Aggregator

Onweer was van enorme omvang, meer dan 300.000 ontladingen

1 hour 2 minutes ago

Er zijn gisteren en vannacht uitzonderlijk veel bliksemflitsen geweest. Tussen zaterdag 02.00 uur en zondag 02.00 uur registreerde het KNMI ruim 300.000 ontladingen.

Omdat de buien van na vannacht 02.00 uur nog niet zijn meegeteld, komt het uiteindelijke aantal waarschijnlijk nog een stuk hoger uit. Daar heeft het KNMI nu nog geen cijfers over.

De afgelopen jaren is het slechts een paar keer voorgekomen dat er onweersbuien waren met meer dan 100.000 bliksemontladingen. Vorige week zaterdag was een van die dagen: toen werden er 188.000 ontladingen waargenomen.

Vannacht trokken twee forse onweersgebieden over het land. Dat is op deze kaartjes goed te zien:

Gisteren waren alle ingrediënten aanwezig voor zwaar onweer. Hoewel het vrijdag warmer was dan zaterdag, was de luchtvochtigheid gisteren wel hoger. Later op de dag draaide de wind, waardoor er nog vochtigere lucht het land binnenkwam. Dat in combinatie met de warmte was een perfecte voedingsbodem voor onweer.

Gistermiddag trok het eerste noodweer over het land, vanuit het zuidwesten. Daardoor werd onder meer Concert at Sea in Zeeland stilgelegd, werden diverse Belgische festivals en de show van Lil Kleine in Amsterdam beëindigd, en moesten bezoekers van de TT in Assen schuilen. 's Avonds vielen in de omgeving van Hilversum hagelstenen van wel vijf centimeter dik uit de lucht.

Vermoedelijk ontstond boven het westen van het land ook een supercel. Dat is het zwaarste soort onweer, waarbij de onweersbui begint te roteren. Zo kunnen hevige windstoten en de grootste hagel ontstaan.

Halverwege de nacht kwam het tweede onweersfront over, gepaard met zware windstoten. Er werd onder meer schade gemeld in Eindhoven, waar de wind tekeerging. De veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland kreeg veel meldingen binnen van wateroverlast. Ook ontstonden branden in onder meer Amsterdam, Wassenaar, Geldrop, Helmond en Beek en Donk, waarschijnlijk allemaal door blikseminslagen.

In Veldhoven werd een monumentale molen verwoest:

Het KNMI verwacht dat extreme buien door klimaatverandering in de zomer vaker zullen voorkomen. Dat heeft te maken door een toename in waterdamp in de atmosfeer. Windstoten en valwinden kunnen daarbij ook nog heviger worden. Doordat de opwaartse luchtstroom krachtiger wordt, worden hagelstenen mogelijk nog groter.

Na vandaag is de grootste hitte voorlopig het land uit. De komende dagen is de temperatuur lager dan de afgelopen dagen, al kan het kwik in Limburg en Overijssel nog wel de 27 graden aantikken.

Oud-president Biden haalt in toespraak uit naar Trump: 'Wow, wat een loser'

3 hours 14 minutes ago

In een toespraak heeft de Amerikaanse oud-president Biden zijn opvolger Trump zwaar bekritiseerd. De 83-jarige Biden noemde zijn politieke rivaal een narcist, corrupt en een loser. Hij deed de uitspraken op een evenement in Maryland waar geld werd ingezameld voor de Democratische Partij.

Biden somde een lange reeks kwesties op waar Trump volgens hem de plank misslaat. "En dat is niet alleen zijn bewuste verstoring en vernietiging van de NAVO en het feit dat hij Poetin verkiest boven Amerikaanse bondgenoten." Hij noemde verder de toekenning van amnestie aan bestormers van het Capitool en de bouw van een balzaal in het Witte Huis.

Renovatie van vijver

De mislukte renovatie van de iconische vijver naast het Lincoln Memorial werd ook benoemd door de Democratische oud-president. "Hij heeft zelfs zijn eigen pool guy ingehuurd om de vijver te repareren. Wow, wat een loser!" Biden stelde dat de huidige regering tot op het bot corrupt is. "Het is corruptie op een schaal die we nog nooit hebben gezien in de geschiedenis van de VS."

Bekijk hier een paar uithalen van Biden:

De toespraak duurde ongeveer tien minuten. Biden oogde broos. Vorig jaar werd bij hem prostaatkanker vastgesteld. De ziekte is uitgezaaid naar zijn botten, maakte zijn vrouw Jill onlangs bekend. De 83-jarige oud-president is niet meer te genezen.

"Joe zal de rest van zijn leven met kanker moeten leven, wat betekent dat hij speciale medicijnen krijgt", zei de voormalige first lady in een interview naar aanleiding van de publicatie van haar memoires. Het boek heeft geleid tot kritiek van Democratische politici.

'Biden mogelijk gedrogeerd'

In het boek beschrijft Jill het debat met Trump in 2024 dat voor haar man en de Democraten rampzalig verliep. Volgens haar kreeg Biden die avond een beroerte en had ze hem "nog nooit zo gezien". Ze speculeerde ook dat haar man mogelijk was gedrogeerd.

"Oude wonden openrijten is het laatste wat we nu kunnen gebruiken", zei een anonieme Democraat tegen CNN over Jill Bidens onthullingen. Met de tussentijdse verkiezingen op komst wil de partij zo min mogelijk worden herinnerd aan het debacle van twee jaar geleden.

Het verwarde optreden van Biden leidde destijds tot een interne crisis. Trump won uiteindelijk glansrijk de presidentsverkiezingen van de op het laatste moment naar voren geschoven Kamala Harris. In zijn tweede termijn haalt Trump nog altijd aan de lopende band uit naar Biden en alles wat er in diens vier jaar als president fout zou zijn gegaan.

Biden weinig populair

In november zijn de midterms, de verkiezingen waarin het volledige Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat worden vervangen. Met optredens in meerdere staten probeert Biden de Democratische Partij een steuntje in de rug te geven. Sinds zijn aftreden heeft hij weinig toespraken gehouden, maar de laatste tijd stond hij weer een paar keer op een podium.

De ex-president geniet echter weinig populariteit. Volgens een nieuwe CNN-peiling kijkt iets minder dan een derde van de volwassen Amerikanen positief terug op Bidens prestaties in het Witte Huis. Voor oud-president Obama is dat aandeel fors hoger: 57 procent.

Restauranteigenaar waar bruiloftsfeest in water liep: 'Veertig jaar werk verloren'

4 hours 43 minutes ago

Al ruim een week staat het leven van restauranteigenaar Martin Bels uit het Twentse Mander op zijn kop. Vorige week vrijdag trad vanwege hevig noodweer een beek buiten zijn oever, waardoor grote hoeveelheden water zijn restaurant binnenstroomden. Binnen was een bruiloftsfeest aan de gang.

Een week later blijkt de schade bij restaurant Watermolen Bels gigantisch. "Ik woon hier al 58 jaar en ik heb nog nooit zoiets verschrikkelijks meegemaakt. In een half uur is alles verloren gegaan waar ik minstens veertig jaar werk en liefde in heb gestoken", zegt Bels tegen RTV Oost. "Je kunt gewoon niks meer doen."

Het water kwam tot een meter hoog te staan. De 150 bruiloftsgasten moesten door de brandweer in veiligheid worden gebracht. Niemand raakte gewond. Het restaurant blijft voorlopig dicht.

Zo werden de bruiloftsgasten verrast door het water:

"Het water kwam van alle kanten op ons af", zegt Bels, die nog snel een aantal zandzakken voor de deuren kon plaatsen. "Dan zie je hoe de deur het begeeft, hoe het water via de ramen naar binnen komt en hoe waardevolle spullen wegspoelen. De schade gaat volgens hem richting de twee miljoen euro.

"Ik heb Watermolen Bels van mijn ouders overgenomen en wil hen nog iedere dag trots maken", zegt hij. "Na deze catastrofe ben ik naar het kerkhof in Vasse gegaan. Ik wilde even bij mijn ouders zijn en daar steun zoeken."

Veel steun ontvangen

Vanuit het hele land ontvangt Bels steunbetuigingen, donaties en hulpacties. Een aannemersbedrijf leverde gratis zand, de groenteboer bracht een bestelling niet in rekening en via een crowdfundingsactie is al meer dan 32.000 euro opgehaald.

De massale steun doet de restauranteigenaar goed. "Ik krijg er kippenvel van. Als ik hier nu in het restaurant sta, begin ik te trillen. Ik ben er stil van dat zoveel mensen aan ons denken."

Bels is vastberaden om de deuren weer te openen, al weet hij nog niet precies hoe. "We moeten eerst goed nadenken hoe we dit gaan aanpakken. De vloer in het restaurant moet er sowieso uit en de muren zitten vol vocht. Het lijkt nu meer op een ruïne dan op mijn bedrijf", zegt hij.

Dochter in verwachting

Tussen de ellende door kreeg hij ook een bericht dat hem even liet glimlachen: hij wordt opa. Zijn dochter is in verwachting en dat geeft hem iets om naar uit te kijken. "Dat is het mooie nieuws waar ik me nu aan vasthoud."

​​​​​​​BBC: Infantino maakte tijdens WK 27 vluchten met privéjet

5 hours 26 minutes ago

FIFA-voorzitter Gianni Infantino heeft tijdens de groepsfase van het WK voetbal in Noord-Amerika zeker 27 vluchten gemaakt met een privéjet. Dat meldt de BBC op basis van een analyse van de vliegbewegingen van een toestel dat aan de wereldvoetbalbond wordt gelinkt.

Volgens de BBC was Infantino in zestien dagen tijd bij 24 wedstrijden in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Daarbij zou het vliegtuig ruim 50.000 kilometer hebben afgelegd en meer dan 66 uur in de lucht zijn geweest.

De langste vlucht was van Vancouver naar Miami, een afstand van ruim 4500 kilometer. Op sommige dagen maakte het toestel drie vluchten, zodat de Zwitserse FIFA-voorzitter meerdere wedstrijden op één dag kon bezoeken.

Exacte uitstoot niet bekend

De BBC schat dat het toestel in deze periode ongeveer net zoveel CO2 heeft uitgestoten als de gemiddelde jaarlijkse uitstoot van 78 mensen wereldwijd. De berekening is gebaseerd op het geschatte brandstofverbruik van een Gulfstream G650ER, het type toestel waarvan wordt aangenomen dat Infantino ermee reisde.

De exacte uitstoot is niet vast te stellen, onder meer omdat onbekend is hoeveel passagiers aan boord waren en hoeveel brandstof het toestel daadwerkelijk heeft verbruikt.

'Efficiënt en kosteneffectief'

De FIFA bevestigde in een reactie aan de BBC niet dat Infantino met het betreffende toestel heeft gereisd. Wel laat de wereldvoetbalbond weten dat de voorzitter "regelmatig reist voor werkzaamheden en toernooigerelateerde verplichtingen". Volgens de FIFA wordt daarbij soms gebruikgemaakt van lijnvluchten en soms van een gecharterd privévliegtuig, afhankelijk van wat het meest efficiënt en kosteneffectief is.

Op aanvullende vragen van de BBC, onder meer over het aantal inzittenden en eventuele compensatie van de uitstoot, gaf de bond geen antwoord.

Grote afstanden

Klimaatorganisaties noemen het intensieve gebruik van een privéjet moeilijk te rijmen met de duurzaamheidsambities van de FIFA. De bond heeft zich ten doel gesteld de uitstoot tegen 2030 te halveren en in 2040 klimaatneutraal te zijn.

Het WK van 2026 wordt afgewerkt in zestien speelsteden verspreid over de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Daardoor zijn de reisafstanden tussen de wedstrijden veel groter dan tijdens het WK van 2022 in Qatar, waar alle stadions relatief dicht bij elkaar lagen.

Corruptiezaken stapelen zich op, partijtop houdt vast aan Spaanse premier 

6 hours 24 minutes ago

De Spaanse Socialistische Partij (PSOE) van premier Sánchez bevindt zich in zwaar weer. Onderzoeken naar mogelijke corruptie en belangenverstrengeling raken de partij en zelfs de directe omgeving van de premier. Hoewel veel zaken juridisch nog niet zijn afgerond en mogelijk niet allemaal tot rechtszaken leiden, neemt de politieke druk op Sánchez toe.

Zijn positie was dan ook het belangrijkste onderwerp tijdens de bijeenkomst van het federale comité van de PSOE dit weekend in Madrid. Daar bleek dat het grootste deel van de 'baronnen', oftewel regionale partijleiders, Sánchez blijft steunen. De premier gebruikte de bijeenkomst om zich voor te bereiden op de landelijke verkiezingen, die voorlopig in 2027 staan gepland.

Uitgedaagd

Aanleiding voor de toenemende druk op Sánchez zijn meerdere lopende corruptieonderzoeken. Het Spaanse lagerhuis riep de premier deze week in een niet-bindende motie op om, vanwege die onderzoeken, af te treden of een vertrouwensstemming aan te vragen.

De premier legde deze oproep naast zich neer en daagde de oppositie uit om een formele motie van wantrouwen in te dienen. Die is nog niet ingediend omdat de rechts-conservatieve oppositiepartij Partido Popular (PP) weet dat daarvoor onvoldoende steun is in het lagerhuis.

Oppositieleider Alberto Núñez Feijóo reageerde fel. Hij noemde de regering van Sánchez de meest corrupte in de Spaanse geschiedenis en beschuldigde hem van ongehoorzaamheid aan het parlement.

Maar volgens Sánchez zelf zijn de verschillende corruptiezaken rond zijn partij ten onrechte op een stapel gegooid. Volgens hem speelt de Partido Popular een politiek spel om hem en zijn partij te beschadigen.

Mondkapjesdeal

De grootste politieke schade komt uit de zaak rond voormalig minister van Transport José Luis Ábalos en zijn adviseur Koldo García. Deze affaire draait om dubieuze contracten voor mondkapjes tijdens de coronapandemie. Volgens de rechtbank speelde zakenman Víctor de Aldama een centrale rol bij het organiseren van betalingen en gunsten.

Ábalos werd afgelopen week veroordeeld voor onder meer corruptie en deelname aan een criminele organisatie. Volgens de rechtbank ontving hij ongeveer 448.000 euro aan voordelen en betalingen. Koldo García kreeg eveneens een lange gevangenisstraf opgelegd. De zakenman De Aldama werd ook veroordeeld, maar kreeg door zijn samenwerking met justitie een veel gunstigere behandeling.

Toen de zaak begin 2024 openbaar werd, nam Sánchez snel afstand van Ábalos. Hij vroeg hem zijn parlementszetel op te geven. Toen Ábalos weigerde, schorste de PSOE-fractie hem.

Oud-premier Zapatero

Heel anders reageerde Sánchez op het corruptieonderzoek José Luis Zapatero, premier van 2004 tot 2011. Hij is een van Sánchez' belangrijkste vertrouwelingen en de premier heeft herhaaldelijk zijn steun aan hem uitgesproken. Zapatero wordt onderzocht in verband met de omstreden staatssteun van 53 miljoen euro die luchtvaartmaatschappij Plus Ultra tijdens de coronacrisis ontving.

Zapatero zegt dat hij niets verkeerd heeft gedaan en stelt dat zijn contacten voortkwamen uit zijn rol als voormalig premier. Een deel van het bewijs in het Plus Ultra-onderzoek kwam via Amerikaanse autoriteiten. De verdediging van Zapatero stelt dat eerst moet worden vastgesteld of dit bewijs legaal en betrouwbaar is verkregen.

In de zaak ontstond ook een aparte onderzoekslijn rond dure juwelen die in het kantoor van Zapatero werden aangetroffen. De vraag is vooral waar de juwelen met een waarde van 1,3 miljoen euro vandaan komen en of ze correct zijn aangegeven. Bonnetjes of invoerdocumenten lijken te ontbreken.

Premiersvrouw

Ook de familie van Sánchez ligt onder de loep. Zijn vrouw Begoña Gómez wordt onderzocht vanwege mogelijke invloed en belangenverstrengeling rond haar zakelijke en academische activiteiten. Ze heeft geen politieke functie. De zaak wordt behandeld door een onderzoeksrechter in Madrid.

De klacht tegen Gómez werd ingediend door Manos Limpias ('Schone Handen'), een radicaal-rechtse vakbond die gebruikmaakt van het Spaanse rechtssysteem. Daarbij kunnen burgers of organisaties als aanklager optreden zonder direct slachtoffer te zijn. Sánchez noemt de zaak politiek gemotiveerd.

Broer van de premier

Manos Limpias diende ook een klacht in tegen David Sánchez, de broer van de premier. Hij wordt onderzocht vanwege zijn aanstelling bij de provinciale overheid van Badajoz als coördinator van een muziek- en operaprogramma.

De vraag is of de functie normaal tot stand kwam of speciaal voor hem werd gecreëerd. In beide gevallen is er wel genoeg bewijs gevonden om een zaak te beginnen, maar zijn er nog geen strafbare feiten bewezen.

De Partido Popular, die de verkiezingen van 2023 won maar geen regering kon vormen, profiteert politiek van de problemen bij de PSOE. In verschillende peilingen staat de partij op winst bij nieuwe verkiezingen.

Corruptiedossiers liggen er óók rond politici van de PP, dat zelf in 2018 het landsbestuur moest opgeven na een omvangrijk financieringsschandaal. Het verschil is dat de partij momenteel niet de landelijke regering leidt.

Vliegtuig vol parachutisten stort neer in Frankrijk: elf doden

6 hours 27 minutes ago

Bij de noordelijke Franse stad Nancy is een klein vliegtuig met parachutespringers neergestort. Alle elf inzittenden zijn daarbij omgekomen. Het gaat om de piloot, vijf instructeurs en vijf leerlingen.

Het toestel stortte rond 11.00 uur neer in een straat in Tomblaine, een voorstad van Nancy. Even daarvoor was het vertrokken van het nabijgelegen vliegveld Nancy-Essey.

Het vliegtuig kwam terecht op een grasveld langs een weg, dicht bij huizen. Op de grond raakte niemand gewond. Over de toedracht van het ongeluk is nog niets bekend.

Een ooggetuige zegt dat het vliegtuig plotseling neerstortte. "Ik was onderweg naar de supermarkt toen ik het toestel naar beneden zag duiken en zag neerkomen", zegt de getuige tegen de krant l'Est Républicain.

Verpleegkundigen

De voorzitter van een regionale vereniging van verpleegkundigen zegt tegen Franse media dat onder de slachtoffers verpleegkundigen waren. Ze gingen voor het eerst een parachutesprong maken.

De politie heeft de omgeving afgezet. Hulpdiensten, waaronder meerdere brandweereenheden, zijn massaal uitgerukt.

De Franse minister Nuñez van Binnenlandse Zaken heeft een bezoek gebracht aan de plaats van de crash en sprak daar de pers toe. Namens de regering en het hele land uitte hij zijn medeleven aan de nabestaanden, van wie sommigen het ongeluk zagen gebeuren. Zij zullen worden opgevangen door een noodhulpteam.

Russische ex-militair en blogger opgepakt na kritiek op leger en oproep aan Poetin

7 hours 53 minutes ago

Een Russische ex-militair en blogger is vermoedelijk opgepakt nadat hij president Poetin in een veelbekeken video had opgeroepen hem live op televisie te ontvangen. De man, Alexander Loenin, zei dat hij met Poetin wilde praten om misstanden binnen het Russische leger aan de kaak te stellen.

Het Duitse persbureau DPA meldt dat Loenin elf dagen in administratieve hechtenis is gezet. DPA baseert zich daarbij op een bericht van iemand die zich de beheerder noemt van het Telegramkanaal van Loenin. Ook zegt diegene een goede bekende van de familie van Loenin te zijn.

"Vandaag belde de vrouw van Alexander mij en vertelde hoe de situatie werkelijk is: Alexander is levend en in goede gezondheid, hij is administratief aansprakelijk gesteld en voor elf dagen vastgezet. Als er nieuws is, zal ik dat melden", klinkt het. De aanhouding van Loenin is niet officieel bevestigd.

Martelingen van militairen

Loenin, een 39-jarige veteraan uit de regio Voronezj die grenst aan Oekraïne, kreeg de afgelopen dagen veel aandacht met een video op Instagram, het socialemediakanaal dat in Rusland is geblokkeerd. De video werd miljoenen keren bekeken.

In het filmpje beschuldigt Loenin de Russische commandanten ervan militairen op "zelfmoordmissies" te sturen. Volgens de voormalige militair worden soldaten die zulke bevelen weigeren of geen geld aan hun commandanten afstaan opgesloten, gemarteld, mishandeld en soms gedood. Vervolgens zouden zij als vermist worden opgegeven om hun lot te verhullen.

Voor die beschuldigingen leverde hij geen bewijs. Wel komt wat Loenin omschrijft overeen met eerdere kritiek die uit het Russische leger naar buiten is gekomen.

Woning doorzocht en aangehouden

Loenin eiste een persoonlijk gesprek met Poetin tijdens een live-uitzending op de Russische televisie om, zoals hij zei, "de hele waarheid" over de situatie aan het front te vertellen. Daarbij dreigde hij dat "het leger zijn wapens op het Kremlin zal richten" als zo'n ontmoeting uitblijft.

Ook zei hij dat hij die boodschap namens hooggeplaatste militairen en functionarissen overbracht, maar ook daarvoor leverde hij geen bewijs.

De video leidde tot vragen aan het Kremlin. Woordvoerder Peskov zei vrijdag dat hij van het bestaan van de oproep had gehoord, maar hij zou de video nog niet hebben bekeken. Hij noemde de gebruikte bewoordingen "vreemd" en zei pas te willen reageren nadat hij de inhoud had bestudeerd.

In de nacht voorafgaand aan zijn aanhouding is bij de woning van Loenin in de regio Voronezj een huiszoeking uitgevoerd. Zijn vrouw deelde daarover een video op TikTok die ze later verwijderde.

Ze zei dat agenten onder meer computers en gegevensdragers in beslag hadden genomen en dat haar man op dat moment niet thuis was. Volgens haar was hij kort daarvoor naar Moskou vertrokken. Nadien zou hij niet meer bereikbaar zijn geweest.

Prigozjins opmars naar Moskou

Openbare kritiek op de Russische oorlogvoering is in Rusland riskant en wordt regelmatig bestraft. Dat een voormalig militair met een groot bereik zulke beschuldigingen uit en openlijk een ontmoeting met Poetin eist, is uitzonderlijk.

Een laatste bekend voorbeeld van kritiek op het Russische leger door militairen dateert van 2023. Toen kwam de Wagner-groep onder leiding van Jevgeni Prigozjin in opstand. Een gewapende colonne van het beruchte huurlingenleger trok toen richting Moskou na een open conflict met de Russische legerleiding.

Prigozjin haalde steeds steviger uit naar het Kremlin, omdat hij zich in de steek gelaten voelde. Zo zou hem munitie worden onthouden. De opmars werd gestopt na onderhandelingen, waarna Prigozjin twee maanden later omkwam bij een vliegtuigcrash.

Tabaksgigant laat AI 'publieksreacties' schrijven tegen strengere EU-regels: 'Dit is valsspelen'

8 hours 8 minutes ago

Om nieuwe, strengere tabakswetten te beïnvloeden maakt tabaksfabrikant Philip Morris op slinkse wijze gebruik van kunstmatige intelligentie. De Europese wetsvoorstellen zijn nu in publieksconsultatie en bijna driekwart van de Nederlandse reacties erop is volledig door AI geschreven. Met een tekstgenerator van Philip Morris.

De onderzoekredactie van de NOS en journalistiek platform Pointer (KRO-NCRV) legden zo'n 65.000 reacties uit vijftien EU-landen voor aan de AI-detector van Pangram. Ongeveer 30 procent blijkt te zijn geschreven met kunstmatige intelligentie. Maar in sommige landen ligt dat percentage veel hoger.

Na Portugal komt het grootste aandeel AI-reacties uit Nederland. Van de Nederlandse reacties is 71 procent vrijwel zeker volledig door AI geschreven.

Op dit moment worden twee Europese tabakswetten voorbereid in Brussel. Het gaat om de grootste aanscherpingen in vijftien jaar. De wetsherzieningen gaan vooral over alternatieven voor sigaretten, zoals vapes, e-sigaretten, verhitte tabak en nicotinezakjes (snuss). Inmiddels bestaat 40 procent van de omzet van Philip Morris uit deze producten.

Er is de fabrikant daarom veel aan gelegen om het beleid te beïnvloeden. Naast tientallen lobbyisten zet het bedrijf nu een vernuftige AI-tool in die bezorgde berichten van burgers naar het Europees Commissie stuurt, tijdens de zogeheten publieksconsultatie. In die fase voorafgaand aan het definitieve wetsvoorstel kunnen burgers hun mening kenbaar maken aan de Europese Commissie.

Op de wetsvoorstellen zijn inmiddels 80.000 reacties binnengekomen, terwijl de meeste andere Europese wetten in consultatie niet meer dan duizend reacties krijgen.

Affiches met QR-code

Philip Morris ging als het volgt te werk. In tabakszaken hingen gele affiches met een QR-code erop, onder de noemer 'Your Voice Your Choice'. Wie de code scant, wordt doorgestuurd naar een tool waarin je multiplechoicevragen krijgt over tabaksproducten en rookbeleid.

Op basis van de antwoorden schrijft de tool vervolgens een tekst in de ik-vorm, met argumenten waarom je tegen strengere wetten bent. Daarna kun je ervoor kiezen de tekst naar de EU-website te versturen. Dat gebeurde alleen al vanuit Nederland meer dan 700 keer.

Volgens Philip Morris zijn de reacties uiteindelijk allemaal afkomstig van gewone, bezorgde burgers, maar dat kunnen de NOS en Pointer niet controleren.

Verschillende experts omschrijven het als een bekende lobbytactiek, waarbij een industrie georganiseerde steun laat doorgaan voor de spontane burgerstem. AI is daarbij het nieuwe instrument, maar de strategie zelf is oud.

Het is ook niet de eerste keer dat bedrijven zulke tools gebruiken. In 2024 berichtte de krant The Mirror dat British American Tobacco bij de consultatieronde voor een Brits wetsvoorstel over vapes driekwart van de 120.000 reacties automatisch had laten genereren.

Reactie Europese Commissie:

De Europese Commissie zegt zeer bezorgd te zijn over deze ontwikkeling. "Wij veroordelen de vermeende pogingen van de tabaksindustrie", laat een woordvoerder weten.

"Het is van cruciaal belang dat de standpunten van burgers niet worden gemanipuleerd of verkeerd worden weergegeven, juist omdat de publieke participatie een belangrijke prioriteit is voor de Commissie. Het is van groot belang dat onze openbare raadplegingen de publieke opinie over een bepaald onderwerp goed weergeven."

De Commissie zegt wel rekening te houden met campagneactiviteiten (inclusief AI-campagnes) in de analyse van de inspraak.

Ook in de Tweede Kamer is de verontwaardiging over de handelswijze van Philip Morris groot. "De tabaksindustrie die de democratie kaapt is gewoon af", zegt fractievoorzitter Bikker van de ChristenUnie. "Eigenlijk is hiermee die inspraak corrupt geworden, omdat de tabaksindustrie mensen aanmoedigt om iets in te dienen wat zíj willen, niet de overtuiging van de burgers."

Volgens haar CDA-collega Bontenbal zegt het iets over de mentaliteit van het bedrijf "dat ze bereid zijn allerlei truken uit te halen". "Je speelt gewoon vals. En als je via valsspelen je zin probeert te krijgen, dan sta je bij mij sowieso op 5-0 achterstand."

Bikker zegt te begrijpen dat de industrie ruimere regels wil. "Gaan we dat doen? Vanzelfsprekend niet, want onze jongeren moeten worden beschermd."

Philip Morris zegt in een reactie gebruik te maken van standaard AI-instellingen om teksten leesbaar, coherent en relevant te maken. Het bedrijf ziet de campagne als "een legitieme bijdrage" aan het democratisch proces en ontkent dat de reacties in een bepaalde richting worden gestuurd.

Klacht longartsen

Dat ziet een groep Nederlandse artsen heel anders. Zij hebben een klacht ingediend tegen de tabaksgigant bij de Reclame Code Commissie. Volgens hen overtreedt Philip Morris met de campagne onder andere het reclameverbod op tabak en aanverwante producten. Bovendien wordt de consument misleid, stellen ze.

Gebruikers die zich verzetten tegen regulering worden door de AI-tool uitgebreid geholpen bij hun argumenten. Wie een ander geluid wil laten horen, krijgt geen tips, zeggen ze.

Een van de artsen gebruikte de tool en gaf daarbij duidelijk aan juist voor een verbod te zijn. Uiteindelijk kwam er tekst uit die vooral wijst op de alternatieven voor traditionele tabaksproducten, die "minder schadelijk" zouden zijn.

Meer weten?

Lees hier het uitgebreide artikel van Pointer.

Broodjes uitdelen na bevingen in Caracas: 'Ik wil niet thuis blijven zitten'

8 hours 38 minutes ago

Op Plaza Altamira in Caracas slapen mensen in tentjes of soms op een matras onder de straatlampen. Ze zijn hun appartementencomplex ontvlucht na de zware aardbevingen eerder deze week. Zussen Wendy en Winifred Velazquez lopen met een koelbox langs de tenten in de Venezolaanse hoofdstad. Ze delen arepa's en pasteitjes met kaas uit.

"We willen ons steentje bijdragen en de mensen in nood helpen", zegt Wendy (22). "We brengen in de ochtend ontbijt, in de middag lunch en 's avonds doen we nog een ronde om eten aan mensen uit te delen." Ze maken het eten thuis, en volgens de zussen is alles vers en met zorg gemaakt.

Scheuren in de muur

Hun flatgebouw staat er nog. Er zijn wel wat scheuren in de muur, en aan de buitenkant is er wat steen afgebrokkeld tijdens de aardbevingen van woensdag. Het Venezolaanse bureau van Openbare Werken heeft een controle uitgevoerd en er is geen gevaar dat het gebouw kan instorten, zo is aan hen medegedeeld.

Vele tienduizenden huizen en gebouwen zijn beschadigd of verwoest door de zware beving. Er zijn nog steeds naschokken, zoals de beving van gisteravond (Nederlandse tijd) met een kracht van 5,6. De natuurramp heeft tot nu toe ruim 1400 mensen het leven gekost. Er zijn duizenden gewonden en minstens 70.000 personen zijn als vermist opgegeven.

Het lukt reddingswerkers nog altijd om overlevenden onder het puin vandaan te halen:

"Ik weet nog precies wat er gebeurde", zegt Winifred (33) terwijl ze een broodje geeft aan een man die voor een tentje zit. "Ik werd duizelig, en alles begon te schudden. Ik stond op een trap en heb me vastgeklampt aan de leuning, het was doodeng", zegt ze.

In wijken als Altamira en Los Palos Grandes in Caracas zijn verschillende gebouwen ingestort. Maar het zwaarst getroffen gebied ligt buiten de hoofdstad, in La Guaira. In deze bij toeristen populaire kustregio zijn de meeste slachtoffers gevallen.

Venezolaanse reddingswerkers krijgen ondertussen hulp van internationale hulpdiensten, ook uit Nederland, om nog zo veel mogelijk mensen te redden.

'Beseffen ons geluk'

"Ik besef hoeveel geluk we hebben gehad dat ons huis er nog staat, en dat ik geen naaste familieleden heb verloren", zegt Winifred. "Ik wil niet thuis blijven zitten en online de ellende via allerlei filmpjes bekijken. Ik wil iets doen, vandaar dat we eten uitdelen."

Verderop, in de wijk Los Palos Grandes, loopt Ana Reinaldi met haar zoon stilletjes over straat. Ze bekijken de ingestorte voorgevel van een flatgebouw. Het is avond en dan stoppen de graafmachines. Nu komen vele vrijwilligers in actie om te zoeken. Met een schep in de handen en een helm op bieden ze hun diensten aan bij reddingswerkers.

Deze aardbeving herinnert Reinaldi aan die van 1967. Ze was toen nog een kind. "Ik weet nog dat ik heel veel heb gehuild toen en doodsbang was." De aardbeving uit 1967 had een kracht van 6,5 en was daarmee lichter dan de dubbele aardbeving van een paar dagen geleden van 7,2 en 7,5.

Reinaldi loopt langs een gebouw met scheuren in de voorgevel en tuurt naar boven. Haar zoon trekt haar snel weg. "Het gebouw kan instorten", zegt hij bezorgd. "Er wonen ook geen mensen meer in, en dat is niet voor niets."

Beangstigend

Ze had dagen voor de ramp al een voorgevoel dat er iets zou gebeuren. En dat was niet alleen haar gevoel. Het viel de moeder op dat er zo'n stevige wind stond in de stad. "Ik weet niet of dat er iets mee te maken had maar als ik er op terugkijk vond ik dat al niet normaal", zegt ze.

Veel Venezolanen houden hun hart vast. De sfeer is gespannen, zwaar verdriet hangt voelbaar in de lucht. "We weten dat we in een regio wonen waar soms wel lichtere bevingen zijn, wat er nu gebeurd is zo beangstigend'' zegt Reinaldi. "We zijn als land en bevolking in diepe rouw."

Dit verandert per 1 juli: belverbod voor bedrijven, duurder pakje uit China

9 hours 24 minutes ago

We zijn alweer bijna halverwege het jaar en dat betekent dat er weer nieuwe wetten, regels en belastingen aankomen. Want niet alleen op 1 januari, ook op 1 juli gaan deze vaak in. Wat verandert er dit keer?

Minimumloon en uitkeringen omhoog

Ieder halfjaar past de overheid het minimumloon aan om het mee te laten stijgen met de cao-lonen. Het minimumloon gaat nu van 14,71 naar 14,99 euro per uur bruto. Dat bedrag geldt voor iedereen van 21 jaar en ouder.

Op basis van de verhoging van het minimumloon gaan ook uitkeringen omhoog. Zo gaat de AOW voor alleenwonenden van 1558,15 naar 1581,55 euro netto per maand. Ook andere uitkeringen zoals de bijstand, WIA en Wajong stijgen.

3 euro voor pakketje uit China

Bestel je iets in een webshop uit China of een ander land buiten de EU? Dan moet je voortaan 3 euro aan invoerrechten betalen. Tot nu toe hoefde dat niet voor kleine bestellingen van onder de 150 euro. De EU schaft deze vrijstelling nu af.

Die 3 euro geldt per soort product dat je bestelt. Bestel je bijvoorbeeld twee T-shirts dan betaal je dus 3 euro. Maar bestel je een T-shirt en een USB-kabel, dan betaal je 6 euro.

Belverbod bedrijven

Bedrijven mogen consumenten niet bellen zonder toestemming, ook niet meer als iemand klant is of is geweest. Tot nu toe was er een uitzondering op het belverbod als je ergens klant was, maar die uitzondering vervalt. Bedrijven moeten nu dus altijd toestemming hebben om je te bellen.

Er zijn wel een paar uitzonderingen: goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften.

Huurverhoging

Heb je een sociale huurwoning? Per 1 juli is er weer de jaarlijkse huurverhoging. Die is dit jaar in principe maximaal 4,1 procent. Een sociale huurwoning mag maximaal 932,93 euro kosten.

Voor mensen met een hoog inkomen kan de huurverhoging meer zijn. Afhankelijk van hoeveel je verdient is de verhoging dan 50 of 100 euro.

De corporaties hebben al gezegd dat ze hun huren gemiddeld met 3,6 procent verhogen, minder dan het maximum van 4,1 procent dus. De gemiddelde huur wordt 666 euro. De maximale huurverhogingen voor middenhuurwoningen (6,1 procent) en vrijesectorwoningen (4,4 procent) golden al sinds 1 januari.

Registratie sigarettenverkopers

Verkopers van sigaretten, vapes en andere rookwaren moeten zich voortaan verplicht registreren. De overheid wil het aantal verkooppunten terugdringen en beter zicht krijgen op waar nog sigaretten worden verkocht.

Supermarkten mogen al geen sigaretten meer verkopen. De komende jaren komen er verboden voor nog meer plekken. De registratie loopt via de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Wachtlijst stroomaansluiting

Vraag je 1 juli of later een zwaardere stroomaansluiting aan voor je huis? Omdat je bijvoorbeeld een laadpaal wilt of een warmtepomp?

Dan kan je op een wachtlijst terechtkomen, afhankelijk van hoeveel ruimte er lokaal is op het stroomnet. Tot nu toe waren er alleen wachtlijsten voor grootverbruikers, maar voortaan kunnen ook kleinverbruikers zoals huishoudens en kleine bedrijven op die wachtlijsten komen.

Voor Noord-Brabant en een groot deel van provincie Utrecht is al duidelijk dat nieuwe aanvragen op de wachtlijst komen. Want voorlopig zijn daar geen nieuwe aansluitingen of verzwaringen van bestaande aansluitingen mogelijk.

Camera in auto

Elke auto die nieuw wordt verkocht in de EU moet voortaan een nieuw veiligheidssysteem hebben. Dat heet Advanced Driver Distraction Warning (ADDW) en dat is een camera die in de gaten houdt of de bestuurder wel op de weg let. Doet die dat te lang niet, dan gaat er een alarm af. Deze EU-regel gaat niet op 1 maar 7 juli in. EU-regels gaan vaker op onlogische dagen in.

Banktransacties tegenhouden

Banken kunnen worden verplicht bepaalde transacties tegen te houden. Ze moeten dat doen als de Financial Intelligence Unit hen dat opdraagt. Dat is een overheidsinstelling waar banken en andere financiële dienstverleners ongebruikelijke transacties moeten melden.

Krijgen ze de opdracht, dan moeten banken een transactie maximaal vijf dagen tegenhouden. Het gaat dan om geld dat mogelijk is gelinkt aan witwassen of het financieren van terrorisme. In die vijf dagen kunnen opsporingsdiensten dan bijvoorbeeld beslag leggen op het geld.

Vrachtwagenheffing

Over rekeningrijden voor personenauto's wordt al tientallen jaren gesproken, maar het komt er steeds niet van. Voor vrachtwagens is het nu wel een feit: eigenaren van vrachtwagens gaan betalen per gereden kilometer.

In dit artikel lees je meer over de zo geheten vrachtwagenheffing:

De heffing geldt niet voor alle wegen, maar vooral voor snelwegen en een deel van de provinciale N-wegen.

Tegelijkertijd verdwijnt de wegenbelasting voor vrachtwagens tot 12.000 kilo en gaat die voor zwaardere trucks omlaag. Maar vanwege de hoge dieselprijzen verdwijnt de wegenbelasting tijdelijk voor alle vrachtwagens. Dat is voor een half jaar, tot eind 2026.

Ook wordt de vrachtwagenheffing 22,3 procent lager dan eerder gepland, ook als tijdelijke maatregel tot eind dit jaar vanwege de hoge brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten.

De vrachtwagenheffing betekent minder vaste maar meer variabele kosten dus. Hoe schoner en lichter de truck is, hoe lager het bedrag per kilometer. En een groot deel van het opgehaalde geld gaat naar subsidie voor verduurzaming. Bijvoorbeeld voor elektrische vrachtwagens.

Wegenbelasting omhoog en omlaag

Voor een aantal soorten auto's gaat de wegenbelasting omhoog. Voor rijdende winkels, zoals de aloude SRV-wagen, betaalde je tot nu toe maar 25 procent van de normale wegenbelasting. Die uitzondering stopt, eigenaren betalen voortaan dus 100 procent.

Ook het speciale tarief voor kermis- en circusexploitanten vervalt. Die betaalden ook maar 25 procent voor auto's en vrachtwagens die ze alleen gebruiken om kermis- of circusbenodigdheden te vervoeren. Hetzelfde geldt voor personenauto's en vrachtwagens die zijn ingericht als werkplaats, met gereedschap en een werkbank.

Tegelijk met bovenstaande verhogingen gaat de wegenbelasting tijdelijk omlaag voor bestelauto's. Dat is vanwege de huidige hoge brandstofprijzen. De belasting gaat 50 procent omlaag tot eind dit jaar.

Tachograaf voor bestelbusjes

Voor vrachtwagens van 3500 kilo en meer was de tachograaf al verplicht. Maar dat wordt die nu ook voor bestelwagens tussen de 2500 en 3500 kilo. De tachograaf is een apparaat dat de rij- en rusttijden van een chauffeur registreert, evenals de snelheid en afgelegde afstand van een voertuig.

De verplichting komt vanuit de EU en geldt alleen voor internationaal vervoer. Dus als er met de bestelbus bijvoorbeeld wordt gereden tussen Nederland en Duitsland. Maar ook als een Nederlands bedrijf in het buitenland rijdt of een buitenlands bedrijf binnen Nederland.

Zo wil de EU de concurrentie tussen vrachtwagen- en bestelautovervoerders eerlijker maken. En het risico verminderen dat er met bestelauto's gevaarlijk lang wordt doorgereden.

Eisen gastouderopvang

Er komen strengere eisen voor gastouders. Dat zijn mensen die tegen betaling kinderopvang bieden aan een kleine groep kinderen, vaak in eigen huis. Nu mag je met allerlei onderwijs- en zorgopleidingen gastouder zijn, voortaan moeten gastouders altijd een pedagogische module hebben gevolgd. Dit geldt alleen voor nieuwe gastouders, niet voor bestaande.

Voor gastouderbureaus komen er ook strengere regels.

Ongevallen met uitzendkrachten

Als er een ongeluk gebeurt op het werk, moet de werkgever dat nu al verplicht melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Als het om een uitzendkracht gaat, moet het bedrijf het voortaan ook melden bij het uitzendbureau. En dat uitzendbureau moet vervolgens ook melding doen bij de Arbeidsinspectie.

Dit moet ervoor zorgen dat uitzendbureaus en bedrijven samen zorg dragen voor de veiligheid van mensen. Het uitzendbureau moet na een ongeluk ook controleren of een bedrijf wel genoeg veiligheidsmaatregelen heeft genomen.

Milieueisen voor gebouwen

De milieuprestatie-eisen voor gebouwen worden aangescherpt. Het gaat daarbij om hoeveel de gebruikte bouwmaterialen en bouwmethode het milieu mogen belasten. Bijvoorbeeld op het gebied van CO2-uitstoot en luchtvervuiling.

Voor kantoren gaat de eis omhoog. Voor andere gebouwen als scholen, winkels, zorginstellingen en fabrieken komen er voor het eerst eisen.

Voor woningen gaan de eisen niet omhoog. Strengere eisen zouden volgens de overheid soms kunnen leiden tot een langere bouwtijd. En omdat er snel veel woningen bij moeten komen, is besloten de regels niet aan te scherpen.

Wekdienst 28/6: Onafhankelijkheidsfeest VS in Brussel • Eerste knock-outwedstrijd op WK voetbal

11 hours 47 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag wordt in het Brusselse Jubelpark een groot feest gevierd rond 250 jaar onafhankelijkheid van de VS. Op het WK voetbal wordt de eerste wedstrijd in de knock-outfase gespeeld tussen Canada en Zuid-Afrika.

Eerst het weer: veel zon en enkele wolkenvelden wisselen elkaar af. Bij een matige westenwind wordt het maximaal 25 tot 31 graden. Daarmee is het minder heet dan de afgelopen dagen. Aan het eind van de middag kan langs de grens met Duitsland een onweersbui voorkomen. De komende dagen is het aangenaam zomerweer.

Lees hier alles over de zware onweersbuien van afgelopen nacht.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Verenigde Staten hebben opnieuw doelen in Iran aangevallen. Iran zegt als vergelding Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein te hebben aangevallen.

Het is de tweede dag op rij dat de VS aanvallen uitvoert in Iran, nadat vorige week een staakt-het-vuren werd overeengekomen tussen beide landen.

Volgens het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten zijn de aanvallen een reactie op een Iraanse droneaanval op een commerciële tanker in de Straat van Hormuz. Dat schip, de M/T Kiku, vaart onder Panamese vlag en had volgens Centcom meer dan 2 miljoen vaten ruwe olie aan boord.

Centcom zegt dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen onder meer Iraanse militaire bewakingsinfrastructuur, communicatiesystemen, luchtafweerinstallaties, drone-opslagplaatsen en mijnenlegcapaciteit hebben aangevallen in de omgeving van de Straat van Hormuz.

Ander nieuws uit de nacht En dan nog even dit:

Venezuela werd woensdag getroffen door twee grote aardbevingen en gisteren door een derde. Reddingswerkers zoeken nog steeds naar mensen onder het puin. Vrijdag werd een baby levend onder het puin vandaan gehaald.

Fijne dag!

Nacht met zware onweersbuien en veel schade na dagen verzengende hitte

12 hours 28 minutes ago

Na opnieuw een hete dag zijn gisteravond en vannacht zware onweersbuien over het land getrokken, plaatselijk met hagelbuien en zware windstoten. Overal in het land ging het los. Veiligheidsregio's ontvingen veel meldingen van schade. Op verschillende plekken brak brand uit na blikseminslag.

In Eindhoven werden windstoten van 90 kilometer per uur gemeten. In buurgemeente Veldhoven kwam de kap van een molen los door zware windstoten. Die kwam met wieken en al naast de monumentale molen uit 1858 terecht. Huizen en auto's in de buurt raakten beschadigd. Niemand raakte gewond.

Op beelden is te zien dat de schade aan de molen groot is. Ook het moment dat de wieken loskwamen is vastgelegd:

"Er is een grote stellage naar beneden gekomen", zegt burgemeester Delhez van Veldhoven. "Een deel hangt nog aan de romp van de molen. Dat wordt verwijderd zodat er niet nog meer naar beneden valt."

De eigenaar van de molen wil het bouwwerk graag herstellen. "Ik ben nu in gesprek met de verzekeraar, maar de bedoeling is echt om de molen te laten restaureren", zegt Janus Kerkhofs tegen persbureau ANP. "En ik weet zeker dat dat kan. Molens zijn altijd te restaureren."

Volgens Kerkhofs zijn de kap en wieken deels op een uitbouw gevallen, maar is de schade beperkt. "En er zijn geen gewonden gevallen of nog erger. We hebben erg veel geluk gehad."

Blikseminslagen

Bij een woningbrand in Landsmeer is een persoon gewond geraakt. De brand ontstond rond 02.00 uur op de zolder van het huis. In een appartementencomplex in Nunspeet heeft kort brand gewoed. Bewoners moesten uit voorzorg hun woning verlaten en zijn tijdelijk opgevangen in een nabijgelegen café.

In het Groningse Toornwerd kwamen twee kalveren om bij een schuurbrand. De brandweer kon voorkomen dat het vuur oversloeg naar een nabijgelegen stal, waar zo'n 150 koeien stonden.

In Snelrewaard in de provincie Utrecht veroorzaakte de bliksem een grote brand aan een rieten dak. De brandweer meldde tijdens bluswerkzaamheden dat er geen mensen meer aanwezig waren in de woning.

Ook waren er branden in onder meer Amsterdam, Wassenaar, Geldrop, Helmond en Beek en Donk. Vermoedelijk allemaal door blikseminslagen.

Uit het hele land kwamen beelden binnen van het onweer:

De NS meldde vannacht en vanochtend veel storingen op trajecten door bomen en takken op het spoor. Het treinverkeer rond Gouda is sinds gisteravond door blikseminslag verstoord. Ook reden er geen treinen tussen Groningen en Leeuwarden door een stroomstoring, veroorzaakt door bliksem.

Meldkamers van sommige veiligheidsregio's kregen dusdanig veel meldingen, dat die dreigden overbelast te raken. Zo kreeg veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland veel meldingen binnen van wateroverlast.

Extra meldkamer

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant had het zo druk dat op een brandweerkazerne een extra meldkamer werd ingericht. Mensen in die regio werden opgeroepen de hulpdiensten alleen te bellen bij direct gevaar, zodat de meldkamer beschikbaar bleef voor spoedeisende situaties.

Code oranje voor onweer werd vannacht verlengd van 04.00 uur tot 05.00 uur. Om 05.36 werd code oranje voor heel Nederland opgeheven; nu geldt voor alle provincies alleen nog code geel voor hitte.

Volg alle weerupdates in ons liveblog:

VS voert opnieuw aanvallen uit in Iran, Teheran valt Amerikaanse bases aan

18 hours 57 minutes ago

De Verenigde Staten hebben opnieuw doelen in Iran aangevallen. Iran zegt als vergelding Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein te hebben aangevallen.

Het is de tweede dag op rij dat de VS aanvallen uitvoert op Iran, nadat beide landen vorige week een staakt-het-vuren overeenkwamen.

Volgens het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten (Centcom) zijn de aanvallen een reactie op een Iraanse droneaanval op een commerciële tanker in de Straat van Hormuz. Dat schip, de M/T Kiku, vaart onder Panamese vlag en heeft volgens Centcom meer dan 2 miljoen vaten ruwe olie aan boord.

Centcom zegt dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen onder meer Iraanse militaire bewakingsinfrastructuur, communicatiesystemen, luchtafweerinstallaties, drone-opslagplaatsen en mijnenlegcapaciteit hebben aangevallen in de omgeving van de Straat van Hormuz.

Volgens het Amerikaanse leger ging het om tien Iraanse militaire doelen op verschillende locaties in en rond de zeestraat. "Iran had de kans zich aan het staakt-het-vuren te houden, maar koos ervoor dat niet te doen", schrijft het leger in een verklaring.

Dreigende taal Trump

Trump bevestigde de aanvallen op Truth Social en bezigde opnieuw dreigende taal richting Iran. Volgens hem kan er een moment komen waarop de VS "niet langer redelijk" kan zijn en "gedwongen worden de klus militair af te maken". Als dat gebeurt, "zal de Islamitische Republiek Iran niet langer bestaan".

Volgens Iraanse staatsmedia waren explosies op verschillende plekken te horen. IRIB, de Iraanse staatsomroep, zegt dat meerdere projectielen neerkwamen op het eiland Qeshm in de Straat van Hormuz.

Reactie Iran

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt als vergelding raket- en droneaanvallen te hebben uitgevoerd op Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein. Dat meldt het aan de staat gelieerde Iraanse persbureau Tasnim. Het Bahreinse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde eerder al dat het luchtalarm was afgegaan.

"Het schenden van het staakt-het-vuren is in strijd met artikel 1 van het memorandum en zal leiden tot een volledige stopzetting van alle diplomatieke processen", zegt de Revolutionaire Garde volgens de Iraanse staatszender Press TV.

Een anonieme Amerikaanse functionaris bevestigt aan persbureau Reuters dat Iran meerdere raketten en drones heeft afgevuurd op buurlanden, waaronder Bahrein en Koeweit. Volgens de hoge ambtenaar zijn er vooralsnog geen Amerikaanse slachtoffers en is er geen grote schade aan Amerikaanse locaties in de regio gemeld.

Staakt-het-vuren

Gisteren voerde de VS ook al aanvallen uit op Iraanse opslagplaatsen voor raketten en drones. Volgens het Amerikaanse leger was die reeks aanvallen ook een vergelding van een Iraanse aanval op het vrachtschip M/V Ever Lovely in de Straat van Hormuz.

Iran voerde daarop aanvallen uit op aan de VS gelieerde militaire doelen in Bahrein. Met de nieuwe aanvallen komt het wankele staakt-het-vuren tussen de VS en Iran verder onder druk te staan. De afspraken in de vorige week overeengekomen intentieverklaring moesten juist een einde maken aan de vijandelijkheden rond de Straat van Hormuz.

De smalle zeestraat is sinds de ondertekening van het akkoord weer grotendeels geopend. Ook schepen die onder de Nederlandse vlag varen, voeren donderdag voor het eerst sinds maanden weer door de Straat van Hormuz.