Aggregator

Een hacker die zichzelf Cyberleek (vrij vertaald: cyberprei) noemt, lekt sinds een week - soms tegen betaling in cryptovaluta - gameplaybeelden van GTA 6. Grand Theft Auto VI verschijnt officieel pas in november. In de gamewereld zijn de gelekte beelden het gesprek van de dag. Wat zijn de gevolgen van dit lek?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

"De release van GTA 6 wordt de grootste entertainmentrelease van de komende tien jaar", zegt gamejournalist Martin Verschoor van gamenieuwssite ID in deze podcast. "Groter dan als er een nieuwe Starwarsfilm uitkomt, of een nieuwe Spidermanfilm. Zelfs als Michael Jackson opstaat uit de dood en een nieuw album dropt, dan wordt dat niet zo groot als de release van GTA 6."

Verschoor vertelt hoe Cyberleek te werk is gegaan en welke gevolgen dat volgens hem heeft voor gamers én voor gameontwikkelaar Rockstar.

Obbe Vermeij werkte in het verleden voor Rockstar en hielp eerdere versies van GTA maken. Hij snapt de frustratie van de makers, maar zegt ook: het is geen drama, Rockstar zal er geen spel minder om verkopen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De Verenigde Naties en het Rode Kruis dringen aan op onderhandelingen over het gebruik van autonome wapens. De twee organisaties vinden dat er nieuwe bindende regels en wetten moeten worden vastgesteld "voordat het te laat is", stellen ze in een persverklaring.

"We staan nu gevaarlijk dicht bij het overschrijden van een morele rode lijn: het autonoom aanvallen van mensen door machines", zeggen de VN-secretaris-generaal Antonio Guterres en de voorzitter van het Internationale Comité van het Rode Kruis, Mirjana Spoljaric.

Verboden onder internationaal recht

Een van de zorgen van de twee organisaties is dat machines veranderende omstandigheden niet zouden kunnen herkennen. Het aanvallen van burgers en civiele infrastructuur in conflictgebieden is verboden onder het internationaal humanitair recht, maar het kan moeilijk zijn om te bepalen wie burgers zijn in een conflictgebied.

Bovendien is de vraag of machines zouden kunnen herkennen wanneer iemand zich overgeeft of wanneer een burger per ongeluk een vijandig gebied in is gekomen, aldus de organisaties. De VN en het Rode Kruis vinden dat beslissingen over leven en dood niet in handen moeten liggen van machines.

Wapentop

De oproep van de organisaties komt in aanloop naar een wapentop in het Zwitserse Genève in november. Daar worden mogelijke nieuwe regels besproken. Volgens persbureau Reuters bestaat er "groeiende bezorgdheid over de rol van door AI ondersteunde semi-autonome wapens" die zijn ingezet in oorlogen in Oekraïne, Sudan, Gaza, Iran en de Golfstaten.

De leiders van de VN en het Rode Kruis beschrijven de bijeenkomst als het uitgekozen moment voor landen om te onderhandelen en nieuwe, duidelijke regels op te stellen.

"We dringen er bij de staten op aan dit moment te grijpen", aldus Guterres en Spoljaric. "Innovatie moet de mensheid dienen, niet in gevaar brengen."

Het duurde maar een paar minuten, maar de ravage in Pomas is enorm. Gistermiddag raasde er een tornado door het Zuid-Franse dorpje. Huizen werden weggeblazen, daken werden losgetrokken, auto's werden opgetild en weer neergesmeten en grote bomen knakten als luciferhoutjes.

Het dorp met duizend inwoners is praktisch van de kaart geveegd, schrijft de Franse krant Libération. "Het lijkt wel of we gebombardeerd zijn", zegt een inwoner tegen BFMTV. Er zijn zeker 300 huizen met schade. Soms blijft het bij wat weggewaaide dakpannen, maar ook zijn complete woningen ingestort. Het hele dorp ligt bezaaid met brokstukken: stukken hout en plaatmateriaal, tuinmeubilair, vuilnisbakken. Een auto staat op zijn kop.

Een man loopt in de richting van het dorp, valt op zijn knieën en barst in tranen uit, schrijft Le Parisien. "Ik heb geen dak meer boven mijn hoofd, ik heb geen dak meer boven mijn hoofd", snikt hij, terwijl een buurman hem overeind helpt.

Overal in het dorp is schade:

"Het gebeurde zo snel dat we niets konden doen", vertelt een vrouw bij BFMTV. Ze beschrijft de angstige gebeurtenis als een rampenfilm. "De lucht werd plotseling donker. Ik ging naar buiten en zag allerlei spullen door de lucht vliegen. Ik ben met mijn honden naar een veilige plek gerend."

De Belgische krant HLN sprak twee Vlamingen die in de buurt op vakantie waren en het noodweer zagen aankomen. "We zagen in de verte dat de wolken begonnen te draaien. Dat is heel vreemd om te zien, toen ontstond er wel wat paniek. Ik heb het woord 'apocalyptisch' wel even in de mond genomen."

De schade in het dorp Pomas in beeld:

In de korte tijd dat het noodweer duurde, raakten voor zover nu bekend 39 mensen gewond. Twee van hen liggen in kritieke toestand in het ziekenhuis. Een zwangere vrouw werd bedolven onder een vallende muur van haar huis. Ze werd beschermd door haar bankstel, maar raakte wel gewond.

Vermisten levend gevonden

Brandweerlieden, gespecialiseerde reddingswerkers en speurhonden hebben de hele nacht doorgewerkt. Vanochtend werden de twee mensen gevonden die nog vermist werden. Ze zijn door de brandweer onder het puin vandaan gehaald en hebben lichte verwondingen.

Gisteren werden 600 van de 1000 inwoners van het dorp geëvacueerd. In de omgeving waren opvangcentra ingericht waar ze de nacht konden doorbrengen. Het Rode Kruis was daar ook om hulp te verlenen. De hele nacht is het dorp bewaakt door de gendarmerie, om plunderingen te voorkomen. De toegangswegen naar het dorp zijn nog onbegaanbaar, door bomen en puin op de weg.

Bewoners kunnen ook nog niet naar huis, zeiden de lokale autoriteiten vanmorgen op een persconferentie. Alle gebouwen moeten eerst worden gecontroleerd op instortingsgevaar. "Huizen kunnen er onbeschadigd uitzien, maar zijn dat misschien niet. Onze prioriteit is de veiligheid van alle inwoners", klonk het.

Zo komt langzaam de omvang van de schade in beeld en wordt duidelijk dat deze tornado van ongekende intensiteit was. Het Franse weerinstituut had code oranje uitgegeven voor zware onweersbuien. Stormexperts van de Europese organisatie Estofex kozen voor het allerhoogste waarschuwingsniveau.

Orkaanspecialist Nadia Bloemendaal van het KNMI over deze tornado:

"Deze tornado is ontstaan uit een supercel. Dat is een soort roterende onweersbui die zichzelf kan onderhouden. Dat is dus anders dan de normale onweersbuien die wij regelmatig hebben. Die zijn vaak weer weg als de zon onder is, want die halen hun energie uit de zon. Supercellen zijn anders: dat systeem heeft zijn eigen energiehuishouding.

Om zo'n supercel te laten ontstaan, heb je de juiste omstandigheden nodig: warme en vochtige lucht. Klimaatverandering maakt die omstandigheden gunstiger voor dit soort onweersbuien. De kans dat ze voorkomen wordt dus groter.

Wat dat in absolute frequentie gaat betekenen, dat is nog onduidelijk. Maar dat de omstandigheden hiervoor gunstiger worden door klimaatverandering, daar is de wetenschap het eigenlijk wel over eens."

De stroomvoorziening wordt intussen geleidelijk hersteld. Gisteren zaten meer dan 7000 huishoudens in de regio Languedoc-Roussillon zonder elektriciteit. Vanmorgen waren dat er nog 1400. In Pomas lopen nog tientallen hulpverleners rond. Het opruimen van het dorp en het inspecteren van woningen gaat zeker nog de hele dag duren.

Dan moet het herstel nog beginnen, want "alles moet opnieuw gemaakt worden", zegt een inwoner. "Alles is kapot."

De Deense premier Mette Frederiksen is het zat dat mensen, vooral mannen, voortdurend opmerkingen maken over haar uiterlijk. Aanleiding was een bericht dat ze kreeg van een plastisch chirurg.

Frederiksen was net terug in Denemarken na een bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kyiv toen ze op haar telefoon een berichtje zag dat aan haar was gericht. Het kwam van een mannelijke plastisch chirurg: "Hey Mette, zouden we dat kleine plekje op je neus niet even moeten fixen? Groeten."

Op Instagram heeft Frederiksen een screenshot van de opmerking en haar antwoord gepubliceerd: "Ik ben tevreden met mijn lichaam en heb niet per se een mannelijke plastisch chirurg nodig om daar een mening over te hebben."

'Kom op zeg'

In een begeleidende post op Instagram reageert Frederiksen geïrriteerd: "Het laatste wat ik hoorde toen we gisteren Kyiv verlieten, was het luchtalarm. De oorlog woedt nog steeds in Europa. Een van de eerste berichten die ik kreeg toen ik terug in Denemarken was, was dit. Kom op zeg."

In de post schrijft ze verder dat ze in de loop der jaren ontelbare berichten over haar uiterlijk heeft gekregen. "Vooral dat ik lelijke tanden en dun haar heb, een lelijke wrat op mijn neus en het advies voor een botoxbehandeling."

Zelfacceptatie

Frederiksen hoopt dat de plastisch chirurg, van wie ze de naam in de screenshot heeft geblurd, de volgende keer dat hij haar schrijft "de tijd besteedt aan iets belangrijkers".

Ze roept vrouwen die ongevraagd schoonheidstips krijgen op tot zelfacceptatie en om de "perfecte imperfecties" te omarmen.

Frederiksen is sinds 2019 premier van Denemarken en bezig aan haar derde termijn. Ze is daarmee een van de langstzittende leiders van Europa.

Duitse onderzoekers hebben een derde drone gevonden in de buurt van het vliegveld Leipzig/Halle. Daar werd op 4 augustus een drone aangetroffen die was geladen met explosieven, in de buurt van een Oekraïens vrachtvliegtuig. Later die dag was er een incident met een tweede drone, een paar kilometer verderop. Die botste tegen een vliegtuig van DHL.

Het Oekraïense vrachtvliegtuig, een Antonov, was gebruikt om militair materieel te vervoeren. De Duitse regering beschouwt het drone-incident als een poging om een aanslag te plegen.

Tijdens het onderzoek werd op 14 augustus ten westen van de luchthaven de derde drone gevonden. Daarbij in de buurt zijn ook explosieven aangetroffen die mogelijk verband houden met de aanslagpoging. De Duitse justitie wil geen antwoord geven op vragen van media hierover.

Onderzoekers vonden DNA-sporen op de eerste drone, die bij het vliegtuig werd ontdekt. Volgens Bild komt het DNA overeen met sporen van een eerder incident in Leipzig in 2024.

'Binnenkort nieuws over aanslagplegers'

De Duitse bondskanselier Merz zegt dat binnenkort wordt bekendgemaakt wie er achter de aanslagpoging op het vliegveld zit. Volgens Merz is er bewijs dat naar de daders leidt.

De veiligheidsdiensten vermoeden volgens lokale media dat de Russische veiligheidsdiensten erbij betrokken zijn, maar de regering heeft nog niemand beschuldigd.

De bondskanselier, die met de pers sprak voor aanvang van een tweedaags coalitieberaad, zei dat de gevonden explosieven en andere aanwijzingen erop duiden dat er een "reële dreiging" voor Duitsland is. "Duitsland is in toenemende mate doelwit van hybride aanvallen", zei Merz. "Aanvallers gaan steeds meedogenlozer te werk, waarbij ze materiële schade, maar ook doden en gewonden voor lief nemen."

Kort na de vondst van de drone bij het Oekraïense toestel sprak de regering ook al van een "nieuw niveau van dreiging".

The Quest virtual reality headset gets a fully unlocked bootloader thanks to the QuestStack tool, which automates a complex process of privilege escalation to provide stable, privileged access to the …read more

De oorzaak van de brand die begin dit jaar de Vondelkerk in Amsterdam verwoestte, blijft onduidelijk. De politie heeft na maanden onderzoek geen bewijs gevonden voor een strafbaar feit.

De monumentale kerk ging in de nieuwjaarsnacht in vlammen op. De politie onderzocht of de brand was aangestoken en of vuurwerk de oorzaak kon zijn.

In het onderzoek zijn buurtbewoners gehoord en is beeldmateriaal bekeken. Ook tips over mogelijke brandstichting zijn onderzocht. Dat leverde geen bewijs op.

Er kon ook niet worden vastgesteld of vuurwerk de brand heeft veroorzaakt. Door de brand zijn veel forensische sporen verloren gegaan.

Volgens de politie zijn er geen sporen meer die verder onderzoek mogelijk maken. Het onderzoek is daarom vastgelopen.

Inzamelingsacties

De Vondelkerk werd eind 19de eeuw ontworpen door architect Pierre Cuypers en geldt als een belangrijk monument in Amsterdam. Na de brand kwamen verschillende inzamelingsacties op gang voor het herstel ervan. Stadsherstel Amsterdam, de eigenaar van de Vondelkerk, meldde na een week dat al ruim 180.000 euro was opgehaald.

Ook andere inzamelingsacties leverden tienduizenden euro's op. Heropbouw van de kerk kan jaren duren.

Nieuwsuur maakte in januari deze reportage bij de Vondelkerk, waar de schade werd opgenomen:

In de afgelopen maanden worden er meer nepmails gestuurd over de betalingsservice iDeal en de overgang naar Wero. Dat blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk, zegt die organisatie na berichtgeving in De Telegraaf. Ook Currence, het bedrijf achter iDeal en Wero, bevestigt de cijfers.

Er zijn verschillende frauduleuze mails in omloop. Daarin wordt ten onrechte gezegd dat consumenten actie moeten ondernemen om de overgang van iDeal naar Wero mogelijk te maken. Ze moeten dan bijvoorbeeld op een link klikken en betalingsgegevens achterlaten.

Actie

Begin dit jaar kreeg de Fraudehelpdesk nog slechts enkele nepmails (phishing) per dag doorgestuurd van consumenten. In juli liep dat op naar ongeveer honderd per dag.

Zo gaat er een phishingmail rond waarin oplichters beweren dat iDeal per direct vervangen wordt door Wero. Consumenten worden opgeroepen actie te ondernemen omdat ze nog geld zouden terugkrijgen. Om die terugbetaling te ontvangen, zouden ze via een link hun gegevens moeten verifiëren.

In de nog lopende maand augustus lijkt het aantal meldingen weer iets terug te lopen, zegt Currence.

Wero

Via iDeal kunnen in Nederland online betalingen gedaan worden. Het wordt vervangen door het Europese systeem Wero. De komende maanden zijn in Nederland bij online betalingen beide logo's te zien.

Uiteindelijk zal het iDeal-logo verdwijnen, maar dat zal geleidelijk gaan. Het bedrijf verwacht dat later dit jaar de eerste grotere webwinkels dit aanpassen. Eind 2027 zijn dan alle webwinkels overgestapt, is het streven.

Daniël van Delft, directeur van Currence, herkent het beeld dat criminelen proberen gegevens en geld proberen af te troggelen via nepmails. "Al sinds wij bekendmaakten dat deze rebranding zou plaatsvinden, zien we dat dit geprobeerd wordt."

Eerder waarschuwde Van Delft al voor deze praktijken. Hij benadrukt dat de klant niets hoeft te doen voor de overgang. "Klik niet op mails die je oproepen om op links te klikken. Check bij je bank wat het mailtje betekent."

De Amerikaanse warenhuisketen Target heeft een clownspak voor kinderen uit de schappen gehaald na ophef op sociale media. Volgens sommige Amerikanen leek het verkleedpak, inclusief onder meer masker, op een racistische karikatuur.

In de advertentie is een donker kind te zien in een oranje en zwart gekleurd pak. Hij draagt daarbij zwarte handschoenen en een masker met een brede glimlach met zichtbare tanden. Het pakje werd verkocht als halloweenoutfit.

Zowel de houding als het masker lijkt volgens critici op donkere personages uit Amerikaanse minstrel shows uit de 19e en 20e eeuw. Bij die voorstellingen schminkten witte theateracteurs hun gezicht zwart om de spot te drijven met zwarte Amerikanen.

Op sociale media wordt de afbeelding van het kind in de advertentie vergeleken met de racistische karikatuur Jim Crow, naar wie de segregatiewetten in de VS zijn vernoemd. De bekende witte 19e-eeuwse theateracteur Thomas D. Rice trad vaak op als dat personage.

Aanstootgevend kostuum

Het bedrijf heeft op sociale media excuses gemaakt en noemt het een "aanstootgevend kostuum". In een bericht op X, dat meer dan 40 miljoen keer is bekeken, zegt Target "een fout te hebben gemaakt" en te zullen uitzoeken hoe het voorval heeft kunnen gebeuren. "We weten dat dit bijzonder pijnlijk is voor onze zwarte klanten, medewerkers en partners", aldus Target.

Met zo'n 2000 winkels door het hele land en bijna een half miljoen medewerkers is Target een van de grootste warenhuisketens in de VS. De winkel verkoopt van alles: van kleding tot voedingsproducten en seizoensartikelen zoals halloweenkleding.

Diversiteitsbeleid

Het is niet de eerste keer dat Target in opspraak is geraakt. Vorig jaar werd het bedrijf geboycot nadat het had bekendgemaakt dat het zijn diversiteitsbeleid zou terugdraaien. Dit gebeurde na de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis en onder conservatieve druk. Het bedrijf gaf eerder dit jaar toe dat de boycot tot verliezen had geleid.

Een onderwijscoalitie met miljoenen leden kondigde deze week een boycot aan tegen Target omdat het bedrijf zich onvoldoende zou uitspreken tegen invallen van ICE-agenten in de staat Minnesota. In de grootste stad Minneapolis bevindt het hoofdkantoor van de keten en president Trump stuurde afgelopen winter duizenden agenten van de immigratiedienst daarheen.

De FBI loont 25.000 dollar uit voor gouden tips over meer dan vijftig onopgeloste moord- en vermissingszaken van inheemse Amerikanen.

Ieder jaar zijn er in de Verenigde Staten duizenden vermissingen en moorden op grondgebied dat in handen is van de inheemse bevolking. Families blijven vaak achter zonder antwoorden, omdat een groot deel van de zaken niet wordt opgelost. Van de bijna 10.000 meldingen van vermiste inheemse personen die vorig jaar werden gedaan, waren bijna 1500 zaken aan het einde van het jaar nog niet opgelost.

Kogel naar binnen geschoten

De geldbeloning geldt vooral voor zaken in de afgelopen tien jaar. Zoals de dood van de 6-jarige Logan Warrior Goings. Hij overleed in 2022 toen iemand een kogel naar binnen schoot in het huis van zijn familie in het Pine Ridge Indian-reservaat in South Dakota. Wie de kogel afvuurde, is nog steeds niet duidelijk.

Ook de zaak van de vermiste Sa'Wade Birdinground wordt uitgelicht door de FBI. Zij werd voor het laatst in oktober 2024 gezien in de woning van haar familie in Montana, in het Crow Indian-reservaat. Het 13-jarige meisje is sinds die avond vermist.

Een aantal zaken zijn al decennia oud, zoals die van Anthonette Christine Cayedito. Zij raakte vermist in 1986 op 9-jarige leeftijd.

Samenwerking

De FBI onderzoekt federale misdrijven op de bijna 200 inheemse grondgebieden in de Verenigde Staten. Daarbij werkt het bureau sinds 2023 samen met het Bureau of Indian Affairs, een overheidsinstantie die zich bezighoudt met de inheemse bevolking.

Over het algemeen beschikken reservaten over eigen wetgevende, uitvoerende en rechterlijke bevoegdheden. Met de samenwerking hopen de instanties meer coldcasezaken op te lossen.

Hoe groot de problemen waren, was namelijk lang niet duidelijk. Vaak werden vermoorde en vermiste inheemse personen opgeteld bij latinos. Daarom was er geen specifiek beleid voor de groep, die iets meer dan 2 procent van de Amerikaanse bevolking omvat maar gemiddeld hoger scoort op cijfers voor moord, seksueel misbruik, overdoses en geweldsdelicten.

Moeilijk begaanbaar

Daar komt bij dat de reservaten vaak in uitgestrekte, dunbevolkte gebieden liggen. Er is soms slecht bereik en de wegen zijn niet altijd goed begaanbaar of verlicht. Dat bemoeilijkt de zoektochten naar vermiste personen.

Toen de 32-jarige Emmilee Risling in oktober 2021 verdween in het Yurok-reservaat wilde haar familie meteen een zoekactie starten. De lokale politie bestond echter slechts uit vijf agenten en twee leidinggevenden. Zij waren niet getraind in zoek- en reddingsoperaties.

Het Yurok-reservaat is een heuvelachtig gebied van 56.000 hectare in Noord-Californië, twee keer zo groot als San Francisco en grotendeels begroeid met dichte bossen. Pas zes maanden later, nadat het Amerikaanse persbureau AP over Risling had geschreven, werd een team van zoekhonden, vrijwilligers, en politieagenten gestuurd. Risling is nog altijd vermist.

Niet iedereen is overtuigd

Voor een aantal zaken stond er al een beloning voor de gouden tip. Bij de vermiste Sa'Wade Birdinground stond die bijvoorbeeld op 15.000 dollar.

Of de hogere beloning gaat leiden tot verandering moet nog blijken. Familieleden van slachtoffers en deskundigen twijfelen of de bedragen tipgevers ertoe zullen bewegen zich te melden.

Onder de inheemse bevolking heerst nog altijd wantrouwen richting de Amerikaanse overheid. Uit een rapport uit 2018 van de Amerikaanse Commissie voor Burgerrechten bleek dat de oorspronkelijke inwoners "vanwege onder meer historisch discriminerend beleid, onvoldoende middelen en inefficiënte uitvoering van federale programma's, nog steeds tot de slechtst scorende Amerikanen behoren op het gebied van gezondheid, onderwijs en werkgelegenheid".

"Ik verwacht dat mensen in reservaatgemeenschappen uiterst terughoudend zullen zijn om een vriend of familielid aan te geven bij de overheid, terwijl deze altijd slecht voor hen heeft gezorgd", zegt een vrouw tegen persbureau AP.

Claimorganisatie EUclaim is failliet. De organisatie, die namens reizigers claims voor vertragingen indient bij luchtvaartmaatschappen, vroeg eerder al uitstel van betaling aan. De rechtbank in Arnhem verklaarde het bedrijf gisteren failliet, zo blijkt uit rechtbankstukken. EUclaim bevestigt het faillissement aan de NOS.

De door de rechtbank aangestelde curator laat weten dat het bedrijf in de financiële problemen is geraakt sinds luchtvaartmaatschappijen zelf actiever reizigers zijn gaan wijzen op hun recht op compensatie bij vertragingen en geannuleerde vluchten. "Daardoor is een behoorlijk deel van de markt voor EUclaim weggevallen, waardoor het bedrijf zelf in de problemen is gekomen."

De curator zegt dat zijn werk zich in eerste instantie richt op een doorstart van EUclaim. "Iedereen blijft aan het werk. En ook klanten van EUclaim blijven hun betalingen van uitgekeerde claims ontvangen." Inmiddels zouden zich acht partijen bij de curator hebben gemeld om EUclaim over te nemen.

Kofferchaos en winteruitval

Het in Arnhem gevestigde EUclaim werd in 2007 opgericht om luchtvaartpassagiers te helpen met hun rechten bij vertragingen, omboekingen of geannuleerde vluchten. EUclaim zegt hiervoor dagelijks ruim 13 miljoen vlucht- en weergegevens te analyseren. Reizigers betalen alleen een vergoeding als een claim wordt toegewezen.

De afgelopen jaren kwam EUclaim in het nieuws met claims bij de chaos met koffers in 2022 op Schiphol en bij de uitval door het winterweer van begin dit jaar.

When the analog TV signals were turned off in most places around fifteen years ago, their replacement took the form of a set of digital multiplexes. ATSC for North America, …read more

De ernstige droogte van deze zomer laat overal zijn sporen na, ook in het natuurgebied De Zeezuiper ten oosten van Bergen op Zoom. Daar ligt een groot moeras voor het eerst in honderden jaren droog en liggen veel vissen dood op de bodem.

Boswachter Erik de Jonge is zich naar eigen zeggen rot geschrokken:

De grond in het gebied, waar in de middeleeuwen turf werd gewonnen, is kurkdroog. "Dat is sinds 1300 niet meer gebeurd", zegt De Jonge bij Omroep Brabant. "Wat we hier zien is ongekend. De afgelopen tien jaar hebben we heel wat droogtes gezien, maar deze slaat alles."

Sinds de jaren 70 daalt het waterpeil in De Zeezuiper. "Deze moerassen hebben heel veel water nodig om te herstellen. Het is de vraag of dat de komende maanden gaat vallen." Volgens de boswachter zijn de gevolgen groot. "Zo'n moeras is heel belangrijk voor het vastleggen van CO2. Een moeras houdt zelfs meer CO2 vast dan een bos, dus dit heeft ook negatieve gevolgen voor het klimaat."

Herfstachtig

De bodem van het natuurgebied ligt vol met bladeren. Bomen laten hun bladeren nu al vallen, normaal gesproken gebeurt dat pas vanaf september. "Het lijkt wel herfst. Dat is puur een reactie op de droogte. Hittestress", concludeert de boswachter. "Berken, beuken en esdoorns leggen massaal het loodje. Je ziet ook veel uitgedroogde eikels aan de bomen hangen."

Ook op de heide zijn de gevolgen van droogte goed zichtbaar. In plaats van paarse bloemetjes, zijn vooral bruine, dorre struiken te zien. Volgens de boswachter is tussen de 60 en 80 procent verdord. "Zelfs een taaie plant als heide, die op schrale grond in de volle zon groeit, kan deze droogte niet aan."

De regenbuien van vorige week boden weinig soelaas. "We komen nog honderden millimeters water tekort. Deze droogte dendert nog wel een tijdje door."

Ouders moeten meer met hun kinderen in gesprek over wat zij online meemaken, vindt staatssecretaris Aerdts. Uit een peiling van het ministerie van Economische Zaken onder kinderen tussen de 10 en 15 jaar oud blijkt dat de helft weleens berichten ziet die hen bang of verdrietig maken. Vaak vertellen ze er thuis niet over uit schaamte of uit angst voor een uitbrander.

Aerdts vindt dat dat anders moet en komt daarom met een campagne voor ouders. Daarbij zijn tips op een rij gezet die ook bij de Kindertelefoon worden gebruikt. "Wees nieuwsgierig naar wat ze zien, ook naar de mooie en grappige dingen", licht de staatssecretaris toe. Zo wordt volgens haar de lat voor kinderen lager om ook de nare, enge en schadelijke kanten van de socials te bespreken.

Ook is het volgens Aerdts belangrijk om kinderen niet te veroordelen voor wat ze online doen. "Geef ook aan dat je zelf ook wel eens iets ziet waar je van schrikt, zodat het echt een open gesprek is."

Snapchat en TikTok

In de peiling van het ministerie noemen kinderen vooral Snapchat en TikTok als plekken waar ze vervelende dingen zien. Die bedrijven, en ook andere platformen, liggen geregeld onder vuur vanwege hun verslavende werking en de extreme en schadelijke inhoud. Ook op de nieuwe 'TikTokshop' is kritiek, omdat het een "giftige cocktail voor impulsaankopen" zou zijn.

Aerdts vindt dat de platformen te weinig maatregelen nemen om kinderen te beschermen. "Wij spreken continu de platformen aan die dit soort schadelijke content online laten staan. Het gaat nog niet goed. De online wereld is echt nog geen veilige plek voor kinderen. Dat is ook de reden waarom we een minimumleeftijd voor het gebruik van sociale media in Europees verband willen afspreken."

Frankrijk, Spanje, Griekenland

Het kabinet bewandelt daarmee de Europese weg en kiest niet zoals veel andere landen voor nationale wetgeving. Onder meer Frankrijk doet dat wel. Het Franse parlement stemde vorige maand in met een wet die kinderen onder de 15 verbiedt om sociale media te gebruiken. Er kwam daar wel een kink in de kabel toen de Constitutionele Raad vervolgens oordeelde dat de wet in deze vorm in strijd is met de grondwet. De regering past de wet nu aan.

Ook Spanje en Griekenland wachten niet op de EU, maar komen zelf met leeftijdsgrenzen voor sociale media.

De Griekse premier Mitsotakis maakte het plan in april bekend in een video op TikTok. "Ik weet dat sommigen van jullie heel boos zullen zijn."

Staatssecretaris Aerdts zei eerder te willen wachten op een Europees verbod om te voorkomen "dat er een soort lappendeken van wet- en regelgeving ontstaat die onduidelijk is voor bedrijven, toezichthouders, maar juist ook ouders en kinderen".

De Europese Commissie werkt wel aan nieuwe regelgeving. Zo wil de commissie met online leeftijdscontroleapps het internet veiliger maken voor kinderen. Vorige maand adviseerden onderzoekers de Commissie om sociale media voor kinderen onder de 13 jaar te verbieden. Commissievoorzitter Von der Leyen reageerde daar positief op en wil na de zomer met een voorstel komen om het gebruik van sociale media voor kinderen te beperken.

De NS biedt vanaf vandaag goedkopere treinkaartjes aan voor mensen die nét buiten de spits rijden. De spoorwegvervoerder wil mensen aanmoedigen om een rustigere trein net iets eerder of later te nemen, zodat meer reizigers een zitplaats hebben.

Het gaat om een verruiming van de al langer bestaande PrijsTijd Deals. Met die kaartjes konden mensen al in de daluren (bijvoorbeeld tussen 09.00 en 16.00 uur) met korting reizen, maar dat wordt nu verruimd tot de randen van de spits. De tickets moeten wel uiterlijk een dag van tevoren worden gekocht.

'Hyperspits'

Met de drukste maand van het jaar in aantocht, wil de NS zich met de kortingsregeling voorbereiden op overvolle treinen. Die drukte zit voornamelijk op de dinsdag- en donderdagochtend. Op die dagen heeft de NS te maken met een zogenoemde 'hyperspits': een extreme piek in een uur tijd. Als reizigers iets eerder of later vertrekken, wordt die drukte wat beter verspreid, is het idee.

De vervoerder vergelijkt de drukte met piekbelasting bij stroomnetbeheerders. "Maar als een klein percentage reizigers een minder druk alternatief kiest, hoeven reizigers veel minder vaak te staan in de trein", zegt Tijmen Voet, directeur dienstregeling bij de NS.

Iedereen een zitplek

Als voorbeeld noemt de NS op zijn website de sprinter vanuit Den Haag Mariahoeve in de richting van Leiden Centraal van 07.46 uur. Als 6 procent van de reizigers op dat traject zou kiezen voor de trein van een kwartiertje eerder, kan in beide treinen iedereen zitten.

Iets soortgelijks geldt voor de intercity van Zwolle naar Amersfoort van 08.49 uur. Als 8 procent van de reizigers in die trein een half uur later vertrekt, heeft iedereen in beide treinen volgens de NS een zitplek. De vervoerder beseft dat niet iedereen die keuze heeft, maar hoopt dat de lagere prijzen mensen er wel toe kunnen bewegen.

Gemiddeld 30 procent korting

Met de bestaande PrijsTijd Deals kan de korting in de daluren al oplopen tot 60 procent, zegt de NS. Maar in de randen van de hyperspits zal de korting op de treinkaartjes gemiddeld zo'n 30 procent bedragen. De kaartjes zijn tot dertig dagen van tevoren te boeken. Hoe eerder de reiziger boekt, hoe hoger de korting. De korting geldt niet op treinreizen naar Schiphol of op trajecten waar werkzaamheden zijn.

De NS onderzocht of reizigers voor een rustigere trein zouden kiezen in ruil voor korting. Een op de vijf reizigers was daartoe bereid. De meeste mensen zouden zelfs een halfuur wachten om iets goedkoper te reizen. "Dat scheelt een hoop. Dan hoeven wij minder lange treinen in te zetten voor piekdrukte, terwijl ze buiten de spits grotendeels leeg rondrijden", zegt Voet.

Slechts twee schepen met grondstoffen zijn gisteren door de Straat van Hormuz gevaren. Dat is het kleinste aantal sinds begin mei. Dat meldt persbureau Reuters op basis van gegevens van scheepvaartdatabedrijf Kpler. Het gemiddelde over de afgelopen tien dagen ligt op veertien schepen per dag. Zondag waren het er zeven.

De twee schepen gisteren waren een grote gastanker en een grote olietanker. Waardoor het aantal schepen zo sterk is gedaald, is niet duidelijk. Wellicht waren het er meer dan twee, omdat sommige schepen hun navigatiesystemen uitschakelen tijdens de passage.

Iran heeft ondertussen 45 tankers op een zwarte lijst gezet wegens vermeende overtreding van Iraanse regels voor het varen door de zeestraat. Het land dreigt ook met maatregelen tegen schepen die goederen overslaan naar of van deze tankers.

Voor het uitbreken van het conflict in de regio ging ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie en aardgas door de Straat van Hormuz. Nu dat niet meer zo is, is de onzekerheid over de energievoorziening gegroeid.

Iran financieel isoleren

De spanningen tussen Iran en de VS blijven ondertussen hoog. Iran heeft vergelding aangekondigd voor nieuwe Amerikaanse sancties die gisteren door Washington werden aangekondigd. Washington wil het land niet alleen financieel isoleren, maar ook landen en bedrijven aanpakken die met Iran blijven handelen. Vooral China, de belangrijkste afnemer van Iraanse olie, kan worden geraakt.

Tegelijkertijd zegt Pakistan vandaag in gesprekken met Iran "significante vooruitgang" te hebben geboekt. De gesprekken gingen onder meer over het voorkomen van verdere escalatie en het heropenen van de Straat van Hormuz.

De Pakistaanse minister Naqvi van Binnenlandse Zaken, die legerchef Asim Munir vergezelde bij de gesprekken, spreekt op X van een "zeer constructieve" uitwisseling met de Iraanse leiding. Voorafgaand aan zijn bezoek aan Teheran sprak Munir met de Amerikaanse president Trump.

(Telecompaper) NTT Docomo and Mitsubishi Estate have agreed to jointly develop a next-generation smart city in Tokyo's Otemachi, Marunouchi and Yurakucho area, with...

(Telecompaper) SK Telecom (SKT) has launched the Galaxy Quantum7, an operator-exclusive smartphone featuring a 6.9mm-thick design, a weight of 179g and a retail price of KRW 717,200...

Printed footwear is an intriguing idea, but as far as projects go it is somewhat more complex than it first appears. This guide to 3D printing your own clogs not …read more

Goedemorgen! Vandaag wordt de nieuwe Nederlandse bondscoach Xavi Hernández gepresenteerd in Zeist. Ook komen BBB en de Groep Markuszower langs bij premier Jetten en de vicepremiers om over de begroting te praten.

Eerst het weer: Er is veel zon, maar in het zuiden komt meer sluierbewolking voor. In Zuid-Limburg kan vanmiddag zelfs wat regen vallen en daar wordt het 20 of 21 graden. Elders is het wat warmer.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Door een tornado in het zuiden van Frankrijk zijn 41 mensen gewond geraakt. Vijftien van hen moesten naar het ziekenhuis. De zender BFMTV meldt dat er onder het puin van een huis nog naar twee mensen wordt gezocht.

De tornado trof het plaatsje Pomas in het departement Aude, waar zo'n duizend mensen wonen. Het ligt tussen Carcassonne en Limoux. Op beelden op sociale media is te zien dat daken van huizen zijn geblazen en bomen ontworteld. Volgens de bestuurder van departement Aude zijn 300 woningen beschadigd geraakt. Voor getroffen bewoners is opvang geregeld.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Op sociale media zag je de afgelopen dagen ongetwijfeld filmpjes voorbijkomen met robots die bijvoorbeeld de 100 meter sprint lopen, voetballen of boksen. Dat heeft allemaal te maken met de World Humanoid Robot Games, een soort Olympische Spelen voor robots. Dat evenement is sinds zaterdag in China aan de gang.

Bedrijven laten in Peking zien wat hun robots allemaal kunnen, maar intussen is er nog nauwelijks een markt voor, vertelt correspondent Laura van Megen:

Fijne dag!