Aggregator

Podcast De Dag: van tomatensaus tot kerncentrales, laagwater raakt Europa

1 hour 50 minutes ago

De Rijn in Nederland staat historisch laag. En ook andere rivieren in Europa staan lager dan ooit. En dat levert door heel Europa problemen op. Waar worstelen we mee, langs deze belangrijke levensaders? En dit zal niet het laatste laagwater zijn. Wat zijn manieren hoe we ons hierop kunnen aanpassen?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

In podcast De Dag een rondje door Europa. Hoe raakt de Rijn de industrie en de binnenvaart in Duitsland? Wat is de invloed van de lage Donau op het koelen van kernreactoren in Roemenië? En wat kunnen boeren in Italië nu ze heel moeilijk nog water uit de Po kunnen halen?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Max Smedes

Brandweerman overleden die zwaargewond raakte bij duinbrand Ouddorp

1 hour 50 minutes ago

Een brandweerman die vorige week zwaargewond raakte bij het bestrijden van een duinbrand in Ouddorp is overleden. Dat meldt de veiligheidsregio. Het gaat om een vrijwilliger van de brandweerkazerne in Middelharnis/Sommelsdijk, in Zuid-Holland.

De man kwam onder een brandweervoertuig terecht toen die zich positioneerde om te gaan blussen. Hij werd na het ongeluk met een traumahelikopter naar het ziekenhuis gebracht. Vanochtend is hij in het Erasmus MC aan zijn verwondingen overleden.

Brandweerhart

De dood van de man "slaat een diep gat in ons brandweerhart", schrijft algemeen directeur Arjen Littooij van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond in een bericht op sociale media. Volgens Littooij was de vrijwilliger "brandweerman in hart en nieren".

Bij de brand bij Ouddorp op Goeree-Overflakkee ging ongeveer 2000 vierkante meter natuur verloren, schrijft Rijnmond. De duinbrand was na zeven uur blussen onder controle. Omdat in het duingebied weinig water beschikbaar was, werden bij de bestrijding van het vuur speciale waterwagens en een Chinook-helikopter van defensie ingezet. Onbekend is waardoor de brand kon ontstaan.

Ontsnapte wallaby uit Brabantse dierentuin duikt op tussen de kamelen

1 hour 52 minutes ago

De wallaby die een half jaar geleden ontsnapte uit Zoo Veldhoven is weer terug. Het dier werd vandaag onverwacht in het verblijf van de kamelen gevonden en maakt het goed.

Een bezoeker van de Brabantse dierentuin zag de wallaby bij de kamelen en waarschuwde de medewerkers, schrijft Omroep Brabant. Die vingen het dier en lieten het door een dierenarts onderzoeken. De wallaby bleek helemaal in orde te zijn en werd vervolgens bij zijn 'oude maatjes' teruggeplaatst.

Twintig vangpogingen

Vrijdag meldde de dierentuin dat de wallaby al bijna een half jaar vrij rondliep. De dierenambulance had in die periode zo'n twintig pogingen gedaan om de wallaby te vangen. Telkens wist het dier te ontsnappen.

Volgens Zoo Veldhoven had het weinig zin om achter de snelle wallaby aan te gaan in het bos. De hoop was dat het dier uiteindelijk ergens bij een hek of in een tuin terecht zou komen, zodat het eenvoudiger gevangen kon worden.

Uiteindelijk ging het nog eenvoudiger dan gehoopt: waarschijnlijk is het dier vanuit het bos onder een hek door gekropen en zo weer op het terrein van de dierentuin beland.

Lief voor elkaar

De kleine kangoeroe-soort leeft in groepen. De terugkeer van de wallaby in de groep verliep volgens de dierentuin dan ook geruisloos. "De dieren zijn heel lief voor elkaar."

Het is vrij uitzonderlijk dat een wallaby zo lang buiten rondloopt. Onlangs werd een weggelopen wallaby nog gevangen in Middenmeer in Noord-Holland, nadat het dier dezelfde dag was ontsnapt.

Tijd dringt bij zoektocht naar overlevenden na beving Colombia, vrouw gered

2 hours 3 minutes ago

Een 32-jarige vrouw is gisteren in Colombia levend onder het puin vandaan gehaald, 36 uur na de zware aardbeving. Dat heeft de brandweer in Bogota bekendgemaakt. Er wordt nog altijd gezocht naar overlevenden, maar naarmate de tijd verstrijkt wordt de kans dat mensen levend onder het puin vandaan komen kleiner.

De vrouw, Daniela Largos Sánchez, maakt het naar omstandigheden goed. Hulpverleners vermoeden dat er nog 24 mensen onder hetzelfde gebouw liggen, en zoeken op dezelfde plek verder. De eerste 48 tot 72 uur na een ramp zijn volgens hulpverleners cruciaal voor het zoeken naar overlevenden, deze termijn kan iets langer worden als mensen toegang tot voedsel en water hebben.

Het land werd maandagochtend getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,4. Er kwamen meer dan 200 mensen om het leven en officieel worden nog 200 mensen vermist. Maar op een platform waarop mensen hun naasten als vermist kunnen opgeven, lijkt het aantal vermisten vele malen hoger te liggen. President Abelardo de la Espriella zegt dat er zeker 2595 mensen gewond zijn geraakt door de aardbeving.

'Europese solidariteit'

De Europese Unie maakt 2,1 miljoen euro vrij voor noodhulp. De EU-steun is al ter plaatse, laat de Europese Commissie weten. Partnerorganisaties zorgen voor gezondheidszorg, water, sanitaire voorzieningen en hygiënemiddelen, evenals onderdak, voedsel, bescherming en financiële steun. Ze beginnen bij de kwetsbaarste groepen. Zo heeft het Duitse Rode Kruis al 100.000 euro toegewezen voor acute behoeften van 2500 getroffen gezinnen in Chocó en Valle del Cauca.

Ook heeft de EU het Copernicus-programma geactiveerd. Met dit aardobservatieprogramma ondersteunen ze reddingsmissies en helpen ze de schade in kaart te brengen. "Dit is Europese solidariteit", zegt Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.

Onder meer de Verenigde Staten, Ecuador en Frankrijk hadden al hulp aangeboden.

Mijlpaal voor Chinese luchtvaartindustrie: eerste internationale vlucht voor eigen C919

2 hours 33 minutes ago

China's C919-passagiersvliegtuig heeft vandaag zijn eerste geplande internationale vlucht gemaakt. Het toestel vertrok vanuit Peking en landde ongeveer tweeënhalf uur later in de hoofdstad Ulaanbaatar van buurland Mongolië. Inmiddels is het ook al weer terug in Peking. Het model wordt al jaren gebruikt in het eigen luchtruim, maar is nu voor het eerst de grens over geweest.

De C919 is een middelgroot toestel met één gangpad, bedoeld voor korte en middellange afstanden. Het vliegtuig moet de Chinese tegenhanger worden van de Boeing 737 en de Airbus A320, de twee meest gebruikte vliegtuigtypes ter wereld.

De vlucht is vooral van grote symbolische waarde voor China, dat al decennia probeert een eigen vliegtuigindustrie op poten te zetten waarmee het de concurrentie met het Westen kan aangaan. Hoewel het aantal bestellingen bij de Chinese maker oploopt, is echte concurrentie voorlopig toekomstmuziek.

Bekende strategie

Al meer dan een eeuw streeft China naar een eigen commerciële vliegtuigindustrie, als alternatief voor Boeing en Airbus. Die ambitie is niet alleen economisch, maar ook strategisch: afhankelijkheid van buitenlandse technologie maakt China kwetsbaar voor sancties en exportbeperkingen. Een belangrijke stap kwam in 2008 met de oprichting van Comac, het staatsbedrijf achter de C919.

De manier waarop China dat doet, vertoont parallellen met de aanpak in de auto- of smartphone-industrie: eerst buitenlandse technologie en kennis benutten, vervolgens een eigen toeleveringsketen ontwikkelen en uiteindelijk met de eigen producten, tegen een laag gehouden prijs, de concurrentie aangaan.

Beperkte capaciteit

Maar zover zijn ze voorlopig nog niet, stelt luchtvaartanalist Li Hanming. "Het toestel beschikt nog niet over de certificaten die westerse luchtvaartmaatschappijen vereisen", legt hij uit. "Bovendien produceert het bedrijf voorlopig nog onvoldoende vliegtuigen om de concurrentiestrijd met vergelijkbare toestellen van Airbus of Boeing aan te gaan." Die beperkte productiecapaciteit kent vele oorzaken.

Volgens Brendan Sobie, onafhankelijk luchtvaartconsultant, heeft het er vooral mee te maken dat de productie van het vliegtuig nog "onvoldoende is gelokaliseerd". Ondanks miljardeninvesteringen is China voorlopig nog sterk afhankelijk van westerse technologie. De C919 is daar een goed voorbeeld van. Zo'n acht jaar duurde de ontwikkeling van het vliegtuig, waarvan het eerste model in 2015 van de band rolde.

"China had de productie, certificering en kwaliteit al veel eerder willen opschalen, maar door allerlei tekorten wereldwijd is dat niet gelukt", legt Sobie uit. "Van motoren tot losse onderdelen en arbeid, overal zijn tekorten."

Buitenlandse afhankelijkheid

In aanloop naar de inhaalslag heeft China wel een enorm voordeel: de eigen markt. Chinese luchthavens verwerkten vorig jaar 1,5 miljard passagiersbewegingen. Dat biedt Comac zowel de mogelijkheid om de C919 op grote schaal te testen als toegang tot een gigantische afzetmarkt. De Chinese vloot is namelijk aan vernieuwing toe en Chinese luchtvaartmaatschappijen doen massaal bestellingen bij Comac.

Hoewel de internationale vlucht van de C919 een belangrijke mijlpaal is voor de Chinese luchtvaartontwikkeling, is het model nog niet volledig Chinees, benadrukt zowel Li als Sobie. Zo zijn de motoren van Amerikaanse en Franse makelij. China blijft daarmee afhankelijk van buitenlandse technologie en toeleveranciers.

Hoe kwetsbaar die afhankelijkheid kan zijn, werd in 2025 zichtbaar toen de spanning tussen China en de Verenigde Staten opliep. De Amerikaanse regering schortte tijdelijk de exportvergunningen voor technologie aan Comac op. De gevolgen waren direct zichtbaar in de productie: het bedrijf wilde vorig jaar 75 C919's afleveren, maar kwam niet verder dan 15. Later deed China zelf het gebruik van sommige Boeing-onderdelen in de ban.

Wederzijds belang

Toch verwacht Sobie geen verregaande ontkoppeling van de Chinese en westerse luchtvaartindustrie, ongeacht de handelsspanningen. "Dit vliegtuig mag dan veel Westerse technologie bevatten, Airbus en Boeing importeren ook veel benodigdheden uit China", legt hij uit. De ontwikkeling van de drie bedrijven is volgens Sobie dan ook niet los van elkaar te zien.

Wel moet het Westen goed blijven opletten volgens Li: "Ondanks de tegenslagen werkt China standvastig door aan binnenlandse alternatieven en bereidt het zich voor op een mogelijke ontkoppeling. Totdat ze de juiste westerse certificering hebben, zullen ze voorzichtig opereren." Volgens experts kan die westerse certificering nog wel een paar jaar duren. Tot die tijd zal het Chinese vliegtuig alleen tegen de Aziatische lucht te zien zijn.

Ierse investeringsmaatschappij van oud-wielrenner heeft interesse in Accell

3 hours 10 minutes ago

De Ierse investeringsmaatschappij Quanta Capital wil mogelijk Accell overnemen. Gisteren ging Accell, het bedrijf achter de Batavus- en Spartafietsen, failliet. "We overwegen een bod om de gehele Accell Group over te nemen", aldus Quanta Capital.

De topman van Quanta, Mel Sutcliffe, is geen onbekende van de fietswereld en Accell. Hij was zelf wielrenner en reed voor het nationale team van Ierland tussen eind jaren 80 en 1996. Daarna richtte hij een fietswinkelketen op in Ierland, Eurocycles. Ook werd hij de distributeur van Raleigh-fietsen in Ierland. Dat bedrijf verkocht hij in 2016 aan Accell.

Zijn investeringsmaatschappij heeft nu zo'n 2 miljard euro aan bezittingen, vooral in vastgoed. Hoe serieus de interesse van Quanta is, is onduidelijk. Zo noemt Quanta geen bedrag waarvoor het Accell zou willen overnemen. De investeringsmaatschappij zegt in het vroege stadium te zitten van het beoordelen van de mogelijkheden.

De curatoren van Accell zeiden bij het faillissement al meteen een doorstart te gaan onderzoeken.

Opeenvolgende orkanen trekken over Oost- en Zuidoost-Azië, hevig seizoen verwacht

3 hours 30 minutes ago

Terwijl Europa wordt getroffen door extreme droogte, worden Oost- en Zuidoost-Aziatische landen geteisterd door orkanen en hevige moessonregens. Er zijn drie orkanen tegelijkertijd actief, Dolphin, Chan-Hom en Peilou. De laatste is niet aan land gekomen en ligt boven zee. Inmiddels vormt zich een vierde front in de Stille Oceaan, in de buurt van de zuidelijke Japanse eilanden, orkaan Nangka.

In de Filipijnen zijn zeker vijftien mensen om het leven gekomen als gevolg van de orkaan Dolphin. De meeste slachtoffers vielen door aardverschuivingen die ontstonden als gevolg van overstromingen door de hevige regen. De afgelopen anderhalve week is al meer regen gevallen dan normaal in een maand. Die stortvloed werd verergerd door de orkaan.

Door de aanhoudende regen is in de hoofdstad Manilla veel vuilnis de rivier ingespoeld. Op het punt waar de rivier uitmondt in de Baai van Manilla is het bedekt met een laag afval.

Corruptie wreekt zich

Het waterbeheer in de Filipijnen is inefficiënt en onvoldoende, onder meer door jarenlange corruptie. Inmiddels wordt er volgens de regering wel vooruitgang geboekt, maar is het waterbeheer nog niet op orde. Vorig jaar leidden de overstromingen tot wijdverspreide protesten en ook nu wakkert het protest weer aan, hoewel het zich vooral nog op sociale media afspeelt.

Dolphin trok ook over het zuiden van Japan. Uit voorzorg moesten zo'n 260.000 mensen tijdelijk hun huis uit. Op verschillende plaatsen viel de stroom uit, wegen raakten onbegaanbaar door omgevallen bomen en rivieren overstroomden. Enkele mensen raakten lichtgewond.

Een andere orkaan, Chan-Hom, teisterde het vasteland van Japan en veroorzaakte veel overlast, zoals stroomuitval. De schade lijkt tot nu toe mee te vallen en de orkaan is naar het noorden weggetrokken. De orkanen volgen op een verzengende hittegolf met temperaturen van boven de 40 graden. De verkoeling door de regen is erg welkom in Japan.

Regenrecord

In de Chinese hoofdstad Peking regent het vandaag hevig als gevolg van Dolphin. Die trekt momenteel in afgezwakte vorm over China. Straten in de hoofdstad staan blank en auto's zijn gestrand. Uit voorzorg rijden er minder bussen en metro's en zijn 150 toeristenattracties gesloten. De verwachting is dat er tot morgenavond zo'n 150 millimeter valt. In Changping, in het noorden van Peking, kwam in een uur tijd 90,7 millimeter water naar beneden.

De orkaan kwam zondag in het oosten van China aan land. In het midden en oosten zijn inmiddels recordhoeveelheden regen gevallen en er wordt de komende dagen nog meer verwacht. Honderdduizenden mensen zijn uit voorzorg geëvacueerd. De meeste regen viel tot nu toe in de metaalstad Wugang, met 209,5 millimeter.

Wetenschappers wijten de toenemende hoeveelheden neerslag in China aan klimaatverandering. En dit jaar doet een hevige El Niño er nog een schepje bovenop. Door dit klimaatverschijnsel warmt de zee extra op en ontstaan er meer en hevigere orkanen. Meteorologen verwachten dan ook dat het orkaanseizoen heviger wordt dan gebruikelijk.

Dodental na omslaan veerboot Zimbabwe loopt op naar 44, noodtoestand uitgeroepen

4 hours 10 minutes ago

Het dodental van het ongeluk waarbij een veerboot kapseisde op het Karibameer in Zimbabwe is opgelopen naar 44. Dat zegt de Zimbabwaanse politie. Een duikersteam heeft volgens lokale media vanmiddag nog de lichamen van tientallen volwassenen en tien kinderen uit het water gehaald.

Volgens de autoriteiten hebben zeker 77 mensen het ongeluk overleefd. Zij konden na het kapseizen aan wal komen op een klein eilandje in het meer. Vanaf daar werden ze vervolgens met boten naar het vasteland gebracht. Naar andere overlevenden wordt nog gezocht.

De oorzaak van het kapseizen van het vaartuig is nog niet bekend. De Zimbabwaanse krant The Herald schrijft op basis van een lokale functionaris dat de veerboot mogelijk last had van hoge golven. De Mbuya Nehanda zou zijn omgeslagen toen het in de buurt van Long Island voer, tussen Chalala en Kariba.

Een overlevende van de ramp zegt tegen de Zimbabwaanse omroep ZBC dat passagiers tijdens de vaart merkten dat er water in de boot kwam, zo'n halfuur na vertrek uit de haven. Vervolgens zouden ze de schipper hebben verzocht om te keren, maar aan dit verzoek heeft hij volgens de overlevende geen gehoor gegeven.

Overbeladen

In totaal zaten volgens de autoriteiten 114 volwassen die een kaartje hadden gekocht aan boord, naast de vijf bemanningsleden. Omdat jonge kinderen geen kaartje nodig hebben voor de vaart is onduidelijk hoeveel minderjarige opvarenden er aan boord waren.

De boot was volgens de politie overbeladen. Het vaartuig is bedoeld voor maximaal 90 mensen, maar een bemanningslid heeft tegen ZBC verklaard dat er 153 op de boot zaten ten tijde van het ongeluk. Dit aantal is niet bevestigd door de autoriteiten of de rederij.

De veerboot wordt volgens het lokale parlementslid Mutsa Murombedzi gebruikt door gemeenschappen van het platteland om naar Kariba te varen. De tocht duurt normaal gesproken zo'n vijf uur.

De president van het land, Emmerson Mnangagwa, heeft vanwege het bootongeluk een noodtoestand uitgeroepen. Daarmee kan de regering extra noodhulp op gang brengen. Voor de reddingsoperatie zijn onder meer een duikeenheid van de politie, een speciaal team van het leger en lokale autoriteiten ingezet.

Andy Green (64) vestigt nieuw snelheidsrecord, 654 kilometer per uur in waterstofauto

4 hours 55 minutes ago

De 64-jarige Brit Andy Green, de enige mens die op land ooit door de geluidsbarrière reed, heeft opnieuw een snelheidsrecord gevestigd. Op een zoutvlakte in de Amerikaanse staat Utah reed hij gemiddeld bijna 654 kilometer per uur in een auto aangedreven door waterstofverbrandingsmotoren.

Bekijk de recordpoging van Green:

Voor zijn recordpoging moest Green binnen een uur twee keer een mijl (1,61 kilometer) afleggen, eerst de ene kant op en daarna terug. Tijdens de eerste rit haalde hij een snelheid van 645 kilometer per uur, tijdens de tweede run klokte hij gemiddeld 663 kilometer per uur:

Het gemiddelde van 653,9 kilometer per uur geldt als de nieuwe recordsnelheid voor een met waterstof aangedreven voertuig, bevestigt de internationale autosportfederatie FIA (Fédération Internationale de l'Automobile).

674 kilometer per uur

Green, voormalig piloot van de Britse luchtmacht, reed in een 9,75 meter lange auto van bouwmachinebedrijf JCB. De auto werd aangedreven door twee aangepaste waterstofmotoren uit graafmachines, die 1600 pk leveren.

Green zegt dat de auto nog sneller had gekund. Op een bepaald moment reed hij ruim 674 kilometer per uur. "Daarna liet ik het gaspedaal los en liet ik de auto uitrollen tot het einde. Als we meer pogingen hadden gehad, hadden we nog sneller kunnen gaan."

Green verbrak met zijn rit het oude waterstofsnelheidsrecord ruim. Dat stond sinds 2004 op bijna 299 kilometer per uur. Ook ging hij met de nieuwe topsnelheid zijn record met een dieselauto (563 kilometer per uur in 2006) voorbij.

In de buurt van het algemene snelheidsrecord op land, dat ook op zijn naam staat, kwam Green niet. In 1997 reed hij met de door twee straalmotoren aangedreven Thrust SSC bijna 1228 kilometer per uur door het uitgestrekte natuurgebied de Black Rock Desert in Nevada. Daarmee doorbrak hij als eerste en tot dusver enige mens op land de geluidsbarrière van 1225 kilometer per uur. Dat record is sindsdien ongeëvenaard.

'Nieuw soort raceauto'

Met de recordpoging wil de Britse fabrikant JCB laten zien dat waterstof een alternatief kan zijn voor fossiele brandstoffen, met name voor zware machines waarvoor batterijen minder geschikt zouden zijn.

JCB investeerde naar eigen zeggen al 100 miljoen pond in waterstofmotoren. "Dit record werd gevestigd met productiemotoren, dezelfde motoren die momenteel in JCB-graafmachines draaien", zegt Anthony Bamford, voorzitter van JCB.

Coureur Green zei dat hij zich "geen betere auto en spannendere technologie kan voorstellen". "Dit is de eerste van een nieuw soort raceauto met een waterstofverbrandingsmotor", zegt hij. "Als je elektriciteit, zonlicht, water en een zonnepaneel hebt, kun je je eigen waterstof maken en deze voertuigen ermee van brandstof voorzien."

Bij het verbranden van waterstof komt geen CO2 vrij. Hoe klimaatvriendelijk de aandrijving werkelijk is, hangt wel af van de productie: het overgrote deel van alle waterstof wordt momenteel nog gemaakt met fossiele brandstoffen. Groene waterstof, geproduceerd met hernieuwbare elektriciteit, vormt wereldwijd nog maar een klein deel van het aanbod.

Unesco: onderwijsverbod Taliban treft meer dan 2 miljoen meisjes in Afghanistan

5 hours 32 minutes ago

Vijf jaar na de machtsovername door de Taliban in Afghanistan worden 2,4 miljoen meisjes nog altijd uitgesloten van het voortgezet onderwijs. Dat aantal kan in 2030 oplopen naar 4 miljoen, waarschuwt Unesco, de organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur van de Verenigde Naties.

Unesco zegt dat met het verbod het fundamentele recht van vrouwen en meisjes om onderwijs te volgen ernstig wordt geschonden. Ook wordt bijna twintig jaar aan vooruitgang in het meisjesonderwijs op deze manier teruggedraaid, zegt de VN-organisatie.

Unesco eist dat de Taliban een einde maken aan de beperkingen. "Afghanistan is het enige land ter wereld waar meisjes en vrouwen geen voortgezet onderwijs mogen volgen", zegt Hoda Jaberian van Unesco.

De Taliban legden na de machtsovername in 2021 veel restricties op in het land. Aanvankelijk beloofden ze een gematigdere politiek te voeren dan tijdens hun extreem conservatieve bewind in de jaren 90. Maar vijf jaar na dato is van die beloftes niet veel over.

Vrouwen en meisjes worden door het regime niet alleen uit het onderwijs geweerd, maar ook gewist uit vrijwel de hele maatschappij.

Afghaanse vrouwen mogen niet alleen reizen zonder een mannelijk familielid. Ook zijn sommige beroepen verboden voor vrouwen en zijn boeken van vrouwelijke auteurs op universiteiten niet toegestaan.

Onbekwame mannelijke leraren

Door het verbod zal het lerarentekort oplopen, omdat vrouwen jongens en mannen geen les mogen geven. Unesco schat dat het Afghaanse onderwijssysteem in 2030 meer dan 11.000 gekwalificeerde vrouwelijke leerkrachten tekortkomt.

Jaberian: "Dit besluit heeft er ook toe geleid dat jongens les krijgen van onbekwame mannelijke leerkrachten of dat er helemaal geen leraren meer zijn."

Unesco vreest dat het verbod op onderwijs voor meisjes ertoe kan leiden dat zo'n 600.000 vrouwen tegen 2066 niet zullen werken, waardoor de armoede in het land zal verergeren. Ook is Unesco bang dat het aantal kindhuwelijken vanwege de armoede verder zal toenemen.

Grootste deel bijzondere jeneverbesstruiken verwoest bij brand Venray

6 hours 31 minutes ago

Minder dan honderd jeneverbesstruiken hebben de grote brand in het Limburgse natuurgebied Boschhuizerbergen overleefd. Voordat de brand vorige week uitbrak, stonden er nog ongeveer 4000 struiken.

De jeneverbesstruiken zijn enorm belangrijk voor Limburg. "Je had op deze plek het grootste jeneverbesstruweel van Zuid-Nederland. Dat is een heel bijzonder natuurverschijnsel", vertelt Loek Hendrikx van Stichting Het Limburgs Landschap aan de NOS.

De struiken kunnen in het gebied groeien door de unieke omstandigheden. "Het is een heel voedselarm gebied, de kern van het gebied is een stuifzandgebied en daar gaat de jeneverbes heel goed op."

Dat maakt ook dat de jeneverbesstruiken langzaam groeien. In het gebied stonden struiken van 130 jaar oud, maar die hebben ook ruim een eeuw nodig gehad om zo groot te worden. De stichting is opgericht om het gebied en de struiken te beschermen. "Dat maakt deze brand een bittere pil", aldus de woordvoerder.

Niet volledig geblust

De brand brak vorige week maandag aan het einde van de ochtend uit en verspreidde zich snel door de harde wind en hoge temperaturen. "De schade is zeer groot", legt Hendrikx uit. In totaal is ongeveer 100 hectare verwoest door de brand, waarvan 20 tot 30 hectare beschermd Natura 2000-gebied waarin de struiken stonden.

Het vuur is nog niet volledig geblust. "Vorige week woensdag is het sein brand meester gegeven, maar wij zijn al een dikke week met man en macht 24/7 bezig om de brand onder controle te krijgen", vertelt de zegsman. Hij legt uit dat er allemaal smeulende brandhaardjes zijn. "En wij proberen ervoor te zorgen dat die niet weer uitmonden in echt vuur."

'Ga ik niet meer meemaken'

Het is niet zeker of de jeneverbes zich opnieuw zal vestigen in het natuurgebied. "Terug planten zou een optie zijn, maar je weet niet of het weer zo goed gaat aanslaan."

Door de jaren heen is de bodem in het gebied veranderd, daardoor leefden de struiken eigenlijk al niet meer in zo'n gunstig klimaat. De oudere struiken konden door hun leeftijd best wat hebben, maar het is niet zeker of jonge aanwas het goed gaat doen op de gronden. "Het is maar de vraag of wij ooit weer zo'n mooi struweel hier gaan krijgen. Dat ga ik helaas niet meer meemaken, ben ik bang", aldus Hendrikx.

Weer faillissement voor Batavus en Sparta, komt er opnieuw een redding?

6 hours 59 minutes ago

Als een Nederlandse fiets iets gewend is, dan is het wel tegenwind. Niet alleen letterlijk, ook figuurlijk. Gisteren ging Accell failliet, het moederbedrijf van iconische Nederlandse fietsmerken als Batavus en Sparta. Dat deze merken op de fles gingen, is niet voor het eerst.

Het in 1904 opgerichte Batavus moest in 1986 al eens de fabrieksdeuren sluiten. Sparta uit 1917 werd in 1999 op het randje van een faillissement gered. Opvallend is dat de problemen van toen veel lijken op die van nu.

Zo rekende Batavus zich indertijd rijk met een vermeende vraagexplosie naar fietsen. Het Friese bedrijf stak zich diep in de schulden om de productie uit te breiden. Maar: "Uit vrees voor diefstal koopt de consument liever een gebruikte fiets dan een nieuwe", treurden vakbondsleden in Trouw toen fabrieksmedewerkers bij het faillissement soms huilend naar huis werden gestuurd.

Sparta geloofde eind jaren tachtig heilig in de fiets met een motortje: de Spartamet. De motorblokjes die hiervoor nodig waren leidden tot een juridisch conflict over patentschending. Het bracht de fietsenmaker uit Apeldoorn in grote financiële problemen en het bedrijf werd gered door Accell, dat eerder al Batavus had gekocht.

Batavus-connectie

Accell kwam voort uit Atag, een verwarmingsbedrijf dat in 1992 opeens een fietsmerk had: Koga. Dat was in 1974 opgericht door Andries Gaastra, kleinzoon van de Batavus-oprichter met dezelfde naam.

In 1998 besloot Atag de fietsendivisie af te splitsen, in Accell. Het Britse fietsmerk Raleigh en het Franse Lapierre werden gekocht. Na tien jaar werkten ruim 3100 mensen in vijftien landen bij Accell.

De opkomst van de elektrische fiets sinds 2004 en de elektrische mountainbike sinds 2010 zorgden voor opwinding. Helemaal toen in 2020 e-bikes door de coronacrisis populairder dan ooit werden.

Accell had nieuwe merken als Haibike, Carqon en Babboe overgenomen en rekende op topverkopen. "Als je als fietsproducent niet meeging in de hausse rond e-bikes dan zwom je tegen de markt in", blikt een ingewijde op achtergrondbasis terug.

Onderdelen missen

In 2020 boekte Accell met 897.000 verkochte fietsen een winst van bijna 65 miljoen euro. Er ontstonden alleen problemen. Door de wereldwijde lockdowns kwamen onderdelen uit met name Azië niet aan. Kopers haakten af toen ze te lang op hun bestelde fiets moesten wachten.

In de verwachting dat alles snel weer normaal zou worden, stak Accell zich dieper in de schulden. De huisbanken leenden het concern 115 miljoen euro.

Dat leidde er in 2021 mede toe dat de schulden opliepen van zo'n 80 miljoen naar bijna 217 miljoen euro. Wel verkocht Accell in 2021 nog altijd 856.000 fietsen.

KKR

De Amerikaanse durfinvesteerder KKR rook zijn kans en nam Accell over. Door fabrieken samen te voegen gingen de productiekosten omlaag, dacht de nieuwe eigenaar.

Maar toen kwam rampjaar 2023. De bestellingen zakten in. KKR moest direct geld bijstorten, en ook schuldeisers zetten 600 miljoen euro om in aandelen van Accell.

Het centraliseren van de productie, oftewel het sluiten van fabrieken, moest sneller gebeuren. Maar toen knakten ook de frames van de elektrische bakfietsen van Babboe. Honderdduizenden fietsen moesten worden teruggeroepen en vergoed.

Schuld van 1,1 miljard euro

Ondertussen stonden er nog 340.000 fietsen met ontbrekende onderdelen bij Accell in de loods. In 2023 was er een verlies van bijna 390 miljoen euro. In 2024 waren de schulden opgelopen naar meer dan 1,1 miljard euro. Er werd meer dan een half miljard euro verlies geleden.

In 2025 sloot de fabriek van Batavus in Heerenveen. Daarmee kwam een einde aan de fietsproductie in Nederland. KKR gaf het begin dit jaar op. De verschillende schuldeisers kregen de aandelen van de Amerikaanse investeerder cadeau.

De schuldeisers gingen direct op zoek naar een overnamekandidaat. Diverse partijen meldden zich, bijvoorbeeld fietsconcern Tri Star Group uit Singapore. Aan de Duitse en Poolse mededingingsautoriteiten werd alvast goedkeuring voor een mogelijke fusie gevraagd.

Failliet

Maar de fusie mislukte en Accell vroeg uitstel van betaling aan. Nu het concern failliet is verklaard zien de curatoren dat een doorstart lastig wordt. "De groepsvennootschappen in verschillende Europese landen zijn op onderdelen operationeel en financieel van elkaar afhankelijk", somberen zij in een persbericht.

Wel last de rechter een "afkoelingsperiode" van twee maanden in. Daarin gaan de curatoren kijken of er opnieuw iemand toekomst ziet in merken als Batavus en Sparta.

Drie Pakistanen onder zes doden bij Houthi-aanval op vrachtschip in Rode Zee

7 hours 38 minutes ago

Bij een aanval van de Houthi's op een vrachtschip in de Rode Zee gisteren zijn zes mensen om het leven gekomen. Dat meldt het transportministerie van Jemen. Het is voor het eerst sinds juli dat er doden vallen bij een Houthi-aanval op een schip.

Het vrachtschip was vanaf de straat van Bab el-Mandeb onderweg richting de Rode Zee toen het volgens de regering van Jemen werd aangevallen met drie ballistische raketten. Het vrachtschip met de naam Timahah voer onder de vlag van Tanzania en is van een Egyptische eigenaar.

Twee van de overleden slachtoffers waren leden van de militaire kustwacht van Jemen. De anderen waren drie Pakistanen en een Indonesiër, zegt het transportministerie.

De Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar zegt de Houthi-aanval "ten zeerste" te veroordelen. "Dit soort aanvallen brengen onschuldige levens in gevaar en schenden het internationaal recht, vormen een ernstige bedreiging voor de vrijheid van navigatie, de maritieme veiligheid en de veiligheid van commerciële scheepvaart in de Rode Zee", zegt Dar.

De Houthi's zijn in een groot deel van Jemen aan de macht en worden gesteund door Iran. De groep maakt deel uit van de As van Verzet.

Vorige maand kondigde de sjiitische militie een maritieme blokkade af voor de straat van Bab el-Mandeb tegen Saudi-Arabië, omdat dat land de toegang tot havens en luchthavens zou belemmeren. Saudi-Arabië is een belangrijke bondgenoot van de VS.

De laatste tijd neemt het aantal aanvallen van de Houthi's op doelen in Jemen en Saudische olietankers toe. Gevreesd wordt dat door deze aanvallen ook Jemen de oorlog tussen de VS en Iran wordt ingezogen.

Taakstraf voor man uit Best die zieke pups verkocht, 'het leed spat uit het dossier'

7 hours 52 minutes ago

Een man uit Best die illegaal zieke dwergkeeshondjes te koop aanbood op Marktplaats, is veroordeeld tot een taakstraf van 240 uur.

Ook mag hij vijf jaar geen dieren houden en moet hij een schadevergoeding betalen aan de kopers van de hondjes, meldt omroep Brabant.

De 29-jarige man haalde de pups zelf met de auto uit Bulgarije. In zijn advertenties op Marktplaats zei hij dat de pups gezond, vrij van ziektes en ingeënt waren. Als 'bewijs' daarvoor overhandigde hij vervalste dierenpaspoorten aan de kopers.

Dierenartskosten

Vaak bleek al kort na de aankoop dat de hondjes helemaal niet gezond waren. Volgens de rechtbank staat vast dat sommige kopers hoge dierenartskosten moesten maken. Een aantal hondjes overleed.

De zaak kwam aan het rollen toen een aantal kopers zich tot House of Animals richtte, een dierenrechtenorganisatie die een speciale crime unit heeft om veroorzakers van dierenleed op te sporen. Die afdeling wist het adres van de man te achterhalen. De politie arresteerde hem. Na zijn vrijlating zette hij zijn handel voort totdat de politie hem opnieuw vastzette.

14 kopers

Volgens de officier van justitie was de werkwijze van de man "bijzonder geniepig". Hij heeft zich geen moment bekommerd om het lijden van de dieren, noch om de emotionele gevolgen voor zijn gedupeerde afnemers, zei de officier eerder.

Veertien kopers deden aangifte. "Het leed van de eigenaren van de hondjes spat uit het dossier", merkte de rechtbankvoorzitter op een eerdere zitting op.

"De manier waarop de man met de gezondheid en het welzijn van de pups omging, waarbij de pups zonder vaccinaties grote gezondheidsrisico's liepen, en ook hoe hij de kopers die met hun klachten bij hem kwamen (financieel) in de kou liet staan, is schokkend", stelt de rechtbank nu.

Voorarrest

Naast de taakstraf en het dierenhoudverbod voor vijf jaar, krijgt de man uit Best ook een gevangenisstraf opgelegd van 180 dagen, waarvan 176 dagen voorwaardelijk. Omdat hij vier dagen in voorarrest zat, hoeft hij dus niet de cel in. Tenzij, zo benadrukt de rechtbank, hij in herhaling vervalt.

De schadevergoeding die hij aan de kopers moet betalen, bedraagt in totaal ongeveer 19.000 euro.

Meerdere gebouwen Rotterdam besmeurd met teksten als 'pedofielen' en '282sr'

8 hours 9 minutes ago

Meerdere panden in Rotterdam zijn vannacht beklad met rode verf. Op het gerechtsgebouw en panden van het UWV en de reclassering zijn de teksten 'pedofielen' en '282sr' gespoten, bevestigt de politie na berichtgeving van Rijnmond.

De bekladde gebouwen liggen dicht bij elkaar. Het kantoor van het UWV zit aan de Laan op Zuid en ligt om de hoek bij de rechtbank. Het bekladde reclasseringsgebouw zetelt aan de Westerstraat, vlak bij de Erasmusbrug.

Bij het gerechtsgebouw werden zowel de hoofdingang als de remise, waar gedetineerden via een afgesloten sluis het gebouw worden binnengebracht, bespoten met de teksten.

Bij de hoofdingang is meerdere keren '282sr' met een spuitbus gespoten. Die tekst verwijst mogelijk naar artikel 282 van het Wetboek van Strafrecht. Dat artikel gaat over wederrechtelijke vrijheidsberoving, wat zoveel betekent als iemand opzettelijk en tegen diens wil vasthouden of ontvoeren.

Witte tape

Ook werd het gerechtsgebouw met de tekst 'pedofielen' besmeurd. Dat gebeurde op het rolluik van de remise. Die tekst is inmiddels met witte tape afgeplakt, bevestigt een woordvoerder van de rechtbank. Ook een deel van een ruit bij de hoofdingang is afgedekt.

De rechtbank heeft aangifte gedaan en laat weten dat een schoonmaakbedrijf onderweg is om de rode verf te verwijderen.

Er is nog niemand aangehouden en er is ook nog geen verdachte in beeld. Over het motief voor de bekladding is nog niets bekend, zegt de politie, die beelden van bewakingscamera's bij de rechtbank bestudeert.

Volgens de rechtbank zijn er geen aanwijzingen dat de bekladding verband houdt met een specifieke rechtszaak. In het gerechtsgebouw worden geregeld zedenzaken behandeld.

De combinatie van de teksten '282sr' en 'pedofielen' zou kunnen wijzen op zaken rond zogenoemde 'pedojagers', burgers die voor eigen rechter spelen. Artikel 282 van het Wetboek van Strafrecht kan bijvoorbeeld van toepassing zijn wanneer iemand een vermeende pedofiel tegen diens wil vasthoudt. Mogelijk is de bekladding bedoeld als protest tegen de arrestatie of vervolging van zo'n verdachte.

Trump bevestigt overstap op ander vliegtuig na NAVO-top vanwege dreiging Iran

8 hours 23 minutes ago

De Amerikaanse president Trump heeft bevestigd dat hij na de NAVO-top in de Turkse hoofdstad Ankara vorige maand in een ander vliegtuig dan gepland naar het Verenigd Koninkrijk is gevlogen. Hij stapte in het geheim over in opdracht van de geheime dienst, in verband met de dreiging van een raketaanslag door Iran, melden Amerikaanse media. Er zou iemand met een raketwerper op zijn schouder zijn gezien in de buurt van het vliegtuig, zegt de BBC.

Het militaire toestel waarin hij vloog, was volgens Trump uiteindelijk kwetsbaarder dan de Air Force One, waarin hij eigenlijk zou zitten. "Ik denk dat het een groter risico was, omdat ze volgens mij eerder op dat toestel zouden mikken", zei hij tegen Amerikaanse journalisten.

De president werd met een cateringvoertuig van de Air Force One naar het andere toestel gebracht. De geheime dienst kreeg achteraf kritiek dat de Air Force One vol met medewerkers van Trump en journalisten gewoon het luchtruim werd ingestuurd. Ook de ministers Rubio van Buitenlandse Zaken en Bessent van Financiën zouden aan boord zijn geweest. Maar de dienst zegt er alleen maar te zijn om de president te beschermen.

Doen alsof

In het VK werd Trump weer naar de Air Force One gebracht. Hij stapte uit aan de voorkant, zodat het leek alsof hij de hele tijd aan boord was geweest. Hoe hij van het militaire vliegtuig naar zijn eigen toestel is gebracht, is niet duidelijk.

Trump zei tegen journalisten dat hij niet heeft doorgevraagd over de dreiging, maar gewoon naar de geheime dienst heeft geluisterd. "Ik doe wat zij zeggen, ik denk dat er wel een dreiging was, maar ik word vaak bedreigd. En vaak krijgen jullie dat niet te horen."

The Washington Post onthulde maandag dat Trump een ander vliegtuig had genomen. In de regel spreekt de president onderweg met de journalisten aan boord. Op de vlucht van het VK naar Washington deed hij dat ook. Hij sprak toen wel over de Iraanse dreiging, maar niet over de vliegtuigwissel.