Aggregator

De politie denkt dat de 29-jarige Hajar uit Amsterdam om het leven is gebracht in een antikraakpand in de wijk Buitenveldert. Agenten doen vandaag onderzoek in het gebouw. Voor de deur staat een container van de forensische opsporing van de politie.

De 29-jarige vrouw werd vorige week vrijdag dood gevonden in het water aan de Amsteldijk in Amsterdam, na bijna twee weken vermist te zijn geweest. Kort na de vermissing zeiden de politie en haar familie al dat ze zich ernstig zorgen maakten over haar welzijn.

Gisteren werd er een verdachte opgepakt. Het gaat om een 23-jarige man met de Somalische nationaliteit zonder vaste woon- of verblijfplaats. Hij kwam op zijn zesde naar Nederland en heeft een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Volgens Het Parool gaat het om Abdi A.

Agenten troffen A. gisterochtend aan bij zijn ouderlijk huis in de Noord-Hollandse gemeente Koggenland, waar ze waren afgegaan op een melding van mishandeling. De pleegvader van de verdachte bleek daar te zijn mishandeld. Een agent herkende A. van het opsporingsbevel in de zaak-Hajar dat diezelfde ochtend onder alle politiekorpsen was verspreid.

Buurtbewoners

Volgens een buurman met wie de NOS in het dorp Spierdijk sprak kwam A. al in de nacht van maandag op dinsdag naar de huizen toe waarin zijn pleegouders inmiddels gescheiden van elkaar wonen. De vriend van de pleegmoeder bevestigt dat de verdachte 's nachts op de stoep stond. Daarna is hij weggegaan, zeggen hij en een buurman.

In de ochtend was A. weer terug, met een hamer. Hij kwam "verhaal halen" bij zijn pleegouders, zegt de buurtbewoner. De sporen daarvan zijn nog te zien vanaf de weg. De ingeslagen ramen van de beide huizen zijn afgedekt met houten platen. Ook de voorruiten van auto's op het terrein zijn vernield.

Na die vernielingen was de pleegvader van de verdachte aan de beurt. Volgens de buurtbewoner werd de man door zijn pleegzoon aangevallen met diezelfde hamer. Het jongere broertje van de verdachte was ook thuis, vertelt de buurman.

Buiten levensgevaar

Niet alleen de kapotte ramen herinneren aan wat zich hier gisteren heeft afgespeeld. De buurman ging na het politieonderzoek naar binnen in het huis van de pleegvader, vertelt hij. "Dat had ik beter niet kunnen doen. Overal was bloed."

Toen de politie gisterochtend arriveerde om de verdachte op te pakken, werd de pleegvader gewond naar het ziekenhuis gebracht. Daar kreeg hij volgens de buurman veertien hechtingen in zijn hoofd.

De man ligt nog steeds in het ziekenhuis, maar is inmiddels buiten levensgevaar, zegt de burgemeester die vanmorgen bij de pleegmoeder langsging om haar een hart onder de riem te steken. De vrouw is erg geschrokken, zegt de burgemeester.

Huiszoeking in Amsterdam

Zij en haar ex namen de verdachte, zijn zusje en broertje lang geleden in huis, blijkt uit gesprekken met buurtbewoners. "Het was nog een klein jochie", zegt een buurtbewoonster. De verdachte werd geboren in Somalië en kwam op zijn zesde naar Nederland.

Waarom de verdachte in het pleeggezin werd geplaatst met zijn jongere broertje en zusje wordt niet duidelijk uit de gesprekken met buurtbewoners. Uiteindelijk ging hij op zijn zestiende weg bij het gezin. Of dat gedwongen was of niet, wordt niet duidelijk.

"Daarna heeft hij nog ergens anders gewoond en toen is hij uit beeld geraakt", zegt een buurman. Volgens de politie heeft de verdachte geen vaste woon- of verblijfplaats.

De verdachte zit vast en mag alleen contact hebben met zijn advocaat. Deze week wordt hij voorgeleid.

Het Israëlische leger heeft tientallen vrijwilligers opgepakt die op de bezette Westelijke Jordaanoever Palestijnen hielpen met de olijvenoogst, zeggen Amerikaanse en Israëlische mensenrechtenorganisaties.

Zo'n tachtig vrijwilligers plukten olijven met Palestijnse boeren in Nahalin, vlakbij Bethlehem, toen het Israëlische leger en de politie ze arresteerde, zegt Rabbis for Human Rights, een van de mensenrechtenorganisaties die aanwezig was.

Een van de arrestanten is de Joods-Amerikaanse politicus Brad Lander, een bondgenoot van de burgemeester van New York, Zohran Mamdani. Hij is namens de Democraten kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden.

Lander zegt op sociale media dat ze "simpelweg olijven aan het oogsten waren in een boomgaard" op de bezette Westelijke Jordaanoever. "De bezetting is volgens het internationaal recht een misdaad. Het oogsten van olijven is volgens geen enkele wet die mij bekend is een misdaad."

De groep werd in twee bussen naar het politiebureau gebracht. Lander zegt op sociale media dat hij met een "waarschuwing" is vrijgelaten, maar dat andere vrijwilligers nog vastzitten.

Volgens de Israëlische autoriteiten bevonden de vrijwilligers zich in een "gesloten militaire zone". Rabbis for Human Rights zegt daar niet van op de hoogte te zijn. Het is niet bekendgemaakt waarom het gebied tot een gesloten militaire zone was verklaard.

Een van de vrijwilligers zegt op Instagram dat kolonisten van de nabijgelegen illegale nederzetting Beitar Illit het Israëlische leger en de politie hadden ingeschakeld.

Kolonistengeweld

De vrijwilligers, met onder meer de Amerikaanse, Britse en Israëlische nationaliteit, waren daar om de Palestijnen te beschermen tegen het geweld van Israëlische kolonisten. De jaarlijkse olijfoogst is een belangrijke inkomensbron voor de Palestijnse bewoners van de Westelijke Jordaanoever.

Vorige week vrijdag vielen tientallen Israëlische kolonisten Palestijnen aan tijdens de oogst in een olijfboomgaard in het dorp Abu Falah. Ook staken ze olijfbomen in brand en gooiden ze stenen naar Palestijnen. De Amerikaanse fotojournalist Heidi Levine van The Washington Post werd door een groep kolonisten mishandeld. Ook werden haar spullen gestolen.

Een dag later hebben Israëlische kolonisten Palestijnen en Europese diplomaten aangevallen in het Palestijnse dorp Taybeh. Ook vertegenwoordigers van de katholieke kerk werden toen aangevallen.

Zorgverzekeraar VGZ heeft een brief gestuurd aan de burgemeesters van de 34 gemeenten in Nederland die geen gemeentepolis aanbieden. De zorgverzekeraar wil daarover met hen in gesprek. Sommige gemeenten hebben de regeling afgeschaft, andere hebben hem nooit gehad. VGZ vindt dat alle gemeenten de gemeentepolis zouden moeten aanbieden.

De gemeentepolis is een basisverzekering met een aanvullende verzekering die gemeenten samen met een zorgverzekeraar aanbieden aan mensen met een laag inkomen. De gemeente betaalt een deel van de kosten.

Onder meer Utrecht, Breda en Groningen schaften de gemeentepolis al af vanwege de hoge kosten. Mensen die gebruik maakten van die regeling, moeten zich nu 'gewoon' verzekeren. Als ze dezelfde zorg willen moeten ze een hogere premie betalen. Meestal kunnen of willen ze dat niet. Het gevolg is dat ze niet verzekerd zijn voor zorgkosten buiten de basisverzekering, zoals mondzorg en fysiotherapie. Ze gaan dan dat soort zorg mijden. Zo gaan mensen soms niet naar de tandarts, ondanks problemen met hun gebit.

Dat kan uiteindelijk juist tot hogere kosten leiden. Het Instituut voor Publieke Economie (IPE) pleitte daarom onlangs in een rapport voor een landelijke regeling om mensen met een laag inkomen te beschermen tegen hoge zorgkosten.

Het instituut adviseert de meer dan driehonderd lokale regelingen te vervangen door één landelijke aanpak. Daarmee moet zorgmijding worden voorkomen en moeten alle lage inkomens bescherming krijgen.

In Nederland maken 580.000 mensen gebruik van een gemeentepolis. 90.000 mensen zouden er ook baat bij hebben, maar wonen in een gemeente die de polis niet aanbiedt. Nog eens 70.000 anderen kunnen de polis wél aanvragen in hun gemeente, maar doen dat niet omdat de gemeente te weinig bijdraagt aan de premie.

VGZ wil gemeentepolis behouden

VGZ ziet meer in het behoud van de gemeentepolis dan in een landelijke regeling. Daarom roept de zorgverzekeraar gemeenten die de polis niet aanbieden op om opnieuw naar de mogelijkheden te kijken.

"We willen voorkomen dat de overheid een hele eigen regeling in het leven gaat roepen", zegt een VGZ-woordvoerder. "Dat kost heel veel werk, terwijl nog steeds veel gemeenten een gemeentepolis hebben die zijn werk goed doet."

Volgens VGZ zouden gemeenten meerdere pakketten moeten aanbieden. Niet iedereen gebruikt even veel zorg, en als er maar één pakket in een gemeente wordt aangeboden, dan sluit dat vaak niet aan op alle doelgroepen. Daardoor zijn veel inwoners die gebruikmaken van de gemeentepolis oververzekerd.

De regeling valt onder de Participatiewet en gemeenten bepalen zelf of ze eraan meedoen. Doordat veel gemeenten moeten bezuinigen, kiezen ze voor uitgaven waar ze vanaf kunnen, zoals de gemeentepolis. Dat levert op korte termijn winst op.

Maar uit een kosten-batenanalyse van onderzoeksbureau Rebel blijkt dat een fatsoenlijke bijdrage aan de gemeentepolis op termijn goedkoper is voor gemeenten dan het opvangen van de schulden die ontstaan door bijvoorbeeld langdurige zorgmijding.

Tandartsbus

VGZ ziet de gemeentepolis ook als een manier om meer aan preventie te doen. "We willen juist meer inzetten op preventie, zodat we uiteindelijk de druk op de zorg kunnen verlichten." De zorgverzekeraar noemt als voorbeelden speciale preventieacties voor mensen met overgewicht in Brabant en een tandartsbus in Den Haag, waar mensen gratis hun gebit kunnen laten controleren.

Ook zorgverzekeraar Menzis is voorstander van de gemeentepolis. "We zien binnen gemeenten die gestopt zijn met de regeling dat schulden toenemen en er sprake is van zorgmijding uit angst voor onverwachte extra kosten."

Zilveren Kruis ziet juist meer in een landelijke regeling. De gemeentepolis biedt volgens de verzekeraar onvoldoende zekerheid, omdat niet iedere gemeente de regeling heeft en de inhoud per gemeente verschilt. Wel zegt Zilveren Kruis de gemeentepolis te blijven aanbieden zolang er geen landelijke wettelijke regeling is.

Postcodediscriminatie

De verschillen in bijdrage tussen gemeenten zijn aanzienlijk. Hoeveel inwoners zelf betalen voor hun zorgverzekering hangt mede af van hun postcode.

Zo betaalt een inwoner van de gemeente Diemen 64 euro per maand voor een gemeentepolis. In de naastgelegen gemeente Ouder-Amstel kost dezelfde polis maar 33 euro per maand. Daar draagt de gemeente dus meer bij.

84 gemeenten dragen minstens 40 euro per maand bij, terwijl 53 gemeenten minder dan 20 euro bijdragen. De overige 167 gemeenten zitten daartussenin.

Het is nog niet duidelijk of de 34 gemeenten die geen gemeentepolis aanbieden ingaan op de oproep van VGZ.

De Mexicaanse regering is een onderzoek begonnen naar de mogelijke deelname van leden van Mexicaanse drugskartels aan de oorlog in Oekraïne. Aanleiding is een video die circuleert op sociale media, waarin mannen die meevechten in het Oekraïense leger de namen noemen van twee van bekendste Mexicaanse kartels.

Volgens president Sheinbaum gaat haar regering "proberen te achterhalen hoe Mexicanen, in dit geval personen die mogelijk tot een criminele groepering behoren, betrokken zijn geraakt bij een gewapend conflict in Europa". De mannen zouden "geworven kunnen zijn door een particulier bedrijf dat deelneemt aan dergelijke conflicten, door een leger of door een overheid", zegt ze.

Sinaloa- en Jaliscokartel

In de video is een groep gewapende mannen te zien in een bos. Volgens de man die filmt komen ze terug van een missie. Een andere man zegt dat degene die filmt onderdeel is van La Chapiza. Dat is de factie van het Sinaloakartel die wordt geleid door de zonen van drugsbaas Joaquín 'El Chapo' Guzmán. Vervolgens scandeert hij ook de naam van het Jaliscokartel.

Al sinds de zomer van 2025 melden meerdere onderzoeksplatforms dat de Mexicaanse inlichtingendienst Oekraïne heeft gewaarschuwd dat kartelleden zich hebben aangemeld voor het Internationale Legioen van het Oekraïense leger. Vrijwilligers uit andere landen kunnen zich daar inschrijven om mee te vechten tegen Rusland. Maar niet eerder waren er daadwerkelijk video's opgedoken van kartelleden aan het Oekraïense front.

Speciale drones

Kartels zouden vooral mensen naar Oekraïne sturen om hen te bekwamen in het gebruik van zogeheten first-person view-drones (FPV-drones). Daarbij ziet de bestuurder van de drone livebeelden van de camera van de drone, waardoor het lijkt alsof die zelf meevliegt.

In Mexico gebruiken criminele organisaties zulke drones in toenemende mate, om drugs te smokkelen of de territoria van rivalen te bestoken met explosieven die aan deze drones vastzitten. Zo heeft het Jaliscokartel zelfs een eigen eenheid die zich toelegt op het gebruik van drones, meldde onderzoeksplatform InSight Crime vorig jaar.

Sinds de oorlog in Oekraïne is het aantal aanvallen met explosieve drones in Mexico toegenomen: naast rivaliserende groeperingen zijn ook overheidsgebouwen en politiepatrouilles doelwit geweest.

Naar schatting werden vorig jaar in Mexico zeker 120 aanvallen met drones uitgevoerd. Honderden mensen kwamen daarbij om het leven. In de staat Michoacán worden zelfs chemicaliën aan explosieven op drones vastgemaakt, zo liet de lokale politie aan de NOS zien.

Dit vertelden Mexicaanse agenten vorig jaar over de gebruikte wapens:

Aan de grens gebruiken mensensmokkelaars drones om patrouilles van de Amerikaanse grensbewaking te monitoren, voordat groepen migranten door irreguliere tunnels en andere grensovergangen worden geleid. Ook worden daar drones gebruikt om doses van de verslavende pijnstiller fentanyl naar de VS te vliegen.

Afgelopen vrijdag kondigde de Amerikaanse regering nog een algeheel droneverbod aan de grens met Mexico aan om deze mensen- en drugssmokkel te bestrijden.

Strategie uit Oekraïne?

De Mexicaanse autoriteiten hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in technologie om drones uit de lucht te kunnen halen, bijvoorbeeld met stoorzenders of jammers. Kartels lijken daar op te anticiperen door drones met glasvezelkabels te gebruiken, een strategie die één op één lijkt overgenomen uit Oekraïne.

Eerder deze maand werden in de staat Sinaloa nog vijftien FPV-drones met daarbij vijftien rollen glasvezelkabels in beslag genomen. Niet eerder werden in Mexico drones met glasvezelkabels aangetroffen.

De mogelijke deelname van Mexicaanse kartelleden is koren op de molen van Rusland. De Russische inlichtingendienst SVR beweerde gisteren op Telegram dat de VS inmiddels onderzoekt of er banden zijn tussen Oekraïense en Mexicaanse drugskartels. Rusland stelt dat er zeker tachtig Mexicanen zijn geïdentificeerd die gevechtservaring opdoen bij de Oekraïense strijdkrachten.

Oekraïne heeft niet gereageerd op de berichten over Mexicanen die aan Oekraïense zijde zouden meevechten.

Een beperkte groep mensen kan weer bestellingen plaatsen bij Albert Heijn. Dat laat het bedrijf op zijn website weten. Eerder zei de supermarktketen tot vandaag geen boodschappen te kunnen bezorgen. Zondag zei het dat bezorgers vanaf vrijdag pas weer gaan rijden.

De supermarkt schrijft dat het de systemen weer "stap voor stap" opstart. De klantenservice is weer gedeeltelijk beschikbaar en een groep vaste klanten kan een bestelling plaatsen. Het bedrijf zegt dat het momenteel maar een derde van de bezorgcapaciteit beschikbaar heeft.

Begin vorige week had Ahold Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn, te maken met een cyberaanval. Hierom haalde het bedrijf zijn systemen offline. Dit leidde al snel tot lege schappen in de supermarkten. Het bedrijf heeft hiervan maandag aangifte gedaan bij de politie.

Internetlek

Het nieuws komt op de dag dat veel websites uit de lucht zijn gehaald wegens een lek in PHP. Dit is een van de meest gebruikte programmeertalen. Uit voorzorg gingen de sites van DigiD, MijnOverheid en RTL Nieuws uit de lucht. Ook de Schiphol haalde zijn app tijdelijk uit de lucht.

Een woordvoerder van Ahold Delhaize zegt tegen het ANP op dit moment geen verband te zien met de recente cyberaanval bij de supermarktketen. "Voor zover we nu kunnen overzien, is er geen aanleiding om dit aan te nemen." Het onderzoek naar de cyberaanval loopt nog.

Websites die uit voorzorg offline waren gehaald, komen langzaam aan weer terug online. Iets voor 16.00 uur voerde de organisatie achter de programmeertaal PHP een beveiligingsupdate door, die gebruikers konden installeren. Daardoor kunnen websites weer veilig opstarten.

De afgelopen uren haalden veel organisaties hun websites uit de lucht vanwege twee grote lekken in de programmeertaal PHP, die wereldwijd voor veel websites wordt gebruikt. Een programmeertaal is een taal waarmee je een computer vertelt wat hij moet doen. Programmeurs gebruiken de talen om websites, apps en software te bouwen.

Waar komt dit beveiligingslek opeens vandaan, en zijn je gegevens veilig? Lees meer in onderstaand artikel door onze techredacteur:

Iets voor 17.00 uur was de website van RTL, waarop onder meer RTL Nieuws publiceert, weer online. Ook techwebsite Tweakers was rond die tijd weer bereikbaar. Websites van verschillende ziekenhuizen en gemeenten waren eveneens uit de lucht en komen gaandeweg weer online.

Overheden

De belangrijke Nederlandse overheidswebsite mijn.overheid.nl was iets na 18.00 uur weer bereikbaar. Twee andere belangrijke sites - de site van DigiD en de website van de Tweede Kamer - zijn vooralsnog niet beschikbaar.

Internationaal werden verschillende overheidswebsites tijdelijk offline gehaald, zoals in België, Finland, Frankrijk en Duitsland. Iets voor 17.00 uur was de website van de Finse overheid weer bereikbaar.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen over het lek in ons liveblog.

Ondanks de beveiligingsupdate kunnen er nog nieuwe problemen optreden. Zo zou het kunnen dat veel meer mensen dan normaal opeens een PHP-update willen downloaden, waardoor de servers overbelast raken. Ook kunnen software-updates altijd misgaan. De kans dat de bewuste websites later vanavond of zelfs morgen nog offline zijn, lijkt echter klein.

Volgens de Amerikaanse organisatie achter de programmeertaal PHP, PHP Foundation, zijn er vooralsnog geen signalen dat de kwetsbaarheden in de programmeertaal hebben geleid tot misbruik van bedrijven via hun websites. Dat beamen het Nederlandse NCSC en het Amerikaanse CISA, beide gespecialiseerd in cybersecurity. Zij zeggen geen actief misbruik van het lek te hebben gezien.

PHP

PHP Foundation communiceerde gisteren dat het vandaag een beveiligingsupdate zou doorvoeren. Hackers grepen de aankondiging aan om het lek te lokaliseren en informatie erover te verspreiden. Die informatie kunnen kwaadwilligen misbruiken, bijvoorbeeld door websites die gebruikmaken van de programmeertaal binnen te dringen en klantdata te stelen.

Het Zwanenmeer, de Vijfde van Beethoven en kunst- en lichtinstallaties: het is allemaal te zien tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE), dat vandaag is begonnen. Het grootste evenement voor elektronische muziek ter wereld viert dit jaar zijn 30-jarig bestaan. Tienduizenden muziekprofessionals en dj's zijn deze dagen in Amsterdam om elkaar te ontmoeten, zaken te doen en op te treden.

Wat ooit begon als een conferentie over dancemuziek voor een paar honderd kenners in debatcentrum De Balie, is uitgegroeid tot een cultureel evenement met onder meer panels, festivals en feesten door de hele stad. Meer dan 300 locaties doen mee, van grote festivallocaties als de Johan Cruijff Arena tot kleine clubs, vinylzaken, theaterzalen, cafés, hockeyclubs en zelfs verzorgingshuizen.

De spreiding van locaties is door de jaren heen toegenomen. ADE speelde zich dertig jaar geleden enkel af in clubs en op locaties in de binnenstad, zoals Paradiso, de Melkweg en Escape. Nu gebeurt er in elk stadsdeel van Amsterdam wel iets, en zelfs daarbuiten.

Zo organiseert de organisatie achter Awakenings voor het tweede jaar op rij al zijn feesten in de SugarFactory, de voormalige suikerfabriek in Halfweg.

72 locaties

Die verbreding is ook terug te zien in het kunst- en cultuurprogramma. Zo treden het Nationale Ballet en het Concertgebouworkest op en zijn er dansvoorstellingen, kunstprojecten en audiovisuele installaties te zien, bijvoorbeeld in de Oude Kerk.

Anne van der Weijden is curator van dit onderdeel van ADE. "Toen ik in 2023 begon, deden zo'n twintig locaties verspreid over de stad mee en was ik in mijn eentje verantwoordelijk voor het programma. Dit jaar zijn er 72 locaties, vaak met dagelijks voorstellingen of optredens, en heb ik een team achter me. Daardoor kunnen we niet alleen meer programmeren, maar ook met een breder en diverser aanbod komen."

Waar fondsen de nachtcultuur voorheen links lieten liggen, ziet Van der Weijden steeds meer bereidheid om te investeren in het kunst- en cultuurprogramma van ADE, dat een stichting is. "Dat heeft ervoor gezorgd dat het programma zo heeft kunnen groeien."

Volgens Wiecher Troost, verantwoordelijk voor de programmering van het evenement, worden elektronische muziek en nachtcultuur met name door beleidsmakers steeds serieuzer genomen.

De coronaperiode is daarin een belangrijk kantelpunt geweest, zegt hij. "Sindsdien hebben fondsen veel beter in de gaten wat er leeft onder jongeren in het nachtleven. Jonge en diverse beleidsmakers zijn daarin belangrijke aanjagers geweest."

Niet de hele nacht doorhalen

Elektronische dancemuziek waaide ruim dertig jaar geleden vanuit de VS over naar Europa en vond zijn oorsprong in clubs. Maar daaromheen bestaat een veel bredere cultuur, aldus Troost. "Denk aan dans, videokunst, lichtkunst, decorbouw en andere kunstvormen. Nachtcultuur is veel meer dan raven."

Langzaam maar zeker verdwijnt het beeld dat ADE enkel draait om drugs en feesten die tot diep in de nacht doorgaan. De zwart-gele ADE-vlaggen die tegenwoordig door heel Amsterdam hangen, waren in de beginjaren nog ondenkbaar. Dat was vooral weggelegd voor andere culturele evenementen.

Veel mensen die met dance zijn opgegroeid, willen bovendien niet meer de hele nacht doorhalen in een club, maar wel verbonden blijven met het nachtleven en de cultuur daaromheen, ziet Troost. "Dat is een ontwikkeling die we ook bij andere doelgroepen zien."

Twee woonzorglocaties in de Jordaan doen dit jaar voor het eerst mee aan ADE. "We wilden een keer iets anders doen dan normaal", zegt activiteitenbegeleider Chiara Cherillo van De Rietvinck. Daar vindt vanmiddag een 'ravebingo' plaats.

"We hebben een dj geregeld die een milde vorm van techno draait, afgewisseld met Jordaanse klassiekers", vertelt Cherillo. "Daar hebben we een bingo aan gekoppeld. De winnaar krijgt een nieuwe rollator en een festivalticket." Op een andere locatie, bij de Makroon, staat er morgen een Rollator Rave op de planning.

Zo zag die Rollator Rave eruit:

Met flyers bij cafés in de Jordaan wierf Cherillo vrijwilligers voor de twee evenementen. Het idee erachter was om de jongere en oudere generatie met elkaar in contact te brengen. "We willen dat onze bewoners onderdeel blijven van de maatschappij en betrokken blijven bij wat er speelt in Amsterdam."

De leefwereld van bewoners van een woonzorglocatie is vaak klein, zegt Cherillo. "Als mensen van buiten langskomen, zorgt dat voor extra aandacht. Dat betekent veel voor onze bewoners. We willen ook een bepaald beeld uitdragen: een woonzorglocatie kán meedoen aan ADE."

Grens bereikt

Steeds vaker sluiten Amsterdamse plekken met een eigen achterban aan bij ADE, van een yogastudio die een speciale technosessie organiseert tot een family rave voor ouders en kinderen of een net opgeleverd, toonaangevend pand dat zijn deuren opent voor het publiek.

Troost begrijpt die trend wel. "Je bent onderdeel van iets groters dat in de stad gebeurt." Die verbreding moet volgens hem ook de komende dertig jaar centraal blijven staan." We zitten al op onze grens van 600.000 bezoeker per jaar. Ons doel is niet om nog groter te worden, maar juist om meer gemeenschappen bij ADE te betrekken."

In een internationaal drugsonderzoek zijn twee Nederlandse mannen in Colombia op verzoek van het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) aangehouden. Dat bevestigt een woordvoerder van het OM na berichtgeving van het AD. De mannen worden verdacht van betrokkenheid bij grootschalige cocaïnehandel.

Het gaat om twee Nederlanders van 36 en 65 jaar. Zij zijn in de afgelopen dagen aangehouden in de steden Cali en Medellín. De arrestaties houden verband met twee afzonderlijke Nederlandse onderzoeken naar cocaïnehandel. Beide onderzoeken zijn eerder dit jaar gestart, laat de woordvoerder van het OM desgevraagd weten.

Volgens de politie was de jongste verdachte direct betrokken bij het inladen van containers en de verkoop van cocaïne. De oudste man zou zich vooral hebben beziggehouden met de administratieve processen rond het regelen van ladingen waarmee cocaïne in containers werd verborgen.

Versleutelde berichten

De verdachten maakten gebruik van Sky ECC, een versleutelde berichtendienst op aangepaste smartphones. Via onderschepte berichten kwamen de mannen in beeld bij de Nederlandse opsporingsdiensten.

Over het kraken van Sky ECC schreven we destijds dit bericht:

Volgens de politie en het OM blijkt uit die berichten dat de twee al meerdere jaren betrokken zouden zijn bij de handel in cocaïne vanuit Zuid-Amerika naar Europa.

Colombiaanse media schrijven dat de mannen een schakel vormden tussen Europese criminele organisaties en de Colombiaanse drugshandel. De cocaïne zou onder meer bestemd zijn geweest voor Nederland en België.

Het onderzoek van de politie loopt nog. Onder het gezag van het Landelijk Parket van het OM wordt meer onderzoek gedaan naar gegevensdragers die bij de arrestatie van de mannen in beslag zijn genomen. Over eventuele uitlevering aan Nederland moet nog een besluit worden genomen.

Eerdere arrestaties

Het is niet voor het eerst dat Nederlandse verdachten van drugshandel in Colombia worden aangehouden. Eerder dit jaar werden in onderzoeken van het Landelijk Parket al zes Nederlandse mannen in het Zuid-Amerikaanse land opgepakt.

Volgens de politie en het OM laten de aanhoudingen zien dat de internationale samenwerking met Colombia vruchten afwerpt. Criminelen die zich vanuit het buitenland bezighouden met zware criminaliteit, zoals het importeren van drugs naar Nederland, worden vroeg of laat aangehouden, schrijft de politie in een persbericht.

Allerlei websites gaan uit voorzorg uit de lucht, van RTL Nieuws, DigiD en MijnOverheid tot de website van de Tweede Kamer. Wat is er precies aan de hand en waar komt dit grote beveiligingslek opeens vandaan?

Hoe kwam dit lek aan het licht?

Gisteren kwam de organisatie achter PHP, een programmeertaal waar veel websites uit zijn opgebouwd, met een aankondiging, zoals makers van software dat wel vaker doen: woensdag zou er een oplossing komen voor een probleem met PHP. Dat doen softwaremakers zodat iedereen zich kan voorbereiden op een oplossing.

In dit geval hebben hackers die aankondiging echter aangegrepen om het precieze lek te lokaliseren en informatie erover naar buiten te brengen. Met die informatie is het relatief eenvoudig om het lek te misbruiken.

Wat is PHP?

PHP is een programmeertaal. Het is een van de oertalen van het wereldwijde web; de eerste versie kwam al in 1995 uit. Hoewel de populariteit is afgenomen doordat er nieuwe programmeertalen met een hipper imago verschenen, is het nog steeds een van de stille drijvende krachten achter het web.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen over het lek in ons liveblog.

Het softwarelek van vandaag zit in de zogenoemde interpreter, een stukje software dat de door programmeurs geschreven commando's vertaalt naar iets wat de computer begrijpt.

Hoe ernstig is dit lek?

Het gaat om twee weeffouten in PHP. Doordat veel websites PHP gebruiken, zijn dus ook meteen veel websites kwetsbaar. Hoe ernstig een site is getroffen, verschilt van geval tot geval.

Op zichzelf zijn het al twee relatief ernstige lekken. Alle softwarelekken krijgen een score op een schaal van 0 tot 10, een zogenoemde CVE-score. Deze twee lekken krijgen allebei een 9,2.

Wie deze weeffouten kan misbruiken, kan zichzelf naar binnen wurmen op een website en bijvoorbeeld klantdata stelen, verder inbreken in het bedrijf achter de website of nieuwe aanvallen op bezoekers openen.

Wat het ernstiger maakt, is dat er pas rond vier uur 's middags een oplossing kwam, terwijl het lek al urenlang leek te worden misbruikt. Een permanente oplossing was er simpelweg niet totdat de makers van PHP een nieuwe versie uitbrachten; al die tijd waren sites kwetsbaar.

Is het overdreven om uit voorzorg websites uit de lucht te halen?

Wat dit lek ernstig maakt, is dat er geen echte oplossing was. Website-eigenaren konden hun best doen om verdacht verkeer te blokkeren, maar dat werkte niet volledig: er konden altijd hackpogingen doorheen komen en slagen. Omdat er geen waterdichte oplossing was, kozen veel website-eigenaren eieren voor hun geld.

Toch is offline halen niet de enige oplossing. Een andere is om alle interactieve functies uit te schakelen, zodat een bezoeker bijvoorbeeld niet meer kan inloggen, reacties kan achterlaten of bestanden kan uploaden. Voor een site als DigiD heeft dat weinig nut, maar een site met alleen informatie zou zo bijvoorbeeld online kunnen blijven. Of dat in de praktijk op korte termijn kan, is een ander verhaal.

Zijn mijn data nu gestolen?

Er zijn nog geen concrete voorbeelden van misbruik bekend, maar de kans is groot dat die nog wel zullen volgen. Er zijn dus geen aanwijzingen dat websites al getroffen zijn, laat staan dat ze vervolgens privégegevens van hun gebruikers lekken, maar het is zeker niet uitgesloten.

En de kans dat het gaat gebeuren is nog groter, want veel website-eigenaren updaten hun software veel te laat. Vooral sites van kleinere bedrijven en hobbysites draaien soms jaren oude versies. De komende tijd zijn die dus extra kwetsbaar.

Wat zegt dit over de kwetsbaarheid van internet?

Hoe groot het internet ook is, uiteindelijk is een relatief kleine verzameling programmeertalen en software de drijvende kracht erachter. Een ernstig softwarelek kan er daarom voor zorgen dat veel websites of andere computersystemen in één keer getroffen zijn, en dat gebeurt vandaag niet voor het eerst.

Ook maakt AI het steeds makkelijker om lekken in software te vinden, en kan dat steeds sneller. De ethische hackers die de lekken in eerste instantie vonden en aan de makers van PHP meldden, gebruikten ook AI. Of de kwaadwillende hackers die de code voor iedereen publiceerden, dat ook deden, is onbekend.

Hoelang duurt het voordat de getroffen websites weer online staan?

De zogenoemde patch van PHP staat inmiddels online, dus nu is het in principe een kwestie van updaten. Als alles goed gaat, zouden websites relatief kort daarna weer moeten werken. Al kunnen er altijd toch problemen optreden.

Zo zou het kunnen dat veel meer mensen dan normaal opeens een PHP-update willen downloaden, waardoor de servers overbelast raken. Ook kunnen software-updates altijd misgaan. De kans dat de bewuste websites later vanavond of zelfs morgen nog offline zijn, lijkt echter klein.

De acties in het streekvervoer zijn voor twee weken opgeschort. Vakbonden FNV en CNV zeggen dat ze een brief van werkgeversorganisaties hebben gekregen waardoor ze vertrouwen hebben in nieuwe gesprekken over een cao voor medewerkers in het streekvervoer.

Doordat de de bonden en de werkgevers opnieuw met elkaar om tafel gaan, zijn de geplande stakingen voorlopig van de baan, melden FNV en CNV in een persbericht. Dat geldt ook voor de staking die morgen zou plaatsvinden.

Begin oktober kondigden de vakbonden aan iedere week een dag te staken vanwege mislukte cao-onderhandelingen. Vorige week was het voor het eerst zover. Toen legden onder anderen medewerkers van vervoerders als Arriva, Keolis en Qbuzz het werk neer. Daardoor reden in verschillende regio's veel bussen en regionale treinen niet.

'Belangrijke toezeggingen'

Gisteren stuurde de werkgeversvereniging voor het openbaar vervoer (VWOV) al een brief met een uitnodiging om opnieuw te onderhandelen. Volgens de bonden was de brief nog te vaag.

Vanochtend kregen FNV en CNV een nieuwe brief, waarin volgens een CNV-onderhandelaar "alle voorstellen om de cao te verslechteren van tafel zijn gehaald". Volgens de vakbonden staan in de brief "belangrijke concrete toezeggingen", die voldoende basis bieden om de onderhandelingen opnieuw op te starten.

De vakbonden eisen onder meer 9,5 procent extra salaris over een periode van twee jaar en betere arbeidsvoorwaarden voor ouder personeel.

De aarde gaat zeker meer dan 1,5 graad opwarmen, zo stelt de VN vandaag in een rapport. Het getal is al tien jaar lang de heilige graal om klimaatverandering aan te pakken. En ondanks dat zeker is dat we dat streven niet gaan halen, blijven beleidsmakers eraan vasthouden.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Klimaatwetenschapper Leo Meyer was bij de klimaattop in Parijs in 2015 en vertelt in podcast De Dag hoe toentertijd werd afgesproken dat de aarde maximaal 2 graden mag opwarmen, maar dat landen streven naar maximaal 1,5 graad. Maar ook toen al was duidelijk dat dat grote stappen zou vergen.

Klimaatredacteur Rob Ramaker ziet dat die stappen de afgelopen jaren niet zijn gezet en dat de VS uit vrijwel elk klimaatberaad stapte na het aantreden van president Trump.

De VN schetst nu een plan om opnieuw terug te keren onder de 1,5 graad. Maar om dat te bereiken zijn enorme stappen nodig. Voor nu stevenen we op andere cijfers en daarmee andere gevolgen van klimaatverandering af.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Wouter Sloekers & Judith van de Hulsbeek

Alle wegen leiden naar Rome, maar nu even niet. In het zuiden van Italië blokkeren vrachtwagenchauffeurs al meer dan een week snelwegen en havens, vanwege de gestegen dieselprijs. De toevoer van producten aan supermarkten komt daardoor in de knel; Italianen staan voor lege schappen.

De protesten begonnen in de regio Apulië - de hak van Italië - maar zijn inmiddels uitgegroeid tot landelijke protesten. Zo is de haven van Napels geblokkeerd en is er verkeershinder rond de haven van Gioia Tauro, in het zuidelijke Calabrië. Die hinder is ook te zien bij een van de belangrijkste groente- en fruitveilingen van Italië in de gemeente Fondi.

In het plaatsje Benevento heeft een pastafabriek de productie stilgelegd, omdat er geen graan meer wordt geleverd. Elders in het land sloten ook fabrikanten hun deuren.

Duurdere volle tank

De protesten richten zich vooral op de dieselprijs, die fors is gestegen sinds de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran in februari. In nog geen acht maanden tijd is de prijs in Italië met 60 cent per liter gestegen. Dat betekent voor een vrachtwagenchauffeur al gauw dat een volle tank 250 tot 400 euro extra kost.

Chauffeurs zijn ook ontevreden over hoge tolheffingen die ze moeten betalen. Bovendien gaat de betaling van de toegezegde overheidssteun wat hen betreft te traag.

Zuid-Italië demonstreert

Vooral in het zuiden van het land blokkeren chauffeurs de wegen. In Zuid-Italië is het makkelijker om de boel te blokkeren, omdat het wegennet minder uitgebreid is dan in het noorden. Ook telt het zuiden relatief veel belangrijke knooppunten, zoals in Napels en Gioia Tauro, die nu worden uitgebuit door de demonstranten.

Wat ook meespeelt is dat het zuiden armer is dan het noorden. Als de prijzen in Zuid-Italië stijgen, komen mensen daar sneller in de knel. Dat wil niet zeggen dat vrachtwagenchauffeurs in het noorden niet met dezelfde problemen kampen.

Het ministerie van Transport kondigt maatregelen aan. De overheid maakt een miljard euro vrij om chauffeurs tegemoet te komen. Er gaat onder meer geld naar uitbaters van ponten van en naar de Italiaanse eilanden. Toch komt er geen accijnsverlaging en daarom lijkt het einde van de protesten voorlopig nog niet in zicht.

Protesten door heel Italië

Inmiddels hebben ook boeren en transportbedrijven zich aangesloten bij de protesten. Zij eisen dat de regering van premier Meloni onmiddellijke belastingverlichting op landbouwdiesel toezegt.

De protesten van afgelopen dagen zijn geworteld in ontevredenheid over de kosten van het levensonderhoud. Afgelopen weekend gingen mensen in Noord-Italië ook de straat op uit ontevredenheid over stijgende kosten. Dat liep uit op rellen, waarbij honderden demonstranten werden aangehouden.

Bierbrouwer Heineken moet een schadevergoeding van meer dan honderd miljoen euro betalen aan de Griekse bierproducent Macedonian Thrace Brewery (MTB). Dat heeft de rechtbank in Amsterdam bepaald. Volgens de rechtbank is Heineken verantwoordelijk voor de wanpraktijken van zijn Griekse dochterbedrijf Athenian Brewery (AB).

Met de uitspraak lijkt er een einde te komen aan een langslepende rechtszaak waar Heineken al sinds 2014 in verwikkeld is. De Griekse mededingingsautoriteit stelde toen vast dat AB tussen 1998 en 2014 misbruik maakte van haar machtspositie op de Griekse biermarkt.

In 2024 bepaalde de rechtbank al dat Heineken verantwoordelijk is voor dat machtsmisbruik en nu krijgt de bierbrouwer de boete van 111,2 miljoen euro.

Athenian Brewery verkoopt onder meer het Griekse merk Alfa, naast Heineken en Amstel. De Atheense dochter van Heineken had als strategie om het bier van concurrenten te weren uit supermarkten en horecaketens. Dat deed het bedrijf door aan te dringen op exclusiviteitscontracten.

Winst misgelopen

Voor deze praktijken werden ook de Nederlandse baas in Athene en zijn opvolger al gestraft met een boete. Sinds die veroordeling eisten concurrenten, waaronder het relatief kleine Griekse MTB, in totaal 478 miljoen euro schadevergoeding.

Volgens de Amsterdamse rechtbank heeft het Griekse MTB jarenlang winst misgelopen. De omvang van de schade komt volgens de rechtbank neer op 43,3 miljoen euro en daar bovenop komt nog eens 67,9 miljoen rente. MTB eiste in eerste instantie 160 miljoen euro.

Ook de Deense biergigant Carlsberg claimde een miljoenenbedrag vanwege misgelopen inkomsten van zijn Griekse dochter Olympic Brewery, bekend van Mythos-bier. Die rechtszaak zit nog in de beginfase.

Heineken zegt in deze rechtszaak tegen MTB in hoger beroep te gaan. Volgens de bierbrouwer komt de hoogte van de schadevergoeding niet overeen met "het economische bewijs, de bedrijfssituatie van MTB en de Griekse biermarkt in die periode".

Het voormalige hoofd van de Hongaarse centrale bank is gearresteerd op verdenking van financiële fraude. György Matolcsy was jarenlang een belangrijke vertrouweling van oud-premier Orbán, wiens regering herhaaldelijk is beschuldigd van grootschalige corruptie.

De huidige premier van Hongarije, Magyar, maakte de arrestatie van Matolcsy bekend via Facebook. Matolcsy was van 2013 tot 2025 het hoofd van de Hongaarse centrale bank. Daarvoor was hij van 2010 tot 2013 minister van Economische Zaken onder Orbán.

Sinds Magyar in april de Hongaarse verkiezingen won, is een van zijn speerpunten om corruptie te bestrijden en korte metten te maken met het politieke systeem dat zijn voorganger Orbán in zestien jaar had opgebouwd. Kort na zijn aantreden kondigde Magyar al aan dat hij vermeende misstanden uit het Orbán-tijdperk wilde laten onderzoeken.

Vervalst document

De Facebookpost van Magyar volgt op een verklaring van het Hongaarse Openbaar Ministerie waarin werd gemeld dat op verschillende plekken in het land "gecoördineerde onderzoeksacties" plaatsvonden in het kader van een onderzoek naar de verduistering van geld van de centrale bank.

De advocaat van Matolcsy zegt tegen het Hongaarse medium Telex dat zijn cliënt wordt verdacht van economische fraude, waarbij aanzienlijke financiële schade zou zijn veroorzaakt. Ook zou hij worden beschuldigd van het gebruik van een vervalst privédocument. De advocaat heeft bezwaar aangetekend tegen de detentie.

Honderden miljoenen euro's

Tijdens Matolcsy's periode als hoofd van de centrale bank raakte hij al meerdere keren in opspraak vanwege mogelijke corruptie. Onder zijn leiding richtte de bank stichtingen op, waarin honderden miljoenen euro's aan publiek geld werden ondergebracht. Een deel van dat geld werd geïnvesteerd in vastgoed.

Onderzoek van de huidige leiding van de centrale bank wees uit dat vijf panden aanzienlijk minder waard waren dan waarvoor ze in de boeken stonden. De bank deed daarop aangifte, onder meer wegens vermoedelijke fraude en wanbeheer. Ook wordt onderzocht of publiek geld is weggesluisd en familieleden van Matolcsy zichzelf hebben verrijkt.

Matolcsy heeft eerdere beschuldigingen van corruptie altijd ontkend. In mei werd een parlementaire onderzoekscommissie opgericht om de misstanden bij de Hongaarse centrale bank te onderzoeken.

Mondjesmaat wordt meer bekend over de verdachte in de zaak rond Hajar, de 29-jarige vrouw van wie het lichaam vorige week in een koffer werd gevonden in de Amstel in Amsterdam.

Gisteren zei de politie op een persconferentie van de burgemeester, justitie en politie in Amsterdam dat de verdachte een man van 23 is. Hij heeft de Somalische nationaliteit, woont sinds zijn zesde in Nederland en heeft een vaste verblijfsvergunning.

Vandaag meldt Het Parool dat het gaat om Abdi A., die in 2009 is geadopteerd en opgroeide in een pleeggezin in het Noord-Hollandse dorp Zuidermeer. Later verhuisde het gezin naar het naastgelegen Spierdijk. A. woont daar inmiddels al een aantal jaar niet meer.

Toch werd hij daar gisterochtend opgepakt, toen agenten reageerden op een melding van een geweldsincident bij zijn ouderlijk huis. Wat ging er aan zijn aanhouding en de dood van Hajar vooraf?

Geen aanwijzingen dreiging

Op 4 oktober werd Hajar voor het laatst gezien, in de buurt van congrescentrum RAI in Amsterdam-Zuid. Ze fietste met wat nu de verdachte blijkt in de richting van de wijk Buitenveldert. Hij en Hajar kenden elkaar voor zover bekend niet, maar onderzoek moet uitwijzen in hoeverre dat klopt.

Op zondagavond 4 oktober deed een familielid van Hajar aangifte van haar vermissing, omdat ze zich zorgen maakte over haar welzijn. De 29-jarige was van huis vertrokken met een koffer en zou vaker zijn weggelopen.

De politie ging eerst uit van een vermissing. Er waren op dat moment geen aanwijzingen dat er sprake was van een dreigende situatie of een misdrijf. Nadat de recherche een aantal dagen naar Hajar had gezocht en ze nog niet was gevonden, besloot de politie in samenspraak met de familie een foto van de vrouw online te delen. Dat leidde tot tips van mensen die haar mogelijk nog hadden gezien.

Gevonden in de Amstel

Op vrijdag 16 oktober werd vervolgens een lichaam gevonden in het water van de Amstel aan de Amsteldijk, niet ver van de plek waar Hajar voor het laatst was gezien. Uit onderzoek van de politie bleek dat het ging om het lichaam van de 29-jarige vrouw en dat ze door een misdrijf om het leven was gekomen.

"Alles wijst erop dat de jonge vrouw met geweld haar leven heeft verloren, door de handen van een ander", zei politiechef Peter Holla op de persconferentie. "Daarna is ze weggestopt in mensonterende omstandigheden."

De politie zegt ervan uit te gaan dat Hajar kort na haar vermissing is omgebracht. "Omwille van het onderzoek" wil een woordvoerder niet zeggen of de koffer waarin ze werd gevonden, dezelfde is als die ze had meegenomen van huis.

Van getuige naar verdachte

De 23-jarige man werd maandag gehoord als getuige in de zaak. Na aanvullend onderzoek bleek dat hij mogelijk betrokken was bij de dood van de vrouw, waarop hij op dinsdagochtend als verdachte werd aangemerkt en de politie naar hem op zoek ging.

Diezelfde ochtend kreeg de Noord-Hollandse politie een melding binnen van een geweldsincident in Spierdijk. Agenten troffen de 23-jarige man aan bij zijn ouderlijk huis. Een agent herkende hem van het opsporingsbevel in de zaak-Hajar dat diezelfde ochtend onder alle politiekorpsen was verspreid.

Hij werd aangehouden en zit sindsdien vast in alle beperkingen. Dat betekent dat hij alleen contact heeft met zijn advocaat.

Pleegvader aangevallen

Gisteravond bleek dat het slachtoffer van het geweldsincident in Spierdijk de pleegvader van de verdachte is. Buurtbewoners zeggen tegen een NOS-verslaggever dat hij daar "verhaal kwam halen" en dat dit met luid kabaal en geweld gepaard ging. Volgens een gast van een nabijgelegen buurtcamping was de 23-jarige uitgevallen tegen zijn pleegvader en had hij hem met een hamer op het hoofd geslagen.

Er zijn nog veel vragen over wat er is gebeurd; zo is nog onbekend waar Hajar om het leven is gebracht, zei politiechef Holla gisteren. De politie vraagt mensen die informatie over de zaak hebben om zich te melden.

De Britse regering heeft ingestemd met gasboringen voor de Schotse kust, ondanks bezwaren van milieugroeperingen. Volgens de regering komen de boringen de energiezekerheid van het Verenigd Koninkrijk ten goede in internationaal onzekere tijden. Maar tegenstanders wijzen erop dat de boringen in strijd zijn met de klimaatdoelen.

De Britse premier Burnham wil pragmatisch zijn. De energieprijzen zijn hoog en mensen moeten deze winter hun huizen kunnen verwarmen. En omdat de internationale energiemarkten onvoorspelbaar zijn door de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten, kan het VK maar beter zelf fossiele brandstoffen winnen, uit eigen bodem, in de Noordzee, redeneert hij.

Deze politieke verantwoording klinkt misschien logisch, maar is zeer controversieel. Met zijn besluit breekt Burnham met Labours belofte uit 2023 om geen nieuwe olie- en gasvelden aan te boren in de Noordzee. De partij beloofde juist te investeren in banen in de duurzame energiesector en de afgesproken klimaatdoelen te halen.

Opbrengst

Het Jackdaw-gasveld, waar de regering nu groen licht voor heeft gegeven, ligt op zo'n 240 kilometer van de Schotse stad Aberdeen. Volgens de industrie kan het gasveld 1,4 miljoen huizen verwarmen en helpen de boringen om honderden banen in de fossiele industrie te behouden. Het veld zou in zo'n 6 procent van de Britse gasvraag kunnen voorzien.

Naast Jackdaw buigt de Britse regering zich ook over de goedkeuring van een ander project in de Noordzee: het Rosebank-olieveld, zo'n 130 kilometer ten westen van de Shetlandeilanden. Dat is het grootste nog ongebruikte olieveld van het Verenigd Koninkrijk en zou veel meer kunnen opleveren. Een besluit over dit omstreden project is nu nog niet genomen, maar wordt wel op korte termijn verwacht.

De vergunning voor deze twee gas- en olievelden, Jackdaw en Rosebank, leidt al jaren tot discussie. De projecten kregen in 2022 groen licht van de toenmalige conservatieve regering, maar een rechter floot de regering terug. Reden: er was niet genoeg rekening gehouden met de klimaatgevolgen van het aanspreken van nieuwe fossiele bronnen. Nu zou er nieuw milieuonderzoek zijn gedaan en zijn meegewogen.

Volgens gas- en olieproducent Adura, die het gas en de olie wil gaan oppompen, is de klimaatschade van dit project beperkt. Maar Greenpeace en andere milieuorganisaties zijn het daar niet mee eens. Het aanboren van nieuwe velden staat haaks op het Klimaatverdrag van Parijs. Om de doelen die daar zijn afgesproken te halen moet de wereld snel minder olie en gas gebruiken.

Het Verenigd Koninkrijk was in 2019 de eerste grote economie ter wereld die wettelijk liet vastleggen in 2050 klimaatneutraal te zijn. Tot die tijd geldt er een overgangsperiode waarin olie en gas geleidelijk wordt uitgefaseerd. Maar over hoe dat dan moet gebeuren, zijn de meningen verdeeld.

Gasimport

Momenteel wordt nog zo'n 63 procent van het Britse gas geïmporteerd. Daardoor hebben internationale conflicten, zoals rond de Straat van Hormuz, en de ban op Russisch gas, direct invloed op de Britse energieprijzen. De Britse gasprijs ligt nu al twee keer zo hoog als vorig jaar, en de verwachting is dat de prijs deze winter verder stijgt.

Om de kritiek op de nieuwe boringen wat te verzachten, wil de Britse regering de belastinginkomsten uit het gasveld investeren in duurzame energie. De Britse minister van Financiën wil volgende week een nieuw Energy Wealth Fund aankondigingen - geïnspireerd op het Noorse staatsfonds.

Noorwegen stopt zijn opbrengsten uit olie en gas al decennialang in een nationaal fonds, dat inmiddels zo'n 2,4 biljoen dollar waard is en daarmee het grootste staatsfonds ter wereld is.

Het Britse fonds begint met 2 miljard pond, zo'n 2,4 miljard euro, aan overheidsgeld en moet worden aangevuld met belastinginkomsten uit de gaswinning bij Jackdaw. Daarmee moeten groene energieprojecten worden betaald. Op die manier hoopt de regering ook de klimaatzorgen binnen de Labourpartij te ondervangen.

Politiek beladen

Premier Burnham weet dat de hoge energieprijzen mensen bezig houden. Volgens peilingen staan de hoge kosten van levensonderhoud bovenaan de lijst van zorgen van de Britten. Als Burnham wordt gezien als de premier die niets doet aan de hoge energieprijzen, kan hij naar zijn herverkiezing fluiten.

Tegelijkertijd staat het klimaat steeds lager op dat lijstje. Ook het politieke debat over klimaatneutraal zijn als koninkrijk verandert: rechtse oppositiepartijen als de Conservatieven en Reform zetten steeds openlijker vraagtekens bij de hoge kosten van de energietransitie voor de gewone Brit.

Burnham verdedigt het boren naar fossiele brandstoffen dan ook als pragmatisch: mensen hebben moeite om hun rekeningen te betalen, dus moeten we op een verantwoorde manier onze eigen energiebronnen maximaal benutten.

Olie en gas zullen we de komende decennia nog nodig hebben, voordat we volledig op duurzame energie kunnen vertrouwen, schrijft hij in een persbericht. Burnham benadrukt dat zijn regering vasthoudt aan het doel om in 2050 nul uitstoot te bereiken.

De Europese Commissie gaat onderzoeken of Booking.com de Digital Services Act (DSA) heeft overtreden door niet genoeg te doen tegen nepadvertenties en phishing. De Europese wet verplicht online platforms illegale inhoud te bestrijden.

Volgens de Europese Commissie wordt 66 procent van alle online hotelreserveringen in Europa gedaan via Booking.com. Tegelijkertijd meldt Booking een vijfhonderdvoudige toename van oplichtingspraktijken tussen 2022 en 2024.

"Europeanen moeten hun vakantie kunnen boeken zonder bang te hoeven zijn opgelicht te worden", zegt Henna Virkkunen, de EU-commissaris die verantwoordelijk is voor technologische soevereiniteit, veiligheid en democratie.

"De DSA maakt duidelijk wat de verantwoordelijkheden van platforms zijn om deze risico's aan te pakken en we moeten ervoor zorgen dat het toonaangevende boekingsplatform in Europa die verantwoordelijkheid serieus neemt", aldus Virkkunen.

Risico's illegale advertenties

Het onderzoek van de Europese Commissie richt zich onder meer op de vraag of Booking.com de risico's van illegale advertenties voldoende in kaart heeft gebracht.

De Europese Commissie gaat ook na of het platform effectieve maatregelen heeft genomen om de risico's voor gebruikers te beperken, onder meer door nepadvertenties te verwijderen.

Daarnaast wil de Europese Commissie duidelijk krijgen of Booking de risico's van phishing, waarbij criminelen proberen gegevens of geld te stelen, voor gebruikers goed in kaart heeft gebracht. Een andere onderzoeksvraag is of het platform genoeg doet om te voorkomen dat gegevens worden misbruikt voor phishing.

Aanbieders van accommodaties kunnen geld betalen aan Booking.com om een hogere plek in de zoekresultaten te krijgen, maar daar moet dan wel bij staan dat het om een advertentie gaat. De Commissie gaat na of dit het geval is.

Veel meer mensen getroffen

In het eerste halfjaar van 2026 werden bijna tien keer zoveel mensen als een jaar eerder opgelicht via boekingsplatforms, blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk. In ruim 90 procent van de 1072 gevallen ging het om phishing via Booking.com.

In veel gevallen hacken criminelen het account van een verhuurder of ze plaatsen een nepadvertentie waarvoor ze foto's van bestaande accommodaties op andere boekingsplatforms gebruiken. Daarna krijgen de vakantiegangers een betaalverzoek via een nepwebsite.

Het totale schadebedrag van oplichting via Booking.com is ook flink gestegen. Vorig jaar ging het om ruim 75.000 euro; in de eerste helft van dit jaar stond de teller al op ruim 82.000 euro, schreef Nieuwsuur.

Het Australische parlementslid Helen Haines (65) moet beide benen missen. Twee dagen geleden raakte ze zwaargewond toen een automobilist op haar inreed. Ze ligt nog altijd in kritieke, maar stabiele toestand in een ziekenhuis in Melbourne.

Haines, een onafhankelijk parlementslid uit de deelstaat Victoria, was maandag haar auto aan het uitladen bij haar kiesdistrictskantoor in Wangaratta, toen een bestuurder met een SUV op haar inreed.

Volgens getuigen reed de automobilist haar klem tegen haar eigen auto, ging hij vervolgens achteruit en ramde hij haar vervolgens nogmaals. De verdachte werd vervolgens overmeesterd door een kapper die in dezelfde straat aan het werk was en het zag gebeuren.

Na linker- ook rechterbeen

Haines' man reageerde vandaag voor het eerst op de gebeurtenis. Hij vertelde dat maandag het linkerbeen van zijn vrouw werd geamputeerd. Artsen probeerden haar rechterbeen te redden, maar moesten dat vandaag alsnog afzetten.

"Het goede nieuws is dat Helen leeft en dat haar toestand stabiel is. Dat is het belangrijkste voor onze familie", zei Phil Haines geëmotioneerd. "Helen is een mens met mededogen, zorgzaam en liefdevol. We zijn dankbaar dat op dit moment haar hart en haar verstand in goede conditie verkeren."

Phil Haines voorziet een "lang en moeilijk" herstelproces voor zijn vrouw. "Maar we weten dat ze een vechter is die er alles aan zal doen om met onze steun en liefde te herstellen." Het echtpaar is volgende maand veertig jaar getrouwd. Ze hebben drie kinderen en kregen dit jaar twee kleinkinderen.

Verdachte voor rechter

De verklaring van Phil Haines volgde enkele uren nadat de verdachte voor de rechter was verschenen. De 43-jarige Brendan Nugent uit het nabijgelegen Tarrawingee wordt onder meer verdacht van het opzettelijk toebrengen van ernstig letsel, gevaarlijk rijgedrag en het verwonden van een federale ambtenaar.

Nugent blijft in voorlopige hechtenis tot zijn volgende rechtszitting in februari. Zijn advocaat zei dat hij mogelijk psychische problemen heeft, maar dat nooit een diagnose is gesteld. De politie spreekt van een gerichte aanval, maar heeft nog geen motief vastgesteld.

De vader en stiefmoeder van de verdachte hebben een verklaring uitgebracht waarin staat dat ze al meer dan twintig jaar bevriend zijn met het slachtoffer. In de verklaring staat niet in hoeverre de verdachte Haines ook kende. Ze noemen het incident "verwoestend en onbegrijpelijk".

Toegankelijke politici

De aanrijding heeft Australië opgeschrikt, waar politiek geweld zelden voorkomt. Parlementsleden zijn er doorgaans goed toegankelijk voor het publiek. Alleen politici bij wie sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico krijgen persoonlijke beveiliging.

Oppositiepoliticus James Paterson pleitte bij omroep ABC voor een herziening van het beveiligingsbeleid. Volgens hem moeten niet ineens alle 226 parlementsleden beveiliging krijgen, maar moet vooral worden bekeken hoe de beveiliging bij bijvoorbeeld partijkantoren kan worden verbeterd.

"We kunnen ons geen situatie veroorloven waarin schokkende aanslagen zoals deze plaatsvinden", zei hij. Volgens Paterson verandert de Australische democratie ingrijpend wanneer parlementsleden moeten vrezen voor hun leven.

Premier Albanese benadrukte juist dat politici ondanks de toenemende vijandigheid in de samenleving toegankelijk moeten blijven. "Die interactie is erg belangrijk in onze democratie." Parlementsleden worden vandaag bijgepraat door de Australische veiligheidsdiensten. Daarbij kunnen zij ook hun zorgen uiten.

Een verloren gewaand boek van Erasmus uit 1609 is ruim vierhonderd jaar later weer terug in Rotterdam. Het boek dook op in de Verenigde Staten en is vanaf komend weekend voor het eerst te zien in de bibliotheek van Rotterdam.

La civilité puerile van Erasmus is een dun, klein boek dat gaat over goede manieren voor kinderen. "Het was meer een gebruiksboek dan een bewaarboek en is daardoor waarschijnlijk niet bewaard gebleven in bibliotheken", zegt conservator John Tholen bij omroep Rijnmond.

"Het is heel bijzonder dat we deze editie ruim vier eeuwen later aan onze erfgoedcollectie kunnen toevoegen." In het boek staan praktische tips over opvoeding, zoals "als een ander niest, moet jij hem gezondheid toewensen (let daar goed op)" en "ga pas aan tafel nadat je je handen hebt gewassen en knip ook je nagels".

Grootste collectie

Desiderius Erasmus (circa 1466-1536) was een invloedrijke Nederlandse priester, schrijver, filosoof en humanist. Hij geldt als een van de grootste geleerden van de Europese renaissance. Onder meer de universiteit en de bekendste brug van Rotterdam werden naar hem vernoemd.

In zijn geboorteplaats staat ook de grootste verzameling boeken van Erasmus ter wereld: de Unesco-Erasmuscollectie. Dat zijn meer dan 3000 boeken die gedrukt zijn voor 1900 en nog eens 3000 boeken van na dat jaartal.

De nieuwste aanwinst werd als verloren beschouwd. "Er hebben veel meer boeken bestaan dan er nu nog over zijn. Dat weten we onder meer uit veilingcatalogi die titels vermelden die nergens meer te vinden zijn. Zulke boeken staan internationaal bekend als lost books", legt de bibliotheek uit.

Puzzelstukje

Een antiquair uit Amerika, die bekend was met de Erasmus-collectie van Bibliotheek Rotterdam, had het in zijn bezit en bood het boekje aan.

"Door het terugvinden van zo'n verloren boek hebben we een onbekend puzzelstukje gevonden over de geschiedenis en invloed van Erasmus' ideeën. Dit exemplaar is het enige overgebleven ter wereld van een oplage van misschien wel duizend", zegt Tholen.

De vraag naar uitzendkrachten die werken in onder andere fabrieken, vliegvelden en distributiecentra neemt toe. Daardoor doet uitzendbureau Randstad het de afgelopen drie maanden beter dan verwacht.

Het uitzendconcern presenteerde vandaag de kwartaalcijfers. Randstad heeft een paar kwakkelende jaren achter de rug. In Nederland werd dit mede veroorzaakt doordat de regels rondom tijdelijke werknemers werden aangescherpt.

Veel bedrijven keken daarom even de kat uit de boom voordat zij een uitzendkracht inschakelden, maar dit jaar zit het Randstad mee. De omzet groeide wereldwijd met bijna 4 procent naar meer dan 6 miljard euro.

Veerkracht

Ondanks de wereldwijde geopolitieke spanningen en de hoge brandstofkosten is de economie veerkrachtig , zegt Randstad. "Onzekerheid is het nieuwe normaal", zegt Randstad-topman Sander van 't Noordende. Die onzekerheid is voor bedrijven vaak juist de reden om hun flexibele schil te vergroten.

Juist in de industrie is de vraag groter en dat is in veel landen te zien. Zelfs in Duitsland nam de vraag naar uitzendkrachten met name in de autofabrieken toe. Volgens de Randstad-topman betekent de opleving daar ook veel voor Nederland. "Op de rug van Duitsland zien we in Nederland ook een extra vraag naar uitzendkrachten."

Datacenters

De grootste uitschieter is te zien in de Verenigde Staten. De omzet van Randstad steeg daar het afgelopen kwartaal met 9 procent in vergelijking met een jaar geleden. Volgens Van 't Noordende is dit te danken aan de economische groei in de VS. Die wordt voornamelijk veroorzaakt door de grote investeringen in de AI-sector.

Datacenters komen als paddenstoelen uit de grond en de bouw is bij uitstek iets dat door uitzendkrachten wordt gedaan.

In alle sectoren neemt ook de vraag naar uitzendkrachten met brede AI-kennis toe. "De scenario's van onze tech-guru's Sam Altman en Elon Musk, dat iedereen straks thuis zit zonder baan, wil ik rustig naar het Rijk der Fabelen verwijzen", zegt Van 't Noordende.