Aggregator

Twee treinen botsen op elkaar ten noorden van Londen, dode en meerdere gewonden

2 hours 34 minutes ago

In Engeland zijn twee treinen op elkaar gebotst. Daarbij is volgens Britse media iemand overleden en raakten meerdere inzittenden ernstig gewond. Het is onduidelijk om hoeveel mensen het precies gaat. Hulpdiensten zijn in groten getale aanwezig. Ook zijn meerdere traumahelikopters ingezet.

Het ongeluk gebeurde in de buurt van Bedford, zo'n 95 kilometer ten noorden van Londen. Een trein vanuit Corby botste tegen een trein uit Nottingham. Beide treinen waren vanuit het noorden van Engeland onderweg naar station Londen St. Pancras, zegt treinvervoerder East Midlands Railway.

Volgens Sky News stond een van de twee treinen stil op het spoor vanwege een storing toen die van achteren werd aangereden door de andere trein.

Meerdere ambulances zijn ingezet:

"Het voelde als een bomaanslag", vertelt een inzittende van een van de treinen aan de Britse omroep BBC. Volgens hem hadden sommige mensen bebloede gezichten en leken anderen hun benen te hebben gebroken. Een andere inzittende vertelt aan de BBC dat ze niet het idee had dat de trein hard reed, maar dat sommige passagiers wel uit hun stoelen vlogen.

Het treinverkeer van en naar Londen is stilgelegd. Autoriteiten vragen mensen om niet naar de plek van het ongeluk te gaan. Voor de gestrande reizigers die niet gewond zijn geraakt zijn bussen ingezet.

Help, mijn president is klusser: algen en stukken verf in bekende vijver Washington

2 hours 46 minutes ago

Een prestigeproject midden in de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C. valt compleet in het water. Trump wilde de iconische Reflecting Pool naast het Lincoln Memorial voor de 250e verjaardag van de VS bijkleuren, naar American flag blue. Maar sinds de renovatie van 14,7 miljoen dollar kleurt het waterbassin door de vele algen niet blauw maar vooral groen, en nu laat ook nog eens de verflaag los.

"Dit was geen gewone verfbeurt. Dit was zeer geavanceerd materiaal van industriële kwaliteit dat wel honderd jaar mee kan gaan, aangebracht door zeer bekwame mensen."

Met die woorden maakte de president op 5 juni op zijn eigen sociale medium Truth Social bekend dat de werkzaamheden aan de rechthoekige vijver op een steenworp van het Witte Huis waren afgerond. Een opknapbeurt voor het bekende waterbassin, dat dient als decor in vele films en series en ook de achtergrond was van de beroemde I have a dream-speech van Martin Luther King.

Stofzuigers en chemicaliën

Minder dan twee weken na de voltooiing van het project zijn medewerkers van de National Park Service druk in de weer. Ze vissen algen uit het water met speciale stofzuigers en gooien flessen met waterstofperoxide leeg. Toeristen kijken toe en maken foto's van ronddobberende plakken verf, die los zijn gekomen van de bodem.

"Ik wil mijn geld terug", zegt Robert Dale uit Colorado tijdens zijn bezoek aan de hoofdstad. "Ik denk dat onze middelen beter besteed hadden kunnen worden. De vijver was al prachtig voor al deze aandacht."

De Reflecting Pool heeft in zijn 104-jarige bestaan vaker last gehad van algen. Door het warme weer hebben de groene organismen zich nu weer in rap tempo vermenigvuldigd.

Zonder aanbesteding

Normaliter gaan renovaties in Washington via planningsprocedures, bedoeld om het zorgvuldig ontworpen uiterlijk van de stad te behouden. In dit geval gaf Trump de klus zonder aanbesteding aan Atlantic Industrial Coatings, dat eerder een zwembad op een golfbaan van de president in Virginia renoveerde. Het is het eerste contract met de landelijke overheid voor het bedrijf. Kritiek op de procedure wordt door de regering-Trump afgedaan als partijpolitiek.

De werkzaamheden zijn onderdeel van een grote operatie om de monumenten in Washington te vernieuwen. Zo kreeg het prestigieuze Kennedy Center een nieuwe extra naam (Trump) op de gevel, al is die beslissing inmiddels teruggedraaid. In het Witte Huis ging de sloopkogel door de oostvleugel, om ruimte te maken voor een balzaal. Ook wordt er gekeken naar een grote 'onafhankelijkheidsboog' in de stijl van de Arc de Triomphe in Parijs. Het project heeft in de volksmond de bijnaam Arc de Trump gekregen.

Doden en vermisten na kapseizen migrantenboot voor kust Libië

3 hours 14 minutes ago

Na het omslaan van een migrantenboot voor de kust van Libië afgelopen week zijn zeker elf mensen omgekomen. Nog eens veertig mensen worden vermist. Dat meldt een Libische hulporganisatie aan persbureau AP.

Het ongeluk gebeurde op 12 juni, maar pas in de afgelopen 24 uur zijn er lichamen van slachtoffers aangespoeld bij de stad Tobruk in het noordoosten van het land. De kustwacht en reddingswerkers zijn daar bezig om lichamen te bergen. Onduidelijk is waar de gekapseisde boot precies vandaan was vertrokken.

Volgens hulporganisatie Al-Abreen hebben tien migranten de schipbreuk overleefd. Over de nationaliteit van de overlevenden en de slachtoffers is niets bekendgemaakt.

Veelgebruikte route

De Libische kust is de afgelopen jaren een van de meest gebruikte vertrekpunten voor migranten die Europa willen bereiken. Via mensensmokkelaars komen zij vaak met veel te veel passagiers op onzeewaardige bootjes terecht. Tot medio mei dit jaar registreerde de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) 800 doden en vermisten op de migratieroute.

Migranten die op zee worden onderschept en teruggebracht worden naar Libië komen in detentiecentra van de Libische overheid terecht. Uit onderzoek van de Verenigde Naties bleek eerder dat mensen daar gemarteld, afgeperst en seksueel misbruikt worden.

Ook buiten de detentiecentra vallen migranten in Libië geregeld in handen van bendes en gewapende milities.

Twee grote kerncentrales? Ook Terneuzen staat niet te springen

4 hours 28 minutes ago

Het had de dag moeten worden dat Nederland een stap dichter bij twee grote kerncentrales zou komen, maar uiteindelijk lijken die centrales verder weg dan ooit. Groningen wil absoluut geen kernenergie in de Eemshaven en na het adviesrapport van netbeheerder Tennet twijfelt ook de gemeente Terneuzen in Zeeuws-Vlaanderen hardop.

De beste locatie is de Eemshaven, daar is Tennet duidelijk over in het rapport aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. In het gebied is meer ruimte op het stroomnet dan in Zeeland, waar windmolens op zee, een gascentrale en de al bestaande kerncentrale in Borssele zoveel stroom leveren dat het net het nauwelijks aankan. Bovendien is in Zeeland veel minder vraag naar stroom.

Maar Groningen wil de kerncentrales niet. Wethouder Eltjo Dijkhuis van gemeente Het Hogeland heeft het gevoel dat Den Haag het gebied "erin gerommeld" heeft. "We hebben er zwaar de pest in." Eerder werd aan de provincie al min of meer beloofd dat daar geen centrale zou komen. Dit was ook een soort goedmaker, vanwege de aardbevingsproblematiek waar de provincie mee kampt door gaswinning. Toenmalig klimaatminister Hermans zei later dat ze de locatie alleen meenam in het onderzoek omdat dat juridisch gezien nodig was.

Het kabinet heeft vandaag aangekondigd dat de Eemshaven en Terneuzen nu verder worden onderzocht als mogelijke locaties voor de kerncentrales.

Zeeland staat over het algemeen open voor nieuwe kerncentrales. Gedeputeerde Johan Aalberts vindt de provincie de meest logische locatie voor nieuwe centrales. "We hebben hier de bestaande centrale en de nucleaire afvalopslag. Ook hebben we een uitstekende kennisinfrastructuur." Zo werkt de Hogeschool Zeeland mee aan de nucleaire kennishubs, waar het kabinet eerder deze week nog geld voor heeft vrijgemaakt.

Wethouder Laszlo van de Voorde van Terneuzen heeft wel zijn bedenkingen na het lezen van het adviesrapport van Tennet. "Het wordt moeilijk om hier de kerncentrales te plaatsen", concludeert hij op basis daarvan.

Voor Terneuzen zou het hoogspanningsnet uitgebreid moeten worden. Ook kan er geen extra wind op zee meer bij als er kerncentrales worden gebouwd, ziet Tennet. Daarnaast past een grote kerncentrale op deze locatie niet op het net én de vraag naar energie moet aanzienlijk toenemen.

Uitbreiding van het net kost tientallen miljarden en is zeker niet voor 2045 klaar. Wat betreft de vraag naar energie kan het kabinet inzetten op de ontwikkeling van waterstof in het gebied, of Nederland kan actief proberen om datacenters naar Zeeland te halen om de nucleaire stroom direct te gebruiken.

Daarvoor moet wel regelgeving worden aangepast, schrijft Tennet. Ook kun je je afvragen of Nederlanders eerst tientallen miljarden willen uitgeven aan een kerncentrale, om de stroom ervan te zien verdwijnen in nieuwe datacenters.

Van der Voorde maakt zich zorgen om een industrialisatiegolf die mogelijk volgt door de kerncentrales. "Een kerncentrale is al een heel moeilijk besluit voor onze gemeenschap, laat staan dat er nog heel veel achteraan komt." Hij zegt dat de industrie zeker een plaats heeft in het gebied, maar "we zijn heel zuinig op onze prachtige vergezichten in de polder".

Gedeputeerde Aalberts ziet veel kansen voor Zeeland. "Met zon en wind hebben we een goede mix aan energie." Hij zegt dat de provincie gesprekken voert over het omzetten van energie in waterstof.

Kleine kerncentrales

Politiek is er een sterke wens om snel minimaal twee grote kerncentrales te bouwen en dus is de kans echt niet verkeken dat die centrales er gaan komen. Wel werd vandaag nog duidelijker dat dat veel geld gaat kosten en dat dat geld niet alleen in de centrales zelf gaat zitten.

Er is wel goed nieuws voor een andere wens van het kabinet: dat wil ook een aantal kleinere kerncentrales bouwen, zogenoemde SMR's (Small Modular Reactors). Tennet verwacht dat die wel goed in te passen zijn in het elektriciteitsnet. Enige probleem daarmee: ze bestaan vooral nog op papier, ze zijn op dit moment wereldwijd nog nergens gebouwd.

Italië schrapt diplomatiek bezoek aan VS na uitspraken Trump over Meloni

4 hours 58 minutes ago

Een bezoek van de Italiaanse buitenlandminister aan de Verenigde Staten is afgeblazen na uitspraken van Trump over premier Meloni. De Amerikaanse president beweert dat Meloni hem tijdens de G7-top had gesmeekt om samen op de foto te gaan.

Meloni heeft in een video duidelijk gemaakt dat Trumps uitspraken niet kloppen en is verbijsterd dat een bondgenoot zoiets zou doen. "Er is één ding dat hij moet onthouden: zowel ik als Italië smeken nooit."

De rel is een nieuwe knauw voor de relatie tussen de twee bondgenoten die het ooit goed met elkaar konden vinden.

In een afgemeten boodschap op sociale media reageert Meloni verbeten:

Trump had vanochtend een kort interview met de Italiaanse zender La7. De journalist van La7 vroeg hem naar Oekraïne, maar Trump begon zelf over Meloni en hun gesprek tijdens de zojuist afgesloten G7-top in het Franse Évian.

Meloni en Trump werden op verschillende momenten tijdens de G7 gefilmd toen ze met elkaar aan het praten waren, bijvoorbeeld toen ze samen op een bankje zaten.

"Ze is waarschijnlijk blij dat ik met haar heb gesproken. Ik hoefde niet met haar te praten", zei Trump in het interview. "Ze smeekte me om met haar op de foto te gaan. Ze wilde zo ontzettend graag met mij op de foto. Anders had ik het niet gedaan, maar ik had medelijden met haar."

Buitenlandminister Tajani noemt de uitspraken ernstig en beledigend voor Meloni en heel Italië. Hij werd maandag en dinsdag in de VS verwacht voor een officiële diplomatieke ontmoeting. Op X laat hij weten dat die ontmoeting van de baan is vanwege de opmerkingen.

'Onacceptabel'

Meloni benadrukt in de video dat het niet de eerste keer is dat Trump zich zo uitlaat over bondgenoten. De relatie van de twee wereldleiders staat op scherp nadat Trump eerder dit jaar hard had uitgehaald naar de Amerikaanse paus Leo wegens zijn kritiek op de oorlog in het Midden-Oosten. Trump noemde de paus "zwak op het gebied van misdaad en heel slecht in buitenlandpolitiek".

Dat schoot de katholieke Meloni in het verkeerde keelgat. Ze noemde Trumps uitspraken "onacceptabel", waarop Trump zei dat Meloni "onacceptabel" was. Om de gemoederen te bedaren, reisde de Amerikaanse buitenlandminister Rubio daarna af naar Rome en Vaticaanstad om de paus en Meloni te ontmoeten.

Daar komt nog bij dat Italië de VS afgelopen april weigerde toestemming te geven voor het gebruik van een luchtmachtbasis op Sicilië. De VS wilde bommenwerpers voor de oorlog tegen Iran daar laten landen, maar dat mocht niet van de Europese bondgenoot. Dat schoot Trump in het verkeerde keelgat.

Toen Meloni ruim 3,5 jaar geleden de eerste vrouwelijke premier van Italië werd, probeerde ze aanvankelijk voort te bouwen op de al lang bestaande sterke banden tussen de VS en Italië. De rechts-conservatieve premier positioneerde zichzelf als een "brug" tussen Washington en de Europese Unie. Ze was de enige regeringsleider die bij Trumps inauguratie aanwezig was.

Twistpunten

Maar de relaties zijn inmiddels bekoeld. Meloni heeft de oorlog die de VS voerde in het Midden-Oosten illegaal genoemd. Ook Trumps importheffingen en de Amerikaanse steun aan Israël tijdens de Gaza-oorlog zijn twistpunten.

De Italiaanse politiek sloot de rijen achter Meloni. Sergio Mattarella, sinds 2015 president van Italië, liet op X van zich horen. "Wie Meloni aanvalt, valt ons allemaal aan", schreef hij.

Schilderij ontdekt van vergadering in 1608, de 'geboorte van Nederland'

5 hours 18 minutes ago

Een schilderij dat een paar jaar geleden nog op het punt stond geveild te worden als een onbekend 17e-eeuws tafereel blijkt veel belangrijker dan gedacht. Op het doek staat een beslissend moment in het ontstaan van Nederland tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Joris Oddens van het Huygens Instituut heeft het schilderij onderzocht en zijn bevindingen gepubliceerd in het tijdschrift Early Modern Low Countries.

Eeuwenlang hing het werk van een onbekende schilder in een Duits kasteel, waarna het in 2023 op een veiling terechtkwam. Historicus Oddens werd erop geattendeerd en bracht een bod uit op het onbekende werk. Daarna begon het onderzoek.

Plaat van het Binnenhof

Vrij snel was duidelijk dat het een politieke vergadering uit de 17e eeuw betrof, maar het was een mysterie waar en wanneer die plaatsvond. Samen met andere experts ontdekte Oddens waar het tafereel zich afspeelde: de oudste zaal van het Binnenhof, waar de Staten-Generaal bijeenkwam. Prominente politieke leiders onder wie prins Maurits en raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt zitten rondom de vergadertafel.

Uit Oddens' onderzoek bleek ook welk moment is afgebeeld: het moment in 1608 waarop de Staten-Generaal het nieuws krijgen dat een delegatie van de koning van Spanje bereid is in hun midden te verschijnen.

Dat was van grote symbolische waarde, omdat Spanje de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden daarmee impliciet als gelijkwaardige gesprekspartner erkende. Het vormde een belangrijke stap richting internationale erkenning van de Republiek.

Daarnaast is dit volgens Oddens het enige bekende schilderij van de oudste vergaderzaal van de Staten-Generaal op het Binnenhof.

Historische betekenis

Het werk is van grote historische betekenis, zegt Oddens. "We beschikken over veel geschreven bronnen, maar we hebben heel weinig beeld van de politieke cultuur van de vroege Republiek", zegt hij.

"Dit schilderij laat niet alleen zien hoe de Staten-Generaal vergaderden, maar legt ook een moment vast dat tijdgenoten zagen als een doorbraak in de relatie tussen de Verenigde Provinciën en Spanje."Wat het Huygens Instituut betreft, is het doek een evenknie van het beroemde schilderij van de bekrachtiging van de Vrede van Münster uit 1648.

Het schilderij is gerestaureerd en in bruikleen gegeven aan het Haags Historisch Museum. Hier zal het bij de heropening van dat museum in 2028 te zien zijn.

Tropische dag eindigt met onweer en regen, code oranje in groot deel van het land

6 hours 30 minutes ago

Hoewel Nederland vandaag te maken kreeg met zomers weer, slaat het weer vanavond in een groot deel van het land om. Voor het midden en noorden is code oranje afgegeven, in de rest van Nederland geldt code geel.

Er is plaatselijk kans op hevige onweersbuien met grote hagelstenen en veel regen in korte tijd. Code oranje geldt in Noord- en Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland, Overijssel, Gelderland, Drenthe, Friesland en Groningen.

In Limburg en Zeeland gold eerder code oranje, maar daar is het nu code geel, net als in Noord-Brabant.

Vandaag was de derde tropische dag van het jaar. In het hele land genoten veel mensen van het warme weer. Vanwege de zomerse temperaturen trokken veel mensen vandaag naar een recreatieplas.

Schoffelen en zwemmen

Veel bedrijven en scholen gingen over op een tropenrooster. Waar dat niet kon, troffen bedrijven maatregelen om werknemers zo koel mogelijk de dag door te laten komen. Een Brabants hoveniersbedrijf had voor zijn mensen na het snoeien, maaien en schoffelen een zwembad opgezet.

Bij het bedrijf werken jonge mensen met een verstandelijke beperking, en zij hebben er baat bij om ook bij dit weer te blijven werken, zegt hovenier Hein Geenen tegen Omroep Brabant.

"Bij ons zit er wel een vast ritme in, anders wordt het helemaal chaos", vertelt hij. "We beginnen om acht en werken tot vier. Als dat anders is, gaat het met de jongens niet goed. Dan raken ze hun ritme kwijt."

Om de hoveniers tegemoet te komen, verzon Geenen iets. "We hebben een zwembad in de tuin gezet, daar kunnen ze in. We gaan zo nog cocktails maken en leuke dingen doen in de schaduw", vertelt hij. "Ze hebben er veel plezier van, maar zeker ook van het werken in de tuinen."

Speciaal hitteplan voor dieren

Niet alleen mensen, ook dieren kunnen last krijgen van de hitte nu de temperaturen boven de 30 graden liggen. Op een kinderboerderij in Zwolle gold daarom vandaag een speciaal hitteplan. Zo zetten ze de dieren, zoals de varkens, zoveel mogelijk in de schaduw.

"We hangen zonnedoeken op boven het terrein en geven ze regelmatig een verkoelende varkensdouche", zei verzorger Jalien Winter tegen RTV Oost. De varkens zijn al van kleins af aan blootgesteld aan de watersproeier, dus inmiddels zijn ze eraan gewend. "Ze vinden het heerlijk", aldus Winter.

Daarnaast werd er extra en vaker water gegeven. "Het water warmt snel op met deze temperaturen, dus we zorgen niet alleen voor meer water, maar we spoelen de bakken ook vaker om en vullen ze weer met schoon water."

Ook op de eerste dag van Pinkpop was het vandaag goed warm. De thermometer tikte er vanmiddag 36 graden aan, meldt de regionale omroep L1.

Op het festivalterrein zijn extra maatregelen genomen om de hitte het hoofd te bieden. Zo zijn er verschillende waterpunten en heeft de organisatie schaduwdoeken opgehangen.

'Hitte serieus nemen'

"Het is hier heel lekker. We nemen even pauze", vertelde een bezoeker vanmiddag aan L1. "Het gaat wel, maar je moet de hitte serieus nemen en op tijd de schaduw opzoeken."

Dat bleek ook bij één van de punten van het Rode Kruis. Daar was het druk: mensen kwamen onder meer langs voor watersponsjes.

Ook de waterpunten werden goed gebruikt. Daar stond een rij met mensen die hun flesjes aan het vullen waren. Een festivalganger vulde niet alleen zijn flesje, maar ook zijn petje met water.

Warmterecord

In het Limburgse Ell werd een nieuw warmterecord neergezet. Het werd daar 34,0 graden, warmer dan ooit op een 19e juni. Omdat het kwik ook bij het meetstation in De Bilt tot boven de 30 graden kwam, spreken we van een officiële tropische dag. Dat gebeurde dit jaar ook op 26 en 29 mei.

De komende dagen blijft het erg warm. Morgen zou er voor de tweede keer dit jaar sprake kunnen zijn van een regionale hittegolf. Gemiddeld zijn er in Nederland vijf tropische dagen per jaar, maar vorig jaar waren het er acht.

Podcast De Stemming: staffelen, lalala-beleid en een natte washand

6 hours 44 minutes ago

Het was nooit helemaal weg, maar nu weer prominent aanwezig in de politiek: stikstof. Het stikstofpakket wordt pas volgende week gepresenteerd, maar de plannen lekten al uit. Hoe kijken de boerenorganisaties tegen de plannen aan en wat vindt de oppositie?

Verder was er een congres bij de VVD en eentje bij Pro. Bij de VVD ging het over een nieuw 'liberaal manifest'. Hoe nieuw is dat manifest?

GroenLinks en de PvdA hielden een gezamenlijk congres en stemden daar definitief voor de fusie. Ze noemden zich al Pro en nu is het echt officieel. Hoe gaat deze partij zich ontwikkelen?

Podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Eemshaven in Groningen toch weer in beeld voor nieuwe kerncentrales

6 hours 47 minutes ago

Groningen is toch weer in beeld voor twee nieuwe kerncentrales. Het kabinet beslist de komende maanden waar de nieuwe centrales komen: in Eemshaven in Groningen of in Terneuzen in Zeeland. Andere plaatsen zijn afgevallen.

Het kabinet baseert zich bij deze keuze onder meer op netbeheerder Tennet. Eemshaven en Terneuzen zijn de enige plekken waar volgens technische en andere haalbaarheidsadviezen twee grootschalige centrales van samen 3,2 Gigawatt gebouwd kunnen worden.

De technische voorkeur gaat daarbij uit naar Eemshaven. De combinatie met nieuwe windparken op zee pakt daar het beste uit. De elektriciteitsproductie is nu al erg geconcentreerd aan de kust. Centrales in Groningen schelen voor het transport van elektriciteit via een overvol net vanuit de kustprovincies.

Geen draagvlak

Nadeel van Groningen is dat er in de regio weinig tot geen draagvlak is voor de kerncentrales. Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei: "Ik weet dat ze dit niet willen, dat vertelden ze mij vanmorgen nog."

Het vorige kabinet zei dat Groningen zal worden ontzien vanwege de gaswinning en de negatieve gevolgen daarvan. Het huidige kabinet zegt zich aan de belofte te houden dat Groningen afvalt als Zeeland "gelijk geschikt is".

Ook de Tweede Kamer sprak verschillende keren uit dat de Groningers geen kerncentrales opgelegd moeten krijgen.

Dilemma

In Terneuzen in Zeeland, op papier de tweede optie, is wel draagvlak, maar daar is het technisch weer heel ingewikkeld. Tennet verwacht grote knelpunten bij de aansluiting op het hoogspanningsnet. Kerncentrale Borssele moet bijvoorbeeld stoppen en er kan geen nieuwe windenergie bij.

Ook omdat een keuze voor Groningen nu heel gevoelig zou liggen, gaat het kabinet deze locatie toch onderzoeken. "Als het niet mogelijk zou zijn, zouden ze nu zijn afgevallen", zegt De Bat. "Dat is het dilemma dat we wegen."

Het kabinet heeft op beide mogelijke locaties een zogenoemd nationaal voorkeursrecht gevestigd op geschikte stukken grond. Dit is om te voorkomen dat speculanten de grond opkopen om voor veel geld aan de overheid door te verkopen.

Zeven locaties onderzocht

Het afgelopen jaar werden zeven locaties in vier gebieden onderzocht: twee in het Sloegebied (Zeeland), één in Terneuzen (Zeeland), één locatie op Maasvlakte II (Rotterdam) en drie locaties in de Eemshaven (Groningen).

De haalbaarheid van een kerncentrale op deze locaties hangt niet alleen af van de vraag naar elektriciteit daar en de aanvoer van energie uit zon en wind op die plek.

Maasvlakte II in Rotterdam is bijvoorbeeld afgevallen omdat er te weinig grond is om zowel centrales te bouwen als het havengebied te laten groeien. En er liggen Natura2000-gebieden dichtbij.

Ook het Sloegebied in Zeeland viel af omdat de grond gebruikt moet worden voor waterstoftransport en andere economische activiteiten, en omdat ook hier Natura2000-gebieden dichtbij liggen.

In gesprek met inwoners

Ondanks de nadelen kiest het kabinet ervoor om Terneuzen als tweede optie verder te onderzoeken. Daarbij wordt ook gekeken naar de aanwezige havenbedrijven en industrie, en naar welke energiebehoefte die in de toekomst hebben.

Het kabinet gaat in gesprek met inwoners en bestuurders van de voorkeurslocaties en de locaties die zijn afgevallen. Ook komen er gesprekken met maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Het Kamerdebat is op 2 juli.

Derde week coronaverhoren: wie mocht meepraten over de zorg en wie niet?

6 hours 52 minutes ago

Wie werd gehoord in coronatijd? Wie mocht niet meepraten? En werd er wel verder gedacht dan acute crisisbestrijding? Deze week ging het in de verhoren van de coronacommissie over de druk op de zorg.

Epidemioloog Amrish Baidjoe richtte met andere wetenschappers tijdens de crisis een zogeheten 'Red Team' op. Ze deden dat na de eerste coronagolf in de zomer van 2020. Maatregelen werden afgeschaald, terwijl besmettingen weer opliepen. "Kritische reflectie" was nodig, want tussen de coronagolven door ging "de urgentie" verloren, vonden zij.

De groep was kritisch op versoepelingen en op de "wirwar" aan communicatie. Bij mensen in "lagere sociaaleconomische groepen", die onevenredig hard werden geraakt door de maatregelen, kwam de boodschap vaak niet aan.

Beleefdheidsgesprekken

Hetzelfde gold voor de boodschap van Baidjoe zelf. Met het officiële adviesorgaan Outbreak Management Team werden slechts "beleefdheidsgesprekken" gevoerd en ook op de koffie bij zorgminister Hugo de Jonge voelde hij zich niet serieus genomen. Na een jaar stopte het Red Team ermee, omdat "alles al was gezegd".

Iemand die wel gehoor kreeg, was Diederik Gommers, voorzitter van de vereniging van ic-artsen, OMT-lid en destijds mediapersoonlijkheid. Aan het begin van de pandemie werd met man en macht gezocht naar manieren om het aantal ic-bedden op te schalen. Geld was niet het probleem, personeel wel, benadrukte Gommers in zijn verhoor.

Ic-verpleegkundigen waren in paniek over voorstellen om het aantal bedden te verhogen, vertelde Bianca Buurman. Zij was voorzitter van de beroepsvereniging voor verpleegkundigen. In de Kamer kwamen PvdA en PVV met een idee om het aantal plekken te verhogen naar 3000. "Dat was wensdenken. Het kon helemaal niet." Uiteindelijk gebeurde het dus ook niet; er werd opgeschaald van zo'n 900 bedden naar ongeveer 1300.

De enquêtecommissie had deze week ook aandacht voor 'de andere kant' van het verhaal. Rob Elens noemde zichzelf tijdens zijn verhoor "coronacriticus". Hij was huisarts in het Limburgse Meijel en kwam tijdens de coronacrisis in opspraak, omdat hij zich niet aan richtlijnen hield. Zo schreef hij medicijnen voor waarvan de werking niet bewezen was.

Toen het coronavirus om zich heen greep, werd Elens' praktijk hard geraakt. "In drie weken tijd overleden dertien mensen, terwijl ik normaal één sterfgeval per maand heb." De huisarts putte hoop uit een medicijnencocktail die een arts in New York gebruikte.

Tuchtzaak

Elens ging de cocktail ook gebruiken en zag verbetering bij patiënten. "Dat kan toch geen toeval zijn?", dacht de huisarts, die er de publiciteit mee zocht. De inspectie dacht er anders over. De werking was niet wetenschappelijk bewezen en er konden ernstige bijwerkingen zijn, zoals hartritmestoornissen. Er kwam een tuchtzaak, Elens werd beboet. Later bleek dat minister De Jonge de Inspectie had aangespoord om de huisarts af te stoppen.

'Waarom is Hugo zo achter mij aangegaan?', wilde Elens weten:

De Jonge, die nog zal worden verhoord, stuurde een appje over Elens aan inspecteur-generaal Marina Eckenhausen. "Weet dat ik er bovenop zit in alle opzichten", stuurde ze terug. "Als we een hard en houdbaar argument vinden, gaan we er zeker voor."

Elens werd niet lang daarna bestraft, maar volgens Eckenhausen had dat niks te maken met politieke druk. "Het is heel gebruikelijk dat bewindspersonen mij appen, iedereen mag signalen doorgeven." De inspectie maakte volgens haar een eigen afweging.

Veenbrandjes

Eckenhausen schetste in haar verhoor een spanningsveld tussen waar wel en waar geen aandacht naartoe ging. Terecht stonden ziekenhuizen in de belangstelling, aldus Eckenhausen, want daar waren problemen zichtbaar. "Waar de grote brand is, gaat iedereen kijken, maar je hebt ook veenbrandjes en stil leed."

Ze noemde onder meer de gehandicaptenzorg, maar ook jongeren die hard werden getroffen door maatregelen. "Medisch kwetsbaren zijn niet de enige kwetsbaren." Kennis en middelen hadden wellicht anders verdeeld kunnen worden, zei de oud-inspecteur-generaal. Maar dat sommigen "te veel" hadden gekregen, ging Eckenhausen te ver. "Dat is ingewikkeld."

Buurman voegde aan de 'vergeten groepen' verpleegkundigen toe, die "de hele dag naast patiënten en cliënten stonden". Ze hadden het zwaar, vielen uit en hun stem werd in het begin van de crisis "onvoldoende gehoord". Buurman had het niet gek gevonden om iemand aan het OMT toe te voegen. "Je moet weten hoe het er in de praktijk aan toegaat."

En Buurman, ook hoogleraar Acute Ouderenzorg, stipte zaken aan in de ouderenzorg. Ze vroeg in het voorjaar om preventieve mondkapjes en een beter testbeleid in verpleeghuizen. Het OMT wilde daar toen niet aan. Er kwam wel een bezoekverbod in verpleeghuizen, omdat werd gevreesd voor snelle verspreiding onder deze kwetsbare groepen.

De gevolgen voor de ouderen en hun familie waren "ongelofelijk ingrijpend", zei Buurman. Er was eenzaamheid, verwarring en ouderen stierven zonder vertrouwde gezichten om hen heen. Met dat laatste is een grens overschreden, vindt Gommers achteraf. "Dit soort maatregelen mogen wij nooit meer nemen. Je kunt niet alleen doodgaan, daar ben je niet voor op de wereld gezet." Hoe dit dan wel zou moeten bij zo'n gevaarlijk virus, zei Gommers niet.

Staking in OV op woensdagochtend tegen bezuiniging op sociale zekerheid

7 hours 10 minutes ago

De NS bevestigt dat er woensdagochtend 24 juni tussen 04.00 en 08.00 uur in het hele land geen treinen rijden. Vakbond FNV heeft voor die ochtend een staking aangekondigd. Ook werknemers in het bus-, tram- en metrovervoer staken.

Na de staking in de vroege ochtend moet de NS de dienstregeling weer opstarten. Daardoor kunnen reizigers ook de rest van de ochtend te maken krijgen met treinen die niet rijden of vertraagd zijn. Vervangend vervoer aanbieden is niet mogelijk, stelt de NS, omdat daarvoor niet genoeg bussen beschikbaar zijn.

De zogenoemde Airportsprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp rijdt tijdens de staking wel, net als de Eurostar naar Londen en Parijs voor reizigers met een reservering.

Meer verstoringen

De vakbond stelt dat andere vervoerders woensdagochtend ook niet rijden. Arriva zegt tegen persbureau ANP nog niet te weten wat de impact van de staking wordt, omdat niet duidelijk is hoeveel medewerkers staken. "We rijden wat we kunnen rijden", zegt een woordvoerder, die verwacht dat de vervoerder vanaf 08.30 uur weer volgens de dienstregeling rijdt.

Het GVB in Amsterdam en de RET in Rotterdam beginnen pas na 08.00 uur met rijden. In beide steden moeten reizigers rekening houden met verstoringen tot later in de ochtend. Transdev, het vervoersbedrijf achter onder meer Connexxion, zegt nog "druk in vergadering" te zijn over de gevolgen van de staking voor de dienstregeling.

FNV had de staking vorige maand al aangekondigd. De staking richt zich tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid, zoals het inkorten van de WW en het versoberen van de WIA, de uitkering voor langdurig zieken. Ook tegen het versneld verhogen van de AOW-leeftijd zou gestaakt worden, maar dat kabinetsplan is van tafel.

Opgepakt 15-jarig kind uit Meerstad verdacht van dubbele moord op ouders

7 hours 52 minutes ago

De 15-jarige verdachte die is opgepakt na de dood van de ouders in het Groningse Meerstad, wordt verdacht van dubbele moord. Volgens het Openbaar Ministerie zou de minderjarige beide ouders hebben gedood. De verdachte is vanmiddag voorgeleid en zit voor twee weken vast, meldt het Openbaar Ministerie.

Gisternacht rond 02.45 uur trof de politie de lichamen van het echtpaar, een man en een vrouw van 53, aan in hun woning. Niet veel later werd het 15-jarige kind uit het gezin aangehouden. Het kind zit vast in beperkingen, wat inhoudt dat die alleen met de advocaat mag praten.

In eerdere berichtgeving werd de verdachte aangeduid als meisje. Omdat politie en Openbaar Ministerie het geslacht van de verdachte niet noemen, is dat aangepast.

Wat er met zo'n jonge verdachte gebeurt, lees je hier:

Buren staan ook vandaag nog een groot deel van de middag buiten met elkaar te praten. Ze verbazen zich over hoe zoiets in hun buurt kon plaatsvinden. "Normaal gesproken gebeurt hier niets, we zijn allemaal van slag", zegt een bewoner.

Teruggetrokken, maar vriendelijk

"Het is een wijk met veel gezinnen, vaak met jonge kinderen, maar ook wat pubers." De man, zelf vader van een 2-jarige dochter, woont al acht jaar in de straat, waar de huizen verschillende kleine hofjes vormen. "Ik heb de dochter van het echtpaar in al die tijd nog nooit gezien."

Een paar huizen verderop hangen politielinten en agenten van de forensische opsporing lopen in witte pakken in en uit. Ook neemt de politie een kat mee die nog in het huis was.

Buren herinneren zich het echtpaar als teruggetrokken, maar vriendelijk. "De man liet 's avonds altijd de hond uit en lachte dan vriendelijk." Een andere buurman herinnert zich nog dat moeder en kind een aantal jaar geleden op hun huisdieren pasten tijdens een vakantie. "Het meisje was toen een jaar of 10. Gewoon een meisje zoals er zoveel zijn hier in de wijk."

Bijeenkomsten op scholen

"Het is een heel tragisch, maar vooral ook heel heftig incident. Het heeft een grote indruk gemaakt op de nabestaanden, de omwonenden, maar ook heel Nederland", vertelt burgemeester Kamminga van Groningen een dag na het drama.

In Meerstad waren vandaag mensen van het wijkteam en de gemeente aanwezig. Op een school in de buurt van de woning van de ouders was vanmorgen een bijeenkomst voor buurtbewoners. Volgens een bezoeker waren daar tussen de tien en vijftien ouders.

Ook op de school van het kind, het Montessori Vaklyceum, was vanochtend een bijeenkomst voor leerlingen en ouders. Daar waren ook hulpverleners bij. Ook op andere scholen was vandaag gelegenheid om bij elkaar te komen.

"Een van de scholen zou eigenlijk dicht zijn, maar is speciaal opengegaan, omdat we merken dat er behoefte is om met elkaar in gesprek te gaan", aldus de burgemeester. "Op die manier konden partijen als Slachtofferhulp en de GGD ook meer duiding geven. Hoe ga je om met dingen die je hoort en ziet? En hoe verwerk je zo'n trauma?"

Speculaties

De burgemeester laat weten niet blij te zijn met berichten die rondgaan op sociale media en die in andere media worden overgenomen. "Ik snap dat er vragen zijn, maar ik wil toch oproepen daar terughoudend mee te zijn en bij voorkeur het niet te doen."

"Wat je niet wil in dit soort situaties is dat er allerlei verhalen en speculaties komen. Volgens mij wordt niemand daar beter van. Iedereen wil weten hoe het zit, maar we weten uit ervaring dat een onderzoek het beste gedijt bij rust en ruimte, hoe frustrerend dat soms ook is."

'Moord op ouders uiterst zeldzaam'

Het komt weinig voor dat kinderen zich schuldig maken aan moord en doodslag, vertelt Peter van der Laan, directeur van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Moord op ouders komt zelfs vrijwel nooit voor.

Jaarlijks zijn er volgens Van der Laan zeven tot elf minderjarigen betrokken bij moord en doodslag. "Dat aantal is door de tijd heen tamelijk stabiel." In de meeste gevallen gaat het om 17- en 16-jarigen die bijvoorbeeld ruzie krijgen in het uitgaansleven. Hoe jonger, hoe zeldzamer het is dat een kind zich hier schuldig aan maakt.

Het enige min of meer recente vergelijkbare incident dat Van der Laan zich voor de geest kan halen is de 14-jarige uit het Friese Katlijk die in 2017 zijn beide ouders vermoordde. Hij had ernstige psychische problemen en kreeg een jaar jeugddetentie en jeugd-tbs opgelegd. "Maar wat in Meerstad speelde, daar hebben we nog geen idee van."

Zwemverbod in Almere voorbij, geen verklaring voor dode en zieke honden

8 hours 5 minutes ago

Het zwemverbod dat sinds 3 juni gold voor het Almeerderstrand is opgeheven. De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek zegt dat er niets mis is met de waterkwaliteit bij het strand. Ook autopsie op een van de honden die in het zwemwater doodging, heeft volgens de dienst "geen bijzonderheden" opgeleverd.

Drie weken geleden werd voor het hondengedeelte van het strand een zwemverbod afgegeven na meldingen over honden die ziek waren geworden en zelfs doodgegaan nadat ze in het IJmeer hadden gezwommen.

Snel daarna werd het verbod uitgebreid naar het hele strand en werden activiteiten daar afgeblazen. Een eerste onderzoek naar de waterkwaliteit leverde geen verklaring op voor het ziek worden van de honden. Er werden geen aanwijzingen gevonden dat het water gevaarlijk zou zijn.

'Geen risico voor zwemmers'

Toch wilde de omgevingsdienst de autopsie afwachten van een van de honden die was doodgegaan na een bezoek aan het strand, meldt Omroep Flevoland. Omdat ook het autopsierapport van de hond geen bijzonderheden bevat, heeft de omgevingsdienst vanochtend het zwemverbod ingetrokken.

Volgens de omgevingsdienst is het water uitgebreid onderzocht en is er niets opvallends gevonden: "Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat de waterkwaliteit een risico vormt voor zwemmers." Dat betekent dat strandgangers vanaf nu gewoon weer het water in kunnen.

De omgevingsdienst geeft nog wel een paar adviezen mee aan de bezoekers van het Almeerderstrand. Ze moeten bijvoorbeeld letten op verkleuring van het water en op dode vissen. Ook wordt geadviseerd om goed toezicht te houden op kinderen en huisdieren.

President Zimbabwe kan door wetswijziging twee jaar langer aan de macht blijven

8 hours 19 minutes ago

Het parlement van Zimbabwe heeft voor een grondwetswijziging gestemd die onder meer de presidentiële termijn verlengt van vijf naar zeven jaar.

De termijn van de huidige Zimbabwaanse president, Emmerson Mnangagwa, zou eigenlijk in 2028 aflopen. Onder de aangepaste wet kan hij twee jaar langer aan de macht blijven. Daarnaast verliezen Zimbabwanen met de wet het recht om de president rechtstreeks te kiezen. Na de wetswijziging wordt die gekozen door het parlement.

216 parlementsleden hebben voor de wetswijziging gestemd, slechts 42 stemden tegen. Het wetsvoorstel moet nog goedgekeurd worden door de senaat voordat het van kracht wordt. Naar verwachting gebeurt dat want net als het parlement is ook de senaat in handen van Mnangagwa's partij ZANU-PF.

Voorstanders van de wetswijziging zeggen dat die de politieke en economische stabiliteit van het land bevordert, maar er klinkt ook veel kritiek. De wijziging zou een volgende stap zijn in het democratisch afglijden van Zimbabwe.

Ook zou de wetswijziging in strijd zijn met een andere bepaling uit de grondwet. Daarin staat dat een president maximaal twee termijnen mag regeren en dat elke poging om de termijn te verlengen via een referendum door het volk moet worden goedgekeurd. Daar wordt nu aan voorbijgegaan. De tegenstanders van de wetswijziging zien het als een slimme poging van Mnangagwa om zijn macht niet uit handen te hoeven geven.

Staatsgreep

Mnangagwa is de derde president van Zimbabwe sinds de onafhankelijkheid van het land in 1980. Hij kwam aan de macht door een staatsgreep in 2017 en was de opvolger van Mugabe, die op dat moment 37 jaar lang aan de macht was. Bij zijn aantreden beloofde hij voor economische groei en democratisch herstel te zorgen.

Tegenwoordig wordt zijn regering geassocieerd met grote economische problemen, corruptie en een steeds verder afbrokkelende democratie.

Volgens persbureau Reuters waren er al twee jaar signalen dat Mnangagwa langer aan de macht zou willen blijven. Zijn supporters zeiden dat hij meer tijd nodig had om hervormingen door te voeren.

Politie opent klopjacht op auto's met verborgen ruimtes: 'We treffen nooit tulpen aan'

8 hours 36 minutes ago

De politie heeft de jacht geopend op bouwers van geheime ruimtes in auto's die door criminelen worden gebruikt voor het vervoeren van wapens, drugs en geld. De politie schat dat er zo'n honderd bouwers op verschillende inbouwlocaties in Nederland actief zijn. Sinds januari dit jaar is zowel het hebben als het maken van zo'n verborgen ruimte strafbaar.

De afgelopen jaren heeft de politie het aantal auto's met verborgen ruimtes flink zien toenemen. In 2023 vond de politie 135 geheime opbergplekken in auto's, in 2024 zo'n 150 en in 2025 170. Voor 2026 staat de teller nu al op 90.

Het aantal inbouwlocaties dat de politie in het vizier heeft, is volgens politieman Koen Schols van het Flexibel Interventie Team (FIT) het topje van de ijsberg. "Er blijven steeds weer nieuwe locaties naar voren komen. Omdat het strafbaar is geworden, komen er steeds meer meldingen binnen."

Duizend kilo coke

Zo nam de politie in maart tientallen aangepaste auto's in beslag in Zevenbergen. Daar zat een werkplaats die gespecialiseerd was in het inbouwen van verborgen ruimtes die met het blote oog bijna niet waarneembaar zijn. Bij die inval vond de politie ook ruim duizend kilo cocaïne en bijna tweeduizend kilo hasj. Vermoedelijk werden de auto's gebruikt voor drugstransporten.

De verstopplekken worden steeds vernuftiger weggewerkt, zegt Schols. Ze worden gemaakt onder stoelen of de achterbank, maar ook achter dashboards, in de middenconsole en de zijwanden. "Verborgen ruimtes worden gemaakt op werkelijk iedere plek in de auto die je kan bedenken."

Verhoogde laadvloer

Zo vond de politie recent nog een bestelbus, waarvan de hele laadvloer omhoog kon. Er pasten honderden kiloblokken cocaïne in. In een andere zaak vond de politie geheime ruimtes onder de achterbank en in de rugleuning met daarin 1,2 miljoen cash geld.

Lange tijd kon de politie weinig doen tegen auto's met verborgen ruimtes. Bestuurders waren alleen strafbaar als er iets illegaals in lag, zoals wapens of drugs. Als de geheime opbergplek op het moment van een controle leeg was, stond de politie met lege handen.

Om het hebben en maken van verborgen ruimtes aan te pakken, staat er sinds dit jaar maximaal twee jaar gevangenisstraf op. Schols is blij met de wet, zegt hij. "Alles wat strafbaar is, wordt erin weggestopt. We hebben nog nooit zoiets als tulpen aangetroffen. "

Dicht bij de bron

Opvallend bij de inval in Zevenberg was dat meerdere in beslag genomen auto's uit het buitenland kwamen, waaronder Duitsland en Spanje. Het inbouwen van verborgen ruimtes lijkt een Nederlandse specialiteit te zijn.

Schols kan dat wel verklaren: "We zitten dicht bij de bron qua drugs, wapens en geld. Er komt heel veel in de havens binnen. Hoe mooi is het dan als je eerst een ruimte inbouwt en dan je drugs meeneemt naar je eigen land?"

Criminelen betalen voor het aanleggen van een verborgen ruimte tussen de 5000 en 25.000 euro. Dat is een rendabele investering voor criminelen die soms met honderdduizenden euro's aan drugs rondrijden.

Een minder voor de hand liggend bezwaar tegen verborgen ruimtes is dat ze ook ronduit gevaarlijk kunnen zijn. Volgens de politie is er zelfs al een dode gevallen: een omgebouwde auto crashte, de bijrijdersstoel kwam los en de medepassagier overleed. Na onderzoek bleek dat er een gat was gezaagd in de carrosserie waarbij de stoel in zijn geheel achterover kon. Die zat daardoor nauwelijks vast.

Ook bij garage om de hoek

Schols zegt dat het inbouwen van verborgen ruimtes overal gebeurt en niet alleen in schimmige schuurtjes achteraf. "We zien het ook voorbij komen in garages waar normale schades worden hersteld. Het kan ook de garage om de hoek zijn."

Autobrancheorganisatie Bovag laat weten dat garagebedrijven die zich schuldig maken aan het inbouwen van verborgen ruimtes uit de vereniging worden gezet.

Ook al worden politieagenten getraind in het herkennen van verborgen ruimtes, is er een Europese database opgezet met voorbeelden en beschikt de politie over apparatuur om verborgen ruimtes mee te detecteren, toch rekent Schols zich ook nu niet rijk. "Ik denk dat criminelen altijd wel weer wat nieuws bedenken om drugs, wapens en geld mee te vervoeren."

In de Zevenbergse zaak heeft de politie vier mannen aangehouden. Zij worden zowel verdacht van drugshandel, als het inbouwen van geheime ruimtes. Deze week stonden zij voor het eerst voor de rechter, hun zaak wordt later inhoudelijk behandeld.