Eén foto domineert de Britse ochtendkranten vanmorgen: Andrew Mountbatten-Windsor, onderuitgezakt op de achterbank in zijn Range Rover, ogen rood van het flitslicht, gearresteerd op zijn 66ste verjaardag. Het beeld zal hem de rest van zijn leven blijven volgen, als eerste Britse royal sinds mensenheugenis in politiehechtenis.
Reuters-fotograaf Phil Noble wist het moment vast te leggen dankzij een tip, geduld, ervaring en heel wat geluk. "Hij drukte zes keer af", schrijft het Britse persbureau. "Twee toonden alleen agenten, op twee was niets te zien en nog eentje was onscherp. Maar één liet een ongekend moment in de moderne geschiedenis zien: een royal behandeld als een gewone crimineel."
Mountbatten-Windsor werd gisterochtend in alle vroegte meegenomen uit zijn woning op het koninklijk landgoed Sandringham. Er wordt onderzocht of zijn nauwe banden met pedoseksueel Jeffrey Epstein leidden tot een ambtsmisdrijf: in 2010 stuurde hij de zakenman geheime overheidsdocumenten die hij had gekregen in zijn rol als handelsgezant.
Nipt op tijd
Noble was in Manchester toen het nieuws bekend werd. Hij had er uren rijden naar de andere kant van Engeland voor over om dat te proberen vast te leggen. Of het zou lukken, was maar de vraag: de oud-prins kon naar een twintigtal politiebureaus in de omgeving zijn gebracht. Een tipgever fluisterde hem Aylsham in, maar omdat dat op een uur rijden van Sandringham ligt, was het niet de meest voor de hand liggende plek.
"6, 7 uur ging voorbij. Het werd donker, en nog gebeurde er niets. Het leek toch het verkeerde bureau te zijn", beschrijft Reuters het nerveuse wachten. Noble en zijn videocollega Marissa Davison besloten het op te geven en maar een hotelletje op te zoeken. Toen kwam ineens een belletje dat er luxeauto's waren gearriveerd.
Veel pers was er niet op dat moment:
Noble arriveerde precies op tijd om twee auto's te zien wegrijden. Omdat in de voorste alleen agenten zaten, richtte hij op goed geluk zijn lens op de achterste.
"Bij car shots is het meer geluk dan wijsheid", legt Noble uit. "Je kunt wat plannen en ervaring gebruiken om ongeveer te weten wat je moet doen - maar alles moet precies goed samenkomen."
Er was geen nieuwsmedium wereldwijd dat om de foto heen kon. Ook de Britse tabloids wisten er wel raad mee.
"Dit is een man die het volle gewicht van de geschiedenis en de toekomst op zijn schouders voelt", concludeert The Telegraph. De gevallen prins ziet er volgens de Daily Mail "gemangeld, vernederd en opgejaagd" uit. De krant heeft voor extra effect diep ingezoomd op het door de cameralamp overbelichte gezicht.
Hoewel de Britse kranten in koppen nooit verlegen zitten om een bijdehante woordspeling of sneer, is de toon vanmorgen opvallend feitelijk. Daily Express, Mirror en The Guardian kiezen ervoor te openen met de woorden van koning Charles: "De wet moet zijn beloop hebben". Downfall is waar Daily Mail in chocoladeletters voor kiest, "De arrestatie van Andrew" houdt The Times het op. Zelfs de tabloids lijken onder de indruk.
Ook de Britse ontbijtshows werden vanochtend gedomineerd door de zaak Andrew:
Alleen de altijd onbeschaamde The Sun kiest voor een lolletje: "Nu zal hij wel zweten", schrijft de krant boven de foto. Het is een verwijzing naar Mountbatten-Windsors belachelijk gemaakte verdediging dat Epstein-slachtoffer Virginia Giuffre niet de waarheid sprak. Toen zij beschreef dat de prins bij hun ontmoeting veel zweette, wierp hij tegen dat hij door een aandoening niet kan zweten.
Onthoofd
De Britse pers kan nauwelijks parallellen vinden voor de koninklijke arrestatie. Reuters merkt op dat de veroordeling van zijn zus prinses Anne in 2002 de eerste in eeuwen was voor een lid van het Britse koningshuis: ze had niet voorkomen dat haar hond Dotty twee kinderen beet.
Volgens The Times is dit het grootste koninklijke schandaal sinds de abdicatie van Edward VIII in 1936. The Sun merkt op dat er sinds 1647 geen royal meer is opgepakt. Dat eindigde toen in de onthoofding van Charles I.
Hoewel het zover dit keer niet zal komen, signaleren de commentaren wel dat het om meer draait dan alleen Andrew. The Times voorspelt dat er gevraagd zal worden of Andrew de hand boven het hoofd is gehouden, hoe 'Air Miles Andy' ondanks schandalen handelsgezant kon blijven en of de autoriteiten en zijn familie wel voldoende toezicht hebben gehouden.
De progressieve Guardian noemt de oud-prins dom en arrogant en vindt dit hét moment om de fluwelen handschoentjes voor de koninklijke familie uit te doen. "Zijn gedrag werd gezien als een imagoprobleem, dat privé afgehandeld kon worden. Die tijd lijkt nu wel voorbij", schijft de krant in het hoofdredactioneel commentaar. "Een koninklijke status is geen vrijbrief voor straffeloosheid."
Oud-BBC-analist Jennie Bond somt op dat Charles III in nog geen vier jaar als koning al veel te verduren heeft gehad: zijn kankerdiagnose, het gedoe met zijn zoon Harry en nu dit. "Toch zal Buckingham Palace ook iets opgelucht zijn, dat het lot van de gevallen oud-prins nu toch vooral een kwestie van de rechterlijke macht is."