Aggregator

Koe Veronika kan voorwerpen gebruiken als gereedschap

3 hours 56 minutes ago

Een Oostenrijkse koe doet wetenschappers versteld staan. Koe Veronika gebruikt stokken, harken en bezems om zich te krabben op plaatsen waar ze anders niet bij kan. In de duizenden jaren dat mensen met runderen samenleven, is nooit eerder vastgesteld dat dit dier een voorwerp bewust als gereedschap gebruikt.

Veronika is de enige koe op een biologische boerderij in de plaats Nötsch, in het zuiden van Oostenrijk. Ze is in staat een stok, hark of bezem met haar tong op te pakken. Met het uiteinde van een stok of steel krabt ze vooral haar buik en uiers, met het borstelgedeelte van de bezem vooral haar rug en flanken.

Een nicht van de boer vond dit zo bijzonder dat ze er een video van maakte en die online zette. De video ging viraal en trok ook de aandacht van hoogleraar diergeneeskunde Alice Auersperg van een universiteit in Wenen.

Auersperg vertrok met een collega naar Nötsch om Veronika met eigen ogen te zien en onderwierp haar aan een paar experimenten. "Wat haar uniek maakt is dat ze een voorwerp als multifunctioneel gereedschap gebruikt", zegt ze.

Zij en de collega deden een experiment met een dekschrobber. Die legden ze voor haar neer, steeds in een andere positie. In eerste instantie dachten ze dat Veronika zich vergiste als ze zich met de achterkant van de steel krabde. Totdat de collega in de gaten kreeg dat ze de achterkant vooral voor de zachtere delen van haar lijf gebruikte, zoals de buik, de uiers en de anus. De vraag is nu of Veronika een uitzonderlijk intelligente koe is of dat andere koeien ook zo slim zijn.

De eigenaar van de boerderij, Witgar Wiegel, verbaast zich erover dat internationale pers zich op zijn Veronika heeft gestort: The Washington Post, The New York Times, Le Figaro, The Guardian, The Süddeutsche Zeitung, allemaal hebben ze gebeld.

Hij is daar niet rouwig om, want hij vindt het belangrijk dat mensen in de gaten krijgen waartoe dieren in staat zijn en niet denken dat boerderijdieren dom zijn.

Vier lichamen geborgen uit verongelukte treinen Spanje, hulpdiensten zoeken verder

4 hours 8 minutes ago

Vier lichamen die na het treinongeluk in Spanje nog vastzaten in de wrakstukken, zijn geborgen. Dat melden Spaanse media. De lichamen van drie mensen waren al eerder aangetroffen, maar konden nog niet worden bereikt. Een vierde lichaam werd vandaag gevonden in de wrakstukken van een wagon. De stoffelijke resten worden naar het forensisch instituut in Córdoba gebracht voor onderzoek en identificatie.

Ondertussen gaat de inspectie van de verongelukte treinen verder. Het is mogelijk dat er nog meer lichamen in de wrakstukken liggen. Nog niet alle wagons zijn onderzocht. Met zwaar materieel worden de wagons opgetild en verplaatst, zodat de politie het onderzoek kan voortzetten.

Met de dode die vandaag is gevonden, komt het dodental van het ongeluk van zondagavond op 42. Er vielen 122 gewonden, van wie er nog 37 in het ziekenhuis liggen. Tien mensen liggen op de intensive care, onder wie een zwangere vrouw. Tot nu toe zijn tien van de 42 dodelijke slachtoffers geïdentificeerd.

Familieleden zijn nog in onzekerheid over vermisten. Er zijn 47 mensen als vermist opgegeven. Zo is er geen spoor van een cardioloog, wiens telefoon wel is teruggevonden. Zijn lichaam is niet teruggevonden en hij ligt ook niet in een ziekenhuis.

Vijf minuten stilte

Personeel van spoorwegmaatschappij Renfe en spoorbeheerder Adif hielden vandaag in hun werkplaatsen vijf minuten stilte om hun omgekomen collega's en de andere slachtoffers te herdenken. Ook op stations stonden treinen vijf minuten stil. De sfeer was geladen bij de herdenkingen.

De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia brachten op de eerste van drie dagen van nationale rouw een bezoek aan de rampplek. Ze keken toe hoe de hulpdiensten bezig waren de drie lichamen die nog vastzaten in de trein te bergen en spraken met reddingswerkers. Ook bedankten ze een jongen van 16 uit Adamuz die als een van de eersten bij de trein was na het ongeluk en hielp mensen uit de trein te halen.

Meisje alleen over

Twee dagen na het ongeluk met twee hogesnelheidstreinen in de buurt van de Zuid-Spaanse stad Córdoba wordt er meer bekend over de slachtoffers. Spaanse media plaatsen persoonlijke verhalen en reacties van nabestaanden.

Een meisje van 6 werd na het ongeluk alleen aangetroffen terwijl ze langs het spoor liep. Haar ouders, broer en neefje overleefden het ongeluk niet. Het gezin was naar de musical The Lion King geweest in Madrid. Het meisje is naar haar grootmoeder in Córdoba gebracht.

Ook een vrouw van 79 die met haar zoon, neef en twee kleinkinderen in de trein zat was met haar familieleden naar The Lion King geweest. De vrouw kwam als enige van de familie om het leven en haar lichaam zat tot vanmiddag vast in de trein, schrijft RTVE. Haar zoon plaatste online een video waarin hij vertelt hoe belangrijk en waardevol familie is en dat je van ieder moment moet genieten.

Veiligheidsmaatregel

Spoorbeheerder Adif heeft besloten dat op een deel van het hogesnelheidstraject tussen Madrid en Barcelona, in een ander deel van het land, voorlopig niet harder mag worden gereden dan 160 kilometer per uur. Het gaat om een treinvak van 150 kilometer lang. De beperking is ingesteld nadat machinisten hobbels hadden gezien op verschillende stukken van het traject, melden bronnen binnen Adif aan RTVE.

De maatregel is tijdelijk en is genomen voor de veiligheid, zegt de spoorbeheerder. Vanavond wordt het spoor gecontroleerd en als alles in orde is, wordt de maatregel weer ingetrokken. De spoorwegen willen naar eigen zeggen geen risico nemen na het ongeluk van zondagavond.

Drie Heracles-supporters aangehouden voor gevecht met PEC-fans in café

4 hours 26 minutes ago

De politie heeft drie mannen aangehouden in een onderzoek naar geweld en vernielingen in een café in Nijverdal, afgelopen november. Daar was voorafgaand aan de wedstrijd Heracles Almelo tegen PEC Zwolle een gewelddadige confrontatie tussen aanhangers van de twee clubs.

In het onderzoek zijn de afgelopen weken drie Heracles-supporters aangehouden, meldt de politie. Het gaat om een 30-jarige man uit Geesteren, een 39-jarige man uit Nijverdal en een 22-jarige man uit Wierden. Ze worden verdacht van openlijke geweldpleging, meldt RTV Oost. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Vernielingen aangericht

Tientallen Heracles-supporters hadden zich op 2 november verzameld in café In de Gauwe Geit voordat ze zouden vertrekken naar de wedstrijd in Almelo. Het liep uit op ongeregeldheden toen een groep supporters van PEC Zwolle het café binnenkwam.

Op camerabeelden is te zien dat ramen werden ingegooid, meubilair werd vernield en fakkels naar binnen werden gegooid. Er raakte niemand gewond, maar de schade in het café was groot.

De politie vermoedt dat er voorafgaand aan de rellen contact is geweest tussen beide groepen. Uit onderzoek is gebleken dat betrokkenen zich aan het voorbereiden waren op een confrontatie, aldus de politie.

Bekijk hier beelden van de rellen:

Foto van rellen in Den Haag gekozen als nieuwsfoto van 2025

4 hours 38 minutes ago

In het stadhuis in Den Haag zijn prijzen uitgereikt voor de nieuwsfoto en sportfoto van 2025. In de categorie nieuws ging de juryprijs naar Nico Garstman voor zijn foto van rellen in Den Haag.

De foto is gemaakt op 20 september, toen een protest tegen immigratie uitmondde in geweld. Relschoppers gooiden met onder meer stenen naar agenten en er werd een politieauto in brand gestoken. Volgens de jury onder leiding van voormalig nieuwslezer Pia Dijkstra toont de foto "op indrukwekkende wijze" de chaos van die dag.

De juryprijs voor sportfoto van het jaar ging naar Robin van Lonkhuijsen voor zijn foto van shorttrackster Xandra Velzeboer tijdens een wedstrijd in Dordrecht. "Een perfect getimede en gecomponeerde foto", zo vindt de jury.

Fotograaf Corné Sparidaens won de juryprijs voor regionale nieuwsfoto van 2025. Hij won met zijn foto van het protest 'Wij eisen de nacht op' van de Dolle Mina's voor het Academiegebouw in Groningen.

Er waren ook publieksprijzen, waarvoor ruim 15.000 stemmen binnenkwamen. In de categorie nieuws ging de publieksprijs naar John van der Tol, met zijn foto van de bloemenzee voor de 17-jarige Lisa die in augustus werd gedood.

Een foto van Go Ahead Eagles na de gewonnen bekerfinale door fotograaf Broer van den Boom kreeg de meeste stemmen in de categorie sport. De publieksprijs voor beste regionale nieuwsfoto ging naar Joris van Gennip voor zijn foto van een klimaatprotest in Amsterdam.

In samenwerking met Kidsweek was er dit jaar voor het eerst ook een prijs voor de beste nieuwsfoto volgens kinderen. Die ging naar Norbert Voskens voor zijn foto van drie F-35-toestellen boven de Waddenzee.

Dit zijn de winnaars van de publieksprijzen:

De fotoverkiezing wordt georganiseerd door Stichting Nieuwsfoto, een initiatief dat gesteund wordt door onder meer het ANP, Beeld & Geluid en de Nederlandse Sportpers.

De winnende fotografen krijgen bedragen tot 5000 euro. Hun foto's hangen tot 12 februari in het Atrium van het stadhuis in Den Haag. Daar hangen de honderd beste nieuws- en sportfoto's van het afgelopen jaar.

Kansen voor minderheidskabinet door afgesplitste PVV'ers

5 hours 11 minutes ago

Met het afsplitsen van zeven Kamerleden van de PVV en de vorming van de Groep Markuszower heeft de Tweede Kamer er een zestiende fractie bij. Op het eerste gezicht lijkt het daardoor politiek nog complexer te worden. Maar andere fractievoorzitters zien ook voordelen.

Aan de ene kant is er weer een fractie bij die Kamervragen stelt, debatten aanvraagt en moties indient. En ook deze fractie krijgt voor debatten eigen spreektijd. Aan de andere kant is deze nieuwe fractie ontstaan omdat de Kamerleden meer politieke samenwerking willen dan PVV-leider Wilders.

"Juist in een situatie van een minderheidscoalitie zou je dat moeten doen", zegt de nieuwe fractievoorzitter Gidi Markuszower. Wilders gooide duidelijk de deur dicht voor welke samenwerking met het aanstaande kabinet-Jetten dan ook.

Markuszower vindt het politiek onhandig dat Wilders ook rechtse samenwerking uit de weg gaat. Het was voor de zeven een reden om bij de PVV te vertrekken, naast het gebrek aan inspraak in de eenmanspartij.

Voor de PVV-leider kwam dat als een volslagen verrassing:

In een bericht op X aan zijn kiezers aan het begin van de avond zegt de PVV-leider dat niets hem klein krijgt en belooft hij "nog zeker tien jaar te blijven".

Hoe de Groep Markuszower het gaat aanpakken is nog niet duidelijk. En of ze daar onderling hetzelfde over denken, of snel met elkaar in conflict komen, moet blijken.

Maar fractievoorzitter Markuszower, Kamerlid René Claassen en vicefractievoorzitter Hidde Heutink waren voor de PVV betrokken bij de sollicitatiecommissie voor kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen. Zij kennen de andere afsplitsers, van wie een aantal vrij hoog op de kieslijst kwam, dus goed.

Dat Marcuszower en Heutink niet pas vandaag op het idee kwamen op te stappen blijkt uit de registratie van een mogelijk nieuwe partijnaam, afgelopen vrijdag. Journalist Chris Aalberts onthulde dat op die dag de domeinnaam nederlandsevrijheidsalliantie.nl is geregistreerd door Heutink. De naam wordt inmiddels door de fractieleiding bevestigd.

Nieuwe bondgenoot

Voor de partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum is de Groep Markuszower mogelijk een nieuwe bondgenoot. BBB-leider Van der Plas zocht de afgesplitste Kamerleden in de vergaderzaal meteen op voor een praatje en een klop op de schouder.

Ook VVD-leider Yesilgöz staat open voor de nieuwe fractie: "Als ze constructief willen samenwerken is dat goed nieuws. Het betekent dat er meer ruimte ontstaat om te kijken of er constructieve partijen zijn om met ons mee te denken."

Hoe meer Kamerleden een stabiel landsbestuur belangrijk vinden, hoe beter, vindt Yesilgöz. En dat is ook bij het CDA te horen: dit biedt voor het hele parlement meer mogelijkheden.

Een bende

"Het is een beetje een bende bij de heer Wilders nu", zegt D66-leider Jetten. Hij kan het niet nalaten om Wilders, die spreekt van "de bende van Jetten", een spiegel voor te houden. Ook Jetten ziet intussen de voordelen.

"Als er een fractie bij komt die constructief wil samenwerken biedt dat kansen", zegt Jetten. "De vraag is wat de inhoudelijke koers wordt van de nieuwe fractie. Dat zullen we de komende maanden ontdekken."

De Groep Markuszower wil graag als nieuwe fractie uitgenodigd worden door informateur Letschert om hier een toelichting op te geven. De drie formerende partijen vinden dat een goed idee en de informateur bevestigt dat er een uitnodiging komt. Vicefractievoorzitter Heutink zegt nu al dat samenwerking mogelijk is: "Op welke punten, dat gaan we zien."

De gezichten bij de namen van de zeven dissidenten:

Kamerlid René Claassen, ook een van de afsplitsers, vindt dat zij het mandaat van de kiezers moeten benutten om kansen te grijpen om voor hen iets voor elkaar te krijgen. "Wij vinden dat we altijd in gesprek moeten zijn met wie dan ook." Ook Nicole Monait gaat het om de invloed van de kiezer.

Ondanks de grotere kansen 'op rechts' is er ook voor GroenLinks-PvdA reden tot vreugde. Partijleider Klaver is "blij dat rechts verder versplintert". Volgens hem is nu "de rotzooi op rechts compleet". Zijn partij is nu de grootste oppositiepartij met twintig zetels. "Dat betekent dat onze positie nog sterker is geworden."

Nederland trekt 23 miljoen extra uit voor energie in Oekraïne

5 hours 11 minutes ago

Nederland gaat 23 miljoen euro extra bijdragen aan de energievoorziening in Oekraïne. Rusland voert al jaren grote doelgerichte aanvallen uit op de energie-infrastructuur in het land. Daardoor zitten miljoenen mensen regelmatig zonder stroom, water en verwarming. President Zelensky heeft inmiddels de noodtoestand in de energiesector uitgeroepen, mede omdat het momenteel extreem vriest.

Met het geld kan Oekraïne gas aankopen in het buitenland, energiecentrales repareren en uit Nederland afkomstig materieel als transformatoren, generatoren en kabels aanschaffen. Nederland heeft in 2026 nu in totaal 133 miljoen euro toegezegd om de Oekraïense stroomvoorziening draaiende te houden.

'Miljoenen mensen in de kou'

Zelensky deed vandaag een oproep voor meer steun, nadat Rusland vannacht een aanval met 300 drones en een "aanzienlijk aantal" ballistische en kruisraketten had uitgevoerd. Vooral de hoofdstad Kyiv is daarbij zwaar getroffen. Burgemeester Klytsjko spreekt over 5635 getroffen panden. Een persoon kwam om het leven bij de aanval.

Demissionair staatssecretaris De Vries van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp is momenteel op bezoek in Kyiv. "Ik zie hier met eigen ogen hoe Oekraïense energiecentrales doelwit zijn van grootschalige Russische aanvallen. Hierdoor zitten miljoenen Oekraïners in het donker en in de kou."

Ze zegt het land onverminderd te blijven steunen, zowel militair als niet-militair. "Zo hebben we sinds de start van de oorlog al meer dan 250 vrachtwagens aan energiegoederen geleverd, afkomstig van Nederlandse bedrijven. En daar gaan we mee door."

Steun van bondgenoten

Eerder deze week maakte het Verenigd Koninkrijk al bekend nog eens 20 miljoen pond uit te trekken voor de energiesector in Oekraïne.

Van het begin van de Russische invasie in 2022 tot het eind van vorig jaar hebben bondgenoten in totaal 1,65 miljard euro toegezegd voor het Ukraine Energy Support Fund. Onder die donateurs zijn de Verenigde Staten, de Europese Unie en verschillende individuele EU-lidstaten. Duitsland is goed voor ongeveer een derde van het totale bedrag.

SDF weg uit kamp al-Hol, ontsnapping van IS-familieleden gemeld

5 hours 27 minutes ago

De Koerdische SDF-militie heeft het kamp al-Hol in het noordwesten van Syrië vandaag verlaten. In het detentiekamp verblijven vele duizenden mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen van IS-verdachten. Er zitten ook Nederlandse vrouwen en kinderen vast.

Een bron binnen de SDF zegt tegen de NOS dat er mensen zijn ontsnapt nu de bewakers zijn vertrokken. Onduidelijk is hoeveel er zijn ontkomen. In de omgeving van al-Hol worden gevechten gemeld tussen de SDF en strijdgroepen die gelieerd zijn aan de regering.

Sinds de val van het IS-kalifaat bewaken Koerdische strijders jihadisten en hun familieleden in detentiecentra in het noorden van Syrië. Maar het Syrische regeringsleger en aan het leger gelieerde milities zijn bezig met een snelle opmars in dit gebied, waardoor een chaos is ontstaan. Ook bestaat de verdenking dat regeringsmilities IS-verdachten welbewust laten ontsnappen. De huidige president is een voormalige jihadist.

'Moordpartijen tegen Koerden'

De SDF-leiding stelt dat ze is gedwongen tot de terugtrekking uit kamp al-Hol. De militie zegt dat ze haar troepen nodig heeft om noordelijke steden te verdedigen tegen aanvallen van het Syrische regime. De hoogste commandant van de SDF spreekt van systematische moordpartijen gericht tegen Koerden.

In de verklaring wordt ook kritiek geuit op de "internationale onverschilligheid". De SDF spoort landen al jaren aan om familieleden van IS-militanten op te halen, maar daar wordt nauwelijks gehoor aan gegeven.

De Syrische regering beschuldigt de SDF ervan dat ze al-Hol zonder enige coördinatie heeft verlaten. Het regeringsleger is er klaar voor om de controle over het kamp over te nemen, zegt het Syrische ministerie van Defensie in een verklaring. Het is onduidelijk of militairen inmiddels ter plaatse zijn.

Nieuwe wapenstilstand geschonden

De regering in Damascus heeft een nieuwe wapenstilstand van vier dagen aangekondigd, die vanavond zou moeten ingaan. De SDF heeft het voorstel geaccepteerd, maar zegt dat er ook 's avonds nog artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd door aanhangers van de regering. De afgelopen tijd zijn vaker bestanden aangekondigd, die vervolgens niet werden uitgevoerd.

In al-Hol verblijven naar schatting een kleine 25.000 mensen. Mensenrechtenorganisaties hebben meermaals aan de bel getrokken over de erbarmelijke leefomstandigheden in het kamp. Ook een aantal vermoedelijke IS-strijders verblijft er.

Vele duizenden IS-strijders worden vastgehouden in gevangenissen in de omgeving. Naar schatting vijftien Nederlandse mannen zitten vast in Syrië vanwege veronderstelde deelname aan IS. De SDF bewaakte die gevangenissen tot voor kort.

Vorige maand sprak correspondent Daisy Mohr met mensen in kamp al-Hol, onder wie een Nederlandse Syriëganger:

Gisteren ontsnapten vele tientallen IS-strijders uit de Shaddadi-gevangenis, zo'n 30 kilometer ten zuidwesten van al-Hol. De Syrische regering en de Koerdische strijdgroep beschuldigen elkaar ervan verantwoordelijk te zijn voor de ontsnapping van deze jihadisten.

Volgens het Syrische regime zijn 80 van de 120 ontsnapte IS'ers weer gearresteerd. Volgens een Amerikaanse functionaris waren er echter zo'n 200 jihadisten uit de Shaddadi-gevangenis ontsnapt. Tegenover Reuters zegt de anonieme bron dat de Syrische regering er "veel" heeft kunnen opsporen.

Burgers op de vlucht

Hoewel er dit weekend een wapenstilstand werd gesloten, is het geweld in het noordwesten van Syrië zonder onderbrekingen doorgegaan. Burgers zijn massaal op de vlucht geslagen. De Koerden maken zich grote zorgen.

Strijdgroepen die loyaal zijn aan de regering in Damascus hebben gebieden die onder controle stonden van de SDF ingenomen. Arabische inwoners van steden als Raqqa en Deir Ezzor hebben de regeringstroepen met gejuich ontvangen.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

"Het is een chaotische en snel veranderende situatie waarin we op dit moment lang niet alles geverifieerd kunnen krijgen. Vanmiddag sprak ik iemand van de SDF die al jaren in al-Hol werkt: 'Het is een enorme chaos, wij zijn allemaal hals over kop vertrokken', een bevestiging dus dat SDF het kamp niet langer bewaakt.

'Onze kantoren en archieven zijn verbrand, veel inwoners konden ontsnappen. En de internationale coalitie heeft niet ingegrepen. We hebben niemand gezien.' En dat is opvallend. De Koerden in Syrië hebben al jaren goede banden met de VS. In een internationale coalitie vochten ze samen tegen IS. Nu lijkt het alsof de Amerikanen toch gekozen hebben voor hun nieuwe bondgenoten in Damascus.

Hoe dat uiteindelijk voor iedereen zal uitpakken, valt nog te bezien. Ook bij gevangenissen in de omgeving is de afgelopen dagen zwaar gevochten. Een onbekend aantal IS gevangenen heeft kunnen ontsnappen."

Terschelling biedt Kamer petitie aan voor financiële steun bij opknappen haven

6 hours 19 minutes ago

In Den Haag biedt de gemeente Terschelling een petitie aan de Tweede Kamer aan. De gemeente vraagt de Kamer om financiële steun om de haven en de centrale toegangsweg op het eiland op te knappen.

Gesprekken van de gemeente Terschelling met Rijkswaterstaat en de provincie hebben nog niet tot concrete toezeggingen geleid. Daarom wordt nu de hulp van de Tweede Kamer gevraagd, schrijft Omrop Fryslân.

"Iedereen ziet het probleem, maar niemand neemt de verantwoordelijkheid", zegt wethouder Bert Wassink. "De gemeente Terschelling ziet die verantwoordelijkheid wel, maar we kunnen het niet alleen oplossen."

Zo ligt de haven van Terschelling er nu bij:

De haven is van groot belang voor het eiland, omdat het via de haven wordt bevoorraad, bijvoorbeeld met voedsel en bouwmaterialen.

Sinds vorig jaar mei is de oostkant van de haven afgesloten vanwege sinkholes. Ook de werkhaven wordt op dit moment niet gebruikt. Volgens de gemeente is de 56 jaar oude kade in zo'n slechte staat dat de veiligheid niet meer te garanderen is.

'Het is d'r op of d'r onder'

De centrale toegangsweg Willem Barentszkade wordt halverwege dit jaar gekeurd. De weg is er zo slecht aan toe dat de gemeente er rekening mee houdt dat de weg in de zomer afgesloten moet worden voor bussen en vrachtauto's.

"Het is d'r op of d'r onder", zegt raadslid Gossen Bos van de lokale partij Samen Terschelling. Als de toegangsweg wordt afgesloten, mogen zware vrachtauto's niet meer op het eiland komen. Vrachtvervoer zou met kleinere busjes moeten worden gedaan, wat de aanvoer van zware bouwmaterialen nog ingewikkelder en duurder maakt.

Ook bouw- en hijskranen kunnen dan niet meer naar het eiland worden gebracht. "Dat kan natuurlijk niet. Je zet dan eigenlijk het hele eiland op slot", zegt voorzitter Christa Oosterbaan van de Stichting Waddenhaven.

'Rijksregie'

In de petitie aan de Tweede Kamer vraagt de gemeente nadrukkelijk om 'Rijksregie' en een bijdrage om de haven structureel toekomstbestendig te maken.

"Bereikbaarheid van de Waddeneilanden is geen lokaal luxeprobleem, maar een nationale verantwoordelijkheid", staat in de petitie. De Terschellingers wijzen de Tweede Kamer erop dat Terschelling het enige eiland is waar een gemeentelijke kade de enige toegangsweg is.

De gemeente heeft zelf 15 miljoen euro uitgetrokken om de problemen op te lossen, omgerekend een kleine 3000 euro per inwoner. Meer is niet te dragen voor een kleine gemeente als Terschelling, vindt wethouder Bert Wassink. "Iedere baby die hier wordt geboren moet 3000 euro bijdragen. Van dat idee word je niet vrolijk", zegt Bos.

Tijdelijke ontsluitingsweg

De gemeente denkt na over een alternatieve ontsluiting van de veerhaven voor het geval de Willem Barentszkade wordt afgekeurd. Voor die ontsluiting zou een tijdelijke ontsluitingsweg aangelegd kunnen worden aan de westkant van het eiland.

Maar zo'n weg gaat wel langs kwetsbare natuur en veroorzaakt overlast op andere plekken op het eiland.

Christa Oosterbaan van Stichting Waddenhaven vindt dat ook de provincie Friesland wel mag bijdragen aan het bereikbaar houden van het eiland. "Wij hebben hier geen provinciale wegen, maar betalen wel provinciale opcenten op de wegenbelasting. Het zou fijn als we dat geld kunnen inzetten voor de bereikbaarheid van Terschelling."

Podcast De Dag: online sadisme in het Com-netwerk

6 hours 36 minutes ago

Een slachtoffer online benaderen, onder druk zetten, en zover krijgen dat hij of zij een 'cut sign' zet: dat het slachtoffer de naam van de dader in zijn of haar lichaam snijdt.

Het gebeurt, er zijn internationale netwerken waar die beelden worden gedeeld, die The Com worden genoemd, the community. Slachtoffers worden onder druk gezet, en daders stijgen in aanzien als ze zelfverminking of ander geweld kunnen laten zien.

In Nederland alleen al lopen er tientallen onderzoeken en zijn er vijf verdachten hiervoor opgepakt. Twee van hen verschijnen deze week in de rechtbank in Rotterdam.

Dit soort misdrijven zijn nieuw, en dat heeft gevolgen voor de rechtszaken, vertelt Linda van den Oever van het Openbaar Ministerie vanuit de rechtbank. Onderzoeker Tanya Mehra vertelt hoe deze netwerken functioneren, en wat je er tegen zou kunnen doen.

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

VK en VS botsen over afstaan strategisch eiland aan Mauritius

7 hours 47 minutes ago

Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten botsen over het teruggeven van een afgelegen eiland aan Mauritius. President Trump uitte op zijn socialemediaplatform Truth Social kritiek op het besluit.

"Schokkend genoeg is onze 'briljante' NAVO-bondgenoot het Verenigd Koninkrijk van plan om het eiland Diego Garcia, waar een belangrijke Amerikaanse militaire basis is gevestigd, aan Mauritius te geven, en dat ZONDER ENIGE REDEN."

Op Diego Garcia is een Amerikaans-Britse luchtmachtbasis gevestigd waar zo'n 2500 militairen zijn gestationeerd. Het eiland ligt in de Indische Oceaan en behoort tot de Chagos-eilanden.

Trumps uitbarsting kwam nadat de Britse premier Starmer zich had bemoeid met de Groenland-kwestie. Starmer zei gisteren dat de uitspraken van Trump over het inlijven van Groenland "volkomen verkeerd" waren en riep op om de verslechterde relatie tussen de VS en andere NAVO-landen te herstellen.

Volgens Trump toont het "weggeven" van Diego Garcia aan waarom Groenland door de VS moet worden ingenomen. Eerder koppelde hij zijn dreigementen aan het mislopen van de Nobelprijs voor de Vrede.

Voormalige kolonie

De eilandengroep is sinds 1814 een Britse kolonie. Vanwege de strategische ligging besloot het VK de eilanden te houden toen de voormalige kolonie Mauritius in 1968 onafhankelijk werd.

De Britten verdreven toen de complete bevolking van de eilanden vanwege de militaire basis. Zo'n 2000 bewoners werden gedwongen overgebracht naar Mauritius, de Seychellen of Groot-Brittannië. Vorig jaar mei tekenden het VK en Mauritius de overdracht van de Chagos-eilanden.

In de overeenkomst hebben beide landen vastgelegd dat de basis op het hoofdeiland Diego Garcia nog 99 jaar wordt geleased door de Britten. Daarmee moeten de belangen van de Amerikanen en de Britten in de regio worden veiliggesteld. De regering-Trump steunde destijds de overdracht. Nu noemt Trump de deal "erg dom".

Raad voor Cultuur wil wetgeving om artistieke vrijheid te beschermen

7 hours 55 minutes ago

De artistieke vrijheid in Nederland staat onder druk, waarschuwt de Raad voor Cultuur. Het adviesorgaan pleit in een advies voor wetgeving waardoor kunstenaars beter beschermd zijn. De nood is hoog met de opkomst van populistische partijen en polarisatie. "Ik denk dat het gevaar groot is, en dat het nog groter kan worden", zei voorzitter Kristel Baele vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal.

Afkeer van kunst is niet nieuw. De reden dat de Raad voor Cultuur alarm slaat is dat het tegenwoordig vaak gepaard gaat met intimidatie en bedreigingen. "Zelfs met persoonlijke bedreigingen. Kunst roept altijd discussie op, dat is normaal. Maar wij krijgen nu heel veel signalen dat de artistieke vrijheid onder druk staat."

Dat blijkt ook uit een onderzoek dat de Raad voor Cultuur deed, waarbij is gesproken met tientallen kunstenaars en bestuurders.

Vorm van censuur

De druk op de culturele sector komt vooralsnog vooral uit de samenleving, wanneer tegenstanders zich laten horen tegen kunst waar ze het niet mee eens zijn. "Met deze druk wil men vermijden dat bepaalde uitingen gezien, gehoord of beleefd worden. Het is een vorm van censuur."

Die censuur komt vaak kijken bij alles wat te maken heeft met seksualiteit of met lhbti, vertelt Baele. Sommige ouders willen dat die thema's niet worden besproken in voorstellingen of exposities. "Terwijl, je hoeft niet te komen. Democratie is erop gebouwd dat je van mening mag verschillen."

Seksualiteit is zeker niet het enige thema waarbij er incidenten zijn, benadrukt Baele. De oorlogen in Oekraïne en Gaza leidden al vaker tot boycotcampagnes tegen Russische, Israëlische of juist pro-Palestijnse kunstenaars.

"Voor ons gaat het erom dat je alles moet kunnen laten zien. Instellingen moeten vrij zijn om te programmeren wie ze willen, en ook om niet te boeken wie ze niet willen. Zoals Bob Vylan past bij het profiel van Paradiso, ook al leidt het tot discussie. De ondergrens van die artistieke vrijheid is er al, dat is het strafrecht. De rechter bepaalt die grens, en dus niet de politiek of de subsidieverstrekker."

Thorbecke-principe

De raad geeft 17 aanbevelingen, waarvan de opvallendste is dat de overheid de artistieke vrijheid actief gaat beschermen. Daarnaast heeft de culturele sector zelf een belangrijke verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld om beter voorbereid te zijn op het maatschappelijke debat en het gesprek met het publiek te blijven voeren. Als kunst een prominentere rol krijgt in het onderwijs zou het begrip voor de sector ook groter worden, staat in het advies.

"Wij noemen het verhoogde dijkbewaking, om in Nederlandse termen te blijven", zegt Baele. "In Nederland kennen we het Thorbecke-principe. Dat houdt in dat de overheid zich niet bemoeit met de inhoud van de kunsten. Verder hebben we in de grondwet de vrijheid van meningsuiting. Daar zit de artistieke vrijheid bij inbegrepen. Maar wij denken dat het verstandig is om het Thorbecke-principe alsnog in de wet te vatten."

Het kan namelijk nog erger, vreest de Raad voor Cultuur. In de VS is volgens Baele goed te zien hoe ook de regering zich steeds vaker inhoudelijk met kunst bemoeit, met ingrijpen in de programmering of door middel van benoemingen. "Mensen worden van hun post gehaald en vervangen, in feite door politici. Wat in de VS gebeurt komt toch vaak onze kant op. En dat terwijl kunst juist bij uitstek iets is dat alle geluiden in de samenleving moet laten horen."

Britse regering keurt plannen voor Chinese 'superambassade' na jaren goed

8 hours 32 minutes ago

De Britse regering heeft China toestemming gegeven om een nieuwe 'superambassade' te bouwen in een pand in Londen. Het moet de grootste ambassade van China in Europa worden. Het land heeft er al jaren plannen voor, maar kreeg eerder geen toestemming omdat de Britse regering vreesde voor spionage.

De ambassade moet komen in de Royal Mint, een groot gebouw naast de Tower of London. China kocht het pand in 2018 met het doel er een ambassade van te maken. Het plan voor een ambassade van zo'n 55.000 vierkante meter werd in 2022 ingediend bij het stadsbestuur, maar kreeg geen groen licht.

Veiligheidsexperts hadden gewaarschuwd dat China vanuit het pand zou kunnen spioneren. Het land maakt bijvoorbeeld niet duidelijk wat het met de kelder van het gebouw wilde doen. Onder het pand lopen allerlei glasvezelkabels naar The City, het financiële centrum van Londen.

Ook de VS had de Britse regering hiervoor gewaarschuwd. Omwonenden en prodemocratische demonstranten uit Hongkong maakten zich eveneens zorgen.

Vorig jaar vroeg de Chinese president Xi aan de Britse premier Starmer om in te grijpen. De Britse regering nam de controle over en besloot in februari om een hoorzitting te houden over de komst van de ambassade. Een beslissing werd vervolgens op de lange baan geschoven.

Nu is de knoop toch doorgehakt. De regering zegt dat inlichtingendiensten bij het hele goedkeuringsproces betrokken waren en een reeks veiligheidsmaatregelen hebben uitgewerkt. "Nationale veiligheid is onze grootste zorg", zegt een woordvoerder van de regering.

De directeur van inlichtingendienst MI5 zegt dat risico's voor de nationale veiligheid niet helemaal kunnen worden uitgesloten. "Het zou onredelijk zijn om het 'door de ambassade veroorzaakte risico' tot nul te reduceren."

Druk van China

China heeft de afgelopen tijd de diplomatieke druk flink opgevoerd rond het project. Het land dreigde met "consequenties" als de bouw van de ambassade niet door zou gaan.

Starmer is van plan deze maand op bezoek te gaan in China. Dat wordt het eerste bezoek van een Britse regeringsleider aan Beijng sinds 2018. Sommige Chinese diplomaten zeiden dat de goedkeuring van het bezoek afhing van de goedkeuring voor de ambassade.

Starmer probeert de relaties met China te verbeteren. Afgelopen maand zei hij nog dat betere zakelijke banden tussen de twee landen van nationaal belang zijn.

Ook nu kritiek

De goedkeuring leidt tot woedende reacties, onder meer bij de conservatieve oppositie. Zij noemen de goedkeuring "een schandelijke daad van lafheid".

Omwonenden leggen zich er niet bij neer. Ze overwegen een gerechtelijke toetsing van het besluit aan te vragen.

Opstand tegen Wilders: zeven PVV'ers beginnen eigen fractie

9 hours 3 minutes ago

Zeven van de 26 PVV-Kamerleden stappen uit hun fractie na een fractievergadering waarin zij kritiek uitten op de koers van partijleider Wilders. Het gaat onder anderen om Gidi Markuszower en Hidde Heutink. Zij beginnen een aparte fractie onder de naam Groep Markuszower. De komende tijd gaan ze erover nadenken of zij ook een eigen partij willen oprichten.

"We hebben geprobeerd een discussie te starten maar dat is niet mogelijk gebleken", zegt hij. De zeven wilden het vooral hebben over de verloren Tweede Kamerverkiezingen en de slechte peilingen van de laatste maanden. Heutink: "We doen dit voor de rechtse kiezer, niet voor onszelf."

Uit een document ter voorbereiding op deze vergadering in handen van de NOS blijkt dat de zeven koerswijzigingen eisten die onmiddellijk zouden moeten ingaan.

Zij vinden dat de fractie te weinig heeft bereikt voor de kiezers en dat het niet goed is dat Wilders het enige partijlid is. Daarmee loopt het voortbestaan van de partij gevaar, zeggen zij. Ze doelen daarmee op het voorstel om politieke partijen die geen leden accepteren te verbieden.

Wilders had volgens de zeven een koerswijziging moeten accepteren "startend per vandaag".

Wilders verrast

Wilders reageert in de gangen van de Tweede Kamer verrast. "Het is een zwarte dag voor de PVV", zegt hij tegen de toegestroomde journalisten." Volgens hem is er de afgelopen weken gepraat over de koers en zijn de zeven toen akkoord gegaan.

Volgens Wilders is een belangrijk geschilpunt dat de zeven vonden dat de PVV constructiever moest zijn en de samenwerking moest opzoeken met de coalitiepartijen en de andere oppositiepartijen. "Dat is niet wat we van plan zijn te gaan doen", zegt Wilders. "En ik ben niet voor een ledenpartij."

Wilders noemt het onnodig wat er vandaag is gebeurd:

Volgens Wilders bepaalt een meerderheid in de fractie mede de koers. "We kunnen veel in de fractie bespreken. Maar niet met het mes op tafel. Zij hebben geen meerderheid."

Bekend PVV-Kamerlid Dion Graus zegt dat hij het niet netjes vindt dat de zeven "matennaaiers" zoals hij ze noemt, dit van tevoren hebben "bekokstoofd". Oud-minister Marjolein Faber: "Ik ben PVV'er, ik blijf PVV'er en ik blijf lekker doordieselen voor de PVV."

Iemand anders partijleider

Markuszower en de anderen hebben ook voorgesteld of eens iemand anders partijleider kon zijn om de partij in een andere richting te krijgen.

Er is ook kritiek op hoe Wilders de partij vertegenwoordigt. "Beledigende plaatjes plaatsen op X over de (symbolen van de) islam mag natuurlijk, maar uiteindelijk lossen we daar geen enkel probleem van de kiezer mee op", staat in het vergaderstuk.

Markuszower en de anderen willen geen kwaad spreken over Wilders persoonlijk. Zij prijzen hem voor het oprichten van de partij, het "op 1 zetten van Nederland" en zijn "gigantische persoonlijke opoffering".

Voor Wilders ligt het opstappen van Markuszower ook gevoelig. "Ik ga niet met modder gooien. Hij was behalve collega ook een vriend."

Naast Markuszower en Heutink gaat het om Shanna Schilder, zij was de nummer 3 op de kandidatenlijst, nummer 4 Annelotte Lammers, René Claassen (7), Nicole Moinat (17) en Tamara ten Hove (20). Wilders heeft nu nog negentien Kamerzetels over. GL-PvdA is met twintig zetels de grootste oppositiepartij geworden.

Markuszower vertelt dat hij de koers wilde veranderen:

Dodental verwoestende brand Karachi loopt op, kritiek op trage hulpverlening

9 hours 38 minutes ago

Het aantal slachtoffers als gevolg van een enorme brand in een winkelcentrum in de grootste stad van Pakistan, Karachi, is opgelopen tot minimaal 23. De autoriteiten vrezen voor veel meer doden.

Er zijn nog 65 mensen vermist, zei de burgemeester van Karachi, Murtaza Wahab, gisteravond. De Pakistaanse politie denkt dat de meeste vermisten zijn omgekomen.

Tot dusver zijn 23 lichamen onder het puin vandaan gehaald. Ook worden lichaamsdelen gevonden en in zakken door reddingswerkers naar buiten gedragen. Deze worden vervolgens onderworpen aan dna-onderzoek.

De brandweer is nog bezig met het nablussen van de smeulende resten van het winkelcentrum:

Zolang niet is vastgesteld of deze lichaamsdelen van dezelfde persoon of van verschillende personen afkomstig zijn, is het moeilijk om het juiste aantal doden te bevestigen, zei een hoge politiefunctionaris vandaag tegen de Pakistaanse krant Dawn.

Het kan daardoor nog dagen duren voordat het exacte dodental is vastgesteld, ook omdat het grotendeels ingestorte complex moeilijk toegankelijk is.

'Veel uitgangen dicht'

De brand brak zaterdagavond uit in het winkelcentrum Gul Plaza en verspreidde zich razendsnel. Pas na ongeveer veertig uur konden reddingswerkers het complex in en beginnen aan de reddingsactie. Het is de grootste brand die Karachi in de afgelopen tien jaar heeft meegemaakt.

Dertien van de zestien uitgangen van het winkelcentrum waren dicht toen de brand kort voor sluitingstijd uitbrak, meldt persbureau Reuters op basis van politie-informatie.

Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:

"Winkelparadijs Gul Plaza was voor de Pakistaanse stad Karachi een icoon, omdat het een van de eerste grote shoppingmalls van het land was. Op meerdere verdiepingen winkelen was in de jaren 50 iets nieuws voor Pakistanen uit de economische middenklasse. Zij waren vooral de grote bazaars gewend.

Op sociale media spreken inwoners van Karachi met veel nostalgie over het warenhuis. Het was niet een winkelcentrum waar het draaide om de luxe. Veel van de 1200 winkels in het gebouw waren betaalbaar voor de meeste Pakistanen. Iedereen had wel iets van het warenhuis in huis staan of een jeugdherinnering over winkelen in Gul Plaza voor een speciale gelegenheid.

Woedende inwoners van Karachi vragen zich nu af waarom het gebouw zo in verval kon raken. Door verwaarlozing en mismanagement van de lokale overheid kon deze ramp gebeuren, zeggen ze. Wat eens een nationale trots was, lijkt nu het symbool geworden van het verval van een overheid."

In het complex zaten ongeveer 1200 kleine winkels op een oppervlakte van zo'n 8000 vierkante meter. Er werd voornamelijk cosmetica, kleding en plastic artikelen verkocht. De brand kon zich snel verspreiden doordat er veel brandbare materialen aanwezig waren, zegt een woordvoerder van de Pakistaanse noodhulpdienst tegen BBC Urdu.

'Trage reactie'

Op de plek van de brand verzamelden zich Pakistanen die de autoriteiten een trage reactie verweten. Wahab, de burgemeester, werd volgens lokale media uitgejoeld toen hij pas 24 uur na het uitbreken van de brand bij Gul Plaza verscheen. Mensen scandeerden anti-regeringsleuzen en laakten het optreden van de brandweer.

De premier van de provincie Sindh, waarin Karachi ligt, erkent dat er fouten zijn gemaakt. "Ik kan niet zeggen wiens schuld het is. Er wordt een onderzoek ingesteld en er zullen koppen rollen", zegt hij tegen persbureau Reuters. De gouverneur van Sindh sprak eerder van een "nationale tragedie".

Karachi is een van de grootste steden ter wereld met ongeveer 20 miljoen inwoners. De regering van de provincie heeft een compensatie van 10 miljoen roepies - zo'n 30.000 euro - toegezegd voor de families van slachtoffers.

OM eist alleen tbs met dwangverpleging wegens doodsteken 11-jarige Sohani uit Nieuwegein

9 hours 43 minutes ago

Het Openbaar Ministerie eist ontslag van rechtsvervolging en tbs met dwangverpleging tegen Hamzah L.. Hij stak op 1 februari 2025 op klaarlichte dag in Nieuwegein het 11-jarige meisje Sohani dood, nadat hij eerder die dag een vrouw had mishandeld.

Volgens het OM is bewezen dat Hamzah L. dusdanige stoornissen had, dat zijn daden hem niet kunnen worden aangerekend. Het OM volgt het advies van het Pieter Baan Centrum om L. tbs met dwangverpleging op te leggen.

De officier van justitie licht toe dat wie handelt vanuit een psychische stoornis niet strafbaar is. Voor tbs moet wel een duidelijk verband bestaan tussen de stoornis en het delict. Het is aan de rechter om dat te beoordelen, maar volgens het OM is dat verband in deze zaak aanwezig.

De officier van justitie stelt dat er zowel bij de mishandeling in het winkelcentrum als bij het doodsteken van Sohani geen sprake was van voorbedachte raad. Volgens het OM is er onvoldoende bewijs dat Hamzah L. zijn daden vooraf heeft overwogen; het ging om plotselinge opwellingen.

Moord kan daarom niet worden bewezen, maar doodslag wel. Daarbij benadrukt het OM dat L. Sohani doelbewust op vitale delen van het lichaam stak en daarmee willens en wetens handelde.

De nabestaanden van Sohani reageren hevig geëmotioneerd op de eis. Hun advocaat pleitte in de rechtszaal voor een celstraf. Volgens hem wist L. dat zijn overmatige drugsgebruik zijn psychoses kon aanwakkeren, maar nam hij dat risico.

'Handelde uit wanen'

Volgens Hamzah L. is een groot deel van die dag voor hem "wazig" gebleven. L. zegt dat hij psychotisch was en handelde uit wanen, wat deskundigen bevestigen.

Hij verklaarde dat hij Sohani, die buiten speelde met een groepje kinderen, aanzag voor een demoon en haar neerstak uit zelfverdediging. "Het lijkt dan alsof ik mezelf moet verdedigen. Het voelt alsof de demoon mij wil aanvallen. Ik raak er angstig en paniekerig van", zegt hij.

De emoties lopen hoog op bij de familie van Sohani. Schreeuwend en huilend van woede en verdriet zit de familie in de rechtszaal.

Bij de inhoudelijke behandeling zegt de rechter dat het lastig is vast te stellen of de verdachte zich gebeurtenissen daadwerkelijk herinnert, of dat hij ze kent doordat hij het strafdossier heeft gelezen.

De fatale dag

Tijdens de inhoudelijke behandeling gaat het veel over wat er precies gebeurde op de fatale dag. Op 1 februari 2025 was L. in de ochtend in het winkelcentrum City Plaza, waar hij een vrouw in het gezicht sloeg. Omdat zij hem later niet herkende op een politiefoto, werd hij niet aangehouden.

Enkele uren later liep L. op de Anemoonstraat in Nieuwegein. Op camerabeelden is te zien dat hij rechtstreeks op een groep spelende kinderen afliep en Sohani tweemaal in haar borst stak. Haar broertje rende weg om hulp te halen. Sohani onderging nog een spoedoperatie op straat door hulpdiensten, maar dat mocht niet baten.

Hamzah L. zegt dat hij de kinderen op dat moment aanzag voor demonen. Hij stak haar "door de stemmen en wat ik zag: demonen om haar heen", verklaart hij.

De jas van L., met daarop zowel zijn eigen bloed als dat van Sohani, werd later gevonden in een kliko. Een buurtbewoonster filmde hoe hij terugliep naar zijn jas om er iets uit te halen. Volgens de rechter kan het verstoppen van de jas erop wijzen dat hij zich bewust was van zijn daden.

De advocaat van de ouders van Sohani leest namens hen de slachtofferverklaring voor. "Ons zoontje heeft de moord van zijn zus meegemaakt. Dat beeld draagt hij voor de rest van zijn leven mee. We hebben nu een kind dood en begraven, en een kind dat dood is in zijn eigen gedachten."

Hamzah L. zegt niet inhoudelijk te willen reageren op de verklaring van de ouders, maar geeft aan de woede en frustratie te snappen.

De advocaat van de nabestaanden deelt, namens de familie, een foto van Sohani met de NOS:

Tijdens de rechtszaak komt herhaaldelijk naar voren dat L. veel drugs gebruikte: een mix van cannabis, cocaïne en alcohol. Die zou zijn psychoses en wanen hebben versterkt.

Na observatie in het Pieter Baan Centrum bleek dat zijn daden voortkwamen uit zijn psychoses. Hij kreeg de diagnose paranoïde schizofrenie. Ook stellen ze dat zijn overmatige drugsgebruik invloed kan hebben gehad, maar dat hij ook zonder drugs psychotisch kan worden.

Deskundigen waarschuwen dat het risico op herhaling zeer groot is en adviseren tbs met dwangverpleging.

Politie had Hamzah L. in vizier

In de rechtszaal komt opnieuw naar boven dat het leven van L. een aaneenschakeling is van kliniekopnames, agressie, verslaving en overlast. In zes jaar tijd kwam hij 75 keer in aanraking met politie en justitie.

In de nacht voor de steekpartij kreeg de politie opnieuw een melding over verward gedrag van Hamzah L. in Nieuwegein. Agenten troffen hem schreeuwend op straat aan, maar hij weigerde hulp en begeleiding naar huis. Volgens de politie wees zijn gedrag op alcohol- en drugsgebruik.

Omdat hij op dat moment de openbare orde niet verstoorde en geen direct gevaar was voor zichzelf, besloot de politie hem te laten gaan, aldus de rechter.

Omdat de geslagen vrouw uit het winkelcentrum hem niet herkende van de politiefoto, kon hij wederom niet worden gearresteerd.

Pinguïns aan de rand van de Zuidpool broeden steeds eerder

9 hours 48 minutes ago

Drie pinguïnsoorten die leven aan de rand van Antarctica gaan steeds eerder broeden. Dat doen ze waarschijnlijk omdat hun leefgebied opwarmt en verandert, schrijven biologen in het wetenschappelijke vakblad Journal of Animal Ecology.

Tien jaar lang volgden de onderzoekers 37 pinguïnkolonies. In die tijd begonnen de adeliepinguïn en stormbandpinguïn gemiddeld tien dagen eerder met broeden. Voor de ezelspinguïn was dat dertien dagen. De soorten zijn verwant en leven in dezelfde regio, maar hun voedsel en gedrag verschilt.

De kolonies wonen vooral op het Antarctisch schiereiland. "Die regio warmt niet alleen op", zegt Ignacio Juarez Martinez, onderzoeker van de Universiteit van Oxford, "het zee-ijs neemt af en het ecosysteem verandert."

Afgelegen gebied

Omdat het een extreem onherbergzaam gebied is, hingen de onderzoekers vijftien jaar geleden 77 camera's op die elk uur een foto maken en de temperatuur meten. Jaarlijks haalden ze de gegevens op, vervingen batterijen en repareerden de camera's.

Het is een gevaarlijke klus. "Je kunt niet over land van kolonie naar kolonie", zegt Juarez Martinez, "het terrein is steil en bedekt met ijs dat vol zit met spleten waar je in kunt vallen." Als ze van de boot gingen was er vaak maar beperkte tijd voor het weer omsloeg. "Het is een ijswereld, indrukwekkend maar fragiel. Je kunt gletsjers horen smelten en kraken. Als ze breken klinkt het als de donder."

"Het is een mooie dataset", zegt Marcel Visser, bioloog bij het Nederlands Instituut voor de Ecologie. Het gebruik van camera's is een van de weinige manieren om soorten te bestuderen in zulke afgelegen gebieden. Visser merkt op dat er grote verschillen zijn tussen kolonies. Tien jaar is nog altijd een beperkte periode. Maar de veranderingen vallen duidelijk samen met de opwarming van het gebied. Bovendien leidt klimaatverandering bij veel andere vogelsoorten ook tot veranderingen in de broedperiode.

De belangrijkste vraag is volgens Visser of het een slecht of juist een goed teken is dat pinguïns hun gedrag veranderen. Op zichzelf zegt zo'n verandering weinig. Je moet kijken naar de omgeving. "Hoe verschuift de beschikbaarheid van hun voedsel?" zegt Visser. Door opwarming is het beste en meeste voedsel van vogelsoorten vaak eerder beschikbaar. Als vogels deze veranderingen bij kunnen benen, lukt het ze om zich aan te passen.

Extreem moeilijk en duur

"Alleen kunnen we dat nog niet zeggen", zegt Juarez Martinez. Twee pinguïnsoorten eten vooral krill, een groep diertjes die in enorme aantallen leven in de oceaan rond Antarctica. Er is weinig bekend over eventuele veranderingen. "Om krill te bestuderen moet je ze echt achtervolgen met een schip", zegt Juarez Martinez, "het is extreem moeilijk en duur." Er is dus maar weinig bekend. Duidelijk is wel dat krill zwaar worden bevist.

Hij verwacht dat verder onderzoek meer duidelijkheid kan geven over hoe het met de pinguins gaat. Zo willen ze aan de hand van de foto's kijken of het broedsucces verandert. In het verleden lukte het pinguïns gemiddeld om 1 tot 1,5 kuiken per jaar groot te krijgen. Het is de vraag of dit blijft lukken.

Dit onderzoek is een heidens karwei. Juarez Martinez schat dat de camera's tot dusver 9 miljoen foto's hebben gemaakt. Daarom roepen de onderzoekers hulp in van vrijwilligers. In het project Penguïn Watch bekijken zij foto's, en geven bijvoorbeeld aan hoeveel kuikens ze zien.

Op grond van eerder onderzoek maakt Juarez Martinez zich zorgen over twee van de drie soorten. De stormbandpinguïn en adeliepinguïn nemen op veel plekken af. Al doet de laatste het beter in koudere regio's omdat daar het zee-ijs minder afneemt. De ezelspinguïn lijkt tot dusver een "winnaar" van klimaatverandering. Het dier is minder kieskeurig qua voedsel en kan beter omgaan met voor de zuidpool milde temperaturen.