Aggregator

Ergernis in coalitiekringen over ov-staking

1 hour 41 minutes ago

In coalitiekringen werd er vandaag met onbegrip tot ronduit ergernis gereageerd op de door FNV en CNV georganiseerde ov-staking. "Ik vind het ernstig en naar", aldus minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66).

Vijlbrief noemt het het goed recht van de vakbeweging om te staken. "Dat recht zal ik altijd verdedigen." Maar vandaag vindt hij het volstrekt onnodig. In de Prinsjesdagstukken zit een handreiking aan de bonden, belooft hij, al kan hij daar inhoudelijk niet op vooruitlopen.

De VVD vindt dat heel Nederland de dupe is van een conflict tussen politiek en vakbonden. "Ik heb vakbonden gezien die de afgelopen maanden eerst op vakantie gingen en vervolgens gaan staken", zegt fractievoorzitter Brekelmans.

"Ik zie Hans Spekman veel op de buis, maar ik zou graag willen dat 'ie ook aan tafel komt om problemen op te lossen", zegt Kamerlid Michon.

FNV-voorzitter Hans Spekman, tevens prominent lid van Pro, is vastberaden alle bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel te krijgen voor hij daar aanschuift om met het kabinet te praten. Pro-leider Klaver steunt hem daarin.

Deel ingetrokken

Een deel van de bezuinigingen op de sociale zekerheid heeft het kabinet al ingetrokken, zo is op te maken uit uitgelekte Prinsjesdagstukken. De AOW-leeftijd gaat niet versneld omhoog. Het verkorten van de WW van twee naar één jaar is uitgesteld. De verlaging van het maximumdagloon, de basis van verschillende uitkeringen, wordt teruggedraaid.

Maar de bezuiniging op de arbeidsongeschiktheidsverzekering WIA staat nog in de boeken van het kabinet. Volgens vakbond FNV blijft in totaal ruim 70 procent van de structurele miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid staan.

D66-fractievoorzitter Paternotte is het niet eens met de staking maar ging wel praten met de stakers op de tramremise van de HTM in Den Haag. Vakbonden FNV en CNV hadden de remise met Hollandse hits, vlaggen en tenten tot actieterrein omgebouwd. Hij kwam daar Klaver tegen. "Goed dat je er bent!". "Ja goed dat jij er bent!", zeiden ze.

De stakers op de tramremise ontvingen Paternotte en Klaver:

Paternotte probeerde stakers ervan te overtuigen dat een hervorming van de WIA voor de toekomst nodig is. "Er zijn een miljoen mensen arbeidsongeschikt, daar moeten we met zijn allen iets aan doen. Dan is het haalbaar dat jij in ieder geval niet eerst je eigen huis hoeft op te eten als je ziek wordt."

Maar veel chauffeurs en andere ov-medewerkers zijn bang voor hun inkomen als ze werkloos raken of hun werk niet meer kunnen doen. Klaver snapt heel goed dat ze staken, zei hij. "Het zit vast in Den Haag, maar ik hoop dat het kabinet richting kiest."

Het minderheidskabinet zal na de Troonrede op Prinsjesdag op vele fronten moeten onderhandelen met de oppositiepartijen, en niet alleen over de sociale zekerheid. En ook onderling moeten D66, VVD en CDA het nog eens zien te worden, bijvoorbeeld over de vermogensbelasting.

Daar komt het conflict met de vakbonden nog bovenop.

EU-landen laten honderden miljarden euro's om van Russisch gas af te komen liggen

1 hour 48 minutes ago

Een monsterbedrag bedoeld om de 27 EU-lidstaten minder afhankelijk te maken van Russisch fossiele brandstoffen blijft op de plank liggen. "Vier jaar na de start is REPowerEU tot stilstand gekomen, terwijl er honderden miljarden euro's beschikbaar zijn", zegt Mihails Kozlovs van de Europese Rekenkamer, de organisatie die controleert of EU-geld goed wordt gebruikt.

Het programma werd in 2022 in het leven geroepen na de grootschalige Russische inval in Oekraïne en de daarop volgende energiecrisis in Europa. Doel was om landen minder afhankelijk te maken van Russisch gas en tegelijkertijd de energietransitie te versnellen.

Uit een rapport van de Europese Rekenkamer blijkt nu dat van de 300 miljard euro die hier in 2022 voor werd vrijgemaakt minder dan 55 miljard is uitgegeven. Dat is minder dan een vijfde. De meeste landen blijken de afgelopen jaren niet eens een aanvraag te hebben ingediend.

Sancties

Bovendien zijn de successen die in de afgelopen vier jaar zijn geboekt op het gebied van energie-onafhankelijkheid niet per se toe te schrijven aan het daarop gerichte EU-programma. Die successen houden vooral verband met de tientallen sanctiepakketten die de Europese Commissie tegen Rusland heeft ingesteld.

Daardoor is Europa de afgelopen jaren inderdaad minder afhankelijk geworden van Russische brandstof. De import van Russische olie is flink gedaald en ook de gasimport is afgenomen.

Tegelijkertijd blijven Europese landen nog altijd klant van de Russische energiesector. Sterker nog: in de eerste helft van dit jaar importeerden EU-landen recordhoeveelheden vloeibaar gas. Per 2027 gaat er een nieuw importverbod in, dus het lijkt erop dat landen hun slag slaan nu het nog kan.

Voor Oekraïne is dit extra wrang. De EU is de belangrijkste bondgenoot van Oekraïne, terwijl Rusland nog altijd inkomsten haalt uit de verkoop van gas aan Europa. Dat spekt direct de oorlogskas van Poetin.

Niet eens geprobeerd

Om geld uit de Europese miljardenpot van REPowerEU te ontvangen, moesten lidstaten een plan presenteren. Zij konden bijvoorbeeld voorstellen om bij andere leveranciers in te kopen of om meer te investeren in hernieuwbare energie.

Maar de meeste landen hebben niet een poging gedaan om geld binnen te halen. Bovendien heeft de EU volgens de Rekenkamer onvoldoende toezicht op de voortgang van projecten, zodra deze eenmaal zijn goedgekeurd.

Nieuw leven inblazen

Het EU-plan moest ook de energietransitie vooruit helpen, maar dat is volgens het rapport van de Europese Rekenkamer niet goed gelukt. De extra productiecapaciteit voor hernieuwbare energie in de EU is verwaarloosbaar en van de drie voorgestelde projecten om energienetten met elkaar te verbinden is er één helemaal geschrapt.

In een reactie op het rapport legt de Europese Commissie vooral de nadruk op wat er wel is gelukt, maar zegt zij tegelijkertijd de aanbevelingen van de Rekenkamer over te nemen.

De Rekenkamer vindt de resultaten na vier jaar onvoldoende. Volgens de organisatie moet het Europese energieplan nieuw leven worden ingeblazen om het goed te laten werken.

Nog steeds oplaaiend vuur in Hoge Venen, metersdiep smeulend veen is de boosdoener

1 hour 57 minutes ago

De brand in het Belgische natuurgebied Hoge Venen is al een paar weken onder controle, nadat een gebied zo groot als Vlieland werd verwoest. Het vuur is uit, maar onder de grond gebeurt iets bijzonders. De brand woedt meters diep nog steeds op sommige plekken, en daarom wordt het gebied gericht natgehouden met sproeiers.

Niels Bouwens coördineert de bestrijding van de brand in Hoge Venen. "Er zijn op dit moment ongeveer 180 brandweermensen aanwezig. Die zijn daar vooral om het gebied te bewaken, zodat ze op tijd kunnen ingrijpen als het vuur ergens oplaait."

Smeulen

Hij vertelt dat zo nu en dan nog steeds vlammen te zien zijn. Met drones wordt nauwlettend in de gaten gehouden waar het vuur weer oplaait: "Er zijn twee plekken in het natuurgebied waar opflakkeringen zijn. We zijn daar nu aanwezig om die kleine gebieden te bewaken."

De situatie in Hoge Venen is opvallend. De veengrond is op een diepte van vijf tot zes meter nog aan het smeulen, zegt Bouwens. "Normaal gesproken is dat veen nat van zichzelf. Doordat het zo droog was deze zomer, is het veen aan het smeulen, vergelijkbaar met kolen. Als dat aan de oppervlakte komt, en er komt zuurstof bij, verandert het smeulen in vuur."

Om te voorkomen dat het vuur blijft oplaaien, wordt met man en macht gewerkt om rondom het afgebrande gebied een geul te graven. "We zijn al een heel stuk op weg, maar als we dat hebben voltooid kan het smeulende veen gestopt worden en is er weinig kans dat het vuur weer oplaait."

Wouter Jeanfils van Brandweerzone Vlaams-Brabant vertelt dat ook zijn eenheid is opgeroepen om weer te komen helpen: "De ploegen die aan het blussen zijn, worden door onze tankwagens voorzien van water. Het is een zeer uitgestrekt gebied, waar je met een normale vrachtwagen niet kunt komen. Daarom komen wij met onze rupsvoertuigen water brengen. Omdat het gebied zo lastig toegankelijk is voor de brandweer, wordt ook weer een blushelikopter ingezet."

Noorse koning Harald naar zijn laatste rustplaats gebracht in Oslo

2 hours 5 minutes ago

Noorwegen heeft vandaag afscheid genomen van oud-koning Harald. In de hoofdstad Oslo kwamen tienduizenden mensen bij elkaar om een laatste groet te brengen.

Harald overleed op 28 augustus op 89-jarige leeftijd als het oudste staatshoofd van Europa. Hij zat sinds 1991 op de troon en wordt beschouwd als nasjonens bestefar, "grootvader der natie" die de Noren met elkaar verbond.

Meer dan 46.000 mensen waren bij uitvaart aanwezig, meldt het Noorse hof. Volgens een verslaggever van het Noorse persbureau NTB was er sprake van een heel bijzondere sfeer en was het zo stil dat je een "speld kon horen vallen".

Een paar indrukken van de uitvaartceremonie, waar veel prominenten bij waren:

De uitvaart begon 's middags met een rouwstoet vanaf het koninklijk paleis in het centrum naar de Domkerk. Langs de route vormden zo'n 1900 militairen een erehaag voor de rouwstoet.

De kist van Harald werd op een affuit, een onderstel van een kanon, door de straten van Oslo gereden achter een zwarte auto. Daarachter liepen de nieuwe Noorse koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus en prinses Märtha Louise.

De vrouw van Haakon, koningin Mette-Marit, zat in een auto samen met koningin Sonja. Ze had dit jaar een longtransplantatie.

Oranjes en Zelensky

In de stoet liepen ook monarchen en staatshoofden van andere landen mee achter de Noorse koninklijke familie. Onder meer het Britse, Jordaanse en het Zweedse koningshuis waren vertegenwoordigd. Ook de Oekraïense president Zelensky gaf acte de présence.

Namens Nederland liepen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia mee in de processie. Prinses Beatrix was aanwezig in de Domkerk.

Bij de openbare dienst in de Domkerk was ook de stiefzoon van Haakon Marius Borg Høiby aanwezig, die niet meeliep in de processie. De 29-jarige zoon van Mette-Marit werd in juni veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor onder meer twee verkrachtingen en twee gevallen van huiselijk geweld. Hij zit in huisarrest. Dat werd kort opgeheven voor de begrafenis.

'Met hart en ziel voor Noorwegen'

De dienst begon met een minuut stilte. Ook was er tijdens de plechtigheid muziek te horen en werd er gebeden. Zo las de Zweedse kroonprinses Victoria, peetdochter van Harald, een gebed van Franciscus van Assisi voor. Het gebed ging onder meer over het brengen van vrede, liefde en hoop waar conflict en wanhoop heersen.

Ook hielden onder anderen de Noorse premier en de parlementsvoorzitter een toespraak. Zo bedankte parlementsvoorzitter Gharahkhani Harald voor de "manier waarop hij zijn taken had vervuld". Volgens hem zette de koning zich "met hart en ziel in voor Noorwegen".

Volgens de parlementsvoorzitter stond Harald dicht bij het volk en schroomde hij niet om mensen in "zijn rubberlaarzen" te ontmoeten.

De Noorse premier Støre zei "diep dankbaar" te zijn voor de 35 jaar dat Harald koning was van het Scandinavische land. Harald maakte zijn functie volgens Støre "menselijk". "Als wij juichten, juichte hij met ons mee, luid lachend en met een twinkeling in zijn ogen", aldus Støre.

Ook benadrukte Støre hoe Harald zich sterk maakte voor de verbroedering van alle Noren. "Hij sprak over een 'wij' in Noorwegen, waarin iedereen voor elkaar opkomt. Waarin ieder verantwoordelijkheid neemt voor de gemeenschap, en waarin iedereen van gelijke waarde is", aldus de Noorse premier.

Besloten dienst

Na de openbare dienst werd de kist naar fort Akershus gebracht, wederom in een rouwstoet. Daar liep alleen koning Haakon mee samen met koningen Carl Gustaf van Zweden en Frederik van Denemarken. De rest van de Noorse koninklijke familie ging per auto.

Bij fort Akershus vond een tweede besloten dienst in kleinere vorm plaats voor onder meer familie en koninklijke gasten. Na afloop van de ceremonie werd de kist van Harald in de crypte van het fort bijgezet. Volgens Noorse media is Harald geplaatst naast zijn ouders koning Olav en kroonprinses Märtha en zijn grootouders koning Haakon en zijn vrouw koningin Maud.

Na de plechtigheden keerde de koninklijke familie terug naar het paleis waar ze op het balkon verschenen voor een minutenlang applaus. Ook werden saluutschoten afgevuurd en kerkklokken in heel Noorwegen een uur lang geluid.

Scholieren klagen over update schoolapp Magister: 'Te laat gekomen'

2 hours 28 minutes ago

'Ik heb al zes keer niet doorgehad dat er een les uitviel, waardoor ik te vroeg op school was.' En: 'Ik ben al drie keer absent gezet doordat ik mijn rooster niet goed kan zien.' Het regent klachten van scholieren over een nieuwe update van Magister.

Veel middelbare scholen gebruiken die app, waarin leerlingen onder meer hun schoolrooster en cijfers kunnen zien. En met de start van het nieuwe schooljaar heeft dat rooster een nieuw uiterlijk gekregen.

En dat vinden veel leerlingen wennen. 'Onoverzichtelijk' en 'onduidelijk' is een veelgehoorde klacht. In de App Store laten veel jongeren negatieve recensies achter, waardoor Magister inmiddels gemiddeld nog maar anderhalf van de vijf sterren scoort. Op TikTok is een leerling zelfs een speciaal account begonnen om te klagen over de update, '@magisterupdatehater'.

Scholieren van het Haarlem College, waar ze ook Magister gebruiken, herkennen de problemen. "Eerst ging het heel simpel. Je opent de Magister-app en ziet meteen alle lessen en lestijden voor je. Je klikt een keer en je hebt je huiswerk, je lokaal, gewoon alles. Nu is dat niet zo, je moet veel meer stappen zetten", vertelt Mylana aan NOS Stories. Ook zegt ze dat ze regelmatig foutmeldingen krijgt.

Laila vindt de nieuwe app 'heel chaotisch'. "Ik ben al heel vaak te laat gekomen, omdat ik bijvoorbeeld dacht dat ik om 09:50 uur moest beginnen, maar eigenlijk was dat om 08:30 uur." Bij Petros ging het mis toen hij zich ziek meldde. "Dat kwam blijkbaar niet goed in het systeem, waardoor ik twee uurtjes moest inhalen."

Magister zegt in een reactie dat ze de kritiek ook zien. "We luisteren absoluut naar de feedback en nemen die serieus." Magister zegt de vernieuwingen van tevoren ook te hebben getest met leerlingen en scholen. "Maar uiteindelijk bepaalt de ervaring van alle gebruikers hoe een wijziging wordt ontvangen."

De komende tijd belooft Magister met aanpassingen te komen, waarin de feedback wordt meegenomen. Ook benadrukt Magister dat leerlingen ook in de vernieuwde app alsnog kunnen kiezen voor een weergave die lijkt op de oude versie.

Wapens gevonden in de buurt van basisschool in onderzoek naar schietpartij Overasselt

3 hours 9 minutes ago

De Koninklijke Marechaussee heeft vuurwapens gevonden in de buurt van een basisschool in Overasselt. In het gebied wordt onderzoek gedaan naar de dodelijke schietpartij van vorige week. Bij de basisschool werd naar sporen en bewijsmateriaal gezocht.

Volgens de politie waren de vuurwapens "goed verborgen". Ze zijn niet gevonden op het terrein van de school zelf.

Het is niet bekend hoeveel wapens er zijn aangetroffen. De politie meldt dat specialisten de wapens veiligstellen en er extra onderzoek naar doen.

De afgelopen dagen zijn er al meerdere keren wapens gevonden die mogelijk verband houden met de schietpartij in Overasselt. Vorige week dinsdag trok een groep gewapende mannen de Gelderse gemeente binnen. Een 51-jarige beveiliger werd doodgeschoten en twee agenten raakten gewond. Tientallen verdachten werden na een klopjacht gearresteerd.

Dreigvideo niet gemaakt met AI

Een dag later verscheen online een dreigvideo. De video was gericht aan het adres van Jan G., de bewoner van het pand in Overasselt waar de beveiliger werd doodgeschoten.

Bronnen van de NOS melden dat de politie ervan uit gaat dat de video echt is, en niet gegenereerd met AI, kunstmatige intelligentie.

Het is nog onduidelijk wie de boodschap heeft opgenomen en of die daadwerkelijk zijn opgenomen door criminelen rond het conflict.

In de video zegt een gemaskerde man in het Engels, met een Spaans accent, dat G. een partij cocaïne heeft gestolen. G. heeft volgens de man in de video twaalf uur om de drugs terug te geven. "Daarna willen we onze goederen niet meer terug, maar we beloven je dat we iedereen van wie je houdt zullen vermoorden", werd gedreigd.

Een tijdlijn van de gebeurtenissen in Overasselt:

Laagste prijs niet meer leidend: nieuwe aanbestedingsregels EU moeten China tegenwicht bieden

3 hours 11 minutes ago

Bij publieke aanbestedingen moet de focus meer op kwaliteit komen te liggen en minder op de laagste prijs. De Europese Commissie presenteert daarvoor vandaag een wetsvoorstel.

De aanpassing moet ertoe leiden dat publiek geld meer gaat bijdragen aan Europese doelstellingen op het gebied van innovatie, klimaat en strategische onafhankelijkheid. Bovendien moet het straks makkelijker zijn een goedkoop Chinees aanbod terzijde te schuiven.

De publieke sector besteedt in de EU jaarlijks meer dan 2500 miljard euro via publieke aanbestedingen. Dat is zo'n 15 procent van het bbp van de Europese Unie. Het aanpassen van de regels voor die aanbestedingen kan daarom grote invloed hebben op hoe publiek geld in de EU wordt uitgegeven.

"Publiek geld moet onze gezamenlijke doelen dienen. Het mag daarom niet alleen om de prijs draaien", zegt Eurocommissaris voor Welvaart en Industriële Strategie Séjourné.

Kwaliteitseisen

Overheden en semi-overheidsinstellingen moet zich aan Europese regels houden wanneer zij aankopen doen. Het gaat dan bijvoorbeeld om ministeries, gemeenten, ziekenhuizen of onderwijsinstellingen.

Als zij een bouwbedrijf inhuren of een groot aantal nieuwe bureaus aanschaffen, moeten ze een opdracht uitschrijven waarin beschreven staat wat ze precies zoeken en onder welke voorwaarden.

Bedrijven krijgen vervolgens de kans te reageren op die opdracht. De overheidsdienst moet kiezen voor het bod dat het beste voldoet aan de vooraf opgestelde voorwaarden. Het idee hierachter is dat bedrijven gelijke kansen krijgen voor het uitvoeren van overheidsopdrachten. Andersom dwingt het overheden publiek geld efficiënt te besteden.

Publieke opdrachtgevers mogen nu al kwaliteitseisen stellen, maar het is niet verplicht. Daarom stelt de Europese Commissie vandaag voor dat minimaal 30 procent van de voorwaarden die een publieke opdrachtgever opstelt voor een aanbesteding over de kwaliteit moet gaan. Voor opdrachten waarbij de kosten voor meer dan de helft naar arbeidskrachten gaan, zoals in de schoonmaak, geldt zelfs een ondergrens van 50 procent.

Het kan bijvoorbeeld gaan om eisen over duurzaamheid, arbeidsomstandigheden of dierenwelzijn, zoals nieuwe schooltafels die van gerecycled materiaal moeten zijn gemaakt of ziekenhuismaaltijden die alleen biologische kip mogen bevatten.

Concurrentie met China

Achter de nieuwe regels schuilt ook een geopolitiek doel. Het wetsvoorstel is "een reactie op de toenemende geopolitieke betekenis van overheidsopdrachten", schrijft de Commissie.

Niet voor niets geven de eisen voor kwaliteitsvoorwaarden overheden ook de mogelijkheid makkelijker voor een Europees bedrijf te kiezen in plaats van voor een goedkoper Chinees bedrijf.

Eurocommissaris Séjourné denkt dan ook dat de nieuwe wet tot meer investeringen in de EU zal leiden. "Als een opdrachtgever bijvoorbeeld goede arbeidsvoorwaarden kiest als kwaliteitseis, dan zal dat vaak in het voordeel van Europese bedrijven uitpakken."

Maar Séjourné erkent ook dat de kwaliteit van Chinese producten op het gebied van duurzaamheid regelmatig beter is dan die van Europese producten. "Daarom moeten we Europese bedrijven helpen om diezelfde kwaliteit te produceren. Of zelfs beter."

Veiligheidsrisico's

De EU beschouwt de concurrentie uit China als oneerlijk, omdat de Chinese industrie dankzij staatssteun goedkoper kan produceren. China exporteert daardoor veel meer producten naar de EU dan andersom. De EU wil het Chinese handelsoverschot graag aanpakken, maar vreest tegenmaatregelen.

Toch biedt de aanbestedingswetgeving verschillende mogelijkheden om Chinese producten buiten de deur te houden. Zo is ook veiligheid een belangrijk onderdeel. Opdrachtgevers kunnen veiligheidsrisico's op het gebied van kritische infrastructuur, gevoelige informatie, cyberveiligheid of overmatige invloed van derde landen meewegen. Daarnaast mogen opdrachtgevers aanbiedingen uit landen waarmee de EU geen afspraken heeft over aanbestedingen terzijde schuiven.

Minder administratie

Het wetsvoorstel verplicht overigens niet voorrang te geven aan Europese bedrijven. Ook mogen publieke opdrachtgevers nog altijd veel nadruk op een lage prijs leggen, zolang ze de dertig procent kwaliteitseisen aanhouden. Ze mogen zelf bepalen hoe ze die kwaliteitseisen invullen.

Maar volgens Séjourné kunnen overheden dankzij de nieuwe regels niet meer naar Brussel wijzen als ze voor een goedkope optie van buiten de EU kiezen. "Als er straks Chinese bussen door Berlijn rijden valt dat ons niet te verwijten."

De nieuwe regels moeten het doen van aanbestedingen ook simpeler maken. Volgens de Commissie zou dat jaarlijkse 650 miljoen euro aan administratieve kosten schelen. Bovendien hoopt de Commissie dat de regels leiden tot meer investeringen tussen EU-landen.

Het voorstel van de Europese Commissie gaat nu naar het Europees Parlement en de regeringen van de EU-landen. Zij kunnen aanpassingen voorstellen waarna ze in onderhandeling gaan over een definitieve versie van de nieuwe aanbestedingsregels.

Zes klimaatactivisten XR krijgen taakstraf voor blokkade A12

3 hours 32 minutes ago

Zes activisten van Extinction Rebellion (XR) zijn veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur en een voorwaardelijke celstraf van twee weken voor het blokkeren van de snelweg A12 in Utrecht afgelopen april. De actie was gevaarlijk voor andere weggebruikers, oordeelt de rechtbank.

"Het blokkeren van een snelweg is ontoelaatbaar, ook als dit plaatsvindt in het kader van een demonstratie, ongeacht het doel van een demonstratie", oordeelde de politierechter. XR heeft de A12 in de afgelopen jaren tientallen keren geblokkeerd, uit protest tegen subsidies op fossiele brandstof.

De rechtbank wees ook op de gevolgen van de blokkade voor de aanrijtijden van hulpdiensten. Zeker één ambulance heeft vastgestaan in het verkeer tijdens de blokkade op 25 april, zei de rechter.

De politie greep in bij de blokkade in april:

De zes veroorzaakten met hun auto's bewust opstoppingen, zodat de hoofdrijbaan van snelweg A12 bij De Meern geblokkeerd kon worden door honderden leden van XR. Op beelden in de rechtszaal was te zien dat drie auto's dwars op de hoofdrijbaan stopten. Nog drie auto's stopten op een afrit vanaf de A2, zodat activisten vanuit de berm de snelweg konden betreden. Het zestal werd opgepakt en bracht drie dagen en twee nachten door in voorarrest.

Het gaat om twee mannen van 40 en 44 uit Utrecht, een 46-jarige man uit Ouderkerk aan de Amstel, een 59-jarige man uit Tilburg, een 67-jarige man uit Almelo en een 79-jarige man uit IJsselstein. De straffen zijn iets lager dan de eis. Het Openbaar Ministerie eiste 120 uur werkstraf en een voorwaardelijke celstraf van een maand.

Schadevergoeding

Rijkswaterstaat had ook een schadevergoeding geëist van bijna 35.000 euro. De politierechter heeft die niet toegekend vanwege de complexiteit van de zaak. Een politierechter behandelt doorgaans kleinere zaken.

Een van de activisten zei eerder al tegen RTV Utrecht dat de kans groot is dat ze in hoger beroep gaan.

Voormalig bassist Heideroosjes veroordeeld voor kinderpornobezit

4 hours 15 minutes ago

De voormalig bassist van de Limburgse punkband Heideroosjes is veroordeeld tot anderhalf jaar celstraf voor het bezit van kinderporno. Eén jaar van die straf is voorwaardelijk.

Hij moet daarnaast een taakstraf van 180 uur uitvoeren. Omdat H. al zes maanden in voorarrest heeft gezeten, hoeft hij niet meer terug de cel in.

Het Openbaar Ministerie had een onvoorwaardelijke celstraf van drie jaar geëist tegen de 52-jarige Fred H. De rechtbank komt tot een lagere straf omdat H. verminderd toerekeningsvatbaar is door een stoornis.

Gesprekken over misbruik

H. werd vorig jaar gearresteerd. In zijn huis vond de politie onder andere vier sticks met kinderpornografisch materiaal. H. hield zich drie jaar lang bezig met het verzamelen en verspreiden van expliciete beelden met kinderen, stelt de rechtbank. Dat materiaal was volgens justitie "heel extreem". Hij had ook chatgesprekken met anderen over het misbruiken en verminken van kinderen.

Fred H. was vandaag niet aanwezig in de rechtbank, schrijft L1 Nieuws. De muzikant betuigde eerder spijt en verklaarde dat hij nooit een kind heeft aangeraakt. De man zei dat hij gefascineerd was geraakt door de "bizarre wereld" van kinderporno als gevolg van een slechte thuis- en werksituatie.

"Het stiekeme en illegale zorgde dat mijn hoofd even stilstond en ik een pauze had uit de realiteit. Het nam spanning weg", zei hij daarover. H. is nu ruim een jaar in behandeling. Hij gaat meerdere keren per maand naar een tbs-kliniek, schrijft de omroep.

Sinds 1989 bandlid

Fred H. was al sinds de oprichting in 1989 lid van Heideroosjes. Na zijn arrestatie stapte hij direct uit de band. Een paar maanden later werd hij vervangen door een nieuwe bassist. Volgend jaar gaat de punkband weer op tournee.

Noot van de redactie

In een eerdere versie van dit artikel stond op basis van informatie van de rechtbank dat de man het materiaal over een periode van zeven jaar had verzameld en verspreid. De rechtbank heeft die informatie daarna gecorrigeerd. Het gaat om een periode van drie jaar. Dat is in dit artikel aangepast.

Minister kan bewaartermijn mogelijke coldcasegegevens niet verlengen

4 hours 19 minutes ago

Minister Van Weel zit in zijn maag met een dringend verzoek van de Tweede Kamer. Die wil dat informatie die kan helpen om cold cases op te lossen, langer mag worden bewaard. Van Weel ziet geen juridische mogelijkheid om de wet aan te passen "Ik heb echt mijn uiterste best gedaan."

Een zeer ruime meerderheid de Tweede Kamer kan er niet bij dat politiegegevens na maximaal tien jaar moeten worden vernietigd, ook als er aanwijzingen zijn dat ze een rol kunnen gaan spelen in onderzoek naar oude zaken die nog niet zijn opgelost.

Niet alleen de oppositie, ook de regeringspartijen VVD, D66 en CDA willen dat minister op zoek gaat naar mogelijkheden om de bewaartermijnen van politiegegevens met betrekking tot bijvoorbeeld de georganiseerde misdaad en femicide te verlengen.

Het gaat hierbij om informatie die op het eerste oog niet aan een onopgeloste zaak kan worden gekoppeld, zoals een boete voor te hard rijden rond een plaats delict. Gegevens die wel direct met een cold case in verband gebracht kunnen worden, mogen al langer worden bewaard.

'Tijd kopen'

Van Weel zei vandaag in een Kamerdebat nogmaals dat hij sterk meevoelt met de wens om de wet aan te passen. "Maar de persoonlijke levenssfeer van burgers verdient ook bescherming" en daarom kun je volgens hem gewoon niet "de hele hooiberg" aan data blijven bewaren.

Gisteren reageerde de minister al op een motie van VVD-Kamerlid Ellian, die breed gesteund wordt. Hij zei toen dat hij "anderhalf jaar echt intensief gezocht" heeft, maar "geen juridische aanknopingspunten" heeft gevonden.

Die woorden herhaalde hij vandaag. Hij wil wel "tijd kopen" door onder meer te onderzoeken hoe vier andere EU-lidstaten met de wettelijke bewaartermijnen omgaan en opnieuw in gesprek te gaan met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Op de vingers getikt door Autoriteit Persoonsgegevens

Het langer dan maximaal tien jaar bewaren van politiegegevens mag niet, maar gebeurt in de praktijk nog wel. Sinds 2019 knijpt de minister van Justitie en Veiligheid wat betreft de maximale bewaartermijn een oogje dicht.

Vorig jaar heeft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) daarover aan de bel getrokken. Volgens deze instantie, die over privacy gaat, brengt het te lang bewaren van gegevens van "miljoenen onschuldige mensen" te veel risico's met zich mee.

De AP stelt dat veruit de meeste gegevens over relatief 'kleine zaken' gaan, zoals een burenruzie of een verkeersovertreding. Die moeten na vijf jaar uit de dagelijks gebruikte politiesystemen worden verwijderd en na tien jaar helemaal worden vernietigd.

Ook de Raad van State heeft de minister geadviseerd om er nu echt voor te zorgen dat de politie zich aan de wettelijke bewaartermijn houdt.

Ook wil Van Weel de politie de ruimte geven om verder te werken aan een gefaseerd plan om gegevens die al dan niet langer bewaard moeten blijven te sorteren. "Zo lang deze acties nog lopen, zal ik de politie vragen om de bedoelde gegevens te bewaren", zei Van Weel.

De minister doet een beroep op de Tweede Kamer om zelf ook in gesprek te gaan met de Autoriteit Persoonsgegevens, de Raad van State en andere relevante organisaties "om met mij te zoeken naar alternatieve aanknopingspunten".

Ondertussen is er een risico is dat de Autoriteit Persoonsgegevens dwangsommen gaat opleggen, waarschuwde hij. Hij is bereid dat te nemen en hoopt dat de Kamer hem daarin steunt.

Het is nog niet duidelijk of de Kamer genoegen neemt met de antwoorden van Van Weel. "Ik proef dat deze Kamer tot het uiterste wil gaan" om het langer bewaren van gegevens toch mogelijk te maken, zei 50Plus-Kamerlid Struijs.

Dodental na luchtaanval op Houthi-gevangenis in Jemen loopt op tot 23

5 hours 27 minutes ago

Bij een luchtaanval op een gevangenis in het noorden van Jemen zijn zeker 23 mensen om het leven gekomen. Reddingswerkers hebben vandaag vier lichamen geborgen uit het puin van de gevangenis, die maandag instortte na een aanval van de door Saudi-Arabië geleide coalitie.

De gevangenis stond in de strategisch gelegen stad Hazm, in de provincie Jawf. Volgens de Houthi's wordt nog gezocht naar zeven vermisten. Bij de aanval raakten zeker zeven mensen gewond. Onder hen was een vrouw die haar echtgenoot in de gevangenis bezocht. De identiteit van de dodelijke slachtoffers is nog niet vastgesteld.

De aanval maakt deel uit van een nieuwe escalatie van het conflict in Jemen. De door Saudi-Arabië geleide coalitie voerde vanochtend nieuwe luchtaanvallen uit op militaire doelen van de Houthi's in de provincies Marib en Jawf.

De Houthi's reageerden eerder met een reeks raket- en droneaanvallen op het zuiden van Saudi-Arabië. Daarbij raakten volgens de autoriteiten 73 mensen gewond. Gisteren werden ook meerdere Saudische olie-installaties en andere vitale voorzieningen getroffen. Een deel van de activiteiten daar werd tijdelijk stilgelegd.

De recente gevechten maken een einde aan een vier jaar durende wapenstilstand die het geweld in de burgeroorlog grotendeels had stilgelegd. Volgens persbureau AP, dat zich baseert op cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), zijn tussen 23 augustus en 5 september zeker 194 mensen omgekomen en meer dan 880 mensen gewond geraakt. Daarnaast zijn door het recente geweld ruim 21.000 mensen ontheemd geraakt.

Gesteund door Iran

De burgeroorlog in Jemen begon in 2014, toen de Houthi-rebellen de hoofdstad Sanaa veroverden en de internationaal erkende regering naar het zuiden en later naar Saudi-Arabië verdreven. Een door Saudi-Arabië geleide coalitie greep in 2015 in om die regering te herstellen.

Het conflict heeft volgens schattingen van de Verenigde Naties aan zeker 150.000 mensen het leven gekost. Jemen kwam door de oorlog meerdere keren op de rand van een hongersnood.

De Houthi's worden gesteund door Iran en hebben de afgelopen periode hun aanvallen op Saudi-Arabië en de scheepvaart op de Rode Zee opgevoerd. Tegelijkertijd voeren aan Saudi-Arabië gelieerde regeringstroepen op meerdere fronten aanvallen uit op Houthi-posities.

Ouderen in verpleeghuizen moeten vaak kort na aankomst weer verhuizen

5 hours 32 minutes ago

Ouderen in verpleeghuizen moeten vaak kort na aankomst weer verhuizen, blijkt uit onderzoek van zes universiteiten. "Zowel voor bewoners als naasten levert verhuizen veel emotie op", zegt hoogleraar Hilde Verbeek tegen de NOS.

Uit het onderzoek blijkt dat 36 op de 100 verpleeghuisbewoners na enige tijd weer naar een andere plek moeten. Vaak gebeurt dat al in de eerste vier maanden, vertelt Verbeek. Ze is hoogleraar zorgomgeving kwetsbare ouderen en leidde het onderzoek naar de situatie in verpleeghuizen.

De onderzoekers hadden niet verwacht dat het percentage zo hoog zou liggen. "We hadden wel aanwijzingen dat het gebeurde, maar niet dat het zoveel was", aldus Verbeek.

Meerdere redenen

Sommige ouderen moesten drie keer of vaker verhuizen. Daar kunnen meerdere redenen voor zijn. Zo moeten ouderen vaak snel worden geplaatst, bijvoorbeeld omdat ze thuis zijn gevallen en ineens veel zorg nodig hebben. In die situaties is het het belangrijkst dat iemand tijdig een plekje krijgt, zegt Verbeek. Later kan dan blijken dat een andere locatie beter geschikt is.

Ook komt het voor dat de zorg niet meer passend is, bijvoorbeeld als de zorgbehoefte zwaarder of complexer wordt en die zorg niet op de huidige locatie kan worden geboden.

Ingrijpend

Een verhuizing is ingrijpend omdat de omgeving verandert, legt de hoogleraar uit. Dat geldt bij uitstek voor mensen die afhankelijk zijn van de omgeving. Ze verliezen hun sociale netwerk, van medebewoners of medewerkers met wie ze goed overweg konden.

Daar komen veel emoties bij los. "Mensen kunnen angstig zijn, bang of onzeker over de toekomst", aldus Verbeek. Maar er kunnen ook positieve emoties zijn, als iemand bijvoorbeeld dichter bij familie gaat wonen of naar een verpleeghuis vertrekt dat beter past bij de zorg die nodig is.

Toolkit

De onderzoekers hebben in de studie een toolkit met drie uitgangspunten ontwikkeld. Ze willen graag zien dat bewoners en familie meer betrokken worden bij het hele verhuisproces. "Voor, tijdens en na de verhuizing", zegt Verbeek.

Verder moet er meer aandacht zijn voor de emoties van bewoners. "Mensen mogen bang zijn en er mag angst zijn, daarover gaan we met elkaar in gesprek of daar helpen we bij."

Als laatste moet er worden bijgedragen aan het thuisgevoel van een persoon. "Verhuizen is niet alleen mensen en spullen oppakken en naar een andere locatie brengen, een logistieke operatie. Het is veel meer dan dat."

Merz valt AfD in Bondsdag hard aan: 'Partij wil etnische zuivering'

6 hours 45 minutes ago

De Duitse bondskanselier Merz heeft in het eerste plenaire debat na de verkiezingen in Saksen-Anhalt hard uitgehaald naar de winnaar AfD. De rechts-radicale partij is volgens Merz een gevaar voor het land. De plannen voor wat de AfD "remigratie" noemt staan gelijk aan etnische zuivering, aldus de bondskanselier.

De AfD, die in Saksen-Anhalt door de veiligheidsdienst als extreemrechts is bestempeld, werd door alle partijen aangevallen. SPD-fractievoorzitter Miersch noemde AfD-leider Weidel iemand "vol haat", Groenen-leider Dröge verweet de partij "woede tegen sociaal achtergestelde mensen en migranten" aan te wakkeren.

Merz deed felle uitspraken over de AfD in het eerste plenaire debat:

Zondag behaalde de AfD een monsterzege van 43,8 procent in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Met behulp van de populistische BSW zou de partij voor het eerst een deelstaatpremier kunnen leveren.

Destructief

AfD-leider Weidel was vanochtend in het parlement nog altijd in een overwinningsroes. "Uw tijd is hoe dan ook voorbij", zei ze in haar openingswoord tegen Merz. Ze verwijt de coalitie "linkse ideologie, linkse massamigratie en socialistische herverdeling". Weidel pleitte voor het stopzetten van hulp aan Oekraïne, het importeren van Russisch gas en deportatie van vluchtelingen.

Bondskanselier Merz richtte zich vooral op de AfD en nam weinig tijd om over de eigen regeringsplannen te spreken, waarvoor dit begrotingsdebat was bedoeld. "U bent en blijft een destructieve kracht", zei Merz tegen Weidel. Zo zullen de remigratieplannen van de partij het land schaden, omdat veel ambachtswerk, de zorg en restaurants draaien op mensen met een migratieachtergrond, aldus Merz.

De AfD wil het recht op asiel afschaffen en geen enkele vluchteling meer toelaten in Duitsland. Uitgeprocedeerde asielzoekers moeten worden uitgezet. In verschillende uitlatingen spreken prominente AfD'ers van "miljoenen" die het land uit moeten, wat op een veel grotere groep slaat dan uitsluitend vluchtelingen, en van een onderscheid tussen 'echte Duitsers' en 'mensen met een Duits paspoort'.

Daarom stelde Merz dat remigratie gelijkstaat aan etnische zuivering, op basis van huidskleur en herkomst. Vanuit het AfD-vak werd met geschreeuw en verontwaardiging gereageerd.

Ook wees hij erop dat de meerderheid niet op de partij heeft gestemd. "U zult nergens in Duitsland een absolute meerderheid winnen."

De toespraak van Merz werd ondersteund met applaus van de regeringspartijen, maar bij vlagen ook van oppositiepartij De Groenen. AfD-politici schreeuwden met regelmaat zo hard door Merz' woorden, dat de kanselier niet te verstaan was en de Bondsdagvoorzitter moest ingrijpen.

AfD-verbod

Groenen-politica Dröge greep het debat aan om nogmaals op te roepen om te onderzoeken of de AfD verboden kan worden. Het Constitutioneel Hof kan tot zo'n onderzoek worden opgedragen, als een meerderheid van de Bondsdag of Bondsraad daarvoor stemt. De linkse partijen, inclusief regeringspartij SPD, pleiten hier al langer voor.

De CDU/CSU van bondskanselier Merz keerde zich tot nu toe tegen een verbodsprocedure. Na de AfD-zege in Saksen-Anhalt beweegt voor het eerst een prominente CDU'er in deze richting. Het gaat om Hendrik Wüst, de deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen. Hij pleit voor een werkgroep die een verbod onderzoekt.

Dat geluid was de afgelopen dagen ook in talrijke grote steden te horen. Onder meer in Berlijn, Keulen en Hamburg protesteerden duizenden tegen de opkomst van de AfD. In Saksen-Anhalt bleven de demonstraties beperkt tot enkele honderden mensen, onder meer in Halle en Maagdenburg.

Onrust bij CDU

Ondertussen neemt binnen de CDU/CSU de kritiek op Merz toe. Zo roept de vicevoorzitter van de CDU in Mecklenburg-Voor-Pommeren openlijk op tot het vertrek van de bondskanselier. Al langer bestaat er ontevredenheid over zijn communicatiestijl en het breken van verkiezingsbeloftes. Maandag zwoer hij niet te willen weglopen voor zijn verantwoordelijkheid.

Binnen de fractie in Saksen-Anhalt is intussen een machtsstrijd uitgebroken. Huidig deelstaatpremier Schulze werd gisteren met een verschil van één stem verkozen tot fractievoorzitter. Een interne tegenstrever wil de leiding overnemen, omdat hij vreest dat Schulze in zee gaat met linkse partijen in een anti-AfD-coalitie.

De partij is juist geboden bij eenheid, omdat de AfD actief geruchten verspreidt dat mogelijk CDU'ers zullen overlopen. De AfD komt in Saksen-Anhalt drie zetels tekort voor een meerderheid en wil liever niet afhankelijk zijn van de relatief nieuwe partij BSW. Zij werken liever samen met een ontevreden, conservatieve CDU-flank.

Over anderhalve week vinden opnieuw deelstaatverkiezingen plaats, in Berlijn en het Oost-Duitse Mecklenburg-Voor-Pommeren. Op beide plekken staat de AfD op winst, maar kunnen op basis van de peilingen ook andere partijen de grootste worden.

South Park steekt de draak met Trump met 'naamsverandering': South America

7 hours 9 minutes ago

De makers van de animatieserie South Park hebben de naam van de serie veranderd in South America. Daarmee steken Matt Stone en Trey Parker ogenschijnlijk de draak met president Trump, die eerder eenzijdig de namen van de Golf van Mexico en Lake Ontario veranderde.

"In navolging van de moed en het patriottisme van Apple en Google veranderen we de naam van South Park in SOUTH AMERICA", schrijven Stone en Parker in een verklaring. Op X deelden de makers een afbeelding van het bekende South Park-bord, waarop het woord 'Park' is vervangen door 'America'.

De grap verwijst naar geografische naamswijzigingen die Trump heeft aangekondigd. Vorig jaar gaf hij opdracht om de Golf van Mexico voortaan de Golf van Amerika te noemen. Mexico heeft die wijziging afgewezen en stelt dat de Verenigde Staten niet eenzijdig de naam van een gedeeld stuk internationale wateren kunnen veranderen.

Trump op de hak nemen

In augustus richtte Trump zijn pijlen op Lake Ontario. Hij gaf opdracht om het meer Lake America te noemen. Ook hier reageerde buurland Canada verontwaardigd op. Apple en Google namen die nieuwe naam vervolgens over in hun kaartenapps voor gebruikers in de Verenigde Staten, net als ze dat ook deden voor de Golf van Mexico.

De timing van de grap van South Park is opvallend. De serie won zondag een Emmy voor beste animatieprogramma. Een dag eerder had Trump nog een door AI gemaakte video gedeeld waarin hij de naam 'America' over 'Mexico' op een bord met de tekst 'Welcome to New Mexico' plaatste.

De makers van South Park hebben Trump tijdens zijn twee presidentschappen vaker op de hak genomen. Trump, het Witte Huis en aanhangers van de Make America Great Again-beweging hebben zich geregeld kritisch uitgelaten over de serie.

Sneer naar Paramount

Tijdens het 27e seizoen reageerde het Witte Huis op een aflevering waarin Trump naakt in bed met Satan werd afgebeeld. De regering noemde de serie toen een "vierderangsprogramma" dat "nog maar nauwelijks overeind blijft, met inspiratieloze ideeën en op zoek is naar aandacht".

De makers lijken zich daar weinig van aan te trekken. Na het winnen van de Emmy deelden ze een afbeelding van een fictieve Trump met de tekst: "Eindelijk heb je je Emmy gekregen."

Nieuwsuur keek vorig jaar naar het 27ste seizoen van South Park met het cabaretduo Jeroen Woe en Niels van der Laan:

Ook de eigenaren van de serie krijgen een sneer van Stone en Parker in hun verklaring. "We willen vooral ons moederbedrijf Paramount bedanken - een capitulatie van Skydance", schreven ze. Daarmee verwijzen ze naar Paramount Skydance, het bedrijf waaronder South Park valt.

De regering-Trump keurde dit jaar de overname van Warner Bros Discovery door Paramount Skydance ter waarde van 111 miljard dollar goed, een van de grootste mediadeals in de geschiedenis.

Banden met de Ellisons

De overname is uitgesteld tot juni 2027, nadat twaalf Amerikaanse staten rechtszaken hadden aangespannen tegen de deal. Volgens de staten zou de overname een 'mediagigant' creëren die de macht heeft om de prijzen voor televisie- en filmconsumenten te verhogen.

Critici stellen dat politieke connecties van Paramount de weg zouden hebben vrijgemaakt voor de goedkeuring door het ministerie van Justitie. De vader van Paramount-CEO David Ellison, miljardair Larry Ellison, onderhoudt nauwe banden met Trump.

De nieuwe naam van de serie is uiteraard niet permanent. South Park bestaat sinds 1997 en begint op 16 september aan het nieuwe seizoen.

Podcast De Dag: Liefde en seks(poppen) in de toekomst

7 hours 13 minutes ago

Hoe 'toxic' zijn slimme sekspoppen voor onze relaties in de toekomst? Er zijn toekomstwetenschappers die denken dat mensen in 2050 meer seksuele en intieme relaties met robots hebben dan met elkaar. Hoe zou dat werken en wat zijn de gevolgen voor menselijke relaties?

In Podcast De Dag een gesprek met techfilosoof Maaike van der Horst over liefde en seks in de toekomst. Ze vertelt over de nieuwste generatie seksrobots, die met behulp van kunstmatige intelligentie helemaal gemodelleerd kunnen worden naar de wensen van de gebruiker.

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

De ontwikkeling roept een hoop vragen op. Is een seksrobot de ideale partner? Wat gebeurt er als je in een relatie nooit tegenspraak krijgt? En hoe menselijk willen we robots eigenlijk maken? Van der Horst: "Deze robots worden gemodelleerd naar de mens, maar ze worden niet helemaal menselijk gemaakt. Ze worden namelijk geprogrammeerd om niet in de weerstand te gaan, om met je mee te gaan, om geen nee te zeggen. Dat vind ik een interessante vraag: welk deel van ons mens-zijn zie je terug in deze robots?"

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith Kutschenreuter

VS beschuldigt Chinese AI-bedrijven van massaal kopiëren van technologie

7 hours 18 minutes ago

Drie grote Amerikaanse veiligheidsdiensten beschuldigen Chinese AI-bedrijven van het op grote schaal kopiëren van AI-modellen van Amerikaanse bedrijven. Deze "agressieve en kwaadaardige" praktijken vormen volgens de veiligheidsdiensten "de kern" van de ontwikkeling van Chinese AI-technologie.

De overheidsorganisaties zeggen dat onder meer de Chinese bedrijven DeepSeek, Moonshot, Alibaba en Z.ai op grote schaal kennis "onttrekken" uit Amerikaanse AI-modellen zoals Claude (van Anthropic), GPT (van OpenAI) en Gemini (van Google).

"De enorme omvang van deze operaties en de gespecialiseerdheid, wijzen erop dat onttrekking geen aanvulling is op de ontwikkeling van AI-modellen door deze bedrijven, maar juist de kern ervan vormt", schrijven de Amerikaanse veiligheidsdiensten.

AI-model ontwikkelen

'Onttrekking' is een methode waarbij een AI-toepassing wordt ontwikkeld op basis van een ander krachtig AI-model. Het krachtige AI-model genereert antwoorden die gebruikt worden om een nieuw AI-model te ontwikkelen.

De techniek wordt veel gebruikt in onderzoek en ontwikkeling rond kunstmatige intelligentie, maar de Chinese AI-industrie gebruikt de methode volgens de Amerikaanse veiligheidsdiensten om "het gat tussen hun AI-modellen en de krachtigste Amerikaanse modellen te overbruggen".

Amerikaanse AI-bedrijven klagen al langer over kopieergedrag door Chinese concurrentie. In februari beschuldigde Anthropic, het bedrijf achter AI-model Claude, de Chinese bedrijven DeepSeek, Moonshot en MiniMax van het "illegaal onttrekken van Claudes vaardigheden om hun eigen modellen te verbeteren".

Politieke discussie

De Chinese AI-bedrijven hebben de aandacht van het Witte Huis. In juli beschuldigde een belangrijke adviseur van president Trump het Chinese bedrijf Moonshot al van het kopiëren van AI-technologie van Anthropic.

Een woordvoerder van de Chinese overheid spreekt van valse beschuldigingen, meldt persbureau Reuters. De kwaliteit van AI-technologie uit China is volgens haar het resultaat van "wetenschap op hoog niveau en technologische zelfstandigheid".

Concert Roxy Dekker in Arena 'binnen enkele seconden' uitverkocht

7 hours 35 minutes ago

Het concert van zangeres Roxy Dekker in de Johan Cruijff Arena was vanochtend binnen een paar seconden uitverkocht, bevestigt evenementenbureau Friendly Fire aan de NOS.

De 21-jarige Dekker maakte vorige week bekend dat ze op 24 april volgend jaar een concert geeft in het grootste stadion van Nederland. Ze is de eerste Nederlandse vrouwelijke artiest die een soloshow zal geven in het Amsterdamse stadion. De kaartverkoop ging vanochtend om 10.00 uur van start.

Het evenementenbureau vindt het "geweldig" en "abnormaal" dat de kaartjes binnen enkele seconden waren uitverkocht. Daarmee voegt de zangeres een nieuw hoofdstuk toe "aan haar duizelingwekkende succesverhaal", aldus Friendly Fire.

Het wordt de grootste show ooit voor Dekker. Er zullen zo'n 55.000 bezoekers zijn.

Uitverkocht concerten

Roxy Dekker brak in 2023 door met haar nummer Anne-Fleur vakantie, waarmee ze op sociale media viraal ging. Ook scoorde ze goed met Satisfyer (73 miljoen streams op Spotify) en Sugardaddy (93 miljoen streams).

Vorig jaar verscheen haar eerste album Mama I Made It. Dekker won ook meerdere prijzen, waaronder de Popprijs in 2025. De afgelopen week stond ze vier keer in een uitverkocht Ziggo Dome in Amsterdam.

Geen extra optreden

Ondanks de grote vraag naar kaartjes voor het concert van Dekker op 24 april, zullen er volgens Friendly Fire geen extra optredens komen. Omdat het voetbalseizoen pas medio mei is afgelopen, zijn er maar weinig mogelijkheden voor een extra concert, aldus het evenementenbureau.

Vluchten vanuit VK hervat na grote storing, nog dagen overlast verwacht

8 hours 12 minutes ago

In het Verenigd Koninkrijk is het vliegverkeer vanochtend vroeg na een grote storing weer opgestart. Maar door de opgelopen achterstanden zijn de problemen voor reizigers van en naar het VK en Ierland nog niet voorbij. Naar verwachting gaat het nog dagen duren voor het vliegverkeer weer volledig is hervat.

Gisteren en vannacht werden door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding op luchthavens volgens de BBC ruim 2000 vluchten geschrapt. Het gaat om 1750 vluchten gisteren en bijna 300 vluchten vandaag.

Door de urenlange storing strandden tienduizenden passagiers op luchthavens. Het zwaarst getroffen werden volgens FlightRadar24 de Londense luchthavens Heathrow en Gatwick en de vliegvelden in Manchester en Birmingham.

'Geen cyberaanval'

Omdat er weinig vliegtuigen konden opstijgen, was het door de beperkte ruimte op de luchthavens niet mogelijk inkomende vluchten te laten landen. Daardoor konden vanuit buitenlandse luchthavens ook geen vluchten meer vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ook Schiphol had daar last van. Daar werden gisteren 58 vluchten naar het Verenigd Koninkrijk geannuleerd.

De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) heeft excuses aangeboden en stelt een onderzoek in naar de oorzaak van de storing. Directeur Rolfe van de NATS heeft een cyberaanval uitgesloten als oorzaak van de storing. Ook heeft NATS al laten weten dat het niet gaat om dezelfde oorzaak als bij een eerdere storing in augustus 2023.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat het vliegverkeer in het VK wordt lamgelegd. Zo was er in augustus 2023, op de drukste dag van het jaar, dus een grote storing en ook in juli vorig jaar kwam het vliegverkeer stil te liggen door een storing in het radarsysteem.

De Britse minister van Transport heeft NATS-directeur Rolfe op het matje geroepen om tekst en uitleg te geven over deze nieuwe grote verstoring van het luchtverkeer. Intussen zagen luchtvaartmaatschappijen aan zijn stoelpoten. Onder meer Ryanair en Wizz Air willen dat hij aftreedt. Minister van Buitenlandse Zaken Miliband noemde de stroomstoring onaanvaardbaar.

Een woordvoerder van de Britse premier laat weten dat de transportminister vertrouwen heeft in Rolfe en hem een week de tijd heeft gegeven om uit te zoeken waardoor de grote storing is ontstaan.

Vat olie boven de 100 dollar, ook benzineprijs blijft stijgen

8 hours 47 minutes ago

Na de nieuwe aanvallen van de Verenigde Staten en Iran zijn de olieprijzen opnieuw gestegen. De prijs van een vat Brent-olie kwam vanochtend boven de 100 dollar uit.

Dat is voor het eerst sinds juli. Een vat Brent-olie is inmiddels bijna 60 procent duurder dan begin dit jaar.

Door de aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran is er onrust op de oliemarkt. Het aanhoudende geweld vergroot de zorgen over mogelijke verstoringen van de olie-export uit de regio. De Amerikaanse bank Goldman Sachs heeft gewaarschuwd dat de olieprijs kan oplopen naar 120 dollar per vat als de aanvallen aanhouden.

De stijgende olieprijs is ook al te merken aan de pomp. De adviesprijs voor een liter benzine ligt nu rond de 2,72 euro.