Aggregator

Weinig Duitse onderzoeksjournalisten hebben dit weekend vrij gehad. Sinds de hack van meerdere mailboxen van de AfD spitten zij het enorme databestand van 281 gigabyte door. Maar liefst 421.326 mails liggen op straat, onder meer van partijleider Alice Weidel. Een deel is inmiddels uitgeplozen en waar mogelijk door Duitse pers geverifieerd.

Het berichtverkeer laat zien hoe de partij, die door de veiligheidsdienst als mogelijk extreemrechts wordt gezien, intern functioneert. Ook zijn er onthullingen die kunnen leiden tot strafvervolging of heropening van strafrechtelijk onderzoek.

Zo wordt AfD-leider Weidel in verlegenheid gebracht door illegale donaties uit 2017. Destijds doneerde een Zwitserse farmaceut in tranches 132.000 euro, via een tussenpersoon en van buiten de EU, wat niet mag. Weidel beweerde niet op de hoogte te zijn van de illegale donaties.

Uit meerdere mails van Weidel komt naar voren dat ze ze wel degelijk op de hoogte lijkt, melden Tagesschau en SZ. In meerdere mails schreef ze over aanstaande donaties, bedoeld voor socialemediacampagnes. Het Duitse Openbare Ministerie schortte in 2021 onderzoek hiernaar op vanwege gebrek aan bewijs. Mogelijk kan dit onderzoek nu worden hervat.

Extremisme

In diezelfde periode klonk Weidel bezorgd over extremisme binnen de partij, blijkt uit mails die door Duitse media Welt en Focus naar boven zijn gehaald. "We verliezen de middenkiezer in het westen door de banden met Pegida en de NPD (een extreemrechtse partij, red.) in het oosten", schreef ze in 2015. Een jaar later schreef ze dat "onze grootvaders zich in hun graf omdraaien", omdat de AfD "geen afstand neemt van gestoorde leden".

Uitspraken van de AfD-leider in deelstaat Thüringen, Björn Höcke, over "Afrikaanse voortplanters" die "Europese zelfverloochenaars" vervangen, noemde Weidel zeer problematisch en racistisch. "Kom niet aan met 'zo-was-dat-niet-bedoeld', dat kan ik niet meer horen." Ook hekelde zij Höckes kritiek op het Holocaustmonument en gebruik van nazi-terminologie.

Inmiddels staat Weidel juist op goede voet met AfD'ers als Höcke. De radicale vleugel rond hem krijgt al jaren steeds meer macht binnen de partij.

In het partijbestuur zit sinds vorig jaar bovendien een AfD'er, die Weidel volgens gelekte mails juist uit de partij wilde zetten. Deze Maximilian Kneller had Weidel eerder een "slet" genoemd, die eens door een man als hij geneukt moest worden. "Raus, sofort", mailde Weidel naar toenmalige partijleider Petry. Opnieuw tevergeefs.

De mails bieden een inkijkje hoe de partij soms wel en vaak niet optreedt tegen extreemrechtse en neonazistische leden. Zo worden klachten besproken over een AfD-lid dat in 2025 nazivlaggen bij een partijkraam wil verkopen. Deze persoon werd uiteindelijk uit de partij gezet, niet vanwege dit incident maar vanwege achterstallige lidmaatschapsbetalingen, meldt omroep ZDF.

Een AfD-lid dat in 2019 het aantal slachtoffers van de Holocaust onrealistisch noemde, werd hierom berispt. De uitzettingsprocedure werd kort daarna opgeschort. Uiteindelijk overleed hij in 2023 en is hij dus nooit uit de partij gezet.

In andere mailwisselingen wordt racistisch en antisemitisch taalgebruik gebezigd, het naziverleden ontkend of worden complottheorieën verspreid. Vaak is de context niet direct duidelijk.

Verbod

Door de hack is de discussie over een AfD-verbod weer opgelaaid. De veiligheidsdienst mag zelf niet zulke mails hacken, maar volgens juristen wel gebruik maken van deze (door anderen) gehackte mails.

In een eventuele verbodsprocedure kunnen de mails als bewijs dienen dat de partijtop op de hoogte was van extremisme binnen de partij, maar die niet voldoende bestreed. Bij de vraag of de AfD een gevaar voor de democratie vormt, gaat het onder meer in hoeverre ongrondwettelijk gedachtegoed breed in de partij is verspreid.

De mails zouden de partij ook juist kunnen ontlasten, omdat het ook bewijzen oplevert dat de partijtop juist wel probeert op te treden tegen extremistische figuren. Vaak tevergeefs.

Achter de hack schuilt een anoniem Amerikaans collectief. Een van hen is geboren in Oekraïne, vertelt deze persoon in een interview met de krant Die Zeit. Het doel zou zijn om corruptie aan de kaak te stellen. Volgens de hacker heeft de Duitse staat te veel angst voor de AfD om een verbodsprocedure in gang te zetten.

Ledenlijsten

De AfD heeft de hackaanval bevestigd, maar gaat niet in op inhoudelijke vragen. Iedereen die gebruik maakt van het datalek, praat een misdaad goed, aldus de partij. Ook zouden niet alle gelekte mails authentiek zijn.

Op de hack an sich gaat de partij niet in. Het datalek kan echter voor eigen partijleden grote consequenties hebben. Naast paspoortkopieën van AfD'ers bevat het lek ook ledenlijsten. Wie in het geheim lid is van de omstreden partij, wordt hiermee geopenbaard als AfD'er.

Na een week is nog maar een fractie van de mails uitgeplozen. Het volledig uitspitten en beoordelen van alle mails zal vermoedelijk nog maanden duren.

De opkomst bij de verkiezingen in Israël vandaag is uitzonderlijk hoog. Tegen 16.00 uur lag het opkomstpercentage op 55,7, meldt de Centrale Kiescommissie. Het was sinds 1973 niet zo hoog.

Ongeveer elk uur maakt de kiescommissie een opkomstpercentage bekend. Ook de cijfers van eerder vandaag wezen al op veel animo om te stemmen. Het Israëlische leger, dat de opkomstcijfers onder militairen meldt, geeft een vergelijkbaar beeld. Bij veel stembureaus staan lange rijen.

De Likoed-partij van premier Netanyahu heeft gevraagd de stembureaus langer open te houden. Volgens de partij is het op veel plekken ongebruikelijk druk en dreigen kiezers anders hun stem niet meer te kunnen uitbrengen.

Volgens de kiescommissie kan verlenging alleen in uitzonderlijke gevallen en met maximaal een extra dag. De kiescommissie heeft het verzoek inmiddels verworpen, meldt de krant Haaretz.

Netanyahu en zijn voornaamste tegenstander Eisenkot brachten ook hun stem uit:

Lokale media melden dat er 70.000 stemgerechtigden uit het buitenland naar Israël zijn gereisd om hun stem uit te brengen. Stemmen vanuit het buitenland kan in Israël niet.

Dat mensen erg gemotiveerd zijn om te stemmen, komt volgens deskundigen door de grote vraag die onder deze verkiezingen ligt: blijft premier Netanyahu aan de macht? Veiligheid is een groot thema na de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023, net als de democratische rechtsstaat, waar premier Netanyahu een aantal omstreden hervormingen in doorvoerde.

Mensen op straat zien de verkiezingen dan ook als de "belangrijkste verkiezingen ooit", zeggen ze tegen de NOS.

Verscheurde stembiljetten

Ondertussen worden er ook incidenten gemeld op de verkiezingsdag, met bijbehorende beschuldigingen van beïnvloeding over en weer. Zeker zes partijen klaagden over onregelmatigheden bij stembureaus. Zo zouden er opzettelijk stembiljetten zijn beklad of verscheurd, waarmee ze ongeldig worden. Volgens Yashar, de partij van Netanyahu's grootste uitdager Gadi Eisenkot, waren het er zo veel dat het geen op zichzelf staande foutjes konden zijn. De Kiescommissie heeft hier nog geen bewijs voor gevonden.

De Arabische partij Ra'am wordt beschuldigd van betrokkenheid bij het omkopen van burgers om op hen te stemmen. Bij huiszoekingen zijn enveloppen met geld gevonden, bevestigt de Kiescommissie in The Jerusalem Post. Drie mensen zijn opgepakt en worden verhoord.

Volgens de kiescommissie gebeurde het omkopen toen betrokkenen bij het stembureau aankwamen. De commissie zegt in een reactie dat het incident "ongebruikelijk" is en sprak van "een op zichzelf staand geval".

Verkiezingen te stelen

Netanyahu haalde na het uitbrengen van zijn stem bij de Israëlische parlementsverkiezingen uit naar Arabische partijen. "Ze proberen de verkiezingen te stelen."

Partijleider Mansour Abbas van Ra'am zegt in een reactie dat de aantijgingen van Netanyahu bedoeld zijn om rechtse kiezers naar de stembus te lokken. In een video noemt Abbas Netanyahu een opruier en een leugenaar. Ra'am wordt mogelijk belangrijk bij de coalitievorming.

Lange rijen en veel vertraging worden vooral gemeld bij stemlokalen in Arabische gemeenschappen. Sommige stemmers moeten daar uren wachten, onder meer omdat stembureaumedewerkers er erg lang over doen om hun identiteit te controleren en allerlei overbodige vragen stellen, meldt Haaretz. Ook zouden stemlokalen ineens de deuren hebben gesloten voor "een vergadering" of voor het "wisselen van stembiljetten".

Man met mes

In Tel Aviv is een man gearresteerd die afkwam op Yair Golan, de leider van de Democratische partij. Toen hij werd tegengehouden door beveiligers, viel er een groot mes onder zijn kleding vandaan.

Tot vanavond 21.00 Nederlandse tijd kunnen Israëliërs stemmen. Als de stembureaus sluiten volgt meteen een exitpoll. De laatste peilingen voorspelden een nek-aan-nekrace tussen de zittende premier Netanyahu en zijn rivaal Gadi Eisenkot. Geen van hun partijen zal een absolute meerderheid halen, dus er zal een coalitie gesmeed moeten worden. De afgelopen jaren is dat vaak mislukt, waardoor er nieuwe verkiezingen moesten komen.

De Europese Commissie wil dat EU-landen zich beter gaan wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Landen moeten bij nieuwe plannen rekening houden met een temperatuurstijging van 3 graden in 2100.

"We hadden dit jaar de heetste zomer tot nu toe, maar ga er maar vanuit dat het over tien jaar een van de koudste van het decennium was", zegt Eurocommissaris voor Klimaat Wopke Hoekstra.

In het plan om de EU klimaatbestendiger te maken zet de Europese Commissie nog eens op een rij waar we deze zomer mee te maken kregen: bosbranden vernietigden duizenden vierkante kilometers land en de waterstand in grote Europese rivieren zoals de Donau en de Rijn was zorgwekkend laag.

Hittebestendig asfalt

"We schieten tekort in wat nodig is om de schadelijke effecten van klimaatverandering op mensen, welvaart en veiligheid te beperken", is te lezen in Hoekstra's voorstel. Onderzoekers schatten dat in Europa deze zomer zo'n 50.000 mensen overleden als gevolg van de hitte.

"En we hebben meer dan 100 miljard euro aan schade geleden", zegt Hoekstra. In het voorstel dat hij vandaag presenteert krijgen EU-landen de taak de gevolgen van klimaatverandering standaard mee te nemen bij het maken van nieuwe plannen. Want, zegt de Commissie, als het wereldwijde klimaatbeleid niet strenger wordt, moeten we rekening houden met een temperatuurstijging van 2 graden in 2050 en 3 graden in 2100.

Dat geldt bijvoorbeeld bij het bouwen van een nieuwe brug of het asfalteren van een weg. "Je moet dan rekening houden met heel andere klimaatscenario's dan twintig of dertig jaar geleden," zegt de Eurocommissaris. "Als zo'n brug een overstroming moet kunnen doorstaan of het asfalt temperaturen van 2 of 3 graden warmer aan moet kunnen, dan moet je aanpassingen doen."

Een nieuwe website moet daarbij helpen. Daarop kunnen overheden en bedrijven zien wat de impact van klimaatverandering op specifieke regio's kan zijn. Zo kunnen ze inschatten in welke gebieden er watertekorten dreigen of waar ze het spoornetwerk hittebestendiger moeten maken.

Schade niet verzekerd

Ook wil de Europese Commissie dat EU-landen duidelijk maken wie in hun land verantwoordelijk is voor het beperken van klimaatrisico's, bijvoorbeeld voor dijkbewaking of het ingrijpen bij bosbranden. In nog niet alle landen gaat dit goed, ziet Hoekstra.

Verder moet het EU-plan ervoor zorgen dat mensen in risicogebieden zich vaker gaan verzekeren tegen klimaatrampen. In het verleden bleek driekwart van de schade door natuurrampen in de EU niet verzekerd. De Europese Commissie wil daarom met verzekeraars in gesprek om te kijken hoe ze verzekeringen tegen natuurrampen toegankelijker en betaalbaarder kunnen maken.

De plannen voor het aanpassen aan klimaatverandering gaan volgens Eurocommissaris Hoekstra niet ten koste van plannen om klimaatverandering tegen te gaan. "Het is echt én-én. We kunnen het ons niet veroorloven om minder te doen aan het tegengaan van de uitstoot. Dan wordt het probleem alleen nog maar groter."

Hij ziet de boodschap aan landen om zich voor te bereiden op een temperatuurstijging van 3 graden in 2100 niet als het loslaten van de afspraken in het Parijsakkoord. Landen legden daarin in 2015 vast de temperatuurstijging onder de 2 graden Celsius te willen houden, en te streven naar maximaal 1,5 graad opwarming. Dat streven is volgens een recent VN-rapport al niet meer haalbaar.

Volgens Hoekstra blijven de Parijsdoelen staan en moet de EU doorgaan met het terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen. "Maar tegelijkertijd zou het onverstandig zijn ons niet voor te bereiden op de scenario's die de wetenschap schetst."

Afzwakken klimaatbeleid

De Europese Commissie zwakte afgelopen tijd verschillende klimaatplannen af. Zo versoepelde ze het plan om verbrandingsmotoren in nieuwe auto's te verbieden, stelde ze strengere regels uit voor de uitstoot van methaan en zwakte ze het zogenoemde emissiehandelssysteem ETS af. Dat systeem moet bedrijven stimuleren zuiniger om te gaan met energie en minder broeikasgassen uit te stoten.

Vooral EU-landen met veel industrie zitten niet te wachten op strengere klimaatregels. Zij zijn bang dat dat ten koste gaat van de concurrentiepositie van hun bedrijven. Ook vrezen veel landen dat extra klimaatregels de energieprijzen nog verder opdrijven.

De studenten in Servië kunnen het bijna niet geloven: hun beweging heeft een einde gemaakt aan het autoritaire regime van oud-president Vucic. Hun partij heeft met een absolute meerderheid gewonnen en kan nu aan de slag met het belangrijkste doel: de democratie en de rechtsstaat herstellen. Maar hoe doe je dat?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

De blijdschap, de hoop en de intenties van de studentenbeweging doen denken aan de situatie in Hongarije, waar in april Viktor Orbán van de troon werd gestoten en waar zijn opvolger ook beloofde om het land weer op te bouwen.

Hongarije-deskundige Krisztina Lajosi-Moore vertelt in de podcast wat er in zes maanden tijd al is bereikt. En correspondent Thijs Kettenis zet uiteen hoe de studentenbeweging in Servië is opgekomen, wat hun plannen nu zijn en wie de torenhoge ambities moeten gaan waarmaken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Boekenwinkels in Nederland hebben vannacht hun deuren geopend voor het nieuwste deel van de Hof van Doorns en Rozen-boekenserie van Sarah J. Maas. Het is het zesde deel in de serie van de Amerikaanse schrijfster, waarin het leven van de 19-jarige Feyre wordt gevolgd.

Eerder dit jaar maakte de schrijfster bekend een nieuw deel toe te voegen aan de 'romantasy'-serie. Dat vertelde zij onverwacht in de populaire Call Her Daddy-podcast. Fans moesten vijf jaar op het nieuwe deel wachten.

Liefhebbers van de serie konden om middernacht bij boekhandels in onder meer Middelburg, Groningen, Deventer, Utrecht en Rotterdam terecht om een exemplaar te kopen. Dat leidde op verschillende plekken tot grote drukte, zoals in Enschede.

'Zeldzame hype'

"Eerst dacht ik: als dertig mensen zich aanmelden, is dat leuk", zegt Joïna Smit van Boekhandel Broekhuis. "Maar dit had ik niet verwacht." Ze organiseerde een evenement voor de winkel in zowel Enschede als Deventer. Zo'n 150 klanten, veelal jongvolwassenen, kwamen erop af.

De winkel organiseerde vannacht onder andere workshops en een pubquiz:

"We zagen online hoeveel animo ervoor was", zegt Smit tegen de NOS. "Als je alleen al kijkt naar het Instagramaccount van de schrijver, al die likes." Het account van Maas heeft 3,1 miljoen volgers. Een bericht van een aantal weken geleden, met de omslag van het nieuwe boek, kreeg meer dan een miljoen likes. "Zo'n hype gebeurt niet zo vaak in de boekenwereld", zegt Smit.

De reeks is onder andere populair door BookTok, een gemeenschap van speciale kanalen op TikTok die boeken promoten. Inmiddels heeft Maas miljoenen exemplaren verkocht en is haar werk vertaald in veertig talen. De oorspronkelijke Engelse titel van de reeks is A Court of Thorns and Roses, vaak afgekort als Acotar.

Romantasy

Het boek valt onder het romantasygenre, waarin romantiek en fantasy verweven zijn. "Het is het ultieme romantasyboek, het grondbeginsel van alle romantasyboeken", zegt Smit. Dat de youngadultreeks, oftewel boeken voor jongvolwassenen, zo succesvol is komt ook door hoe toegankelijk het verhaal is, zegt ze. Veel fantasyboeken zijn volgens haar vrij ingewikkeld.

Wereldwijd wordt de hype rondom de serie veelal vergeleken met de Harry Potter-reeks, maar dat is volgens Smit niet helemaal terecht, die zelf ook de boekenserie las. "Het is een heel ander verhaal, dat een heel andere doelgroep bereikt." De boeken zijn vooral populair onder jongvolwassenen, maar ook ziet ze 15- en 16-jarige lezers voorbijkomen.

Het eerste deel kwam uit in 2015. De serie is volgens Smit sinds dat moment populair en daar zal weinig aan veranderen. De winkel heeft groots ingeslagen, zowel Nederlandse als Engelse exemplaren. "Het is het bare minimum om dit als boekhandel te hebben", stelt Smit, die ook als inkoper voor de boekhandel werkt. "Het verkoopt altijd goed."

Toekomstige huiseigenaren van een pand met funderingsproblemen kunnen straks mogelijk een minder hoge hypotheek krijgen als zij die afsluiten met Nationale Hypotheekgarantie (NHG).

NHG zegt zo te willen voorkomen dat kopers voor hoge herstelkosten komen te staan die zij niet kunnen betalen. Denk aan het verhelpen van scheuren in de muren, vochtoverlast of scheefstand.

Vanaf 1 januari 2027 moeten geldverstrekkers, zoals banken, daarom bij het afsluiten van zo'n NHG-hypotheek rekening houden met verwachte herstelkosten bij het bepalen van het maximale hypotheekbedrag. "Door deze kosten vooraf mee te wegen, zorgen we voor meer duidelijkheid en een verantwoorde financiering", zegt NHG-directeur Roald van der Linde.

Wat is NHG?

NHG staat voor Nationale Hypotheekgarantie, en is een soort verzekering voor de betaalbaarheid van een huis. Het beschermt kopers tegen financiële risico's.

Bijvoorbeeld als woningbezitters noodgedwongen hun huis moeten verkopen, vanwege een scheiding, dan neemt de NHG de restschuld over.

Of herstelkosten meetellen voor de hoogte van de NHG-hypotheek, hangt af van de risico-inschatting in het taxatierapport en eventueel aanvullend onderzoek. Deze inschatting wordt verplicht sinds 1 april dit jaar gemaakt en staat in het taxatierapport van een huis, ook bij mensen zonder NHG-hypotheek.

Uit die taxatie rolt een beoordeling voor de fundering. Die schaal loopt van A tot en met E. Bij een score van D of E is er een hoger risico dat de fundering problemen heeft.

Valt een huis in deze risicoklassen, dan stelt NHG een funderingsonderzoek verplicht. Blijkt daar vervolgens uit dat de woning een hoog funderingsrisico heeft, dan moet de geldverstrekker de verwachte reperatiekosten meewegen bij de hoogte van de hypotheek.

Klimaatschade

Nederland heeft een groot funderingsprobleem. Dat wordt versterkt door onder meer droogte en wisselende grondwaterstanden als gevolg van klimaatverandering. De verwachting is dat op de korte termijn ongeveer 425.000 gebouwen te maken hebben met funderingsschade.

Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) verwacht dat dit aantal door klimaatverandering over zo'n dertig jaar is opgelopen tot circa 687.000 panden.

Hoge kosten

Funderingsschade is voor veel woningeigenaren niet te betalen, bleek eerder dit jaar uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

De toezichthouder ontdekte dat zo'n 120.000 woningeigenaren funderingsproblemen hebben die moeten worden verholpen. Maar: het gros kan dat niet direct betalen.

Rekenvoorbeeld

Stel: je wilt in 2027 een woning van 500.000 euro kopen met een NHG-hypotheek. Uit onderzoek blijkt vervolgens dat de woning een hoog funderingsrisico heeft. Het taxatierapport vermeldt bijvoorbeeld gemiddeld 50.000 euro aan geschatte herstelkosten.

Die kosten worden dan betrokken bij de beoordeling van de financiering. Dat betekent dat je dat bedrag minder aan hypotheek kunt lenen.

(Bron: NVB)

Toch schrijft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) dat veel eigenaren dit kunnen financieren via hun bank, bijvoorbeeld door hun hypotheek te verhogen. Ook kan het Fonds Duurzaam Funderingsherstel een oplossing bieden.

"Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn", schrijft de NVB. "Voor sommige woningeigenaren blijft funderingsherstel een ingrijpende en kostbare opgave." De koepel verwijst voor vragen van huiseigenaren naar het landelijk funderingsloket.

'Geen leuke boodschap'

Volgens NHG is het "geen leuke boodschap" dat kopers met funderingsschade misschien nu niet het maximale bedrag kunnen lenen. Maar de gedachte hierachter is bescherming: de bank wil voorkomen dat mensen zoveel lenen dat er straks geen geld is voor het herstel.

"Door nu net iets minder te lenen, houden kopers financiële ruimte over om later, als de fundering inderdaad gemaakt moet worden, verantwoord bij te lenen via een tweede hypotheek - of te betalen vanuit eigen spaargeld", zegt een woordvoerder.

Timing

Juist vanwege het kostenplaatje is het besluit van NHG een verstandige, vindt Vereniging Eigen Huis. Wel is de belangenorganisatie kritisch op het moment dat de funderingsrisico's in het koopproces bekend worden gemaakt.

Nu gebeurt dat na het uitbrengen van een bod. "Maar een koper moet daarvóór weten wat hij koopt en niet pas bij de taxatie met een mogelijk funderingsprobleem worden geconfronteerd", zegt een woordvoerder.

Ze adviseren daarom verkopers om beschikbare informatie en relevante onderzoeken vooraf met potentiële kopers te delen, en kopers om deze informatie op te vragen.

NHG-grens

In 2027 kunnen hypotheken tot 500.000 euro onder NHG vallen, als aan de voorwaarden wordt voldaan. Voor hypotheken zonder NHG geldt deze werkwijze niet automatisch.

Banken kunnen er wel voor kiezen om het funderingsrisico op een vergelijkbare manier mee te wegen, schrijft de NVB.

De man die werd verdacht van betrokkenheid bij de dodelijke explosie aan de Schammenkamp in Rotterdam twee jaar geleden, is vrijgesproken.

Tegen de 37-jarige verdachte Jalal O. was door het Openbaar Ministerie zeven jaar cel geëist, maar volgens de rechtbank in Rotterdam is er geen bewijs dat hij verantwoordelijk is voor de explosie.

Bij de ontploffing in een garagebox kwamen in januari 2024 drie mensen om het leven. Boven de garagebox waren appartementen. Meerdere bewoners raakten gewond en ook raakten mensen hun huis kwijt.

O. was jarenlang de hoofdhuurder van de garagebox. Eerder werd onderzocht of er een drugslab in het pand zat. De rechtbank vond daarvoor geen bewijs. Wel werden sporen van cocaïne gevonden, maar die konden niet worden gelinkt aan een lab of aan de verdachte.

Procaïne

De rechtbank acht wel bewezen dat de explosie verband houdt met de bewerking van procaïne, een versnijdingsmiddel voor cocaïne. Dat blijkt onder meer uit voorwerpen die werden aangetroffen en beeldmateriaal dat werd gevonden op een telefoon bij een van de omgekomen slachtoffers.

Volgens de rechtbank is het daarom aannemelijk dat in het pand procaïne werd bewerkt, in ieder geval op de dag voor de explosie.

Bij de bewerking van procaïne wordt de brandbare stof aceton verhit. Volgens de rechtbank is de meest waarschijnlijke toedracht dat een explosief aceton-luchtmengsel is ontploft. Waardoor de aceton is ontploft en hoe dat mengsel zo'n verwoestende explosie kon veroorzaken, is niet bekend.

Verdachte heeft altijd ontkend

De ontploffing was in het achterste gedeelte van de garagebox. O. heeft verklaard dat hij dat aan iemand had verhuurd. Hij ontkent dat hij wist wat er in dat gedeelte gedaan werd. Volgens de rechtbank is er geen bewijs dat O. hierover heeft gelogen. Er zijn geen camerabeelden of getuigen die hem naar binnen hebben zien gaan. Ook de inzet van een politie-informant en het afluisteren van telefoongesprekken leverden geen bewijs op.

Tot kort voor de explosie is O. nog wel in het voorste gedeelte van het pand geweest, zegt de rechtbank. Hij vertrok daarna naar België en kwam een paar uur na de explosie terug, zegt de rechtbank. Hij heeft daarna meegezocht naar slachtoffers onder het puin. Een van de dodelijke slachtoffers was zijn 22-jarige neef.

De 34-jarige man die gisteren in België onder een trein terechtkwam is overleden. Na het ongeluk werd hij ter plekke gereanimeerd en vervolgens in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht. Daar is hij aan zijn verwondingen overleden, schrijft VRT NWS.

Het ongeluk gebeurde gisteren rond 17.15 uur op station Heide in Kalmthout, halverwege Roosendaal en Antwerpen. Volgens getuigen zouden twee mannen, nadat ze uit de trein werden gezet, hebben staan kloppen op de trein toen die weer vertrok.

Vervolgens zou het slachtoffer met zijn rugzak zijn vast komen te zitten aan de trein, waardoor hij op het spoor terechtkwam en werd overreden. Daarbij verloor hij een been.

Het is niet duidelijk of 34-jarige man en zijn medereiziger inderdaad uit de trein zijn gezet. Dat hebben de betrokken organisaties nog niet bevestigd, schrijven verschillende Belgische media. Het incident wordt nog nader onderzocht.

(Telecompaper) BCE has agreed to spin off its mobile towers assets into a new company with the Canadian pensions investor La Caisse...

Het hamstergedrag van de Amerikanen leidt ertoe dat de strategische reserves ahornsiroop in Canada dreigen op te raken. De Canadese vereniging van producenten waarschuwt dat de magazijnen waar de vaten worden opgeslagen in februari zo goed als leeg zullen zijn.

Canada produceert zo'n 75 procent van het 'vloeibare goud' wereldwijd. 90 procent daarvan komt uit de provincie Quebec. De vaten siroop worden opgeslagen in drie pakhuizen in Quebec, waar plek is voor zo'n 218.000 vaten, zo'n 53 olympische zwembaden vol, schrijven Canadese media. De reserves worden ingezet bij onder meer een slechte oogst.

Omdat de vraag naar maple syrup wereldwijd is toegenomen, kan de noodvoorraad nauwelijks worden aangevuld. Daarbij wordt vooral gewezen naar de Amerikaanse handelsoorlog met Canada, schrijven Canadese media.

Amerikanen kochten massaal in omdat ze bang waren dat de prijs van een fles ahornsiroop door de importheffingen omhoog zou schieten. Ook uit andere werelddelen is de vraag naar het stroperige goedje gegroeid omdat het onder meer wordt gebruikt als een gezonder alternatief voor suiker.

Tappen

Ahornsiroop wordt gemaakt door het sap van de esdoorn te tappen. Dat wordt met kraantjes gedaan die aan de boom worden vastgemaakt.

Zo'n 65 procent van de Canadese ahornsiroop wordt naar de VS geëxporteerd, gevolgd door Duitsland (ruim 7 procent), het Verenigd Koninkrijk (bijna 5 procent) en Australië (4,5 procent), meldt het Canadese ministerie van Landbouw.

Het snel opschalen van de productie is volgens Canadese media lastig omdat de productie sterk afhankelijk is van het weer. Het tapseizoen loopt van februari tot april. Ook het aanboren van nieuwe bomen is een uitdaging voor de producenten omdat ook andere sectoren, waaronder de houtindustrie, gebruikmaken van de bossen in Canada.

De vereniging van producenten zegt de levering van ahornsiropen voor het komende jaar te kunnen garanderen.

Radioprogramma's en presentatoren hoeven niet langer te vrezen dat hun werk niet gewaardeerd wordt. Na het stoppen van de traditionele radioprijzen van de Gouden RadioRing zijn er nieuwe radioprijzen in het leven geroepen.

De radiohuizen van DPG Media, Talpa Audio en Mediahuis Radio hebben de handen ineen geslagen voor de zogenoemde Nederlandse Radio Awards. "Radio verdient het om geëerd te worden. Ook vinden we het belangrijk om een jaarlijks moment te hebben waarop radiomakers elkaar ontmoeten", valt te lezen in een verklaring van de radiohuizen.

Omroep AVROTROS neemt namens de publieke omroep de uitreiking van de prijzen op zich. De awardshow vindt plaats op dinsdag 2 februari 2027 in het DeLaMar Theater in Amsterdam.

In verschillende categorieën worden de nieuwe 'Kristallen' uitgereikt. De naam is een verwijzing naar het zendkristal: de techniek achter radio. Een deel van de prijzen wordt toegekend door een vakjury, in andere categorieën kiezen luisteraars de uiteindelijk winnaar. Alle landelijke radiozenders dingen mee naar de prijzen. Op een later moment maakt de organisatie de categorieën bekend.

Bezuinigingen

Afgelopen januari kwam er na twintig jaar een einde aan de traditionele Gouden RadioRing. Vanwege bezuinigingen op de publieke omroep kreeg de uitreiking geen vervolg meer. Destijds was al duidelijk dat verschillende commerciële en publieke omroepen werkten aan een vervolg.

Het NPO Radio 2-ochtendprogramma Aan de Slag! van AVROTROS met presentator Bart Arens won de allerlaatste Gouden RadioRing.

De Britse koning Charles vertrekt vandaag voor een koninklijke tour naar het Caribisch gebied. Het is een gevoelig bezoek, omdat in deze regio de roep om excuses en herstelbetalingen voor de historische slavenhandel steeds luider klinkt.

Koning Charles bezoekt de Bahama's, Guyana en daarna Antigua en Barbuda, waar hij de Gemenebestconferentie bijwoont. Charles is naast koning van het VK ook staatshoofd in 14 andere landen en het symbolische hoofd van het Gemenebest, dat bestaat uit 56 landen.

Maar het is de vraag hoelang dit allemaal nog zo zal blijven. Zijn zoon en troonopvolger, prins William, en diens vrouw, prinses Kate, maakten een paar jaar geleden ook een reis naar het Caribisch gebied, waarbij ze in Jamaica werden ontvangen met protestborden.

Onhandige foto

Hun koninklijke bezoek leidde tot ongemakkelijke vragen over het Britse koloniale verleden, over slavernij en de rol van de monarchie binnen het Gemenebest. Een onhandige foto, waarop het koninklijk paar door een hek heen handen schudt met kinderen, ging de wereld over en werd door critici neergezet als een symbool van de koloniale verhoudingen die nog altijd doorwerken.

Na die reis liet prins William doorschemeren dat hij niet vanzelfsprekend in de voetsporen van zijn vader Charles en zijn grootmoeder koningin Elizabeth zou treden als hoofd van het Gemenebest. Koning Charles is daarmee mogelijk de laatste Britse vorst die deze rol vervult.

Koning Charles is voorbereid op de risico's en controverses rond zijn reis naar het Caribisch gebied. Hij houdt rekening met protesten en discussies over excuses en herstelbetalingen - onderwerpen die voor hem niet nieuw zijn. In Antigua en Barbuda en op de Bahama's, waar Charles koning en staatshoofd is, wordt ook gediscussieerd over de vraag of het tijd is om de monarchie af te schaffen en een republiek te worden.

Herstelbetalingen

Het Bahamas National Reparations Committee waarschuwde de koning zelfs met de boodschap: "Kom niet met lege handen". Ondertussen probeert Jamaica, een ander land in het Caribisch gebied, via een juridische procedure duidelijkheid te krijgen over de verantwoordelijkheid van Groot-Brittannië voor de slavernij.

Het land diende onlangs een petitie in bij koning Charles en zijn adviesorgaan, met vragen over de rechtmatigheid van de Britse slavernij en of Groot-Brittannië verplicht is tot herstelbetalingen.

Maar zulke stappen zullen tijdens deze reis uitblijven. Koning Charles volgt het advies van de Britse regering om geen officiële excuses aan te bieden voor de Britse rol in de trans-Atlantische slavenhandel.

Tegelijkertijd zal hij het slavernijverleden niet uit de weg gaan. In 2022 sprak hij als prins van Wales over "de donkerste periode uit onze geschiedenis" en zijn "persoonlijke verdriet is om het leed van zovelen". Ook erkende hij dat "dit een gesprek is waarvan de tijd is gekomen".

Enorme omvang

Er is in het Verenigd Koninkrijk oplettend naar Nederland gekeken toen koning Willem-Alexander een grootschalig onderzoek liet doen naar de banden tussen het Huis Oranje-Nassau en de slavernij. Daarnaast bood hij in 2023 excuses aan Suriname voor het Nederlandse slavernijverleden en vroeg hij om vergiffenis voor het feit dat zijn voorouders niet hadden ingegrepen tegen deze misdaden.

Het Verenigd Koninkrijk is hier terughoudender in. De Britse koloniale geschiedenis is van een enorme schaal: op het hoogtepunt besloeg het Britse Rijk bijna een kwart van het wereldwijde landoppervlak en omvatte het ongeveer een kwart van de wereldbevolking.

Het Caribisch gebied was cruciaal voor de Britse trans-Atlantische slavenhandel. Tussen 1624 en 1807 werden naar schatting 2,3 miljoen tot slaaf gemaakte Afrikanen naar de Britse koloniën in het Caribisch gebied gebracht. De omvang van het Britse koloniale verleden - met een geschiedenis van slavernij, plundering, onderdrukking en uitbuiting - maakt de discussie over excuses en herstel zeer complex.

Belang van het Gemenebest

Een poging om aan herstelbetalingen een prijskaartje te hangen, werd een paar jaar geleden gedaan door de Brattle Group, een economisch adviesbureau. De totale schade van trans-Atlantische slavernij door westerse landen werd gesteld op zo'n 100 biljoen dollar. Het Verenigd Koninkrijk, op nummer 2 na Amerika, stond op 18 biljoen. Dat is ongeveer zeven keer het totale jaarlijkse bbp van het VK.

Ondanks de discussies die Charles tijdens deze reis tegemoet kan zien, benadrukt hij ook het belang van het Gemenebest: een samenwerkingsverband van 56 onafhankelijke landen dat in 1949 in zijn huidige vorm ontstond. Het is volgens hem ook een groep landen die samen de grote uitdagingen van deze tijd kunnen aanpakken - zoals klimaatverandering en biodiversiteit en betere educatie voor jongeren.

Tijdens een bezoek aan Samoa in 2024 zei de koning: "Niemand van ons kan het verleden veranderen. Maar we kunnen ons wel met hart en ziel inzetten om ervan te leren en manieren te vinden om blijvende ongelijkheid recht te zetten."

Recently [shraiwi] decided to have a bit of good nerdy fun and implement the FAST machine vision algorithm on an ESP32-S3 using its SIMD ISA. This involves using the assembly …read more

Russische aanvallen op de Oekraïense energiesector zijn een oorlogsmisdaad. Dat staat in een rapport dat is opgesteld in opdracht van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties.

Rusland begon in oktober 2022 met aanvallen op Oekraïense elektriciteitscentrales en het stroomnet. Bedoeling daarvan was het volk onder de druk te zetten en de Oekraïense strijdlust te breken.

Het rapport van de Noorse oud-rechter Erik Møse somt op wat de gevolgen waren: verwarming, licht en water vielen uit, ouderen kwamen opgesloten te zitten in hun flats omdat liften niet werkten, ziekenhuisapparaten werkten niet meer.

"Burgers ontwikkelden gezondheidsproblemen vanwege de blootstelling aan de kou", zegt Møse in een toelichting. "Kou, angst en de constante stress om te overleven hadden een grote impact op burgers van alle leeftijden."

Niet durven slapen

Onder de 255 Oekraïners met wie werd gesproken was een 53-jarige man uit Kyiv die 's nachts niet in slaap durfde te vallen, uit angst dood te vriezen. "Dat was het engste: niet durven slapen uit vrees niet meer wakker te worden. Het was een marteling." Een 74-jarige stadsgenoot kon haar flat niet meer uit: "Daar lag ik, koud en hongerig, zonder medicijnen, zonder niets."

Het rapport merkt op dat de temperaturen 's winters daalden tot - 21. "Dat de aanvallen toenamen tijdens de koudere periodes laat zien dat het de bedoeling van de Russische regering was om de burgerbevolking te raken." Dat is een oorlogsmisdaad en een misdaad tegen de menselijkheid, aldus het rapport.

Møse merkt op dat de heftigheid en frequentie van de aanvallen alleen maar toenamen en de koude periode inmiddels weer aanbreekt.

Mensenhandel

Het rapport stelt daarnaast dat Rusland zich schuldig maakte aan mensenhandel door in het buitenland militairen te ronselen voor de strijd. De personen uit kwetsbare situaties werden "met leugens en dwang" gestrikt voor het Russische leger.

Zo deden rekruteerders zich voor als zakenmensen die personeel zochten. Eenmaal in Rusland werden dan de paspoorten ingenomen en werden de buitenlanders gedwongen een arbeidsovereenkomst te tekenen die ze niet begrepen omdat het in het Russisch was. Het rapport zegt dat dit zeker in 29 landen over de hele wereld gebeurd is, waaronder Belarus, Brazilië, Somalië, India en Jordanië.

De gedwongen buitenlanders komen vaak terecht in de frontlinies, velen zijn al gesneuveld, verdwenen of krijgsgevangen gemaakt. Møse roept Rusland op deze praktijken te staken en iedereen te laten gaan die dat wil.

Hoewel er ook onderzoek zou worden gedaan naar Oekraïense aanvallen op Rusland heeft het Kremlin niet meegewerkt aan het rapport, omdat Moskou het mandaat van Møse niet erkent. Er is ook geen reactie gekomen op de bevindingen van het rapport.

Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen Coen K. (36) uit Uden. Hij wordt verdacht van de gewelddadige dood van zijn vriendin.

Jessica Brants (38) werd in juli vorig jaar in haar eigen huis in Vlijmen om het leven gebracht in het bijzijn van haar toen 2-jarige dochter. Coen K. zou door het lint zijn gegaan tijdens een ruzie en harde trappen hebben uitgedeeld.

Het schoenprofiel van K. werd op het hoofd van de vrouw gevonden. In totaal werden 21 letselplekken op haar lichaam gevonden, waarvan 16 op hoofd en hals. Zelf ontkent de man dat hij zijn vriendin schopte terwijl ze op de grond lag. De vrouw overleed in het ziekenhuis in Tilburg.

Drank en drugs

K. had drank en drugs gebruikt en lijdt aan meerdere stoornissen zoals een borderline-persoonlijkheidsstoornis. Hij dronk dagelijks zes tot twaalf blikken bier en gebruikte zware medicijnen als oxazepam die hij zelf kocht op internet. Hij had tevens last van verlatingsangst. Volgens deskundigen was hij daarom niet volledig toerekeningsvatbaar tijdens de doodslag.

Verschillende nabestaanden van de 38-jarige vrouw verlieten vanochtend de rechtszaal op het moment dat de advocaat van K. aan het woord kwam, schrijft Omroep Brabant. De advocaat zei onder meer dat K. niet de intentie had om zijn vriendin te doden.

Spreekrecht

Gisteren maakten de nabestaanden van de vrouw gebruik van hun spreekrecht. "Wij herkenden onze dochter niet meer nadat jij haar mishandeld had. Wij zijn boos, kwaad, woedend. Het is beestachtig wat jij hebt gedaan. Waarom stamp je door op zo'n mooie, lieve meid? Besef jij dat deze jonge kinderen verder moeten zonder hun moeder? En wij zonder dochter?", zei Brants moeder.

De oudste dochter van de vrouw zei onder meer dat ze geen afscheid kon nemen omdat het lichaam van haar moeder niet meer toonbaar was. "Ik heb weinig concentratie op school. Ik doe mijn best. Soms krijg ik paniekaanvallen", zei ze onder meer. De nabestaanden eisen zo'n vier ton aan schadevergoeding.

De rechtbank doet op 20 november uitspraak.

(Telecompaper) Telefonica Brasil has partnered with SpaceX's Starlink to launch Vivo Satellite" a direct-to-device (D2D) mobile service designed to eliminate coverage shadow zones across Brazil...

In Ethiopië zijn de afgelopen dagen meer dan zestig mensen gedood bij aanvallen op christenen, zegt de Ethiopisch-Orthodoxe Tewahedo Kerk in het land. De aanvallen zouden zijn uitgevoerd door een rebellengroep die strijdt voor meer zeggenschap voor het Oromo-volk, de grootste etnische groep in het land.

De aanvallen vonden vorige week dinsdag en vrijdag plaats ten zuiden van de hoofdstad Addis Abeba, in de centrale regio Oromia. Bij de eerste kwamen 14 mensen om, bij de tweede werden 46 mensen gedood in aanvallen op drie dorpen.

Een man die zijn 75-jarige vader verloor bij de aanvallen zegt tegen de BBC dat het een hinderlaag was. "We waren omsingeld van vier kanten."

Leiders van de orthodoxe kerk in het land noemen het een bloedbad, waarbij ook zeker twintig huizen in brand zijn gestoken. Veel bewoners van de regio zijn op de vlucht geslagen.

Etnisch en religieus geweld

Ethiopië kampt al jaren met geweld. Niet alleen laaide het geweld in de regio Tigray dit jaar weer op, ook andere rebellen strijden al jaren voor meer zeggenschap, zoals het Oromo Bevrijdingsleger in Centraal-Ethiopië. Vorige maand kondigden verschillende separatistenbewegingen aan te gaan samenwerken tegen president Abiy Ahmed in de Ethiopische Overlevingsalliantie.

De Ethiopische Mensenrechtenraad schreef in juli in een rapport dat er in de afgelopen vier jaar ruim 450 mensen waren gedood bij etnische en religieuze conflicten. Deze nieuwe aanval wordt gezien als een forse escalatie van dat geweld.

Ongeveer tweederde van de inwoners van Ethiopië is christen, met name aanhangers van de orthodoxe stroming inheems aan dat land. De rest van de inwoners is veelal moslim. Oromia is de grootste regio van het land, met zo'n 40 miljoen inwoners.

Er wordt toch geen Nederlandse deelnemer gestuurd naar het Eurovisie Songfestival. Dat heeft de NPO bekendgemaakt na overleg met omroepen. Volgens de NPO is er "onvoldoende draagvlak" om volgend jaar mee te doen aan het liedjesfestijn.

Jet de Ranitz, de voorzitter van de raad van bestuur, zegt dat er de afgelopen periode gesprekken zijn gevoerd met omroepen voor een Nederlandse inzending. Volgens de voorzitter had de NPO de indruk dat er voldoende draagvlak was om terug te keren.

"Helaas hebben we hier geen goede vorm voor kunnen vinden. Daardoor moeten we concluderen dat het op dit moment te vroeg is om in 2027 deel te nemen aan het Eurovisie Songfestival. Door de gevoeligheden rond de thema's die nu spelen, hebben we besloten om op dit moment een pas op de plaats te maken", aldus De Ranitz.

Israël

De gevoelige kwestie waar het om draait, is de deelname van Israël. Meerdere Europese omroepen vinden dat Israël moet worden uitgesloten vanwege de verwoestende oorlog in Gaza.

"We weten al langer dat de deelname van Israël verschillende reacties oproept in de maatschappij en voor discussie en verdeeldheid zorgt", zegt Jurre Bosman de directeur Media bij de NPO. "Dat is ook onder omroepen en medewerkers het geval en wij begrijpen die gevoeligheid."

Bosman zegt dat de NPO alleen artiesten naar het songfestival wil sturen als zij de volle steun kunnen krijgen van een of meerdere omroepen. De NPO zegt in gesprek te blijven met de EBU over de toekomst van het liedjesfestijn.

Het College van Omroepen zegt in een reactie dat het goed is "dat er nu duidelijkheid is over de komende editie en dat we met elkaar in gesprek blijven over de toekomst van het Songfestival bij de publieke omroep".

EBU betreurt besluit

EBU, het samenwerkingsverband van publieke omroepen dat het songfestival organiseert, betreurt het besluit van de NPO, maar zegt het ook te respecteren. De organisatie zegt in te zien dat er momenteel "diepgewortelde en oprechte meningen over het songfestival bestaan en dat ze sterk van elkaar verschillen". Toch benadrukt de EBU dat het festival voor eenheid zorgt in een "verdeelde wereld".

De EBU is blij dat het songfestival volgend jaar wel wordt uitgezonden bij de NPO en kijkt ernaar uit om een Nederlandse inzending in de toekomst te verwelkomen wanneer "de NPO, haar leden en het publiek vinden dat het juiste moment daarvoor is aangebroken".

Terugtrekking AVROTROS

Eind vorige maand maakte de NPO bekend dat Nederland na een jaar afwezigheid, ondanks de deelname van Israël, weer mee zou doen aan het liedjesfestijn. De Nederlandse inzending zou een gezamenlijk project van de publieke omroep worden, gecoördineerd door de omroepenkoepel.

Het besluit was een gevolg van de terugtrekking van AVROTROS. De omroep maakte in augustus bekend voor het tweede jaar op rij niet mee te doen aan het Eurovisie Songfestival, omdat het "evenement niet langer neutraal is, nu één van de deelnemende landen nog steeds in een grootschalig militair conflict is verwikkeld", doelend op Israël.

Brandbrief

Dat Nederland alsnog een artiest zou sturen naar Bulgarije, als gezamenlijk project van de omroepen, kon rekenen op veel kritiek en weerstand. Zo stuurden eerder deze maand ruim 400 NPO-medewerkers een brandbrief naar de omroepenkoepel.

Ze hekelden het besluit om mee te doen aan het evenement vanwege de deelname van Israël. Ook wilden de honderden medewerkers weten hoe de besluitvorming tot stand was gekomen.

Het songfestival wordt nog wel uitgezonden door de NOS, inclusief het Nederlands commentaar en de voorbeschouwing. NOS Evenementen heeft als wettelijke taak het uitzenden en verslag doen van grote nationale en internationale evenementen, zoals het songfestival.

Vorig jaar won de Bulgaarse Dara in Wenen met haar nummer Bangaranga de 70ste editie van het liedjesfestijn. Het evenement wordt volgend jaar gehouden in de Bulgaarse stad Burgas.

Ierland

Behalve Nederland doet ook Ierland volgend jaar opnieuw niet mee aan het songfestival. Dat werd vorige maand door de Ierse publieke omroep RTÉ bekendgemaakt. De omroep geeft de situatie in Gaza als reden voor het besluit.

"RTÉ vindt dat deelname van Ierland niet kan worden gerechtvaardigd, gezien het schokkende en voortdurende verlies aan mensenlevens in Gaza en de humanitaire crisis daar, die nog altijd het leven van veel burgers in gevaar brengt."

Anders dan Nederland zendt Ierland het songfestival niet uit.

De overname van Unox door Zwanenberg mag niet doorgaan, dat zegt de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De toezichthouder heeft de vergunning voor de overname geweigerd na vervolgonderzoek naar de voorgenomen koop.

Door de overname zou Zwanenberg ongeveer de enige grote aanbieder van rook- en knakworsten worden in Nederlandse supermarkten. Ook zou het een monopolie krijgen op het gebied van houdbare soepen, zegt de ACM.

Duurder

Een belangrijke reden dat het nee zegt tegen de overname, is omdat consumenten hierdoor duurder uit zouden kunnen zijn. Zwanenberg heeft nu al een groot marktaandeel.

Volgens de toezichthouder bestaat het risico dat het deze positie gebruikt om hogere prijzen te rekenen aan supermarkten, er zijn dan immers nog maar weinig alternatieven.

"Dat is onwenselijk, zeker in een tijd waar er al zorgen bestaan over hogere prijzen voor levensmiddelen", zegt Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM.

De ACM deed onderzoek naar de gevolgen van deze overname. Verschillende supermarkten gaven hierin aan zorgen te hebben over het risico op prijsverhogingen.

Teleurgesteld

Zwanenberg, dat op Europees niveau worsten, maaltijden en soepen produceert, zegt te overwegen in beroep te gaan tegen het besluit. Het zegt onder meer dat de markt voor deze producten veel ruimer is dan dat ACM interpreteert.

Ook Unox zegt teleurgesteld te zijn over het besluit van de ACM. Het bedrijf, dat valt onder Unilever, zegt de komende periode te gebruiken om "onze vervolgstappen te bepalen".

De Amerikaanse justitie doet een derde poging om oud-FBI-baas James Comey te vervolgen. "Daar heb je ze weer", reageert Comey laconiek op de nieuwe beschuldigingen. "Het zou haast grappig zijn als het niet zo'n walgelijk machtsmisbruik van Justitie zou zijn."

De nieuwe zaak draait om een artikel van The New York Times uit 2016, waarin een anonieme overheidsbron wordt opgevoerd. Volgens de aanklagers zat Comey achter dat lek en is hij daarom schuldig aan het doorspelen van geheime informatie. Het artikel draaide om een geheim gerechtelijk bevel dat provider Yahoo opdracht gaf e-mails te scannen op verwijzingen naar terrorisme.

Comey wijst de beschuldigingen van de hand. "Er is bij mij niets veranderd, ik ben nog steeds onschuldig. Ik ben niet bang voor de mensen en geloof in onze onafhankelijke rechters."

Beladen relatie

Comey, door Obama aangesteld als hoofd van de federale politie, heeft een beladen relatie met Donald Trump. Die nam het hem kwalijk dat Comeys FBI onderzoek deed naar Russische inmenging in zijn verkiezingsoverwinning. Comey beweerde dat de president hem ontsloeg nadat hij had geweigerd persoonlijk trouw aan hem te zweren.

Al twee keer eerder klaagde justitie onder Trump Comey aan. Wegens een vormfout verwierp de rechter de eerste aanklacht, om het lekken van informatie en liegen tegen het Congres. Een tweede aanklacht wegens bedreiging loopt nog.

Die zaak draait om een foto die Comey vorig jaar op Instagram zette met de boodschap "86 47" in schelpen. "86" staat in het Engels voor uitschakelen, Trump is de 47ste president van de VS. De president vatte het daarom op als een doodsbedreiging. De zaak is nog onder de rechter.

Comeys advocaten zeggen dat de zaak over het artikel inmiddels verjaard is. Het New York Times-stuk dateert van begin oktober 2016, dus de 10 jaar die justitie had om een zaak te beginnen zijn verlopen. Comeys advocaat wijst er bovendien op dat de zaak niet zoals verplicht is gewogen door een onderzoeksjury en er dus officieel nog altijd geen aanklacht ligt. Twee eerdere onderzoeken naar het lek werden afgesloten zonder aanklachten.

Een justitiewoordvoerder wil niet ingaan op lopende zaken. President Trump zei tegen journalisten "weinig van de zaak te weten, ik hoor het nu net pas", een ontwijkend antwoord dat hij vaker geeft als hem wordt gevraagd naar controversiële onderwerpen. Wel noemde hij Comey "een dirty cop", een foute smeris.

Trump heeft in het verleden vaker bij justitie aangedrongen op gerechtelijke vervolging van personen die hij als tegenstanders beschouwt. Zo vroeg hij zich ooit in een openbaar bericht af waarom minister Bondi van Justitie nog geen vervolging had ingesteld tegen onder anderen prominente Democraten en de aanklager die hem succesvol vervolgde wegens fraude. Eerder deze maand was er nog een inval bij een Democratisch Congreslid, hoogst ongebruikelijk zo kort voor de verkiezingen.

Ontslag dochter onterecht

Een rechter oordeelde gisteren nog dat Trumps ministerie van Justitie Comeys dochter onterecht had ontslagen als aanklager in de staat New York. Maurene Comey stelde dat ze alleen was ontslagen omdat de president een vete met haar vader heeft.

In het vonnis oordeelde de rechter dat Maurene Comey inderdaad 10 jaar lang uitstekend werk had gedaan, "met lof van zowel leidinggevenden als directe collega's". Het Witte Huis laten bepalen wie in dienst mag blijven ging volgens de rechter "in tegen twee eeuwen jurisprudentie" en "verstoort het evenwicht van ons constitutionele stelsel".

Maurene Comeys verzoek werd ingewilligd om haar ontslagdatum met terugwerkende kracht te veranderen van juli 2025 naar december dat jaar, zodat ze recht heeft op achterstallig loon. Ze heeft inmiddels nieuw werk gevonden bij een advocatenkantoor.