Aggregator

De Amerikaanse autoriteiten hebben een inval gedaan bij het huis van Democratisch Congreslid Ilhan Omar. Justitie heeft nog niet gezegd waarom de huiszoeking plaatsvond, maar bronnen zeggen tegen Fox News dat er onderzoek wordt gedaan naar hoe ze als kind vanuit Somalië het land is binnengekomen.

Als progressief politicus uit de staat Minnesota staat Omar bekend als een uitgesproken criticus van Trump. Hij heeft haar in het verleden beticht van fraude en verspreidde internetgeruchten dat ze ooit haar broer trouwde.

Omar heeft nog niet gereageerd op de inval in haar huis in de hoofdstad Washington door agenten van Binnenlandse Veiligheid. In het verleden zei ze dat Trump "een ongezonde en ranzige obsessie" met haar heeft.

De inval komt drie weken voor belangrijke tussentijdse verkiezingen in de VS, waarin ook Omar weer verkiesbaar is. Trumps Republikeinen dreigen daarbij een flinke afstraffing te krijgen, door de onpopulaire oorlog die hij in het Midden-Oosten is gestart en de hoge brandstofprijzen die daaruit voortkomen.

The Squad

Ilhan Omar werd in 1982 geboren in Somalië en kreeg in 1995 asiel in de VS met haar gezin. Toen ze in 2019 in het Congres werd gekozen was ze samen met Rashida Tlaib de eerste moslimvrouw in de volksvertegenwoordiging. Samen maakten ze naam als leden van The Squad, een groep nieuwgekozen vrouwen die samen optrokken in hun strijd voor progressief beleid.

Het leidde ertoe dat Donald Trump hen geregeld aanviel. Zo noemde hij Omar en Tlaib "vullis" dat maar beter "terug kon gaan naar waar ze vandaan komen" omdat ze "alleen maar klagen". Tlaib is in Michigan geboren.

In het algemeen zei Trump dit jaar dat Somaliërs, die een belangrijke minderheid vormen in Minnesota, "verdomd oneerlijk zijn". Daarbij noemde hij Ilhan Omar bij naam.

'Jihadistische gek'

Trump liet zich recent ook in harde bewoordingen uit over Omars partijgenoot Abdul El-Sayed, die senator voor Michigan hoopt te worden. Trump noemde hem een radicale extremist, terreursympathisant en "jihadistische gek die ons land haat".

Een woordvoeder van Omar noemde de aanvallen op haar eerder belachelijke leugens, "bedoeld om af te leiden van een impopulaire oorlog waar een partij die pedofielen beschermt voor gekozen heeft".

Trump heeft in het verleden justitie afgestuurd op individuen die hij als tegenstanders beschouwt. Zo vroeg hij zich ooit in een publiek bericht aan zijn justitieminister af waarom er nog geen zaken liepen tegen oud-FBI-directeur Comey, Congreslid Schiff en aanklager James, die hem vervolgde voor fraude. Volgens The Wall Street Journal was dat bericht per ongeluk openbaar verstuurd en had het een privébericht moeten zijn.

Bij een explosie in het noorden van Israël is zeker een dode gevallen en zijn 24 anderen gewond geraakt. Onder de slachtoffers zijn leerlingen en leerkrachten van een middelbare school, schrijven Israëlische media.

De explosie vond plaats in de buurt van de kibboets Yiftach, vlak bij de grens met Libanon. De scholieren waren volgens Israëlische media aan het wandelen in het gebied. De explosie is volgens een voorlopig politieonderzoek veroorzaakt door onontplofte munitie.

Een leerling zou een explosief tijdens de wandeling hebben gevonden en dat in zijn tas hebben gestopt. Het explosief is volgens het Israëlische leger afkomstig van een raket die door de Libanese militante groepering Hezbollah op Israël was afgevuurd. Drie slachtoffers zijn zwaargewond, schrijven Israëlische media.

De Israëlische autoriteiten zoeken in het gebied naar meer onontplofte munitie.

De politie heeft twee nieuwe verdachten aangehouden in het onderzoek naar de dodelijke schietpartij tijdens de Vierdaagsefeesten in Nijmegen. Het gaat om een 19-jarige Amsterdammer en een 21-jarige man uit Hoorn.

Op dinsdag 21 juli werd rond 22.00 uur een 18-jarige man uit Rotterdam doodgeschoten aan de Graafseweg. Dat gebeurde niet ver van de Vierdaagsefeesten die op dat moment in de stad aan de gang waren. Diezelfde avond werd een 18-jarige stadsgenoot aangehouden. Hij werd een dag later weer vrijgelaten en is sindsdien geen verdachte meer, meldt Omroep Gelderland.

De politie deed sindsdien onderzoek naar het schietincident en wat eraan vooraf is gegaan. "Dit heeft nu geresulteerd in twee aanhoudingen", meldt de politie. De mannen worden verdacht van betrokkenheid bij het schietincident. De aanleiding van de schietpartij wordt nog steeds onderzocht. De politie deelt daarom op dit moment niet meer informatie over waar de twee precies van verdacht worden.

In meerdere distributiecentra van Albert Heijn ligt het werk stil als gevolg van het online veiligheidsincident bij de supermarktketen. Dat heeft gevolgen voor de bevoorrading van de winkels, zegt CEO Margaret Versteden-van Duijn tegen de NOS. Vooral bij de verse producten kunnen er lege schappen ontstaan.

"Het klopt dat in sommige distributiecentra het werk volledig stilligt, omdat we de systemen preventief uit hebben moeten zetten", zegt ze. Albert Heijn heeft in Nederland zes distributiecentra. Versteden-Van Duijn wil niet zeggen welke daarvan nog operationeel zijn.

Albert Heijn verwacht dat houdbare producten, brood en producten uit de diepvries beter beschikbaar blijven.

CEO Margaret Versteden-van Duijn over de gevolgen voor de klant:

"Het is natuurlijk supervervelend voor klanten als ze naar een winkel gaan en zien dat iets niet beschikbaar is", zegt de topvrouw.

Per winkel verschillend

De supermarktketen weet nog niet hoelang deze situatie gaat duren. "Natuurlijk zullen er wel schappen leeglopen als het nog langer duurt. Dat zal per winkel verschillend zijn. Dat hangt van een heleboel factoren af", zegt de topvrouw.

Albert Heijn kan nog niet zeggen of kwaadwillenden de IT-systemen van het bedrijf zijn binnengedrongen. "Het onderzoek loopt nog. Helaas kan ik daar nu niks over zeggen", aldus Versteden-van Duijn.

Het incident begon gistermiddag. Albert Heijn zei eerder vandaag systemen te hebben uitgeschakeld om de IT-omgeving van het bedrijf te beschermen.

Dit zijn foto's die aan het einde van de middag zijn gemaakt bij een AH-vestiging in Utrecht:

Door het offline halen van systemen zien klanten in de winkel nog de actieprijzen van vorige week. Ze kunnen niet zien wat de kortingsacties van deze week zijn. Albert Heijn zegt dat landelijke bonusaanbiedingen bij de kassa wel worden verrekend.

Persoonlijke kortingen gekoppeld aan de Bonuskaart en de app werken niet. "Klanten die hierdoor persoonlijke kortingen missen, worden gecompenseerd zodra mogelijk", zegt Albert Heijn. "We vragen klanten hiervoor hun kassabon goed te bewaren."

Ook werken de spaarsystemen niet. Klanten krijgen bij aankopen op dit moment dus geen zegels in hun Albert Heijn-app.

Offline tijdens bezorging

Toen de problemen gisteren begonnen waren veel bezorgers van online bestellingen nog onderweg. "We gebruiken een online app om de adressen en de planning te bekijken", zegt een bezorger tegen de NOS. "Daar moet je inloggen met een persoonlijk account. Gisteren werden alle bezorgers tegelijkertijd uit de app gegooid. Inloggen lukte daarna niet meer."

Supermarkten in Frankrijk hadden vandaag last van een cyberaanval, waardoor de temperatuur van koelsystemen naar de 50 graden ging. Of het veiligheidsincident bij Albert Heijn hier iets mee te maken heeft, kan het bedrijf niet zeggen.

Familieleden van bewoners van een zorgcentrum in Utrecht slaan bij RTV Utrecht alarm over de omstandigheden op een verpleegafdeling. Ze zeggen dat bewoners slecht worden verzorgd en vaak aan hun lot worden overgelaten.

Op de psychogeriatrische afdeling van Nieuw Tamarinde in Overvecht wonen zo'n twintig ouderen die een vorm van dementie hebben. Nieuw Tamarinde is onderdeel van zorginstelling Careyn. Die is actief in de gemeenten Stichtse Vecht, De Ronde Venen, Woerden, Oudewater, Montfoort, Utrecht en Zeist.

RTV Utrecht sprak met meerdere familieleden van bewoners, die anoniem willen blijven. Ze vertellen over de problemen die zich op de afdeling afspelen. Zo zou er sprake zijn van slechte zorg, een gebrek aan hygiëne en problemen met het toedienen van medicijnen. Volgens de familieleden zijn medewerkers vaak nergens te bekennen.

'Een jaar niet gedoucht'

Twee vrouwen vertellen over het gebrek aan zorg voor hun tante: "Ze stonk op een zeker moment. Haar nagels waren heel lang en er zat poep onder. Ze had vieze kleren aan, vet haar en er was geen mondverzorging gedaan."

RTV Utrecht heeft het dossier van de tante ingezien. Personeelsleden schrijven daarin hoe het met de vrouw gaat en wat ze gedaan hebben. Zo schrijft een verzorger op 4 mei dit jaar dat "mevrouw" al een jaar niet gedoucht wordt, omdat ze "tegenwerkt".

Het plan is om de vrouw voortaan met z'n tweeën te wassen, zodat ze minder tegen kan werken. "Ze is gewoon een jaar niet gedoucht", zegt haar nicht verontwaardigd. "Dat had ze niet zo gewild."

'Gebit van mijn moeder zat muurvast'

Een andere vrouw vertelt over de situatie van haar man. "Ik ging er iedere dag naartoe. Om 09.30 uur zat hij dan in de rolstoel met vette haren en zwarte nagels", vertelt ze. "Dan zouden ze erop gaan letten en dan ging het even goed."

Volgens een vierde vrouw wordt het kunstgebit van haar moeder niet schoongemaakt. "Haar gebit zat muurvast", vertelt ze. Ze beschrijft hoe een medewerker met forse kracht het kunstgebit uit de mond van haar moeder heeft gehaald. "Haar gebit was er maanden niet uit geweest."

Uitzendkrachten

De familieleden hebben meerdere keren geklaagd bij de directie van Careyn, maar tot op heden is er weinig veranderd, stellen zij. "Het gaat eventjes goed als je er iets van zegt en daarna is het weer mis", zegt een van hen. Het management van Careyn erkent de problemen en wijt deze aan personeelsproblemen.

In het verslag van een klachtenbemiddelaar valt te lezen: "Iedere keer vallen weer mensen uit, waardoor de verbeteringen weer deels teniet worden gedaan". Op de afdeling werken veel uitzendkrachten en daar zit volgens de familieleden het probleem. "Een aantal vaste krachten is echt heel lief en goed, maar die zijn er vaak niet", zegt een familielid.

Meldingen inspectie

Zorginstelling Careyn laat in een schriftelijke reactie weten op de hoogte te zijn van de zorgen van de familieleden en zegt maatregelen te hebben genomen om de situatie te verbeteren. "Ook hebben we familieavonden georganiseerd om te luisteren naar wat er speelt, zorgen te bespreken en samen te kijken wat er beter moet."

De zorginstelling erkent dat er "zaken niet goed zijn gegaan". "De maatregelen die we hebben ingezet, hebben nog niet op alle punten geleid tot de verbetering die nodig is. Ook dat moeten we onder ogen zien."

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd laat aan RTV Utrecht weten dat er sinds begin 2025 zeven meldingen zijn binnengekomen. Over de inhoud van de meldingen en door wie ze zijn gedaan kan de inspectie niets zeggen. Of er een onderzoek komt naar de verpleegafdeling, wil de inspectie niet zeggen.

De internationale luchthaven in de Saudische hoofdstad Riyad is vorige week meerdere keren onder vuur genomen door de Houthi's uit Jemen, met doden als gevolg. Bij de zwaarste aanval, zaterdag, kwamen dertien mensen om het leven en raakten er meer dan driehonderd gewond. Een dag later viel opnieuw een dode op het vliegveld.

De Houthi's treffen niet zomaar een luchthaven: de Internationale Luchthaven Koning Khalid is een druk knooppunt in het Midden-Oosten en verwerkt dagelijks rond de 800 vluchten. Vijf vragen over de aanvallen.

Wat betekenen de aanvallen van Houthi's op luchthaven Riyad?

Het is een verdere escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten. De voltreffer is de dodelijkste aanval op Saudisch grondgebied in meer dan tien jaar. De Saudi's hebben gezworen hard terug te slaan.

De Houthi's boekten in september belangrijke terreinwinst langs de Rode Zee. Ze veroverden onder meer de havenstad Mokka en het strategische eiland Perim in de zeestraat Bab al-Mandab. Saudi-Arabië en het Jemenitische regeringsleger begonnen daarop een tegenoffensief. De Jemenitische regering zegt inmiddels de controle over de zeestraat te hebben heroverd, maar er wordt nog altijd gevochten.

De Houthi's zien de aanvallen op Riyad als vergeldingsacties binnen het conflict dat zich momenteel rond de Rode Zee afspeelt.

Het moment zaterdag waarop een raket inslaat op de luchthaven van Riyad:

Waarom steunen de Saudi's het Jemenitische regeringsleger?

Saudi-Arabië beschouwt de Houthi's al jaren als een bedreiging voor zijn veiligheid. De beweging controleert grote delen van het noorden van Jemen, aan de zuidgrens met Saudi-Arabië, en heeft herhaaldelijk raketten en drones op Saudisch grondgebied afgevuurd.

Daar komt de regionale machtsstrijd tussen de rivalen Saudi-Arabië en Iran bij. De Houthi's zijn bondgenoten van Iran en delen dezelfde tegenstanders: de VS, Israël en Saudi-Arabië.

Iran voorziet de Houthi's al jaren van wapens en rakettechnologie. Daardoor zijn de Houthi's uitgegroeid tot een belangrijke bondgenoot van Iran in de regio. Door de kant van Iran te kiezen, hopen zij hun eigen positie ten opzichte van Saudische koninkrijk te versterken.

Saudi-Arabië steunt daarom al sinds 2015 de internationaal erkende Jemenitische regering in de strijd tegen de Houthi's. De recente terreinwinst van de beweging rond de zeestraat Bab al-Mandab maakt die strijd nog belangrijker voor Riyad. De zeestraat is een cruciale route voor internationale handel en Saudische olie-export, zeker nu de scheepvaart door de Straat van Hormuz wordt belemmerd.

Wie zijn de Houthi's? Dat en vier andere vragen leggen we in dit artikel aan je uit.

Wat is het doel van de Houthi's?

De Houthi's willen in de eerste plaats hun macht in Jemen behouden en versterken. Tegelijk proberen ze uit te groeien tot een speler waarmee zowel de Verenigde Staten als Saudi-Arabië rekening moet houden. De Houthi's zijn de afgelopen jaren steeds beter geworden in het perfectioneren van raketten en het omzeilen van Patriot-luchtafweersystemen. Met hun aanvallen op Saudische luchthavens laten ze zien dat ze ook buiten Jemen grote schade kunnen aanrichten.

De Houthi's vechten op twee fronten: tegen Saudi-Arabië met raketten en drones aan de ene kant, en in Jemen tegen het regeringsleger.

Hoe gaat dit verder?

Voorlopig lijkt het einde van het geweld niet in zicht. Saudi-Arabië heeft aangekondigd hard terug te slaan en voer al aanvallen uit op Houthi-doelen in Jemen. De Houthi's dreigen op hun beurt met nieuwe aanvallen op Saudische luchthavens en andere belangrijke infrastructuur.

Daarnaast kan het ook zo zijn dat de VS zich ermee gaat bemoeien. President Trump heeft militaire steun aan Saudi-Arabië niet uitgesloten. Washington heeft bovendien extra oorlogsschepen en militairen naar het Midden-Oosten gestuurd.

De belangen voor de wereldeconomie zijn groot. Als de Houthi's de scheepvaart in de Bab al-Mandab verder ontregelen, komt naast de Straat van Hormuz een tweede belangrijke handelsroute onder druk te staan. Dat kan de olieprijzen verder opdrijven.

Tegelijk is Trump voorzichtig met een nieuwe grote militaire operatie. De oorlog die hij voert tegen Iran is uiterst impopulair in de VS en over drie weken zijn er tussentijdse verkiezingen.

Wat zegt deze escalatie verder over de oorlog in het Midden-Oosten?

De gevechten in Jemen laten zien hoe moeilijk het is om de oorlog tussen de VS, Israël en Iran tot één front te beperken. Regionale bondgenoten en tegenstanders raken steeds verder betrokken bij het conflict.

Iran heeft ondanks de maandenlange Amerikaanse en Israëlische aanvallen zijn machtpositie niet volledig verloren. Met steun van bondgenoten zoals de Houthi's kan Teheran druk blijven uitoefenen op belangrijke handelsroutes en Amerikaanse bondgenoten in de regio.

Voor de Amerikanen is dat een probleem. Ondanks hun militaire overwicht zijn ze er niet in geslaagd de dreiging van Iran en zijn bondgenoten weg te nemen. De aanvallen op Saudi-Arabië laten zien dat de oorlog snel en nog verder om zich heen kan grijpen, met alle gevolgen voor de regionale veiligheid en de wereldeconomie van dien.

(Telecompaper) Google is expanding its range of smartwatches with the new Fitbit Edge. Priced from USD 180, the new wearable adds a watch face to the Fitbit Air...

De Amerikaanse president Trump valt het Internationaal Strafhof al tijden aan. Vrijdag voegde hij daar een nieuw hoofdstuk aan toe: de regering kondigde nieuwe sancties aan die voor het hele hof moeten gaan gelden. Over zes maanden wordt werken met of via Amerikaanse bedrijven onmogelijk gemaakt, wat vrijwel alles gaat raken bij het Strafhof.

De aanvallen vanuit de VS zijn niet nieuw, Amerikanen vinden het hof al vanaf het begin onnodig.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Journalist Stephanie van den Berg volgt het Internationaal Strafhof voor persbureau Reuters en vertelt dat er zelfs discussie is of je straks nog koffie kunt kopen bij het hof. Als de sancties ingaan kunnen rechters altijd nog terugvallen op ouderwets printen, als documenten bijvoorbeeld niet meer op Amerikaanse servers mogen staan.

Europese politici willen de Amerikanen de komende maanden op andere gedachten brengen, maar hoe?

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

Meerdere Franse supermarktketens zijn getroffen door een cyberaanval. Hackers hebben koelsystemen in supermarkten ontregeld. In plaats van koelen gingen die warmte afgeven; sommige systemen waren ingesteld op 50 graden boven nul. Tal van supermarkten hebben hun voorraad moeten weggooien.

Honderden winkels in heel Frankrijk zijn getroffen. Het gaat om filialen van onder meer Intermarché, E.Leclerc, Netto en Coopérative U. In die winkels stond koelapparatuur van een Deense fabrikant. Hackers kwamen binnen via verouderde software van die apparaten. De directeur van Coopérative U noemt de aanval ongekend en uiterst ernstig.

Tropische waarden

De cyberaanval gebeurde vannacht. Daardoor werd pas bij openingstijd duidelijk wat er was gebeurd. Toen was het kwik in sommige koelcellen en vriesvakken al opgelopen tot tropische waarden.

Een eigenaar van één winkel in de Elzas zegt tegen Franse media dat de schade daar 220.000 euro is. Landelijk loopt de schade vrijwel zeker in de vele miljoenen. De bedrijven noemen zelf nog geen bedragen.

Er is vanochtend spoedoverleg geweest tussen de supermarkten en de leverancier van de koelapparaten. Ook andere bedrijven waren daarbij betrokken. Het Franse Nationaal Cybersecurity Agentschap heeft contact met de softwareleverancier en onderzoekt of meer bedrijven zijn getroffen door de aanval.

Ook incident in Nederland

De cyberaanval op Franse supermarkten valt samen met een "cyberveiligheidsincident" bij Albert Heijn in Nederland. Dat treft winkels van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall. Daar gaat het niet om koelsystemen, maar om onder meer de elektronische prijsbordjes aan de schappen. Online bestelde boodschappen kunnen niet worden bezorgd.

Ook Belgische winkels van Delhaize hebben last van het incident, zoals moederbedrijf Ahold Delhaize het noemt. Het is dus niet zomaar een storing.

Bij een brand in een huis in het Gelderse Doesburg is een overleden persoon aangetroffen. Dat meldt de veiligheidsregio.

De brand brak rond 08.30 uur uit in de woning aan de Potsmaat. Een groot aantal omliggende woningen is daarop ontruimd. Vanwege de rookontwikkeling werd een NL-Alert afgegeven. De rook trok over delen van Doesburg. Na enkele uren was de brand onder controle, meldt Omroep Gelderland. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekendgemaakt.

Volgens de veiligheidsregio hebben hulpdiensten in de woning het lichaam van een overleden persoon gevonden. Wie het slachtoffer is en of het gaat om een bewoner, is nog niet bekendgemaakt. Ook is nog onduidelijk of er andere slachtoffers zijn. De politie doet verder onderzoek naar de omstandigheden.

De woning raakte bij de brand zwaar beschadigd, en staat volgens de veiligheidsregio op instorten. "De brandweer onderzoekt daarom hoe het pand veilig kan worden betreden en hoe de verdere werkzaamheden verantwoord kunnen worden uitgevoerd", aldus de woordvoerder.

De eerste bewoners van de ontruimde huizen mogen inmiddels weer naar huis. Nog niet alle woningen in de buurt zijn vrijgegeven.

Het aantal abortussen in Nederland is in 2025 licht gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Dat blijkt uit jaarcijfers van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

In totaal ondergingen 39.931 vrouwen vorig jaar een abortus, tegenover 39.438 een jaar eerder. Dat zijn er 493 meer, een stijging van 1,25 procent. De meeste zwangerschapsafbrekingen waren bij vrouwen tussen de 25 en 34 jaar: 18.573. Het jaar ervoor waren er 18.443 abortussen in die leeftijdsgroep.

Een verklaring voor de toename zegt de inspectie niet te kunnen geven. Van alle zwangerschapsafbrekingen vond 80 procent plaats in de eerste acht weken van de zwangerschap.

Grootste stijging bij meisjes

In de leeftijdscategorie tot 15 jaar was de grootste procentuele stijging: waar twee jaar geleden 65 meisjes in die leeftijdscategorie een abortus ondergingen (0,16 procent), waren dat er vorig jaar 163 (0,41 procent).

In absolute zin waren de meeste zwangerschapsafbrekingen bij vrouwen uit de provincies Noord-Holland (11.333) en Zuid-Holland (8284). Relatief gezien vonden de meeste zwangerschapsafbrekingen plaats bij vrouwen van de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba, gevolgd door Flevoland.

Het Fiom, het expertisecentrum voor ongewenste zwangerschap, meldde bij de cijfers van 2023 ook al dat een verklaring voor de cijfers ingewikkeld is. Aan vrouwen wordt bij de behandeling niet gevraagd waarom ze hun zwangerschap laten beëindigen.

(Telecompaper) US operator GFiber has announced plans at Network X to develop an AI-enabled 20 Gbps fibre gateway in collaboration with Qualcomm and Gemtek...

(Telecompaper) Vodafone is preparing to showcase an application-aware quality-of-experience (QoE) service powered by the the low-latency protocol L4S...

De Nobelprijs voor de Economie gaat dit jaar naar twee Amerikaanse economen: Robert E. Hall en Michael Woodford. Ze krijgen de prijs voor hun werk rond modellen die overheden en centrale banken helpen om met economische schokken om te gaan.

Het gaat dan bijvoorbeeld om een energiecrisis, zoals toen Rusland de oorlog tegen Oekraïne begon in 2022 en de gasprijzen in Europa omhoogschoten.

"Hun onderzoek heeft ervoor gezorgd dat grote economische crises effectiever bestreden kunnen worden", zegt het Nobelcomité. "Dat is zeer nuttig geweest tijdens de pandemie en de energiecrises van de afgelopen jaren."

Robert E. Hall onderzocht hoe consumenten in een crisis beslissen of en hoeveel geld ze uitgeven, op basis van wat ze denken te verdienen in de toekomst. Michael Woodford onderzocht hoe bedrijven beslissen over hun prijzen, op basis van wat ze denken dat de rente in de toekomst zal zijn.

Geen echte Nobelprijs

De Nobelprijs voor Economie is eigenlijk geen echte Nobelprijs, omdat deze niet door Alfred Nobel is bedacht. De andere Nobelprijzen worden al sinds 1901 uitgereikt, de 'Nobelprijs' voor Economie pas sinds 1969.

De officiële benaming is dan ook 'De Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter nagedachtenis aan Alfred Nobel'.

Dat de prijs weer naar Amerikanen gaat is geen verrassing: van de 101 laureaten in deze categorie hadden ruim zeventig de Amerikaanse nationaliteit. Sterker nog, met elk veertien hebben zowel de Harvard University als het Massachusetts Institute of Technology er meer dan het eerstvolgende land, het Verenigd Koninkrijk met dertien laureaten.

Drie Nederlanders kregen deze eer, onder wie Jan Tinbergen als eerste in 1969. Ook is de vorig jaar onderscheiden Amerikaans-Israëlische Joel Mokyr geboren in Nederland.

(Telecompaper) An alliance of alternative network operators in Europe has formed to lobby for preservation of the system of regulated wholesale access to telecom networks in the European Union...

"We zullen een aanval van de vijand tegenhouden, hem afzwakken als hij aanhoudt en uiteindelijk het operationeel gevechtssysteem uitschakelen." Dat is de boodschap van de Amerikaanse opperbevelhebber van de NAVO, generaal Alexus Grynkewich, op de veiligheidstop in Warschau.

Hij zei erbij dat hij hoopt dat het nooit zover hoeft te komen en dat hij vooral wilde geruststellen en afschrikken. "Een conflict is op dit moment niet ophanden en niet onvermijdelijk", verduidelijkte Grynkewich.

Rusland niet genoemd

De militair commandant van het bondgenootschap, die de naam Rusland tijdens zijn toespraak niet in de mond nam, benadrukte meermaals dat de NAVO een defensieve organisatie is. "Maar als iemand zo dwaas is om ons aan te vallen, zullen we vechten."

In het vraaggesprek kreeg de Amerikaanse generaal onder meer de vraag waar hij 's nachts van wakker ligt:

De toespraak van Grynkewich was vooraf als 'overwinningstheorie' op de Russen aangekondigd. Die kwam op het moment dat NAVO-lidstaten steeds vaker met zogeheten hybride aanvallen te maken hebben, waarvan vermoed wordt dat Rusland erachter zit.

Dergelijke sabotageacties zijn bedoeld om paniek te zaaien. Ze vormen een test voor de NAVO, die voor het dilemma wordt gesteld om wel of niet terug te slaan en zo mogelijk een groter conflict in de hand te werken.

Dat de hoogste operationeel commandant van de alliantie zich openlijk uitspreekt over de strategie van de NAVO is bijzonder. Het is vooral de bedoeling om duidelijkheid te scheppen over de toewijding van de VS aan de NAVO en om een conflict met Rusland juist te voorkomen. "Ik wil vooral aan alle één miljard inwoners van NAVO-landen laten zien: we got this", zei Grynkewich in de vraag- en antwoordsessie na zijn toespraak.

In het vraaggesprek, waarin wel op Rusland werd ingegaan, kreeg Grynkewich de vraag waar hij 's nachts van wakker ligt. "Nergens van, het is mijn taak om anderen 's nachts wakker te houden."

Dubbele boodschap

De boodschap van Grynkewich om de Russen een halt toe te roepen moet voor de Oekraïense president Zelensky, die ook aanwezig is op de top, dubbel aanvoelen. Afgelopen week maakte het belangrijkste land van het bondgenootschap, de Verenigde Staten, bekend dat het olie en diesel uit Rusland gaat importeren. Daarmee moeten de prijzen aan de pomp in de VS zakken voor de tussentijdse verkiezingen in november.

President Trump haalde afgelopen weekend nog hard uit naar Zelensky door te zeggen dat het tijd is voor een nieuwe Oekraïense president. Trump zou verder hebben gedreigd wapenleveranties via de NAVO aan Oekraïne stop te zetten. De Amerikaanse president liet in het verleden ook geregeld twijfel bestaan over zijn toewijding aan de NAVO.

Over dat laatste zei de door Trump benoemde Grynkewich: "Niemand hoeft de toewijding van de Verenigde Staten aan dit bondgenootschap ter discussie te stellen."

De politie heeft in Frankrijk een 14-jarige scholier aangehouden in verband met een schietpartij op een middelbare school. Daarbij zijn de directeur en een docent gewond geraakt.

De schietpartij vond plaats bij een middelbare school in Aubagne, ten oosten van de stad Marseille. De 37-jarige leraar werd volgens Franse media geraakt in zijn dijbeen, de 53-jarige directeur in zijn heup. Er zouden vier schoten zijn gelost. Volgens de politie zijn hun verwondingen niet levensbedreigend. Leerlingen van de school krijgen slachtofferhulp.

De jongen had volgens de autoriteiten een hagelgeweer bij zich, het wapen had hij in een gitaarkoffer verstopt. Zijn motief is nog onbekend.

De Franse autoriteiten zeggen dat er vooralsnog geen aanwijzingen zijn dat de schietpartij te maken heeft met de grootschalige scholierenprotesten in het land. Op de middelbare school zijn vandaag geen protesten gehouden, zegt de politie.

Al weken gaan Franse scholieren de straat op om te protesteren tegen de problemen in het middelbaar onderwijs, zoals een tekort aan leraren en een hoge werkdruk. Honderden scholen zijn daardoor dichtgegaan of blijven beperkt open vanwege de onrust.

Schepen op de IJssel kunnen voorlopig weer in beide richtingen tussen Arnhem en Zutphen varen. De stand van de rivier is gestegen en daarom is het eenrichtingsverkeer vandaag opgeheven, laat Rijkswaterstaat weten.

De vaarbeperking werd ruim twee weken geleden ingevoerd na aanhoudende lage waterstanden in de rivieren. Op verschillende plekken was de vaargeul volgens Rijkswaterstaat te ondiep om veilig verkeer in twee richtingen te kunnen garanderen.

Omvaren

Schepen die vanuit Duitsland de IJssel op wilden, konden niet bij Arnhem rechtsaf naar Zutphen maar moesten omvaren via Amsterdam en het IJsselmeer, een afstand van zo'n 300 kilometer, schrijft Omroep Gelderland.

Rijkswaterstaat kondigde eerder al aan dat als het waterpeil 1,45 meter zou hebben bereikt, het eenrichtingsverkeer zou worden opgeheven. Rijkswaterstaat zegt de waterstanden te blijven monitoren en sluit niet uit dat de komende tijd opnieuw maatregelen moeten worden genomen. "De droogteperiode is nog niet voorbij", aldus Rijkswaterstaat.

It’s one of the great mysteries of computing, how somehow in the Year Of OLlama 2026, tape remains the god of cheap storage. A while back [Ben Pettis] recounted his …read more

Er moeten nieuwe regels voor dierentuinen komen, vindt staatssecretaris Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Dierentuinen die willen vernieuwen krijgen nu met te veel extra regels en vergunningen te maken, vindt hij. Terwijl dierentuinen die alles bij het oude laten nergens last van hebben, juist omdát ze niet innoveren.

"Dierentuinen zijn al sinds jaar en dag een geliefd uitje voor jong en oud", schrijft Erkens in een brief aan de Tweede Kamer. "Tegelijkertijd zijn we met de jaren meer waarde gaan hechten aan dierenwelzijn. Het is daarom van belang dat dierentuinen meegaan met de tijd."

Op dit moment hebben dierentuinen nog vergunningen voor onbepaalde tijd. Alleen dierentuinen die willen innoveren krijgen te maken met nieuwe toetsen, en de bijbehorende kosten. Een dierentuin die nooit iets verandert, kan jarenlang doorgaan zonder last te krijgen van regels. Erkens wil dat veranderen.

Geen flexibiliteit

Manager dierverzorging Tjerk ter Meulen van dierentuin Artis in Amsterdam noemt als voorbeeld de stenen in een aquarium. Die moeten bij een vergunningsaanvraag allemaal op een plattegrond worden aangegeven, inclusief grootte en gewicht, vertelt hij.

"Dat geeft ons geen flexibiliteit om het weer te veranderen als de vissen daar behoefte aan hebben. Wij willen natuurlijk voortdurend inspringen op de behoeftes en het welzijn van de dieren. En als we dan bij iedere keer weer een nieuwe vergunning aan moeten vragen voor het verblijf, werkt dat natuurlijk heel lastig."