Aggregator

Rus met duizenden foto's in Polen aangehouden op verdenking van spionage

2 hours 16 minutes ago

Een 55-jarige Russische man is in Polen aangehouden op verdenking van spionage. Hij zou duizenden foto's van transportfaciliteiten hebben gemaakt. Een rechtbank heeft bepaald dat hij drie maanden in voorlopige hechtenis blijft.

"De man wordt ervan verdacht activiteiten te hebben verricht voor een buitenlandse inlichtingendienst", zegt de politie. "Alles wijst erop dat de foto's die hij maakte tegen de staatsveiligheid gebruikt konden worden."

Agenten zagen in de Zuidwest-Poolse stad Swidnica tijdens het beveiligen van een voetbalwedstrijd een man bij een onbewaakte spoorwegovergang foto's maken van voorbijrijdende treinen en de infrastructuur. De Rus zat volgens de politie in een auto en reed snel weg toen hij de agenten zag. Later kwam de politie hem opnieuw tegen. De man zou zich nerveus hebben gedragen.

Honderdduizenden bestanden

Bij hem werden volgens de politie professionele fotoapparatuur en gegevensdragers aangetroffen met honderdduizenden bestanden, waaronder foto's van belangrijke infrastructuur en transportfaciliteiten, ook buiten Polen.

De politie verdenkt de man ervan de foto's te hebben gemaakt met de bedoeling die aan een buitenlandse inlichtingendienst door te spelen. Bij een veroordeling riskeert hij minimaal vijf jaar gevangenisstraf.

"Het feit dat het mogelijk is geweest om een Russische burger te arresteren, is vrij zeldzaam", zegt Tomasz Siemoniak, woordvoerder van de Poolse inlichtingendienst. Volgens hem vermeden de Russische inlichtingendiensten voorheen het inzetten van eigen burgers en gaven ze er de voorkeur aan om "wegwerpagenten" uit andere landen voor deze taken te rekruteren.

Oplopende spanningen

De spanningen tussen Rusland en Polen zijn de afgelopen maanden verder opgelopen. Polen beschuldigt Rusland van spionage en sabotage op zijn grondgebied.

In september schond een Russische helikopter 42 seconden het Poolse luchtruim, waarop Poolse gevechtsvliegtuigen de lucht ingingen. Ook werden grondtroepen in staat van paraatheid gebracht.

Eind september maakte Nieuwsuur deze video:

Australische Hyrox-atleet blikt terug op poep-incident: 'Ik ben ook maar een mens'

3 hours 5 minutes ago

De Australische atleet, die vorige maand wereldnieuws was nadat ze tijdens een Hyrox-wedstrijd een diarree-aanval had, heeft excuses aangeboden omdat ze doorging en daarmee andere deelnemers in gevaar bracht. Dat zei Joanna Wietrzyk in een interview met de BBC.

Het poepincident deed online veel stof opwaaien, omdat atleten tijdens Hyrox-wedstrijden dezelfde apparaten gebruiken. Veel medeatleten vonden het onhygiënisch dat Wietrzyk doorging en daarmee de gezondheid van anderen op het spel zette.

"Ik dacht eigenlijk niet na over de mensen om mij heen... Achteraf gezien was de beslissing die ik nam de verkeerde beslissing, en het spijt me oprecht voor iedereen die ik daarmee heb geraakt", zegt de 24-jarige topsporter, die met een tijd van 54 minuten en 25 seconden wereldrecordhouder is.

Het is haar eerste interview sinds de Hyrox-wedstrijd in Peking, die ze uiteindelijk wel won.

Wat is Hyrox?

Hyrox is een internationale fitnesscompetitie die snel aan populariteit wint. De sport werd in 2017 bedacht door twee Duitsers: sportmarketeer Christian Toetzke en voormalig hockeyinternational Moritz Fürste.

Deelnemers wisselen acht keer een kilometer hardlopen af met een fitnessoefening. Zo moeten ze een zware slee duwen en trekken, een stuk lopen met een zandzak op de rug en honderd keer een zware bal omhoog gooien.

In de regels staat dat deelnemers tijdens de wedstrijd niet mogen spugen, hun neus niet mogen snuiten en geen afval mogen achterlaten. Ontlasting wordt niet expliciet in de regels wordt genoemd. De organisatie heeft inmiddels de regels aangepast.

Wietrzyk zegt in het interview dat ze een bacteriële infectie had opgelopen door voedselvergiftiging. Bij de start van de wedstrijd voelde ze zich naar eigen zeggen nog "erg, erg goed".

Het moment waarop dat veranderde, kwam halverwege de race. "Het gebeurde heel plotseling. Op dat moment dacht ik, als competitief persoon en atlete die ik ben, alleen nog maar aan de race en aan het behalen van een zo goed mogelijk resultaat."

Traumatisch

De beelden van het incident gingen de wereld over. Achteraf noemt ze zowel de ervaring zelf als de negatieve reacties die daarop volgden op sociale media traumatisch. Ook gaf ze toe dat ze erover heeft nagedacht om te stoppen met de sport.

Ze spreekt van een "mentaal en emotioneel zware periode". Na het poep-incident ontvingen zowel zij als haar familie bedreigingen. Ze had niet verwacht dat de gebeurtenis wereldwijd zoveel aandacht zou krijgen. Ook sponsors, zoals Puma, trokken zich terug.

"Ik heb inderdaad de verkeerde beslissing genomen, maar ik vind niet dat ik daarom online zo'n stortvloed aan kritiek over me heen had moeten krijgen. Uiteindelijk ben ik ook maar een mens."

Vechten of vluchten

In een inmiddels verwijderde Instagram-post stelde ze zich na de race strijdbaar op. "Als je er niet helemaal voor gaat, kun je beter naar huis gaan. Een overwinning is een overwinning. Bedankt voor alle steun. Ik kom snel terug", schreef ze eronder.

Daar heeft ze nu spijt van, zegt ze tegen de BBC. Volgens Wietrzyk was haar reactie ingegeven door de "vecht-of-vluchtmodus" waarin ze verkeerde toen ze in het ziekenhuis lag. Daar werd ze na de wedstrijd naartoe gebracht en kreeg ze een infuus.

In de week na het evenement bood ze op sociale media alsnog haar excuses aan en zei ze dat ze van het incident had geleerd. Ook kondigde ze aan haar overwinning in te leveren en af te zien van de punten die ze met haar winst had behaald.

Vandaag staat ze aan de start van een race in Hamburg. Ze hoopt dat het veelbesproken incident haar na dit interview niet blijft achtervolgen en dat ze er een punt achter kan zetten. "Ik wil niet dat dit mijn identiteit wordt."

Een week na bouwramp in Nairobi gaat zoektocht naar slachtoffers door

3 hours 22 minutes ago

Hulpdiensten in Kenia zijn nog steeds op zoek naar slachtoffers van de bouwramp die vorige week in Nairobi plaatsvond. Een gebouw van achttien verdiepingen, dat in aanbouw was, stortte toen in.

Vanmorgen werd het eerste dodelijke slachtoffer onder het puin vandaan gehaald. De vrouw raakte zwaar verminkt toen ze vrijdag werd verpletterd door het zware beton dat naar beneden kwam.

Deze week hebben reddingswerkers met warmtecamera's gezocht naar overlevenden. Volgens de Keniaanse autoriteiten zijn er met die infraroodcamera's twee mensen onder het puin aangetroffen. Het is niet bekend hoe het met hen is.

Inmiddels hebben veel mensen de hoop op nog meer overlevenden opgegeven. Familieleden van mogelijke slachtoffers wachten al dagen in spanning op nieuws over hun geliefden. Er worden nog zestien mensen vermist. Een dag na de instorting zijn vier mensen gered.

Geen vergunning

De gouverneur van Nairobi zegt dat er aan het gebouw werd gewerkt zonder dat daarvoor de juiste vergunningen aanwezig waren. Ook zegt hij dat de ruimtes op de begane grond nooit verhuurd hadden mogen worden. Daar zaten een elektronicawinkel, slagerij en groenteboer.

Volgens persbureau AP storten in de hoofdstad vaker gebouwen in aanbouw in. Er zou onvoldoende toezicht zijn op de naleving van bouwvoorschriften.

Keniaanse autoriteiten zeggen dat het grootste deel van het puin inmiddels is opgeruimd.

Zeeuws Statenlid opnieuw in opspraak, zou in kamer Hugo de Jonge zijn geweest

3 hours 29 minutes ago

Onder leden van de Provinciale Staten heerst ophef over acties van een mede-Statenlid. Volgens commissaris van de Koning Hugo de Jonge heeft Martin Bos zich meermaals misdragen, schrijft hij in een brief gericht aan Bos. Zo zou Bos betrapt zijn in de werkkamer van De Jonge, terwijl hij geen reden had om daar te zijn. Bos zegt dat hij daar niet is geweest en kan zich ook niet vinden in de andere aantijgingen waarover de bestuurder schrijft.

Twee weken geleden stuurde De Jonge een brief aan Bos, die namens Forum voor Democratie als eenmansfractie in de Provinciale Staten zit. Overigens is Bos geen lid meer van Forum voor Democratie, omdat die partij hem een jaar geleden heeft geroyeerd.

Afspraak

Via Omroep Zeeland kwam de inhoud van de brief naar buiten. De commissaris tekent op dat hij en Bos hadden afgesproken om een gesprek te voeren, maar dat Bos niet naar die afspraak was gekomen. "Daarom zet ik hieronder op een rij welke onderwerpen wij met u hadden willen bespreken", aldus De Jonge.

In de brief schrijft hij onder meer over onheuse bejegening van medewerkers van de griffie, het niet houden aan huisregels van het Abdijcomplex (de werkplek van Zeeuwse provinciemedewerkers) en buitensporige declaraties van Bos.

'Benieuwd naar het verhaal'

Collega's van de Provinciale Staten zijn niet te spreken over het gedrag van Bos. "Het hele dossier is verwerpelijk en beschamend", zegt Patrick van der Hoeff (PVV). "Het komt de politiek in zijn algemeenheid niet ten goede." De acties van Bos stralen af op iedereen, zegt Gert Heijkoop (JA21). "Ik vind het respectloos naar je collega's toe."

Het is moeilijk uit te leggen, zegt Lizo Koppejan (ChristenUnie). "Ik ben wel benieuwd naar het verhaal. Het is te bizar voor woorden." Bos zelf ontkent alle aantijgingen, maar Wouter Versluijs (D66) gelooft hem niet. "Hoe haal je het in je hoofd?"

Geroyeerd door FVD

Als de Statenleden maatregelen zouden willen treffen naar aanleiding van de aantijgingen, kan dat eigenlijk niet. Een Statenlid wordt gekozen door de kiezers en een volksvertegenwoordiger kun je niet zomaar ontslaan. "De enige die er echt iets van kan zeggen, is de kiezer zelf", zegt politicoloog John Bijl. "En die krijgt in maart 2027 weer een stem." Dan zijn de Provinciale Statenverkiezingen.

Mocht Bos dan campagne gaan voeren, is het de vraag voor welke partij aangezien hij door FVD is geroyeerd. "Wij zijn niet blij met deze acties", zegt een woordvoerder van het partijbureau. De enige die de fractienaam kan veranderen, is Bos zelf. "Voor ons lijkt er niets anders op te zitten dan zelf expliciet duidelijk te maken dat onze naam onrechtmatig wordt gedragen door Bos. Wij dragen geen enkele verantwoordelijkheid voor zijn gedrag en uitingen."

Declaraties

Dit jaar werd bekend dat Bos twee jaar lang opvallend veel geld uitgaf aan vergaderkosten in vergelijking met andere fracties. Zo gaf hij in 2024 in zijn eentje 10.000 euro uit aan vergaderkosten, terwijl een andere eenmansfractie (JA21) in dat jaar 100 euro in die categorie besteedde.

Uit gedeclareerde bonnetjes bleek dat Bos 88,5 procent van die vergaderkosten uitgaf aan etentjes. Strikt genomen is dat niet strafbaar, maar Hugo de Jonge zei destijds: "Onverantwoord is het wel. Je moet niet zo met belastinggeld omgaan."

In de brief die De Jonge nu naar het Statenlid heeft gestuurd, verzoekt hij hem om een deel van de kosten die in 2024 uit het fractiebudget zijn betaald, terug te betalen aan de Provinciale Staten.

Verder gaat De Jonge in op gesprekken tussen Bos en medewerkers van de griffie. Hij zou tientallen mails met dwingende toon hebben gestuurd, waarbij medewerkers buiten de normale werktijden werden benaderd.

Bos herkent zich niet in de verwijten uit de brief, zegt hij tegen Omroep Zeeland. Hij ontkent dat hij in de werkkamer van Hugo de Jonge is geweest. Ook zegt hij dat zijn toon in mails altijd correct is. Buiten gebruikelijke tijdstippen een mail sturen moet kunnen, aldus het Statenlid.

"Het staat mensen vrij om brieven te schrijven", zegt Bos. "Ik herken mij helemaal niet in deze brief. Wel opmerkelijk dat het wordt gelekt." Hij is niet van plan de declaraties terug te betalen, zegt hij. "Alles is volgens de regels gelopen en alles is correct gedaan."

Politie: getaserde bezorger wilde papieren niet tonen en pakte agent bij pols

3 hours 39 minutes ago

De agent die gisteren in het Amsterdamse centrum een pakketbezorger met een taser beschoot, zag volgens de politie op dat moment geen andere manier om de situatie onder controle te krijgen.

De bezorger had daarvoor geweigerd zijn busje te verplaatsen en werkte ook niet mee aan zijn aanhouding, zegt de politie. In een persbericht staat dat de motoragent de bezorger vroeg om zijn bus te verplaatsen zodat het verkeer erlangs kon rijden.

In het drukke winkelgebied van de Negen Straatjes, waar het incident gebeurde, geldt een stopverbod tussen 12.00 en 18.00 uur. Verkeersborden geven dat ook aan. Het stopverbod is ingevoerd voor de verkeersveiligheid en zodat voetgangers de stoepen kunnen gebruiken. Het incident gebeurde rond 15.30 uur.

'Bij pols gepakt'

De politie meldt dat de man weigerde het busje te verplaatsen, waarop de agent hem meerdere malen om zijn rijbewijs en identiteitsbewijs vroeg. De man weigerde opnieuw, waarna de agent hem wilde aanhouden en hem naar een muur wilde brengen. Volgens de politie pakte de man de agent bij zijn pols, rukte die zich los en gebruikt hij de taser.

Beelden van het incident, gemaakt door omstanders:

De politie meldt dat een kort fragment "nooit het complete plaatje" weergeeft. "We vragen iedereen niet meteen een oordeel te vellen op basis van maar een deel van de informatie."

Maarten Brink van de Nederlandse Politiebond zegt dat de politie vaker last heeft van filmpjes die online worden verspreid. "Wij zeggen, je moet het hele beeld hebben. Vaak zijn het filmpjes die geknipt of verknipt zijn. Mensen hebben via de media snel een oordeel."

Brink wijst er ook op dat ieder door de politie toegepast geweld getoetst wordt. "Bij alle incidenten gebeurt dat." Agenten moeten bij iedere situatie afwegen welk geweldsmiddel ze inzetten. Het gebruik van de taser is gemeld bij een hulpofficier van justitie, die het gaat toetsen. Dat gebeurt altijd wanneer politiemensen geweld gebruiken.

De bezorger werd gistermiddag meegenomen naar het politiebureau. Daar kreeg hij drie bekeuringen om daarna naar huis te zijn gestuurd.

Hulp bereikt bezette Oekraïense stad Olesjky, 'honderden mensen geëvacueerd'

3 hours 46 minutes ago

Het humanitair konvooi dat is ingezet om mensen die vastzitten in de Oekraïense stad Olesjky te helpen, is op gang gekomen. Het hulpkonvooi van zo'n 25 bussen, ambulances en andere voertuigen was vanochtend naar de stad vertrokken om voeding en medische hulpmiddelen te brengen en mensen die er weg willen te evacueren.

Tot nu toe zijn volgens Oekraïense autoriteiten 527 mensen geëvacueerd. De Oekraïense premier Koretsky tekent daarbij aan dat dit aantal niet vaststaat en dat de evacuatie nog bezig is. De mensen die de stad hebben verlaten, worden via Rusland naar Belarus gebracht, van waaruit ze naar andere plekken in Oekraïne gaan.

De plaats aan de frontlinie in het zuiden van Oekraïne wordt door Rusland bezet en gebruikt om van daaruit aanvallen uit te voeren op de grote stad Cherson. Die stad werd aan het begin van de Russische invasie ingenomen, maar werd eind 2022 door Oekraïne heroverd.

Voor de evacuatie zaten er zo'n 1700 mensen vast in Olesjky. Net als in andere plaatsen aan de frontlinie dreigt hongersnood omdat inwoners van de buitenwereld zijn afgesloten en geen toegang hebben tot voedsel, medicijnen en andere hulpmiddelen.

"Iedereen die weg wil, krijgt de kans om dat op een veilige manier te doen", zeggen Oekraïense en Russische functionarissen in een gezamenlijke verklaring over de zeldzame hulpactie. "Degenen die willen blijven, krijgen alle humanitaire hulp die ze nodig hebben". Volgens de Oekraïense ombudsman Lubinets is er bij de missie speciale aandacht voor ouderen en mensen met een beperking.

Voordat de voertuigen de stad binnen konden rijden, moesten er mijnen worden verwijderd die rond de stad lagen, zeggen de functionarissen die de missie coördineren.

NOS-correspondent Christiaan Paauwe sprak eerder met een gezin dat uit het bezette stadje is gevlucht:

De gezamenlijke actie zou tot stand zijn gekomen met hulp van Melania Trump, de vrouw van de Amerikaanse president. Vorige week maakte het Witte Huis bekend dat zij een staakt-het-vuren voor de stad Olesjky en omgeving tussen Rusland en Oekraïne had geregeld.

Dat bestand ging dinsdag in en was bedoeld om niet-militairen de gelegenheid te geven om burgers hulp te bieden en de stad te verlaten.

JA21, SGP en BBB vangen bot bij kabinet, maar ook Pro en Volt zien geen beweging

3 hours 51 minutes ago

De drie partijen JA21, SGP en BBB die samen 'de route over rechts' vormen, zijn er niet uitgekomen in hun gesprek met de top van het kabinet. Pro en Volt, die samen optrekken als 'optie over links', zagen op hun beurt nog geen beweging van het kabinet.

"Het was een stevig, ingewikkeld gesprek", zei JA21-leider Eerdmans na afloop van zijn gesprek. Hij voerde het woord namens het rechtse drietal. "Het ligt nog niet zoals wij zouden willen." Partijleiders Eerdmans, Stoffer (SGP) en Vermeer (BBB) wilden niets zeggen over de inhoud van hun gesprekken over het Belastingplan en de begrotingen.

Verder wisten ze niet of ze later nog verder gaan praten met het kabinet. "Iedereen gaat dit even op zich in laten werken", aldus Eerdmans. De drie zeiden wel dat hun "bondje" nog intact is.

Benzinepomp

Premier Jetten zei vanochtend al twijfels te hebben bij het pakket van het drietal, vooral vanwege de eisen op het gebied van draagmoederschap en abortus. "Wil je nou echt heel zware medische-ethische thema's verbinden met wat mensen moeten betalen bij de benzinepomp?" Coalitiepartijen D66 en CDA zeiden gisteravond ook al dat zij niet zo blij waren met het eisenpakket.

Na de drie rechtse oppositiepartijen waren Pro-leider Klaver en Volt-leider Dassen aan de beurt. Zij zagen "nog geen enkele beweging" van het kabinet op het gebied van hun belangrijkste eis. De twee willen dat de lasten voor vermogenden stijgen en die voor werkenden omlaag gaan.

"De afstand is heel groot", zei Pro-leider Klaver. "Daar zullen we over verder moeten praten." Klaver verwacht dat dat dit weekend gebeurt, maar een vervolggesprek is niet gepland.

Weer in het autootje

ChristenUnie en 50Plus kwamen vanmorgen als eerste langs. Toen zij naar buiten kwamen, waren ze positief over wat het kabinet aan hen had gepresenteerd. "Maar we moeten het wel eerst nog op papier zien", zei CU-leider Bikker.

Zowel Bikker als Struijs van 50Plus gaf daarbij een waarschuwing af. Als het kabinet om andere partijen tegemoet te komen grote wijzigingen aanbrengt, dan kan hun steun op losse schroeven komen te staan. "Dan springen we weer in het autootje en komen we hier weer praten", zei Struijs.

ChristenUnie en 50Plus kunnen samen met de Groep Markuszower zorgen voor een meerderheid in de Tweede Kamer. Markuszower, die deze week met minister Heinen van Financiën heeft gesproken, zei eerder dat hij weinig eisen stelt. Voor hem is het vooral van belang dat Pro niet aan de macht komt.

Hoe het nu de komende dagen gaat, en met wie het kabinet verder gaat praten, is nog niet bekend.

Na Shell boekt ook oliemaatschappij BP een megawinst

4 hours 15 minutes ago

De Britse olie- en gasmaatschappij BP heeft afgelopen kwartaal 8,5 miljard dollar winst gemaakt. Dat is de hoogste winst in achttien jaar en bijna vier keer zo veel als een jaar eerder. BP profiteert van de hoge energieprijzen sinds de start van de oorlog in het Midden-Oosten.

BP verdient ook veel meer aan het raffineren van ruwe olie tot benzine, diesel en kerosine. Door de oorlog die de VS en Israël eind februari startten tegen Iran is de toevoer van olie en gas vanuit het Midden-Oosten verstoord. Ook zijn daar raffinaderijen geraakt, waardoor die nu niet of minder operationeel zijn. Oliemaatschappijen maken daardoor meer winst met raffinaderijen die wel actief zijn en als een tierelier moeten draaien om de weggevallen raffinagecapaciteit op te vangen.

Ook aardgas is de afgelopen tijd fors duurder geworden. Op de Europese groothandelsbeurs kost een megawattuur aan gas vandaag ruim 102 euro. In februari, voor de oorlog, was dat nog minder dan 30 euro.

Ook Shell en Total

De afgelopen dagen maakte de ene na de andere oliemaatschappij een miljardenwinst bekend. Shell kwam gisteren met een kwartaalwinst van ruim 12 miljard dollar en het Franse TotalEnergies met ruim 9 miljard dollar.

Vanuit de politiek in Nederland en andere landen gaan regelmatig stemmen op om hoge winsten van olie- en gasbedrijven extra te belasten. In het voorjaar stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een motie daarover van Pro en D66.

Maar onder meer doordat Shell geen Nederlands bedrijf meer is maar een Brits bedrijf, is zo'n extra belasting opleggen heel lastig. Er wordt nog wel op Europees niveau gekeken of er mogelijkheden zijn.

Kind (1) van drie hoog naar beneden gevallen in Amsterdam

4 hours 17 minutes ago

In Amsterdam is een 1-jarig jongetje van de derde verdieping naar beneden gevallen. Volgens de politie viel hij uit het raam van de woning aan de Amstelveenseweg. Hij is overgebracht naar het ziekenhuis. Het is niet bekend hoe het met hem gaat.

De hulpdiensten kregen rond 09.30 uur de melding binnen. Er werd niet alleen een ambulance, maar ook een traumahelikopter opgeroepen. Ook de politie en marechaussee zijn aanwezig, schrijft stadsomroep AT5. De recherche doet nu onderzoek naar het voorval, laat een politiewoordvoerder weten. De straat is daarom gedeeltelijk afgezet.

Volgens een verslaggever zijn omwonenden erg geschrokken. Wie het incident heeft zien gebeuren, kan contact opnemen met slachtofferhulp.

Voor veel Iraniërs is voorbereid zijn op oorlog het nieuwe normaal

4 hours 20 minutes ago

Het slaan van de oorlogstrom is weer in volle gang. De VS en Israël zouden plannen hebben voor een nieuwe aanval op Iran en Teheran dreigt keihard terug te slaan. Onder Iraniërs is dat het gesprek van de dag.

Zij treffen, waar mogelijk, voorbereidingen. "De algehele sfeer suggereert dat oorlog op komst is. Daar heeft iedereen het over", zegt een vrouw van 40 ten noorden van Teheran. "We houden er rekening mee dat water en elektriciteit weg kan vallen. We kopen kaarsen en slaan zoveel mogelijk extra water in. We zorgen dat de tank van onze auto vol zit en hamsteren lang houdbare producten."

Klaar zijn voor oorlog is voor velen in Iran het nieuwe normaal. Sinds juni 2025 hebben Iraniërs twee oorlogen doorgemaakt. Volgens hulporganisatie de Iraanse Rode Halve Maan zijn daarbij dit jaar minstens 1900 burgers gedood. De schade loopt in de honderden miljarden euro's.

De onzekerheid over wat er nu misschien weer te gebeuren staat, leidt bij velen tot dagelijkse keuzestress. Is het een goed idee om op zakenreis te gaan? Moeten we de kinderen vandaag wel of niet naar school sturen? Zullen we de ramen alvast afplakken, want wat als de bombardementen heel plotseling beginnen?

Korte grootschalige aanval

President Trump heeft aangegeven dat hij, als er geen diplomatiek akkoord komt, een korte aanval overweegt. De VS en Israël zouden de afgelopen tijd hun militaire oefeningen in de regio hebben opgevoerd. Amerikaanse troepen in de regio zijn hun munitie aan het aanvullen en bommenwerpers en straaljagers bereiden zich voor, aldus Amerikaanse functionarissen.

Zij beweren daarnaast dat een laatste grootschalige driedaagse aanval genoeg economische schade kan aanrichten om Iran tot concessies te dwingen. Een derde vliegdekschip en duizenden troepen zullen binnenkort in de regio aankomen en er is veel speculatie dat deze aanvallen snel na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november zullen beginnen.

"Hier heerst een gevoel van machteloosheid. Al die stress die we straks weer moeten gaan doormaken. Die angstaanjagende geluiden van bombardementen en explosies en het gevoel dat je nergens veilig bent", zegt een man vanuit Kish, een van de eilanden in de Perzische Golf waar het ook al maanden onrustig is vanwege de strategische ligging.

Iran wil keihard terugslaan

Iran waarschuwt harder terug te slaan dan ooit. Iraanse functionarissen dreigen luchthavens, pijpleidingen, onderzeese kabels, energiefaciliteiten, ontziltingsinstallaties, Amerikaanse bases en oorlogsschepen in de hele regio te treffen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi schreef in de Financial Times dat nieuwe aanvallen "het leven van burgers en het welzijn van alle regionale staten en de wereldeconomie in groot gevaar zouden brengen".

Araghchi: "De realiteit is dat Iran, puur door zijn geografie, altijd een ongeëvenaarde invloed zal hebben op het maritieme verkeer door de Straat van Hormuz. President Trump deed verkeerde aannames over Iran toen hij aan deze oorlog begon. Het herhalen van die fout nu zal alleen maar leiden tot een oneindig pijnlijker resultaat."

Extreme prijsstijgingen

Dus beginnen de meeste Iraniërs elke dag weer in volle onzekerheid. "Ik maak me zorgen om onze veiligheid, de toekomst van ons gezin en over de alsmaar stijgende prijzen. Als dit zo doorgaat houden we het écht niet lang meer vol", zegt de man uit Kish. De prijsstijgingen zijn voor bijna niemand meer bij te benen.

Oorlog, sancties en de Amerikaanse zeeblokkade hebben bijgedragen aan een keldering van de valuta. De prijzen voor sommige basisvoedingsmiddelen zijn in rap tempo met meer dan 200 procent gestegen. Medicijnen zijn steeds moeilijker te krijgen.

"Alles wordt duurder en straks waarschijnlijk moeilijker te krijgen," zegt de vrouw van 40. "Gisteravond zat ik met mijn vriendinnen uit te rekenen wat een Big Mac bij McDonald's in Londen kost in Iraanse valuta. Hoe kunnen we dát ooit betalen?'', zeiden we tegen elkaar. We kunnen maar beter hier blijven."

Woede en hoop

De wens om te vluchten schiet bij velen geregeld door het hoofd, maar dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. "Voor bijna niemand is het erg realistisch", zegt een man uit Teheran. "Turkije en Armenië liggen het meest voor de hand, maar veel mensen kunnen dat voor langere tijd niet betalen. Bovendien spreken ze de taal niet en ze kunnen daar geen werk vinden."

De meeste mensen blijven dus gewoon thuis of in de buurt en wachten op wat komen gaat. Hoewel velen woedend zijn over de oorlog hoopt menigeen dat, als het dan toch gebeurt, het uiteindelijk zal opleveren waar ze zelf ook al zo lang op hopen.

"Als het nou tot een machtsverandering zou leiden, dan zou dat mooi zijn", zegt de vrouw ten noorden van Teheran. "Vooralsnog heeft de oorlog ons niets anders gebracht dan vernietiging en een verergering van de economische crisis. Als er de afgelopen tijd iets is gaan schuiven in de politiek, dan kwam dat niet door de oorlog maar door de protesten van moedige Iraanse burgers."

Tussen hoop en onzekerheid: spanning bij melkveehouders over stikstofplannen

4 hours 42 minutes ago

Het stikstofdossier staat onder hoogspanning. Er wordt intensief gesproken over de plannen van landbouwminister Van Essen. Vanochtend kwamen boerenorganisaties LTO en NAJK opnieuw langs op het ministerie van Landbouw om over het voorstel van het kabinet te praten nadat ze er vannacht niet uitkwamen.

Na afloop van het gesprek vanochtend zeiden ze dat er punten verbeterd waren, maar dat ze nog niet weten waar het kabinet precies mee gaat komen.

Voor melkveehouders zijn de plannen die voor de zomer op hoofdlijnen werden gepresenteerd het meest concreet, al zijn er ook voor hen nog veel onzekerheden. De NOS sprak een aantal melkveehouders over wat er op het spel staat.

"Vroeger wilde ik zoveel mogelijk melk uit mijn koeien halen", zegt Peter Oosterhof uit het Drentse Foxwolde. Tien jaar geleden deed hij iets wat minister van Essen toejuicht: hij koos voor meer weiland per koe en werd biologisch melkveehouder. Hij houdt nu 120 koeien op 110 hectare grond, deels van natuurorganisaties.

Soepeler eisen?

"Ik werd een beetje ziek van alle kunstmest en middeltjes die ik nodig had om zoveel melk uit mijn koeien te halen", zegt Oosterhof. "Ik ben gestopt met kunstmest, geef zo min mogelijk krachtvoer en zoveel mogelijk gras van eigen grond. Mijn koeien staan 5000 uur per jaar in de wei en mijn grond barst van de wormen", zegt hij trots.

Hoewel Oosterhof een voorbeeldboer lijkt voor minister Van Essen, maken de plannen hem onzeker. Mogelijk krijgen biologische boeren soepelere eisen voor hoeveel stikstof ze mogen uitstoten. "Maar als ik aan de normen uit de brief moet voldoen, red ik het niet", zegt Oosterhof.

Zonder uitzonderingspositie produceert Oosterhof te veel van de stikstofverbinding ammoniak. Hij kan dan een koeientoilet overwegen om zijn uitstoot te verminderen. Ammoniak ontstaat namelijk als de poep en de plas van een koe bij elkaar komen. Een koeientoilet is een systeem in de stal dat koeien stimuleert om te plassen, zodat urine en poep gescheiden blijven en er minder ammoniak ontstaat.

"Maar die moet je in de stal installeren", zegt Oosterhof. "Dan moet ik mijn koeien dus uit de wei halen, waar ze horen." In de wei produceren koeien weinig ammoniak omdat ze niet op dezelfde plek poepen en plassen en de poep en de urine dus niet bij elkaar komen.

Hoewel de onzekerheid overheerst, denkt Oosterhof dat hij in een relatief gunstige positie zit. "Als biologische boer ben ik gewenst, maar mijn collega's die gangbare melkveehouders zijn, krijgen het echt voor de kiezen. Ik vind het soms onmenselijk wat er gevraagd wordt."

Te weinig grond

Adrian Houbraken is zo'n reguliere melkveehouder, die op meerdere fronten knel zit. "Zoals het er nu uitziet kunnen wij hier niet verder", zegt de melkveehouder uit Bergeijk. "Dat zou ontzettend jammer zijn. Ik heb het mooiste beroep van de wereld: een combinatie van ondernemen, met je handen werken, veel buiten zijn en met dieren werken. Mijn zoon van 18 wil ook graag boer worden, maar die toekomst wordt hem zo ontnomen."

"Ik heb naar verschillende scenario's voor ons bedrijf gekeken, maar niet een ervan is haalbaar", zegt hij. "Ik heb 150 koeien op 60 hectare grond, daarmee zijn we een bovengemiddeld intensief bedrijf. Om aan de normen te voldoen, hebben we meer grond nodig of moet ik de helft van de koeien weg doen, maar dan rendeert mijn bedrijf niet meer."

Wat Houbraken ook tegenzit, is dat zijn bedrijf tot zijn verbazing te dicht bij een Natura 2000-gebied zit. Een beek die op nog geen 200 meter langs zijn boerderij stroomt, is onderdeel van een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. Van Essen wil een zone van 1 kilometer om dat gebied, waarin dan minder mag worden uitgestoten.

"Zoals de doelen nu zijn geformuleerd pakken de plannen desastreus uit voor de sector", zegt Houbraken. "Natuurlijk moeten we verduurzamen en we lopen niet weg voor stikstof, maar de lat ligt zo hoog dat we daar niet overheen komen. Ik heb goede hoop dat er aanpassingen komen."

Biologisch melkveehouder Oosterhof is bang dat de plannen van Van Essen zijn koeien terug de stal in jagen. Hij hoopt dat de minister de stikstofnormen loslaat voor boeren die geen kunstmest gebruiken en de koeien volop in de wei hebben staan.

Vandaag of toch later?

Waar minister Van Essen mee komt, is nog spannend. Hij zou vandaag met de eerste stap in de uitwerking van zijn stikstofpakket komen maar het is nog onzeker of dat gebeurt. De gesprekken over de begroting voor volgend jaar spelen ook een rol.

Vanochtend sprak de top van het kabinet onder meer met JA21, BBB en SGP over het eisenpakket dat ze gisteren op tafel legden. Die partijen willen de belastingplannen van het kabinet steunen in ruil voor onder meer forse aanpassingen van de stikstofplannen.

Duizenden jongeren zeggen zich niet aan vuurwerkverbod te gaan houden

4 hours 46 minutes ago

Duizenden jongeren zijn niet van plan zich te gaan houden aan het vuurwerkverbod. Dat zeggen ze tegen NOS Stories. Van de ruim 4000 jongeren die een vragenlijst hierover invulden, zegt driekwart wel vuurwerk te gaan afsteken, ook al is het verboden.

Sommige jongeren gaan het in België kopen waar het nog legaal is:

Dit jaar geldt er een landelijk vuurwerkverbod in Nederland. Het hebben en afsteken van al het vuurwerk is verboden, behalve F1-vuurwerk zoals sterretjes. Ook mag het verkopen van vuurwerk niet meer.

De meeste jongeren die de vragenlijst van NOS Stories hierover invulden, zijn niet blij met het verbod. "Het is verschrikkelijk dat er vandalisme wordt gepleegd met vuurwerk", zegt een van hen, "maar waarom het onschuldige potje afpakken?".

Aanpak politie

De politie zegt in een reactie dit een zorgelijk signaal te vinden. Er wordt dit jaar streng gehandhaafd op vuurwerk. "Als we vuurwerk zien, als we het horen, als we mensen met vuurwerk aantreffen, dan nemen we het in beslag en word je beboet", zegt Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk. "Maar we kunnen niet alles handhaven, daar ben ik ook eerlijk over."

Jongeren die vuurwerk willen gaan afsteken, zeggen in de vragenlijst dat veelal te gaan kopen in het buitenland. Vooral Duitsland, België en Polen zijn populair. De politie zegt hier ook extra op te controleren. "We doen dat elk jaar in deze periode bij de grens", zegt Minderhoud, "maar we doen het nu iets gerichter en met meer technische middelen, zoals kentekenherkenning, camerabeelden en drones."

Ook zijn er jongeren die het bij illegale handelaren in Nederland halen. NOS Stories sprak met zes handelaren die vooral via Snapchat zwaar vuurwerk verkopen. Meerdere verkopers zien het aantal bestellingen dit jaar toenemen. "Ik verkoop meer dan ooit omdat mensen niet meer naar het buitenland durven", laat een illegale verkoper weten.

Een van die handelaren is de 17-jarige Tobias* die dit al een aantal jaar doet. Hij merkt dat er nu al meer interesse is dan vorig jaar. "De vraag gaat hartstikke omhoog. Vorig jaar hadden we zo'n 200 kopers, denk ik. En dit jaar zitten we al aan de 400."

Ook ziet hij dat meer van zijn klanten voor zwaarder vuurwerk gaan. "Ze denken: illegaal is het toch al, dan kan ik net zo goed iets zwaarders halen."

Volgens Tobias lijkt het er op dat de politie strenger handhaaft. "Een paar bevriende dealers zijn opgepakt, dus ik doe dit jaar ook wel voorzichtiger", zegt Tobias. "Normaal had ik al het vuurwerk in huis liggen. Dit jaar zorg ik dat alles wat binnenkomt direct naar de koper gaat."

Dat de politie meer inzet op het pakken van illegale handelaren, beaamt ook Minderhoud. "We zetten extra in op digitale rechercheurs", vertelt hij. "Die kijken echt gericht op Snapchat en andere platformen waar in vuurwerk gehandeld wordt."

Tegelijkertijd wordt druk gezet op die socialemediaplatformen. "We proberen met een aantal landen en de EU een front te vormen tegen die platformen en met ze in gesprek te gaan", zegt Minderhoud. "Stop deze illegale handel, jullie zijn ook aan zet om daar iets aan te doen, zeggen we tegen ze."

Verantwoording

NOS Stories deelde een vragenlijst via Instagram en TikTok. Die werd door ruim 4000 jongeren ingevuld. We vroegen aan hen onder meer wat ze van het vuurwerkverbod vinden en of ze zich eraan gaan houden. De vragenlijst is niet representatief voor alle jongeren in Nederland, maar wel indicatief voor het sentiment dat leeft.

*De naam van Tobias in gefingeerd. Zijn echte naam is bekend bij de redactie.

'Amerikanen willen dat Europa toon matigt over Rusland'

5 hours 26 minutes ago

Europese NAVO-landen moeten, wat het Amerikaanse ministerie van Defensie betreft, hun toon over de Russische dreiging matigen. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Volgens het Pentagon ondermijnen sommige uitspraken van Europese leiders de veiligheid van het militaire bondgenootschap.

In gesprekken met de Verenigde Staten zouden onder meer Letland, Estland en Litouwen - die grenzen aan Rusland - te horen hebben gekregen dat politici de Russen niet moeten provoceren met hun uitspraken. Het is niet duidelijk of naast de Baltische staten ook andere landen een dergelijk verzoek vanuit de VS hebben gekregen.

Achter gesloten deuren zou de Amerikaanse onderminister Colby van Defensie hebben gezegd dat het niet helpt als Europese leiders Rusland publiekelijk "een rat in het nauw noemen". Hij verwijst daarbij vermoedelijk naar een uitspraak van de Estse premier Michal, waarin hij de Russische president Poetin zo omschreef.

Artikel 5

Ondertussen klinkt vanuit Europa een ander geluid. De Baltische staten zouden de Russische dreiging juist kleiner hebben laten lijken dan die in werkelijkheid is, zegt een Europese functionaris tegen Reuters.

Hij verwijst daarbij naar artikel 5 van de NAVO dat door Rusland op de proef wordt gesteld. Dat artikel stelt dat een aanval op één NAVO-land een aanval op allemaal is. In de Baltische staten vonden afgelopen jaren tientallen sabotageacties plaats die door veiligheidsdiensten worden gelinkt aan Rusland.

Het Pentagon zegt daar verder niets over. Het Amerikaanse ministerie wil verder ook niets kwijt over de gesprekken die het heeft gehad met de Baltische staten, omdat het volgens de Amerikanen om privégesprekken gaat. Wel zouden de gesprekken niet onvriendelijk zijn geweest.

Ruslandstrategie

Het verzoek vanuit de VS laat zien hoe NAVO-landen worstelen met de hybride oorlog met Rusland. Europese veiligheidsdiensten waarschuwen voor toenemende agressie.

Sommige Europese politici vinden dat het bondgenootschap de Russische agressie zo veel mogelijk moet benadrukken. Zij denken dat het blijven benoemen van de agressie de steun aan Oekraïne kan versterken. Kiezers moet weten hoeveel financiële en militaire steun Oekraïne nodig heeft om draagvlak onder de bevolking te behouden, is het idee.

Andere bestuurders zeggen juist dat het benadrukken van de Russische agressie Moskou in de kaart speelt. Volgens hen zaaien politici met hun uitspraken angst onder de Europese bevolking, wat de steun voor Oekraïne juist kan ondermijnen. Kiezers die geen escalatie met Rusland willen, zouden in toekomstige verkiezingen op politieke partijen stemmen die geen of minder steun voor Oekraïne willen.

Amerikaanse toenadering tot Rusland

Het verzoek vanuit de VS komt op het moment dat de relatie tussen Oekraïne en de VS in korte tijd weer flink is verslechterd. Trump en de Oekraïense president Zelensky kregen ruzie, nadat de VS sancties tegen Rusland had opgeschort en een dieseldeal met dat land sloot. Trump zei vervolgens dat Zelensky plaats zou moeten maken voor een nieuwe leider.

De Amerikaanse druk op Oekraïne houdt aan. Het Oekraïense leger zou op dringend verzoek van Trump tijdelijk zijn gestopt met het uitvoeren van luchtaanvallen op Russische olieraffinaderijen.

Onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta stopt onder druk van autoriteiten

5 hours 47 minutes ago

De onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta stopt, heeft hoofdredacteur Sergej Sokolov aangekondigd in een verklaring op YouTube. De krant bestaat sinds 1993 en geldt als een van de laatste onafhankelijke nieuwsmedia die zich kritisch uitlieten over het Kremlin en president Poetin.

Volgens Sokolov is het besluit genomen onder druk van de Russische autoriteiten en geheime diensten. De krant schrijft dat vanaf 9 november "de lichten uitgaan in ons huis waar we dertig jaar hebben gewoond". Vorige week werd Sokolov al ondervraagd en werd zijn woning doorzocht.

De organisatie Verslaggevers Zonder Grenzen, die opkomt voor persvrijheid, riep Rusland op om "een einde te maken aan de juridische intimidatie" van journalisten van Novaja Gazeta.

Zwijgen opgelegd

De krant maakte naam met gedegen onderzoeksjournalistiek en verscheen jarenlang meerdere keren per week op papier en online. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 werd de redactie het zwijgen opgelegd nadat die waarschuwingen had ontvangen van de Russische mediatoezichthouder wegens het overtreden van strenge censuurwetten door de oorlog ook zo te noemen. Sindsdien is de druk op onafhankelijke media verder opgevoerd.

Novaja Gazeta verloor zijn mediavergunning begin september 2022, toen een rechtbank in Moskou de licentie van de krant introk. Een deel van de redactie ging vanuit het buitenland verder onder de naam Novaja Gazeta Europe.

Onderzoeksjournalistiek

Vorige maand werd het medium door het Russische ministerie van Justitie op de lijst van 'buitenlandse agenten' gezet. Dit wordt internationaal gezien als een repressiemiddel om critici van het regime de mond te snoeren. Het ontvangen van donaties werd hierdoor nog ingewikkelder. Op korte termijn moeten ze ook hun kantoor in Moskou verlaten.

Oprichter en voormalig hoofdredacteur Dmitri Moeratov won in 2021 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij droeg die prijs op aan zes collega's die werden vermoord, onder wie onderzoeksjournalist Anna Politkovskaja.

Bedroefde reacties om dood Patrick Stewart: 'Een man om van te houden'

6 hours 3 minutes ago

"Hij had zijn hart op zijn tong, wat hem een man maakte die je vertrouwde, die je bewonderde en in mijn geval, van wie je hield." Met deze woorden herinnert de acteur Ian McKellen (87) zijn vriend en collega Patrick Stewart. Stewart overleed woensdag op 86-jarige leeftijd in zijn huis in Los Angeles na een kort ziekbed.

Stewart en McKellen speelden samen in X-Men-films als respectievelijk Professor X (Charles Xavier) en Magneto. Daarnaast stonden ze samen op het toneel, als jonge acteurs in de Royal Shakespeare Company en later in het stuk Wachten op Godot op het Londense West End en op Broadway in New York.

Maar hun vriendschap buiten het scherm en het toneel werd bijna net zo beroemd als hun rollen. Zo bekend zelfs, dat er op YouTube honderden compilaties van de twee te zien zijn. McKellen zegt dat zijn eerste sterke herinnering aan Stewart dateert van het moment dat hij hem op straat in Londen vertelde over een aangeboden hoofdrol in Star Trek.

"Maar Patrick, denk eens aan je toneelcarrière in het Verenigd Koninkrijk. Wil je echt het risico nemen om jarenlang in Hollywood te verdwalen?", zei McKellen tegen Stewart. "Nou, hij nam het risico en gelukkig maar", vervolgt McKellen, om vervolgens de hoogtepunten uit de carrière van zijn vriend op te sommen.

Uit alle reacties van collega's komt naar voren hoezeer Stewart als vriend wordt gemist. De Australische acteur Hugh Jackman, die Wolverine speelde in de X-Men-films, noemt hem "een geweldige vriend en man. Ik heb zo veel van hem geleerd. Ik zal je missen, Patrick Stewart, mijn hele leven lang".

Stewart overleed slechts enkele dagen na Walter Koenig, een andere Star Trek-acteur. William Shatner, die kapitein Kirk speelde in Star Trek, spreekt dan ook van "een hartverscheurende week".

Hij noemt Stewart "een vriend, een collega en een magnifieke acteur. Kapitein Picard vertegenwoordigde het beste in ons, en dat gold ook voor de man die hem speelde". Ook Star Trek-acteur George Takei spreekt vol bewondering: "Hij inspireerde een heel nieuwe generatie sterrenkijkers die vol verlangen uitkeken naar een betere toekomst voor de hele mensheid. We zijn diep bedroefd."

Acteur en komiek Ricky Gervais verwijst naar het moment dat Stewart een rol speelde in zijn satirische serie Extras. "Wat een acteur. Ik kan nog steeds niet geloven dat hij ermee instemde om deze scène te doen. En hij vond het zelfs niet erg toen ik elke take verpestte. Legende." In een blooperreel is te zien hoe Gervais steeds in lachen uitbarst als Stewart het woord "knickers", een Britse benaming voor onderbroek, uitspreekt.

Ook de maker van American Dad! en Ted, Seth MacFarlane, zegt met plezier met hem te hebben gewerkt en dat hij zo bescheiden was. "Ik herinner me dat ik een aantal jaren geleden e-mails met hem uitwisselde toen hij aan de eerste draaidag van een nieuwe film begon. Hij vertelde me dat hij zich op een nieuwe set altijd voelde als een totale beginner. Mijn verbijsterde reactie was dezelfde als die van iedereen. Ik zei: 'Patrick, als jij je zo voelt, dan zijn wij allemaal verloren.'"

Stewart was de verteller in de komediefilms Ted en Ted 2 en speelde een CIA-directeur in American Dad! Volgens MacFarlane was Stewart "een van die zeldzame acteurs die elk stukje dialoog naar een hoger niveau kon tillen, waardoor een goede schrijver geweldig klonk en een geweldige schrijver meesterlijk."

Een voorbeeld van Stewart als "stem" in Ted:

De actrice Rebecca Romijn, die met Stewart speelde in drie X-Men-films en ook deel uitmaakte van het Star Trek-universum, zegt op sociale media dankbaar te zijn "dat ik hem de afgelopen 25 jaar heb gekend en in zijn nabijheid ben geweest zowel als mede-mutant als als mede-lid van Starfleet. Hij was ronduit geweldig, hilarisch, ondeugend, had een ongelooflijk gevoel voor humor. Ik zal mijn vriend enorm missen. Rust in vrede, Patrick."

Nederlandse economie blijft doorgroeien ondanks onrust in de wereld

6 hours 19 minutes ago

De Nederlandse economie blijft het goed doen. In de afgelopen drie maanden groeide de economie met 0,6 procent. Dat is wel iets minder dan het kwartaal ervoor, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Vergeleken met een jaar ervoor groeide de economie met 2,1 procent. "Dat de economie twee kwartalen lang al harder groeit dan 0,5 procent, betekent dat de Nederlandse economie er best goed voorstaat", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

Dat was de afgelopen maanden mede te danken aan de Nederlandse industrie, die goed was voor meer dan de helft van de groei. Het gaat dan met name om de machine-industrie, waaronder bijvoorbeeld ASML valt.

"Nederlandse machines weten een weg te vinden naar de hele wereld, daar verdienen we goed aan en dit geeft Nederland een concurrentievoordeel", zegt Van Mulligen.

Meer ambtenaren

Bovendien namen de uitgaven van consumenten en de overheid toe. Consumenten kochten vooral meer voedingsmiddelen en kleding en gingen vaker op vakantie.

De overheid gaf meer uit aan zorg en ambtenarensalarissen. Volgens Van Mulligen kwamen er zo'n 5000 ambtenarenbanen bij, vooral bij de politie en bij defensie.

Dat is opvallend, omdat het kabinet het juist met 25.000 minder ambtenaren wil doen de komende jaren.

Verwachtingen

Ondanks alle politieke en economische onrust in de wereld blijft de economie het volgens Van Mulligen verrassend goed doen. "De verwachtingen waren dat de economie niet hard zou groeien, maar inmiddels verslaan we die prognoses allemaal."

Het was de reden voor het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om een aantal weken geleden die groeiverwachtingen voor Nederland bij te stellen.

Het is de Nederlandse economie volgens het IMF gelukt om de effecten van de Iran-oorlog voor de olie- en gasleveringen beperkt te houden. Ook lijkt Nederland ervan te profiteren dat het weer beter gaat met de Duitse economie.

Jetten spreekt oppositie: 'We kunnen vandaag zaken doen'

6 hours 31 minutes ago

Premier Jetten denkt dat er vandaag resultaat geboekt kan worden in de onderhandelingen met een deel van de oppositiepartijen over het Belastingplan en de begrotingen.

"Iedereen voelt dat je ergens compromissen zult moeten sluiten. Wat mij betreft kunnen er vandaag zaken worden gedaan", zei Jetten aan het begin van de gesprekken. Hij zegt dat het kabinet vandaag concrete voorstellen zal doen op basis van de eerdere gesprekken.

Jetten spreekt achtereenvolgens met de drie combinaties ChristenUnie en 50Plus, JA21, BBB en SGP en als laatste met Pro en Volt. De wekelijkse ministerraad wordt daarom doorgeschoven naar de middag.

JA21, BBB en SGP presenteerden zich gisteren als verbond waarmee ook een meerderheid te halen is in Tweede en Eerste Kamer. Maar zij vragen daar dan wel wat voor terug, zo blijkt uit de lijst met eisen. Die gaan van het stikstofdossier tot draagmoederschap.

Twijfels

Daar heeft Jetten vooraf al twijfels bij. "Wij hebben ook een aantal vragen aan hen", zegt hij. "Wil je nou echt heel zware medische-ethische thema's verbinden met wat mensen moeten betalen bij de benzinepomp? Ik zou dat niet op die manier koppelen. Te veel onderwerpen aan elkaar knopen leidt tot stilstand."

Coalitiepartijen D66 en CDA zeiden gisteravond ook al dat zij niet zo blij waren met het eisenpakket van het nieuwe rechtse verbond.

Jetten zegt nog steeds dat het kabinet niet uit is op een keuze 'over links of rechts'. Hij hoopt dat het kabinet met verschillende voorstellen ook verschillende oppositiepartijen over de streep kan trekken.