Aggregator

De Amerikaanse regering heeft AI-bedrijf Anthropic opgedragen de meest geavanceerde AI-modellen van het bedrijf voor buitenlanders te blokkeren. Het betekent dat niet-Amerikaanse overheden, bedrijven en individuen geen gebruik meer mogen maken van zogenoemde super-AI's van Anthropic, zoals Mythos.

De regering-Trump heeft met het besluit technologie verboden voor iedereen buiten de VS en maakt geen onderscheid tussen bondgenoten en mogendheden die het als vijand beschouwt.

Om aan de blokkade te voldoen, heeft het bedrijf naar eigen zeggen de AI-modellen niet alleen voor buitenlanders, maar voor alle gebruikers moeten afsluiten, zegt oprichter Dario Amodei van Antropic. De AI-modellen Fable 5 en Mythos 5 zijn sinds gisteravond niet meer beschikbaar. Andere modellen van het bedrijf, zoals AI-assistent Claude zijn wel te gebruiken.

De Amerikaanse regering zou een tip hebben gekregen dat de voorzorgsmaatregelen van Anthropics AI-modellen te omzeilen zijn. De VS vindt het krachtige AI-model belangrijk voor de nationale veiligheid en wil niet dat het in handen komt van buitenlandse mogendheden.

Het AI-model Mythos van Anthropic wordt gezien als 'superhacker'. Het kan bijvoorbeeld worden ingezet voor massa-surveillance en zou ook grootschalige cyberaanvallen kunnen uitvoeren. Gevreesd wordt dat kwaadwillenden het model misbruiken om overheidsinstellingen te hacken.

NOS Op 3 maakte in april deze video over deze super-AI:

De blokkade van de AI-modellen is een nieuw hoofdstuk in het conflict tussen Anthropic en de Amerikaanse regering, schrijft de Amerikaanse nieuwssite Axios. Anthopic heeft al langer een stroeve relatie met de regering-Trump. Dit jaar raakten het Amerikaanse defensieministerie en Anthropic met elkaar in de clinch omdat ze het niet eens waren over hoe je AI mag inzetten voor militaire doeleinden. Het bedrijf wil bijvoorbeeld niet dat er met AI-modellen van Anthropic autonome wapensystemen gemaakt worden, maar defensieminister Hegseth wil geen beperkingen op het gebruik.

Omdat Anthropic niet aan de eisen van de regering wilde voldoen, probeerde het Amerikaanse ministerie van Defensie het bedrijf op een lijst te zetten waardoor de producten niet meer gebruikt zouden mogen worden door het leger van de VS. Een rechter oordeelde in maart dat de regering de banden voorlopig niet mocht verbreken.

Een overheidsfunctionaris zegt tegen nieuwssite Axios dat een ander bedrijf het ministerie van Handel zou hebben verteld dat de voorzorgsmaatregelen van het AI-model Mythos te omzeilen zijn, waardoor het kan worden ingezet voor doelen die niet publiek beschikbaar zouden moeten zijn. Toen Anthropic vervolgens weigerde om de lancering van nieuwe modellen uit te stellen, heeft de Amerikaanse minister van Handel Lutnick gisteren een brief gestuurd naar de CEO van Anthropic. Daarin staat dat de AI-modellen Mythos 5 en Fable 5 beperkingen krijgen opgelegd voor de export naar locaties buiten de VS en voor buitenlanders in de VS.

'Misverstand'

Anthropic reageert in een verklaring verbolgen op de beperking die het Amerikaanse handelsministerie heeft opgelegd. Volgens het bedrijf zijn de risico's van een mogelijk lek beperkt. "We zijn het er niet mee eens dat de ontdekking van een mogelijk beperkt risico de aanleiding is om een commercieel model dat door honderden miljoenen mensen wordt gebruikt, terug te roepen."

Hoelang de Amerikaanse regering vasthoudt aan de opgelegde blokkade is onbekend. Anthropic vermoedt dat het besluit van de overheid een misverstand betreft. Het werkt eraan om de toegang zo snel mogelijk weer te herstellen.

Na een aanvankelijk vreedzaam protest tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers zijn gisteravond rellen uitgebroken in Wijk bij Duurstede. Rond middernacht werd de ME ingezet, meldt RTV Utrecht. Zeven mensen zijn opgepakt.

Het is de tweede keer deze maand dat protest tegen de komst van asielzoekers uit de hand loopt in het Utrechtse stadje. Op 5 juni werd er met vuurwerk gegooid en zijn er vernielingen aangericht aan het gemeentehuis.

Het is onrustig in Wijk bij Duurstede nadat de gemeente had aangekondigd dat er vanaf half juni een noodopvang voor 50 tot 75 asielzoekers komt op sportpark Mariënhoeve, net buiten de oude binnenstad.

Bijna dagelijks staat er een groepje betogers rond het gemeentehuis. Het protest verliep gisteravond rustig, volgens een politiewoordvoerder, totdat er "groepen relschoppers" verschenen.

Politie bekogeld

Er werd een beveiligingscamera omver getrokken. Ook werden opnieuw vernielingen aangericht aan het gemeentehuis. Volgens de politie staken de demonstranten zwaar vuurwerk af en gooiden ze met stenen. Daarbij zagen verslaggevers van RTV Utrecht dat ook politieauto's werden bekogeld en er ruiten sneuvelden van het gemeentehuis.

De politie trommelde gauw meer agenten op, terwijl boven Wijk bij Duurstede een politiehelikopter cirkelde. Volgens de politiewoordvoerder werd rond middernacht "flink opgeschaald" om de situatie onder controle te houden. Toen werd ook de ME ingezet om de omgeving van het gemeentehuis 'leeg te vegen'.

Nog vast

De zeven verdachten die zijn aangehouden zitten vanochtend allemaal nog vast. Hun betrokkenheid bij de rellen wordt onderzocht, zegt de politiewoordvoerder.

Omwonenden zeiden ze "nog nooit zoiets hebben gezien" en dat ze geschrokken zijn van het geweld.

Deelnemers aan de Australische versie van het programma Married at First Sight (MAFS) zijn niet altijd geïnformeerd over het strafrechtelijk verleden van hun televisiepartner. Dat blijkt uit onderzoek van de BBC.

Het onderzoek van de omroep volgt op eerdere ophef rond de Britse versie van het programma, dat wordt uitgezonden door Channel 4. Daar meldden twee vrouwelijke deelnemers aan de BBC dat zij door hun televisiepartners zijn verkracht. De betrokken mannen bestrijden die beschuldigingen.

Meerdere oud-deelnemers van de Australische versie van het programma zeggen dat zij pas tijdens of na afloop ontdekten dat hun partner een strafrechtelijk verleden had, onder meer voor drugs- of geweldsdelicten. Zij voelen zich daardoor onvoldoende beschermd door de makers van het programma.

Strafrechtelijk verleden niet gedeeld

Een van hen is Sierah Swepstone. Zij zegt pas na de opnames te hebben ontdekt dat haar partner in het verleden was veroordeeld voor drugsdelicten. Volgens haar zouden deelnemers moeten weten met wie zij worden gekoppeld. "Ze zouden ons moeten laten weten wat er gebeurt. Waarom neemt het programma dat risico namens ons? Wij zouden de keuze moeten hebben", zegt Swepstone. "Bruiden zijn niet veilig bij MAFS Australië."

De BBC meldt daarnaast dat meerdere mannelijke deelnemers uit recente seizoenen een strafrechtelijk verleden hadden of eerder werden beschuldigd van geweld. In sommige gevallen zouden hun partners daar niet van op de hoogte zijn gebracht.

Een andere voormalige deelnemer vertelt aan de BBC dat haar tegenspeler tijdens de opnames had toegegeven dat hij zich in het verleden agressief had gedragen. Ook zou hij haar hebben verteld dat de producers van de show daarvan op de hoogte waren.

De vrouw liep door toedoen van de man een blauwe plek op, waarmee ze hem confronteerde. "O jee! Het spijt me zo", reageerde hij. De vrouw, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik was de hele tijd doodsbang. Ik dacht dat ik veilig zou zijn, daarom heb ik me voor het programma aangemeld."

Slaapkamer delen

Ook zijn er vragen over de screening van kandidaten. Een voormalige deelnemer zegt dat controles voorafgaand aan de opnames soms gehaast verliepen. Hij zei dat er slechts twee weken zaten tussen zijn aanmelding voor het programma en de start van de opnames.

Negen voormalige deelnemers pleiten voor strengere controles en meer openheid bij de productie van het programma. Ze vinden dat kandidaten moeten worden geïnformeerd wanneer een toekomstige partner een relevant strafrechtelijk verleden heeft, omdat deelnemers tijdens het programma vaak samenwonen en een slaapkamer delen.

'Uitgebreid selectieproces'

Married at First Sight Australia wordt gemaakt door Endemol Shine Australia, onderdeel van het Franse mediaconcern Banijay. Het bedrijf komt voort uit het voormalige Nederlandse productiehuis Endemol.

Omroep Channel 9, dat het programma uitzendt, en producent Endemol Shine Australia zeggen in een reactie tegen de BBC dat zij de veiligheid van deelnemers "extreem serieus" nemen. Volgens hen doorlopen kandidaten een uitgebreid selectieproces, waaronder antecedentencontroles, psychologische beoordelingen en juridische screening.

De bedrijven gingen niet in op de vraag of informatie over veroordelingen met kandidaten wordt gedeeld.

Every month or so we bring you a Jenny’s Daily Drivers article, in which we share with you an esoteric OS and try to use it for the everyday work of …read more

Opnieuw was er gisternacht een zware explosie midden in een woonwijk, dit keer in Amsterdam-Osdorp. Bij de ontploffing raakten zeven mensen gewond en ontstond een enorme ravage.

De politie hield meerdere mensen aan en nam een aantal auto's in beslag. Buurtbewoners zeggen tegen Het Parool dat een groep tieners en twintigers in een kelderbox bezig was met het inpakken van explosieven. Die zouden bedoeld zijn om een plofkraak in Duitsland mee te plegen.

De explosie in Amsterdam is niet de eerste in een woonwijk. In Rotterdam-Zuid explodeerde in januari 2024 een drugslab, waarbij drie doden vielen en tientallen woningen zwaar beschadigd raakten. Aan het einde van datzelfde jaar was de verwoestende explosie aan de Tarwekamp in Den Haag. Zes mensen kwamen om het leven en meerdere woningen stortten in. Ook afgelopen jaar was het aantal aanslagen met explosieven onverminderd hoog.

"De onveiligheid in woonwijken is toegenomen", zegt criminoloog Emile Kolthoff, verbonden aan de Open Universiteit. "Door bijvoorbeeld plofkrakers, maar ook door drugslabs en opslagplaatsen voor spullen die daarvoor nodig zijn."

Drugscriminelen gaan steeds onvoorzichtiger te werk, zegt Kolthoff. De criminoloog wijt dat aan toegenomen concurrentie. "De bendes beconcurreren elkaar, dus ze verliezen nog weleens wat."

Om die reden nemen drugscriminelen volgens hem grote risico's. "De hoeveelheden drugs zijn steeds groter en de methodes gevaarlijker."

Plofkrakers zijn een heel andere categorie criminelen, zegt Kolthoff. "Zij zijn veel minder professioneel georganiseerd. Het zijn amateurs, jongens die gaan voor het snelle geld."

Zij gaan vaak slordig te werk bij het maken van explosieven, zegt criminoloog Jasper van der Kemp van de Vrije Universiteit Amsterdam. "Ze halen flitspoeder uit illegaal vuurwerk en bundelen dat. Als je poeder van verschillende soorten vuurwerk bij elkaar stopt, heb je natuurlijk geen idee hoe groot die explosie wordt."

Bovendien is er tegenwoordig vanwege de beveiliging veel meer explosief materiaal nodig dan vroeger om een pinautomaat op te blazen, zegt Van der Kemp.

Ook explosieven bij andere aanslagen worden vaak gemaakt met flitspoeder, zegt Van der Kemp. Er zou volgens hem meer opsporing moeten komen naar illegaal vuurwerk om het aantal explosies terug te dringen.

"Het probleem is dat er nu te weinig zicht is op illegaal vuurwerk. Vaak ligt het waarschijnlijk gewoon opgeslagen in kelderboxen en woningen."

Toch heeft opsporing hiervan nog niet de hoogste prioriteit, zegt hij. "Deels vanwege een gebrek aan capaciteit, deels omdat bezit van illegaal vuurwerk op zichzelf geen zware overtreding is."

De wijken in

Ook gemeenten hebben een rol bij het terugdringen van criminaliteit in woonwijken, zegt Kolthoff. Zo kan goede verlichting en straatmeubilair al helpen, stelt hij.

Daarnaast is het volgens de criminoloog belangrijk dat jongerenwerkers vaker aanwezig zijn op straat. Hierop werd flink bezuinigd in de afgelopen tien jaar, zegt hij. "Er zat vreselijk de klad in. Daardoor was er nog maar weinig zicht op de netwerken waar jongeren in zitten."

Een ander probleem is volgens Kolthoff dat handhavers en andere ambtenaren bepaalde wijken liever meden. Inmiddels is het besef wel doorgedrongen dat aanwezigheid in die wijken echt nodig is, constateert hij. "Maar wat je hebt afgebroken, bouw je niet zomaar weer op."

Wat precies de oorzaak van de explosie in Amsterdam-Osdorp is, is vooralsnog niet bevestigd. De politie zegt nog rekening te houden met alle scenario's.

De Oekraïners zijn hard bezig om de Krim te isoleren. Wat is de bedoeling van al hun bombardementen? Willen ze de Russen alleen maar in het nauw drijven of willen ze het schiereiland, dat de Russen in 2014 annexeerden, terugpakken?

De Oekraïense dronestrijdkrachten hebben in de loop van de afgelopen week vier belangrijke bruggen bestookt die de bezette Krim verbinden met het bezette zuidoosten van Oekraïne. Donderdag deden ze een aanval op een brug waarop vijftig Russische militaire voertuigen reden. De colonne bij Armiansk zou volledig zijn vernietigd.

Op X deelt Oekraïne beelden en vertelt een commandant over de aanval:

De pro-Russische baas in het gebied bevestigt de aanvallen. Vladimir Saldo is de leider van het bezette gedeelte van de provincie Cherson. Hij meldt dat specialisten nu een inschatting maken van de schade aan de bruggen.

"Heel bijzonder," zegt Mart de Kruif, voormalig commandant van de Nederlandse landstrijdkrachten over de bruggen. "Ze hebben ze allemaal aangevallen."

Zwakte van Rusland

Oleg Zjdanov, voormalig lid van de Oekraïense generale staf, spreekt van een "heel belangrijke stap". Over de Russen zegt hij: "We hebben nu hun zwakte aangetoond."

Michelle Haas, defensie-analist aan de Universiteit Gent is voorzichtiger: "Dit betekent dat de Oekraïners veel vooruitgang hebben geboekt met hun aanvallen op middellange afstand." Daarmee bedoelt ze luchtaanvallen op 30 tot 200 kilometer achter het front.

Al vanaf het begin van de oorlog proberen de Oekraïners de Krim te isoleren van Rusland, door alle verbindingen met het schiereiland aan te vallen. De belangrijkste verbinding is de Kertsj-brug, die president Poetin liet bouwen na 2014. De prestigieuze brug verbindt de Krim rechtstreeks met Rusland. De andere bruggen die deze week zijn gebombardeerd lopen door de delta tussen de Krim en het zuidelijke gedeelte van Oekraïne dat de Russen in 2022 innamen.

Onbegaanbare wegen

Alle wegen naar de Krim zijn nu min of meer onbegaanbaar voor het Russische leger. Door verschillende aanvallen is de Kertsj-brug verzwakt, zodat er geen zwaar militair materieel meer overheen kan. Maar wellicht moeten de zware transporten die toch weer gaan gebruiken, denkt oud-staflid Zjdanov, omdat er nu geen alternatief meer is.

"Ons doel is ze dwingen daar weg te gaan," zegt hij. "Als de bevoorrading onmogelijk wordt, kunnen ze daar alleen maar blijven met een kleine militaire eenheid. Onze landingstroepen kunnen die verslaan", denkt de Oekraïense ex-militair. "Dat zal niet morgen zijn, maar wel over een jaar of anderhalf jaar", voorspelt Zjdanov.

"Poetin zei dat hij de Krim zou veranderen in een onzinkbaar vliegdekschip. Dat vliegdekschip gaan wij tot zinken brengen. We volgen een historisch patroon. Er is nog nooit een grootmacht geweest die de Krim lang kon vasthouden, dat gold al tijdens de Grieken", vertelt de Oekraïner. "Deze oorlog begon met de verovering van de Krim in 2014. Als het schiereiland valt, betekent dat het politieke einde van Poetin."

Zit Poetin in de problemen? Daarover gaat de NOS op 3-uitlegvideo van deze week, bekijk hem hier:

De Kruif ziet een Oekraïense aanval op de Krim niet voor zich. "Dat zou heel bloedig worden." De oud-commandant denkt wel dat er "iets broeit". Hij ziet dat het Oekraïense leger steeds grootschaliger aanvallen doet. "Onder Zaporizja vallen ze aan met eenheden van bataljonsgrootte, met twintig, dertig voertuigen tegelijk. Dit kunnen voorbereidingen zijn. Het zou me niet verbazen als er een grootschaliger offensief komt."

Volgens De Kruif "draaien de kansen op het slagveld" voor Oekraïne. Hij denkt nu eerder aan een offensief zoals de Oekraïners probeerden in het voorjaar van 2023, toen ze wilden doorstoten naar de Zwarte Zee. "Het door Russen bezette gebied in tweeën delen, zou voor chaos zorgen bij de Russen."

Dat offensief van drie jaar geleden, met onder andere westerse tanks, werd een complete mislukking en liep vast in Russische mijnenvelden.

Strategische communicatie

Defensie-expert Haas uit Gent en andere militaire analisten verwachten niet dat de Oekraïners een grondoffensief gaan beginnen, waar dan ook. Zij denken dat Kyiv in eerste instantie politiek strategische doelen nastreeft, "zodat het Kremlin niet langer kan verhullen hoe slecht het gaat, voor de eigen bevolking".

Volgens Haas is het niet voor niets dat de Oekraïners zo uitvoerig communiceren over de systematische aanvallen op de Russische aanvoerlijnen, luchtverdediging en commandoposten. Zij noemt dat 'stratcomm' (strategische communicatie) die de internationale onderhandelingspositie van de Russen moet verzwakken.

Alle analisten zijn het over één ding eens: dat het spectaculair is hoe de Oekraïners de Russische logistiek en luchtverdediging nu aanvallen. Dan gaat het over de route (M14) van Rusland naar de Krim, door bezet gebied. Haas: "Op een dag raken ze soms 500 vrachtwagens."

Vanwege werkzaamheden rijden er het hele weekend geen treinen van en naar station Rotterdam Centraal. Spoorbeheerder ProRail vervangt vandaag en morgen het systeem van seinen en wissels rond het station, waardoor het treinverkeer rond het station dit weekend platligt. Het systeem waaraan gewerkt wordt, zorgt ervoor dat de bediening van seinen en wissels goed verloopt.

De NS zet bussen in. Reizigers tussen Rotterdam Centraal en Den Haag wordt aangeraden met de metro naar Schiedam Centrum te reizen en vanaf daar de NS-bus naar station Delft Campus te nemen. Vanaf daar kunnen reizigers verder met de trein naar Den Haag HS, Den Haag Laan van NOI en Den Haag Centraal reizen.

Reizigers die naar Gouda moeten, kunnen per metro naar Schiedam Centrum en vervolgens met de NS-bus naar Delft Campus en daarna met de trein naar Den Haag HS, om vanaf daar verder per trein naar Gouda te reizen. Reizigers die tussen Gouda en Dordrecht normaal gesproken per trein gaan, kunnen vanaf Rotterdam met de NS-snelbus naar Capelsebrug en vanaf daar met de NS-bus naar Dordrecht.

Ook de hogesnelheidslijn van Rotterdam Centraal naar Amsterdam Centraal en Breda ligt er komend weekend uit. De internationale dienstregeling is aangepast.

Vervoersbewijs NS geldig voor metro

Omdat veel reizigers voor vervangend vervoer op de metro zijn aangewezen, is het NS-vervoersbewijs geldig voor de metro bij stations Schiedam Centrum, Slinge, Beurs, Rotterdam Blaak, Capelsebrug, Rotterdam-Alexander en Rotterdam Centraal, net als voor de metrolijn E tussen Rotterdam Centraal en Slinge. Voor de metro tussen Den Haag Centraal en Rotterdam Centraal geldt het NS-vervoersbewijs niet.

Het is niet het enige weekend dit jaar dat het treinverkeer rond Rotterdam Centraal ontregeld is. Tussen 18 en 19 juli rijden er geen treinen tussen Rotterdam Centraal en Gouda. De NS zet dan bussen in. Een paar dagen erna, tussen 21 juli en 24 juli rijden er geen treinen tussen Rotterdam Centraal en Dordrecht. Reizigers kunnen dan eveneens met de NS-bus reizen of met een NS-vervoersbewijs met de metro tussen Rotterdam Centraal en Slinge.

Ook in augustus zijn er werkzaamheden, op zaterdag 22 en 23 augustus gaan er geen treinen op het traject tussen Rotterdam en Gouda. De NS zet dan bussen in. Dinsdag 25 augustus gaan er geen treinen tussen Rotterdam Centraal en Delft Campus. Reizigers kunnen dan gebruikmaken van de NS-bus of met hun NS-vervoersbewijs met de metro reizen tussen Rotterdam Blaak en Schiedam Centraal of omreizen via Gouda.

Een belangrijke verkeersader in het Ruhrgebied is tot en met volgend weekend afgesloten voor onderzoek naar bommen en munitie uit de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om de A40 (Venlo-Duisburg-Dortmund), een van de drukste snelwegen van Duitsland.

Midden in het dichtbevolkte Ruhrgebied worden twee bruggen in de weg vernieuwd. Voor de werkzaamheden bij Mülheim is bodemonderzoek nodig. Omdat er aanwijzingen zijn dat in de grond nog WO II-bommen zitten, gebeurt dat met uiterste precisie.

Al met al gaat het om slechts 20 meter asfalt. Het wegdek moet zorgvuldig worden verwijderd. Na het bodemonderzoek en een eventuele ontmanteling van explosieven wordt de weg weer hersteld. Voor de afsluiting van tien dagen is daarom geen alternatief, zegt de wegbeheerder. De afsluiting leidt vermoedelijk tot grote verkeershinder in de regio.

Duizenden bommen per jaar

Onderzoek naar achtergebleven oorlogsmunitie is in Duitsland nog steeds aan de orde van de dag. Alleen al in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, waar nu ook wordt gezocht, zijn vorig jaar ruim 2100 explosieven onschadelijk gemaakt. Bijna 300 daarvan waren zware bommen. In heel Duitsland zijn het er jaarlijks rond de 5000.

Het Ruhrgebied is in de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd. De regio telde veel staalfabrieken en stond bekend als 'wapensmederij van het Duitse Rijk'.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Goedemorgen! Fusiepartij Pro en de VVD houden vandaag een partijcongres en Marokko en Brazilië spelen hun eerste WK-wedstrijd tegen elkaar.

Eerst het weer: Veel bewolking en af en toe wat regen of een kortstondige bui. Vooral vanmiddag ook een beetje zon. Fris met slechts 16 tot 19 graden en een flinke aanhoudende westenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Onder het puin van het gebouw in Amsterdam waar donderdagnacht een zware explosie was, zijn geen slachtoffers gevonden. Volgens de brandweer is de zoektocht naar mogelijke slachtoffers inmiddels beëindigd.

Ook is er geen gevaar meer voor nieuwe explosies. De politie hervat in de ochtend het onderzoek naar het incident.

Hulpdiensten waren vrijdag urenlang bezig met het gecontroleerd slopen van delen van het gebouw. Daarbij werd rekening gehouden met de mogelijkheid dat zich nog mensen onder het puin bevonden. Ook waren er meldingen dat er mogelijk explosieven lagen.

Rond middernacht was er een zware explosie bij het gebouw in Amsterdam Nieuw-West waar ook een sportschool is gevestigd. Kort daarna brak brand uit en stortte een deel van het gebouw in. Honderden omwonenden werden uit voorzorg geëvacueerd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Thuisland Verenigde Staten heeft de eerste wedstrijd in groep D van het WK 2026 gewonnen van Paraguay. Na een indrukwekkende eerste helft stond de VS, dat de hele wedstrijd veel beter was dan Paraguay, al met 3-0 voor. Uiteindelijk eindigde het duel dat werd geleid door de Nederlandse scheidsrechter Danny Makkelie in 4-1.

Fijne zaterdag!

The ESP32-S3 is by many metrics quite the powerful little computer, which has led to it being used even for things like emulating retro consoles and similar. Here [Ivan Svarkovsky]’s …read more

Nieuwsuur ging in de haven van Rotterdam op stap met een Britse ondernemer die anderhalf miljoen dollar betaalde voor een partij olie en de opslag daarvan. Alleen kon hij noch zijn olie, noch de opslag vinden.

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Fraude met olieopslag in de Rotterdamse haven neemt steeds professionelere vormen aan. Het is uitgegroeid tot een miljoenenbusiness die volgens deskundigen inmiddels de veiligheid van deze kritieke infrastructuur bedreigt.

Nieuwsuur-verslaggever Mark Schrader dook in de wereld van de spook-olie en vertelt in de podcast hoe het werkt en wat de risico's zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Hij heeft zijn nieuwe Pro-trui al klaarliggen, de Maastrichtse GroenLinks-fractievoorzitter Luc Callemeijn. Straks, op pad naar de Brabanthallen voor een "toch wel historisch congres", trekt hij hem ook zeker aan. De Oldenzaalse PvdA-fractievoorzitter Nick Kramer heeft zo'n trui nog niet en hij reist ook niet af naar Den Bosch.

Wat beiden gemeen hebben: ze blijven na vandaag allebei gewoon nog vier jaar fractievoorzitter voor ieder hun eigen partij, ook als de fusie vanmiddag een feit is en de partijen samen verdergaan als Pro.

Na 36 jaar GroenLinks en 80 jaar PvdA in het Nederlandse politieke landschap verdwijnen de partijen van het grote toneel, maar dus nog niet helemaal. Dat het in een paar gemeenten niet lukte om het landelijke fusieproces bij te benen, heeft soms principiële maar veelal praktische oorzaken.

In een stuk of tien gemeenten, waaronder Maastricht, Nijmegen, Oldenzaal, Winterswijk, Hengelo en Amsterdam, deden GroenLinks en PvdA nog afzonderlijk aan de verkiezingen mee en worden ze geen Pro. In Amsterdam stonden de twee partijen ook afzonderlijk op het stembiljet, maar vormen ze wel één fractie.

'Tempo te hoog'

In Amsterdam was er lang verzet vanuit GroenLinks. Waar fuseren op veel plekken meer kans zou geven om de grootste te worden, was dat in Amsterdam anders. PvdA en GroenLinks zijn daar van oudsher groot. Ze waren er soms juist concurrenten, waarbij ideologische verschillen extra benadrukt werden.

Dat was op meer plaatsen zo. Toen de gesprekken over samenwerking in Maastricht in 2024 begonnen, stond niet iedereen enthousiast te juichen. Het ging veel over de cultuurverschillen en ideologie, maar gaandeweg groeiden leden er steeds meer in. "Alleen ging het wat te snel", zegt Luc Callemeijn. Er is bewust voor gekozen de komende vier jaar nog afzonderlijk de gemeenteraad in te gaan. Het doel over vier jaar samen verder te gaan is er, maar daar "nemen ze nog even de tijd voor".

Ook in Winterswijk en Oldenzaal hopen ze bij de volgende verkiezingen één partij te zijn. "Maar er is nog veel werk aan de winkel om twee zo gewortelde partijen met leden ineen te schuiven", zegt Ubel Zuiderveld, secretaris van de PvdA in Winterswijk. Het lukte niet op tijd voor de verkiezingen. Zuiderveld verwacht geen problemen als de landelijke partij al wel Pro heet.

'Vuist tegen rechts'

Spannend voor het nieuwe Pro is wel hoe het Europees verder moet. GroenLinks is nu aangesloten bij de Groenen en de PvdA bij de Sociaaldemocraten. Volgens de regels van het Europees Parlement mag een partij niet bij twee verschillende Europese fracties horen. Uiteindelijk zal Pro moeten kiezen. De leden stemmen daar vandaag nog niet over. Er komt eerst een raadpleging, in het najaar wordt er gestemd.

Deze Europese hobbel moet de nieuwe fusiepartij nog nemen en is symbolisch voor de verschillen die er nog altijd zijn. "Dat ze in Den-Haag verschillen willen overbruggen om een groot links blok te vormen, begrijpen we zeker. Voor de verkiezingen zeiden we nog: dit is geen Den Haag, dit is Oldenzaal en we kiezen ons eigen pad, maar die luxe kan links zich niet meer permitteren", zegt de Oldenzaalse Nick Kramer.

Veel leden zijn nu dubbellid, maar Kramer ziet dat de PvdA'ers van oudsher wat meer op arbeid en de sociale democratie zitten en de GroenLinksers meer op duurzaamheid. Na de verkiezingen, waarbij Kramer rechtse en radicaal-rechtse partijen winst zag boeken, zag hij het denkproces bij de leden versnellen. "Je hoort nu vaker dat mensen een vuist willen maken tegen rechts, en de fusie daarbij als middel zien."

"Tegelijkertijd heeft het ook iets verdrietigs te constateren dat door de veranderende situatie in de wereld en de polarisatie zoiets nodig is", zegt Kramer. "Het liefst fuseer je omdat de bedoeling van beide partijen overeenkomt en niet omdat er sprake is van externe krachten."

De komende vier jaar nemen ze in Oldenzaal nog even de tijd om rustig naar elkaar toe te groeien, zegt Kramer, die het congres vandaag overslaat omdat hij in zijn eigen gemeente nog veel te doen heeft. Alhoewel hij zelf nog jong is, begrijpt hij ook dat het verdwijnen van de PvdA na tachtig jaar bij velen "pijn doet". Maar uiteindelijk, zegt Kramer, "gaat nog jaren de internationale zingen in rode hesjes ons land ook niet redden".

In de Italiaanse Alpen zijn drie bergbeklimmers om het leven gekomen, meldt het Italiaanse persbureau Ansa. Dat gebeurde bij een beklimming van de Gran Paradiso.

Het drietal was gisterochtend vroeg op pad gegaan om de top van de ruim 4000 meter hoge berg te bereiken. Toen ze 's avonds nog niet terug waren, werd er alarm geslagen.

Dankzij de gps-zender die een van hen bij zich had, werden hun lichamen gevonden. Reddingswerkers vlogen per helikopter naar de plek waar voor het laatst een signaal werd afgegeven.

De autoriteiten denken dat een van de Italiaanse klimmers is gevallen en daarbij de twee anderen aan een touw heeft meegesleurd.

De beklimming geldt als vrij moeilijk. De tocht vereist een goede fysieke conditie, technische vaardigheden en kennis van het gebied.

President Trump zegt dat de leider van de Venezolaanse drugsbende Tren de Aragua is gedood door de Verenigde Staten. Het gaat om de 42-jarige Héctor Rusthenford Guerrero Flores, die beter bekendstaat onder zijn alias Niño Guerrero.

Details over waar of wanneer de aanval plaatsvond geeft Trump niet. Wel plaatst hij een video op zijn socialemediaplatform Truth Social. Daarop is een gebouw van bovenaf te zien, gevolgd door een explosie. "Deze actie werd nauw gecoördineerd met onze vrienden in Venezuela, met wie we zeer goed samenwerken", aldus Trump.

Hij noemt Tren de Aragua een van de meest bloeddorstige terroristische organisaties ter wereld. Hij stelt dat met deze operatie gerechtigheid is gebracht voor slachtoffers van de organisatie en hun families.

Terroristische organisatie

Tren de Aragua is tien jaar geleden ontstaan in een Venezolaanse gevangenis in de centrale deelstaat Aragua en heeft zich ontwikkeld tot een crimineel netwerk dat in meerdere landen actief is.

Kort na Trumps aantreden heeft de VS Tren de Aragua aangemerkt als buitenlandse terroristische organisatie. Sindsdien voerde het land tientallen aanvallen uit op veronderstelde drugsboten in de Caribische Zee en de Stille Oceaan. Daarbij zijn meer dan 200 mensen gedood.

Trump heeft herhaaldelijk beweerd dat Maduro banden heeft met Tren de Aragua, maar daar is geen bewijs voor. De VS ontvoerde Maduro in januari uit Venezuela om terecht te staan voor drugsaanklachten.

Ontsnapt uit gevangenis

Bendeleider Niño Guerrero zat een jarenlange gevangenisstraf uit voor onder meer drugshandel. De gevangenis waar hij vastzat kwam in opspraak omdat gevangenen daar de macht hadden. Zo leefde Guerrero als een koning en leek het meer op een luxeoord, met een zwembad en zelfs een dierentuin.

Tijdens een dodelijke gevangenenopstand in 2023 wist de crimineel te ontsnappen. 11.000 militairen en politieagenten werden ingezet om de gevangenis weer onder controle te krijgen.

Guerrero was sindsdien spoorloos. In heel Zuid-Amerika werd tevergeefs naar hem gezocht, tot nu.

We are fans of macro pads and especially homebrew ones. The Apna Dost project by [np_vishwakarma] ticks most of our boxes. In addition to a few buttons, there’s an encoder, …read more

De overname van Warner Bros. Discovery door Paramount Skydance is een stap dichterbij gekomen. Het Amerikaanse ministerie van Justitie ziet na onderzoek geen bezwaren tegen de megadeal. Volgens de mededingingsautoriteit zal de concurrentie juist toenemen, wat voordelen kan opleveren voor consumenten.

Volgens de betrokken bedrijven zal de overname consumenten toegang geven tot meer content. Maar critici, onder wie acteurs en schrijvers, zeggen dat de deal zal leiden tot ontslagen en minder nieuwe producties.

Paramount kondigde eind februari aan dat het Warner Bros. voor 110 miljard dollar koopt. Daarmee troefde het bedrijf streamingdienst Netflix af, die ook interesse had.

Warner Bros. is eigenaar van tv-zenders CNN, Eurosport en Discovery Channel. Het bedrijf is daarnaast bekend van filmreeksen als Harry Potter, The Lord of the Rings en The Matrix en behoort tot de grootste filmstudio's ter wereld. Ook is het mediabedrijf eigenaar van streamingdienst HBO Max, bekend van series als Game of Thrones.

Paramount bezit onder meer MTV en Nickelodeon en is mede-eigenaar van streamingdienst SkyShowtime. Het bedrijf is daarnaast bekend van films als Titanic, Shrek en Gladiator en van filmreeksen als Transformers, Mission: Impossible en Star Trek.

Trump

Als de overname doorgaat, komt nieuwszender CNN ook in handen van Paramount, dat geleid wordt door David Ellison. Hij is de zoon van techmiljardair Larry Ellison, die op zijn beurt weer nauwe banden heeft met president Trump.

Trump heeft CNN herhaaldelijk fel bekritiseerd vanwege de kritische berichtgeving over hem. Eind vorig jaar zei hij dat het wenselijk zou zijn als de nieuwszender zou worden verkocht aan Paramount. Eerder noemde hij de leiding van CNN corrupt en incompetent.

Hoewel de mededingingsautoriteit nu heeft aangegeven geen bezwaren te hebben, wordt de overname nog steeds onderzocht door andere toezichthouders. Zo moet de Europese Commissie de deal nog beoordelen voordat die definitief kan doorgaan. De EU wil uiterlijk begin volgende maand uitsluitsel geven.

Schoenontwerper Jan Jansen is op 85-jarige leeftijd overleden, meldt een vriend van de familie aan persbureau ANP. Jansen stond bekend als een van de meest vernieuwende modeontwerpers en ontving daarvoor verscheidene prijzen.

Zijn schoenen werden nationaal en internationaal geroemd. Ze vielen op door hun materialen, kleuren en ontwerpen.

Jan Jansen werd in 1941 geboren in Nijmegen. Zijn vader werkte in een schoenenfabriek. Daar zette de ontwerper zijn eerste stappen in het vak.

Op zijn negentiende ontwierp hij zijn eerste schoen, die hij 'Me' noemde. In 1964 opende hij een klein atelier in Amsterdam waar hij schoenen met de hand maakte. Daarna groeide hij uit tot een van de beroemdste Nederlandse schoenenontwerpers met creaties zoals de Bamboeschoen, waarbij hij bamboe gebruikte in de hak. Die schoen was zijn favoriet omdat hij in 1973 daarmee de wereldpers haalde.

Modejournalist Lisa Goudsmit, die een tentoonstelling maakte over het werk van Jansen en hem persoonlijk kende, omschrijft hem tegen de NOS als "een ontzettend lieve, hartelijke, geduldige, creatief geniale man". Ook noemt zij hem "een man met pretoogjes. Daar moest ik meteen aan denken eigenlijk."

Gekopieerd

Jansens grote inspiratiebron was zijn vrouw en muze Tonny. Over haar zei hij: "Originaliteit is mijn kracht, ik werk altijd op mijn intuïtie. Maar Tonny, die ziet precies welke ontwerpen het goed gaan doen in de markt."

Jansens schoenen waren ook commercieel een succes. Dat had ook een keerzijde, want veel van zijn ontwerpen werden gekopieerd door grote modehuizen. "Ik ben misschien wel de meest gekopieerde schoenenontwerper ter wereld", zei Jansen in een interview.

Goudsmit noemt de ontwerpen van Jansen "een soort lopende kunstwerken" die zich bevinden "op het snijvlak van modekunst en design. Ze waren een vorm van toegepaste kunst, maar ook gebruiksvoorwerpen. Zijn schoenen liepen ook gewoon heel lekker".

Volgens de Nederlandse ontwerper moeten schoenen niet alleen mooi zijn, maar ook functioneel. "Op een schoen moet je kunnen lopen. Binnen die beperking probeer ik altijd om iets te maken dat nog nooit door iemand anders is gedaan", staat op zijn site.

Volgens Goudsmit had Jansen altijd oog voor het ergonomische karakter van schoenen. De Woody, Jansens moderne variant op de Nederlandse klomp, groeide uit tot een van zijn bekendste ontwerpen. "In de jaren 70 heeft menig kind daar op gelopen. Mensen kwamen nog heel vaak naar hem toe om te zeggen dat ze vroeger op die klompjes hebben gelopen.

Goudsmit was gastcurator van een tentoonstelling in Museum Jan in Amstelveen over de carrière van Jansen, die ruim zestig jaar besloeg. In die tijd ontwierp hij ruim 4000 schoenen. Een natuurlijke opvolger in de ontwerpwereld ziet Goudsmit niet meteen: "Ik zou niet willen zeggen: iemand neemt het stokje over. Hij was echt uniek in zijn soort. Ik denk niet dat je hem zo makkelijk kan opvolgen".

Jan Jansen overleed thuis in Amsterdam aan de gevolgen van kanker.

When you think of a computer, you probably don’t think of a tube full of motors and mechanics. However, as [Our Own Devices] shows, the Bendix AN5841 API Computer, an …read more

Onder het puin van het gebouw in Amsterdam waar gisternacht een zware explosie was, zijn geen slachtoffers gevonden. Volgens de brandweer is de zoektocht naar mogelijke slachtoffers inmiddels beëindigd.

Ook is er geen gevaar meer voor nieuwe explosies. De politie hervat in de ochtend het onderzoek naar het incident.

Hulpdiensten waren de afgelopen dag urenlang bezig met het gecontroleerd slopen van delen van het gebouw. Daarbij werd rekening gehouden met de mogelijkheid dat zich nog mensen onder het puin bevonden. Ook waren er meldingen dat er mogelijk explosieven lagen.

Flatbewoners nog niet terug

Rond middernacht was er een zware explosie bij het gebouw in Amsterdam Nieuw-West waar ook een sportschool is gevestigd. Kort daarna brak brand uit en stortte een deel van het gebouw in. Honderden omwonenden werden uit voorzorg geëvacueerd.

Bewoners van de flat naast het getroffen gebouw kunnen ook vannacht nog niet terug naar huis. Voor hen is opvang geregeld in een hotel.

Het Parool meldt dat het scenario dat tieners en twintigers explosieven aan het maken waren in een kelderbox "zeer serieus" wordt genomen door de politie. De politie heeft meerdere mensen aangehouden na de explosie. Waarvoor die zijn aangehouden, is niet bekendgemaakt. Ook is een aantal auto's in beslag genomen.

Deze man had een fysiopraktijk in de sportschool. Hij reageert emotioneel op de gebeurtenissen:

De vrouw die als inspiratie diende voor het wereldberoemde Disney-personage Tinkelbel is overleden. De Amerikaanse Margaret Kerry overleed op 97-jarige leeftijd aan longkanker. Dat melden woordvoerders van haar bedrijf op Facebook.

De 24-jarige Kerry stond in 1953 model voor het tekenfilmpersonage Tinker Bell in de Disney tekenfilm Peter Pan. De film is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk en gaat over een jongen die nooit volwassen wil worden. Het elfje Tinker Bell is zijn maatje.

Iconisch Disney-personage

Kerry kwam in beeld toen zij auditie deed voor de rol. Negen maanden lang filmde Disney haar bewegingen, reacties en gebaren. Die verwerkte de beroemde animator Marc Davis vervolgens met de hand tot het groene elfje Tinker Bell zoals we haar kennen uit de film.

Ook het karakter van Tinker Bell werd op Kerry gebaseerd. Zo was Kerry een danseres, wat duidelijk te zien is in de gedragingen van het elfje.

Tinker Bell groeide uit tot een van de meest iconische Disney-personages. Hoewel oorspronkelijk bedoeld als bijrol in Peter Pan, werden er later zeker zes films over haar gemaakt. Ook al was ze minder bekend dan Disney's officiële mascotte Mickey Mouse, ook Tinker Bell wordt beschouwd als (onofficiële) mascotte van het bedrijf.

Het is niet bekend hoeveel Kerry aan de film heeft verdiend.

Band met elfjesstof

Margaret Kerry speelde ze daarna in verschillende Amerikaanse televisieseries die buiten de VS weinig bekendheid kregen. Tijdens haar hele carrière bleef de band met het groene elfje bestaan.

Zo noemde ze haar bedrijf Tinker Bell Talks. In een webshop verkocht ze Tinker Bell producten, zoals posters en moederdagpakketten. In 2016 publiceerde ze de autobiografie Tinker Bell Talks: Tales of a Pixie Dusted Life.

Over Tinker Bell zei ze in 2025 tegen het Amerikaanse lifestyle magazine Wilma: "Ze is geweldig. We gaan allebei het leven tegemoet met geloof, vertrouwen en elfjesstof."