Aggregator

Het regent vragen over cyberveiligheid sinds de kwetsbaarheden in de programmeertaal PHP bekend werden. Via het PHP-lek zouden servers en websites kunnen worden overgenomen en misbruikt.

Ook in een deurbel met camera, een slimme wasmachine of een robotstofzuiger kan PHP zitten, waarschuwt het Nationaal Cyber Security Center (NCSC). Denk na of het wel nodig is al die apparaten met het internet te verbinden, raadt Juriaan Spierenburg van NCSC aan.

Zo'n 30 procent van de Nederlandse woningen heeft één of meerdere huishoudelijke apparaten die verbinding met het internet kunnen maken, volgens marktonderzoeksbureau Multicsope. Zijn deze apparaten nog wel veilig te gebruiken?

Voer updates uit

Volgens het NCSC is het risico dat het PHP-lek grootschalig wordt misbruikt kleiner dan in eerste instantie werd gedacht; het is lastig om er zo maar misbruik van te maken. Toch blijft het advies om je apparaten, apps en websites regelmatig een update te geven.

Het risico is niet heel groot dat slimme huishoudelijke apparaten worden gehackt, zeggen deskundigen. De aanvaller moet daarvoor een verbinding met het product kunnen maken. "Je zou kunnen zeggen dat de meeste slimme apparaten een telefoon hebben om naar buiten te bellen, maar ze hebben geen nummer waarnaartoe gebeld kan worden en dan loop je dus weinig risico", zegt Daan Keuper van beveiligingsbedrijf Computest.

De meeste slimme apparaten zijn niet direct met het internet verbonden. "Ze hangen aan de wifi en daar zit nog een router tussen", zegt cybersecurity expert Ralph Moonen.

Met die producten kun je dus alleen verbinding maken als je op hetzelfde wifi-netwerk bent ingelogd. Via de router de slimme wasmachine binnendringen, lijkt Michel van Eeten van de TU Delft onwaarschijnlijk. "In routers zit bijna geen PHP."

Verplichting van leverancier

Volgens Moonen kunnen slimme deurbellen haast niet via het netwerk van de consument worden gehackt. "Het is waarschijnlijker dat de hack via een server van de fabrikant loopt. Dan ligt de kwetsbaarheid niet bij de consument", zegt hij.

De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de fabrikant, weet Spierenburg van het NCSC. "Leveranciers hebben de verplichting om hun eigen systemen veilig te houden. Daar is ook nieuwe wetgeving voor, de Cyber Resilience Act." Hij verwacht dat de meeste leveranciers zich daaraan zullen houden. "Maar ik weet niet of alle leveranciers uit allerlei landen op korte termijn geüpdatet zullen worden."

Apparaten uitzetten

Wat thuis wel een risico kan vormen, is zogenoemde Network Attached Storage (NAS), een harde schijf die aan je netwerk is verbonden. "Daarmee kun je vanaf je vakantieadres via je computer of telefoon inloggen om foto's te uploaden", zegt Moonen. "Daarmee kun je dus van buitenaf verbinding maken."

Spierenburg van NCSC waarschuwt voor verouderde apparaten. "Die maken misschien gebruik van een oude versie van PHP en die ontvangen geen updates meer."

Het is voor consumenten haast onmogelijk om erachter te komen of hun producten met PHP zijn gemaakt, stellen de deskundigen. "Het is heel technisch", zegt Moonen. "Veel bedrijven weten zelf niet eens waar ze PHP gebruiken."

Mocht je toch veiligheidsmaatregelen willen nemen, zorg dan dat je alle updates uitvoert. "En dat alle slimme apparaten alleen via je eigen thuisnetwerk bereikbaar zijn. Overweeg anders om een eigen firewall of VPN ervoor te zetten", zegt Spierenberg.

Desnoods kun je een apparaat dat via internet bereikbaar is een paar dagen uitzetten, zegt Van Eeten. "En afwachten wat de leverancier doet."

Het verwachte herfstweer heeft in Nederland nog maar beperkt tot overlast geleid. In Limburg heeft het weerinstituut KNMI code geel afgegeven vanwege zware windstoten. Die worden vanaf vanavond verwacht en hebben een kracht van 75 tot 90 kilometer per uur.

De ANWB zegt dat het een erg drukke avondspits is vanwege het onstuimige weer en veel recreatieverkeer op de weg. Er staat op dit moment 330 kilometer file.

Op verschillende plekken in het land leidden de zware windstoten tot schade aan voertuigen en bomen. Zo waaide in Amsterdam in het centrum een boom om, die landde op een rijdende auto. Omdat de bestuurder vast kwam te zitten, werden hulpdiensten opgeroepen. Inmiddels is diegene ongedeerd uit de auto gehaald, meldt Het Parool.

In het zuiden van het land zijn tot dusver de meeste meldingen van overlast door de wind. De Limburgse omroep L1 meldt dat in Nuth een grote boom op een auto is gevallen. Daarbij raakte een persoon gewond en de weg is afgesloten. In Maastricht liepen meerdere auto's vanmiddag schade op door een omgevallen boom.

In Wittem in dezelfde provincie waaide eveneens een boom om, die belandde op de weg. Daarbij zou een vrouw op een bromfiets zijn geraakt, die naar het ziekenhuis is gebracht. In Breda in Noord-Brabant is ook een boom omgewaaid. De boom viel op een vrachtwagen, die stilstond voor een verkeerslicht.

Het KNMI verwacht dat de windstoten in het zuidoosten en zuidwesten, later in de avond naar het oosten en het westen van het land trekken. De Waddeneilanden en het IJsselmeergebied krijgen vannacht vermoedelijk te maken met de hevige wind.

In Limburg neemt de wind vanavond al af, in het zuidwesten en westen gebeurt dat morgenochtend. In de loop van zaterdagavond verwacht het KNMI nieuwe winstoten van 75 tot 90 kilometer per uur, met name in Zuid-Limburg en de kustgebieden. Omdat er takken van bomen kunnen afbreken, leidt dat mogelijk tot hinder in het verkeer.

Overlast in België

In België heeft de wind al tot meer schade geleid. Op verschillende plekken in het land waaiden bomen om en is er schade ontstaan aan woningen, meldt de Belgische omroep VRT.

Zo raakten in de hoofdstad Brussel drie mensen gewond toen een boom op een terras viel. In een andere plaats in de omgeving kreeg iemand een tak op het hoofd die was afgebroken. In een aantal provincies in België geldt code oranje vanwege de zware windstoten.

Ook in het vervoer is hinder door de storm. Op verschillende treintrajecten zijn vertragingen en vanwege de storm is het volgens het Vlaamse Verkeerscentrum "uitzonderlijk" druk tijdens de avondspits. Rond 17.00 uur stond er bijna 400 kilometer file, vooral rond Antwerpen en Brussel. Volgens de dienst komen er talloze meldingen binnen van losgerukte verkeersborden en omgewaaide bomen.

Ook in de lucht leidt de storm tot hinder. Een vlucht die vanuit het Franse Marseille naar Brussel onderweg was, werd omgeleid naar Schiphol.

Frankrijk en Engeland

Storm Austen heeft in Frankrijk vanmiddag al tot problemen geleid. De storm ging vanochtend aan land in Bretagne, waar door lokale weerstations windstoten tot 160 kilometer per uur zijn gemeten. In verschillende Franse kustregio's viel de stroom uit, en geldt tot vanavond 20.00 uur code oranje vanwege het stormachtige weer.

In Engeland is eveneens code oranje afgegeven door de weerdienst, in Cornwall en Devon in het zuidwesten van het land. Daar werden windstoten van 130 kilometer per uur gemeten. In Cornwall zaten ruim 13.000 adressen zonder stroom als gevolg van het onstuimige weer.

In de Keniaanse hoofdstad Nairobi is een gebouw in aanbouw van meer dan tien verdiepingen ingestort. Er is vrijwel niets van over, behalve op elkaar gestapelde platen beton en veel puin.

Er wordt gevreesd dat er doden zijn gevallen. Inwoners zeggen dat ze telefonisch contact hebben gehad met mensen die vastzitten.

Persbureau AP sprak met een stukadoor die op de vierde verdieping van het gebouw aan het werk was. Hij hoorde geschreeuw en zag dat andere bouwvakkers zich naar buiten haastten, schreeuwend dat het gebouw ging instorten.

"Ik was de laatste die eruit kwam voordat het instortte en de hele omgeving gevuld werd met stof." Hij denkt dat niet al zijn collega's konden ontsnappen.

Reddingswerk

Het was ongeveer 13.00 uur plaatselijke tijd toen het gebouw instortte. De verslaggever van AP ter plaatse zag dat reddingswerkers het aanvankelijk zonder zware machines moesten doen.

Pas toen een graafmachine was gearriveerd, konden ze tot de begane grond en de kelder doordringen. Daar zaten al een elektronicawinkel, een slagerij en een groenteboer in, terwijl hogerop nog werd gebouwd. Of daar slachtoffers zijn aangetroffen, is niet bekend.

Plunderaars

Het bouwproject stond in een drukke winkelstraat. Het reddingswerk werd bemoeilijkt door plunderaars die bij winkels in de buurt hun slag wilden slaan. De politie gebruikte traangas om ze te verjagen.

Een politiecommissaris zegt dat de ingestorte resten van het gebouw tegen een gebouw daarnaast drukken. Dat kan daardoor misschien ook instorten.

Volgens AP storten in Nairobi vaker gebouwen in aanbouw in. Het toezicht op naleving van bouwvoorschriften zou tekortschieten.

De politie is deze week gestart met een strafrechtelijk onderzoek naar de cyberaanval bij Ahold Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn. Dat bevestigt de politie aan de NOS. Het winkelconcern deed vorige week aangifte, nadat de politie en het Openbaar Ministerie het bedrijf daartoe hadden opgeroepen.

Ahold Delhaize haalde deze maand uit voorzorg de systemen offline na een hack. Dat leidde tot lege schappen. Meerdere distributiecentra lagen stil. Ook waren er problemen met thuisbezorgingen en waren de website en apps dagenlang onbereikbaar.

Vandaag werd bekend dat klanten hun boodschappen weer thuis kunnen laten bezorgen. Een paar dagen geleden kon dat ook al voor een beperkte groep vaste klanten.

Onderzoek loopt

Volgens Ahold Delhaize zijn er tot nu toe geen aanwijzingen dat er gevoelige informatie is gestolen van klanten, medewerkers of leveranciers. Wel zou uit eigen onderzoek van het bedrijf zijn gebleken dat er "kwaadwillende acties van derden" plaatsvonden.

De politie doet geen uitspraken over het strafrechtelijk onderzoek, "omdat dat nog loopt". Een woordvoerder wil niet zeggen op welke dag het onderzoek is gestart, omdat hij daar geen "meerwaarde" in ziet.

De 39-jarige schutter die vanochtend in een voorstad van Parijs het vuur opende op voorbijgangers, had mogelijk een racistisch motief. Dat zei de Franse minister Nuñez van Binnenlandse Zaken op een persconferentie.

Bij de aanslag kwam een persoon om het leven en raakten enkele personen gewond. Drie van hen verkeren in levensgevaar, onder wie een meisje van 12. In eerdere berichtgeving ging het nog over vier gewonden.

Volgens de minister is het "overduidelijk een terroristische misdaad", al voegde hij toe dat de terreurafdeling van het Franse Openbaar Ministerie het mogelijk racistische motief van de dader verder onderzoekt. Ook wordt bekeken of deze Kevin T. alleen handelde of werd geholpen door anderen.

'Tussen leven en dood'

De schietpartij vond vanochtend rond 10.30 uur plaats in Trappes, een voorstad ten zuidwesten van de hoofdstad. Burgemeester Rabeh noemde de aanval tegenover de pers "waarschijnlijk islamofoob". Ook had hij het over "racistische ondertonen". Hij verwees daarbij expliciet naar de afkomst van de slachtoffers.

Het 26-jarige overleden slachtoffer is van Afrikaanse komaf, zei Rabeh. Het 12-jarige meisje dat werd neergeschoten was volgens hem door de schutter uitgekozen "omdat zij een persoon van kleur is".

Volgens Rabeh bevindt het meisje zich momenteel "tussen leven en dood". Net als de andere slachtoffers wordt zij behandeld in het ziekenhuis. De Franse nieuwszender RTL sprak bij het ziekenhuis met de moeder van het meisje. De moeder zei in shock te zijn. "Hoe kan iemand zoiets een kind aandoen? Mijn dochter is 12 jaar oud. Ze ging naar het zwembad en werd neergeschoten door een lafaard."

Volgens de moeder werd haar dochter acht keer geraakt, op het moment dat RTL haar sprak, werd ze geopereerd. Voordat de operatie begon, kon de moeder haar dochter nog even zien. "Ze was bij bewustzijn. Ze is sterk. We gaan voor haar bidden. Ze heeft verwondingen aan haar lever, nieren, armen en dijen. Haar toestand is ernstig."

Meisje droeg een hoofddoek

Het meisje droeg een hoofddoekje toen ze werd neergeschoten, aldus de moeder, die ook niet uitsluit dat de dader haar daarom als doelwit uitkoos. "Misschien heeft hij haar daarom aangevallen. Ze is een kind dat in Frankrijk is geboren, in Trappes. Ze heeft het recht om hier haar leven op te bouwen. Het is zo laf dit."

De man opende het vuur vanuit een grijze Renault Clio, eerst in Trappes en vervolgens in het aangrenzende La Verrière. Volgens Le Parisien zou de dader hierbij een Brits machinegeweer uit de Tweede Wereldoorlog hebben gebruikt, een stengun. De schutter is volgens dezelfde krant een bekende van de politie wegens rijden onder invloed, winkeldiefstal en drugsbezit. Hij stond niet in de antiterrorismedatabase.

Frankrijk reageert geschokt

Uiteindelijk werd de man in het dorpje Coignières klemgereden en overmeesterd door de politie. De verontwaardiging in Frankrijk over de aanslag is groot. President Macron schrijft op X dat zijn gedachten uitgaan naar de slachtoffers, hun families en alle inwoners van het gebied.

Minister Darmanin van Justitie spreekt van een "afschuwelijke aanval". François Hollande, de voormalige president van Frankrijk, heeft het op sociale media over "een gruwelijke daad die het stempel van racistische haat draagt". Ook de Raad van de Moslims spreekt zijn afschuw en diepe verontwaardiging uit over de schietpartij.

Het Witte Huis zegt dat president Trumps vrouw Melania een staakt-het-vuren tot stand heeft gebracht in de Oekraïense stad Olesjky en omgeving. Dat moet niet-militairen uit beide landen de gelegenheid geven om burgers die daar klem zitten hulp te bieden en te evacueren als ze dat willen.

Volgens het Witte Huis gaat het bestand volgende week donderdag in. Oekraïne en Rusland hebben het bestaan van de afspraak niet bevestigd.

Vorige week zei president Trump dat Oekraïne en Rusland hadden afgesproken dat ze elkaars energie-installaties niet meer zouden aanvallen. Oekraïne wist van niets en de Russische aanvallen op installatie in Oekraïne gingen door.

Olesjky is sinds het begin van de oorlog in Oekraïne, in 2022, frontgebied. De stad is door Rusland bezet en de meeste inwoners zijn gevlucht. Voor de ongeveer 6000 burgers die achterbleven, dreigt de hongersnood.

De Russen hebben rond de stad en op de toegangswegen landmijnen geplaatst waardoor bevoorrading onmogelijk is geworden.

IJzingwekkend

"De situatie in Olesjky is ijzingwekkend", zegt Melania Trump in de verklaring van het Witte Huis. "Olesjky is een frontstad die voor een ramp staat. De mensen die achterbleven zijn vooral ouderen die dringend medische hulp, medicijnen, voedsel en schoon water nodig hebben."

Volgens de presidentsvrouw zullen teams van niet-militairen van deur tot deur gaan om te bepalen wat er aan hulp nodig is, en dat allemaal onder toezicht van Amerikaanse media. Die moeten erop toezien dat "de wensen van elke familie" worden gerespecteerd.

Ze zegt dat het overduidelijk is dat het zonder haar tussenkomst onmogelijk was geweest om humanitaire hulp te brengen en ouderen te evacueren. Ze zegt verder dat ze gebruik heeft gemaakt van de contacten die ze opdeed bij het herenigen van door Rusland ontvoerde Oekraïense kinderen met hun ouders.

Paus

Ook paus Leo XIV pleitte voor een staakt-het-vuren in Olesjky. Hij belde vorige week, toen hij nog in het ziekenhuis lag, met president Poetin. Hij uitte zijn zorgen over de humanitaire situatie en riep op tot een wapenstilstand zodat er humanitaire hulp zoals voedsel en medicatie geleverd kan worden.

Poetin zou positief hebben gereageerd op de woorden van de paus. "Er is afgesproken om hierin samen te werken", meldde het Kremlin.

Volksgezondheidsorganisatie CDC van de Afrikaanse Unie onderzoekt hoe het ebolavirus in Nigeria terecht is gekomen. Het land in West-Afrika meldde deze week de eerste ebolabesmetting. Tot nu toe waren op het Afrikaanse continent enkel Centraal- en Oost-Afrika geraakt, met de Democratische Republiek Congo als epicentrum.

De besmette vrouw die nu in een ziekenhuis in de Nigeriaanse stad Abuja ligt, lijkt nooit in de Democratische Republiek Congo te zijn geweest. Ze was wel in Uganda, maar daar verklaarden de autoriteiten het land eind juli juist ebolavrij, nadat ze twintig besmettingen hadden gehad aan het begin van de uitbraak.

Om te achterhalen hoe de vrouw ziek is geworden, onderzoekt de Afrikaanse volksgezondheidsorganisatie nu of de besmetting op de internationale luchthaven van Uganda heeft kunnen plaatsvinden. Via dat vliegveld in Entebbe reisde begin deze maand een Keniaan die in de Democratische Republiek Congo werkte naar de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Hij overleed daar enkele dagen later aan ebola.

Contact op vliegveld Entebbe?

Volgens epidemioloog Dr. Mankoula van het CDC waren de patiënt uit Nigeria en de Keniaanse man beiden op 3 oktober op reis via het Ugandese vliegveld. "Is er op de luchthaven sprake geweest van enige aanraking of contact tussen de twee? Dat is een van de theorieën die momenteel wordt onderzocht", aldus Mankoula.

Uganda is daar niet blij mee. Het land is voor een groot deel afhankelijk van toerisme en het was juist een positief moment dat de uitbraak daar enkele maanden geleden voorbij was. Het land zei eerder dat de patiënt het virus niet Uganda heeft opgelopen, maar dat de vrouw ook in de Democratische Republiek Congo is geweest.

Vandaag verklaarde het ministerie van Buitenlandse Zaken in Zwitserland dat dit niet klopt en dat ze alleen in Uganda was. Zwitserland is erbij betrokken, omdat de vrouw de Ugandese nationaliteit heeft, maar is getrouwd met een Zwitserse diplomaat die in Nigeria is gestationeerd. Het echtpaar reisde naar Uganda voor een bezoek.

Nieuwe besmettingen in Kenia

Nigeria is direct begonnen met het traceren van ten minste 44 contacten van de vrouw, om verdere verspreiding te voorkomen. Het Nigeriaanse Centrum voor Ziektebestrijding en -preventie (NCDC) verklaarde dat er ook genetisch onderzoek wordt gedaan om te helpen begrijpen of de besmetting verband houdt met andere gevallen.

In Kenia zijn er inmiddels acht nieuwe besmettingen: vier familieleden en vier zorgmedewerkers die in contact zijn geweest met de patiënt die is overleden. De Keniaanse regering zegt dat er geen sprake is van verspreiding in de gemeenschap.

Daarmee is deze variant van ebola nu in vier Afrikaanse landen opgedoken. Ook in Europa zijn er geïsoleerde gevallen geweest, zoals een hulpverlener in Frankrijk en een hulpverlener in Nederland die in Oost-Congo had gewerkt.

Temperatuur opgemeten

Afrikaanse ministers van de getroffen landen komen volgende week bij elkaar om te kijken hoe ze kunnen samenwerken om de verspreiding te stoppen. Op de vliegvelden in de landen wordt al de temperatuur opgemeten van reizigers en moeten mensen hun handen wassen en gezondheidsverklaringen invullen. Toch glipte ook de zieke Keniaan erdoorheen. Hij was al behandeld in het oosten van Congo, maar het is onbekend of hij wist dat hij ebola had toen hij ging reizen.

In Congo zijn sinds half mei zeker 9500 besmettingen vastgesteld en meer dan 4600 ebolapatiënten zijn overleden. Daarmee is het de dodelijkste uitbraak in het land ooit. Voor de huidige Bundibugyo-variant van de zeer besmettelijke infectieziekte bestaat nog geen goedgekeurd vaccin of medicatie.

De Franse autoriteiten zetten morgen 70.000 agenten in om de orde in het land te bewaren nu er nieuwe demonstraties zijn aangekondigd. De vakbonden gaan opnieuw de straat op om te protesteren tegen het regeringsbeleid, de staat van het onderwijs en de stijgende kosten van levensonderhoud.

De regering wil voorkomen dat de situatie van vorige week zich herhaalt. Toen liepen demonstraties in meerdere steden uit op rellen, plunderingen en brandstichting.

De angst bestaat dat opnieuw ook andere groepen de straat op gaan. Onder meer de gele hesjes - een protestbeweging die in 2018 ontstond uit onvrede met stijgende brandstofprijzen - hebben gezegd dat ze van de partij zullen zijn. Gisteren zei president Macron dat protesten die niet georganiseerd zijn door de vakbonden zijn verboden.

'We tolereren niks'

De Franse minister van Binnenlandse Zaken Nuñez zegt vandaag dat er vanuit de ultralinkse hoek is opgeroepen tot plunderingen en geweld. Volgens hem zou die groep het vooral op overheidsgebouwen hebben gemunt. "We zijn morgen bereid om extreem hard op te treden en we tolereren niets."

Om de politie op momenten te ontlasten, wordt ook het leger de straten op gestuurd. Ook zullen agenten in opleiding worden ingezet. Meerdere steden hebben daarnaast gebiedsverboden afgekondigd. Ook geldt op meerdere plekken een avondklok.

Veel winkeliers nemen maatregelen en bereiden zich voor op een nieuw weekend vol chaos en vernielingen. Onder meer in Parijs besluiten winkeliers hun winkels te sluiten en hun zaken dicht te timmeren. Ook zijn verschillende culturele instellingen zoals het Louvre gesloten.

Congres Marine Le Pen

De autoriteiten maken zich ook zorgen over het jaarlijkse congres van Marine Le Pens radicaal-rechtse Rassemblement National in Orléans dit weekend. Linkse en antiracistische groepen hebben tegenbetogingen aangekondigd.

Door het geweld van de laatste tijd is Le Pen in de peilingen gestegen. Volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen in Frankrijk.

In Frankrijk protesteert men nu al weken tegen het regeringsbeleid. Afgelopen zaterdag liepen de protesten compleet uit de hand. Door het hele land kwam het tot rellen, onder meer in Parijs, Lyon, Lille, Nice, Bordeaux en Marseille.

Zeker 1500 winkels werden geplunderd, er waren brandstichtingen en er vonden confrontaties plaats tussen gemaskerde jongeren en de politie. Uiteindelijk werden er meer dan 2300 mensen opgepakt.

President Macron haalde een dag later hard uit naar de relschoppers. Hij zei dat iedereen die de Republiek ten val wil brengen, ter verantwoording zal worden geroepen.

Ook Italië bereidt zich voor

Ook in Italiaanse steden bereiden de autoriteiten zich voor op nieuwe protesten en mogelijk nieuwe rellen. In onder meer Milaan, Rome en Turijn zijn de veiligheidsmaatregelen opgeschroefd.

Ook in Italië liepen de afgelopen dagen protesten tegen de hoge kosten van levensonderhoud uit de hand en waren er vernielingen en plunderingen.

Volgens Italiaanse media worden de treinstations rond Milaan streng bewaakt en gecontroleerd. Men wil zo voorkomen dat jongeren massaal naar de stad komen. Daarnaast zijn demonstraties in het centrum verboden en zal het leger worden ingezet. Zo'n 500 militairen zullen naar Milaan afreizen.

Nepal krijgt als eerste land geld uit een door de Verenigde Naties opgezet fonds voor arme landen met schade door klimaatrampen. Het fonds heeft 20 miljoen dollar (bijna 18 miljoen euro) aan steun toegezegd aan het land in Zuid-Azië, dat in augustus werd getroffen door een aardverschuiving in de bergen, gevolgd door een verwoestende vloedgolf.

Bij de ramp kwamen meer dan 1400 mensen om het leven en er zijn meer dan 5000 vermisten. De schade in het getroffen gebied loopt in de miljarden. Nepal zelf schat bijna 5 miljard dollar nodig te hebben voor de wederopbouw. Het toegezegde bedrag uit het fonds is dus minder dan 0,5 procent van wat het land nodig denkt te hebben.

De toegezegde miljoenen worden desondanks gezien als een grote stap. Het is het eerste verzoek dat leidt tot een toezegging uit het fonds, dat tussen 2022 en 2024 met veel pijn en moeite tot stand kwam onder druk van de armste landen die vaak hard getroffen worden door klimaatverandering. Ook is meteen het maximaal uit te keren bedrag toegezegd.

Hoge kosten

De onvrede over het klimaatschadefonds is al tijden groot. De armere landen wijzen er al jaren op dat het fonds tekortschiet. Rijke landen hebben maar een relatief klein bedrag toegezegd, wat uiteindelijk optelt tot zo'n 822 miljoen dollar. De Wereldbank, die het fonds beheert, meldt dat daarvan inmiddels zo'n 516,5 miljoen dollar is binnengekomen.

Dat klinkt als een fors bedrag, maar experts waarschuwen dat het veel te weinig is als het fonds consequent aangeboord moet kunnen worden na rampen in armere landen. De schade, zoals ook te zien in Nepal, is al snel heel groot na een zware natuurramp. Ook is de 20 miljoen die maximaal kan worden uitgekeerd zelden afdoende om meer te bereiken dan een kleine bijdrage leveren aan de wederopbouw.

2,8 miljard dollar

"De tragedie in Nepal wijst ons er op een verwoestende manier op dat door klimaatverandering veroorzaakte gebeurtenissen complexer en zwaarder worden", zegt Georg Børsting, covoorzitter van het bestuur van het fonds. Hij verwijst naar bevindingen van wetenschappers die in de natuurramp in Nepal ook de hand zien van klimaatverandering. "Deze uitdagingen zullen in de toekomst helaas alleen maar groter worden."

Sinds de oprichting hebben ontwikkelingslanden zo'n 176 verzoeken ingediend bij het fonds, samen goed voor zo'n 2,8 miljard dollar. Tot nu toe is er geen cent overgemaakt naar getroffen landen. Met de toezegging is dat voor Nepal overigens ook nog niet het geval. Wel kan het land nu een officiële aanvraag indienen voor het toegezegde bedrag.

It’s no longer a proper month without Microsoft breaking its own record for security fixes, and October’s Patch Tuesday was no exception. Brian Krebs brings the roundup: more than 1,400 …read more

De Koninklijke Marechaussee heeft vorige week op de A67 bij Venlo in een vrachtwagen een gestolen lading elektrische tandenborstels en scheerapparaten gevonden. De gestolen goederen, met een geschatte waarde van 90.000 euro, waren eerder die nacht gestolen uit een andere vrachtwagen.

Marechaussees zagen in de nacht van 12 op 13 oktober bij knooppunt Zaarderheiken een vrachtwagen op de vluchtstrook staan. Toen een medewerker van de marechaussee poolshoogte kwam nemen en hulp wilde aanbieden, sloegen de chauffeur en zijn bijrijder op de vlucht, meldt L1 Nieuws.

"De vrachtwagen lieten ze achter met draaiende motor. Een zoekactie naar de verdachten leverde niets op", schrijft de marechaussee in een bericht op sociale media.

Vals kenteken

De vrachtwagen werd met hulp van Rijkswaterstaat naar een veilige locatie gebracht. Bij nader onderzoek bleek dat het voertuig valse Franse kentekenplaten had. Ook werd duidelijk dat de goederen in de oplegger diezelfde nacht nog waren gestolen uit een andere vrachtwagen in Venlo.

De vrachtwagen met het valse kenteken, oplegger en lading zijn in beslag genomen. Omdat de voertuigen niet officieel geregistreerd bleken te zijn, zijn ze verbeurd verklaard. De rechtmatige eigenaar heeft aangifte gedaan en de gestolen goederen inmiddels teruggekregen.

Een tanker met 40.000 ton Russische diesel is onderweg naar de Verenigde Staten. De onder de vlag van Malta varende tanker Agioi Fanendes vaart nu nog in de Oostzee. Het schip vertrok gisteren uit de Russische haven Primorsk en komt naar verwachting op 7 november aan in New York.

De diesel aan boord is de eerste lading van de honderdduizenden tonnen diesel die de Russische president Poetin op 9 oktober aan president Trump heeft beloofd. Trump hoopt dat de aanvoer van diesel uit Rusland de dieselprijs in de VS doet dalen, liefst voor 3 november als daar tussentijdse verkiezingen worden gehouden.

Door de wereldwijd hoge dieselprijzen zijn in de VS vooral de boeren en transportbedrijven hard getroffen. De prijzen zijn zo hoog door de oorlog in het Midden-Oosten, die in februari begon met Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran. Amerikanen betalen op dit moment langs de snelweg 5,61 euro per gallon (3,79 liter). Dat is 2,43 euro meer dan twee jaar geleden.

Twee dagen na het bekend worden van dieseldeal zeiden analisten in de Britse krant The Guardian dat de Russische diesel "weinig effect" zal hebben voor de Amerikaanse automobilisten en bedrijven. Daarvoor zou de hoeveelheid te klein zijn. Verder is het de vraag of Poetin zijn belofte kan nakomen, gezien de schade die olieraffinaderijen daar in de oorlog hebben opgelopen.

3 miljoen ton per maand

Met de Amerikaans-Russische 'dieseldeal' ging een streep door het verbod op het importeren van Russische olieproducten dat Trumps voorganger Biden in 2022 had ingesteld. Biden wilde Rusland bestraffen voor de Russische invasie van dat jaar in Oekraïne en de daaropvolgende oorlog.

Afgesproken is dat Rusland tot eind volgende maand 800.000 ton diesel levert. De Russische onderminister van Defensie Novak heeft gezegd dat Rusland in staat is om de VS aan het eind van het jaar 3 tot 3,5 miljoen ton per maand te leveren.

Cadeautje

De Oekraïense president Zelensky noemde de dieseldeal een cadeautje voor Poetin, omdat Rusland de oliedollars goed kan gebruiken voor de oorlogsvoering tegen Oekraïne. Volgens hem is de deal schadelijk voor Oekraïne, de VS en de rest van de wereld.

"Elke versoepeling van de sancties tegen Rusland zonder een duidelijke en duurzame de-escalatieovereenkomst, is een zwakte", zei hij. Rusland zal volgens hem Amerika minder respecteren, langer doorvechten tegen Oekraïne en meer schade aan de wereld toebrengen.

De 29-jarige Hajar is op de eerste dag van haar vermissing om het leven gebracht. Dat meldt het Openbaar Ministerie.

Hajar werd voor het laatst gezien op zondag 4 oktober in de buurt van evenementencomplex RAI in Amsterdam. Vanuit daar fietste ze met de 23-jarige verdachte Abdi A. in de richting van de wijk Buitenveldert. Er waren volgens het OM geen aanwijzingen dat de twee elkaar kenden.

Die zondagochtend stuurde ze verontrustende appjes naar een bekende. Wat Hajar precies stuurde, kan de politie niet zeggen. De Telegraaf zei Whatsapp-berichten te hebben ingezien waarin ze "Help me. Now. He is killing me" stuurde.

Het OM meldt dat uit onderzoek is gebleken dat Hajar dezelfde dag aan het begin van de middag om het leven is gebracht. In de avond lichtte de familie de politie in over de appjes.

Het lichaam van Hajar werd vorige week vrijdagavond gevonden in een koffer in het water aan de Amsteldijk in Amsterdam-Zuid. De exacte toedracht is nog altijd onduidelijk, maar de politie weet zeker dat het om een misdrijf gaat.

Kwetsbaar iemand

Inmiddels is duidelijk dat Hajar een kwetsbaar persoon was die vaker van huis vertrok en langere tijd onvindbaar was. In het weekend waarin ze om het leven werd gebracht, vertrok ze met een koffer. Dat deed ze vaker, meldt Het Parool.

Ook zou Hajar afgelopen mei 's nachts zijn aangetroffen in de portiek van een woning in de Amsterdamse wijk De Pijp. Volgens de bewoonster maakte Hajar toen een "psychotische indruk". Ook bij die gelegenheid had ze een koffer bij zich.

Eerder dit jaar was Hajar ook al een tijd vermist, waarna ze later opdook in Portugal.

Verdachte opgepakt

De man met wie Hajar zondag 4 oktober fietste richting de wijk Buitenveldert werd dinsdag in het Noord-Hollandse dorp Spierdijk opgepakt nadat hij zijn pleegvader had mishandeld met mogelijk een hamer.

Abdi A. is van Somalische afkomst en verblijft sinds zijn zesde in Nederland. Inmiddels heeft hij een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd.

Hij groeide op bij een gezin in de Noord-Hollandse gemeente Koggenland, waar ook het dorp Spierdijk ligt. Hij woonde al enige tijd niet meer bij dat gezin. Volgens de politie had A. geen vaste woon- of verblijfplaats.

Vandaag werd A. voorgeleid aan de rechter-commissaris in de rechtbank van Amsterdam. Hij blijft veertien dagen langer vastzitten.

De Somaliër wordt verdacht van de moord of doodslag op Hajar, het wegmaken van haar lichaam, van poging tot moord of doodslag op zijn pleegvader en van bedreiging van een vrouw in Spierdijk.

'Laat familie met rust'

De advocaat van de familie laat weten dat de nabestaanden met rust gelaten willen worden en vraagt hun privacy te respecteren zodat zij kunnen rouwen. Ook willen zij voorlopig geen vragen beantwoorden omdat het onderzoek nog in volle gang is en ze dit niet willen verstoren.

"Als de familie in de toekomst de behoefte zou hebben om naar buiten te komen met een statement dan zal zij dat initiatief zelf nemen", aldus de advocaat.

Urgente vermissing

De vermissing van Hajar werd aanvankelijk niet als urgent bestempeld. Een dag na de melding, op maandagavond 5 oktober, besloot de politie dat alsnog te doen. Er was op dat moment nog altijd geen contact geweest met Hajar na haar appjes, waardoor de ongerustheid bij de familie was toegenomen, schrijf de politie.

Om de privacy van de nabestaanden te beschermen, doet de politie geen mededelingen over de reden waarom de vermissing op zondag 4 oktober niet direct als urgent werd bestempeld.

In een interne mail van politiechef Peter Holla, waar het AD als eerste over publiceerde, staat dat de politie in de zaak "weloverwogen en zorgvuldig" heeft gehandeld. Holla staat achter de beslissing om de vermissing pas een dag later als urgent aan te merken. Hij benadrukt in de mail dat Hajar al was overleden toen de politie werd ingelicht.

Onbekende gewapende mannen hebben het vuur geopend op kerkgangers in Jordanië. Daarbij zijn zeven doden en 34 gewonden gevallen, hebben de Jordaanse autoriteiten gemeld op een persconferentie. Eerder spraken de autoriteiten van zes doden en 28 gewonden.

De schietpartij vond plaats bij een Grieks-orthodoxe kerk in Karak, op ongeveer 180 kilometer ten zuiden van de Jordaanse hoofdstad Amman. De schutters zijn nog voortvluchtig. Op het moment van de aanslag zou een begrafenis aan de gang zijn geweest.

De Jordaanse nieuwszender Al-Mamlaka heeft een video gedeeld van een beveiligingscamera van de kerk waarin drie schutters te zien zijn. Twee van hen hebben pistolen en een derde een geweer. Ze schieten terwijl ze zich schuilhouden achter bomen en een muur. Daarna rennen ze naar de ingang van de kerk.

Koning wil vergelding

Er zouden tijdens de aanslag tussen de 150 en 200 mensen aanwezig zijn geweest, zowel binnen als buiten de kerk. Volgens een ooggetuige die sprak met Al-Mamlaka schoten de schutters 5 minuten lang onafgebroken op de aanwezigen in de kerk. De meeste slachtoffers zouden tussen de 50 en 70 jaar oud zijn.

De Jordaanse koning Abdullah spreekt van terreur en zegt dat de verantwoordelijken met een "ijzeren vuist" zullen worden gestraft.

"De terroristische aanslag in Karak zal met de zwaarst mogelijke vergelding worden beantwoord. Degenen die zichzelf wijsmaken dat zij Jordaniërs met hun kogels kunnen verdelen, maken geen schijn van kans tegenover onze eenheid", zegt hij in een verklaring.

Aanval in 2016

Aanslagen als deze zijn uiterst zeldzaam in Jordanië. Christenen vormen een minderheid van de Jordaanse bevolking. In Jordanië zijn veel locaties die worden benoemd in de Bijbel waar christelijke pelgrims uit de hele wereld naartoe trekken.

In 2016 vielen gewapende mannen politieagenten aan tijdens een aanslag in Karak, onder meer bij een kruisvaarderskasteel dat populair is onder toeristen. Daarbij kwamen tien mensen om het leven, onder wie zeven agenten, en raakten tientallen anderen gewond. Na een langdurige belegering werden de aanvallers door de Jordaanse veiligheidstroepen gedood.

Deze aanval werd later opgeëist door terreurgroep Islamitische Staat (IS).

Deze week verandert Amsterdam weer in één grote dansvloer tijdens de dertigste editie van ADE, het Amsterdam Dance Event.

De dancewereld was lang vooral een mannenwereld, maar dit jaar staan er honderden vrouwen op de line-up.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Hoe is het om als vrouw te werken in de dancescene? Twee dj's vertellen erover in deze podcast: Olive Anguz, die voor de tweede keer op ADE draait, en Isis, die er alle dertig edities bij is geweest.

In de podcast hoor je fragmenten uit de documentaire Her Sound, over de genderongelijkheid in de elektronische muziekindustrie.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith Kutschenreuter

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Het Rotterdamse raadslid Kevin van Eikeren hoeft zijn uitlatingen over ondernemer Wim Beelen toch niet te rectificeren. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag bepaald in een spoedprocedure. Het Pro-raadslid was in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak van de rechtbank eerder deze week.

Dinsdag bepaalde de rechtbank nog dat Van Eikeren verschillende uitspraken over multimiljonair Beelen, onder meer bekend van het Rotterdamse attractiepark Spelen bij Beelen, moest rectificeren.

Van Eikeren had onder meer op radio bij de regionale omroep Rijnmond gezegd dat de ondernemer met zijn pretpark "de samaritaan speelt" terwijl het hem "puur om het geld gaat". Daarnaast zei Van Eikeren dat Beelen in Amsterdam heeft geprobeerd om politieke partijen om te kopen door hoge donaties te doen.

De rechter beoordeelde de uitspraken van het raadslid als onrechtmatig en zonder feitelijke onderbouwing. Hij moest van de rechter binnen 72 uur een bericht op Instagram en LinkedIn plaatsen waarin hij zou erkennen dat zijn uitingen onrechtmatig waren. Omdat Beelen in het gelijk werd gesteld, moest Van Eikeren de kosten van het proces betalen. Die bedragen ruim 1850 euro.

Streep door uitspraak

Maar door die uitspraak gaat nu dus een streep. In hoger beroep heeft het gerechtshof in een zogeheten turbospoedappèl bepaald dat Van Eikeren zijn uitspraken niet hoeft te rectificeren. Ook worden de proceskosten toegewezen aan Wim Beelen.

Over de motivering van het hof is nog niets bekendgemaakt. De inhoudelijke onderbouwing wordt later pas gepubliceerd.

Tijdens het kort geding sprak de rechter eerder deze maand nog de hoop uit dat de mannen het onderling konden uitpraten, maar dat lukte niet. Daarom velde de rechter een oordeel.

Ook tijdens de spoedzitting in hoger beroep liepen pogingen tot verzoening volgens Rijnmond stuk.

In het onderzoek naar de auto met explosief materiaal die afgelopen juli in Amsterdam crashte, heeft de politie twee mannen aangehouden. Het zijn twee Amsterdammers van 25 en 36 jaar.

De auto crashte eind juli bij de Nierkerkestraat in stadsdeel Nieuw-West na een achtervolging door de politie. De achtervolging was ingezet na een plofkraak die nacht in Duitsland. Omdat er in de auto mogelijk explosieven zaten, werd de omgeving in een straal van 100 meter ontruimd. Onderzoek wees later uit dat er inderdaad explosief materiaal in het voertuig lag.

De drie inzittenden van de auto sloegen na het ongeluk op de vlucht. Een arrestatieteam van de politie viel daarop woningen in de omgeving binnen, maar er werden geen verdachten aangetroffen.

Verdachten in de afgelopen weken aangehouden

De eerste verdachte werd eind september opgepakt. De tweede verdachte is afgelopen dinsdag in zijn woning aangehouden, maakt de politie vandaag bekend. Beiden zitten vast, meldt NH Nieuws. Waarvan zij worden verdacht, is niet bekendgemaakt.

Een derde verdachte is in augustus op Schiphol aangehouden door de marechaussee, maar diegene is inmiddels weer vrijgelaten. Het onderzoek van de politie loopt nog en de recherche is nog op zoek naar een verdachte.

Getuigen of mensen met camerabeelden wordt gevraagd zich te melden.

Bij een brand op een vrachtschip voor de kust van Roemenië op de Zwarte Zee is één persoon om het leven gekomen, drie bemanningsleden zijn nog vermist. De Roemeense autoriteiten hebben een zoek- en reddingsactie opgezet.

Hoewel de autoriteiten officieel nog geen uitspraak doen over de oorzaak, melden verschillende media dat het gaat om een droneaanval. Rond 10.00 uur vanochtend lokale tijd werd de Roemeense marine geïnformeerd over een brand op het vrachtschip. Het schip zou "zwaar beschadigd zijn geraakt en gekapseisd zijn".

Aan boord waren tien Oekraïners en drie Azerbeidzjanen. "Negen opvarenden zijn door een ander vrachtschip gered, een lichaam is uit het water gehaald", aldus de autoriteiten. Naar de drie anderen wordt nog gezocht.

Reeks droneaanvallen

De brand op het vrachtschip volgt op een reeks droneaanvallen op vrachtschepen op de Zwarte Zee voor de kust van Roemenië en Bulgarije. In de afgelopen weken zijn daarbij meerdere mensen om het leven gekomen en tientallen mensen vermist geraakt.

De Roemeense president Nicusor Dan stelt dat dit incident onderdeel is van de "Russische escalatie op de Zwarte Zee".

Eerder deze week zei de NAVO extra patrouillevliegtuigen te sturen om toe te zien op de veiligheid. Het Europees Parlement heeft opgeroepen tot een maritieme missie om schepen te beschermen tegen Russische aanvallen.

Graan is het nieuwste doelwit in de uitputtingsoorlog tussen Rusland en Oekraïne. Beide partijen bestoken elkaars schepen en havens die graan exporteren met raketten en drones:

Technically, what [Macona] built with a surplus Solar T-62 turbine is not a dune buggy, but a sand rail, but it does have the delightfully rare combination of electric and …read more

In België gaan 31 verdachten die terechtstonden in een omvangrijk drugsproces vrijuit omdat de procedure veel te lang heeft geduurd. Een van hen is de Nederlandse drugscrimineel John H. Hij is de afgelopen jaren meerdere keren veroordeeld voor drugscriminaliteit.

De feiten dateren van tien jaar geleden. Volgens de rechter waren er meerdere periodes waarbij er zonder verklaarbare reden niet aan het dossier werd gewerkt. In totaal kwam dit neer op meer dan vijf jaar.

De rechtbank zegt ook dat het dossier niet uitzonderlijk complex is of dat er bepaalde acties van de verdachten zijn geweest die het proces hadden kunnen vertragen.

Het laten vervallen van een veroordeling is een zeer uitzonderlijke beslissing. Wanneer een proces langer duurt, kiest een rechtbank eerder voor strafvermindering.

160 jaar aan celstraffen

Het Openbaar Ministerie had voor de 31 verdachten celstraffen geëist voor in totaal ruim 160 jaar. Zo riskeerde H. een celstraf van achttien jaar. Hierbij werd al rekening gehouden met een strafverlaging omdat het proces te lang duurde. Ook wilde het OM beslag leggen op 14 miljoen euro.

H. wordt door het OM gezien als een van de leiders in deze criminele organisatie. De organisatie verhandelde chemicaliën om synthetische drugs van te maken. Via een zeepfabriek in Lommel werden grote hoeveelheden ingrediënten besteld.

Het federaal parket gaat in hoger beroep.