Aggregator

Voormalig Hollywoodproducent Harvey Weinstein is door een rechter in New York opnieuw veroordeeld voor een zedenzaak. Hij kreeg vijftien jaar cel voor het aanranden van de voormalige productieassistente Miriam Haley.

Weinstein dwong Haley in 2006 in zijn appartement in Manhattan tot seks. Hij kreeg daar zes jaar geleden 23 jaar cel voor, maar die straf kwam in hoger beroep te vervallen. De zaak kwam opnieuw voor de jury, die hem vorig jaar weer schuldig bevond. Vandaag kreeg Weinstein zijn straf te horen.

In een rolstoel

"Het feit dat ik seksueel misbruikt ben door Harvey Weinstein heeft een verwoestende impact gehad op mijn leven en mijn gevoel van veiligheid. Dat zal misschien nooit meer verdwijnen", verklaarde Haley in de rechtszaal. De 74-jarige Weinstein, die vanwege gezondheidsproblemen in een rolstoel zit, heeft in deze zaak spijt betuigd en zijn excuses aangeboden aan Haley. Zijn advocaten voerden tevergeefs aan dat hij te ziek is om een lange gevangenisstraf uit te zitten.

De Hollywood-producent werd in het najaar van 2017 door diverse actrices beschuldigd van ongewenste intimiteiten. The New York Times en tijdschrift The New Yorker brachten de aantijgingen van onder anderen actrices Rose McGowan en Ashley Judd als eerste naar voren. Daarna kwamen tientallen andere vrouwen, onder wie Gwyneth Paltrow en Angelina Jolie, naar buiten met verhalen over seksueel overschrijdend gedrag door Weinstein.

#MeToo

De onthullingen leidden op sociale media tot wat bekend is komen te staan als de #MeToo-beweging. Vrouwen deelden in groten getale hun ervaringen met seksueel wangedrag door mannen op belangrijke posities in bijvoorbeeld de filmwereld.

Weinstein is door meer dan tachtig vrouwen beschuldigd van seksueel wangedrag. Sommige beschuldigingen gaan terug tot de jaren 70. De oud-producent werkte mee aan succesvolle films als Pulp Fiction, Gangs of New York, The English Patient en de Scream-reeks.

Weinstein zit sinds 2020 in hechtenis in New York. In die staat en in Californië lopen nog zedenzaken tegen hem.

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer vindt het onnodig dat omroepverenigingen komend jaar nog een keer moeten bewijzen dat ze voldoende leden hebben om in het publieke bestel te blijven. Dit ledencriterium vervalt in de nieuwe Mediawet, maar die gaat pas op 1 januari 2029 in, zo is de bedoeling.

Uit de huidige wet volgt dat omroepen als KRO-NCRV, AVROTROS en BNNVARA eind volgend jaar nog een keer langs de meetlat worden gelegd. Maar dat kan maar beter achterwege blijven, zegt de Tweede Kamer. Dat scheelt ook dure ledenwerfacties met reclamespotjes.

"Zonde van het geld", zegt VVD-Kamerlid Van der Maas. "Het is belastinggeld en dat moet daar niet voor worden gebruikt." Dat omroepen hun bestaansrecht ontlenen aan hun ledenaantal is wat hem betreft ouderwets. "Dat stamt uit de tijd van de verzuiling, maar tegenwoordig zijn er nog maar weinig mensen ergens lid van."

Net als coalitiepartner CDA en oppositiepartij Pro vindt Van der Maas het beter om nu al voor te sorteren op het nieuwe bestel, waarin de ledenomroepen opgaan in vier omroephuizen. Dat proces is inmiddels vergevorderd. Maar als de omroepen nog een keer ledenwerfcampagnes voor zichzelf gaan houden, kan dat proces onder druk komen te staan, is de vrees.

Powned in gevarenzone

Ook bestaat het risico dat een kleine omroep op de peildatum niet voldoende leden heeft en dan niet kan toetreden tot het nieuwe bestel. Dat geldt met name voor Powned. De ondergrens ligt op 50.000 leden, Powned had er eind vorig jaar rond de 11.000.

Vanaf 2029 moet die omroep met AVROTROS een van de omroephuizen gaan vormen. En het nieuwe bestel is gesloten: er komen geen nieuwe omroepen meer bij.

"Niet uit te leggen", vindt Pro-Kamerlid Mohandis. "Het is heel gek als de omroepen volgend jaar tonnen per omroep gaan uitgeven aan iets dat twee jaar later niet meer hoeft. Dat geld moet naar journalistiek gaan." Hij wil dat cultuurminister Letschert het oplost. Morgen is er een debat over in de Tweede Kamer.

Om het peilmoment te schrappen, moet wel de huidige wet gewijzigd worden. En omdat de tijd dringt, moet dat met een spoedwet. Een andere mogelijkheid is volgens Mohandis dat bij die laatste peiling op 31 december 2027 de gezamenlijke ledenaantallen van de nieuwe clusters of omroephuizen als uitgangspunt worden genomen.

Het nieuwe omroepbestel:

De huidige elf omroepen moeten opgaan in vier omroephuizen, zo staat in de plannen van het kabinet. Mocht Ongehoord Nederland zijn erkenning kwijtraken, gaat het nieuwe bestel er vrijwel zeker zo uitzien:

Daarnaast gaan NOS en NTR een nieuwe taakomroep vormen onder de naam NOS. De NPO houdt de bestuurlijke en coördinerende rol.

Perhaps one of the most contentious issues in 3D printing is that of supports, both because they’re an uncomfortable reminder of how gravity affects our prints and because the very …read more

Een Russische militaire helikopter heeft gedurende een kleine minuut het luchtruim van NAVO-land Polen geschonden. Dat gebeurde volgens het Poolse leger vanmorgen bij de grens tussen de Russische exclave Kaliningrad en de Poolse noordkust, op zo'n 100 kilometer van havenstad Gdansk. Vanuit Rusland is niet op het bericht gereageerd.

De Russische Mi-8-helikopter vloog 42 seconden in het Poolse luchtruim, tot 300 meter over de grens, staat in de Poolse verklaring. Daarop gingen gevechtsvliegtuigen de lucht in en bracht het leger grondtroepen in staat van paraatheid. "De aard van het incident wijst erop dat Rusland opnieuw de paraatheid van onze luchtverdediging op de proef stelt", aldus het leger.

Het bericht over de helikopter volgt kort op een nieuwe waarschuwing van de Poolse premier Tusk dat Rusland uit is op escalatie. Hij sprak vorige week in het parlement van "een reëel risico" dat Rusland drones of andere projectielen op de oostflank van het Europese NAVO-gebied gaat afvuren. Meteen daarna bezocht hij Kyiv, om de Poolse steun aan Oekraïne te onderstrepen.

Onrust zaaien

Met Tusk geven Europese inlichtingendiensten waarschuwingen af, ook deze week weer. Drie Europese inlichtingenchefs zeggen dat Rusland de NAVO "binnen enkele maanden" wil testen met kleine aanvallen op het grondgebied van het militaire bondgenootschap. De Russen zouden daarmee willen aantonen dat bondgenoten niet voor elkaar in de bres springen en daarmee onrust zaaien.

Bij die aanvallen zou het kunnen gaan om een toename van drone-activiteiten, een kleine inval van een aan Rusland grenzend gebied of andere hybride acties, schetste het hoofd van de Tsjechische inlichtingendienst Michal Koudelka tegenover de Britse krant The Guardian. Het opzettelijk schenden van het luchtruim van een NAVO-land past in dat dreigingsbeeld.

Aanval op passagierstrein

Ruim vier en een half jaar na de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne komt de oorlog voor buurland Polen steeds dichterbij. Gevechtsvliegtuigen van Polen en NAVO-bondgenoten die in het land aanwezig zijn stijgen met regelmaat op bij Russische aanvallen in het westen van Oekraïne. Door die aanvallen gaan ook delen van het Poolse luchtruim uit voorzorg dicht.

Na een aanval op een passagierstrein tussen de hoofdsteden Kyiv en Warschau kondigde premier Tusk deze maand een "zeer verhoogde staat van paraatheid" af. Bij een aanval met honderden drones raakte Rusland de locomotief van de trein, op slechts 2 kilometer van de Poolse grens. Door tijdige evacuatie vielen er geen gewonden.

Bij de grensovergang vloog bij diezelfde aanvalsgolf ook een tankstation in brand:

De boodschap van Rusland aan Polen en daarmee de NAVO was helder: stop met het steunen en bevoorraden van Oekraïne. Via het spoor gaat vanuit de EU veel militaire en humanitaire hulp naar het door Rusland binnengevallen land. Volgens Rusland zijn de Europese landen daarmee medeplichtig aan de oorlog, die het in 2022 met de invasie zelf begon.

"Alle zendingen van militair materieel die voor Kyiv zijn bestemd, zijn legitieme doelwitten voor de strijdkrachten van de Russische Federatie", waarschuwde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag. De woordvoerder hekelde daarbij het nieuwe 100 jaar geldende vriendschapsverdrag dat Canada en Oekraïne deze maand tekenden, inclusief nieuwe wapenleveranties.

Fort Trump

Ondertussen hoopt Polen op steun vanuit de VS, waar president Trump vorige week een sanctiewet tegen Rusland tekende. Mochten de Amerikanen binnenkort besluiten een permanente militaire basis in Polen te vestigen, dan zal die tot 'Fort Trump' worden gedoopt, zei president Nawrocki gisteren bij Bloomberg. Dat besluit van de VS is volgens hem "een kwestie van tijd".

In het noorden van Ethiopië in de regio Tigray zijn gevechten uitgebroken tussen rebellenbewegingen en de federale regering. Daarmee lijkt het vredesakkoord tussen beide partijen uit 2022, dat een einde maakte aan de bloedige burgeroorlog, op losse schroeven te staan.

De rebellenbeweging Tigray People's Liberation Front (TPLF) zegt een "defensieve oorlog" te zijn begonnen tegen de regering van premier Ahmed. De beweging beschuldigt de regering ervan gisteren drone- en artillerieaanvallen te hebben uitgevoerd op Tigray, de regio die zij grotendeels in handen heeft. Het is niet duidelijk of er gewonden zijn gevallen.

De onrust in de regio komt niet geheel onverwachts. Sinds juli is het al onrustig in Tigray en zijn er signalen dat het vredesakkoord geschonden zou worden. Zo zijn er afgelopen maanden meldingen geweest van drone-aanvallen en gewapende confrontaties. Ook sloot TPLF, dat naast rebellenbeweging ook een politieke partij is, onlangs een alliantie met zes andere gewapende groepen die de regering in Addis Abeba omver willen werpen.

Luchthaven ingenomen

Een adviseur van premier Ahmed bevestigt dat de rebellen de luchthaven van Mek'ele hebben ingenomen en aanvallen hebben uitgevoerd op overheidsinstellingen in Afar en Amhara. Hij beschuldigt de TPLF ervan de gevechten te laten oplaaien en het vredesakkoord te schenden, met een nieuwe oorlog als mogelijk gevolg. De nationale vliegtuigmaatschappij, Ethiopian Airlines, zegt alle vluchten naar Mek'ele en steden Axum en Shire te schrappen.

Bronnen bevestigen aan persbureaus AFP en AP dat de TPLF-strijders de luchthaven van Mek'ele hebben ingenomen. Een taxichauffeur zegt tegen AP dat de strijders wapens dragen. Bij het vliegveld stuurden de autoriteiten hem terug omdat er geen volgens hen geen vluchten zouden landen. Er zijn voor zover bekend nog geen meldingen van schietpartijen rond het vliegveld.

De Prosperity Party van de zittende premier Ahmed behield in juni stevig de macht bij de parlementsverkiezingen. De uitslag kwam niet als een verrassing, omdat de belangrijkste oppositiegroepen de verkiezingen boycotten en Tigray volledig was uitgesloten van de stembusgang. Mensenrechtenorganisaties bekritiseerden de verkiezingen en noemden ze niet vrij of eerlijk verlopen, mede doordat leiders van oppositiepartijen gevangen zaten.

Burgeroorlog

Tigray was enkele jaren geleden volop in het nieuws vanwege de bloedige burgeroorlog in de regio. Het TPLF vocht tussen 2020 en 2022 tegen federale troepen. Het conflict eindigde met een vredesakkoord in november 2022, maar experts noemen de mensenrechtensituatie nog altijd zorgwekkend.

Tijdens de oorlog sloot premier Ahmed de regio Tigray vrijwel volledig af van de buitenwereld. Daardoor zaten ruim 5 miljoen mensen lange tijd zonder stroom, internet, bankdiensten en toegang tot medicijnen. Tijdens de burgeroorlog kwamen volgens schattingen van de Afrikaanse Unie ongeveer 600.000 mensen om het leven.

Correspondent Elles van Gelder ging begin 2022 naar Amhara, vlak bij de frontlinie. Tigray mocht ze niet in en daarom kon ze alleen op pad aan de kant van het regeringsleger. Daar zag ze de enorme impact van de oorlog op burgers:

Supercon is the Ultimate Hardware Conference™ and you need to be there November 6-8 in Pasadena, California! Below is just the tip of the speakers’ iceberg, but if that’s not …read more

Het kabinet gaat vooralsnog niet mee in de oproep van onderzoekers om voor acht dagen voedsel in huis te hebben, voor als er bijvoorbeeld een ramp of crisis is. Het officiële advies blijft om een noodvoorraad van drie dagen aan te houden.

"Het advies van acht dagen is voor mensen in een klein appartement moeilijk op te volgen", zegt staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) in een commissiedebat. "En we zien dat een groot deel van de Nederlanders nu al niet het advies van drie dagen volgt."

Erkens wil eerst kijken of hij de verantwoordelijkheid voor een noodvoorraad na die drie dagen bij bijvoorbeeld supermarkten en distributiecentra kan leggen. "Dat is de voorkeursroute die wij hebben", zegt Erkens.

'Zelfvoorziening is een illusie'

Twee jaar geleden is het woord 'voedselzekerheid' toegevoegd aan de naam van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Maar tot nu toe is er nog nooit een apart debat over dit onderwerp geweest, tot nu.

En dat terwijl door onder meer de droogte, de oorlog in Oekraïne en de sluiting van de Straat van Hormuz de risico's op problemen met leveringen toenemen. Vorige week concludeerden de onderzoekers dat Nederland vooral kwetsbaar is als het gaat om plantaardige oliën, kunstmest en veevoer.

Erkens wil volgend jaar met een plan komen dat Nederland klaar moet maken voor een crisis. Mogelijk zal daarin het advies over de noodvoorraad wel worden aangepast.

Duidelijk is al dat het doel nooit gaat zijn dat Nederland helemaal zelfvoorzienend wordt. "Zelfvoorziening is een illusie, maar we moeten wel zorgen voor risicospreiding", zegt de staatssecretaris in het debat.

Ontspoord debat

Partijen in de Tweede Kamer denken heel verschillend over hoe Nederland op de lange termijn genoeg voedsel moet behouden. Het debat ontspoorde enigszins toen meerdere partijen 'de wetenschap' erbij haalden om aan te tonen hoe dat het beste kan.

Partijen als Pro en Partij voor de Dieren wijzen naar wetenschappers die aanraden meer plantaardig voedsel te produceren, omdat het gezonder is en je daarvoor uiteindelijk minder land nodig hebt. Andere partijen, zoals de BBB, benadrukten dat ander onderzoek het belang van dierlijk eiwitten in het dieet laat zien.

Volgens de Gezondheidsraad levert het eten van sommige dierlijke producten inderdaad gezondheidsvoordeel op, maar is een dieet met te veel rood vlees niet goed.

Stikstof en voedselzekerheid

Meerdere partijen vrezen dat de stikstofplannen van het kabinet de voedselzekerheid in gevaar brengen, omdat daardoor waarschijnlijk boerenbedrijven zullen verdwijnen. "De grootste bedreiging van de continuïteit en weerbaarheid van onze voedselzekerheid, is het beleid van het ministerie zelf", zegt bijvoorbeeld SGP-Kamerlid André Flach.

Volgens staatssecretaris Erkens is het aantal boerenbedrijven niet direct gerelateerd aan de voedselzekerheid. "De inzet is dat wij over vijf tot tien jaar nog steeds een sterke landbouwnatie zijn met een goede exportsituatie, die ook in staat is om de voedselzekerheid te borgen."

Defensie kan doorgaan met de bouw van een militair radarstation in het Gelderse dorp Herwijnen. De Raad van State heeft bezwaren van omwonenden en de gemeente West Betuwe tegen de komst van de radarinstallatie verworpen.

De bezwaarmakers waren in beroep gegaan tegen de bouw van het radarstation. Zij vrezen onder meer geluidsoverlast, gezondheidsrisico's door straling en aantasting van hun woon- en leefomgeving.

De Raad van State oordeelt dat het kabinet voldoende heeft onderbouwd waarom voor Herwijnen is gekozen. Ook is volgens de hoogste bestuursrechter voldoende aangetoond dat de radar geen risico vormt voor de volksgezondheid, schrijft Omroep Gelderland.

In Herwijnen bestaat al jaren verzet tegen de komst van de radar. Op de locatie stond eerder een radarinstallatie van de luchtverkeersleiding. Defensie wil er een zogeheten Smart-L-radar plaatsen die het luchtruim bewaakt en onder meer drones kan detecteren.

Volgens Defensie is Herwijnen de meest geschikte locatie voor het radarstation. De Tweede Kamer stemde in 2022 in met de plannen.

Bouw tijdelijk stilgelegd

De bouw leidde ook het afgelopen jaar nog tot discussie. Defensie begon vorig jaar oktober met de eerste werkzaamheden, terwijl nog niet alle benodigde vergunningen waren verleend. De gemeente West Betuwe legde daarop een bouwstop op en dreigde met een dwangsom.

De ontbrekende vergunning ging over het tijdelijk verbreden van de weg naar het bouwterrein. Volgens Defensie was dat nodig om bouwmateriaal veilig aan te voeren. De gemeente verleende die vergunning later alsnog aan Defensie, waarna de werkzaamheden konden worden hervat.

Met de uitspraak van de Raad van State is ook het laatste grote juridische obstakel voor de bouw van het radarstation weggenomen.

De Australische illustrator Terry Denton is op 76-jarige leeftijd overleden. Wereldwijd kennen miljoenen kinderen zijn tekeningen uit de boekenserie De waanzinnige boomhut, die hij maakte met schrijver Andy Griffiths.

De boeken gaan over twee jongens die allerlei avonturen beleven in een boomhut met onder meer een bowlingbaan, een laboratorium en een zwembad. Met ieder boek in de reeks kreeg de boomhut dertien nieuwe verdiepingen waar avonturen werden beleefd.

Ook schreef en illustreerde Denton zelf boeken.

'Een eer'

Andy Griffiths noemt in Australische media zijn jarenlange samenwerking met Denton "een eer en een puur genot."

"Ik ben ontzettend dankbaar voor zijn nalatenschap, dat we zoveel hebben kunnen bereiken voor de kinderen in Australië en de rest van de wereld."

Kinderboekengeschenk

In 2022 schreef Andy Griffiths het geschenk voor de Kinderboekenweek en maakte hij een tournee door Nederland. De Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek noemde toen de volkomen onrealistische gebeurtenissen de kracht van De waanzinnige boomhut.

In Nederland kreeg de serie in 2017, 2018 en 2020 de Prijs van de Nederlandse Kinderjury.

Het grensgebied bij Zuid-Limburg, het Italiaanse eiland Sardinië of het Duitse Saksen. Op een van deze plekken komt de Einstein Telescope te staan, een gigantische ondergrondse telescoop om zwaartekrachtgolven te meten. Gisteren kwam er nog een scenario bij: een telescoop bestaande uit twee delen, verspreid over Nederland én Italië.

Deze landen waren lange tijd de grote concurrenten, maar gisteren werd duidelijk dat het kabinet een samenwerking met de Italianen onderzoekt.

Nederland werkt al sinds 2015 samen met België en Duitsland om de telescoop te krijgen. De precieze locatie is nog niet duidelijk, maar zou dan mogelijk deels in Zuid-Limburg en deels in België komen. Het kabinet noemde het binnenhalen van het project een "regeringsprioriteit". Er was al 870 miljoen euro voor vrijgemaakt en dit kabinet deed daar nog eens 25 miljoen bij.

Nieuwe banen

Met veel universiteiten en steden in de buurt heeft de Euregio Maas-Rijn - zoals het gebied heet - goede kaarten in handen. Aan de bouw van de telescoop hangt wel een behoorlijk prijskaartje: minstens 2,3 miljard euro.

Maar dat betaalt zich ook terug, zo kwam naar voren uit onderzoek van de Euregio-organisatie. Voor iedere euro die je in het project steekt, zou je het drievoudige terugkrijgen. Het project moet zeker 500 directe en 1150 indirecte banen opleveren.

Wat gaat de Einstein Telescope meten?

De telescoop moet zwaartekrachtgolven meten. Als er bijvoorbeeld een botsing is tussen twee zwarte gaten, dan kan daar zoveel energie bij vrijkomen dat er rimpelingen in de ruimtetijd ontstaan. De ruimte wordt dan een piepklein beetje uitgerekt en samengeperst. Als mens voelen we dat niet, maar de Einstein Telescope kan die golven wel meten.

Zeer nauwkeurige laserstralen in de telescoop werken als een soort meetintstrument. Het meten moet op een stille, trillingsvrije plek gebeuren. De bodem in het grensgebied bij Zuid-Limburg is daar geschikt voor.

De wetenschap kan aan de hand van die metingen onderzoek doen naar het ontstaan van het heelal. Wetenschappers kunnen waarschijnlijk 'terugkijken' tot kort na de oerknal.

Dat er nu een Euregionale-Italiaanse samenwerking wordt onderzocht, komt doordat er onderzoek wordt gedaan naar een nieuwe variant van de telescoop. Tot nu toe is er gekeken naar een driehoekige telescoop; elk met een arm van 10 kilometer lang. Nu komt er ook een onderzoek naar twee telescopen met een L-vorm; twee armen van 15 kilometer.

De driehoeksvariant en de L-vormen hebben beide voor- en nadelen, vertelt sterrenkundige Gijs Nelemans van de Radboud Universiteit. De voors en tegens worden op dit moment in kaart gebracht

Twee L-detectoren, bijvoorbeeld eentje in Italië en eentje in de Euregio, geven meer informatie over de richting van de zwaartekrachtgolf. "Maar uiteindelijk is het doel vanuit de wetenschap om zo'n goede detector ook ergens verder weg te krijgen, in de VS bijvoorbeeld. Dan heb je nog een veel beter beeld van de richting", zegt Nelemans. Eind oktober worden de resultaten van verder onderzoek naar de twee varianten verwacht.

Saksen is ook nog altijd in de race om de telescoop binnen te halen. Alleen blijft de Duitse deelstaat achter qua financiering, vergeleken met de Euregio en Italië.

Topje van de ijsberg

Volgens sterrenkundige Nelemans is het voor de wetenschap belangrijk dat de telescoop er komt. Sinds de eerste meting van een zwaartekrachtgolf in 2015, zijn er in totaal 400 gemeten. "We denken dat de Einstein Telescope, in welke vorm dan ook, meer dan 100.000 signalen per jaar gaat meten. We zien nu pas het topje van de ijsberg."

Volgend jaar wordt de beslissing genomen waar de telescoop komt. Tien Europese landen nemen de uiteindelijke beslissing. "Het gaat niet enkel over de wetenschap of de economische opbrengst. Het gaat om de combinatie van beide", zegt Jorgen D'Hondt, de directeur van het deeltjesfysica-instituut Nikhef, dat een belangrijke rol speelt in het project. "Een goeie cocktail smaakt als de dosering juist is."

De Duitse bondskanselier Merz kan voorlopig aanblijven. Na een reeks nederlagen stond zijn positie ter discussie, maar na meerdere partijbijeenkomsten heeft Merz de brede steun van de partij achter zich gekregen. Wel geven partijgenoten hem een duidelijke waarschuwing mee: er zijn verbeteringen nodig.

De CDU boekte deze maand aanzienlijke verliezen bij deelstaatverkiezingen in het oosten van het land. In Mecklenburg-Voor-Pommeren was het resultaat afgelopen zondag zelfs historisch slecht, waardoor de CDU, van oudsher de 'grote volkspartij', niet eens de kiesdrempel haalde. Het verlies wordt mede verklaard door onvrede over Merz.

In politiek Berlijn gonsden de geruchten dat Merz door zijn partij tot aftreden gedwongen zou worden, maar het openlijke verzet bleef de afgelopen dagen beperkt. Oproepen tot vertrek kwamen van lager geplaatste politici, zoals de voormalige secretaris-generaal van de partij. Partijprominenten schaarden zich juist achter Merz.

Achter de schermen klonk wel kritiek, berichten Duitse media. Zo zou de CDU-deelstaatpremier van Hessen Merz "empathieloze taal uit de jaren 90" hebben verweten, meldt Stern. Oud-fractievoorzitter Brinkhaus verweet Merz het "land niet bijeen te houden" en eiste veranderingen van de kanselier, meldt onder meer Spiegel. Deze aanval zou met applaus in de fractie zijn ontvangen.

Beloftes

Merz heeft ingezien hoe penibel de situatie was en handelde de afgelopen dagen daarom snel. Door enkele minuten na de desastreuze exitpoll van zondag naar de pers te stappen, bood hij weinig ruimte voor critici. In zijn toespraak verdedigde hij zijn hervormingsplannen, die uiteindelijk tot economische groei moeten leiden.

Het probleem is dat weinig kiezers vertrouwen hebben in die hervormingen. Merz heeft in zijn kanselierschap veel beloofd, maar kwam veel beloftes niet of nauwelijks na. Hervormingen op het gebied van pensioenen en gezondheidszorg stuiten daarnaast op veel verzet.

Een meevaller voor Merz: de economie, die al jaren stagneert, lijkt eindelijk aan te trekken. Verschillende denktanks hebben hun prognoses deze week naar boven bijgesteld. De OESO verwacht een groei van 1,1 procent dit jaar, zelfs boven het gemiddelde in de eurozone. De groei komt mede door de omvangrijke investeringen in defensie.

Merz wil - en móet van zijn fractie - zijn communicatie verbeteren. Zo belooft hij zijn hervormingen beter uit te leggen en de emoties van kiezers beter te begrijpen. Ook moet de eenheid van de coalitie beter worden uitgestraald.

Afgelopen week ging dat weer eens mis. In de strijd tegen de hoge benzineprijzen kondigde Merz maatregelen aan, zonder dat er een concreet plan lag. De coalitiepartijen kwamen met verschillende ideeën, wat leidde tot de zoveelste openlijke strijd. Nu ligt er weliswaar een compromis, maar dat moet nog uitgewerkt worden.

Maandag volgde onverwachts een oproep van Merz om het zorgverzekeringstelsel aan te passen. Duitsland kent twee systemen, een wettelijke en private verzekering, die met name voor hogere inkomens wordt gebruikt. Dat leidt volgens Merz tot een 'rechtvaardigheidsprobleem'. Coalitiegenoot SPD is het daarmee eens, maar zijn eigen CDU wijst aanpassingen af. Kort daarop moest een woordvoerder van Merz zijn woorden daarom terugnemen.

Geen alternatief

De onvrede over Merz in de partij blijft dus, maar een alternatief lijkt niet voorhanden. De namen die genoemd werden als opvolger, zoals de deelstaatpremiers Hendrik Wüst en Markus Söder, houden de boot voor nu af. Ook over de samenwerking met de SPD klinkt gemor, maar ook daarvoor geldt: er is geen alternatief in de huidige Bondsdag.

Daarom roepen CDU'ers nu in koor op tot eenheid, zodat de geplande hervormingen eindelijk doorgevoerd kunnen worden. "Als we ons uiteen laten spelen, zal niet alleen de regering mislukken, maar ook het land", aldus vicefractievoorzitter Mathias Middelberg.

Haast is geboden, want in Duitsland is de volgende verkiezingscampagne nooit ver weg. In 2027 staan opnieuw vijf deelstaatverkiezingen gepland, te beginnen in de dichtstbevolkte deelstaat Noordrijn-Westfalen in april. Daar staat de CDU traditioneel sterk en de rechts-radicale AfD juist relatief zwak. Dat wil de regering zo houden.

Voor die tijd moet Merz de neerwaartse spiraal van de partij hebben gekeerd. Hij krijgt van zijn partij nu nog een kans, maar het is mogelijk wel de laatste.

De Nederlandse schrijver Sjoerd Kuyper (74) is na een kort ziekbed in zijn woonplaats Bergen overleden. Dat meldt zijn uitgever Hoogland & Van Klaveren.

Kuyper was ruim vijftig jaar schrijver en is vooral bekend door zijn werk voor kinderen, hoewel hij ook voor volwassenen schreef. Generaties groeiden op met zijn boeken over de kleuter Robin.

Vier van de boeken uit deze reeks werden met een Griffel bekroond, waarvan een met een Gouden. Die ging naar Robin en God. Voor drie andere Robin-boeken kreeg Kuyper een Zilveren Griffel uitgereikt, net als voor de jeugdromans Bizar en Hotel De Grote L. Dit jaar ontving hij nog een Zilveren Griffel voor Maantje Verhuist de Zee.

Vertellen in eenvoudige taal

Van zijn boek Het zakmes (1981) werd een succesvolle film en tv-serie gemaakt. Voor beide schreef hij het scenario zelf. Daarnaast schreef hij ook musicals, gedichten, brieven en liedjes.

Kuyper schreef meer dan vijftig kinder- en jeugdboeken. In zijn werk komen verbeelding, humor, poëzie en grote levensvragen op een vanzelfsprekende manier samen, zegt zijn uitgever. Terugkerende thema's in zijn werk zijn liefde, dood, vriendschap, geloof, verlies en verlangen.

In 2012 kreeg hij voor zijn hele oeuvre de Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur uitgereikt. De jury prees de manier waarop hij als schrijver in alle genres de juiste woorden vond. "Sjoerd Kuyper kan moeilijke dingen, grootse dingen zelfs, vertellen in een eenvoudige taal, die zich nestelt in je hoofd en blijft rondzingen als een liedje. Een erg mooi liedje."

Muziek

De in Amsterdam geboren schrijver verhuisde op 2-jarige leeftijd met zijn ouders naar Berkhout, waar zijn vader leraar werd. De zeven jaar die hij daar woonde vormde zijn inspiratie voor de boeken die hij later schreef over de kleuter Robin.

Vervolgens verhuisde het gezin naar Oostvoorne in Zuid-Holland. Daar begon hij als tiener te schrijven, vooral poëzie. Ook ontdekte hij de muziek. Hij had een voorkeur voor zangers met liedjes "die ergens over gingen", zoals Bob Dylan en Boudewijn de Groot.

Na alweer een verhuizing naar het Noord-Hollandse Winkel begon hij met vrienden een uitgeverijtje; Walpurgisnacht, dat gestencilde boekjes verkocht voor een kwartje per stuk. Zijn eerste publicatie was een gedicht in de landelijke bloemlezing Een tien voor de tieners. Hij was toen 16.

De Bezige Bij

In Amsterdam studeerde hij filosofie, hij brak die studie in 1974 af om beroepsschrijver te worden. Zijn eerste gedichtenbundel Ik herinner mij Klaas Kristiaan verscheen in 1974 bij De Bezige Bij. Bij deze uitgeverij voelde hij zich thuis en al gauw was hij bestuurslid, redacteur en organiseerde poëzielezingen door het hele land.

Zijn eerste kinderverhalen schreef hij voor het radioprogramma De Ko de Boswachtershow. Later werd hij door AVRO gevraagd om het scenario van de tv-serie Het zakmes te schrijven. Het verhaal werd in 1992 onder regie van Ben Sombogaart verfilmd en werd onderscheiden met een Cinekid Award en een Gouden Kalf. Ook internationaal deed de film het goed met onder andere een Emmy Award.

Toen Kuyper en zijn vrouw Margje kinderen kregen, besloot Kuyper zich vooral bezig te houden met het schrijven van boeken en het geven van lezingen. Het was ook de periode in zijn leven dat hij aan zijn Robin-reeks begon.

Musicals

Nadat uitgeverij De Bezige Bij door het WPG-concern was overgenomen voelde hij zich daar niet langer thuis en vertrok. Om toch inkomsten te hebben schreef hij op verzoek liedteksten voor de musical De scheepsjongens van Bontekoe die in 2003 werd opgevoerd. Daarna werkte hij mee aan elf andere musicals, zes voor kinderen en vier voor volwassenen.

De bekendste daarvan waren Turks fruit, naar het boek van Jan Wolkers, en Dromen zijn bedrog, die hem een John Kraaijkamp Musical Award opleverden. Ook schreef hij het script voor De diepvriesdames, naar een verhaal van Annie M.G. Schmidt.

Samen met Tjeerd Oosterhuis schreef hij in 2012 het lied Hallo Wereld, dat uitgroeide tot de eerste grote Kinderen voor Kinderen-hit in decennia.

In zijn latere werk klonk regelmatig maatschappijkritiek door. Zo stipte hij in het zich op Curaçao afspelende jeugdboek De Duik (2014) de armoede-erfenis van de koloniale geschiedenis aan en haalde hij in De Grote Vloed (2024) hard uit naar het wegkijken van de klimaatproblematiek.

"Ik dacht: dit kan weleens mijn laatste grote boek zijn", zei hij daarover in de Volkskrant. "Zo kan ik nog een beetje helpen, misschien, aan een mooiere wereld."

De Nederlandse Staat heeft zeventig procent van de aandelen van de kerncentrale Borssele gekocht. Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei schrijft aan de Tweede Kamer dat hij die aandelen voor 115 miljoen euro overneemt van de provincie Zeeland en de Zeeuwse gemeenten.

Het kabinet heeft die stap genomen om de uit 1973 stammende centrale langer open te houden. "Kernenergie gaat een belangrijke rol spelen bij een diverse en stabiele energievoorziening", zegt De Bat. Ook blijft op die manier veel nucleaire kennis behouden voor Nederland, stelt hij.

Het was de bedoeling om Borssele in 2033 te sluiten, maar de laatste jaren zijn de meningen over kernenergie veranderd. Er komt geen CO2 vrij bij die vorm van energieopwekking en dat kan belangrijk zijn om de klimaatdoelen te halen.

Zeeland ziet geen rol

De provincie Zeeland en de Zeeuwse gemeenten hadden al eerder gezegd dat ze geen rol voor zichzelf zagen bij het verder in bedrijf houden van de enige kerncentrale van Nederland. Daarom hebben ze nu al hun aandelen verkocht aan de Staat.

Gisteren ging de Eerste Kamer akkoord met een wetswijziging om het langer openhouden mogelijk te maken. Of dat daadwerkelijk gaat gebeuren is nog niet helemaal zeker. De aandeelhouders (naast de Staat ook het Duitse energiebedrijf RWE) moeten daar nog een beslissing over nemen.

Behalve de 115 miljoen euro voor de aandelen stelt de Staat ook nog 119 miljoen euro aan vermogen beschikbaar om de stabiliteit van de onderneming te garanderen en doorlopende kosten te dekken.

In het regeerakkoord van het minderheidskabinet staat dat er de komende jaren minstens vier nieuwe kerncentrales moeten worden gebouwd. Dat hoeven geen grote conventionele centrales te zijn. Het kunnen ook kleine modulaire centrales zijn, zogeheten SMR's.

(Telecompaper) The competition watchdog has updated its proposed remedies for Google's dominance in the online search market...

In de Gazastrook is gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en meisjes afgelopen maanden toegenomen, waarschuwt UNFPA, de VN-organisatie voor seksuele gezondheid. Een van de zorgwekkendste ontwikkelingen is volgens de VN de sterke toename van het aantal meldingen van gedwongen huwelijken, zoals met kinderen.

Uit een data-analyse van tien hulporganisaties, waaronder het International Rescue Committee (IRC), blijkt dat het aantal gemelde gevallen in het tweede kwartaal van dit jaar met 123 procent is gestegen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De hulporganisaties spreken van een "ernstige toename".

Minderjarige meisjes

Ongeveer twee derde van de meldingen van gedwongen huwelijken heeft betrekking op vrouwen tussen de 18 en 59 jaar. Daarnaast gaat 16 procent van de meldingen over minderjarige meisjes van 12 tot 17 jaar. De meeste meldingen kwamen uit Gaza-Stad, Deir al-Balah en Noord-Gaza. Ook andere vormen van gendergerelateerd geweld, zoals verkrachting, seksueel intimidatie of huiselijk geweld namen toe.

Het rapport is gebaseerd op meldingen. Hoeveel meldingen er in totaal zijn gedaan, is niet bekendgemaakt. Volgens de hulporganisaties geven de meldingen geen volledig beeld van de werkelijke omvang van het probleem. Door schaamte, angst voor stigmatisering en de beperkte beschikbaarheid van hulpverlening blijft een deel van het geweld vermoedelijk buiten beeld.

In een ander rapport sprak UNFPA met 230 vrouwen die in vluchtelingenkampen wonen rond Khan Younis en Gaza-stad om inzicht te krijgen in het geweld waarmee zij worden geconfronteerd. Het onderzoek werd gedaan in december 2025 en januari 2026. Volgens de vrouwen is seksuele intimidatie rond sanitaire voorzieningen aan de orde van de dag.

Zo vertelt een vrouw uit Khan Younis over haar buurvrouw: "De badruimtes hebben geen dak. Terwijl mijn buurvrouw zich aan het wassen was, hoorde ze gefluister. Ze keek omhoog en zag een jongeman die naar haar stond te kijken. Ze kon het aan niemand vertellen, omdat ze zich schaamde. Ze had volwassen dochters en vreesde dat hun reputatie beschadigd zou raken. Ze zei uitgeput te zijn van het huilen en het verdriet."

Een andere vrouw uit Gaza-Stad vertelt dat het normaal is geworden voor vrouwen om op school een emmer als toilet te gebruiken. "Zo hoefden we niet naar de gedeelde toiletten op school te gaan."

Doofpot

Vrouwen vertellen daarnaast over verkrachtingen in en rond de vluchtelingenkampen, onder meer in tenten, steegjes en op het strand. Wanneer de dader was ontdekt, werd dat volgens hen vaak in de doofpot gestopt. Het slachtoffer werd vervolgens gedwongen te trouwen met de dader of met iemand anders.

Wanneer verkrachtingszaken op scholen aan het licht komen, zie je de volgende dag bruiloften en vieringen op diezelfde school", zegt een vrouw uit Khan Younis.

In Gaza werken bewoners zelf aan wederopbouw:

Experts wijzen erop dat veel sociale structuren in Gaza na drie jaar oorlog tussen Hamas en Israël zijn verdwenen. Bijna de hele bevolking is ontheemd geraakt en woont in vluchtelingenkampen of tijdelijke onderkomens. Ook is naar schatting meer dan 90 procent van de gebouwen verwoest of onbewoonbaar.

Volgens Nestor Owomuhangi, de Palestijnse vertegenwoordiger van UNFPA, hebben deze extreme omstandigheden de sociale structuren uitgehold. Tegen de BBC zegt hij dat door de grootschalige verwoestingen en het feit dat mensen voortdurend moeten vluchten "alles is weggevaagd" en er vrijwel geen "functionerend systeem meer" is.

Financiële druk

UNFPA ziet die maatschappelijke ontwrichting ook terug in het toenemende aantal gedwongen huwelijken, ook met kinderen. Hoewel dit fenomeen niet nieuw is in Gaza, constateert de VN-organisatie sinds het begin van de oorlog tussen Hamas en Israël op 7 oktober 2023 een toename van het aantal huwelijken waarbij ook kinder- en tienerzwangerschappen zijn gedocumenteerd. Bijna de helft van de geïnterviewde vrouwen en meisjes maakte melding van gedwongen huwelijken, waaronder kindhuwelijken.

De meest genoemde reden voor deze huwelijken is het verlichten van de financiële druk op gezinnen. Zes vrouwen uit verschillende vluchtelingenkampen vertelden over meisjes die door hun vaders zouden zijn uitgehuwelijkt in ruil voor een zak meel.

Wapenstilstand

Een vrouw vertelt over de afwegingen die ouders maken om in het levensonderhoud van hun kinderen te voorzien: "Tijdens de hongersnood huwelijkte een man zijn 14-jarige dochter uit in ruil voor twee zakken meel, zodat hij en zijn andere kinderen te eten hadden".

De voedselsituatie in Gaza is sinds de afspraken van oktober 2025 over een wapenstilstand verbeterd. Hoewel er officieel geen sprake meer is van een hongersnood, blijft de situatie volgens het IPC kritiek.

Dat betekent niet dat de voedselvoorziening komende periode op peil blijft. Het Rode Kruis luidde onlangs de noodklok omdat er nog maar weinig hulpgoederen het gebied binnenkomen. Het IPC verwacht dat de situatie de komende maanden verder verslechtert. Naar verwachting zullen dan meer dan 1,4 miljoen mensen, ongeveer 67 procent van de bevolking, kampen met een ernstig voedseltekort.

NOS op 3 maakte een jaar geleden deze video:

The Passion strijkt aankomend voorjaar neer in de Twentse stad Ootmarsum. Dat maakte de organiserende omroep KRO-NCRV vandaag bekend. Het paasverhaal zal zich vooral rondom het kerkplein en in de binnenstad afspelen, maar ook andere plekken in de gemeente Dinkelland zullen te zien zijn.

De komst van The Passion naar Twente werd vanmorgen bekendgemaakt door de Poaskearls: een groep van acht mannen die traditioneel door de straten van Ootmarsum trekken om het paasfeest voor te bereiden. Dat is een belangrijke en eeuwenoude traditie in Ootmarsum. "Oatmössche, moak oe kloar: The Passion komt in 2027 naar Oostmarsum!", klonk het op het kerkplein.

"Ik ben heel trots dat zo'n groot evenement naar Ootmarsum komt", zegt burgemeester John Joosten tegen RTV Oost. "Van tevoren gonsde het al van de geruchten op sociale media. Het was mooi om te zien hoe positief iedereen toen al was."

Grotere steden

The Passion wordt sinds 2011 gehouden en vond in eerste instantie vooral plaats in grotere steden zoals Groningen, Rotterdam en Roermond. Dit jaar kwam daar verandering in, toen het Drentse dorp Dwingeloo de organisatie in handen kreeg. "Het is een evenement waar een miljoenenpubliek naar kijkt", zegt Joosten. "We moeten straks proberen te communiceren dat er hier maar beperkte ruimte is."

Hoe dan ook is het een mooie kans om te laten zien hoe mooi Dinkelland is, vindt Joosten. "We hebben heel mooie plekken, met mooie locaties die in beeld gaan komen."

Sommige plekken lijken gemaakt voor The Passion, zegt directievoorzitter Arie Koornneef van KRO-NCRV. "En Ootmarsum is zo'n plek. Een stad waar eeuwenoude paastradities nog altijd springlevend zijn en waar verbinding een vanzelfsprekend onderdeel is."

En zo komt The Passion voor de tweede keer naar Overijssel. In 2015 werd het evenement in Enschede gehouden. De editie in Ootmarsum wordt live uitgezonden op 25 maart op NPO 1.

Nederland doet na een jaar afwezigheid weer mee aan het Eurovisie Songfestival. De Nederlandse inzending wordt nu een gezamenlijk project van de publieke omroep, gecoördineerd door de NPO, zo maakte de omroepenkoepel vanmiddag bekend.

Hiervoor wordt vanuit de NPO een team opgericht dat verantwoordelijk is voor de selectie en de begeleiding van de deelnemende artiest. De NOS verzorgt op verzoek van de NPO de voorbeschouwingen, het verslag van de halve finales en de finale, en het commentaar daarbij. "Dat past ook bij haar wettelijke taak om verslag te doen van grote (internationale) evenementen", staat in een persbericht van de NPO.

De beslissing om het op deze manier te organiseren, volgt op het besluit van AVROTROS van vorige maand om zich terug te trekken als verantwoordelijke omroep. De omroep gaf aan dat het evenement zijn neutrale karakter heeft verloren, "omdat één van de deelnemende landen nog steeds in een grootschalig militair conflict is verwikkeld". Hiermee doelt de omroep op Israël.

AVROTROS verwees naar "het ernstige humanitaire leed in Gaza en de voortdurende aanvallen op de persvrijheid". Dat heeft volgens de omroep de afgelopen jaren geleid tot steeds meer verdeeldheid rond het Songfestival.

'Opnieuw verbinding zoeken'

De NPO laat weten na de terugtrekking van AVROTROS gesprekken te hebben gevoerd met de EBU, de organisatie achter het Eurovisie Songfestival.

In deze overleggen is "afgesproken het oorspronkelijke uitgangspunt van het festival weer centraal te stellen", zegt de voorzitter van de raad van bestuur van de NPO Jet de Ranitz. Daarmee verwijst ze naar de oorsprong van het liedjesfestijn. Het Songfestival werd opgericht na de Tweede Wereldoorlog en was bedoeld om mensen in Europa samen te brengen.

De EBU heeft na kritiek vanuit diverse landen het afgelopen jaar al verschillende wijzigingen doorgevoerd. De jury kwam terug in de halve finales, het aantal stemmen in de televoting werd teruggebracht van twintig naar tien en er was striktere controle op promotiecampagnes van deelnemende omroepen en artiesten, die niet meer zijn toegestaan.

Komende editie zullen er nieuwe wijzigingen plaatsvinden. Zo komt de winnende omroep niet meer automatisch in aanmerking om het evenement te organiseren "indien er een gewapend conflict, een gevoelige geopolitieke situatie of enige andere omstandigheid de veiligheid of stabiliteit van het betreffende land of de directe regio wezenlijk aantast". In dat geval wordt er door de EBU een andere gastomroep aangewezen.

Waar voor de AVROTROS deze maatregelen niet ver genoeg gingen, is het voor de NPO wel voldoende. Welke omroepen deel gaan nemen aan het team dat verder werkt aan de Nederlandse inzending voor het Songfestival, is nog onduidelijk.

AVROTROS zegt hier in ieder geval geen deel van uit te gaan maken. "Wij hebben drie weken geleden afscheid genomen van het Songfestival en daar een zorgvuldige ethische afweging over gemaakt, vanuit onze eigen normen en waarden. Het is nu aan de andere publieke omroepen om daarin hun eigen afweging te maken", zo laat de omroep weten.

Israël niet uitgesloten

Vorig jaar besloot AVROTROS om niet mee te doen, nadat bekend was geworden dat Israël niet werd uitgesloten door organisator EBU. Nederland was toen niet het enige land dat niet meedeed.

Ook Slovenië, Spanje, IJsland en Ierland besloten geen artiest te sturen. Ierland doet dat de komende editie wederom niet. Ook de Spaanse omroep RTVE overweegt weer een nieuwe boycot. De Belgische omroep VRT heeft vandaag, na eerdere twijfels, laten weten wel mee te gaan doen.

Wie er deelneemt namens Nederland maakt de NPO later bekend. Het Eurovisie Songfestival is op 11, 13 en 15 mei 2027 in de Bulgaarse stad Burgas en is te zien op NPO Start en NPO 1.

Het Colosseum in Rome blijft vandaag gesloten uit respect voor een arbeider die gisternacht bij een ongeval om het leven kwam.

De 22-jarige Andrea Moretti viel tien meter naar beneden, schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera. De technicus was gespecialiseerd in werkzaamheden op moeilijk bereikbare hoogte. Hij was op dat moment bezig met een nieuw verlichtingssysteem in het eeuwenoude Romeinse amfitheater.

Het Colosseum schrijft op de officiële website dat vandaag een dag van rouw geldt. De Italiaanse minister van Cultuur Giuli heeft opdracht gegeven om alle bouw- en onderhoudswerkzaamheden aan het Colosseum tot nader order op te schorten.

Aanvankelijk werd alleen een deel van het Colosseum afgesloten, maar dat leidde tot verzet van de grootste vakbond van Italië, de CGIL. "Menselijkheid gaat vóór toerisme", zei Natale di Cola, het hoofd van CGIL in Rome. Ook heeft hij om opheldering gevraagd hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren.

"Het nieuws over de tragische dood van Andrea Moretti, een vakman die in de loop van de nacht is overleden, heeft ons diep geschokt en bedroefd", zegt premier Meloni in reactie.

Druk bezochte attractie

In november 2025 kwam in Rome een Roemeense bouwvakker om het leven. Hij raakte bekneld onder het puin van een gedeeltelijk ingestorte middeleeuwse toren vlak bij het Colosseum en kon pas na elf uur worden bevrijd. Uiteindelijk overleefde hij het niet.

Het Colosseum werd bijna 2000 jaar geleden gebouwd in opdracht van keizer Vespasianus en was het grootste amfitheater van het Romeinse Rijk. Er vonden gladiatorengevechten, executies en dierengevechten plaats. Tegenwoordig is het de drukst bezochte toeristische attractie van Italië.

Er zijn inmiddels acht meldingen binnengekomen bij PersVeilig over extreemrechtse demonstratie op het Malieveld dit weekend. Het meldpunt maakt zich zorgen over het toenemende geweld tegen journalisten.

Journalisten werden dit weekend belaagd tijdens de uit de hand gelopen betoging van de extreemrechtse organisatie Wij Zijn Het Volk in Den Haag. Er zijn meldingen binnengekomen over verbaal geweld, spugen en uitschelden, maar ook van fysiek geweld. PersVeilig zegt dat journalisten in hun rug werden geduwd of in de zij, waardoor ze het niet zagen aankomen en vielen.

Ook werden er stenen, vuurwerk en blikjes naar journalisten gegooid, aldus de woordvoerder. Een Spaanse fotograaf belandde na een duw van de ME in het water.

"Afgelopen weekend geeft ook aan dat journalisten echt om hun vak worden aangevallen", zegt de PersVeilig-woordvoerder. De journalisten zouden duidelijk herkenbaar zijn door camera's en perskaarten die ze bij zich droegen.

Malieveld

De demonstratie in Den Haag dit weekend liep uit de hand toen deelnemers door de stad wilden trekken. Ze werden tegengehouden door de politie. Gemaskerde betogers zochten de confrontatie met de politie en gooiden met vuurwerk, stokken en rookbommen.

De locoburgemeester ontbond later de gehele demonstratie. De ME zette onder meer een waterkanon in om de menigte uiteen te drijven.

Er werden 24 mensen aangehouden, die zijn inmiddels allemaal op vrije voeten. Het onderzoek naar betrokkenheid loopt nog.

Toename fysiek geweld tegen pers

Dit jaar zijn er bij het meldpunt al 58 meldingen van fysiek geweld tegen de pers binnengekomen, in heel 2025 waren dat er 55. PersVeilig noemt de stijging zorgelijk.

"Journalisten moeten veilig hun werk kunnen doen. Persvrijheid is een grondrecht. Je zou denken dat je als demonstrant aandacht voor je zaak wilt, nu krijgen ze alleen aandacht voor hun relgedrag", aldus het meldpunt.

PersVeilig zou graag willen zien dat de politiek het geweld tegen journalisten hard veroordeelt en aanpakt en dat verdachten worden opgespoord en gestraft. "Als de journalistiek wordt aangevallen, is dat ook een aanval op de democratie."

Meer meldingen

Of er nog meer meldingen binnen zullen komen, is volgens het meldpunt moeilijk te zeggen, gisteren kwamen er aan het einde van de middag nog meldingen binnen.

"Mogelijk zijn meer journalisten belaagd, die het alleen bij hun leidinggevende of de politie hebben aangekaart. Wij hopen dat zij zich alsnog bij PersVeilig melden om een goed beeld te krijgen van het geweld tegen hen."

Het OM kan nog geen uitspraak doen over of er aangifte is gedaan door journalisten.

Bijna 3000 mensen die zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf lopen vrij rond in afwachting van een plek in een cel. Nog eens 3000 gevangenen zijn eerder vrijgelaten vanwege de tekorten aan cellen. De problemen in de gevangenissen blijken moeilijk op te lossen en daarom roept de directeur van de Dienst Justitiële Inrichtingen de politiek op om een keuze te maken. Maak van de enkelband een optie in de rechtbank, zodat niet alle veroordeelden de gevangenis in moeten. Morgen debatteert de Tweede Kamer over de gevangenissen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Bij De Dag willen we graag weten wat jij van onze podcast vindt. Wanneer, en vooral waarom luister je, en wat kan er beter? Vul hier de vragenlijst in. Wordt gewaardeerd!

Martin Miles heeft twee keer een enkelband gedragen en vertelt in podcast De Dag dat dat, ondanks meer vrijheid, voelt als een straf. Je kunt niet zomaar werken en moet op bepaalde tijden thuis zijn. Maar het kan veroordeelden die slechts een paar maanden moeten zitten wel helpen. Want zij raken vaak veel kwijt als ze de cel in moeten.

Het is een argument waar coalitiepartij VVD niets van wil weten, vertelt politiek verslaggever Jorn Jonker. De liberalen vinden de enkelband geen straf. Coalitiepartners D66 en CDA zijn juist voor. Met Pro is er zelfs een meerderheid voor en ook staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66) overweegt het, bleek dit weekend in het tv-programma Buitenhof.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies