Aggregator

Bewoners van de Wieringermeer hebben er genoeg van dat de rode lichten in de windmolens altijd aanstaan.

Vijf jaar geleden al is een oplossing beloofd voor de "rode oase", zeggen zij. Maar de lichtvervuiling in de Noord-Hollandse polder duurt voort.

"Je kunt het gewoon niet meer 'niet zien', dus gordijnen dicht", aldus bewoner Rixt de Boer bij NH Nieuws.

De wet is duidelijk: elke windmolen met een tiphoogte van 150 meter of hoger moet een rode lamp hebben die het vliegverkeer waarschuwt. Dat geldt ook voor de honderd windturbines die sinds 2020 in de Wieringermeer staan.

Transponder

Maar dat betekent niet dat die rode lichten de hele nacht aan moeten staan. Meer dan vijf jaar geleden al werd een succesvolle test gedaan met een sensor in een windmolen die via een transponder in een vliegtuig of helikopter een signaal krijgt wanneer vliegverkeer nadert en dan het licht aanzet. Als het vliegtuig voorbij is, gaat het licht weer uit.

Met deze toen nieuwe technologie als oplossing besloot de Tweede Kamer in 2021 dat binnen twee jaar de lichtvervuiling door windmolens beperkt moest worden. Op 11 juli 2024 beloofden de provincie en exploitant Vattenfall dat ook de windmolens in de Wieringermeer sensoren zouden krijgen.

Hele nacht

Maar twee jaar later branden de lampen nog steeds de hele nacht.

"Die sensoren zijn inmiddels allemaal geplaatst, maar het werkt nog niet", legt Robert Portier van Vattenfall uit. "We moeten er nu voor zorgen dat de software getest kan worden en veilig is."

Testen en nog eens testen

Portier: "Ik snap de frustratie van de bewoners in de polder. We doen wat we kunnen, maar we hebben te maken met personeelstekorten, ook bij de leveranciers van de software en materialen. Kijk, als je een nieuw park bouwt, dan kun je zo'n turbine laten leveren met alles erop en eraan. Dit park staat al. Iedere aanpassing vereist testen en nog eens testen."

"Een zwaktebod", reageert gemeenteraadslid Alexander Bügel. "Vattenfall heeft zijn tijd wel gehad. Het is geen nieuwe technologie en we zijn ook niet de eerste plek waar een park staat en waar sensoren zijn aangebracht."

Landingsbaan

Bügel verwijst naar het in 2019 opgeleverde windpark Krammer in Zeeland, waar de later aangebrachte lichtjes gewoon werken. "Afgelopen februari heeft Vattenfall nog aangegeven dat het ook hier eindelijk zou gebeuren," zegt hij. "Maar we zien nog steeds een landingsbaan aan lichten in de polder."

Vattenfall durft geen voorspelling te doen. "Zodra alle software op elkaar is afgestemd, kunnen we een testvlucht doen. De aanvraag bij de Inspectie Leefomgeving en Transport - die het systeem moet keuren - kost ook tijd", aldus Robert Portier. "Ik denk dat we dan sowieso weer een half jaar verder zijn. Het verrast ons ook dat het langer duurt."

ASML heeft weer meer geld verdiend dan verwacht. De chipmachinebouwer uit Veldhoven behaalde het tweede kwartaal een omzet van 9,3 miljard euro; meer dan waar het op rekende.

Het bedrijf uit Veldhoven profiteert flink van de gigantische hoeveelheid geld die in de AI-sector wordt gepompt. Voor AI zijn veel chips nodig en die worden veelal gemaakt met ASML-machines.

Onder aan de streep boekte ASML een winst van 2,9 miljard euro. De chipmachinebouwer stelt vanwege de fors gestegen winst de verwachtingen voor komend jaar naar boven bij.

Donkere wolken

Maar er hangen ook donkere wolken boven het bedrijf in de vorm van een nieuwe Amerikaanse wet.

De Verenigde Staten proberen al jaren te voorkomen dat de meest geavanceerde ASML-machines in China terechtkomen. Onlangs beschuldigde de VS ASML ervan wel zo'n machine te hebben verkocht aan China. Bewijs hiervan werd niet gegeven.

De Verenigde Staten broeden nu op een wet die alle verkoop van ASML aan China verbiedt, de MATCH Act. Dat zou betekenen dat ook de veel minder geavanceerde ASML-machines en -diensten niet meer geleverd mogen worden aan China.

Als deze wet er werkelijk komt, dan zou in één klap een groot deel van de omzet van ASML wegvallen. Dit jaar verwacht ASML 20 procent van de omzet uit China te halen. De vraag vanuit China naar ASML-machines neemt net als de wereldwijde vraag alleen maar toe.

De Europese Commissie overweegt vliegmaatschappijen te laten betalen voor de CO2-uitstoot van intercontinentale vluchten. Tegenstanders vrezen hogere ticketprijzen en een slechtere concurrentiepositie voor de Europese luchtvaart. Voorstanders vinden de stap noodzakelijk voor vergroening van de luchtvaartsector.

Vrijdag presenteert de Commissie haar voorstel. Lobbyisten draaien overuren om de plannen nog te beïnvloeden.

Lobby

Op het Schumanplein in Brussel zit het kantoor van Airlines for Europe (A4E), recht tegenover het gebouw van de Europese Commissie. A4E vertegenwoordigt de stem van grote spelers in de Europese luchtvaartsector, zoals Air France-KLM, Lufthansa en Airbus. Ze maken zich zorgen over extra kosten voor de luchtvaart en doen er alles aan die boodschap bij de Europese Commissie over te brengen. "Daar zijn we elke dag actief mee bezig. Dat is onze baan," zegt Ourania Georgoutsakou, directeur van A4E.

Een paar straten verderop huist Transport & Environment (T&E), dat pleit voor een vervoerssector zonder uitstoot. De lobbyisten hiervan proberen de Europese Commissie ervan te overtuigen intercontinentale vluchten wel mee te nemen in de plannen.

"We hebben veel contact. Via email, via vergaderingen," zegt Vincent de Haes, beleidsmedewerker luchtvaart bij T&E. "We hebben afgelopen weekend nog contact met de Commissie gehad om duidelijk te maken welke impact hun voorstellen kunnen hebben."

Bezweken onder druk

Vliegenmaatschappijen moeten al betalen voor de CO2-uitstoot van vluchten binnen de Europese Unie. Maar voor vluchten naar locaties buiten de EU geldt dat niet. Maatschappijen betalen dus wel voor een vlucht van Amsterdam naar Barcelona, maar niet voor een vlucht van Amsterdam naar Beijing.

Oorspronkelijk was dat wel de bedoeling. Maar de EU bezweek in 2012 onder de druk van de Verenigde Staten en China, die niet op extra kosten voor hun vliegsector zaten te wachten. Bovendien werd al gewerkt aan een wereldwijd systeem om de uitstoot van de luchtvaart te beteugelen. Brussel schoof daarom het plan voor een CO2-prijs voor intercontinentale vluchten op de lange baan.

Inmiddels is dat wereldwijde systeem er, maar het is nog niet erg effectief. China en de VS hebben het in tegenstelling tot de EU niet opgenomen in hun nationale wetten. En dus kijkt de Commissie opnieuw naar het beprijzen van uitstoot van intercontinentale vluchten.

Zorgenkind

Het is een hoofdpijndossier voor Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra, op wiens bord dit vraagstuk ligt. De luchtvaart is voor hem een zorgenkind. Vergroening gaat buitengewoon moeizaam.

Alle vluchten die vanuit de EU vertrekken beprijzen zal tot grote weerstand leiden. "Diplomatiek geen klein bier," noemt een EU-ambtenaar zo'n maatregel. Wie gaat Trump vertellen dat Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen straks Europese CO2-rechten moeten kopen?

De luchtvaartindustrie vreest bovendien dat extra kosten de concurrentiepositie van Europese luchtvaartmaatschappijen ondermijnen. Reizigers zullen bijvoorbeeld sneller voor een overstap op luchthavens buiten de EU kiezen. "En het lijkt me onmogelijk voor Europese maatschappijen de extra kosten niet door te berekenen aan de reiziger," zegt Georgoutsakou van A4E.

Maar de Commissie moet echt iets doen, vindt Vincent de Haes van Transport & Environment. Juist de vluchten die de EU verlaten, zorgen voor de meeste uitstoot. "Je mist nu twee derde van de uitstoot van de Europese luchtvaart. Als je die beprijst, kan je dat geld weer investeren in duurzame luchtvaart."

'Te gevoelig'

Niet alleen A4E en T&E melden zich bij Hoekstra. Talloze bedrijven, ngo's, belangenbehartigers, lobbyisten en politici mailen, bellen en sturen brieven.

De Commissie broedt op een tussenoplossing. Een voorstel dat wel meer vluchten beprijst, maar niet tot te veel weerstand van de industrie, handelspartners en EU-landen zelf leidt. EU-ambtenaren willen nog weinig kwijt over de opties die op tafel liggen. "Het ligt nog te gevoelig."

Een optie kan zijn vliegmaatschappijen maar voor een deel van hun vlucht een CO2-prijs te laten betalen, bijvoorbeeld alleen het deel dat ze binnen het EU-luchtruim vliegen.

Vrijdag presenteert Hoekstra zijn plannen, die onderdeel uitmaken van een groter pakket maatregelen om het Europese Emissiehandelssysteem aan te passen. Dan moet blijken of hij daadwerkelijk een uitbreiding voor de CO2-beprijzing van luchtvaart voorstelt.

Vervolgens beginnen de politieke onderhandelingen. EU-landen en het Europees Parlement krijgen dan de mogelijkheid het voorstel aan te passen. Pas als de EU-landen en het parlement definitief akkoord zijn, is duidelijk in hoeverre de luchtvaartsector meer gaat betalen voor zijn CO2-uitstoot.

Do you remember AIM? It may suprize you to hear that AOL’s instant messanger was actually supported all the way up to 2017– two years after Discord launched. Unlike Discord, …read more

Goedemorgen! In Ter Apel opent een nieuwe dagopvang voor asielzoekers en op het WK voetbal spelen Engeland en Argentinië om een plek in de finale.

Eerst het weer:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Nederlandse acteur Cees Geel is op 61-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand. Dat heeft zijn management bekendgemaakt. Geel laat twee kinderen na.

De acteur heeft een lange staat van dienst. Hij brak in 2004 door bij het grote publiek met zijn hoofdrol in de film Simon. Daarna was Geel te zien in talloze films en series, zoals Nieuw Zeer en Samen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Spanje is de eerste finalist van het WK voetbal. Het land versloeg op overtuigende wijze het tot nu toe fantastisch aanvallende Frankrijk. Het was niet het spektakel waar vooraf op werd gerekend, dat was vooral te danken aan de goede verdediging van Spanje.

Bekijk hier de lange samenvatting:

Fijne dag!

In het zuiden van Suriname zijn veertien gewapende Chinese mannen gearresteerd bij een gezamenlijke operatie van de politie en het leger.

In het land ontstond grote onrust toen gisterochtend lokale tijd beelden opdoken van Chinese mannen in militaire uniformen met daarop de Chinese vlag, die met wapens marcheerden in het Surinaamse oerwoud.

De beelden zijn gemaakt in het zuiden van Suriname, nabij de Sarakreek, in het district Brokopondo. Deze regio wordt gedomineerd door duizenden illegale goudzoekers. Behalve Surinaamse goudzoekers zijn er ook Brazilianen en Chinezen werkzaam in illegale goudmijnen.

Weinig controle

Controle van de overheid is hier nauwelijks, zoals op veel plekken in het binnenland. Op andere beelden is te zien hoe spanningen en confrontaties ontstaan tussen de gewapende Chinezen en bewoners van het gebied. Nadat er vervolgens ook meldingen binnenkwamen bij justitie over de aanwezigheid van deze gewapende Chinezen, besloten de Surinaamse autoriteiten om een politie- en legereenheid met helikopters naar het gebied te sturen.

Bij deze gezamenlijke operatie werden de veertien gewapende Chinezen gearresteerd. Ook werd een grote hoeveelheid wapens en munitie in beslag genomen.

Onderzoek

Waarom de Chinezen bewapend waren en marcheerden in legerkleding, is nog onduidelijk. Mogelijk waren ze ingezet voor de beveiliging van een goudmijn.

In een persbericht van de regering over de aanhouding benadrukte justitieminister Harish Monorath dat er ook in het binnenland zal worden toegezien op de naleving van de Surinaamse wetten. Maar hij gaf ook toe dat er logistieke uitdagingen zijn in het immense Surinaamse oerwoud met zijn moeilijk begaanbare gebieden. "Dit mag echter niet leiden tot bandeloosheid en straffeloosheid", aldus Monorath.

Brunswijk

Op sociale media verschenen ook beelden van de vicevoorzitter van het parlement, Ronnie Brunswijk, die naar het gebied trok toen de beelden viral gingen. Brunswijk is niet alleen politicus, hij heeft ook persoonlijk grote belangen in de goudsector en is eigenaar van diverse goudmijnen.

Dat uitgerekend Brunswijk met de door hem opgerichte partij ABOP binnen de regeringscoalitie het beheer heeft over het ministeries van Natuurlijke Hulpbronnen (waar ook de goudsector onder valt) en het ministerie van Justitie en Politie, is veelzeggend. Volgens justitieminister Harish Monorath was Brunswijk echter op eigen titel naar het gebied gekomen toen de Chinezen werden aangehouden.

Milieu

De aanwezigheid van duizenden illegale goudzoekers en goudmijnen in Suriname vormt al langere tijd een grote bedreiging voor het milieu en het tropisch regenwoud. Behalve met het giftige kwik wordt er in de goudsector met het levensgevaarlijke cyanide gewerkt, vooral door Chinese goudzoekers.

Vorige maand was er massale vissterfte bij de Saramaccarivier, veroorzaakt door cyanide uit de goudmijnen. Diverse inheemse dorpen in het gebied werden hierbij getroffen. In 2023 sloeg in het Brokopondo-stuwmeer een boot om met zakken cyanide aan boord. Vissen gingen dood en bewoners werden ziek van drinkwater uit het stuwmeer. Milieuorganisaties trekken al jaren aan de bel over de vele milieudelicten in het Surinaamse oerwoud als gevolg van de illegale goudwinning.

Volgens justitieminister Monorath worden de aangehouden Chinezen nu snel voorgeleid en er is een strafrechtelijk onderzoek aangekondigd.

Ook vannacht hebben de VS en Iran weer aanvallen uitgevoerd. In Koeweit en in Bahrein voerde Iran luchtaanvallen uit. Volgens de Iraanse Revolutionaire Garde waren Amerikaanse wapenopslagplaatsen het doel.

De VS meldt aanvallen te hebben uitgevoerd op tientallen militaire doelen in de buurt van de straat van Hormuz en in gebieden bij de Iraanse kust. Daarbij waren volgens het Amerikaanse leger onder meer raketinstallaties, drones en marineschepen doelwit. Al Jazeera meldt dat luchtaanvallen werden uitgevoerd in het westen van Iran.

Blokkade

President Trump dreigde in een interview met Fox News dat hij aanvallen gaat uitvoeren op elektriciteitscentrales en bruggen als Iran niet aan de onderhandelingstafel gaat met de VS. Ook stelde Trump dat de VS de komende nachten zwaardere aanvallen op Iran gaat uitvoeren "totdat ik zeg dat het genoeg is".

Om 22.00 uur Nederlandse tijd heeft de VS de blokkade van Iraanse havens hervat. Iran viel volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie de afgelopen week zeven schepen aan in de straat van Hormuz, waarbij meerdere dodelijke slachtoffers vielen.

De douane gaat extra maatregelen nemen tegen de smokkel van sigaretten. Dit jaar zijn al 106 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen. De smokkel van tabak is volgens de douane inmiddels duidelijk een verdienmodel van criminelen geworden.

Dat heeft alles te maken met de hoge accijnstarieven in Nederland. In 2024 gingen die flink omhoog, waardoor Nederland voor rokers een van de duurste landen van Europa is geworden. Gemiddeld kost een pakje sigaretten nu tussen de 11,50 en 13,50 euro.

Het gevolg is dat rokers hun sigaretten steeds vaker zelf in het buitenland halen, maar ook dat criminelen zich op de markt hebben gestort. Zij smokkelen grote hoeveelheden sigaretten uit het buitenland. Ook wordt illegaal geproduceerde tabak hier onder de toonbank verkocht.

"Georganiseerde criminaliteit associëren we eigenlijk altijd met cocaïnehandel, maar kun je nu ook in verband brengen met sigarettensmokkel", zegt Nanette van Schelven, directeur-generaal van de douane. "We zien dat grote drugsbazen hiermee nog een centje extra verdienen."

Omdat steeds minder mensen de hier belaste sigaretten kopen, dalen de inkomsten voor de Nederlandse schatkist flink. Vorig jaar werd 400 miljoen euro (15 procent) minder aan tabaksaccijns geïncasseerd. Die trend lijkt zich dit jaar door te zetten, zegt de douane.

Daarom gaat de dienst tabaksfraude actiever bestrijden. Dat gebeurt onder meer samen met de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). Het gezamenlijke team dat zich met illegale sigaretten bezighoudt, wordt uitgebreid. Ook komen er meer controles.

De focus ligt daarbij op professionele smokkelaars, die vooral de Rotterdamse haven gebruiken om sigaretten naar Nederland te halen. Recent werden daar meerdere grote partijen onderschept uit Azië.

Koffers vol sigaretten

Ook andere smokkelroutes probeert de douane tegen te gaan. Zo begint op Schiphol een proef met scanapparatuur die koffers met sigaretten moet gaan herkennen. Binnen de Europese Unie mogen passagiers maximaal vier sloffen sigaretten meenemen, maar soms worden hele koffers vol rookwaar aangetroffen.

Verder ligt er een wetsvoorstel om camera's en drones in te zetten tegen accijnsfraude. De douane zou dan bijvoorbeeld de ANPR-camera's die langs de snelweg staan mogen gebruiken om verdachte voertuigen te volgen. Drones kunnen worden gebruikt om te kijken wie verkeerscontroles langs de snelweg probeert te omzeilen of om warmtebeelden te maken van een vermoedelijke illegale sigarettenfabriek.

De afgelopen jaren werden tientallen van zulke fabriekjes gevonden in Nederland. Dat zijn er inmiddels wel veel minder: vorig jaar maar één werkende en twee in opbouw.

Tegenwoordig geldt namelijk een vergunningsplicht voor de machines die nodig zijn om sigaretten te maken. Daardoor is het voor criminelen lastiger om aan de juiste apparatuur te komen, denkt de douane.

Het gevolg is wel dat de productie zich lijkt te verplaatsen naar de andere kant van de grens. Vorig jaar werden in België elf illegale sigarettenfabrieken gevonden.

Drugs

De douane publiceerde vandaag niet alleen de laatste cijfers over sigarettensmokkel, maar ook over drugsvangsten. Daaruit blijkt dat er in de eerste helft van 2026 ruim 19.000 kilo cocaïne is onderschept. Dat is meer dan in dezelfde periode vorig jaar.

De douane is van plan om vaker te controleren in de kleinere havens vanwege het risico op zogeheten drop-offs. Daarbij worden pakketten drugs op zee overboord gegooid vanaf grote schepen. Kleine, snelle bootjes brengen de drugs vervolgens aan land. Tot nu toe is dit jaar één zo'n drop-off gezien bij Zeeland.

Opvallend is dat de hoeveelheid in beslag genomen cannabis juist weer sterk daalt, na een recordhoeveelheid vorig jaar. Toen vond de douane 60.000 kilo wiet, vooral uit landen waar nu legaal geteeld mag worden, zoals Canada.

Dit jaar is er tot nu toe 7900 kilo aangetroffen. Volgens de douane kijken hun collega's in Canada inmiddels beter naar wat er wordt uitgevoerd en komen er minder containers met wiet binnen in de Rotterdamse haven. Wel wordt er nog geregeld via Schiphol gesmokkeld.

A few years ago, France introduced a mandatory repairability score for consumer goods like laptops and tablets. It involves five criteria that range from documentation and availability of spare parts …read more

De Amsterdamse politie heeft gisteravond op en rond de Amsterdamse Wallen een grote actie gehouden tegen mensenhandel. Daarbij werden zeven mensen aangehouden, meldt de politie.

De operatie was onderdeel van lopende onderzoeken naar mensenhandel. Vier aanhoudingen vonden in het wallengebied plaats. Tegelijk werden in Roemenië drie mensen aangehouden. Zij zitten in beperking, wat betekent dat ze alleen met hun advocaat contact mogen hebben.

De politieactie vond plaats toen er veel mensen op straat waren. "We begrijpen dat veel mensen de politieactie hebben kunnen zien en dat dit mogelijk vragen heeft opgeroepen", meldt de politie.

Onder meer op het Oudekerksplein en op de Oudezijds Achterburgwal kwam de politie in actie. Agenten met afgeschermde gezichten en stormrammen en speurhonden liepen over de Wallen. Ook werd een deel van het gebied afgezet met linten zodat agenten onderzoek konden doen.

Volgens Het Parool werd ook in een sportschool in de buurt van het wallengebied aan het Oosterdok een persoon aangehouden.

In de VS kampen meerdere staten met een uitbraak van de darmparasiet cyclospora die waterige diarree veroorzaakt. Meer dan dertig staten meldden dit jaar infecties.

Hoewel besmetting in de meeste gevallen niet levensbedreigend is, kunnen mensen er behoorlijk ziek van worden. De darminfectie wordt opgelopen door met de parasiet besmet water te drinken of door voedsel te eten waarin de parasiet aanwezig is.

Het aantal gevallen is vooral hoog tijdens de lente- en zomermaanden. In totaal zijn dit jaar al zo'n 7000 gevallen gemeld bij Amerikaans gezondheidsinstituut CDC waarbij de meeste besmettingen sinds 1 mei zijn.

Ziekenhuis

Het CDC vermoedt dat het daadwerkelijke aantal besmettingen een stuk hoger ligt omdat niet iedereen die ziek wordt, zich meldt bij een ziekenhuis of arts.

Vooral in de staat Michigan zijn veel gevallen: sinds mei zijn daar ruim drieduizend meldingen. Daar denken de autoriteiten dat besmette sla mogelijk de oorzaak is.

'Microscopisch deeltje in hooiberg'

Maar gezondheidsorganisaties benadrukken tegen BBC dat het nog te vroeg is om dat met zekerheid te zeggen, omdat gezien de omvang van de uitbraak er waarschijnlijk meerdere besmettingsbronnen zijn.

"Je bent niet op zoek naar een speld in een hooiberg", zegt directeur van voedselonderzoeksinstituut Association of Food and Drug Officials tegen BBC. "Dit is meer als het zoeken naar een microscopisch klein deeltje van een speld in een hooiberg."

Symptomen

Een van de aspecten die het achterhalen van de oorzaak bemoeilijkt is dat symptomen vaak pas na één tot twee weken beginnen. Ook heeft de overheid bezuinigd op gezondheidsdiensten, waardoor er minder personeel beschikbaar is om testen te doen.

Het CDC raadt mensen aan om hun handen goed te wassen met water en zeep voor- en nadat zij rauwe groente en fruit klaarmaken. Ook groente moet zorgvuldig worden gewassen. Mensen die besmet raken, wordt aangeraden om zeven tot tien dagen co-trimoxazol te slikken, een antibioticummix van twee middelen dat bacteriële infecties bestrijdt.

Na meer dan een eeuw is een eind gekomen aan de grenscontroles tussen Gibraltar en Spanje. Sinds middernacht worden bezoekers op de grens niet meer gecontroleerd.

Er staat nog wel een hek van ongeveer 1 kilometer lang. Deze week wordt naar verwachting een begin gemaakt met het verwijderen daarvan.

Schengenzone

Gibraltar is een Brits overzees gebiedsdeel. Sinds het Brexitreferendum in 2016 was er discussie over. Vorig jaar bereikten de Europese Unie, Spanje en het Verenigd Koninkrijk een akkoord over het gebiedsdeel. Afgesproken werd dat de rots bij de Schengenzone komt, waardoor er vrij verkeer van personen tussen Spanje en Gibraltar mogelijk wordt.

Door de verandering komt een einde aan de vaak lange wachttijden die forenzen moesten doorstaan. Meer dan 15.000 mensen die wonen in de economisch achtergestelde Spaanse stad La Linea de la Concepción en de regio eromheen reizen dagelijks tussen Spanje en Gibraltar.

Alleen op de luchthaven van Gibraltar en in de haven van het land blijven nog paspoortcontroles.

Afgestaan door Spanje

Gibraltar, een gebiedje van minder dan 7 vierkante kilometer groot, werd in 1704 door de Britten geannexeerd en in 1713 door Spanje afgestaan als onderdeel van het Verdrag van Utrecht. Ook het eiland Menorca werd daardoor een Brits overzees gebied, maar dat werd later weer teruggedraaid.

Hoewel Spanje Gibraltar nog altijd beschouwt als een illegaal bezet gebied, is er door de overeenkomst in ieder geval een oplossing voor het grensverkeer waar zowel Spanje als het Verenigd Koninkrijk mee kan leven.

De wereldwijde vaccinatiegraad onder kinderen is vorig jaar licht gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor. Toch worden nog altijd niet zoveel kinderen gevaccineerd als voor de coronapandemie het geval was. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Een belangrijke graadmeter voor de wereldwijde vaccinatiegraad is het aantal kinderen dat ingeënt wordt tegen de ziektes difterie, tetanus en polio (DTP). Het percentage kinderen dat de eerste dosis van dit vaccin kreeg steeg van 89 procent in 2024 naar 90 procent in 2025. Het gaat dan om bijna 116 miljoen jonge kinderen.

Daarmee blijft de vaccinatiegraad onder het niveau van 2019, voor de start van de pandemie, toen 91 procent van de kinderen wereldwijd een eerste DTP-vaccinatie kreeg toegediend. Ook onder Europese kinderen is de vaccinatiegraad lager dan voor corona.

"Het is positief dat we weer een stijging zien in het aantal kinderen dat wordt bereikt met levensreddende vaccins, maar we zijn nog lang niet waar we willen zijn", zegt directeur Suzanne Laszlo van Unicef Nederland.

Mazelenuitbraak

De wereldwijde vaccinatiegraad voor mazelen stagneert. Die was vorig jaar 84 procent, net als in 2024. In Nederland daalt de vaccinatiegraad voor mazelen al jaren en ligt die nu onder de 90 procent.

Voor groepsimmuniteit bij mazelen is volgens de WHO een vaccinatiegraad van minimaal 95 procent nodig. In 2025 meldden 57 landen een grote mazelenuitbraak bij de WHO.

Het percentage meisjes dat een HPV-vaccin heeft gehad, om te helpen beschermen tegen baarmoederhalskanker, steeg internationaal juist van 28 naar 31. Bij jongens groeide dat 1 procentpunt naar 9 procent.

Conflictgebieden

Het aantal kinderen dat helemaal geen vaccinaties kreeg daalde ten opzichte van 2024 met 745.000. Toch kregen vorig jaar naar schatting nog altijd zo'n 13,5 miljoen kinderen geen enkele vaccinatie in hun eerste levensjaar.

Meer dan de helft van alle niet-gevaccineerde kinderen woont in een klein aantal landen. Het gaat om Nigeria, de Democratische Republiek Congo, Jemen, India, Indonesië, Ethiopië, Afghanistan, Pakistan en Angola.

Unicef ziet dat de beschikbaarheid en toegankelijkheid van vaccins steeds minder wordt in conflictgebieden. In het algemeen ziet de organisatie dat het wantrouwen tegen vaccins toeneemt, net als desinformatie over vaccineren.

"Om elk kind te bereiken zijn blijvende investeringen nodig, juist nu budgetten voor ontwikkelingssamenwerking wereldwijd onder druk staan", aldus Laszlo.

Full body tracking in VR applications involves attaching sensors to one’s body, and [Jaki] has a DIY method to do it on the cheap: the Vive Tracker Lite project repurposes …read more

De Amerikaanse columnist E. Jean Carroll heeft 4,9 miljoen euro schadevergoeding ontvangen van Donald Trump. De Amerikaanse president moest dat betalen vanwege een aanranding uit de jaren 90, maar hij stribbelde lang tegen.

Carroll (83), bekend van een adviescolumn in het modeblad Elle, schreef in 2019 in haar memoires dat Trump haar in de jaren 90 had aangerand in een pashokje van een luxe warenhuis in New York. De toenmalig vastgoedmagnaat was haar gevolgd bij het omkleden en had zich aan haar vergrepen.

Onder een wet die het mogelijk maakte oude zedendelicten alsnog voor de rechter te brengen klaagde Carroll de president aan. Ze had indertijd geen aangifte gedaan, maar had wel twee vrienden over het incident verteld. Dat was voldoende voor de jury om Trump te veroordelen tot het betalen van smartengeld.

'Niet mijn type'

Trump ontkende dat het vergrijp had plaatsgevonden. In een reactie zei hij Carroll niet te kennen en dat ze bovendien "mijn type niet was". Hij zei dat ze het hele verhaal had verzonnen om haar boek te kunnen verkopen.

Carroll stapte daarop opnieuw naar de rechter, dit keer wegens laster omdat hij ontkende wat een jury bewezen had geacht. Trump werd daarop veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 83 miljoen dollar. Tegen beide bedragen tekende de president meermaals bezwaar aan.

Recentelijk wees het Hooggerechtshof Trumps protest tegen het eerste bedrag af. Een nieuw bezwaar deed de rechter daarop in een vonnis van slechts één zin van de hand. Daarop was de weg vrij om het geld dat Trump in 2023 al op een derdenrekening van de rechtbank had moeten storten, uit te keren aan Carroll, inclusief rente.

Strijd gaat door

"We zijn blij te kunnen melden het geld te hebben ontvangen", laat haar advocaat vandaag weten. "The eagle has landed", reageert Carroll zelf, doel bereikt dus. Ze is van plan het geld te gebruiken als aanvulling op haar pensioen.

Het beroep van Trump tegen het hogere bedrag loopt nog steeds. Zijn advocaten zoeken ook nog steeds naar een manier om het nu uitgekeerde geld weer terug te krijgen. Op de betaling van vandaag heeft het kamp-Trump niet gereageerd.

Overigens zijn de bedragen voor Trump relatief klein: deze maand werd duidelijk dat hij het eerste jaar van zijn tweede termijn ruim een miljard had verdiend aan allerlei zakendeals terwijl hij al president was.

Acteur Cees Geel is op 61-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand. Dat heeft zijn management bekendgemaakt.

De acteur heeft een lange staat van dienst. Hij brak in 2004 door bij het grote publiek met zijn hoofdrol in de film Simon. Hij speelde een stoere hasjdealer die nog maar een paar maanden te leven heeft, omdat bij hem kanker is vastgesteld. Zijn rol werd beloond met een Gouden Kalf voor Beste Acteur. De film was destijds de Nederlandse inzending voor de Oscars.

Flikken Rotterdam

Daarna was Geel te zien in talloze films en series, zoals Nieuw Zeer en Samen. Hij speelde negen seizoenen Stan Vroon in de serie Flikken Rotterdam. De opnames voor het laatste seizoen van deze serie zijn onlangs afgerond.

Hij had ook een toneel- en theatercarrière en was bekend als de vertelstem van verschillende programma's, zoals De Slechtste Chauffeur van Nederland. Voor zijn rol in de musical 3 Musketiers won de acteur in 2003 een Musical Award.

Voor Flikken Rotterdam speelde werkte Geel samen met acteur en regisseur Martin Schwab. "We hadden twee weken geleden de laatste draaidag", zei Schwab gisteravond in het NOS-radioprogramma Met het Oog op Morgen.

"Het was een genot om met hem te werken. Geel kon van niets, iets maken", zegt Schwab, die op het moment dat Geels overlijden bekend werd toevallig met een groep van Flikken uit eten was in Rotterdam. "Het is een enorm hechte familie. We zijn allemaal enorm van slag van het nieuws."

Schwab noemt Geel "een goede, markante, eigenwijze en eigenzinnige acteur". Hij beschrijft hem als "iemand die duidelijk wist wat hij met dat kuchje wilde en daar veel effect mee wist te bereiken."

Maakte kleine dingen bijzonder

Dat leidde soms wel tot botsingen op de set. "Maar dan moest ik hem in de edit toch gelijk geven dat hij de juiste keuzes had gemaakt", blikt Schwab terug.

"Hij was niet altijd makkelijk te kneden, maar luisterde wel. Al kon hij soms weerbarstig zijn. Geel had een robuuste aanwezigheid."

'Hij was in een goede mood'

De week voor zijn dood bracht Geel door in zijn vakantiehuisje met zijn twee dochters, weet Schwab. "Hij had daar een leuke week."

Het nieuwe seizoen wordt in het najaar van 2026 uitgezonden op NPO 1. Omroep AROTROS heeft "met grote verslagenheid kennisgenomen van het overlijden van Cees Geel".

Een bijzonder compleet T. rex-skelet heeft op een veiling in New York een recordbedrag opgebracht. Een onbekende bieder betaalde er ruim 50 miljoen dollar voor, zo'n 44 miljoen euro. Dat is flink meer dan de geschatte waarde tussen de 20 en 30 miljoen dollar.

De tyrannosaurus van 67 miljoen jaar oud is 11,5 meter lang en bijna 4 meter hoog, met een schedel van bijna anderhalve meter vol vervaarlijke snijtanden. Het gaat met 183 gevonden botten om een relatief compleet skelet. Paleontologen zijn vaak al verrukt als ze meer dan de helft van de botten terugvinden, van Gus is 61 procent terecht.

Veilinghuis Sotheby's noemt het met name zeldzaam dat het dier zijn kwetsbare vorkbeen nog heeft. Ook werden beide benen teruggevonden, iets wat bij slechts één andere T. rex het geval was.

Het skelet is Gus genoemd, naar de eigenaar van het stuk grond in de Amerikaanse staat South Dakota waar hij gevonden werd. "Die overleed helaas in het eerste jaar dat men met de opgraving bezig was, dus is ervoor gekozen om hem te eren met de naam voor dit exemplaar", zegt woordvoerder Cassandra Hatton van Sotheby's.

Paleontologen hadden in totaal drie jaar nodig om Gus voorzichtig op te graven. Daarna was er nog eens drie jaar nodig om hem te prepareren en in een speciaal gemaakte stellage te plaatsen. Dat geduld was volgens Hatton cruciaal: "Ik heb prachtige fossielen vreselijke skeletten zien worden omdat mensen niet vaardig genoeg waren of onvoldoende tijd namen."

"Je moet begrijpen dat zo'n fossiel niet compleet uit de grond komt. Het is niet zo dat je een gat graaft en dan als in Jurassic Park een dino ziet", legt ze uit. "Specialisten moeten zorgvuldig bepalen wat ze zien - wat rots is en wat bot. Dat vergt tijd."

Copyright

Het vorige record voor duurste dino stond op naam van Apex, een stegosaurus die in 2024 door miljardair Ken Griffin werd gekocht voor 44,6 miljoen dollar. Hij leende dat exemplaar voor 4 jaar uit aan het Museum of Natural History in New York.

De nieuwe eigenaar van Gus, die vooralsnog anoniem is, kan proberen het aankoopbedrag deels terug te verdienen met het copyright van Gus. Omdat dino's vaak incompleet worden teruggevonden, bestaat er een handel in replica's van ontbrekende botten, tot nu toe vaak afkomstig van de vrij complete T. rex Stan.

Omdat Gus zelf geen Stan-delen bevat, heeft de nieuwe eigenaar het copyright op de hele dino. Die kan er daarmee voor kiezen ook in de namaakbottenhandel te stappen.

Hatton: "Dit is de eerste keer dat een T. rex met alle rechten geveild wordt, dus het is interessant om te zien wat dat met de verkoopprijs doet."

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt zorgen te hebben over "de verharde toon" van de VS over het Internationaal Strafhof ICC in Den Haag. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio schreef gisteren in een opiniestuk in The Wall Street Journal dat "als het nodig is we het ICC steen voor steen gaan afbreken".

Volgens persbureau Reuters worden opties overwogen zoals extra inreisverboden voor medewerkers van het ICC en het opschorten van visa. Daarnaast wil de VS landen verder onder druk zetten om het Strafhof vaarwel te zeggen. Het is volgens Rubio allemaal nodig omdat de VS wordt aangevallen, "niet met kogels, maar met zogenaamd internationaal recht".

Rubio sloeg dezelfde toon aan in een videoboodschap:

"Nederland staat als gastland en verdragspartij achter het hof en zijn medewerkers", reageert Buitenlandse Zaken in Den Haag vandaag in een verklaring. "Onafhankelijke internationale hoven en tribunalen moeten hun mandaat ongehinderd kunnen uitvoeren."

Ook de Europese Commissie vond het noodzakelijk de Amerikaanse aanvallen af te keuren: "We willen straffeloosheid bestrijden. Bedreigingen aan het adres van functionarissen van het hof zijn onaanvaardbaar." Het ICC is volgens de Commissie de "hoeksteen van het internationale strafrechtsysteem".

Vrijbrief

De VS heeft al jarenlang kritiek op het ICC, dat wereldwijd mensen kan vervolgen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Zo sprak de regering-Trump er schande van dat er een arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen premier Netanyahu om de oorlog in Gaza.

Ook wil het land niet dat het ICC onderzoek mag doen naar Amerikaanse burgers, met name Amerikaanse militairen. De VS is niet aangesloten bij het Strafhof, maar Amerikanen kunnen wel worden vervolgd voor misdaden die zijn begaan in de 125 landen die wel lid zijn.

"Amerika wil niet ter verantwoording worden geroepen", zegt Alette Smeulers, hoogleraar Internationale Misdrijven van de Rijksuniversiteit Groningen. "Het wil eigenlijk een vrijbrief om het internationaal recht te schenden in landen die wel zijn aangesloten."

Wat dat betreft is de Amerikaanse kritiek niets nieuws, zegt Smeulers, "maar het land gaat nu wel verder, met een zekere onbeschaamdheid".

Sancties

President Trump was nog maar kort terug in het Witte Huis toen hij vorig jaar "de ongegronde acties van het hof tegen Amerika en onze bondgenoot Israël" hekelde. Hij stelde verschillende sancties in tegen rechters van het ICC. Smeulers: "Dit soort sancties zijn normaal gericht op terroristen en worden nu op rechters toegepast, dat is de omgekeerde wereld."

Die sancties raken het hof ook echt, ziet ze: "Ze hebben een enorm effect op de levens van rechters. Ze worden afgesloten van het bankensysteem. De openbaar aanklager kan niet meer bij zijn e-mails. Dat is echt een aantasting van je persoonlijke leven en kan sommigen ervan weerhouden bij het Strafhof te gaan werken."

Dat de VS probeert andere landen los te weken kan het instituut ook aantasten, zegt strafrechtadvocaat Tamara Buruma, gespecialiseerd in het internationaal recht. "Amerika heeft een overwicht", redeneert ze. "Je kunt straks de situatie krijgen dat landen misschien nog achter het ICC staan, maar ondertussen geen lid meer zijn."

Invloedrijk

Daarmee verliest het internationaal recht aan zeggingskracht. "De grootste mensenrechtenschenders zijn al geen partij bij het Strafhof, maar dit is wel een excuus voor landen om ook weg te gaan en een andere norm te gaan volgen waarin het internationaal recht niet telt", zegt Smeulers. Dat bleek vorige week toen drie Afrikaanse landen aankondigden om zich officieel terug te trekken uit het hof.

En dat terwijl de invloed van het ICC verder reikt dan specifieke processen. "Het is veel breder dan alleen een arrestatiebevel dat het ICC tegen iemand uitvaardigt", legt Buruma uit. "De uitspraken van het ICC zijn belangrijk voor nationale rechters om hun uitspraak op te baseren en om in bijvoorbeeld Nederland, Duitsland en Zweden naar een zaak te kijken vanuit hetzelfde uitgangspunt."

Blokkeringswet

Buruma juicht het daarom toe dat Europa tegengas biedt, al mogen er van haar wel meer concrete acties volgen. Vooral Nederland kan volgens haar meer doen om het ICC te beschermen: "Als gastland heb je de verplichting om je in te zetten voor de bescherming van het ICC."

"Nederland kan zich binnen de EU hardmaken voor een zogeheten blokkeringswet. Daarmee zorg je ervoor dat sancties die de VS heeft ingesteld niet gelden in Europa. Nu moeten Amerikaanse bedrijven in Europa zich houden aan twee rechtssystemen. Met zo'n wet voorkom je dat een Amerikaans bedrijf als bijvoorbeeld Mastercard iemands bankrekening moet afsluiten, omdat Europese regels het bedrijf beschermen."

Buruma denkt dat felheid van de VS over het ICC veelzeggend is, want waarom maken de Amerikanen zich zorgen om het ICC als ze er niet verbonden aan zijn? "Kennelijk zijn ze bang voor een instituut dat ze nog wel respecteren."

Perhaps the most ridiculous statement that anyone can make is that a computer system with clearly enough processing power ‘cannot run DOOM‘. This is why we accept the premise that a …read more

Tata Steel moet de bodem bij de Mergelkade op het terrein in Velsen-Noord saneren. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft het saneringsplan van het staalbedrijf goedgekeurd. De dienst houdt de komende jaren toezicht op de werkzaamheden.

De bodem en het grondwater raakten vervuild door de opslag van ongeveer 835.000 ton staalslakken op de locatie. De staalslakken lagen daar sinds 2018 opgeslagen. Uit onderzoek van de omgevingsdienst in 2024 bleek dat stoffen uit de staalslakken in de bodem en het grondwater waren terechtgekomen.

Staalslakken zijn restproducten van de staalproductie. Als ze langdurig in contact komen met water kunnen schadelijke stoffen zoals vanadium en chroom zich verspreiden in de omgeving.

Tata Steel kreeg opdracht om de opslag te beëindigen en de staalslakken voor november 2025 te verwijderen. Een deel is afgevoerd naar de Baltische Staten, een ander deel is tijdelijk opgeslagen bij het bedrijf Pelt & Hooykaas op het Tata-terrein. Ook de achtergebleven laag van verdichte staalslakken en slakkenzand is inmiddels verwijderd.

Voortgang rapporteren

In het goedgekeurde saneringsplan staat dat Tata Steel een groot deel van de verontreinigde grond gaat afgraven en afvoeren. Daarna wordt de locatie aangevuld met schone grond of schoon zand. Ook moet het bedrijf maatregelen nemen om te voorkomen dat vanadium zich verder via het grondwater verspreidt.

De Omgevingsdienst heeft aanvullende voorwaarden opgelegd voor de uitvoering van de sanering. Tata Steel moet de voortgang en resultaten van metingen blijven rapporteren. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de concentraties vanadium en chroom en naar de zuurgraad van het grondwater.