Aggregator

Het Oorlogsmuseum Medemblik ontving het afgelopen jaar een grote hoeveelheid vaak uniek materiaal uit de Tweede Wereldoorlog. Om zoveel mogelijk documenten, spullen en foto's te behouden, roept het museum mensen op niets weg te gooien en het juist bij hen in te leveren. "Achter elk voorwerp schuilt een verhaal."

Ook dit jaar ziet er veelbelovend uit voor het museum. Zeker in aanloop naar 4 en 5 mei neemt het aantal donaties weer toe, tot groot genoegen van collectiebeheerder Erik IJskes. Hij is vrijwilliger en draait overuren om alles zorgvuldig te registreren en te documenteren.

"Wij zijn er heel blij mee, omdat we zo beter kunnen laten zien wat er tijdens de oorlog is gebeurd. Soms is een verhaal heel persoonlijk", vertelt hij aan de regionale omroep NH.

Eisenhower Certificate

Zo ontving het museum via een tante van IJskes een zogeheten Eisenhower Certificate van een ver familielid. "Zij heeft als verpleegster het leven gered van meerdere geallieerde oorlogsvliegers. Voor haar inzet ontving ze dit eerbetoon namens de Amerikaanse president", zegt IJskes.

Het Oorlogsmuseum merkt dat het werkterrein groeit nu de landelijke bekendheid toeneemt. Waar de focus eerst vooral op lokale verhalen lag, ontvangt het museum nu spullen uit het hele land.

"We kregen van een familie uit Hoorn foto's van vlak na het bombardement op Rotterdam. Hun opa had daar met een klein fotocameraatje rondgelopen en alles vastgelegd. Het is een compleet album geworden, vol unieke foto's", vertelt IJskes. "En het mooie is dat overal staat bijgeschreven waar elke foto is genomen. Echt heel bijzonder."

Van Kleffelsteen tot bestekset

In zijn werkruimte, achter in het museum, laat de collectiebeheerder het ene na het andere voorwerp zien. "Dit is een Tinhead, een betonnen beeld van het hoofd van een soldaat. En dit is een Kleffel-steen, een porseleinen steen die langs Duitse landingsbanen werd geplaatst om licht te reflecteren. Deze komt uit Venlo. En hier ligt nog een bestekset uit een Duitse kantine."

Het Oorlogsmuseum wil zoveel mogelijk verhalen naar buiten brengen. Zo is het de bedoeling dat de foto's in de toekomst digitaal te bekijken zijn. Ook zijn er inmiddels vierhonderd interviews afgenomen met ooggetuigen en nabestaanden over lokale gebeurtenissen tijdens de oorlog.

Nog volle zolders

Het museum hoopt dat mensen spullen blijven brengen, omdat ze anders bang zijn dat waardevolle spullen en de bijbehorende verhalen verloren zullen gaan.

"De zolders liggen nog vol, dat weet ik zeker. De laatste tijd hebben we best wat materiaal uit huisruimingen binnengekregen, zoals spullen die zijn nagelaten door overledenen. Soms is er bij de volgende generatie minder interesse", zegt IJskens. "Breng het dan naar ons, wij zullen er goed voor zorgen."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Nog voordat een nieuwe dierentuin in de Amerikaanse staat Florida open zou gaan, zijn 31 luiaards die er zouden worden gehuisvest, al doodgegaan. Sloth World in Orlando zou deze lente de deuren openen. Het dierenpark is speciaal gericht op luiaards (sloths) en de dieren werden vanuit verschillende landen ingevlogen.

Een groot aantal dieren verbleef tijdelijk in een magazijn. Onder meer de BBC schrijft dat in december 2024 21 luiaards afkomstig uit Guyana al in dat magazijn omkwamen door de kou.

In februari 2025 kwamen er nog eens twaalf luiaards aan op die plek, vanuit Peru. Twee van die dieren waren al dood bij aankomst. De overige acht waren sterk vermagerd en bezweken niet veel later.

Veel te koud

Volgens de Florida Fish and Wildlife Conservation Commission (FWC) had het gebouw geen stromend water en elektriciteit. Daarom werden er elektrische kachels neergezet, die de stroom van een ander gebouw gebruikten. Door kortsluiting vielen de kachels uit.

De FWC constateert dat het bij een meting ongeveer 7 graden in het warenhuis was. Luiaards zijn gewend aan temperaturen tussen de 21 en 30 graden. Ook voldeed een aantal kooien niet aan de eisen.

Virus onder de leden

Eigenaar Ben Agresta van Sloth World ontkent tegenover de lokale tv-zender Fox35 Orlando dat de dieren omkwamen door de kou. "De luiaards hadden een virus onder de leden waarvan de symptomen nauwelijks zichtbaar waren, zelfs niet na de autopsie."

Toezichthouder FWC heeft geen boetes opgelegd of de vergunning ingetrokken. Tegen Fox35 Orlando zegt FWC dat er "geen sprake was van opzettelijk wangedrag".

Duidelijk is dat Sloth World niet meer open zal gaan. Agresta zegt dat faillissement wordt aangevraagd. Dertien luiaards van Sloth World zijn overgebracht naar een andere dierentuin in Florida. Daar gaan ze eerst een maand in quarantaine en worden ze medisch onderzocht.

Handheld consoles are great for gaming on the go, but who wants to hold onto things all the time? Would it not be easier to strap the game to your …read more

Het kabinet staat, tegen de wens van de Tweede Kamer in, toe dat het DigiD-contract met het cloudbedrijf Solvinity voor twee jaar wordt verlengd. Dit cloudbedrijf komt mogelijk op korte termijn in handen van een Amerikaans bedrijf en dat baart de Kamer zorgen.

Staatssecretaris Van der Burg zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat het "niet mogelijk is" om nu over te stappen naar een ander bedrijf. Begin mei wordt de verlenging van het bekritiseerde contract ondertekend.

De Tweede Kamer deed deze week in een motie nog een dringend beroep op het kabinet om af te zien van de verlenging, als Solvinity daadwerkelijk gekocht wordt door het bedrijf uit de Verenigde Staten. Maar dat kan niet, is de overtuiging van de staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid. Overstappen naar een andere partij zou de "continuïteit en veiligheid van de dienstverlening" in gevaar brengen.

Niet veilig in VS

De kwestie speelt al langere tijd. Met DigiD worden gegevens van alle Nederlanders uitgewisseld met de overheid zoals de Belastingdienst, maar ook met zorgverzekeraars, pensioenfondsen en de studiefinanciering.

Het oorspronkelijk Nederlandse bedrijf Solvinity zorgde dat al deze gegevens opgeslagen konden worden, inmiddels is het ook in Britse handen. De onrust in de Kamer, onder aanvoering van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kathmann, ontstond toen vorig jaar duidelijk werd dat Solvinity gekocht zou worden door het Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl.

De Tweede Kamer is bang dat de Nederlandse gegevens onder Amerikaanse wetgeving gaan vallen en dan niet meer in veilig handen zijn. De Verenigde Staten kunnen bijvoorbeeld, als ze Nederland willen dwarsbomen, overheidsdiensten blokkeren of stilleggen. Ook experts waarschuwen: er zouden problemen kunnen ontstaan met het doen van belastingaangifte of andere zaken die via DigiD geregeld worden.

Nieuwe aanbesteding

Het contract moet in de zomer voor twee jaar worden verlengd en de Kamer hoopte dat dit een uitweg kon zijn om van Solvinity af te komen. Dat gaat dus niet gebeuren, blijkt uit de brief. Zo'n overstap is volgens het ministerie een "langdurig traject" en vraagt een "zorgvuldige voorbereiding en uitvoering".

Wel zal er worden gewerkt aan het opzetten van een nieuwe aanbesteding.

Ook al is de motie in de Tweede Kamer aangenomen, het kabinet kan die naast zich neerleggen, omdat een motie niet juridisch bindend is. Toch komt dat niet vaak voor, omdat het de verhoudingen met de Tweede Kamer kan beschadigen.

De provincies Overijssel, Gelderland en Flevoland willen een bedrijf aansprakelijk stellen voor 1,2 miljoen euro. Het gaat om het bedrijf Surtronic, dat informatieborden bij bushaltes zou vervangen. Omdat dat niet gebeurd is, willen de drie provincies dat het bedrijf de geleden schade betaalt, blijkt uit documenten opgevraagd door Omroep Gelderland.

In 2021 sloten de provincies een contract af bij Surtronic. Het bedrijf zou honderden nieuwe digitale borden plaatsen. De oude borden waren volgens de provincies aan vervanging toe.

Jaren later zijn veel van de borden niet geïnstalleerd. Van de grote displays zijn 500 van de 700 geplaatst, kleine displays zijn niet geïnstalleerd. De overheden raakten in conflict met het bedrijf en zegden in 2023 het contract op. "We hebben er geen vertrouwen meer in dat Surtronic het project kan uitvoeren", schreef het provinciebestuur van Gelderland in 2024 in een brief aan de Statenleden.

Uit de documenten opgevraagd door Omroep Gelderland blijkt dat er inmiddels een enorme ruzie is ontstaan.

Punt achter samenwerking

Ook over waarom de overeenkomst is beëindigd zijn de partijen het oneens. De provincies spreken van onkunde door het bedrijf en stellen dat Surtronic deadline na deadline niet heeft gehaald.

Volgens de leverancier komt dat door het handelen van de provincies nadat de opdracht gegeven was. Zo heeft het project volgens Surtronic een tijd stilgelegen vanwege een discussie over wie nou precies welke softwarerechten van de informatieborden heeft. De provincies vinden dat dat is afgehandeld en geen rol meer speelt in de hele aanbesteding.

Volgens het bedrijf is dat juist het begin geweest van alle problemen. Bovendien voelde Surtronic zich gedwongen om destijds te tekenen omdat er al allerlei financiële afspraken waren gemaakt.

"Dat er dan bij een met horten en stoten uitgevoerde opdracht zaken fout gaan, is betreurenswaardig, maar voor de hand liggend", laat het bedrijf in een reactie aan de regionale omroep weten.

Na de zomer voor de rechter

Na de zomer verschijnen de partijen voor de rechter. In die zaak willen de provincies alle gemaakte kosten op het bedrijf verhalen. De hoogte van het bedrag wordt genoemd in een brief van het bedrijf waarin het reageert op de schadeclaim.

"Voor een exorbitant bedrag van 1,2 miljoen euro. Deze eenzijdig becijferde en ongegronde vordering wijzen wij vanzelfsprekend van de hand", staat in de brief.

De provincies willen op dit moment niet ingaan op de hoogte van het bedrag. "De provincies weten dat het project niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd, daarom is een juridische procedure gestart", laten ze aan Omroep Gelderland weten.

De leverancier zegt tegen de regionale omroep dat die op zijn beurt ook de provincies aansprakelijk heeft gesteld. Surtronic wil dat de overheden boeten voor het feit dat ze "ten onrechte" het bedrijf aan de kant hebben geschoven. "Omdat ons een gegunde opdracht afgepakt is op onredelijke gronden."

One of the nice things about magnetic storage is that as long as the magnetic layer remains intact, the data it contains should stay readable pretty much indefinitely. That raises …read more

Bij een klimaatprotest op de snelweg A12 bij Utrecht heeft de politie alle demonstranten weggesleept. Betogers van onder meer Extinction Rebellion bezetten de snelweg ter hoogte van De Meern rond 12.00 uur uit protest tegen de subsidies op fossiele brandstoffen. Ze zijn met bussen naar station Overvecht gebracht.

Rond 15.15 uur waren alle demonstranten van de snelweg gehaald. Enkele honderden mensen zijn aangehouden, laat de politie weten. De aangehouden demonstranten zijn voorgeleid en mochten daarna gaan, ze krijgen geen straf.

De zes inzittenden van drie auto's waarmee de wegblokkade begon, zitten nog wel vast. De voertuigen zijn in beslag genomen. De arrestanten zijn aangemeld bij het CBR voor een zogeheten educatieve maatregel, omdat ze een ernstig strafbaar feit hebben gepleegd door te gaan stilstaan op de snelweg om de weg te blokkeren. Mogelijk raken ze hun rijbewijs kwijt.

Geërgerde automobilisten

Niet alleen de A12 werd bezet, de demonstranten blokkeerden ook een fly-over van de A2 naar de A12.

Enkele demonstranten hadden zich met buizen, kettingen en lijm vastgeketend aan de vangrail. De politie, die vanaf het begin van het protest massaal aanwezig was, had de demonstranten gewaarschuwd dat ze moesten vertrekken. Toen ze geen gehoor gaven aan die oproep, ontruimde de politie het wegdek.

Het is verboden om snelwegen te blokkeren en de blokkade leidde tot grote ergernis bij weggebruikers:

De demonstranten scandeerden in de buurt van knooppunt Oudenrijn leuzen, ook leuzen voor de vrijheid van Palestina en er werd gezwaaid met Palestijnse vlaggen. Behalve Extinction Rebellion namen ook Debt 4 Climate (D4C) en Utrecht for Palestine deel aan het protest.

Eerder op de dag probeerde de politie te voorkomen dat de betogers de weg op gingen en daarbij werd in enkele gevallen geweld gebruikt. Een deel van de betogers brak door de ME-linie heen en liep de snelweg op.

Andere locatie aangewezen

De snelweg is weer open en het verkeer rond Utrecht komt weer op gang. Rijkswaterstaat riep weggebruikers op om de wegen rond Utrecht tijdens het protest te mijden vanwege de forse verkeershinder.

De gemeente Utrecht had een andere locatie aangewezen voor het protest, maar de demonstranten vonden dat ze daar, op een rotonde in het zuiden van de stad, niet genoeg indruk konden maken en verplaatsten het protest naar de snelweg.

Volgens de demonstranten gaat er jaarlijks 39,7 tot 46,4 miljard euro naar subsidies op fossiele brandstoffen. Ze willen dat het geld wordt gebruikt voor onder meer huisvesting en zorg. De demonstranten vinden ook dat het kabinet-Jetten zijn beloftes niet nakomt en niet eerlijk is over de klimaatcrisis. Met liederen werd aandacht gevraagd voor klimaatverandering.

Utrecht for Palestine sloot zich aan bij het protest met Palestijnse vlaggen en pro-Palestijnse leuzen en spandoeken.

Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazaanse stad Deir-al-Balah kunnen vandaag naar de stembus om lokale bestuurders te kiezen. Vooral in Deir-al-Balah gaat het om een symbolische stap.

Het lokale bestuur op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever gaat vooral over zaken als de water- en elektriciteitsvoorziening, de afvalinzameling en bouwvergunningen. Het opkomstcijfer zal laten zien hoeveel vertrouwen de bevolking nog heeft in zijn leiders.

Die leiders moesten de afgelopen jaren toezien hoe Israël steeds vaker invallen pleegde om Palestijnen op te pakken die zich verzetten tegen de Israëlische bezetting. Daarbij vielen doden en gewonden.

Ook heeft het Israëlische leger al ruim een jaar drie verstedelijkte vluchtelingenkampen onder volledige controle. De 40.000 inwoners zijn sindsdien ontheemd. Naast de invallen door het Israëlische leger hebben Palestijnen ook steeds meer te maken met terreur door Joodse kolonisten, die met geweld de Westoever etnisch willen zuiveren van Palestijnen. Ook daar kunnen de Palestijnse maar weinig tegen doen.

Op de Westoever mogen ongeveer een miljoen mensen hun stem uitbrengen. Persbureau AP zag vanmorgen een gestage stroom van kiezers de stemlokalen binnengaan.

Gaza

De oprichting van de Palestijnse Staat is door de Gaza-oorlog (2023-2025) verder uit het zicht geraakt. De Palestijnse Autoriteit (PA) op de Westelijke Jordaanoever wil aan de internationale gemeenschap laten zien dat de Westelijke Jordaanoever en Gaza bij elkaar horen. De Palestijnse Autoriteit en een deel van de internationale gemeenschap willen dat die gebieden in de toekomst samen met Oost-Jeruzalem die Palestijnse Staat gaan vormen.

Daarom is ervoor gekozen om behalve op de Westelijke Jordaanoever ook in tenminste een grote stad in Gaza verkiezingen te houden. Deir-al-Balah is daarvoor het meest geschikt. Die stad liep in de oorlog relatief minder schade op dan andere steden in Gaza, doordat Israëlische grondtroepen daar niet binnenvielen. Zo'n 70.000 mensen kunnen hier hun stem uitbrengen.

Hamas

Het is voor het eerst in twintig jaar dat de inwoners dat kunnen doen. De verkiezingen in 2006 werden gewonnen door de militante Palestijnse beweging Hamas. Een jaar later werd de Palestijnse Autoriteit van president Abbas uit Gaza verdreven.

Hamas doet vandaag in geen van beide gebieden mee. Palestijnen die zich verkiesbaar wilden stellen, moesten het partijprogramma van de partij van president Abbas onderschrijven. Die partij erkent de staat Israël en wijst de gewapende strijd af. Hamas en andere Palestijnse groepen doen dat niet.

In een aantal steden in Mali is het onrustig. Er zijn al uren berichten over schietpartijen, ook bij het vliegveld van de hoofdstad Bamako. Wat er precies aan de hand is, is onduidelijk.

Het Malinese leger zegt dat "ongeïdentificeerde terroristische groepen" op diverse plaatsen en kazernes aanvallen hebben uitgevoerd, zowel in de hoofdstad als op andere plekken in het land. Militairen zouden bezig zijn met het uitschakelen van de aanvallers.

Inwoners en journalisten melden dat er met zware wapens en automatische geweren wordt geschoten. Dat gebeurt onder meer bij het internationale vliegveld Modibo Keïta, dat op zo'n 15 kilometer van het centrum van Bamako ligt. Niet ver van het vliegveld ligt ook een basis van de Malinese luchtmacht.

Op sociale media wordt ook gerept van aanvallen in Mopti, Gao en Kidal.

Een bewoner van Gao, in het noordoosten, zei tegen persbureau AP dat hij al vroeg in de morgen geweervuur en explosies hoorde uit de richting van de legerbasis en het vliegveld. "De kracht van de explosies deden de deuren en ruiten van mijn huis trillen."

In Kidal, eveneens in het noordoosten, zou een gewapende groep meerdere wijken onder controle hebben.

In het noordoosten is al jaren een afscheidingsbeweging actief, het Azawad Bevrijdingsfront (ALF). Een woordvoerder zegt dat ALF-strijdkrachten Gao en Kidal hebben ingenomen.

Banden met al-Qaida

In Mali zijn, net als in de buurlanden Niger en Burkina Faso, ook terreurgroepen actief die nauwe banden hebben met al-Qaida. In 2024 pleegde een van die groepen een aanval op het vliegveld waarbij meerdere doden vielen.

Voor alle drie de landen geldt dat de militaire machthebbers zich recent van Westerse landen hebben afgekeerd en toenadering zoeken tot Rusland, in de strijd tegen extremistische islamitische bewegingen.

Langs de provinciale weg N217 bij Heinenoord in Zuid-Holland is een streekbus in een sloot terechtgekomen. De chauffeur was onwel geworden achter het stuur. Toen voorbijrijdende agenten de bus vanochtend rond 06.00 uur aantroffen, was de vrouw bewusteloos. Ze is naar het ziekenhuis gebracht.

In de bus zaten geen passagiers. Het voertuig is zwaar beschadigd uit de sloot getakeld.

De bus lag in z'n geheel in de sloot:

Op beelden is te zien dat het ongeluk gebeurde vlakbij een kruispunt, waar een verkeerslicht is geraakt. De bus kwam in de sloot langs de parallelweg terecht. Over de weg verspreid liggen brokstukken.

Het lijkt erop dat de bus door de groenstrook van de busbaan langs de provinciale weg op de parallelweg is terechtgekomen en daarna van de weg is afgeraakt en in de sloot is beland. Hoe laat het ongeluk is gebeurd, is niet duidelijk.

Stel je voor: een militair op het slagveld wil zich op het allerlaatste moment overgeven. Hij heeft geen schijn van kans want het systeem dat hem op de hielen zit, wordt niet bestuurd door een mens, maar door kunstmatige intelligentie.

Nog een voorbeeld: een zwerm drones heeft de opdracht gekregen een brug op te blazen waar militairen overheen lopen. Op het laatste moment stroomt de brug vol met vluchtelingen, maar er is niets meer aan te doen: de machine is geprogrammeerd om aan te vallen en doet dat ook, terwijl de situatie totaal is veranderd.

Nog niet zo lang geleden was dit iets voor in de verre toekomst of zelfs totaal ondenkbaar, maar tegenwoordig zijn het voorstelbare situaties, geschetst door diplomaat en ontwapeningsambassadeur Robert in den Bosch. Aan hem de taak om de discussie hierover te leiden, zodat voorkomen wordt dat het helemaal uit de hand loopt met dodelijke autonome wapensystemen.

"Het is een race tegen de klok", zegt hij op zijn kantoor in Genève. "Dit soort wapens zijn er, ze worden gebruikt en in de toekomst zal het gebruik alleen maar toenemen. Dat machines besluiten over leven en dood, heeft enorme impact."

Geen simpele klus

In den Bosch geeft leiding aan een groep experts uit 128 landen die het eens proberen te worden over het gebruik van autonome wapensystemen. En "dat is geen simpele klus".

Rusland, China, India en de Verenigde Staten doen allemaal nog mee aan de onderhandelingen en dat is volgens In den Bosch maar goed ook. "Als we dit alleen met onze beste vrienden zouden bespreken, kunnen we makkelijk prachtige afspraken maken.

Maar het gaat hier over wapenbeheersing en over humanitair oorlogsrecht en dan moet je bijvoorbeeld ook met je mogelijke tegenstanders om tafel, zéker als ze er militair toe doen."

Het gebeurt allemaal in een tijdelijke zaal op het terrein van de Verenigde Naties, die het proces ondersteunen: een grijze hal zonder daglicht met ruimte voor zo'n 300 mensen. De onderhandelaars proberen het hier tijdens urenlange vergadersessies eens te worden over de vraag of er nieuwe en aanvullende wetten en regels nodig zijn om te voorkomen dat het in de toekomst misgaat.

"Wat kun je nog wel doen met die systemen en wat niet? Welke systemen kunnen door de beugel van het internationaal recht en humanitair oorlogsrecht en welke niet?"

Grondig overleggen

Tien jaar is de werkgroep nu bezig en het is een stroperig en traag proces. Het contrast met de razendsnelle ontwikkelingen op het slagveld kan bijna niet groter. "Maar het kan niet anders", zegt Jessica Dorsey, expert moderne oorlogsvoering bij Universiteit Utrecht.

Ook zij ziet de oorlogsvoering volledig veranderen door kunstmatige intelligentie. "Op het slagveld in Oekraïne, in Gaza en nu ook in Iran en Libanon." Ze laat een voorbeeld zien, de Oekraïense Saker Scout.

Het is een drone die geprogrammeerd is om 64 verschillende soorten objecten uit te schakelen, zoals militaire voertuigen. Een mens moet hem nog wel aanzetten, maar daarna gaat de drone zijn eigen weg.

Dorsey: "Het systeem kan zelf identificeren, selecteren en uitschakelen, zonder menselijke tussenkomst. Maar hoe weet je zeker dat de Saker Scout het juiste doel uitschakelt? Dat hij een burger niet voor een soldaat aanziet en een vrachtwagen met hulpgoederen niet verwart met een militair voertuig?"

Toch, zegt ze, is het goed dat de ontwapeningsambassadeur in Genève de tijd neemt. "Diplomatie, onderhandelen en discussie voeren kost nou eenmaal veel tijd. Het is beter om grondig te overleggen, zodat er straks een goede basis ligt om op verder te bouwen."

Verbod

De onderhandelingen kunnen leiden tot nieuwe regels, aanvullingen op een bestaand verdrag of zelfs tot een nieuw verdrag, zoals die er ook zijn voor mijnen en voor nucleaire en chemische wapens.

"Heel veel is al geregeld in bestaand oorlogsrecht, maar het zou sterk zijn als er in een verdrag een verbod komt op echt gevaarlijke systemen, bijvoorbeeld systemen die we niet voldoende begrijpen of kunnen voorspellen", zegt Dorsey.

In den Bosch wil daar nog niet op vooruitlopen, dat zou het delicate proces in de war kunnen schoppen. In november wordt op een toetsingsconferentie gekeken naar het werk van de ambassadeur en valt er een besluit over hoe het verder gaat. Maar over een ding is de werkgroep het wel eens: "Volledig autonome systemen wil niemand, geen enkel land."

Once upon a time, not every computer lived in a vertical “tower” case. Many decades back a horizontal arrangement was a popular choice, sometimes just referred to as the “desktop” …read more

De voormalige eigenares van een uitvaartcentrum in de Amerikaanse staat Colorado die samen met haar man 189 ontbindende lichamen verborg, is veroordeeld tot 30 jaar gevangenisstraf.

In de omgeving van Colorado Springs runde het inmiddels gescheiden echtpaar het ecologische uitvaartcentrum Return to Nature. Nabestaanden werd een "groene uitvaart" beloofd, waarbij lichamen niet gebalsemd zouden worden met chemicaliën en een biologisch afbreekbare kist zou worden gebruikt.

In plaats van de lichamen te cremeren, werden die opgeslagen in een vervallen gebouw. Ze lagen onder meer op de grond en opgestapeld in kamers. De rouwende families kregen in plaats van echte as vermalen beton mee naar huis. Sommige families kwamen daar pas achter nadat zij de 'as' al hadden uitgestrooid.

'Waardigheid vernietigd'

Zo ook Tanya Wilson, die met haar familie naar Hawaï reisde om daar de as van haar moeder uit te strooien. Later bleek dat haar lichaam nog in het gebouw lag. "Carie Hallford heeft die waardigheid vernietigd", zei Wilson gisteren tijdens de zitting.

Het echtpaar, Carie en Jon Hallford, had volgens de aanklagers een duidelijke taakverdeling. Carie was verantwoordelijk voor het contact met nabestaanden, terwijl Jon de lichamen verborg. Autoriteiten vonden in 2023 stapels lichamen op een tweede locatie van het bedrijf, nadat buurtbewoners hadden geklaagd over stank.

Carie (48) riskeerde een straf tot 35 jaar, maar kreeg een lagere straf opgelegd. Ze zei dat ze slachtoffer was van huiselijk geweld door haar man, die al in februari werd veroordeeld tot 40 jaar cel. Hij bekende toen schuld. Volgens de rechter was Jon de drijvende kracht achter de praktijken.

Luxeartikelen, auto's en vakanties

Carie bood haar excuses aan aan de nabestaanden en zei dat ze geen monster was. Wel zei ze straf te verdienen. De aanklager verweet de Hallfords grof geld te hebben verdiend met hun praktijken. Per cliënt werd minstens 1200 dollar gerekend. Dat werd niet besteed aan crematies, maar aan luxeartikelen, auto's en dure vakanties.

Eerder werden de Hallfords al veroordeeld in een gerelateerde federale fraudezaak. Carie kreeg 18 jaar cel, Jon 20 jaar. Beiden zijn in beroep gegaan. Hun celstraffen in deze strafzaak komen boven op die federale straffen.

Geen diploma nodig

De praktijken werden in 2023 ontdekt en leidden tot strengere regels in de uitvaartbranche in Colorado, die daarvoor nauwelijks werd gecontroleerd. De staat was de enige in de VS waar uitvaartondernemers geen vergunning of diploma's hoefden te hebben.

Sinds het schandaal wordt vaker gecontroleerd en is een vergunningensysteem ingevoerd. Bij zo'n controle werden vorig jaar nog 24 ontbindende lichamen aangetroffen bij een uitvaartonderneming in Pueblo County.

Rusland heeft vannacht weer een massale luchtaanval op Oekraïne uitgevoerd. Daarbij zijn kruisraketten, ballistische raketten en drones ingezet. Voor het eerst veroorzaakten brokstukken van neergehaalde drones schade in buurland Roemenië.

Volgens de Oekraïense luchtmacht zette Rusland 619 drones en 47 raketten in. 580 drones en 30 raketten zouden door Oekraïne zijn neergehaald.

Bij de aanvallen zijn zeven doden gevallen en enkele tientallen mensen gewond geraakt. Het belangrijkste doelwit was de stad Dnipro in het zuidoosten van Oekraïne. Daar worden achttien burgers vermist. Ook in Kyiv, Charkiv en andere steden zijn explosies gehoord.

Brokstukken in Roemenië

In de Roemeense stad Galaţi zijn brokstukken terechtgekomen van Russische drones die vermoedelijk door Oekraïne zijn neergehaald. Ze veroorzaakten schade aan een elektriciteitsmast en aan een aanbouw van een woning.

Galaţi ligt dicht aan de grens met Oekraïne. In het grensgebied komen vaker brokstukken van Russische drones neer. Dit is de eerste keer dat daarbij schade is ontstaan.

Roemenië is lid van de NAVO. Het Roemeense ministerie van Defensie beschuldigt Rusland van onverantwoordelijk gedrag. "Deze incidenten laten zien dat Rusland geen respect heeft voor het internationale recht. Ze bedreigen niet alleen Roemeense burgers maar ook de collectieve veiligheid van de NAVO."

Roemenië hoopt binnen enkele dagen een Amerikaans AI-gestuurd drone-afweersysteem in gebruik te nemen. In Polen is dat systeem al actief.

Oekraïense aanvallen

Het Russische ministerie van Defensie deelt mee dat zijn luchtafweer 127 Oekraïense drones heeft onderschept. Die zouden onderweg zijn geweest naar doelen in het stroomgebied van de Wolga en naar nog oostelijker gelegen steden in de Oeral, waaronder Jekaterinenburg. Daar zouden zes mensen gewond zijn geraakt. Over schade is niets bekendgemaakt.

In de regio Belgorod, net over de Oekraïense grens, is volgens lokale autoriteiten een vrouw omgekomen. Een man raakte zwaargewond.

China's export van elektrische en hybride auto's bereikte vorige maand een recordniveau. Door stijgende olieprijzen en de onzekerheid rond de oorlog in het Midden-Oosten groeit de vraag naar elektrische auto's, van Europa tot Zuid-Amerika en in grote delen van Azië.

Hoewel China wereldwijd leidend is, domineren in Europa nog altijd westerse merken de automarkt. Maar de vraag is voor hoelang nog. Chinese elektrische auto's, die doorgaans aanzienlijk goedkoper zijn dan die van hun Amerikaanse of Duitse concurrenten, zijn bezig aan een duidelijke opmars. En die lijkt door de crisis in het Midden-Oosten een flinke prikkel te krijgen.

Betaalbaar rijden

Er hangt een sfeer van optimisme op 's werelds grootste autobeurs, in de hoofdstad Peking. Hoewel met zo'n 700 bedrijven bijna alle bekende autobouwers ter wereld aanwezig zijn, zijn het vooral de Chinese elektrische auto's die de show stelen.

Op gigantische beeldschermen spatten strakke reclamefilmpjes van de nieuwste modellen van het scherm. De ene na de andere glimmende auto wordt met bombastische termen als smart driving en digital cockpit geïntroduceerd.

Maar het zijn niet zozeer de technologische snufjes die het hem doen: vooral betaalbaar rijden maakt de auto's zo aantrekkelijk. Studies tonen aan dat stijgende brandstofprijzen de vraag naar elektrische auto's aanjagen. Dat tanken duurder is geworden in Europa, merken de automakers.

En vooral Chinese merken profiteren dus. BYD, 's werelds grootste maker van elektrische auto's, zag het aantal registraties in Europa vorige maand met 155 procent toenemen. Ook opkomende automerken, zoals Chery en Leapmotor, zagen de afgelopen maanden het aantal verkopen in Europa procentueel flink stijgen.

Joint venture

Het Chinese succes komt niet uit de lucht vallen. De ambitie van China om een autogrootmacht te worden gaat terug tot de vroege jaren 80, toen het land al een moderne auto-industrie wilde opbouwen, maar nog te weinig kennis en ervaring had.

Het voerde een joint-venturemodel in waardoor buitenlandse automerken verplicht werden samen te werken met Chinese bedrijven. Het idee was eenvoudig: de buitenlandse partij bracht technologie, kapitaal en merkwaarde in, terwijl de Chinese partner zorgde voor markttoegang en productie.

In begin 1984 sloot Volkswagen als eerste zo'n joint venture. In de jaren daarna volgden zo'n beetje alle grote Duitse automerken. Een Chinese krant omschreef het doel van de nieuwe regel in 1985 als volgt: "De eerste auto importeren we, de tweede auto maken we in China, de derde auto exporteren we".

Met andere woorden: nu zijn we afhankelijk, maar op den duur zijn wij degene die auto's voor de wereld zullen maken. Na decennia van stimuleringsmaatregelen van de overheid en innovatie is die droom in het elektrische segment werkelijkheid geworden.

Innovatie uit China

Vandaag de dag wordt zo'n 70 procent van alle elektrische auto's wereldwijd in China geproduceerd, veel meer dan de binnenlandse markt kan opnemen. Want waar de groei ongeveer overal ter wereld toeneemt, neemt die in China juist af. Alle auto's die de fabrikanten in China niet kwijt kunnen, worden geëxporteerd naar het buitenland.

Bovendien komt een groeiend deel van de innovatie in zowel hardware als software uit China. Waar Chinese fabrikanten ooit afhankelijk waren van Duitse technologie, zijn de rollen nu in veel gevallen omgedraaid. Om concurrerend te blijven, zoeken westerse automakers steeds vaker samenwerking met Chinese bedrijven. Toch blijft het prijsverschil aanzienlijk: Chinese elektrische auto's zijn gemiddeld 20 tot 50 procent goedkoper dan vergelijkbare Duitse modellen.

Of Duitse fabrikanten erin slagen dit gat tijdig te dichten, is de vraag. Maar één ding is zeker: de Chinese automakers zullen er alles aan doen om de kans die de crisis in het Midden-Oosten ze biedt om meer voet aan de grond in Europa te krijgen ten volle te benutten.

Goedemorgen! Inwoners van de Westelijke Jordaanoever en een stad in Gaza kunnen vandaag naar de stembus en wie Johan heet of iets dat daarop lijkt kan een gratis rondleiding krijgen in de Johan Cruijff Arena.

Het weer: vanochtend eerst bewolkt, maar in de loop van de ochtend breekt de zon door. Het wordt 11 tot 18 graden. Morgen zonnig en maximaal 15 graden. En maandag - Koningsdag - wolken en zon bij 11 tot 16 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het overlijden van influencer Jade Kops heeft veel reacties losgemaakt. De 19-jarige vrouw overleed gistermorgen in het bijzijn van haar familie. Het bericht van haar overlijden op haar Instagramaccount had in de eerste uren al honderdduizenden likes.

Jade leed aan kanker en deelde op sociale media wat dat voor haar leven betekende. "Ik kende Jade niet persoonlijk, maar door haar blogs voelde het alsof ze mijn buurmeisje was", is een van de reacties in het online condoleanceregister.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Het stond waarschijnlijk niet in je agenda, maar het .nl-domein bestaat vandaag veertig jaar. Dat hebben we te danken aan de 82-jarige Piet Beertema, toen systeembeheerder bij het nationale onderzoeksinstituut Centrum Wiskunde & Informatica (CWI).

In het begin ging hij nog zelf over de toekenning van de Nederlandse domeinnamen. Dat lukte al snel niet meer, inmiddels zijn het er meer dan 6 miljoen.

Fijne zaterdag!

Afgelopen zondag zond Nieuwsuur een reportage uit over intimidaties en bedreigingen in naam van aanhangers van Reza Pahlavi, de zoon van de verdreven Iraanse sjah. Hij woont momenteel in de Verenigde Staten, maar zou graag een rol spelen in een toekomstig Iran, mocht het huidige regime vallen. Iraniërs buiten Iran die zich niet achter hem scharen worden ervan beschuldigd dat ze handlangers van het regime in Teheran zijn. Namen en foto's worden gedeeld in Telegram-appgroepen met soms doodsbedreigingen als gevolg. Ook 'offline' worden critici van Pahlavi belaagd.

Na de uitzending stroomde de mailbox van Nieuwsuur vol met kritiek, en ook dát is veelzeggend. Maker Jan Eikelboom vertelt in de podcast hoe zijn onderzoek tot stand kwam, wat hij blootlegde en hij reageert op de kritiek van de Pahlavi-aanhangers.

Hier te luisteren:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Recently Haiku has become a bit of a popular subject of articles and videos, owing perhaps to how close it currently is to be a daily-driver OS and fulfilling the …read more

Vandaag bestaat het .nl-domein veertig jaar. Op 25 april 1986 werd de aanvraag hiervoor goedgekeurd.

De grondlegger van deze landcode op internet was Piet Beertema, die op dat moment als systeembeheerder werkte bij het nationale onderzoeksinstituut Centrum Wiskunde & Informatica (CWI). Vanwege zijn gezondheid geeft de 82-jarige Beertema geen interviews, maar vijf jaar geleden vertelde hij in de podcast 35 jaar .nl over het ontstaan.

"Ik heb een keurige aanvraag opgesteld", zei hij destijds over zijn verzoek om te starten met .nl. "Ik was echt verbijsterd toen ik twee weken later een mailtje kreeg: 'Goedgekeurd, ga je gang maar.'"

Binnen het .nl-domein registreerde Beertema als eerste het domein cwi.nl, voor zijn eigen werkgever. "Dat wekt natuurlijk geen verbazing." Inmiddels zijn er meer dan 6 miljoen .nl-domeinnamen geregistreerd. Daarmee is Nederland vierde op de wereldwijde ranglijst van landendomeinen.

Begin jaren 80 bestond al wel een aantal internetdomeinen, zegt Teus Hagen. Hij was in de jaren 80 bij het CWI de leidinggevende van Piet Beertema. "Je had .edu voor onderwijs, .gov voor de overheid en .com voor commerciële zaken. Maar wij vonden dat het te veel gericht was op de Verenigde Staten."

Hagen, Beertema en hun collega's begonnen daarom na te denken over geschikte internetdomeinen voor Europa. "Op een bierviltje schreven we toen .nl en .be", zegt Hagen. "Dat was gebaseerd op de landcodes op kentekenplaten."

Sommige Europese landen hadden op het nummerbord slechts één letter, zoals Duitsland. Maar dat moesten er bij de domeinen twee worden, bedachten de mannen.

Kracht van eenvoud

Nederland was een van de eerste landen in Europa met een eigen domein. Beertema maakte daarom een "doe-het-zelf-pakketje" voor andere landen. "Sommige waren wat trager dan andere, maar binnen een jaar, hooguit twee jaar hadden alle aangesloten landen hun domein."

De kracht van het systeem zit hem in de eenvoud, betoogde Beertema in de podcast. "Beter kon je het niet opzetten, want je deelt het in stukjes op en draagt de verantwoordelijkheid over."

In de eerste jaren deed Beertema het beheer van .nl helemaal zelf. "Hij besliste welke naam gebruikt kon worden", zegt Hagen. In het begin was dat nog wel te doen, "want het begon heel klein".

Maar in de loop der jaren werd dat steeds ingewikkelder. "Hij moest bijvoorbeeld vechten met verschillende mensen die allemaal zeiden dat ze Philips heetten. Dat is een worstelpartij die je niet in je eentje kan doen."

'Beetje uit de hand gelopen'

In 1996 kwam daar een einde aan. Toen werd de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) opgericht. Die is sindsdien verantwoordelijk voor aanvragen voor een nieuw internetadres binnen het .nl-domein.

In het eerste jaar ging Beertema nog steeds over de toekenning van domeinnamen. Hij heeft in totaal zo'n 10.000 url's geregistreerd, weet de SIDN. Maar vanaf de jaren 90 ging het snel met de internetadressen in Nederland. In 2003 waren het er ruim 1 miljoen. Dat groeide daarna verder naar 4 miljoen in 2010, 5 miljoen in 2012 en in 2020 werd de grens van 6 miljoen gepasseerd.

"Het is een beetje uit de hand gelopen, mag ik wel zeggen", aldus Beertema. Ook Hagen is nog steeds trots op de vondst van het .nl-domein. "Op elke vrachtwagen zie ik mijn handtekening staan."

Zonnig, al best warm en vrijwel geen regendruppel te bekennen. Voor het tweede jaar op rij is het voorjaar opvallend droog in Nederland. In sommige delen van het land worden zelfs al de eerste sproeiverboden voorbereid. En het is pas eind april.

Net als vorig jaar loopt het neerslagtekort dit voorjaar rap op, vertelt klimaatwetenschapper Lone Mokkenstorm van het KNMI. Het tekort is nu zo'n 50 millimeter. Mokkenstorm: "Als je kijkt naar de metingen sinds begin april, dan zitten we op dit moment op de 5 procent droogste jaren. En de verwachtingen laten wel zien dat dit gaat doorzetten en er zelfs nog wat bovenuit zal steken."

Die droogte in het voorjaar is geen incident meer, ziet hydroloog Inge de Graaf van Wageningen University & Research (WUR). "Wat we over de afgelopen jaren zien, is dat we steeds vaker in die droge voorjaren komen. Dat is het effect van klimaatverandering, die extremen komen steeds vaker voor."

Het gemiddelde neerslagtekort in Nederland:

Doordat er vrijwel geen neerslag valt, het zonnig is en er een windje staat is er veel verdamping en neemt het neerslagtekort dus toe. Maar de droogte die nu in de bodem te zien is, is ook de droogte van vorig jaar. Afgelopen winter heeft het niet veel geregend, waardoor de bodem niet heeft kunnen herstellen.

Hoewel februari vrij normaal was qua neerslag, waren delen van maart ook al droog, ziet Mokkenstorm van het KNMI. "En als we naar april kijken, zie je dat we de hele maand bijna geen neerslag hebben gehad. Het is best wel extreem geweest tot nu toe. Je hebt echt een paar weken normale hoeveelheden neerslag nodig om dat weer te compenseren. Een weekje regen gaat geen zoden aan de dijk zetten."

Tekort niet aangevuld

Dat geldt al helemaal voor de diepere lagen van de grond. "De bovenlagen worden natuurlijk wel nat van de regen, maar dat is niet genoeg om de diepere lagen en het grondwater te bereiken", aldus De Graaf. Dat probleem ziet ze bijvoorbeeld op de hoge zandgronden in Oost- en Zuid-Nederland, waar de grondwatertekorten van 2025 nog niet zijn aangevuld.

Dat zal merkbaar zijn in de natuur en de landbouw, verwacht de hydroloog. "De impact valt nu nog mee, maar de watervraag van gewassen is bijvoorbeeld al vrij hoog. We verwachten ook dat er dus eerder een behoefte zal zijn aan irrigatie."

En dat is waarschijnlijk al snel te zien aan het groen buiten. "Er zit niet echt neerslag in de voorspellingen, dus dan droogt het allemaal uit en en dan zijn het de grassen, die ondiep wortelen, die als eerste geel gaan verkleuren", vertelt De Graaf. Daarnaast ziet het KNMI ook dat het risico op natuurbranden al redelijk groot is.

Weinig regen te verwachten

Of de komende maanden minder droog zullen verlopen, is nog onduidelijk. In de regel wordt de zomer heter en droger na een droog voorjaar, omdat er dan minder water in de bodem zit en dus minder verdamping en afkoeling mogelijk is. Maar hoe dat nu uitpakt, is nog niet duidelijk. Het KNMI experimenteert met seizoensverwachtingen, maar het blijft lastig om ver vooruit te kijken. In de komende twee weken valt in ieder geval weinig regen te verwachten.

De Graaf verwacht niet dat de rest van het jaar zo extreem wordt als in 2025, toen het de op twee na droogste lente was sinds ten minste 1906. "De vooruitzichten wijzen opnieuw op droogte, maar waarschijnlijk minder extreem dan vorig jaar. Door lage grondwaterstanden is het systeem wel kwetsbaar, maar onze modellen laten voor de afvoeren voorlopig vooral een milde droogte zien, al zit daar onzekerheid in."

Toch is ze te spreken over de voorbereidingen op sproeiverboden die al in delen van Nederland worden getroffen. "Ik denk dat het heel slim is dat daar nu al over wordt nagedacht. Dat is wel een ontwikkeling van de laatste jaren, in reactie op de droogte die we hebben gezien. En dat moet ook. In een veranderend klimaat moeten we ons ervan bewust zijn dat we hiermee gaan leren leven."