bezuinigingsplannen. De minister wijst daarbij op de veranderende arbeidsmarkt die vraagt om werknemers die makkelijker en sneller van baan kunnen wisselen.

Door meer te doen aan scholing en begeleiding naar nieuw werk wil hij komen tot "een ontslagvrije samenleving", waarin mensen zo min mogelijk gebruikmaken van een WW-uitkering. Ook het arbeidsongeschiktheidsstelsel wil hij hervormen. Vijlbrief noemt dat "een doolhof, een onbegrijpelijk systeem dat mensen gevangen houdt".

Bezuiniging wel halen

Het kabinet hoopt dat de vakbonden weer willen komen praten nu de bezuinigingen in hun huidige vorm niet worden doorgezet, maar houdt voorlopig wel vast aan de miljarden die de maatregelen moesten opleveren.

"Het kabinet voelt een diepe verantwoordelijkheid om Nederland beter door te geven aan de volgende generaties. Dat betekent ook dat het geen rekening wil doorschuiven", staat in de uitnodigingsbrief, die ook is ondertekend door premier Jetten.

'Volstrekt onvoldoende'

Ondanks de uitnodiging van het kabinet gaan de geplande acties wat de bonden betreft nog steeds door. Volgens CNV, FNV en VCP zijn de voorstellen over AOW, WW en WIA "volstrekt onvoldoende" maar ook "mager en ontzettend onduidelijk".

"Dat moet echt opgehelderd", zegt FNV-voorzitter Hans Spekman. "Als de bezuinigingen doorgaan wordt de rekening enkel en alleen neergelegd bij mensen die werken en uitkeringsgerechtigden."

De bonden willen wel een "verhelderend gesprek" met het kabinet om te bepalen of het klopt dat de politieke partijen bij de bezuinigingen op de sociale zekerheid willen blijven. Volgens de bonden "de keuze tussen een stomp in de buik of een klap in het gezicht".

Ze zijn wel blij dat de plannen rondom de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd worden teruggedraaid. "Maar ook hier laat het kabinet de deur op een kier om in de toekomst toch geld op te halen bij gepensioneerden. Daar valt voor de bonden niet over te praten."

Toekomst van de arbeidsmarkt

Werkgeversverenigingen VNO-NCW en MKB-Nederland vinden het verstandig dat het het kabinet de versnelde stijging van de AOW-leeftijd van tafel haalt. Ook zijn ze te spreken over het verkorten van de WW en het aanpassen van de WIA.

Zij hopen dat dit voor de bonden voldoende is om snel over de toekomst van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid te gaan praten. De werkgevers gaan ervan uit dat de bonden de aangekondigde stakingen opschorten.