Aggregator

Prefab bouwen tegen de woningnood: de vraag is hoe snel dat kan

3 hours 13 minutes ago

Als je de komende jaren van plan bent een nieuwbouwhuis te kopen, is de kans groot dat die uit de fabriek komt. Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting zet in op het bouwen van deze prefab woningen als onderdeel van een reeks maatregelen voor meer woningen.

Deskundigen zijn overwegend positief over de aangekondigde maatregelen, maar vragen zich af of het echt zo snel gaat leiden tot meer ruimte op de woningmarkt.

De minister trekt voor de maatregelen bijna 300 miljoen euro uit. Zo moeten er snel meer woningen bij komen. De minister hoopt hiermee de ambitie van 100.000 woningen per jaar te halen.

'Niet één gouden oplossing'

"In deze eeuw is die ambitie van 100.000 woningen nog niet een keer gehaald, dus als je dat wel wil halen is het een kwestie van alle zeilen bijzetten", zegt Frank Wassenberg van kennisinstituut Platform31.

Wassenberg is positief dat de minister op meerdere manieren de woningcrisis wil aanpakken. Zo wil ze bijvoorbeeld een "flexibele pool" van ambtenaren en experts die gemeenten en provincies kunnen helpen met het plannen en realiseren van woningen. Ook wil de minister sommige vergunningen afschaffen. "Het is allemaal nodig en goed, want er is niet een gouden oplossing voor het woningtekort."

Daar sluit Maurice van Sante van ING Research zich bij aan. "Voor alles op de woningmarkt moet je tijd nemen en dat tekort ga je morgen niet oplossen. Maar je moet van alles proberen en ik denk dat deze maatregelen allemaal wel een beetje gaan helpen."

Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is blij dat de minister de woningnood wil aanpakken, met name als het gaat over de aanpak van de oneindige bezwaarprocedures.

Volgens Wassenberg zijn die woningen uit de fabriek nodig, omdat de bouwsector die hoge vraag aan woningen niet aan kan. "Je ziet in de bouwsector dat de druk heel hoog is. We hebben te weinig bouwvakkers, dus alles wat in een fabriek gebeurt, is mooi meegenomen."

Volgens Van Sante hebben veel bouwbedrijven daarom de afgelopen jaren ook flink ingezet op het kunnen produceren van woningen in de fabriek. Maar het is dan wel belangrijk dat die fabriek blijft draaien. "Als je een fabriek hebt wil je niet dat die leeg komt te staan wanneer je er geen opdrachten voor krijgt."

Dat herkent Marja Elsinga, hoogleraar Woonbeleid aan de TU Delft. Ze staat positief tegenover de mogelijkheden die fabrieksmatig bouwen biedt. "Ik zie heel veel mooie projecten op dit gebied en het is een efficiëntere en goedkopere manier van bouwen."

Stroperigheid

"Je zou zeggen dat het bouwen in een fabriek snel moet kunnen, maar het gaat niet eenvoudig", zegt Elsinga. "Gemeenten hebben vaak specifieke eisen voor omgevingsvergunningen wat lastig is voor fabrieksmatige woningbouwers. Bovendien duren procedures vaak lang."

"Gemeenten hebben vaak lokale eisen die afwijken van wat een fabriek produceert. Dat gaat soms over iets dikkere muren of hogere ramen", noemt Wassenberg. "Er zijn 342 gemeenten met 342 eigen eisen. Daar kun je als fabriek niet mee uit de voeten en daar moet je eigenlijk vanaf."

Dat er op dit moment dus nog weinig uit de fabrieken komt heeft er volgens Wassenberg mee te maken dat er in de voorfase nog veel vertraging is. "Door bijvoorbeeld klagende bewoners of netcongestie worden projecten maanden uitgesteld. Ik kan me voorstellen dat fabrieken willen dat dat beter geregeld wordt."

Eerder bleek dat fabrieken die huizen bouwen niet op volle kracht draaien. Startblock uit Emmeloord vroeg zelfs een paar jaar terug het faillissement aan.

Keurmerk

Om die voorfase te versnellen werkt de minister aan een wetswijzigingen waardoor vooraf gefabriceerde woningen een typegoedkeuring krijgen. Volgens Elsinga houdt dat in dat woningtypen een bepaald keurmerk krijgen dat garandeert dat het type woning, inclusief varianten daarop, van goede kwaliteit is. Ze denkt daarom ook dat het kan helpen om gemeenten meer vertrouwen te geven.

Daar sluit Van Sante zich bij aan. "Als een bepaald type huis een goedkeuringsstempel krijgt kan dat helpen om zowel het vergunningstraject als het bouwen te versnellen."

Na de zomer volgt een actieplan waarin minister Boekholt de maatregelen verder uitwerkt.

Artiest D4vd aangeklaagd voor moord vanwege dood meisje in kofferbak

3 hours 21 minutes ago

De Amerikaanse artiest D4vd is aangeklaagd voor de moord op een tienermeisje. Dat maakt het Amerikaanse Openbaar Ministerie vandaag bekend.

Het stoffelijk overschot van de 14-jarige Celeste Rivas Hernandez werd in september gevonden in de kofferbak van een Tesla die op naam stond van de artiest. De zanger werd afgelopen vrijdag gearresteerd in Los Angeles en zit sindsdien vast. Rivas Hernandez was sinds april 2024 vermist.

Het lichaam van Rivas Hernandez werd in stukken gesneden in een lijkzak gevonden in het voertuig, dat op 8 september was weggesleept uit een chique buurt in Los Angeles. Haar familie had haar als vermist opgegeven.

Pas sinds zijn arrestatie van afgelopen vrijdag wordt D4vd (echte naam: David Burke) door het Openbaar Ministerie officieel verdachte genoemd. Dat komt mogelijk omdat volgens de politie meerdere mensen gebruikmaakten van het voertuig en daarom uitgebreider onderzoek nodig was.

'Ontuchtige handelingen'

De zanger wordt naast moord ook beschuldigd van ontuchtige handelingen met een minderjarige en het verminken van een lichaam. De moordaanklacht bevat ook verzwarende omstandigheden: het plegen van een misdrijf voor financieel gewin en het vermoorden van een getuige in een onderzoek.

Het is nog onbekend welke straf het Openbaar Ministerie eist tegen de artiest, maar op papier zou de doodstraf geëist kunnen worden. Dat hij die opgelegd zal krijgen is uiterst onwaarschijnlijk: sinds 2006 is de straf niet meer uitgevoerd in Californië.

TikTok

De 21-jarige D4vd was een rijzende ster in de Amerikaanse muziekwereld. Met zijn mix van pop, rock en R&B was hij in eerste instantie populair op TikTok, waar hij miljoenen volgers heeft. Zijn debuutalbum bereikte een hoge positie in de Amerikaanse hitlijsten en een van zijn grootste hits Romantic Homocide heeft inmiddels ruim 1,86 miljard streams op Spotify.

De zanger zou vorig jaar onder meer optreden op de Amsterdamse poppodia Paradiso en de Melkweg. Die gingen vorig jaar niet door vanwege wat zijn management "onvoorziene omstandigheden" noemde.

Zoöloog Desmond Morris (De Naakte Aap) overleden op 98-jarige leeftijd

3 hours 37 minutes ago

De Britse zoöloog Desmond Morris is op 98-jarige leeftijd overleden. Als presentator en schrijver liet hij jarenlang het grote publiek nadenken over de plek van de mens in het dierenrijk, met name door zijn bestseller De Naakte Aap uit 1967.

In dat boek keek Morris met de blik van een bioloog naar de mensheid. Hij betoogde dat er net als bij dieren biologische drijfveren schuilgingen achter menselijk gedrag. Een praatje maken over het weer of de uitslag van een voetbalwedstrijd bespreken was voor hem niet wezenlijk anders dan het vlooien van apen. De titel van het werk verwees naar het feit dat de mens als enige van alle tientallen aapachtigen geen vacht heeft.

Hoewel dergelijke theorieën onder wetenschappers gemeengoed waren, leidde de publicatie van het boek destijds tot discussies in de media wereldwijd of Morris hiermee de mens niet van zijn eeuwenoude voetstuk stootte. Zo werd hij zelf tijdens een interview ineens verrast door een rij geestelijken die van hem wilden weten of hij wel in een menselijke ziel geloofde.

Apenkunst

Morris was als kind al groot dierenliefhebber geweest. Tijdens zijn jeugd op het platteland verzamelde hij een kleine dierentuin aan huisdieren, waaronder kraaien, hagedissen, katten, honden, schildpadden, vissen, konijnen en twee vossen. Geen wonder dat hij Zoölogie ging studeren aan de universiteit van Oxford.

Afgestudeerd kwam hij in de jaren 50 te werken in de dierentuin van Londen. Rond die tijd begon hij ook met een televisieprogramma waarin het dierlijk gedrag centraal stond. Met Zoo Time introduceerde hij de wonderen van het dierenrijk aan een generatie Britse kinderen.

Als gedreven abstract schilder stond hij in die tijd ook aan de wieg van een bijzondere tentoonstelling, waarin tekeningen door apen, een zuigeling en een kleuter naast elkaar te zien waren in een zoektocht naar overeenkomsten en verschillen. De dierlijke kunstwerken bleken een gat in de markt: onder de afnemers was onder andere Pablo Picasso. Ook een gorilla uit Blijdorp droeg enkele werken bij aan het onderzoek.

Volgens zijn zoon Jason bleef Morris tot aan zijn dood schrijven en schilderen. Hij roemt hem als "een groots man en een nog groter vader en opa".

Waarschuwing voor erectiemiddelen na vondst gevaarlijke ingrediënten

3 hours 38 minutes ago

Consumenten wordt streng afgeraden om vier soorten libidoverhogende middelen te kopen of gebruiken. Het gaat om LibiForMe, Mr Stiff, Night Longer Mixed Herbal Blend en Ayibogan Natural. Er zitten gevaarlijke stoffen in, zo blijkt uit laboratoriumonderzoek.

De waarschuwing komt van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In de erectiemiddelen zijn sildenafil, tadalafil en morphardenafil gevonden. "Deze stoffen brengen ernstige gezondheidsrisico's met zich mee."

'Veilige manier'

Geneesmiddelen met sildenafil, tadalafil zijn in Nederland alleen toegestaan als ze door een arts zijn voorgeschreven. Bij de vier lustopwekkende producten staan deze stoffen echter niet op het etiket vermeld.

De middelen worden verkocht als "veilige manier" om het seksleven te verbeteren. Ze worden aangeboden via sociale media en op websites. De NVWA zegt dat het toezicht moeilijk is, omdat de producten vaak vanuit het buitenland online worden verkocht.

Hoofdpijn en lage bloeddruk

De in het lab aangetroffen stofjes kunnen leiden tot hevige bijwerkingen. Denk aan een versnelde hartslag, hoofdpijn, spierpijn, maagklachten en wazig zicht. De stoffen kunnen in combinatie met geneesmiddelen voor hartpatiënten leiden tot een gevaarlijk lage bloeddruk.

De libidoverhogende middelen zijn op een zwarte lijst van voedingssupplementen gezet. Vorige maand trok de toezichthouder al aan de bel over een ander erectiemiddel. In lustopwekkende honingproducten bleken illegale stoffen toegevoegd.

Gemengde reacties op steunmaatregelen kabinet om Iran-oorlog

3 hours 42 minutes ago

Het steunpakket waarmee het kabinet reageert op de gestegen brandstofprijzen, leidt tot gemengde reacties. Het zit vol met gerichte maatregelen voor ondernemers, maar dit is niet zonder concessies voor sommigen.

Zo zegt ondernemersorganisatie MKB-Nederland dat er goede punten in de plannen staan, maar heeft het wel moeite met hoe deze worden betaald. Structurele regelingen voor kleine en startende bedrijven worden geschrapt voor tijdelijke maatregelen.

Ook Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) is kritisch op het kabinet. "Natuurlijk is het goed dat er wordt gezocht naar oplossingen om burgers en sectoren te helpen, maar de rekening wordt nu structureel neergelegd bij startende en zelfstandige ondernemers", zegt VZN-voorzitter Connie Maathuis. Zij vindt het economisch onverstandig en op termijn zelfs schadelijk.

Een halvering van de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens, vaak voor kleine ondernemers met een bestelbus, is een van deze maatregelen. "Het is fijn," zegt Karin van Elten, eigenaar van glazenwasserij, "maar als ik een beetje terugreken bespaar ik daarmee vierhonderd euro in de maand, terwijl ik door de hogere brandstofprijzen nu vierduizend euro extra kwijt ben".

Voor haar glazenwasserij rijden er dagelijks tien busjes, op grijs kenteken, naar verschillende locaties in Nederland. De hoge brandstofprijzen zijn een doorn in het oog. "Het is echt aftellen de laatste dagen. We kijken van het ene loon naar het volgende loon toe en kijken of we rond kunnen blijven komen", zegt Van Elten.

De brandstofrekening voor haar werkbusjes is flink gestegen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten. Ze ziet graag dat de brandstofaccijnzen worden verlaagd. "Het is gewoon belachelijk dat we hier zoveel meer betalen aan brandstof dan in België en Duitsland."

Niet voor iedereen

Het is een bewuste keuze van het kabinet om de accijns aan de pomp niet te verlagen. Die maatregel is duur voor de staatskas. Bovendien helpt het ook groepen die het geld wel kunnen missen. Het CPB concludeerde afgelopen week dat gerichte steun effectiever is. Daaraan geeft het kabinet gehoor.

Bijvoorbeeld met een extra potje voor mensen die moeilijk de energierekening kunnen betalen. En subsidies voor huurders en woningeigenaren om hun huis te verduurzamen.

"Het kabinet kiest ervoor om de kwetsbaarste huishoudens te helpen", zegt Aggie van Huisseling, econoom bij ABN Amro. "En ze proberen het mogelijk te maken voor mensen en bedrijven om te investeren in verduurzaming, om weerbaarder te worden tegen dit soort schokken in de toekomst."

Duurdere drank

Het steunpakket kost bijna een miljard euro. Het geld wordt opgehaald door te draaien aan knoppen elders in de rijksbegroting. Zo verdwijnt de startersaftrek voor beginnende ondernemers en gaat de accijns op alcohol omhoog.

Dat is een politieke keuze, constateert Van Huisseling. "Je kunt twee dingen doen: de staatsschuld laten oplopen en dat overhevelen naar toekomstige generaties. Of de samenleving de lasten laten opvangen. Het kabinet kiest voor de tweede optie."

Ondernemers zullen dus ook moeten inleveren. De startersaftrek wordt in de plannen vanaf 2027 afgeschaft en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) wordt 'versoberd'. Dat levert de overheid bij elkaar structureel tweehonderd miljoen euro per jaar op.

De startersaftrek geldt voor ondernemers die in de eerste vijf jaar een extra korting kunnen krijgen op hun inkomstenbelasting. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek helpt ondernemers om nieuwe machines of bedrijfsauto's aan te schaffen.

Signaal

Deze maatregelen zijn weliswaar in 2023 eerder negatief geëvalueerd door het ministerie van Financiën en zouden al worden afgebouwd, zegt belastingadviseur Cor Overduin. Toch geeft het huidige kabinet hier wel een signaal mee af. "Je zegt in feite tegen ondernemers: als je wil investeren in nieuwe apparatuur dan zoek je dat zelf maar uit."

Een bakker die een nieuwe oven wil aanschaffen kan met de regeling snel duizenden euro's goedkoper uit zijn. Zijn verwachting is dat ondernemers die al nadenken over dit soort investeringen, dat nu sneller zullen doen.

Overduin zegt wel dat een beetje ondernemer zich niet laat sturen door de overheid. "We moeten ook begrijpen dat de overheid niet alles op kan lossen voor ons, daar zou ook meer begrip voor mogen zijn."

Het kabinet debatteert woensdag over de plannen met de Tweede Kamer, er is naar verwachting een meerderheid voor.

Brits parlement onbewust fout geïnformeerd, zegt Starmer, maar hij stapt niet op

4 hours 12 minutes ago

De Britse premier Starmer geeft toe het Lagerhuis verkeerd te hebben geïnformeerd over de screening van Peter Mandelson voordat hij ambassadeur in de VS werd. Maar dat was volgens hem omdat hij zelf niet goed was ingelicht, zei hij in een debat in het Lagerhuis waar hij uitleg moest geven over nieuwe onthullingen in de affaire.

De oppositie vindt de uitleg onaanvaardbaar en eist het aftreden van de premier. Starmer wil daar niets van weten, en hij kan tot nu toe rekenen op de steun van de meerderheid van het Lagerhuis.

De affaire-Mandelson houdt de gemoederen in het VK al maanden bezig. De Britse ambassadeur in de VS werd vorig jaar ontslagen na onthullingen over zijn nauwe banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein. De affaire raakt ook Starmer, die Mandelson voordroeg als ambassadeur.

Vorige week bleek dat Mandelson na die voordracht een screening niet was doorgekomen, maar toch naar de VS werd gestuurd. The Guardian schreef dat het ministerie van Buitenlandse Zaken het advies van de veiligheidsdiensten bewust negeerde omdat de benoeming al was aangekondigd.

Starmer houdt vol dat hij niet was ingelicht over de onwelgevallige uitkomst van het antecedentenonderzoek. Dat het advies van de veiligheidsdiensten is genegeerd is volledig de verantwoordelijkheid van ministerie van Buitenlandse Zaken, is het standpunt van de regering. Een hoge ambtenaar van dat ministerie, Olly Robbins, moest daarom opstappen. Robbins krijgt morgen de kans om zijn kant van het verhaal te delen met een parlementscommissie.

Verbijsterd en furieus

Volgens Starmer is het feit dat Mandelson de screening niet doorkwam niet gedeeld met hem of enige andere minister in de regering. Hij noemde dat verbijsterend en zei er furieus over te zijn. Volgens hem was het een bewuste keuze hem daarover niet te informeren. "Ik denk dat sommige parlementsleden dat ongelooflijk vinden, en ik zeg dat ze gelijk hebben: het tart de verbeelding." Hij zei dat hij Mandelson nooit zou hebben benoemd als hij had geweten van de mislukte screening.

De oppositie nam daar geen genoegen mee. Leider Kemi Badenoch van de Conservatieven wilde onder meer weten waarom de aankondiging van Mandelsons benoeming als ambassadeur al was gedaan voordat het screeningproces volledig was afgerond.

Volgens Starmer was het eind 2024 nog gebruikelijk om een screening zoals die van Mandelson pas na de aankondiging te doen, maar wel voordat die persoon een contract tekende. "Ik heb dat proces nu veranderd."

Badenoch stelde dat voor Starmer geen andere regels mogen gelden dan voor andere bewindslieden die het parlement hebben misleid en moesten opstappen. Volgens haar koos Starmer er in plaats daarvan voor zijn medewerkers onder de bus te gooien. Ook nam ze het hem kwalijk dat hij nooit naar de uitkomst van de screening heeft gevraagd. "Het lijkt erop dat hij nooit vragen heeft gesteld. Waarom niet? Omdat hij het niet wilde weten."

Catastrofale inschattingsfout

Ook andere partijen riepen op tot Starmers vertrek. Ed Davey, leider van de Liberal Democrats, zei dat Starmer wist dat hij "een enorm risico" nam met de benoeming van Mandelson. "Een catastrofale inschattingsfout. En nu het in zijn gezicht is ontploft, is het enige fatsoenlijke wat hij kan doen, zijn verantwoordelijkheid nemen."

Ook vanuit zijn eigen Labour-partij kwam kritiek. Parlementslid Dianne Abbott wees de premier erop dat het er niet alleen om gaat of de regels zijn gevolgd. "Mensen op straat geven niets om procedures, ze willen transparantie."

Het is niet voor het eerst dat Starmer onder vuur ligt vanuit zijn eigen partij. De Mandelson-affaire kostte Starmer in februari al bijna de kop. Hij wist wist een politieke crisis toen ternauwernood af te wenden. Verschillende Labour-politici riepen de premier toen al op om af te treden.

Arjen van der Horst, correspondent Verenigd Koninkrijk:

"Het zal niet verbazen dat de oppositie het aftreden van Keir Starmer eist. Maar de oppositiepartijen kunnen hoog of laag springen, ze kunnen onmogelijk de premier tot aftreden dwingen. Labour heeft een zeer ruime meerderheid in het Lagerhuis en kan simpelweg elke motie van wantrouwen wegstemmen.

Starmer kan eigenlijk alleen ten val gebracht worden als er een opstand komt in zijn eigen Labour-fractie. Het rommelt al maanden binnen Labour en er is groeiende onvrede over zijn leiderschap. Het had niet veel gescheeld of de premier was in februari al gestruikeld over het Mandelson-schandaal. Hoewel tal van Labour-parlementariërs tijdens het debat hun kritiek niet onder stoelen of banken staken, heeft het grootste deel van de Labour-fractie een afwachtende houding aangenomen.

Daarmee is Starmers positie voorlopig veiliggesteld. Dat kan echter binnen een paar weken weer veranderen als op 7 mei in het hele Verenigd Koninkrijk regionale verkiezing plaatsvinden. Alle peilingen wijzen op een electoraal bloedbad voor Labour. Met een dramatische nederlaag zou de sluimerende onvrede binnen de partij weer aan de oppervlakte kunnen komen."

Rita Verdonk coach van nieuwe partij Markuszower 'De Nederlandse Alliantie'

4 hours 14 minutes ago

De Groep Markuszower heeft vrijdag een politieke partij opgericht onder de naam De Nederlandse Alliantie, afgekort DNA. Voormalig VVD-minister Rita Verdonk heeft zich erbij aangesloten en "coacht en helpt de nieuwe partij". Dat zei Gidi Markuszower van de Groep Markuszower in het SBS-programma Nieuws van de Dag.

Verdonk lijkt vooral aangetrokken te zijn in een adviserende rol. Een jaar geleden verliet ze de politiek en zei ze nog genoeg vergaderd en gedebatteerd te hebben.

Markuszower had eerder gezegd de naam Nederlandse Vrijheids Alliantie (NVA) te overwegen, maar het wordt dus De Nederlandse Alliantie. Het streven is om aan de volgende Statenverkiezingen mee te doen.

Iedereen kan lid worden van de partij. Dat dat bij de PVV niet kon, was één van de grote bezwaren van de oud-PVV'ers van Groep Markuszower toen ze daar vertrokken.

Weg bij PVV

Markuszower en zes anderen splitsten zich in januari van de PVV af, uit onvrede over de koers van Wilders en zijn campagne. Kritiek was er op de te eenzijdige campagne, het gebrek aan inspraak binnen de partij en het feit dat de partij geen leden heeft. De zeven vonden dat de rechtse kiezer niet goed bediend wordt doordat de PVV niet meer wilde samenwerken met andere partijen. "We hebben geprobeerd een discussie te starten maar dat is niet mogelijk gebleken", zei Markuszower toen. De zeven wilden onder meer discussie over de verloren Tweede Kamerverkiezingen en de slechte peilingen daarna. Wilders wilde daar niets van weten en wilde ook geen ledenpartij.

Keijzer er nog bij?

Wie de nieuwe leider van de partij wordt, is nog onduidelijk. Markuszower zegt zelf die ambitie niet te hebben en nog met "iedereen te praten die ons wil helpen daar een succes van te maken". Op de vraag of hij daarover in gesprek is met Mona Keijzer, die zich onlangs van de BBB afsplitste, antwoordde Markuszower niet ontkennend. Hij gaf aan dat Keijzer weet dat zijn partij ook bestaat om samen met haar te werken.

De partij zegt onder meer controle over immigratie en de grenzen te willen en in te zetten op lagere lasten voor burgers. Op de vraag wat de nieuwe partij onderscheidt van andere partijen zei Markuszower vooral een partij te willen worden die problemen "niet alleen benoemt maar ook oplost".

Ruim twintig doden doordat bus van berg stort in noorden van India

4 hours 32 minutes ago

In het door India bestuurde deel van de regio Kashmir is een fataal busongeluk gebeurd. Door onbekende oorzaak reed een passagiersbus van een berg. Zeker 21 mensen zijn omgekomen. Nog eens 29 gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht, schrijven Indiase media op basis van lokale autoriteiten.

De oorzaak van het ongeluk in het Himalayagebergte is nog onbekend. De overvolle bus stortte 's ochtends naar beneden en kwam op een tuktuk, een driewielig taxivoertuig, terecht.

De bus is nagenoeg volledig verwoest. Het was moeilijk voor reddingswerkers om slachtoffers uit het wrak te krijgen. Een aantal van de gewonden verkeert in kritieke toestand.

Schadevergoeding

Premier Modi heeft de families van de verongelukte passagiers gecondoleerd. De nabestaanden krijgen een schadevergoeding van omgerekend ruim 1800 euro. De gewonden krijgen elk zo'n 455 euro als vergoeding. Dat heeft de premier bekendgemaakt op sociale media.

Buurtbewoners van doodgestoken meisje Blerick: 'Het was zo'n lief kind'

4 hours 46 minutes ago

Wat zich precies heeft afgespeeld rond de dood van het meisje dat in het Venlose stadsdeel Blerick is doodgestoken, is nog onbekend. Buurtbewoners zijn geschrokken van het nieuws. Ze beschrijven haar als een lief meisje en vertellen aan de NOS dat er spanningen waren in het gezin.

In de Elzenstraat staan vanochtend bewoners op een afstandje te kijken naar het huis waarin het meisje werd doodgestoken. Politiemensen in witte pakken lopen in en uit de woning, een rijtjeshuis van twee verdiepingen. Ze doen forensisch onderzoek.

De politie heeft bekendgemaakt rond 06.30 uur vanochtend een melding te hebben gekregen van "een steekincident". Ook bevestigt de politie dat het meisje is overleden en dat een man en vrouw zijn aangehouden die in het pand woonden. Verder zegt de politie niets.

'Problemen in het gezin'

Volgens bewoners gaat het om de vader en moeder van het meisje, maar ook dat is niet bevestigd. Een van de bewoners zegt volgens het AD gezien te hebben hoe de vader geboeid uit het huis werd meegenomen. Tussen de twee waren al langer problemen, zeggen buurtbewoners.

Volgens hen hadden de man en zijn partner geen goede relatie en sliep de man in de schuur in de tuin van het huis. De man is eigenaar van een kapperszaak in de buurt waar het meisje ook af en toe werkte, zeggen meerdere buren. "Slechte dingen heb ik nooit bij ze gezien", zegt een buurtbewoonster tegen L1. Het meisje noemt ze "een heel aardig meisje".

10 minuten lopen

Het meisje, dat volgens buurtbewoners Nour heette en 13 of 14 jaar was, zat op het Blariacumcollege, ongeveer 10 minuten lopen vanaf het huis. "Ik kan gewoon niet bevatten wat er met haar gebeurd is", zegt een vrouw die een straat verderop woont. Het meisje zat bij haar zoon in de klas. "Het was zo'n lief kind", zegt ze, terwijl ze beelden laat zien van een toneeluitvoering waarin het meisje te zien zou zijn.

De school heeft een e-mail gestuurd naar alle ouders. Daarin staat onder meer dat kinderen extra hulp kunnen vragen als ze daar behoefte aan hebben en dat een gedenkplaats is ingericht in een klaslokaal. De lessen zijn vandaag doorgegaan in aangepaste vorm, maar in overleg konden leerlingen ook naar huis gaan. "Het is een enorme schok. Dit verzin je niet. Iedereen is van slag", meldt een woordvoerder van de school.

Bij de Elzenstraat vertelt een geschokte buurvrouw niets te hebben gehoord. Het meisje was gisteren nog bij haar thuis om met haar kind te spelen, zegt ze. "Het is zo'n lief kind. Ze was vaak bij ons en haar moeder ook." Ook zij weet niet wat zich precies heeft afgespeeld. "Ik sliep heel diep. Had ik maar iets gehoord, dan had ik misschien iets kunnen doen."

Onbekenden vernielen bijenkasten van imker uit Joure voor zesde keer

5 hours 26 minutes ago

Honderdduizenden dode bijen en veel materiële en financiële schade. Imker Peter Bruinsma-Speksnijder uit Joure is afgelopen weekend voor de zesde keer slachtoffer geworden van vernielingen aan zijn bijenkasten.

De imker trof zowel op zaterdag als op zondag kapotte bijenkasten aan. In drie jaar tijd zijn de bijenkasten van Bruinsma-Speksnijder daarmee voor de zes keer het doelwit van vandalisme geworden.

"Het maakt me heel verdrietig", zegt Bruinsma-Speksnijder tegen Omrop Fryslân. "Dan denk ik: wat hebben die bijen jullie misdaan? Ik heb liever dat ze met mij op de vuist gaan, want ik kan mezelf tenminste nog verdedigen."

Zeventien dode volken

Door de vernielingen zijn inmiddels zeventien volken doodgegaan. "Dat zijn zo'n 680.000 dode bijen." Bij de bijen die de aanvallen hebben overleefd, merkt Bruinsma-Speksnijder ander gedrag. "Het zijn hele prettige volken om mee te werken, maar nu het twee keer is gebeurd, gedragen zij zich heel defensief."

Voor de imker zijn de bijen niet alleen zijn levenswerk, het vandalisme heeft ook grote financiële gevolgen. Zo gaat hij markten langs om zijn honing te verkopen en levert hij aan streekwinkels.

"Ik loop zo'n 1300 kilo honing mis. Maar dat is niet het enige, kijk ook naar de kasten die vernield zijn. Het gaat intussen richting de 10.000 euro aan schade."

Geen vijanden

De imker zegt geen idee te hebben wie er achter de vernielingen zit. "Het is denk ik vernielen om het vernielen. Alles was kapot getrapt. Ik heb er eergisteren na de eerste vernieling ook nog een lege kast neergezet om te kijken wat er zou gebeuren. Maar zelfs die is kapotgemaakt."

De aangevallen bijenkasten staan op het terrein van de plaatselijke scouting. "Dat is een afgesloten terrein met hekwerk eromheen. Dat is vernield en kapot geknipt. En daar zijn ze doorheen gekomen."

De imker zegt opnieuw aangifte te gaan doen. "En de scouting zal ook aangifte doen, omdat het op hun terrein gebeurt. Op het terrein is vorig jaar ook brandstichting geweest. Dus wat gaat er straks nog meer gebeuren?"

Voor Bruinsma-Speksnijder is één ding duidelijk: hij moet maatregelen nemen. "Ik ben altijd heel open en eerlijk, maar ik kan nu maar beter niet meer delen waar ik de volken heb staan. En dat is eigenlijk te bizar voor woorden."

Elon Musk negeert oproep Franse justitie voor verhoor in onderzoek naar X

5 hours 37 minutes ago

X-eigenaar Elon Musk is vandaag niet komen opdagen voor een verhoor door Franse justitie. In Frankrijk loopt een onderzoek naar onder meer het verspreiden van kinderporno en het genereren van seksuele deepfakes op X.

Musk wordt door Franse justitie onder meer verdacht van medeplichtigheid aan het verspreiden van kinderporno en "schending van de persoonlijke levenssfeer" naar aanleiding van het generen van naaktfoto's via AI-programma Grok.

Hoewel Musk volgens de Franse wet wel had moeten komen voor het "vrijwillig verhoor", hebben de aanklagers in deze fase van het onderzoek niet de bevoegdheid om Musk vanuit het buitenland te dwingen om daarvoor langs te komen. Het OM in Parijs had zaterdag al gezegd dat de mogelijke afwezigheid van Musk "geen belemmering vormt bij voortzetting van het onderzoek".

Meerdere werknemers van het socialemediaplatform zullen deze week een verklaring afleggen, meldt het OM. Ook de voormalige ceo van X, Linda Yaccarino was uitgenodigd voor verhoor, maar zij liet eveneens verstek gaan.

Inval bij X

In februari deden de Franse autoriteiten een inval in het kantoor van X in Parijs. Dit was onderdeel van het strafrechtelijk onderzoek door de cybercrime-eenheid van het Franse Openbaar Ministerie, de nationale politie en de Europese politiedienst Europol. X noemde de inval destijds "theatraal" en "gepolitiseerd". Musk beschreef het als een "politieke aanval".

Het onderzoek naar X begon in januari 2025. Aanleiding hiervoor waren verschillende meldingen over het platform omtrent politieke inmenging, wijzigingen aan het algoritme en illegale dataverzameling.

Later werd het onderzoek uitgebreid naar de AI-chatbot van X, Grok. Er waren klachten binnengekomen over Holocaustontkenning, het genereren van seksueel getinte afbeeldingen van mensen (deepfakes) en het bezitten en verspreiden van kinderporno.

The Wall Street Journal berichtte zaterdag dat het Amerikaanse ministerie van Justitie via een brief had laten weten dat het niet zou meewerken aan het onderzoek. Het ministerie beschuldigde de Franse aanklagers ervan hun rechtssysteem onrechtmatig te gebruiken om zich te bemoeien met een Amerikaans bedrijf. Elon Musk reageerde op X: "Inderdaad, dit moet stoppen".

Boetes

X ligt onder vuur omdat het met Grok mogelijk is om seksuele deepfakes te maken van mensen, inclusief kinderen. De chatbot heeft een zogenoemde uitkleedfunctie. In maart oordeelde de rechtbank Amsterdam dat Grok deze functie niet meer mag aanbieden in Nederland. Het bedrijf krijgt een boete van 100.000 euro voor elke overtreding. Dit bedrag kan oplopen tot maximaal 10 miljoen euro.

Daarnaast stemde het Europees Parlement in maart in met een verbod op uitkleedapps. In december legde de Europese Commissie X een boete op van 120 miljoen euro voor het overtreden van een grote Europese internetwet. Het EU-bestuur stelde onder meer dat het blauwe vinkje bij gebruikersnamen misleidend is.

Claim tegen Odido in de maak na datahack, zaak kan jaren voortslepen

6 hours 23 minutes ago

Een Nederlandse stichting die is opgericht door twee privacyorganisaties wil een massaclaim starten tegen Odido. De organisatie wil geld zien nadat de telecomprovider in februari slachtoffer is geworden van cybercriminelen. Na de inbraak plaatste de hackersgroep ShinyHunters de persoonlijke gegevens van ruim 6 miljoen klanten op het internet.

De stichting hoopt dat zoveel mogelijk mensen een rechtszaak tegen Odido zullen steunen, zegt Eliëtte Vaal, de voorzitter van Consumers United in Court (CUIC), de organisatie die naar de rechter wil stappen. Ze wil Odido dwingen een schadevergoeding te betalen.

Als je als Odido-klant ook geld wilt zien, hoef je je niet per se bij deze stichting te melden, zegt Jay Doerga van de Radboud Universiteit. Hij doet onderzoek naar massaclaims die worden gestart rond de privacywet AVG.

CUIC moet wel aantonen dat Odido-klanten daadwerkelijk achter een rechtszaak staan, zegt hij. CUIC vertegenwoordigt automatisch alle getroffen Odido-klanten, zegt stichtingvoorzitter Vaal. Je kunt als Odido-klant ook later melden als het tot een schadevergoeding komt.

Slepende rechtszaak

Wanneer is dat dan? "Het kan wel vijf, zes of zeven jaar duren, misschien zelfs langer, voordat je daadwerkelijk je geld krijgt", zegt Doerga - áls Odido een schadevergoeding moet betalen. Dat komt omdat deze rechtszaken heel lang kunnen duren.

Allereerst moet CUIC aantonen dat het spreekt namens alle Odido-klanten, zegt Doerga. Daarvoor hebben ze steunverklaringen nodig. Ook moet de stichting aantonen dat het de rechtszaak voert omdat het privacy belangrijk vindt, en niet alleen omdat uit winstbejag, legt hij uit.

"Dat lijkt me hier geen ingewikkeld punt, omdat hier twee privacyorganisaties achter zitten. Maar in zo'n rechtszaak kan dat alsnog een paar jaar duren." Pas daarna kan zo'n rechtszaak over de inhoud gaan, zegt hij. Dat gaat over de vraag of Odido de wet heeft overtreden én of er schade is geleden die vergoed moet worden.

Wet overtreden?

"Dat de wet is overtreden, is een voorwaarde om een schadevergoeding te krijgen", zegt Doerga. "Of de wet daadwerkelijk is overtreden, is in deze zaak nog helemaal niet bewezen."

CUIC zegt zelf heel stellig van wel. Volgens de stichting heeft Odido gegevens veel langer bewaard dan het zelf aangaf, terwijl het bedrijf die gegevens helemaal niet mocht bewaren, zegt CUIC-voorzitter Vaal. Ook zegt Vaal dat Odido gegevens van klanten onvoldoende heeft beveiligd.

Odido wil niet reageren op die beschuldigingen. Op dit moment doet de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoek of Odido de privacywet AVG heeft overtreden door gegevens langer te bewaren dan van de wet mag en of persoonlijke gegevens van klanten voldoende waren beveiligd.

Er zijn dus wel aanwijzingen, maar of de wet daadwerkelijk is overtreden staat nog niet vast, zegt Doerga. "Dat is wel een voorwaarde om een schadevergoeding te krijgen. Dat moet de AP dus beoordelen. Of de stichting moet daar de rechter van overtuigen."

Gegronde vrees

Als wordt vastgesteld dat Odido de wet heeft overtreden, ontstaat de mogelijkheid dat mensen een schadevergoeding kunnen krijgen. "In dit soort zaken betekent dat dat er 'gegronde vrees' moet zijn dat jouw gegevens kunnen worden misbruikt", zegt Doerga.

Volgens hem is dat niet moeilijk aan te tonen. "De hackersgroep heeft de gegevens gestolen en op het darkweb gepubliceerd. Ook is er veel media-aandacht voor geweest. Het zou niet gek zijn als jij als Odido-klant vreest voor misbruik."

Het is onduidelijk hoeveel schadevergoeding slachtoffers kunnen ontvangen, mocht het zover komen. Wel zegt CUIC dat er maximaal 25 procent van het bedrag worden ingehouden, onder meer om de advocaatkosten te betalen.

In deze video zie je meer over de ShinyHunters, de cybercriminele groep die de Odido-gegevens heeft gestolen:

Brandstichting bij synagoge in Londen, twee jonge mannen aangehouden

7 hours 34 minutes ago

De Britse politie heeft twee mannen aangehouden voor brandstichting in een synagoge in Londen. Het incident vond gisterochtend plaats. Er raakte niemand gewond.

Het gaat om twee jonge mannen van 17 en 19 jaar oud. De Kenton United Synagoge in het noordwesten van Londen was het doelwit van de aanval. Er werd een fles met brandbare vloeistof door het raam naar binnen gegooid. Door de brand ontstond lichte rookschade.

De Joodse gemeenschap in Londen werd de afgelopen maand meermaals getroffen door brandstichtingen. De politie zei tegen de BBC dat er vijftien mensen zijn opgepakt in verband met deze aanvallen.

Vrijdag werden flessen met vloeistof in brand gezet voor een gebouw dat voorheen gebruikt werd door een Joodse liefdadigheidsinstelling. Eind maart werden vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in brand gestoken.

Link met Iraans regime

"De aard van de aanvallen is vergelijkbaar, gericht op plekken die verbonden zijn aan de Israëlische en Joodse gemeenschap", zei Vicky Evans van de Londense politie in een persconferentie.

De meeste brandstichtingen in Londen zijn online opgeëist door de organisatie Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah. Deze relatief onbekende groep claimde de afgelopen weken meerdere aanvallen op joodse instellingen in Europa. De Britse politie meldt dat het ervan op de hoogte is dat deze organisatie wordt gelinkt aan door Iran gesteunde groeperingen.

De politie onderzoekt of de daders van de aanvallen in Londen zijn gerekruteerd en de brandstichtingen verrichten om zo "snel geld te verdienen". Evans van de Londense politie richtte zich direct tot de aanvallers: "We tolereren geen acties die onze gemeenschappen pijn doen en intimideren. Jullie zullen niet slagen in het creëren van haat en angst."

Podcast De Dag: de kerosine-crisis en hoe de oorlog het vliegverkeer treft

7 hours 52 minutes ago

Het kabinet stelt een crisisplan in werking, omdat er meer brandstoftekorten worden verwacht door de oorlog in het Midden-Oosten. Het vliegverkeer heeft nu al een serieus probleem want met de prijs en voorraden kerosine gaat het harder dan met benzine.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Rico Luman is sectoreconoom Transport en Logistiek bij ING. Hij legt uit hoe het komt dat het probleem met kerosine nijpender is en welke gevolgen dat heeft voor de luchtvaart. Er is in Europa nog voor maar een paar weken kerosine. "Met de start van de meivakantie zitten we aan het begin van het hoogseizoen, dit is een kritieke periode."

Theo van de Laar, docent toerisme aan de Hogeschool van Breda en eigenaar van een reisbureau, vertelt hoe de hoge ticketprijzen en de geopolitieke situatie nu al invloed heeft op de boekingen. Hij verwacht dat hogere prijzen blijvend zullen zijn en zegt dat Nederlanders misschien anders over (vlieg)vakanties moeten gaan nadenken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Lisa Konings

​​​​​​​Nieuw-Zeeland roept noodtoestand uit in hoofdstad na recordhoeveelheid regen

8 hours 20 minutes ago

Nieuw-Zeeland heeft de noodtoestand uitgeroepen voor de hoofdstad Wellington en de omliggende regio. De stad kreeg vandaag een recordhoeveelheid van 77 millimeter regen in minder dan een uur te verwerken, aldus burgemeester Andrew Little.

Meer dan twaalf mensen zijn geëvacueerd, een 60-jarige man wordt vermist. Voor hem is een grote zoekactie opgezet. Zeker 30.000 woningen op het Noordereiland kwamen zonder elektriciteit te zitten, waarvan ongeveer 10.000 in de hoofdstad. Vluchten van en naar Wellington werden vanochtend op grote schaal geannuleerd.

Volgens burgemeester Little is de hoeveelheid regen die vandaag is gevallen bijna drie keer zoveel als de zwaarste regenval die Wellington ooit heeft meegemaakt. Hij voegde daaraan toe dat hij niet verbaasd is door de hevige overstromingen die de stad troffen. Afgelopen nacht kon hij niet slapen door de zware regenval, vertelde hij. "Ik lag te denken: dit is niet alleen zwaar, maar heel zwaar en het gaat lang duren."

Straten besmeurd met modder

Op beelden van lokale media is te zien dat auto's door de overstroming zijn meegesleurd, dat bomen zijn ontworteld, dat parkeergarages zijn ondergelopen en dat vele straten zijn besmeurd met modder. Volgens de burgemeester was het ziekenhuis van Wellington door al het water enige tijd niet bereikbaar, maar is dat probleem is in de ochtend snel opgelost.

Ook zijn door aardverschuivingen, veroorzaakt door de hevige regenval, huizen beschadigd geraakt, schrijft de krant The New Zealand Herald. De krant The Post bericht over een 87-jarige vrouw die zich bovenin een kledingkast had verstopt om te ontsnappen aan het almaar stijgende water in haar woning.

Wellington-inwoner Luke Furness vertelt aan lokale media dat toen hij wakker werd, hij zijn buren in nood aantrof. "Ik keek naar buiten en zag overal politie en hulpdiensten. Ze droegen mijn buren, die oud zijn, naar buiten." Zijn buurman is blind en zit in een rolstoel. De hele straat "stond zo goed als onder water", aldus Furness. "Zoiets heb ik nog nooit in Wellington gezien."

Bij de brandweer, die eigenlijk zou staken vandaag, kwamen bijna 900 noodmeldingen binnen.

Einde nog niet in zicht

Het rampenbestrijdingsbureau van de regio Wellington heeft de inwoners van overstromingsgevoelige gebieden geadviseerd om naar hogergelegen gebieden te gaan. Lokale weerbureaus voorspellen dat de komende uren nog veel meer regen kan gaan vallen. Dit kan oplopen tot 100 millimeter of zelfs 250 millimeter in de bergen even buiten Wellington. Ook wordt er gewaarschuwd voor onweer en zware rukwinden. De storm wordt veroorzaakt door een verdiepend lagedrukgebied ten oosten van het Noordereiland.

Eerder deze maand werd het eiland ook al getroffen door extreme weersomstandigheden. Toen werd de noodtoestand uitgeroepen voor het gehele Noordereiland.

Oorlog in Midden-Oosten brengt voedselzekerheid in delen van wereld in gevaar

9 hours 35 minutes ago

De oorlog in het Midden-Oosten kan grote gevolgen hebben voor de voedselprijzen in delen van de wereld. Hoe langer de blokkade van de Straat van Hormuz duurt, hoe groter het tekort aan kunstmest in de wereld.

Daarvoor waarschuwen instanties binnen de Verenigde Naties (VN) en het Kiel Instituut voor de Wereldeconomie. Ook kampen boeren wereldwijd met gestegen energieprijzen.

Hoewel de impact voor Nederland en een groot deel van Europa waarschijnlijk beperkt blijft, kan de voedselzekerheid in gevaar komen in landen in het mondiale Zuiden die sterk afhankelijk zijn van de import van energie en kunstmest.

Kunstmest is van groot belang bij het verbouwen van voedsel. "Kunstmest draagt bij aan ongeveer de helft van alle voedseloogsten ter wereld", zegt Doriana Milenkova, economisch onderzoeker bij de Rabobank.

Aardgas

Voor de productie van kunstmest is veel aardgas nodig. Landen rondom de Perzische Golf hebben daar veel van beschikbaar en produceren dus veel kunstmest.

Volgens Milenkova gaat normaalgesproken ruim een kwart van de wereldwijde export van kunstmestproducten door de Straat van Hormuz, maar de afgelopen tijd dus niet. Daarnaast is kunstmestproductie ook op andere plekken duurder geworden door de gestegen gasprijzen.

Het zal waarschijnlijk nog even duren voordat de tekorten doorwerken in de wereldwijde voedselprijzen. Die stegen in maart licht, blijkt uit cijfers van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN. Dat komt onder meer doordat er voorlopig nog voldoende voedsel op voorraad is.

Maar als boeren weer moeten gaan zaaien, kunnen ze genoodzaakt zijn minder kunstmest te gebruiken - omdat er minder beschikbaar is of omdat het te duur is.

Als gevolg kunnen oogsten kleiner worden. Zelfs als boeren wel nog genoeg kunstmest kunnen kopen, zal de hogere prijs daarvan deels doorwerken in de voedselprijzen.

Het Wereldvoedselprogramma van de VN kwam in maart met een alarmerende boodschap. Als het conflict doorzet tot halverwege dit jaar en de olieprijs boven de 100 dollar blijft (momenteel zit de prijs er een paar dollar onder), zouden dit jaar naar schatting wereldwijd 45 miljoen meer mensen met acute honger te maken krijgen.

Kwetsbare landen

Onderzoekers verschillen van mening over hoe groot het effect van het kunstmesttekort is. Het gaat om schattingen en het is moeilijk te voorspellen hoe de wereld precies reageert. Zo verwacht de Rabobank dat voedselprijzen vooral gaan stijgen door de energiecrisis en dat het kunstmesttekort de prijs niet verder zal opdrijven.

Het Duitse Kiel Instituut beschouwt het kunstmesttekort wel als ingrijpende factor, waarbij de hele keten - van energie naar kunstmest tot voedsel - wordt verstoord. Onderzoekers van het instituut berekenden hoe groot de impact kan zijn als de Straat van Hormuz ongeveer een jaar gesloten blijft. Daarbij wordt geen rekening gehouden met eventuele maatregelen die landen zouden kunnen nemen.

Ze schatten dat voedselprijzen in Zambia met zo'n 30 procent kunnen gaan stijgen in een jaar tijd. Ook Zuid-Aziatische landen, zoals India en Pakistan, kunnen te maken krijgen met stijgingen van meer dan 10 procent.

In deze grafieken zie je wat er zou gebeuren met de voedselprijzen als de Straat van Hormuz ongeveer een jaar gesloten blijft:

Ook bij een eventuele heropening van de zeestraat is een deel van de schade al gedaan, benadrukt Julian Hinz, een van de onderzoekers van het Kiel Instituut.

Dat ziet Rabobank-onderzoeker Milenkova ook. "Als de Straat van Hormuz weer volledig open is, duurt het zeker nog twee maanden voordat de handel terug is op normaal niveau", zegt ze. "Sinds de wapenstilstand is er nog geen één schip met kunstmest doorheen gevaren."

Bloomberg meldde afgelopen week dat de VN wacht op toestemming om een doorgang in de Straat van Hormuz te creëren om kunstmest door te laten. Het is onduidelijk hoe het daar nu mee staat.

Het kunstmesttekort raakt allerlei landen, waaronder India en Australië:

Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:

"In Zuid-Azië heerst er veel wantrouwen onder de boeren, omdat ze merken dat de kunstmestprijzen stijgen en de voorraden slinken. Het zaaiseizoen begint in een groot deel van de regio in juni en juli en minder kunstmest betekent minder oogst. Dat kan uiteindelijk tot hogere prijzen en zelfs voedseltekorten leiden.

Landen in de regio nemen maatregelen om de voedselzekerheid te beschermen. Zo heeft de Sri Lankaanse regering besloten om kunstmest te rantsoeneren en prijscontroles in te stellen. Toch hebben boeren ook daar nu al te maken met minder voorraad."

Correspondent Australië Meike Wijers:

"Het kunstmesttekort heeft de kwetsbaarheid van de Australische agrarische industrie blootgelegd. Er wordt gesproken van een tikkende tijdbom onder de voedselzekerheid van Australiërs. Nu al leidt het tot hogere prijzen in de supermarkt. Tel daar de gestegen brandstofprijzen bij op, en je hebt de ingrediënten voor een mogelijke recessie.

Daarom is premier Albanese de afgelopen dagen op bliksembezoek in verschillende Aziatische landen. Hij hoopt hier nieuwe deals te sluiten om de levering van kunstmest en brandstof veilig te stellen. Alleen zijn die landen weer afhankelijk van olie uit het Midden-Oosten. Dus een echte oplossing is voorlopig niet in zicht."