Aggregator

In de Oekraïense stad Charkiv zijn vannacht zeven mensen om het leven gekomen door Russische luchtaanvallen. Volgens de lokale gouverneur zijn onder de slachtoffers twee kinderen. Zeker tien mensen raakten gewond.

Vijf van de doden werden onder het puin gevonden van een flatgebouw dat was geraakt door een ballistische raket in de wijk Kyivskyi, zegt de burgemeester van de stad. Na de inslag stond het gebouw in brand en mogelijk zitten er nog mensen vast onder het puin.

De Oekraïense president Zelensky zegt dat een groot gedeelte van de flat is verwoest en dat de bovenste verdieping van een naastgelegen gebouw ook beschadigd raakte. Reddingswerkers zijn ter plaatse om te zoeken naar slachtoffers die nog onder brokstukken kunnen vastzitten.

Brandweermensen, bewoners en hulpverleners zijn bij een gebouw dat werd geraakt:

Ook de Oekraïense hoofdstad Kyiv en andere steden werden vannacht bestookt door Russische ballistische raketten en drones. Volgens Zelensky waren de Russische aanvallen gericht op de energie-infrastructuur en spoorwegen in het land.

De eerste ontploffingen waren vannacht rond 01.30 uur te horen, waarop meer explosies volgden. In de hoofdstad werden inwoners opgeroepen naar schuilkelders te gaan. Rond 03.00 uur ging het landelijke luchtalarm af.

Volgens de burgemeester van Kyiv was de luchtverdediging in de hoofdstad actief. Voor zover bekend zijn er in Kyiv geen mensen om het leven gekomen bij de luchtaanvallen. Bij de aanvallen op de hoofdstad raakten zeker tien mensen gewond, onder wie ook kinderen, meldt The Kyiv Independent.

Drones en ballistische raketten

Ook in de havenstad Odesa en in de plaats Chuhuiv in de regio Charkiv waren vannacht droneaanvallen, schrijft The Kyiv Independent. Bij de aanval op Chuhuiv raakten twee mensen gewond.

Zelensky zegt dat Rusland in totaal 29 projectielen heeft gebruikt bij de aanvallen, waarvan minstens de helft ballistische raketten. Ook gebruikte Rusland volgens hem vannacht 480 drones. Het zou gaan om voornamelijk Iraanse Shahed-drones.

Het Russische ministerie van Defensie bevestigt de aanvallen en zegt dat het locaties van het Oekraïense leger geeft geraakt. Volgens het defensieministerie gaat het om militaire vliegvelden en energiefaciliteiten.

Ruzie met Orbán

De Russische aanvallen komen op het moment dat de Oekraïense president Zelensky in een hoogoplopend conflict zit met de Hongaarse premier Orbán. Laatstgenoemde blokkeert een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. Dit geld, dat afkomstig is uit bevroren Russische tegoeden, kan het land gebruiken voor de verdediging tegen Rusland.

Orbán houdt de lening tegen met zijn vetorecht vanwege het stilleggen van de Russische oliedoorvoer via de Druzhba-pijpleiding, die deels in Oekraïne ligt. Dat land zegt dat de leiding begin dit jaar beschadigd raakte bij een Russische droneaanval.

Hongarije is afhankelijk van de pijpleiding, net als Slowakije. Beide landen betwijfelen of de Oekraïense bewering van de beschadiging klopt omdat de olieleveringen de Russische oorlogskas spekken, wat Oekraïne slecht uitkomt.

Critici stellen dat de Hongaarse premier zijn vetorecht misbruikt vanwege politieke redenen. De Hongaarse verkiezingen zijn volgende maand en Orbán staat in de peilingen op achterstand ten opzichte van uitdager Peter Magyar.

Doordat er een werktrein is ontspoord rijden er het hele weekend geen treinen tussen Den Bosch en Tilburg. In plaats daarvan rijden er bussen tussen de twee Brabantse steden.

De trein ontspoorde vannacht bij Vught, vlak bij Den Bosch. Het is nog niet duidelijk waardoor dat is gebeurd, zegt een woordvoerder van spoorwegbeheerder ProRail.

Zware trein

Volgens de woordvoerder gaat het om een heel zware trein, waarvan vijf assen naast het spoor staan. Er wordt onderzocht of het mogelijk is om de trein weer op het spoor te zetten. Maar omdat de trein zo zwaar is, is het nog onduidelijk of dat kan en hoelang dat gaat duren.

De NS laat op de website weten dat de storing in de treindienst naar verwachting tot zeker maandagochtend duurt. Reizigers moeten rekening houden met een extra reistijd van maximaal een uur.

De plannen van het nieuwe kabinet kunnen leiden tot meer genderongelijkheid. Dat zeggen onderzoekers tegen de NOS.

Het kabinet wil de verlofuitkeringen voor ouders met midden- en hoge inkomens fors verlagen. Die maatregel heeft relatief veel effect op de inkomens van mannen, omdat die meestal meer verdienen dan vrouwen. Voor gezinnen is het daarom aantrekkelijker als alleen de moeder na de geboorte van een kind met verlof gaat, met gevolgen voor de rolverdeling thuis.

"Dit zal hoogstwaarschijnlijk ten koste gaan van het gebruik van verlof onder vaders", zegt Anne Roeters, onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau en adviseur verlofregelingen bij de Sociaal-Economische Raad. Door de maatschappelijk nog steeds heersende norm met de man als kostwinner, zijn vaders al een lastige groep om te bereiken, weet zij. "Ze stuiten ook op weerstand op werk als ze verlof willen opnemen. Als je de vergoeding dan gaat verlagen, dan werp je nog een obstakel op."

Geld grote factor

Als je het aan de vaders zelf vraagt, is de hoogte van de uitkering nu al de voornaamste concrete reden om geen verlof op te nemen. De meeste mensen willen zorg en werk gelijk verdelen met hun partner, maar in de praktijk gebeurt dat maar in een van de tien gezinnen, volgens CBS-onderzoek.

"Het verlagen van de vergoeding zou een grote stap terug zijn in het licht van de grote investeringen die verschillende kabinetten de afgelopen tien jaar hebben gedaan om gendergelijkheid te bevorderen", zegt Mara Yerkes, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht.

Ze doelt op het feit dat vaders tien jaar geleden slechts recht hadden op twee dagen betaald verlof bij de komst van een kind. Tegenwoordig krijgen mannen in loondienst zowel partner- als ouderschapsverlof. In totaal hebben zij recht op 3,5 maanden betaald verlof.

Goed voor de economie

Het thuisblijven van vaders leidt tot meer gendergelijkheid thuis en op de werkvloer, concludeerde onder meer de Sociaal-Economische Raad. Dat heeft macro-economische effecten: de economie en de welvaart van Nederland zouden flink groeien als vrouwen en mannen werk en zorg eerlijker verdeelden, berekende bijvoorbeeld SEO economisch onderzoek.

Internationale vergelijkingen maken ook duidelijk dat mannen vooral verlof opnemen als de uitkering in de buurt komt van hun laatstverdiende loon.

Voorstel: alle uitkeringen omlaag

Het kabinet wil de verlofuitkeringen voor mensen die boven de 5294 euro bruto per maand verdienen verlagen. Voor de hoogste inkomens wordt de verlofuitkering 926 euro lager. Dat treft vooral mannen.

Iemand die maandelijks 6617 euro bruto verdient, zou volgens de plannen 3705,52 euro krijgen als die persoon met partner- of ouderschapsverlof gaat. Dat is een inkomensverlies van 44 procent. Mensen die tussen de 5294 en 6617 euro verdienen zullen ook minder verlofuitkering krijgen dan nu, alleen wordt het gat voor die groep wat kleiner.

"Het is aan de politiek om te kiezen", benadrukt Yerkes, die al twintig jaar onderzoek doet naar de factoren die gendergelijkheid beïnvloeden. "Ik kan alleen concluderen dat deze plannen geen verstandige keuze zijn als je gendergelijkheid thuis en in het werkende leven wilt bevorderen."

Cao's

Sommige partners krijgen nu al een extra vergoeding als ze met geboorte- of ouderschapsverlof gaan. In 24 van de 108 grootste cao's krijgen partners het salaris doorbetaald als ze met verlof gaan.

Werkgeversorganisatie AWVN vraagt zich af of die regelingen met de plannen van het kabinet nog overeind blijven. "Dit kabinetsvoorstel kan in eerste instantie alleen maar negatief uitpakken voor ouders die met verlof willen", zegt een woordvoerder van AWVN.

Ook al staat er iets in de cao over een aanvullende vergoeding tijdens het verlof, het is niet zeker hoe werkgevers dat gaan invullen als het kabinet alle verlofuitkeringen verlaagt, zegt de woordvoerder. "Dat hangt af van de precieze formulering in de cao en hoeveel meer de werkgever kan bijleggen. De lonen zijn al veel omhooggegaan en bedrijven moeten op de kosten letten."

Tegen het principe van D66

De EU-richtlijn voor werk-privébalans verplicht lidstaten om het betaalbaar te maken voor mannen om met verlof te gaan. Het is nog niet bekend of een inkomensverlies van 44 procent voldoet aan die eis.

Verkiezingswinnaar D66 maakte in haar verkiezingsprogramma een groot punt van gendergelijkheid. De partij beloofde betere mogelijkheden voor ouders om werk en zorg gelijk te verdelen.

Verantwoordelijk D66-minister Vijlbrief bevestigt dat het tegen de geest van zijn partij ingaat als gendergelijkheid achteruitgaat. Op vragen van de NOS zegt hij bereid te zijn om de voorgestelde verlagingen van verlofuitkeringen "weer te bekijken".

Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.

Onderzoeksjournalist van Nieuwsuur Renee van Hest en NOS-gezondheidsredacteur Sander Zurhake spraken de afgelopen maanden tientallen medewerkers en oud-medewerkers en zagen honderden interne mails, documenten, appverkeer en interne rapporten in.

Medewerkers spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast vertelt Renee van Hest hoe dit gevoelige dossier op haar bureau terechtkwam en hoe zij samen met Sander Zurhake te werk is gegaan. "Dit verhaal stijgt boven het verhaal van een slechte werksfeer alleen uit."

Lees hier meer over het onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Goedemorgen! Het is vandaag de eerste dag van de Paralympische Spelen, met aardig wat Nederlanders in de sneeuw. En in Amsterdam houden Iraniërs een solidariteitsmars naar het Amerikaanse consulaat.

Het weer: vandaag begint op veel plaatsen grijs met bewolking en mist. In de loop van de dag breekt op steeds meer plaatsen de zon door. Alleen in de kustprovincies blijft het soms flink bewolkt. In het noordwesten wordt het maximaal 9 graden en in het zuidoosten 18 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Israël heeft vannacht zware luchtaanvallen uitgevoerd op Iran en Libanon. Het Israëlische leger zegt dat het is begonnen met "een grootschalige golf van aanvallen" op Teheran.

Ooggetuigen in Iran zeggen tegen persbureau AP en nieuwszender Al Jazeera dat de bombardementen bijzonder zwaar waren en dat veel huizen trilden door de explosies. In Libanon ontstonden files door mensen die de stad Beiroet probeerden te verlaten door de aanvallen.

Volg al het nieuws over de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Goud voor Jenning de Boo, goud voor Femke Kok en een 1-2-3 bij de vrouwen: niet eerder waren de WK sprint in Heerenveen zo succesvol voor Nederland. De Boo en Kok reden beiden een baanrecord op de 500 meter.

"Supermooi om zo het seizoen af te sluiten", zegt Kok met een grote glimlach, nadat ze meerdere ererondes gereden had. "Het is natuurlijk geweldig dat er zoveel mensen voor ons komen. Dan is het alleen maar leuk om het met elkaar te vieren."

"Een wereldrecord punten, ik denk dat dit het beste schaatsweekend van mijn leven is", stamelt een minstens net zo blije De Boo.

Fijne dag!

Can you remotely unlock an encrypted hard disk? [Jyn] needed to unlock their home server after it rebooted even if they weren’t home. Normally, they used Tailscale to remote in, …read more

Hacks are of all ages, with the Victorian-era Claymills Pumping Station being no exception. When its old Lancashire boilers from the 19th century were  finally replaced with modern 1930s boilers, …read more

De Nederlandse douane heeft bij een controle in de haven van Vlissingen een partij cocaïne ontdekt in een pallet met bananen. De pallet stond op een schip afkomstig uit Ecuador. Het ging om 400 kilo cocaïne, aldus de douane. De drugs zijn in beslag genomen en vernietigd, meldt het Openbaar Ministerie.

In de haven van Vlissingen nam de douane afgelopen jaar minder kilo cocaïne in beslag dan het jaar ervoor, bleek begin dit jaar uit nieuwe cijfers. In 2024 ontdekte de douane bijna 9600 kilo, afgelopen jaar was dat ruim 7000 kilo. In beide jaren ging het om twaalf vangsten. Ook in Rotterdam en op Schiphol nam het aantal in beslag genomen kilo's coke vorig jaar af.

Die daling wil niet zeggen dat de smokkel zelf ook afneemt. Criminelen kiezen door de toegenomen controles in grote havens voor andere smokkelmethodes, routes en havens. Ook valt de douane op dat onderschepte partijen drugs steeds kleiner worden, mogelijk omdat criminelen hun risico's willen spreiden.

De meeste onderschepte cocaïne in 2025 was afkomstig uit Latijns-Amerika, met name via schepen uit Ecuador en Brazilië. De douane wijst erop dat het meer is gaan samenwerken met die landen, en dat bij tussenstops aan de West-Afrikaanse kust veel drugs worden onderschept die voor de Europese markt waren bedoeld.

Voormalig tv-presentator Jan Lenferink is overleden. Dat heeft zijn familie laten weten aan persbureau ANP. Lenferink, die 80 jaar is geworden, vergaarde in de jaren 80 en 90 grote bekendheid met zijn latenightshow RUR, die werd uitgezonden vanuit verschillende discotheken in Amsterdam.

Gestoken in streepjesoverhemd en met een glas melk binnen handbereik ontving Lenferink in zijn talkshow steevast drie bekende gasten met wie hij sprak over kunst, cultuur en wetenschap. Ook onderwerpen die in die jaren een zeldzaamheid waren op tv, zoals seks en drugs, kwamen aan bod. Van Willem Ruis tot Adèle Bloemendaal, iedereen wist hij op een van zijn stoelen te krijgen.

"RUR Magazine is een programma vol razende reportages, feestelijke overvallen, harde confrontaties en hilarische toverballen", was de ronkende aankondiging voor een uitzending in 1991, ingesproken door Anton Kothuis. Die introduceerde Lenferink vervolgens als "uw rots in de branding der conversatie".

Bekijk hier een uitzending van RUR uit 1986 met gasten Willem Ruis, Linda van Dijck en Marco Bakker:

Lenferink begon zijn carrière als leraar Nederlands en ging in de jaren 70 aan de slag als radiopresentator, onder meer bij de VPRO. Zijn doorbraak volgde in de jaren 80, toen hij met programmamaker Gert-Jan Dröge het format bedacht van RUR, oftewel Rechtstreeks uit Richter, verwijzend naar de discotheek in Amsterdam. Later werden ook de RoXY en café Royal opnamelocaties.

Het programma was jarenlang te zien bij Veronica, van oktober 1983 tot april 1990. Daarna verhuisde het kortstondig naar RTL4, RTL5 en tenslotte SBS6. In 1992 verdween het programma van de Nederlandse televisie. Tien jaar later maakte de presentator nog een korte comeback op SBS6, maar opvolger Louter Lenferink moest al snel weer stoppen.

Founding fathers

Actrice Ilse Warringa, net als Lenferink geboren in Dalfsen, noemde hem jaren geleden "echt de Matthijs van Nieuwkerk van de 80'er en 90'er jaren". De presentator stond bekend om zijn directe, onconventionele manier van interviewen - ook op locatie. Zonder schroom postte hij op Koninginnedag langs de route om koningin Beatrix een met haar gezicht bedrukte taart aan te bieden. Eenzelfde taart vloog op bezoek bij de Hells Angels meteen door de lucht.

Van Nieuwkerk, die met De Wereld Draait Door een enigszins vergelijkbaar programma presenteerde, liet afgelopen maand nog in een column op zijn website weten dat hij graag een portret zou maken van Lenferink, in zijn ogen "een van de founding fathers van de talkshow op de televisie".

In zijn column doet Van Nieuwkerk een voorzet voor de tekst bij de openingsscène. "Dit is Jan Lenferink. Hij maakte ooit een van de meest spraakmakende talkshows van ons land. RUR. Hij droeg daarbij altijd een streepjesoverhemd, strooide plagerig met Franse woordjes, dronk melk en was in mijn herinnering mateloos brutaal. Ik vond hem geweldig."

Geboortejaar

Lenferink heeft volgens familieleden zijn exacte leeftijd altijd buiten de publiciteit willen houden. Aan het ANP melden ze dat hij op 9 december 1945 is geboren. Veel media, waaronder de NOS, gingen uit van 1948 als geboortejaar. "Daar zal de oud-presentator vermoedelijk om gniffelen", aldus zijn familie.

Het afscheid van Lenferink zal in besloten kring plaatsvinden.

When thinking of humanity’s ability to harness wind energy, many people will conjure images of windmills from places like The Netherlands or Persia. But people have been using wind energy …read more

De aanvallen tussen Pakistan en Afghanistan lijken onverminderd door te gaan. Al negen dagen wordt vooral in het grensgebied hard gevochten. Een weg naar de onderhandelingstafel is nog niet in zicht.

De Taliban-regering in Afghanistan zegt meerdere Pakistaanse militaire posten langs de grens te hebben vernietigd, in de provincies Nangarhar, Kandahar, Kunar, Paktia en Khost. Daarbij zouden tientallen Pakistaanse militairen zijn omgekomen.

Pakistaanse staatsmedia zeggen dat de gevechten nog gaande zijn en dat Afghanistan en de Pakistaanse Taliban (TTP), die naar verluidt worden gesteund door Afghanistan, "grote verliezen" lijden.

Verder werd bij een zelfmoordaanslag in het Pakistaanse district Noord-Waziristan een burger gedood. Achttien anderen raakten ernstig gewond, zei een lokale arts tegen persbureau AP. De verantwoordelijkheid voor de aanval is nog niet opgeëist, maar in het district voeren de Pakistaanse Taliban vaak aanvallen uit op Pakistaanse strijdkrachten en burgers.

De Pakistaanse Taliban (TTP)

De TTP werd in 2007 opgericht door verschillende jihadistische groeperingen actief in het noordwesten van Pakistan.

De terreurgroep heeft markten, moskeeën, luchthavens, militaire bases en politiebureaus aangevallen. Voornamelijk langs de grens hebben ze terrein veroverd, maar ook diep in Pakistan.

Pakistan beschuldigt de Taliban-regering al langer van het bieden van onderdak en financiële ondersteuning aan de TTP. Het land wil dat de Afghaanse Taliban de groepering in toom houdt.

De Taliban-regering in Afghanistan spreekt alle beschuldigingen tegen en beschuldigt Pakistan ervan IS-strijders te herbergen.

Sinds eind februari zijn volgens de Verenigde Naties zeker 56 Afghaanse burgers gedood en 129 personen gewond geraakt. Bijna de helft van de slachtoffers is kind. Ook zijn als gevolg van het conflict inmiddels zeker 115.000 mensen in Afghanistan en zo'n 3000 mensen in Pakistan op de vlucht geslagen.

VN-mensenrechtenchef Türk zegt dat het conflict een "opeenstapeling van ellende" is en roept op tot een staakt-het-vuren.

Geen vooruitgang

Wereldwijd reageerden diplomaten met grote bezorgdheid op de escalatie tussen de landen. Vorige week zeiden de Taliban te willen onderhandelen. Deze week sprak de Afghaanse interim-leider Akhund met de Maleisische premier Anwar Ibrahim over een mogelijke bemiddeling.

Ook bood deze week de Turkse president Erdogan aan om te bemiddelen, in een telefoongesprek met de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif. Nog onduidelijk is of dit daadwerkelijk zal leiden tot een bemiddelingspoging.

In een aftakking van de Beneden-Merwede is deze week een schoen met daarin een voet gevonden. De resten zijn van de vermiste 16-jarige Yoran Krol uit Sleeuwijk, meldt de politie.

De jongen wordt sinds eind 2023 vermist. Volgens de politie zijn er geen aanwijzingen voor een misdrijf.

Een woordvoerder van de politie zegt tegen Omroep Brabant dat een voorbijganger de schoen met daarin de voet per toeval vond. De uitslag van het DNA-onderzoek werd vandaag bekend.

Fiets en jas gevonden

Yoran verdween in de nacht van 23 op 24 december 2023. Hij werd voor het laatst gezien op een feestje bij een jongerencentrum in Almkerk.

Een dag na zijn vermissing werd zijn fiets gevonden op de Merwedebrug bij Gorinchem, zijn jas dook weken later op in de Merwede bij Papendrecht.

Zoekacties

Na zijn verdwijning kwamen er grote zoekacties op gang. In januari 2024 deden zo'n 2500 mensen mee. Het was de grootste zoekactie met burgers ooit in Nederland, maar het lichaam van de jongen werd niet gevonden.

De politie stopte niet veel later met zoeken. Het vermoeden was dat Yoran was verdronken nadat hij in de rivier was terechtgekomen. Door de sterke stroming was de kans groot dat hij was meegevoerd.

Het ministerie van Defensie bereidt zich voor om gestrande Nederlanders uit het Midden-Oosten te repatriëren. Dat meldt een woordvoerder van Defensie aan de NOS.

Hij reageert daarmee op een uitspraak van minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. Die zei vanavond in het tv-programma Café Kockelmann dat hij Defensie om hulp heeft gevraagd bij de repatriëring van Nederlanders. Volgens de minister gaat het terughalen van mensen uit het Midden-Oosten "op de ene plek makkelijker dan op de andere."

"Om op plekken te komen waar wel vluchten naar het Westen gaan, moeten velen een busreis maken van zes uur. De uitdaging is vaak niet om een vlucht te vinden, maar de busreis om daar te komen. Ik heb daarom Defensie vandaag verzocht om mee te gaan werken om mensen op een aantal plekken mee naar huis te krijgen."

Militaire vliegtuigen

Het gaat om de gebieden waar geen commerciële vluchten plaatsvinden en waar geen chartervluchten worden ingezet. "Het is niet één plek waar een conflict is uitgebroken, maar dit zijn elf landen in een hele regio waar de situatie heel verschillend is", aldus Berendsen.

Berendsen acht het aannemelijk dat Defensie daarvoor militaire vliegtuigen gaat inzetten. "Dat gaat waarschijnlijk gebeuren. Men is zich nu aan het voorbereiden. Logischerwijs doen we daarover geen uitspraken wat ze precies gaan doen, want daar wordt het niet veiliger van."

Eind volgende week

Berendsen zei dat in totaal 11.000 mensen het speciale contactformulier voor gestrande reizigers in het Midden-Oosten hebben ingevuld. "Ruim 9500 daarvan zijn Nederlanders", zei hij. "Iets meer dan 5000 mensen komen in aanmerking voor repatriëring. We zetten ons in voor de mensen die gestrand zijn, want de Nederlanders die daar wonen hebben een eigen huis en sociaal vangnet. We willen de gestrande toeristen naar huis krijgen."

Hij sprak de hoop uit dat "eind volgende week" de meeste mensen terug zijn. "Tegelijkertijd zijn we afhankelijk van een steeds veranderende situatie."

Luchtruim gesloten

De afgelopen dagen vertrokken er maar mondjesmaat lijnvluchten van en naar de Golfregio. Luchtvaartmaatschappijen willen de komende dagen het aantal vluchten opvoeren, al zijn die plannen vanwege de veiligheidssituatie onzeker. Het luchtruim van meerdere landen is gesloten of gedeeltelijk gesloten.

Gisteren ging het luchtruim van Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten gedeeltelijk weer open. Vanaf Dubai International Airport, normaal gesproken de drukste luchthaven ter wereld, vertrekt nu ongeveer een kwart van het reguliere aantal vluchten.

Eerder deze week vloog er een KLM-vlucht vanuit de Omaanse hoofdstad Muscat naar Schiphol om Nederlanders te repatriëren. In totaal vlogen er 91 Nederlanders mee. Behalve hen waren er ook ongeveer 160 werknemers van KLM of andere luchtvaartmaatschappijen aan boord.

Op woensdag landden de gestrande reizigers uit Oman op Schiphol:

Clocks come in many styles and sizes, with perhaps the most visually pleasing ones involving marbles. Watching these little spheres obey gravity and form clearly readable numbers on a clock …read more

Er is geen verband gevonden tussen de dood van een Franse baby en vervuilde babyvoeding. Dat meldt het Franse Openbaar Ministerie na onderzoek naar de doodsoorzaak.

Het onderzoek naar een partij babypoeder van het Nestlé-merk Guigoz begon na de dood van drie baby's uit Angers, Bordeaux en Blois. Onderzocht werd of zij babyvoeding hadden gedronken met cereulide, een gifstof die wordt geproduceerd door bepaalde bacteriën. Kinderen kunnen last krijgen van braken en diarree.

Een cereulidevergiftiging bij de baby uit Bordeaux werd al onwaarschijnlijk geacht, maar dat is nu definitief na het onderzoek van het OM. Het is nog niet duidelijk waardoor de baby wel is overleden. De resultaten van de onderzoeken in Angers en Blois moeten nog worden bekendgemaakt.

Zeker veertien andere baby's in Frankrijk moesten naar het ziekenhuis nadat ze mogelijk ziek waren geworden van babyvoeding. Bij een baby uit Montpellier werd vorige maand de giftige stof aangetroffen na het drinken van besmette flesvoeding.

Terugroepactie Nederland

De kwestie kwam drie maanden geleden aan het licht toen Nestlé partijen babyvoeding terugriep vanwege cereulide. Ook in een aantal andere landen, waaronder Nederland, werd babymelkpoeder van het bedrijf teruggeroepen.

Bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kwamen vorige maand meer dan 200 meldingen binnen over baby's die klachten kregen na het drinken van babyvoeding.

In bepaalde babyvoeding die geen onderdeel was van de terugroepactie, maar waarover wel meldingen zijn gedaan, is volgens de NVWA geen giftige stof gevonden. Van de andere producten worden de monsters nog onderzocht.

De provincie Zuid-Holland heeft per ongeluk de namen van tientallen mensen gedeeld die mogelijk burgemeester wilden worden. In een gezamenlijke uitnodiging waren de namen te zien van alle ontvangers van de mail.

Volgens het AD gaat het om 37 mensen. Zij hebben in de afgelopen drie jaar gesolliciteerd naar een functie als burgemeester of hebben laten weten daarin geïnteresseerd te zijn.

De personen werden via de mail uitgenodigd voor een bijeenkomst met commissaris van de Koning Wouter Kolff. De namen van alle ontvangers waren zichtbaar in de cc, zodat per ongeluk duidelijk werd wie de uitnodiging nog meer had gekregen.

Excusesmail

Op de bijeenkomst waarvoor de mensen werden uitgenodigd zouden ze "op een laagdrempelige en open wijze worden geïnformeerd over het burgemeestersambt", zegt de woordvoerder van Kolff. De commissaris organiseert vaker van deze bijeenkomsten voor mensen die mogelijk burgemeester willen worden, schrijft Omroep West.

De woordvoerder van Kolff zegt dat de fout "natuurlijk niet de bedoeling is geweest". Sollicitaties voor het burgemeesterschap horen strikt geheim te verlopen. "Daarbij moeten de namen natuurlijk vertrouwelijk blijven."

Kolff heeft bij de privacytoezichthouder in de provincie melding gemaakt van de fout. Volgens de woordvoerder is na de fout een nieuwe mail gestuurd met excuses.

'Onacceptabel'

De sollicitatieprocedure voor burgemeesters is vertrouwelijk en het lekken daarvan is strafbaar. Kolff deed begin november aangifte nadat bekend was geworden dat GroenLinks-PvdA-Kamerlid Esmah Lahlah had gesolliciteerd op de vacature voor het burgemeesterschap van Delft.

De commissaris noemde die schending van de geheimhoudingsplicht toen "onacceptabel". Het Openbaar Ministerie zag echter geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek.

De Simsimah, Clean Mistral en de BW Brussels. Het zijn de namen van drie lng-tankers die vloeibaar gas naar Europa zouden vervoeren, maar nu naar Azië varen. Het heeft allemaal te maken met de snel gestegen gasprijzen na het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten.

Databedrijf Kpler zag dat de route van één lng-tanker uit Nigeria en twee tankers uit de VS zijn verlegd naar Azië. Aziatische gasbedrijven hebben meer geboden voor het gas dan Europese en daarom veranderen de schepen van koers.

Na de Russische invasie in Oekraïne bouwde Europa in een razend tempo de gasinvoer via de pijpleidingen vanuit Rusland af. Liquefied natural gas (lng) uit vooral de Verenigde Staten moest de gasvraag vervangen.

Maar de nieuwe oorlog gooit nu opnieuw de hele gasmarkt op zijn kop. De lng-productie in Qatar is vanwege de oorlog stilgelegd en gas dat daar in de opslagen zit kan ook niet meer vervoerd worden, Dat laatste komt door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz, de belangrijke zeestraat tussen Oman en Iran waar veel gas en olie doorheen vervoerd wordt.

Aziatische landen nemen normaliter het grootste deel van het Qatarese gas af. Maar nu dat niet kan, bieden ze op gas dat al met tankers onderweg was naar Europa.

"Als Azië meer betaalt, veranderen de Amerikaanse tankers hun koers en gaat het gas dat voor Europa bedoeld was die kant op", zegt energieconsultant Sjak Lomme. "Wie het meest betaalt, krijgt het meeste gas."

'Geen reden tot zorg'

De Gasunie, het overheidsbedrijf dat aardgas transporteert en opslaat, maakt zich niet zo'n zorgen over de afbuigingen van de drie tankers richting Azië. Volgens de organisatie komt er nog voldoende gas vanuit de velden die Nederland heeft in de Noordzee en leveren Noorwegen en de VS nog voldoende lng.

"Daarnaast varen er jaarlijks ruim 1500 tankers van Qatar naar Europa", zegt Hans Coenen, lid van de raad van bestuur van de Gasunie."Dat er nu drie schepen afwijken is dus niet meteen aanleiding tot zorg, maar we blijven het monitoren."

In die concurrentiestrijd hebben veel Aziatische landen volgens Lomme wel een voordeel. Ze hebben meer langetermijncontracten afgesloten, waardoor ze minder last hebben van veranderende prijzen. Nederland heeft minder van die contracten en voelt tekorten dus sneller in de portemonnee.

Amerikaanse handelaren profiteren voorlopig het meest van de blokkade bij de Straat van Hormuz, weet Chris Guth van energieleverancier Engie. In de VS wordt relatief veel lng op kortetermijnbasis verkocht. Ook krijgt de VS er dit jaar veel extra lng-capaciteit bij.

Voorraden

Op korte termijn lijken de problemen niet heel groot te worden, maar op de lange termijn kan dat anders zijn. In de zomer neemt de vraag naar gas af omdat de verwarming minder vaak draait, maar de gasvoorraad voor de winter moet in de zomermaanden wel aangevuld worden.

Als de gasprijs zo hoog blijft, zal dat doorberekend worden aan de klanten. "De huis-tuin-en-keuken-consument zal de verwarming de volgende winter weer een paar graden lager zetten", verwacht energiedeskundige Aad Correljé van de TU Delft. "Dat is ook afhankelijk van het soort maatregelen dat de overheid zal nemen om de gestegen gasprijzen te dempen."

Volgens Gasunie-bestuurder Coenen is het daarnaast belangrijk dat Nederland zich gaat voorbereiden op een mogelijke lange onderbreking van de gastoevoer in de toekomst.

Om zo'n periode te overbruggen, bouwt de Gasunie momenteel een extra tank om reserves in op te slaan. "Er is dus voldoende plek voor extra noodopslag", zegt energieconsultant Lomme. "Maar dat is alleen effectief als er ook voldoende aanvoer van lng is om in die tank op te slaan. Dat wordt de komende maanden nog best spannend."

Premier Jetten was nog maar net begonnen of hij kreeg meteen te maken met een internationale crisis: de oorlog in Iran. Wat zijn de gevolgen voor Nederland? En hoe gaat kabinet-Jetten om met deze oorlog?

Ook staan Marloes en Joost stil bij het app-verkeer tussen PVV-leider Wilders en voormalig PVV'er Markuszower. De Volkskrant onthulde dat Wilders een dreigende situatie als smoes gebruikte om onder een verkiezingsdebat uit te komen. Wat voor effect heeft dit nieuws op de PVV? Ook het blijvende gerommel in de BBB-fractie komt aan bod.

Marleen heeft een weekje vrij en wordt vervangen door Marloes Lemsom van EenVandaag:

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl

In Nigeria zijn zeker 300 mensen, onder wie kinderen, ontvoerd na een terreuraanval op een dorp in het noordoosten van Nigeria. Ook zijn tientallen mensen gedood, meldt persbureau AP. De aanval vond plaats in het dorp Ngoshe, in de deelstaat Borno.

Lokale media spreken van een bloedbad. Tijdens een gecoördineerde aanval vielen militanten het dorp binnen, losten ze schoten en staken ze een militaire basis, huizen en winkels in brand.

De verantwoordelijkheid voor de aanval is opgeëist door een nog onbekende terreurgroep, schrijft de Nigeriaanse krant The Guardian. In een video in handen van de krant verklaren vijf mannen dat ze de gemeenschap hebben "veroverd" en dat deze bij hun territorium zal worden gevoegd.

Een lokale functionaris zei eerder tegen persbureau AP dat het waarschijnlijk om een vergeldingsactie gaat, nadat commandanten van de terroristische organisatie Boko Haram waren gedood door het Nigeriaanse leger. De mannen in de video zeggen niet of ze gelieerd zijn aan Boko Haram.

Veiligheidscrisis

In het noorden van Nigeria zijn al jaren islamitische militanten en gewapende criminele bendes actief. Zij plegen aanvallen op dorpen en ontvoeren mensen voor losgeld. Als gevolg van het geweld zijn hele gemeenschappen op de vlucht geslagen.

Volgens onderzoeksbureau SBM intelligence, dat gespecialiseerd is in Afrika, zijn tussen juli 2024 en juni 2025 zeker 4722 mensen ontvoerd. Veel van die ontvoeringen waren in het noordwesten van het land. Het bureau zegt dat de ontvoeringscrisis "een gestructureerde, winstgerichte industrie is geworden". Volgens de Verenigde Naties zijn ook duizenden mensen gedood.

De federale regering staat onder toenemende druk om een einde te maken aan het geweld. Om het leger te ondersteunen zijn vorige maand Amerikaanse militairen aangekomen om training te geven.

Correspondent Saskia Houttuin maakte vorig jaar onderstaande video over de 'epidemie aan ontvoeringen' in Nigeria.

Out of all of Batman’s massive array of tools which turn a relatively ordinary person into a superhero, perhaps his most utilitarian is his grappling gun — allowing him the …read more