Aggregator

Het aantal vergiftigingsmeldingen van injecteerbare afslankmiddelen is in een jaar tijd bijna verdubbeld. In 2024 trokken 76 hulpverleners aan de bel bij speciaal kenniscentrum om patiënten die injecteerbare afslankmiddelen hadden gebruikt. Vorig jaar werden er 149 meldingen gedaan.

Dat blijkt uit een jaaroverzicht van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), van UMC Utrecht. Bij een groot deel van de meldingen ging het om niet-voorgeschreven medicatie.

Volgens het NVIC ligt het werkelijke aantal van vergiftigingen door afslankmedicijnen hoger, want het gaat niet altijd dusdanig mis dat gebruikers het melden bij hun arts. En een arts raadpleegt niet altijd het kenniscentrum.

Over het NVIC

Het NVIC is een kenniscentrum voor de klinische toxicologie. Het informeert zorgprofessionals zoals huisartsen over de gezondheidseffecten en behandeling bij acute vergiftigingen van hun patiënten.

Steeds meer mensen gebruiken afslankmedicatie. Naar schatting gebruiken nu ruim 80.000 mensen middelen om af te vallen. Veel middelen zijn goedgekeurd en werken effectief, zoals Ozempic. Naast gereguleerd gebruik via een arts, kopen en gebruiken mensen ook zelf afslankmiddelen.

Van de hulpverleners die melding maakten bij het NVIC van vergiftiging, ging het bij 40 procent om een patiënt die een niet-voorgeschreven middel had gebruikt. "Een zorgelijke trend", zegt verouderingsbioloog Peter de Keizer van het UMC Utrecht. Hij legt uit dat afslankmiddelen als Ozempic er in eerste instantie waren voor mensen met diabetes of obesitas. "Maar toen wilde Hollywood het ook. Daar hebben ze geld en gebeurt het onder begeleiding van artsen. Wij zien het vervolgens bij de mensen in Hollywood, maar hier gebeurt het niet onder begeleiding."

"Mensen hebben meer vertrouwen in influencers en mensen uit hun vertrouwelijke cirkel, in plaats van in de medische wetenschap", meent De Keizer. "Je staat op een gegeven moment buitenspel als beroepsgroep."

Triple G

In 2025 kreeg het NVIC ook zes meldingen van vergiftiging door het middel retatrutide, in de volksmond 'Triple G' genoemd. Het middel is in Nederland nog niet geregistreerd als geneesmiddel en kan niet worden voorgeschreven door een arts. In de eerste vijf maanden van dit jaar werd al twaalf keer melding gemaakt van vergiftiging.

"Triple G is een krachtige variant, daar maken we ons zorgen over. Als je dat niet onder begeleiding gebruikt, kun je gemakkelijk overdoseren", zegt De Keizer.

Overdoseren kan vergiftiging betekenen, op de korte of lange termijn. Bij acute vergiftiging komen mensen vaak op de spoedeisende hulp terecht. Ook op lange termijn kan schade optreden, bijvoorbeeld aan je lever, nieren of zenuwbaan.

Volgens intensivist-toxicoloog en hoofd van het NVIC Dylan de Lange is de lijst met acute en chronische risico's voor de gezondheid van online bestelde middelen eindeloos. "Mensen moeten zich daar echt meer van bewust worden."

Afslankmedicatie

Veel injecteerbare afslankmiddelen stimuleren de insulineproductie en remmen de eetlust. Ook gaat voeding minder snel van de maag naar de dunne darm. Door de medicatie dalen de bloedsuikerspiegel en het lichaamsgewicht. De Keizer legt het gevaar uit. "Iemand met obesitas heeft veel vet, en dus veel cellen in het lichaam die aangepakt kunnen worden. Iemand die al dun is, en nog dunner wil worden, heeft minder van die doelwitcellen. Dan kom je eerder richting overdosering."

Voordat afslankmedicatie goedgekeurd wordt, en legaal op de markt verschijnt, is veel onderzoek nodig. De effectiviteit en veiligheid moeten worden onderzocht. "Om een zuivere stof te ontwikkelen is veel geld nodig", zegt De Keizer, betrokken bij zulk onderzoek. "Andere mensen kunnen de stoffen, onzuivere varianten ervan, makkelijk maken en goedkoop verkopen op het internet. Dat doet gewoon iemand vanuit zijn huiskamer."

"Er zijn ook legale sites die middelen verkopen voor onderzoeksdoeleinden. Dat is een grijs gebied, het doet denken aan de zaak Funcaps." Als je eigenhandig middelen koopt op dat soort sites zijn ze niet zuiver en niet getest op giftige afbraak producten, aldus de bioloog.

'Ik snap dat mensen het interessant vinden'

"Ik ben niet naïef, ik snap dat mensen het interessant vinden", zegt De Keizer. "Daarom moeten we in gesprek met influencers. We kunnen niet alleen met de vinger wijzen."

De bioloog wil voorkomen dat het ooit echt misgaat. "Misschien moeten we nadenken over ander beleid. Het is een lastige discussie."

En als je dan toch aan de afslankmediactie wil, doe het dan onder begeleiding, stelt De Keizer. "En doe het niet als het je wordt afgeraden. Ga gewoon sporten en zorg dat je niet te veel eet. Want dit soort middelen zijn echt zware medicijnen."

(Telecompaper) BT Group and Verizon Communications have agreed to form a 50-50 joint venture to serve international business customers...

(Telecompaper) South Korea has unveiled a national AI infrastructure strategy targeting 18.4 GW of AI data centre capacity by 2035 as part of three flagship...

If you were in the market for a games console in 1990, the chances are that the object of your desire was either a Super Nintendo with its 16-bit 6502 …read more

Drie jaar na de excuses voor het slavernijverleden is er nog niet genoeg gebeurd. Met die boodschap klopten zo'n veertig vertegenwoordigers van de zwarte gemeenschap aan bij premier Jetten. Ze roepen het kabinet op om samen met de zwarte gemeenschap een duidelijke koers uit te zetten. Toenmalig premier Rutte beloofde dat de excuses "geen punt, maar een komma" zouden zijn.

Gisteren was Jetten in cultureel centrum en archief The Black Archives, in het Surinamemuseum. Hij sprak daar met de zwarte gemeenschap op initiatief van de organisatie Zwart Manifest. Die stuurde vorige week samen met andere organisaties een brandbrief naar het kabinet. Mitchell Esajas van Black Archives spreekt tegenover de NOS van "een constructief gesprek".

"Jetten heeft de concrete toezegging gedaan dat hij zich wil inzetten om te komen tot beleid over heling en herstel. Dat is voor ons een positief signaal", zegt Esajas. "Er is afgesproken dat dit gesprek voortgezet wordt en hopelijk leidt het op korte termijn tot beleid en acties." In dat kader is hij ook blij dat Jetten naar Amsterdam is gekomen. Eerdere gesprekken waren steeds op het Catshuis in Den Haag.

Premier Jetten schrijft op X dat er de komende jaren een stevige aanpak van racisme en discriminatie nodig is:

Na de excuses zou er een vervolg komen in de vorm van beleid en concrete acties om de doorwerking van de slavernij aan te pakken, stelt Esajas. "We zien dat er drie jaar later geen urgentie meer lijkt te zijn." Die is volgens hem onder het vorige kabinet verdwenen. "Er is veel onduidelijkheid over wat er nou daadwerkelijk wel en niet is gebeurd. Er zou 200 miljoen euro worden uitgetrokken voor beleidsintensivering en een bewustwordingsfonds. Dat fonds is er maar er zijn vragen over hoe dat functioneert."

De organisaties pleiten voor een "nationale route naar herstel", zoals ze het noemen, om "op een structurele en effectieve manier te kunnen werken aan heling en herstel". Dat zou moeten gebeuren via een integrale aanpak waarin overheid en samenleving gezamenlijk optrekken.

Keti Koti

Daarin moet ruimte zijn voor de doorwerking van het slavernijverleden, de aanpak van racisme, gelijkwaardigheid binnen het Koninkrijk, de relatie met Suriname en de positie en rechten van inheemse en marrongemeenschappen, stellen de organisaties.

Woensdag houdt de premier een toespraak op de nationale herdenking slavernijverleden Keti Koti. "We hopen dat er dan in het bijzijn van een bredere vertegenwoordiging van de samenleving en ook live op tv meer concrete toezeggingen worden gedaan. Het belangrijkste is dat er advies en beleid volgen na 1 juli."

Vijf dagen na de twee verwoestende aardbevingen in Venezuela is de hoop op de redding van mensen die vastzitten onder het puin nog altijd niet opgegeven. "We spreken altijd van een 'gouden uur' van 72 uur", zegt Jorg van Waardhuizen van het Nederlandse Urban Search and Rescue-team (USAR) vanuit de Venezolaanse hoofdstad Caracas.

"Dat heeft te maken met hoelang je kan overleven zonder toegang tot water." Maar het kan ook dat mensen vastzitten in een holle ruimte, met toegang tot water en eten. "Misschien kun je het dan wel heel lang uithouden. Dus, niks is uitgesloten, voorlopig zitten we nog midden in de reddingsfase."

Het Nederlandse USAR-team kwam zaterdagochtend in het rampgebied aan. Het bestaat uit 64 mensen en 8 honden. Vanmorgen waren twee Nederlandse reddingsgroepen aan het werk op een plek waar nog vijf mensen zitten waar recent contact mee is geweest. Of zij nog leven, is niet duidelijk.

Het team opereert vanuit de havenstad Macuto, dicht bij het epicentrum van de bevingen. "De eerste reddingsgroepen van ons team zijn meteen op pad gegaan", zegt Van Waardhuizen. "We hebben tot nu toe vooral heel veel plekken verkend en afgevinkt waar we niets konden vinden, waar onze honden bijvoorbeeld niet aansloegen. Ook hebben we collega-USAR-teams ondersteund met materieel of kennis en expertise."

De samenwerking met die USAR-teams uit andere landen is intensief. "We coördineren elkaar. Een van de teams coördineert de andere. Dus wij doen dat echt zelf. Er is wel contact met de lokale overheid in welk gebied we moeten zoeken. Maar daarna doen we ons eigen ding en eigenlijk gaat dat best goed. In ieder geval voldoende om het werk te kunnen doen."

De Venezolaanse regering zegt dat meer dan 2600 reddingswerkers uit het buitenland in het rampgebied zijn aangekomen.

Aanwijzingen bevolking

De USAR-teams worden aangeklampt door mensen van wie familie of vrienden onder gebouwen liggen, aldus Van Waardhuizen. "Die zeggen: hier ligt iemand van mij, daar hebben we iemand gehoord, kom alsjeblief kijken."

"Dat zijn signalen waar wij op afgaan en dan doen wij snel een check van: hebben jullie mensen nog gehoord, ja of nee? Hoelang was dat geleden? Hebben jullie anders contact gehad?"

Het Nederlandse USAR-team checkt dan zelf of er vanonder het puin nog een reactie komt. Dan moet iedereen stil zijn. " En anders kunnen we ook nog onze honden over de puinhoop laten gaan. Die zijn getraind om levende mensen te ruiken. Als daar bevestigende signalen op komen, gaan we aan de slag. En zo niet, dan moeten we die mensen vertellen: sorry we vinden hier niets, wij gaan door."

Caracas

Macuto ligt even ten noorden van de hoofdstad Caracas. Ook daar is veel schade, maar zijn de contrasten groot. Zo zijn er straten die nog vrijwel intact zijn, maar waar wel een groot flatgebouw is ingestort. Op pleinen en in parken verblijven mensen die dakloos zijn geworden.

In de hoofdstad wordt ook met groot materieel naar overlevenden gezocht, maar er zijn te weinig middelen om overal tegelijk te zoeken. Internationale reddingswerkers worden dan ook met applaus door de Venezolanen ontvangen.

Volgens de regering zijn meer dan 770 gebouwen geheel of gedeeltelijk ingestort. Het officiële dodental staat nu op 1450, het aantal gewonden dat hulp nodig had op 3100.

Honderden mensen zouden worden vermist. Waarschijnlijk zijn dat er veel meer. Op niet-officiële websites waar mensen vermissingen kunnen melden, staan tienduizenden namen. Maar daar zitten vermoedelijk ook namen tussen van mensen die niet bereikt konden worden door schade aan telefoonverbindingen of met wie het contact inmiddels is hersteld.

(Telecompaper) Digi has confirmed plans to seek a stock market listing for its Spanish business...

In 2025 hebben koeien, varkens en kippen in Nederland twee procent minder stikstof uitgescheiden dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met een totale uitscheiding van 440 miljoen kilo komt dit precies uit op het onlangs aangescherpte plafond.

In 2024 was de uitscheiding nog 449 miljoen kilo. Het gaat dan om stikstof die vrijkomt uit urine en ontlasting van dieren in de landbouw.

Nieuwe plannen, nieuw plafond

Afgelopen vrijdag presenteerde het kabinet plannen die ervoor moeten zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Het nieuwe streven is dat in de landbouw 42 tot 46 procent minder wordt uitgestoten, in de mobiliteit en de industrie moet dit 50 procent zijn. In 2030 is er een tussendoel gesteld: dan moet de uitstoot zijn verlaagd tussen de 23 en 25 procent.

Om dit te bereiken wil het kabinet onder andere dat boeren in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare houden. De vee- en landbouwsector reageerden kritisch op deze plannen: zij vrezen verdere inkrimping van de veestapel voor vooral veeteelthouders in het oosten en zuiden van het land en rondom natuurgebieden.

Uit de berekeningen van het CBS blijkt dat uit mest van rundvee nog altijd het meeste stikstof vrijkomt: koeien en andere soorten van rundvee scheidden in 2025 in totaal 292,3 miljoen kilo uit, twee derde van het totaal. Varkens komen uit op 77,7 miljoen kilo, pluimvee op 48,1 miljoen kilo. Een jaar eerder was dit respectievelijk nog 298,4 miljoen kilo, 80,1 miljoen kilo en 48,7 miljoen kilo.

Volgens het CBS is de daling vooral te danken aan de verkleining van de veestapel vanaf 2017 en een lager stikstofgehalte in het voer voor de dieren.

Nog teveel fosfaat

Bij fosfaat was er sprake van een nog sterkere daling: hier daalde de totale uitscheiding met 4 procent naar 142 miljoen kilo, al is dit alsnog 7 miljoen kilo boven het nieuwe plafond van 135 miljoen kilo. Ook bij fosfaat zijn een minder grote veestapel en minder fosfaat in het dierenvoer de belangrijkste redenen voor de daling, aldus het CBS.

Fosfaat is een belangrijk mineraal voor dieren, het zorgt voor sterke botten en groei. Een teveel aan fosfaat in de mest kan echter leiden tot ernstige bodem- en watervervuiling. Koeien zijn ook bij de uitscheiding van fosfaat de voornaamste bron: zij zijn verantwoordelijk voor bijna 53 procent van het totaal.

(Telecompaper) The Australian government has announced plans to strengthen the enforcement powers of the eSafety Commissioner and double the maximum penalties for...

De krijgsmacht zal de komende jaren fors worden uitgebreid met onbemenste wapensystemen. Dat is het belangrijkste nieuws uit de nieuwe nog vertrouwelijke Defensienota 'Samen Voorwaarts' die minister Yesilgöz en staatssecretaris Boswijk van Defensie vanmiddag presenteren, en waar de NOS al inzage in heeft gehad.

"Defensie investeert fors in onbemenste systemen en in de verdediging daartegen. Over vijf jaar streven we ernaar dat meer dan de helft van onze operationele effecten bereikt wordt met behulp van onbemenste systemen", schrijven de bewindslieden.

Yesilgöz (VVD) en Boswijk (CDA) spreken in de defensieplannen dan ook van een ander "krijgsmachtprofiel". De krijgsmacht moet sneller, slimmer en wendbaarder worden om aan moderne dreigingen het hoofd te kunnen bieden. Het profiel moet passen bij eisen van afschrikking, verdediging en langdurig conflict. Het kabinet wil dus op alles voorbereid zijn.

Goedkope wapensystemen

De koerswijziging is voor een belangrijk deel een gevolg van de oorlog die Rusland tegen Oekraïne is begonnen. Op het slagveld in Oekraïne heeft het gebruik van drones en andere onbemenste systemen een hoge vlucht genomen.

Razendsnelle technologische veranderingen en innovaties zetten de militaire machtsverhoudingen op zijn kop. Een van de lessen die daar volgens de nota wordt geleerd, is dat het behoorlijke inefficiënt en peperduur is om bijvoorbeeld dure Patriot-luchtafweerrakketen in te zetten om goedkope drones uit te schakelen. Daar moeten dus andere goedkope wapensystemen tegenover worden gezet.

Om diezelfde reden wordt er niet alleen ingezet op onbemenste wapensystemen maar ook op vergaande digitalisering van de krijgsmacht. Die twee moeten hand in hand gaan.

Ontwikkel-lab

Om dit allemaal te bereiken wil Defensie samen met de Nederlandse defensie-industrie een speciaal 'ontwikkel-lab' voor counterdrone-capaciteit gaan ontwikkelen: drones om drones mee te bestrijden. Ook wordt geld opzijgezet voor wat genoemd wordt kort-cyclische innovaties. Dat wil zeggen dat er heel snel ingespeeld moet kunnen worden op nieuwe ontwikkelingen op het slagveld, dus bijvoorbeeld om dronesystemen aan te passen aan veranderingen in de praktijk.

Alle krijgsmachtdelen krijgen met de onbemenste systemen te maken. De marine bijvoorbeeld zal worden versterkt met onder andere relatief eenvoudige schepen met minimale of geen bemanning. De landmacht wordt uitgebreid met een zogenoemd gelaagd systeem van drones, counterdrones en elektronische oorlogsvoering. De luchtmacht krijgt ook onbemenste systemen, maar die worden niet nader toegelicht.

Dit betekent niet dat er geen investeringen meer komen om klassieke wapensystemen. Zo krijgen de schepen van de marine meer zelfverdedigingscapaciteit en wordt de vloot van NH-90 helikopters uitgebreid.

Meer F-35's

Ook de landmacht wordt stevig uitgebreid. Volgens de nota komen er aanzienlijke investeringen in gevechtskracht, onder andere van de zware gemechaniseerde brigade, de brigade met zware pantservoertuigen, en daarnaast ook in onder andere de luchtmobiele brigade. Verder komt er een vierde gevechtsbataljon en wordt de genie versterkt.

Ook de Koninklijke Marchaussee wordt uitgebreid met tien eskadrons, dat zijn tactische eenheden van circa 100 marechaussees ten behoeve van militaire politietaken zoals grensbewaking. En ook de luchtmacht krijgt er materieel bij. Zo wordt er een extra tankvliegtuig gekocht en nog een aantal F-35-straaljagers.

Heel opmerkelijke is dat van veel nieuw materieel niet wordt benoemd om welke aantallen het gaat. Dat was in het verleden altijd wel zo, maar nu niet meer om de vijand niet wijzer te maken dan die is. Dit is een nieuwe ontwikkeling bij Defensie die schuurt met het budgetrecht van de Tweede Kamer die het laatste woord heeft over uitgaven van de verschillende ministeries. Linkse oppositiepartijen reageerden hier onlangs al kritisch op.

Opkomstplicht

Defensie werkt verder, in elk geval op papier, een model uit voor een selectieve opkomstplicht, voor het geval er niet genoeg vrijwillige aanmeldingen komen om als militair te gaan werken. Selectief betekent dat dat niet iedereen opgeroepen wordt, maar dat een bepaalde groep uitgekozen wordt.

Uitgangspunt blijft vrijwilligheid, maar voor het geval dat dat onvoldoende soelaas biedt, werkt Defensie aan een systeem van oplopende verplichtende treden. In het uiterste geval kan dat betekenen dat mensen verplicht 'op moeten komen' voor selectie en keuring. Staatssecretaris Boswijk had dit al eerder aangekondigd en in deze Defensienota wordt het verder uitgewerkt.

Wispelturigheid VS

De aanval van Rusland op Oekraïne is overigens niet de enige reden dat bij Defensie het roer omgaat. Naast de Russische agressie wordt gewezen op China dat een steeds grotere rol opeist in de wereld, verder ook op de escalatie van geweld in het Midden-Oosten, op terrorisme en op klimaatverandering als mogelijke bron van nieuwe conflicten, voedselonzekerheid, en migratie. "De geopolitieke spelregels en internationale verhoudingen veranderen en het recht van de sterkste is terug."

Geen aandacht is er voor de wispelturigheid van de Verenigde Staten sinds president Trump daar aan de macht is. Hij heeft al meermalen het bestaansrecht van de NAVO in twijfel getrokken en is uiterst kritisch over de loyaliteit van Europese lidstaten. Samenwerking binnen de NAVO blijft volgens de nota essentieel voor de veiligheid van Nederland.

(Telecompaper) New Zealand's telecommunications market is entering a new phase of competition as satellite services, mobile virtual network operators (MVNOs) and...

(Telecompaper) South Korea's ministry of science and ICT will increase spectrum fee discounts for small mobile virtual network operators (MVNOs) from 50 percent to...

Offloading acceleration and braking to an electric motor in a hybrid configuration allows the less efficient combustion engine run in a more narrow set of RPM and torque ranges. In …read more

Goedemorgen! Nederland speelt aankomende nacht tegen Marokko voor een plek in de achtste finale op het WK en de Amsterdamse burgemeester Halsema wordt verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona.

Eerst het weer: de zon krijgt volop ruimte, maar er trekken ook enkele wolkenvelden over. De noordwestenwind waait matig en het wordt van west naar oost 22 tot 27 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De VS en Iran hebben afgesproken om de aanvallen op elkaar voorlopig te staken. Dat melden nieuwssite Axios en persbureau Reuters op basis van Amerikaanse functionarissen. Ook moeten schepen vrij door de Straat van Hormuz kunnen varen.

Iran heeft het nieuws nog niet bevestigd. Het staken van de aanvallen betekent volgens de functionarissen dat de gesprekken tussen beide landen verdergaan. Morgen ontmoeten de VS en Iran elkaar waarschijnlijk in de Qatarese hoofdstad Doha.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Voor veel Mexicanen is het nog altijd een nationaal voetbaltrauma: de strafschop waarmee Nederland Mexico uitschakelde bij het WK van 2014. Twaalf jaar later doet dat nog steeds pijn, merkt verslaggever Simone Tukker in Monterrey. Was het nou een schwalbe van Arjen Robben, of niet?

Fijne dag!

Gemeenten leggen steeds vaker dwangsommen van duizenden euro's op aan minderjarigen die een misdrijf hebben gepleegd. Met deze 'als-dan-boetes' willen gemeenten voorkomen dat jongeren opnieuw in de fout gaan. Toch is voor veel gemeenten het effect van de maatregel onduidelijk.

Omroep Gelderland vroeg aan alle Nederlandse gemeenten met meer dan 100.000 inwoners hoe vaak ze een dwangsom aan minderjarigen opleggen. Driekwart van de gemeenten leverde deze cijfers aan.

Daaruit blijkt dat het aantal opgelegde dwangsommen de afgelopen jaren fors is toegenomen. In 2021 legden de grote gemeenten samen zeven dwangsommen op. Vorig jaar was dat aantal opgelopen tot 53. De bedragen variëren van 1000 tot 7500 euro per overtreding.

Ede is een van de gemeenten die gebruikmaken van het middel. Vorig jaar gebeurde dat vier keer in de Gelderse gemeente. "Het doel van een dwangsom is het voorkomen van herhaling en het herstellen van de openbare orde", zegt een woordvoerder. "We zetten het in wanneer eerdere interventies of hulpverlening onvoldoende effect hebben gehad." Ook andere gemeenten zeggen voor de als-dan-boete te kiezen als andere hulpverlening heeft gefaald.

Maatregel vaakst opgelegd bij drugsdelicten

Officieel heet de voorwaardelijke boete een 'last onder dwangsom'. Gemeenten leggen de maatregel op voor verschillende soorten misdrijven, zoals het dragen van een mes, het afsteken van verboden vuurwerk of het veroorzaken van geluidsoverlast. Het vaakst gebruiken gemeenten de dwangsom om voormalige drugsdealers op het rechte pad te houden.

"Jongeren worden vaak verleid door het snelle, makkelijke geld van de drugshandel", laat een van de gemeenten weten. "Een dwangsom hangt als een zwaard van Damocles boven hun hoofd. Het risico van duizenden euro's schuld bij een volgende overtreding, weegt dan opeens een stuk zwaarder dan de winst van een paar deals."

Geen rechter nodig

De maatregel wordt ook wel de 'Veluwse methode' genoemd. De gemeente Putten was de eerste gemeente die niet wilde wachten op strafrechtelijke vervolging van minderjarigen, maar zelf dwangsommen ging opleggen om ongewenst gedrag te voorkomen.

Waar een veroordeling via het strafrecht maanden kan duren, komt er bij een dwangsom geen rechter aan te pas. Gemeenten kunnen jongeren binnen een paar weken aansprakelijk stellen.

"En dat is problematisch", zegt Michiel van Emmerik, docent staats- en bestuursrecht aan de Radboud Universiteit. "Het strafrecht biedt specifieke waarborgen aan verdachten. Bijvoorbeeld het zwijgrecht en specifieke eisen aan de manier waarop bewijs veiliggesteld moet worden."

Van Emmerik wijst erop dat die bescherming er niet is bij het opleggen van een last onder dwangsom. "Terwijl het wel grote gevolgen kan hebben."

Onduidelijk of maatregel werkt

Hoewel het doel van de dwangsom is om te voorkomen dat minderjarige jongeren nogmaals in de fout gaan, geven meerdere gemeenten in het onderzoek van Omroep Gelderland aan niet duidelijk te hebben of het middel het gewenste resultaat oplevert.

De gemeente Den Haag heeft een pilot geëvalueerd, maar daaruit konden geen conclusies getrokken worden over de effectiviteit. De gemeente Utrecht laat weten dat het te vroeg is om te zeggen of de maatregel werkt, "maar op termijn wel te gaan evalueren". Andere gemeenten laten weten de effectiviteit niet onderzocht te hebben.

De gemeente Venlo zegt als enige gemeente ook de risico's te zien van het opleggen van een dwangsom. "Als een minderjarige opnieuw in de fout gaat en de dwangsom daadwerkelijk moet betalen, ontstaat er een schuld. Omdat de jongere dit vaak niet zelf kan betalen, kan dit een katalysator zijn om juist meer te gaan dealen om de schuld af te betalen", zegt een woordvoerder.

"Of het drijft ze in de handen van grotere criminelen die de schuld 'voorschieten' in ruil voor zwaardere hand- en spandiensten", aldus de gemeente. Toch legde Venlo vorig jaar vier dwangsommen op.

Blij met maatregel

VVD-Kamerlid Ruud Verkuijlen noemt de toename van opgelegde dwangsommen een "positief signaal". In 2022 diende hij een initiatiefnota in met de titel 'opvoeden die handel'. Daarin riep hij het kabinet op om gemeenten te stimuleren vaker een last onder dwangsom op te leggen, om ouders zo verantwoordelijk te maken voor het wangedrag van hun kinderen.

"Het is belangrijk dat bestuurders hun instrumenten ook daadwerkelijk toepassen, juist om in dit geval beginnende criminele carrières te doorbreken. Ouders moeten hun verantwoordelijkheid nemen; als zij niet meewerken, moeten ze op de blaren zitten", zegt het Kamerlid.

Het kabinet wil dwingende controle en psychische mishandeling strafbaar maken door die zaken expliciet in de wet op te nemen. Het idee is dat daders hiermee sneller te vervolgen zijn, waardoor escalatie in huiselijk geweld voorkomen kan worden.

Het wetsvoorstel werd in de vorige kabinetsperiode aan de Tweede Kamer beloofd door toenmalig staatssecretaris Coenradie, als hulpmiddel om femicide (vrouwenmoord) te voorkomen. Deskundigen zien psychisch geweld als een stap die voorafgaat aan lichamelijk geweld en femicide.

"Het heeft grote gevolgen voor slachtoffers, maar is op dit moment niet altijd strafbaar", licht de huidige minister Van Weel van Justitie en Veiligheid het voorstel nu toe. "Daardoor kunnen politie en justitie te weinig optreden, ook in situaties die ernstig zijn of escaleren."

Slachtoffers van psychisch geweld vinden de drempel om aangifte te doen vaak te hoog, maar daardoor is juridisch ook weinig mogelijk. Met de nieuwe wet komt daar verandering in: het Openbaar Ministerie kan voortaan ook op eigen initiatief mensen aanhouden voor dwingende controle, psychische mishandeling en stalking.

Waar gaat het precies over?

Psychische mishandeling gaat bijvoorbeeld over kleineren, intimideren en pesten volgens een patroon. Bij dwingende controle wil iemand macht over een ander hebben, bijvoorbeeld door die stelselmatig te vernederen, bang te maken of voortdurend in de gaten te houden.

In een onderzoek uit 2024 gaven ongeveer 200.000 mensen aan dat ze slachtoffer waren van psychisch geweld. Het ging om zo'n 130.000 vrouwen en 70.000 mannen.

Een ander probleem bij rechtszaken is dat bij daders van femicide vaak geen voorbedachte rade kan worden bewezen. Zij worden dan niet veroordeeld voor moord maar voor doodslag, waarop een lagere straf staat.

Nu is het plan om de rechter strenger te laten straffen als voorafgaand aan een dodelijk misdrijf sprake is geweest van dwingende controle of psychische mishandeling. Een dader kan dan dezelfde straf krijgen als voor moord: levenslang of dertig jaar.

In het wetsvoorstel wordt ook een andere wens van de Tweede Kamer geregeld. Het gaat om sextortion, oftewel afpersing met seksuele foto's of video's van een ander. Nu is dat alleen strafbaar als daarmee een slachtoffer echt ergens toe gedwongen wordt, straks is de dreiging alleen al reden tot vervolging.

Iedereen mag nu op het wetsvoorstel reageren. Daarna kijkt het kabinet er nogmaals naar en wordt het definitieve wetsvoorstel naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd. Die zullen er dan over debatteren en er vervolgens wel of niet mee instemmen.

Pakistan heeft opnieuw doelen aangevallen in buurland Afghanistan. Volgens de Pakistaanse minister van Informatie ging het om gerichte aanvallen in het grensgebied, waarbij onder meer schuilplaatsen en uitvalsbases van de Pakistaanse Taliban zijn geraakt.

Pakistaanse functionarissen zeggen dat bij de aanvallen 29 militanten zijn gedood, meldt persbureau AP. De aanvallen zijn veroordeeld door een woordvoerder van de Taliban-regering in Afghanistan. Volgens hem zijn er tientallen burgers gedood, onder wie vrouwen en kinderen.

De aanvallen waren volgens Pakistan een reactie op recente terreuraanslagen in Pakistan, waaronder een aanslag in de havenstad Karachi. Daarbij kwamen zaterdag drie veiligheidsfunctionarissen om het leven. Die aanval werd opgeëist door een afsplitsing van de Pakistaanse Taliban.

Sinds februari zijn er geregeld aanvallen in het grensgebied tussen beide landen. Daarbij zijn honderden mensen om het leven gekomen. Pakistan beschuldigt Afghanistan ervan leden van de Pakistaanse Taliban, die aanslagen plegen in Pakistan, onderdak te bieden. Kabul ontkent dat.

Het museum van de Universiteit van Gent is vandaag gratis en extra lang open, omdat sinds gistermiddag een bijzondere plant in bloei staat. Het gaat om de zeldzame reuzenaronskelk, beter bekend als de penisplant.

De plant staat bekend om de stinkende geur van rottend vlees. Daarmee trekt hij vliegen aan, die de plant bestuiven.

Wie een bloeiende reuzenaronskelk wil zien, moet geluk hebben. De bloeiperiode duurt maar zo'n 72 uur. De plant bloeit pas voor het eerst na ongeveer tien jaar. Daarna komt hij ongeveer eens in de drie jaar tot bloei.

De opmaat naar de bloei was te volgen via een livestream en op sociale media. De video's, waarin dagelijks de lengte van de plant werd doorgegeven, zijn tienduizenden keren bekeken. Uiteindelijk werd de plant 2,29 meter hoog.

"Ik ben zeer gelukkig", zegt Herbert Evrard, de tuinier van de kas van het universiteitsmuseum, enthousiast in een video op Instagram. "Dit is het moment waar we de voorbije week naar uitkeken, en nu is het zover. Ik zag thuis via de livestream dat er verandering was, dus ik ben snel in de auto gesprongen en naar hier gereden."

In de natuur komt de plant alleen voor in de regenwouden van West-Sumatra. In Nederland staat er een exemplaar in de Hortus Botanicus in Leiden. Toen die vorig jaar korte tijd in bloei stond, trok die veel bekijks.

Sometimes, it’s hard to stop picking up your phone every few minutes to check on notifications and scroll endlessly through the slop of the day. [PushpendraC2] has been working on …read more

De VS en Iran hebben afgesproken om de aanvallen op elkaar voorlopig te staken. Dat melden nieuwssite Axios en persbureau Reuters op basis van Amerikaanse functionarissen.

Ook moeten schepen vrij door de Straat van Hormuz kunnen varen. Iran heeft het nieuws nog niet bevestigd.

Het staken van de aanvallen betekent volgens de functionarissen ook dat de gesprekken tussen beide landen verdergaan. Morgen ontmoeten de VS en Iran elkaar waarschijnlijk in de Qatarese hoofdstad Doha.

Aanvallen

Bijna twee weken geleden spraken de VS en Iran af elkaar niet meer aan te vallen, maar de afgelopen dagen gebeurde dat toch. Vrijdag voerden de Verenigde Staten luchtaanvallen uit op doelen in Iran, als reactie op een Iraanse droneaanval op een vrachtschip in de Straat van Hormuz. Iran zei dat schepen die buiten de door Iran vastgestelde routes varen geen garanties krijgen op een veilige doorgang.

Iran reageerde op de Amerikaanse aanvallen door aan de VS-gelieerde militaire doelen in Bahrein aan te vallen. In de nacht van zaterdag op zondag gingen de beschietingen verder.