Aggregator

Aan de Britse zuidkust wordt deze zomer een recordaantal octopussen opgevist. De Octopus vulgaris is vooral bekend uit de warmere wateren van de Middellandse Zee en wordt graag gegeten door Spanjaarden en Grieken. Maar door warmer zeewater ten gevolg van klimaatverandering is de octopus nu massaal voor de Britse kust beland.

De octopus heeft acht armen, drie harten, geen ruggengraat en is volgens wetenschappers een bijzonder intelligent schepsel. In het Zuid-Engelse kustplaatsje Brixham heeft de komst van de octopus vissers verbaasd én verheugd, want er is goed geld mee te verdienen.

"Dit hebben we nog nooit meegemaakt", zegt de baas van de vismarkt in Brixham, Barry Young. "Bij de eerste grote octopus die binnenkwam, zeiden we: 'Wow, kijk dat ding!' Maar daarna volgden er honderden en honderden". Op de recorddag deze zomer lag er 100.000 kilo octopus op de vismarkt. Een massale invasie. "Het lijkt wel de Spaanse Armada", grapt hij.

Voor de vissers is het een welkome financiële injectie, vertelt Barry Young. "In de hele haven is dit jaar tot nu toe 2500 ton octopus verkocht. Dat is waarschijnlijk zo'n 13 miljoen pond waard. Dat is geweldig voor ons."

Voor de krab- en kreeftenvissers in Brixham is het minder goed nieuws. De Octopus vulgaris eet dagelijks zo'n 8 procent van zijn eigen gewicht en heeft een voorkeur voor krabben en kreeften. Daarom zien de schaaldierenvissers hun vangst teruglopen.

Vishandelaar Ian Perkes weet wel raad met de octopus-explosie: hij vriest ze in en verscheept ze naar Zuid-Europa. "We worden hier nu platgelopen door Spaanse bedrijven die ze willen inkopen", vertelt hij. In Mauritanië en Marokko zijn ze nu schaars, vertelt hij. Waarschijnlijk heeft de octopus daar alle krabben al opgegeten en daarom zijn ze nu hier."

Zo'n 90 procent van de octopussen wordt geëxporteerd, want de Britten eten ze niet, vertelt vishandelaar Perkes. "Gek genoeg eten we ze wel als we op vakantie in Spanje zijn, maar ik zie de gemiddelde Brit ze niet in zijn eigen keuken schoonmaken en klaarmaken."

De Britten eten vooral de 'big five': zalm, kabeljauw, tonijn, schelvis en garnalen. Het nationale gerecht fish and chips wordt bereid met kabeljauw of schelvis. Maar wellicht is het tijd om net zo van octopus te gaan houden als de Spanjaarden, mocht de octopus ook op lange termijn in Britse wateren blijven.

Volgens bioloog Bryce Stewart is de kans groot dat ze blijven. "Er worden al baby-octopussen gezien. Het lijkt erop dat hun hele levenscyclus zich in Britse wateren afspeelt, en dat is nog nooit eerder gebeurd."

Bioloog Stewart van de Marine Biological Association linkt de komst van de octopus aan klimaatverandering. Net als op land hebben we een hittegolf in het water gezien, vertelt hij.

"In juni en juli hadden we soms temperaturen die vier tot vijf graden boven normaal lagen." De meeste zeedieren reguleren hun lichaamstemperatuur aan de hand van het water. De octopus houdt van warm water en bovendien is hier veel voedsel voor hem te vinden.

De komst van de octopus heeft gevolgen voor het hele ecosysteem onder water, vertelt Stewart. "Het is een nieuwe realiteit waar we aan moeten wennen." Je ziet bijvoorbeeld dat de octopus grotere roofdieren aantrekt, zoals haaien, zeehonden en gramperen (Risso's dolphins), die de octopus een lekker hapje proteïne vinden.

Er zijn al gramperen gespot met octopus in hun bek, vertelt hij. Het gooit alles onder water in de war, zegt de bioloog, en het is moeilijk te voorspellen hoe het onderwaterleven er de komende jaren uit zal uitzien.

Bij de vraag of we met deze veranderende temperaturen en het veranderende zeeleven nu ook meer octopus moeten gaan eten, komt ook een ethische vraag kijken: is de octopus niet te slim om op te eten?

Er zijn YouTube-video's van octopussen die een jampot kunnen openmaken. En er is de documentaire My Octopus Teacher over een duiker die een emotionele band opbouwt met een octopus.

Volgens vishandelaar Ian Perkes is het antwoord op de vraag of we ze wel of niet moeten opeten vrij simpel: we moeten ze wel vangen, want anders eet de octopus hier simpelweg alle kreeften en krabben op.

Het dodental na de Amerikaanse aanvallen op Iran gisteren is opgelopen tot 18, meldt de Iraanse staatstelevisie op basis van cijfers van het ministerie van Gezondheid. Ook zouden er 108 gewonden zijn.

Bij een van de aanvallen werd een huis geraakt in Kuhestak, in het zuiden van Iran, waar een bruiloft gevierd werd. Daar vielen zeker vier doden en tientallen gewonden, volgens Iraanse functionarissen.

Er zijn volgens Iraanse media ook zeven mensen gedood in de provincie Khouzestan. Ook viel er een dode in de stad Jahrom. Over de identiteit van deze doden is niets bekendgemaakt. Daarnaast zouden er vier leden van de Iraanse Revolutionaire Garde zijn gedood en drie leden van de paramilitaire militie Basij.

Leger VS ontkent

Het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten, Centcom, ontkent tegenover persbureau Reuters dat burgers het doelwit waren van de aanvallen. "Het Amerikaanse leger richt zich nooit op burgers, in tegenstelling tot de Revolutionaire Garde."

"Blijkbaar is de woordvoerder zijn eigen militaire verleden vergeten", schampert een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken op X.

Hij beschrijft de aanval op de bruiloft als een "wrede oorlogsmisdaad" en noemt daarbij ook Amerikaanse aanvallen uit het verleden op bruiloften waarbij burgerslachtoffers vielen.

Nieuwszender Al Jazeera meldt dat er een telecommunicatietoren in de buurt zou staan van de plek waar de bruiloft gehouden werd.

Dreigement Trump

Gisteren liet Centcom weten nieuwe aanvallen uit te voeren als reactie op de pogingen tot aanslagen op schepen in de Straat van Hormuz en op Amerikaanse troepen in de regio. President Trump schreef dat Iran vooral geen wraak moest nemen voor de aanvallen, omdat ze anders opnieuw aangevallen zouden worden.

"Ditmaal veel harder en op een veel grotere schaal, maar dat zal nog niet de grootste aanval van allemaal zijn: die ligt nog op de loer", dreigde de Amerikaanse president. "En als dat voorbij is, zal er nog maar heel weinig overblijven van de Islamitische Republiek Iran."

Trump heeft nog niet gereageerd op het nieuws over burgerslachtoffers. Wel stelt hij op zijn eigen medium Truth Social voor de Straat van Hormuz naar hemzelf te vernoemen.

Verlopen staakt-het-vuren

Halverwege vorige maand liep het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran af. De landen hadden een bestand van zestig dagen afgesproken waarin ze tot een vredesakkoord moesten komen, maar ze leken elkaar daarin nooit echt te naderen.

Afgelopen weekend viel de VS Iraanse raketlanceerinstallaties aan, waar Iran weer op reageerde met het afvuren van raketten op Amerikaanse bases in Jordanië.

Een hoog opgelopen drugsruzie zou de reden zijn dat een groep van tientallen zwaarbewapende mannen naar Overasselt afreisde. Een 51-jarige beveiliger kwam om het leven en twee agenten raakten gewond. Justitieminister Van Weel noemt het een vorm van ongekend en nieuw geweld. De burgemeester van Heumen bestempelt het als 'on-Nederlands'. Maar is dat zo?

Nederland speelt een belangrijke rol in de internationale drugshandel. Het is een van de voornaamste doorvoerlanden voor cocaïne.

"Dat gaat gepaard met georganiseerde criminaliteit en het geweld dat daarbij komt kijken", zegt criminoloog Henk Ferwerda. "Er zijn al heel wat voorbeelden die aantonen dat dit helaas wel bij Nederland hoort."

'Wild west liquidaties'

Dat conflicten in de drugswereld zichtbaar uit de hand lopen, is dus niet nieuw. Wel wordt volgens Ferwerda de laatste jaren de manier waarop drugscriminelen zich laten gelden bij problemen excessiever. Bijvoorbeeld als een lading cocaïne kwijt is.

In 2012 bijvoorbeeld was er een fatale schietpartij midden in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Twee mensen kwamen om het leven, twee motoragenten raakten gewond. Het doelwit vluchtte via het water, waarna er met Kalasjnikovs op hem werd geschoten.

Woningen en een woonboot werden geraakt, zelfs in een kinderkamer werd een kogel teruggevonden. Aanleiding was een verdwenen partij cocaïne van 200 kilo. Het 'wildwestincident' wordt gezien als een kantelpunt in de georganiseerde criminaliteit.

Afrekeningen

Vier jaar later, in 2016, was er een ander schokkend moment. In de vroege ochtend lag er een afgehakt hoofd op de stoep voor een shisha lounge in Amsterdam-Zuid. Het zou een waarschuwing uit de onderwereld zijn.

"Dit soort afrekeningen laat zien dat deze criminelen een hele ander soort mores hebben dan de Hollandse netwerken hadden, zoals die van Holleeder en Bruinsma. Dat was ook te zien bij de escalatie van geweld tijdens het Marengo-proces", vertelt Ferwerda.

Als vergelding werd in 2018 de onschuldige broer vermoord van kroongetuige Nabil B., die verklaringen aflegde tegen Ridouan Taghi, Een jaar later werd B's advocaat, Derk Wiersum voor zijn huis om het leven gebracht.

Het was voor het eerst dat conflicten in de onderwereld zo heftig escaleerden en ook de rechtsstaat werd geraakt. Dat ging nog verder met de moord op misdaadjournalist Peter R. de Vries in 2021.

Ferwerda noemt het vooral opvallend hoe onprofessioneel de laatste jaren opdrachten worden uitgevoerd. "Vroeger werd meestal één goede huurmoordenaar ingehuurd die voorbereid te werk ging. Die had een vluchtweg, die had een plan B. Nu zie je dat vooral jonge jongens voor relatief weinig geld deze klusjes doen."

Dat geldt ook voor de tientallen beschietingen van panden die er de laatste jaren zijn geweest en voor de vele honderden explosies bij huizen, niet alleen in de grote steden, maar ook in kleine dorpen.

Ronselen

Het ronselen van kwetsbare jongeren gebeurt steeds vaker. Europol waarschuwde dat zij het vuile werk voor criminele organisaties opknappen. Op die manier lopen zij het risico en vangen ze de klappen op, terwijl mensen hoger in de organisatie buiten schot blijven.

In 2024 volgde een golf van explosies na het verdwijnen van 1400 kilo cocaïne. Ook hier waren de aanslagplegers jong, soms nog minderjarig.

"Het verschil tussen vroeger en nu zit hem vooral in de professionaliteit van de uitvoerders", zegt Ferwerda. Dat ziet hij ook in Overasselt. "Grote groepen jongeren worden in busjes afgezet, met zware wapens. Dat is allemaal wel professioneel geregeld, maar hoe ze het uitvoeren niet. Ze raken meteen in paniek."

Waarom de groep naar Overasselt gestuurd is, is nog niet duidelijk. Mogelijk kwamen zij verhaal halen nadat een partij drugs verloren was gegaan of dachten zij dat die drugs daar opgeslagen lagen. "Wat in ieder geval wel bereikt is, is internationale aandacht. De opdrachtgever heeft in het criminele circuit een punt gemaakt; met mij valt niet te sollen, anders organiseer ik gewoon een aanslag op deze persoon", zegt Ferwerda.

De gebeurtenissen in Overasselt zijn volgens de criminoloog buitengewoon gewelddadig, maar dat geweld is dus niet 'on-Nederlands'. "Wel was het dit keer anders omdat er door de camerabeelden live meegekeken kon worden en het geweld zo nog zichtbaarder was."

In Frankrijk wordt een 18-jarige ervan verdacht het brein te zijn van een criminele bende die overvallen pleegde en vermogende mensen als de voetballer Kylian Mbappé wilde ontvoeren en beroven. Hij zou instructies via de app Snapchat hebben verstuurd, schrijven Franse media.

De Franse autoriteiten kwamen Clément L. op het spoor na een mislukte overval bij een horlogemaker in Neuilly-sur-Seine afgelopen april. Hij werd op 21 augustus formeel aangeklaagd, schrijft Le Parisien. Een tweede verdachte werd onder gerechtelijk toezicht vrijgelaten.

L. zit in isolatie. Hij stond vandaag in de rechtbank om zijn eenzame opsluiting aan te vechten.

Telefoons

De Frans-Zwitserse Clément L. zat volgens Franse media eerder vast voor onder meer verkrachting en een overval. Ook was hij al eerder veroordeeld voor twee drugsdelicten en voor een gewapende overval.

In zijn cel werden twee telefoons gevonden waarmee L. op Snapchat onder het pseudoniem Lester Z. instructies gaf. De Franse autoriteiten ontdekten op een van de telefoons ook een lijst van 26 mensen die zeer vermogend waren en die L. van plan was om te ontvoeren of te beroven.

Het gaat volgens Le Parisien onder meer om een rapartiest, een Chinese groothandelaar, een Turkse vleesgroothandelaar en Mbappé. De voetballer van Real Madrid verdient naar verluidt jaarlijks zo'n 30 miljoen euro.

Bij huiszoekingen zijn ook tiewraps en vijf telefoons gevonden die nog worden onderzocht.

Tussenpersoon

Tijdens zijn verhoor bekende L., maar probeerde hij zijn rol te bagatelliseren door te beweren dat hij een tussenpersoon was. Het onderzoek naar hem moet uitwijzen hoe groot zijn aandeel is in de zaak.

Een Groningse nephulpverlener moet per direct stoppen met zijn diensten vanuit zijn bedrijf en stichting. Dat zegt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De man deed zich de afgelopen jaren meermaals voor als hulpverlener.

De inspectie begon vorig jaar een onderzoek naar de toen 22-jarige Ayrton P., een student verpleegkunde uit Groningen. Dat gebeurde na meerdere meldingen over zogenaamde zorgverlening van zijn eenmanszaak Medical Support Group.

P. deed zich tussen 2022 en 2025 diverse keren voor als ambulancebroeder, brandweerman en agent. Vorig jaar wilde hij op Bevrijdingsdag in Groningen iemand vervoeren in zijn nepambulance, schrijft RTV Noord.

Ook deed hij zich vorige zomer tijdens de Sneekweek voor als ambulanceverpleegkundige, terwijl hij geen zorgdiploma's heeft.

Marathon van Sneek

P. werd in april veroordeeld tot vijf maanden cel voor zijn neppraktijken. Ook kreeg hij tien maanden voorwaardelijke celstraf en een beroepsverbod van drie jaar opgelegd. Omdat P. in hoger beroep is gegaan tegen de uitspraak, heeft hij de straf nog niet uitgezeten. Wanneer het hoger beroep dient, is niet bekend.

In juni werd duidelijk dat de al veroordeelde de man het EHBO-plan voor de marathon van Sneek had opgesteld. De gemeente Súdwest-Fryslân trok daarop de vergunning van het evenement in. De marathonorganisatie zei niet te weten dat hij bij het plan betrokken was.

P. werd daarop opgepakt vanwege valsheid in geschrifte. Tijdens het doorzoeken van zijn woning werd opnieuw kleding van hulpdiensten gevonden. Ook de zware pijnstiller fentanyl werd in de woning aangetroffen. De man werd niet lang na zijn arrestatie vrijgelaten, maar is nog steeds verdachte in de zaak.

Evenementenzorg

P. zegt met zijn bedrijf en stichting evenementen- en ambulancezorg aan te bieden. Volgens de inspectie is die zorg niet goed en niet veilig genoeg. Zijn bedrijf heeft geen gediplomeerd personeel. Ook heeft hij zelf geen diploma's om zich zorgverlener te kunnen noemen.

Het bedrijf mag pas weer zorg verlenen als aan alle voorwaarden wordt voldaan. Als P. zonder daaraan te voldoen toch besluit door te gaan, kan hem een dwangsom worden opgelegd.

P. kreeg in juni ook al een dwangsom van 10.000 euro van de inspectie, omdat de zorgvergunningen niet in orde waren.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in het onderzoek naar de in maart in Schoonhoven neergeschoten politiemedewerker met een Iraanse achtergrond tot dusver geen verband gevonden met het Iraanse regime.

De verdachte uit Turkije, die als asielzoeker in Duitsland verbleef, ontkende vandaag tijdens de eerste pro-formazitting dat hij het slachtoffer wilde doden en zei niets te weten van een opdracht van het Iraanse regime.

Het OM verdenkt de 27-jarige Hasan B. van poging tot doodslag. De verdachte erkende het slachtoffer te hebben neergeschoten, maar zei bewust op de arm van het slachtoffer te hebben gericht en maar één keer te hebben geschoten. Volgens hem was zijn wapen doorgeladen en had hij vaker kunnen schieten.

Tegenstander Iraanse regime

De aanslag vond op 19 maart 's ochtends vroeg plaats in Schoonhoven. De neergeschoten man was een 36-jarige Iraniër die werkzaam was als ICT'er bij de politie. Hij geldt als tegenstander van het Iraanse regime.

Op sociale media riep hij Iraniërs op informatie te delen over militaire doelwitten en vierde hij de dood van ayatollah Khamenei op zijn Instagram-account met 40.000 volgers.

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zei er eerder rekening mee te houden dat Iran achter de aanval zit. Het OM vond tot dusver geen link tussen de schietpartij en het Iraanse regime.

Het onderzoek naar eventuele opdrachtgevers of ronselaars met betrekking tot de schietpartij is nog in volle gang. Zo wordt er onder meer gekeken naar aanvullend DNA-onderzoek in de Toyota Yaris, die als vluchtauto werd gebruikt.

Vooropgezet plan

Het OM constateerde vandaag wel dat B. een vooropgezet plan had. "Hij kwam daar met maar een doel: om slachtoffer dood te schieten", zei de officier van justitie.

Zo werd de man twee dagen voor de schietpartij al gezien in Schoonhoven, zou hij het slachtoffer hebben geobserveerd en kocht hij een pet die hij tijdens het schietincident op had. Het gebruikte wapen, een semiautomatisch pistool, werd op vier minuten rijden van de plaats delict teruggevonden.

De verdachte ontkende elke vorm van betrokkenheid bij het Iraanse regime en verklaarde niet te weten wie het slachtoffer was. "Ik wilde de man absoluut niet doden en heb hem niet gedood."

Massage tijdens vlucht

Na het schietincident reed B. in de Toyota Yaris naar Abcoude, waar hij het voertuig achterliet. Hij nam vervolgens een Uber naar Amsterdam, liet zich tussen 11.00 en 13.00 uur masseren in een massagesalon in het centrum en werd daarna door een man uit Leidschendam naar Duitsland vervoerd, zei de officier van justitie.

Zes dagen na de aanslag, op 25 maart, werd B. in Dortmund in samenwerking met de Duitse autoriteiten aangehouden. Op 29 mei is hij aan Nederland overgeleverd en hij zit sindsdien in hechtenis in de gevangenis van Ter Apel.

Psychische gesteldheid

Zijn advocaat schetste een beeld van een cliënt die in grote psychische nood verkeerde, kampte met verslavingen aan onder meer crack en alcohol, en werd gemanipuleerd door onbekenden die zijn kwetsbare positie misbruikten.

Hij zei dat zijn cliënt "voor de gek werd gehouden" door de opdrachtgevers. De rechter stemde in met het verzoek tot een psychologisch onderzoek. De volgende pro-formazitting vindt plaats op 11 november.

De inhoudelijke behandeling van de zaak staat gepland voor 3 februari volgend jaar. Het slachtoffer wil tijdens de zaak gebruik maken van zijn spreekrecht.

Na ruim veertig jaar komt er een einde aan het Russische Huis in Berlijn. Volgens Duitse en Franse veiligheidsdiensten zijn er aanwijzingen dat Rusland spionage-operaties uitvoert vanuit deze cultuurinstelling. Gisteravond kondigde Duitsland de sluiting aan, als vergelding voor de Russische rol bij een aanslagpoging in Leipzig.

Het Russische Huis houdt de deuren vandaag al gesloten. Een medewerker wijst de beschuldigingen van spionage van de hand. "Het is puur cultuur. Er zijn taallessen, tentoonstellingen, een filmzaal. Niets politiek!"

Vaste bezoekers stuitten op een dichte deur. "Ik kom hier al tien jaar, voor Russisch eten of het poppentheater. Mijn dochter heeft hier ballet geleerd", zegt Michael Kanter uit het oosten van Berlijn. "Het is een schande dat alles wat Russisch is wordt verboden."

Verdacht stroomgebruik

Uit onderzoek van de Franse inlichtingendienst zou blijken dat het cultuurprogramma een dekmantel is voor spionage-operaties. De Russische ambassade zou een deel van haar werkzaamheden in het cultuurhuis hebben ondergebracht.

Er zijn meerdere verdachte aspecten aan het Huis, zegt CDU-Bondsdaglid Roderich Kiesewetter tegen de NOS. "Er leven zo'n honderd Russen van wie we niet precies weten wat ze doen. Er gaan mensen het pand in die door onze diensten om bepaalde redenen in de gaten worden gehouden. En bezoekers worden benaderd of ze meer kunnen betekenen voor Rusland."

Ook is het energieverbruik hoger dan logisch zou zijn, vervolgt Kiesewetter. "Daarom gaan we ervan uit dat er apparaten staan die niet per se een culturele functie hebben." De conciërge van het gebouw verklaart het hoge energieverbruik door de airconditioning en twee ovens voor kooklessen voor kinderen.

Pal naast het Huis nam deze zomer een deel van het Duitse ministerie voor Digitalisering zijn intrek. Volgens de Berlijnse krant Tagesspiegel gaat het onder meer om de afdeling die zich bezighoudt met digitale infrastructuur en kunstmatige intelligentie. Het ministerie ziet daarin geen spionagerisico's.

Organisatie al op sanctielijst

Het Russische Huis huist sinds 1984 in een kolossaal pand van bijna 30.000 vierkante meter in het hart van Berlijn. Een woordvoerder zegt dat het Huis aan de Friedrichstrasse zich uitsluitend richt op Russische taal en cultuur, zoals is afgesproken in een akkoord tussen Rusland en Duitsland uit de jaren 90. Als tegenhanger bestaat in Rusland een afdeling van het Duitse Goethe-instituut.

Het Russische Huis wordt beheerd door het agentschap Rossotroednitsjestvo, dat onder het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken valt. In 2022 zette de EU de organisatie op de Europese sanctielijst, vanwege het verspreiden van pro-Russische propaganda en mede-organiseren van pro-Russische demonstraties.

Daarom zijn rekeningen bevroren. Alleen basiskosten mogen worden gedekt, het Huis mag geen inkomsten genereren. De evenementen zijn doorgaans gratis, maar met de taallessen wordt geld verdiend.

Ondanks de EU-sancties bleef het Huis open, vanwege onderlinge akkoorden tussen Duitsland en Rusland. Sinds 1993 bestaat er een cultureel verdrag, dat ook het Goethe-instituut in Rusland beschermt. Ook werd in 2013 een deal over de huisvesting gesloten, waardoor het Huis de rest van de eeuw het pand bezit. De Duitse staat draait op voor de onroerendgoedbelasting van 70.000 euro per jaar.

Valse romantiek

Het Russische Huis is in Duitsland een symbool geworden van de Duitse naïviteit tegenover Rusland. Oproepen om op te treden tegen het Ruslandcentrum in het centrum van de hoofdstad werden door de regering genegeerd. Na talloze hybride aanvallen, waaronder de explosieve drone op het vliegveld van Leipzig, is de maat nu toch vol: het Huis moet dicht.

Volgens CDU'er Kiesewetter heeft Duitsland niet eerder durven optreden, uit angst voor escalatie met Rusland. "De strategie was altijd: als Duitsland mild is, wordt het beloond en zijn er gesprekken met Rusland mogelijk. Doe ons geen pijn, want wij doen jullie ook geen pijn." Dat vat Moskou echter juist op als zwakte, aldus Kiesewetter.

Ook bestaat er een valse 'Ruslandromantiek' in Duitsland, waarbij Rusland als cultureel rijke natie wordt gewaardeerd, tegenover het decadente Amerika. "Dat geluid hoor je vooral bij de AfD, maar ook bij delen van (regeringspartijen, red.) CDU en SPD", zegt Kiesewetter.

Bezoekers van het Huis betreuren vooral dat de cultuur wordt geraakt. "Ik ben heel verdrietig, ik las hier graag Russische literatuur", vertelt een Russisch-Duitse vrouw. De Duitser Michael Kanter wil niet dat Russische kunst in de ban wordt gedaan. "Toen nazi-Duitsland Leningrad (het huidige Sint-Petersburg, red.) omsingelde, bleef men Bach en Mozart luisteren. En wij sluiten nu een cultuurhuis, belachelijk."

Het Russische Huis wil niet reageren op vragen en de beschuldigingen van spionage. Het gebouw zal de komende maanden waarschijnlijk open blijven, omdat voor het opzeggen van het cultuurverdrag een opzegtermijn geldt.

De Belgische minister van Binnenlandse Zaken Quintin wil kentekenplaten voor elektrische steps invoeren. Hij zei dat in een commissievergadering van het Belgische parlement over de vele schietincidenten de laatste tijd tussen drugsbendes in Brussel.

"Ik heb het in deze commissie over drie feiten gehad die de afgelopen 36 uur hebben plaatsgevonden", zei minister Quintin. "Bij twee van die feiten werd gebruikgemaakt van elektrische steps. Omdat die steps geen nummerplaten hebben, zijn die na de feiten vrijwel onmogelijk op te sporen. Zelfs wanneer ze gefilmd zijn door bewakingscamera's. Dat is een duidelijke lacune in ons veiligheidsbeleid."

Orde van de dag

In sommige Brusselse gemeentes zijn schietpartijen de afgelopen tijd aan de orde van de dag. Bendes bevechten elkaar om plekken in handen te krijgen waar ze hun drugs kunnen verkopen. "We tellen het aantal schietincidenten zelfs niet meer", zeiden buurtbewoners vorige week tegen de krant De Morgen.

De veelal zeer jonge schutters vluchten vaak op elektrische steps. Die zijn snel, wendbaar en - omdat ze geen nummerplaat hebben - zeer moeilijk op te sporen. Mede om die reden werd in juni in Brussel een verbod op elektrische deelsteps ingevoerd.

Minister Quintin wil ook kijken of het leger de politie vaker kan helpen bij het bestrijden van drugsgeweld. Nu al patrouilleren 45 soldaten samen met de politie rond Brusselse stations. Dat worden er mogelijk meer, schrijft VRT Nieuws.

Sir Clive Sinclair and his company were notorious for pushing the limits of electronic parts in search of a low price, and his ZX series 8-bit computers were fine examples …read more

Het Nationaal Warmtefonds heeft tot nu toe al meer leningen verstrekt dan in heel 2025. Bij het fonds kunnen mensen geld lenen om hun huis te verduurzamen.

Van januari tot en met augustus werden ruim 22.000 leningen verstrekt. In heel 2025 waren dat er 21.000. De lening wordt gebruikt voor bijvoorbeeld muur- en dakisolatie, isolerend glas of zonnepanelen.

De piek heeft te maken met de oorlog in het Midden-Oosten, die de VS en Israël eind februari ontketenden met hun aanvallen op Iran. Als tegenzet gooide Iran de Straat van Hormuz dicht, de zeestraat waardoor tot die tijd een vijfde van de wereldwijde olie en aardgas werd vervoerd. Door die blokkade zijn de energieprijzen fors gestegen.

"De piek was vanaf het moment dat de oorlog begon", vertelt Katinka Huiberts, bestuurslid bij het Nationaal Warmtefonds. "De aanvragen begonnen toen heel scherp te stijgen."

Die stijging zette het hele voorjaar tot de zomer door, zegt Huiberts. "In de zomervakantie zakten we wat terug, maar zeker niet naar het niveau van andere jaren. En nu, na de zomer, begint het aantal aanvragen weer te stijgen."

Doelgroepen

Vooral particuliere huiseigenaren hebben meer leningen aangevraagd, bijna 67 procent meer dan vorig jaar. Ook aan verenigingen van eigenaren (vve's) zijn meer leningen verstrekt, zo'n 10 procent meer. Deze vve's gaan over de verduurzaming van appartementencomplexen.

"Je ziet dat het over de hele linie stijgt", zegt Huiberts. "Daar zijn we ook blij mee. Want we richten ons op een doelgroep met een inkomen tot 60.000 euro en senioren. Ook in die groep zien we een stijging."

Oekraïne

Huiberts verwacht dat het aantal leningen de komende tijd op een hoger niveau blijft. "Toen de oorlog in Oekraïne begon, zagen we ook een enorme stijging. Dat is daarna wat afgevlakt, maar nooit teruggezakt. We verwachten nu hetzelfde effect."

Het Nationaal Warmtefonds, een in 2013 vanuit de Rijksoverheid opgerichte stichting, heeft voldoende geld in kas om nog veel leningen te verstrekken, verzekert Huiberts. Huiseigenaren kunnen verschillende leningen aanvragen, oplopend tot maximaal 29.000 euro.

In Kyiv zijn verschillende Oekraïense inlichtingendiensten met elkaar in gevecht geraakt. Daarbij zijn gewonden gevallen, zo meldt de binnenlandse veiligheidsdienst SBOe in een verklaring op sociale media.

Agenten van deze dienst, vergelijkbaar met de Nederlandse inlichtingendienst AIVD, waren bezig met een huiszoeking toen ze werden aangevallen door agenten van HOeR, de militaire inlichtingendienst van het land, vergelijkbaar met de Nederlandse MIVD. Bij het vuurgevecht dat volgde vielen enkele lichtgewonden onder de leden van de militaire inlichtingendienst.

Aanslag

Wat de aanleiding is voor de schietpartij, is onduidelijk. De huiszoeking vond plaats in het huis van kolonel Stepan Kaploenov, een hoge officier binnen het Russische Vrijwilligerskorps, een militie bestaande uit Russen die aan Oekraïense zijde meevechten tegen hun eigen land.

Kaploenov wordt door de SBOe verdacht van betrokkenheid bij het plannen van een terreuraanslag in Oekraïne en was daarom deze week door de dienst gearresteerd.

Doelwit van de aanslag zou een niet nader genoemde Russische oppositiepoliticus in Oekraïne zijn. Het is onduidelijk hoe vergevorderd de plannen waren.

Waarom agenten van de militaire inlichtingendienst de agenten van de andere dienst aanvielen, is niet bekend. Een woordvoerder van president Zelensky zegt tegen The Kyiv Independent dat de president de hoofden van beide diensten tot de orde heeft geroepen en hen heeft gevraagd het publiek te informeren over wat er is gebeurd.

Tragische vergissing

Het is niet de eerste keer dat de veiligheidsdiensten met elkaar in conflict komen. In maart 2022, vlak na de grootschalige Russische invasie, werd de Oekraïense bankier Denys Kirjejev dood aangetroffen in Kyiv. Hij was door het hoofd geschoten.

Kirjejev werkte voor de Oekraïense militaire inlichtingendienst, maar werd er door de SBOe van verdacht zich in te zetten voor Rusland, zo zei Kirjejevs chef Boedanov destijds.

Een woordvoerder van Zelensky noemde deze zaak een jaar later een "tragische vergissing, als gevolg van slechte coördinatie tussen de verschillende diensten".

Problemen voor Zelensky

De schietpartij in Kyiv vandaag komt op een ongemakkelijk moment voor Zelensky, die recentelijk ook al in het nauw kwam door openlijke kritiek van voormalig Defensie-minister Fedorov. Deze populaire politicus werd door Zelensky ontslagen, wat tot dagenlange protesten onder Oekraïners leidde.

Fedorov zei daarna openlijk dat Oekraïne de oorlog langzaam aan het verliezen is, als gevolg van corruptie en inefficiëntie binnen de strijdkrachten. Fedorov is sinds deze week werkzaam in Italië, als adviseur voor de regering daar.

Bestellingen van onder meer warenhuis Bijenkorf, webwinkel Bol en het brillenmerk Ace & Tate worden weer zoals normaal afgehandeld en bezorgd. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs bedrijven die klant zijn van CEVA Logistics. Dit logistiek bedrijf handelt bestellingen van deze webwinkels af, maar werd een maand geleden getroffen door een cyberaanval.

Daardoor konden bestellingen vanuit een distributiecentrum in Waalwijk niet meer worden bezorgd of liep de bezorging vertraging op, liet webwinkel Bol weten. Ook de Bijenkorf en Ace & Tate vertelden klanten dat bestellingen vertraagd konden zijn, maar zij zeggen dat de logistieke situatie inmiddels is hersteld.

Dat geldt niet voor alle klanten van CEVA Logistics. Zo kunnen mensen in de webwinkel ING Punten van de bank geen producten bestellen die bezorgd moeten worden. Voetbalclub Ajax zegt op zijn site dat mensen nog steeds kunnen bestellen in de webshop, maar dat bestellingen en terugzendingen meer tijd in beslag kunnen nemen dan normaal.

Omdat CEVA de bestellingen afhandelt zijn persoonlijke gegevens die daarvoor nodig zijn mogelijk in handen gekomen van de crimineel of criminelen achter de cyberaanval. Het gaat om namen en adressen en contactgegevens zoals e-mailadres en telefoonnummer. Een aantal bedrijven zegt te onderzoeken of dit daadwerkelijk is gebeurd.

CEVA Logistics wil geen vragen over de aanval beantwoorden.

De landelijke inzameling van vuurwerk is in Terneuzen van start gegaan. Sinds vorige maand is vrijwel al het consumentenvuurwerk verboden. Mensen kunnen hun vuurwerkvoorraad tot 10 oktober naar een speciale inleverbus brengen die door het hele land reist.

In Nederland mag tijdens de jaarwisseling nagenoeg geen consumentenvuurwerk meer worden afsteken. Alleen vuurwerk zoals trektouwtjes en sterretjes zijn nog toegestaan.

Bezit

Ook het bezit van vuurwerk is sinds 1 augustus verboden. Het is niet meer toegestaan om vuurwerk vanaf categorie F2 ergens te bewaren of te vervoeren. En alleen professionals mogen nog vuurwerk zoals vuurpijlen, cakes en compoundboxen afsteken. Zij moeten daarvoor toestemming hebben van de provincie.

Op het bezit van illegaal vuurwerk staat een boete van minimaal 100 euro en een aantekening in je strafblad.

Anoniem en boeteloos

Wie nog ongebruikt vuurwerk op zolder of in de schuur heeft liggen, kan dat nu gratis, anoniem en zonder boete naar de inleverbus brengen. Het gaat om vuurwerkcategorie F2, F3 of F4, maar ook om vuurwerk dat al eerder illegaal was, schrijft Omroep Zeeland. De bus doet de aankomende zes weken zo'n 35 locaties aan.

Inwoners van Terneuzen betwijfelen of de inleveractie een succes wordt:

Het ingeleverde vuurwerk wordt veilig verpakt en per categorie opgeslagen. Een speciaal bedrijf zal het vernietigen. De bus doet de aankomende zes weken zo'n 35 locaties aan.

Wisselende reacties

Mensen stroomden in Terneuzen nog niet massaal toe. Ook zijn de reacties op het inleveren wisselend. "Ze pakken alles van ons af de laatste tijd", zegt een voorbijganger tegen Omroep Zeeland. "Je mag bijna niks meer. Het is gevaarlijk, maar we moeten er gewoon goed mee om kunnen gaan."

Een maand na de bestorming van de grenshekken in de Spaanse exclave Ceuta wordt de situatie steeds kritieker. Met nog duizenden migranten in de exclave aan de Noord-Afrikaanse kust loopt de druk op de Spaanse regering op. Vanavond zullen de pleinen in veel Spaanse steden vollopen met mensen die hun steun betuigen aan de inwoners van Ceuta.

De manifestatie die in eerste instantie was opgezet om die steun te betuigen, lijkt uit te draaien op een anti-regeringsdemonstratie. Het was de Spaanse Federatie voor Gemeenten en Provincies (FEMP) die mensen opriep de straat op te gaan. Juist vandaag op 2 september, tijdens de jaarlijkse viering van de Dag van Ceuta waarop wordt stilgestaan bij de autonomie van de stad.

Politieke overwegingen

De voorzitter van FEMP, María José García-Pelayo, is lid van de conservatief-rechtse oppositiepartij Partido Popular (PP). Reden voor de socialistische partij (PSOE) van premier Sánchez om te stellen dat de oproep voor de manifestatie politiek gemotiveerd is. De PSOE droeg haar leden op niet aan de demonstraties deel te nemen.

Maar gemeenten in het hele land gaven gehoor aan de oproep en vragen met posters en berichten op sociale media hun inwoners om mee te doen. En ondanks de bemoeienis van de socialistische partij zullen er volgens een rondgang van de krant El Mundo vanavond toch tientallen PSOE-raadsleden de straat opgaan.

In Madrid ontstond ook een juridisch conflict over de manifestatie. Een delegatie van de regering liet weten dat een gemeente juridisch gezien niet zelf het recht heeft om deze demonstratie aan te vragen. De gemeente Madrid houdt echter vast aan de bijeenkomst en liet via een persbericht weten dat burgemeester Martínez-Almeida (PP) vandaag aanwezig zal zijn.

'Afwezig en onverschillig'

Met onder andere deze rel begint deze week het nieuwe politieke jaar in Spanje. De kritiek op de regering is dat zij te weinig doet en geen oplossingen zoekt. Vooral de oppositie en het gemeentebestuur van Ceuta uitten die kritiek. Tijdens een van zijn mediaoptredens afgelopen week beschuldigde Alberto Feijóo, partijleider van de PP, de regering ervan "afwezig, passief en onverschillig" te zijn ten aanzien van de crisis in Ceuta.

Ruim een maand na de massale binnenkomst van migranten in de Spaanse exclave zijn er nog altijd duizenden illegale migranten aanwezig. Met de dag worden de spanningen tussen de migranten en de inwoners merkbaarder. Er zijn meldingen van agressie, opstootjes en seksueel geweld, die zorgen voor een onrustige situatie.

Met de scholen die komende week moeten beginnen maken inwoners zich steeds meer zorgen. Ondertussen hebben de migranten steeds meer zorg nodig en raakt het geld van velen op.

Terwijl de regering wordt beschuldigd niet genoeg te hebben gedaan om de situatie te verbeteren, zijn er inmiddels wel degelijk stappen gezet. Zo keurde de regering een hulppakket van 309 miljoen euro goed. Geld dat niet alleen zal gaan naar migratieopvang, maar ook zal worden geïnvesteerd in hulp aan de bewoners van de exclave.

Ook vroeg Spanje uiteindelijk de Europese Commissie om hulp van grenswacht Frontex, nadat het eerder Europese operationele ondersteuning had afgehouden.

Houding richting Marokko

Inmiddels borrelt ook binnen de coalitie de kritiek. Vooral als het gaat om de mogelijke verantwoordelijkheid van Marokko in de hele crisis. In een interview met radiostation Cadena SER zei premier Sánchez maandag dat er geen aanwijzingen zijn voor betrokkenheid van de Marokkaanse overheid.

Maar volgens verschillende regeringspartners zou zijn houding richting Marokko kritischer kunnen. Sánchez sprak wel van een Europees onderzoek waaruit zou blijken dat Israël en Rusland betrokken zouden zijn. Dit onderzoek van de Europese diplomatieke dienst lijkt nergens voor het publiek openbaar.

Al met al verkeert de socialistische partij in zwaar weer, en dat aan het begin van een politiek jaar dat voor de partij sowieso al moeilijk zou worden. Vlak voor het zomerreces wist de partij nog een grote crisis af te wenden, toen de corruptiezaken rond vertrouwelingen en familieleden van premier Sánchez zich opstapelden. De zaken tegen oud-premier Zapatero, de vrouw van de premier en zijn broer lopen nog. In geen van deze zaken is tot nu toe sprake van een definitieve veroordeling.

De komende dagen zullen moeten uitwijzen of de regering erin slaagt de rust in Ceuta te herstellen en tegelijkertijd het vertrouwen van haar politieke bondgenoten terug te winnen. Morgen zal de premier in het congres verantwoording afleggen over de aanpak van de crisis in Ceuta. Na zijn verklaring krijgen de verschillende fracties van het parlement de ruimte om Sánchez te bevragen.

If you used a scientific calculator in the 1970s or 1980s, there was a fair chance that it worked differently from almost every calculator you see today. Instead of typing: …read more

Nederland mag nog steeds geen asielzoekers terugsturen naar Italië. De rechtbank in Den Haag oordeelt dat ondanks het nieuwe migratiepact van de Europese Unie Nederland de leefomstandigheden van teruggestuurde asielzoekers in Italië niet kan garanderen.

Volgens de rechtbank heeft minister Van den Brink van Asiel en Migratie niet goed genoeg kunnen aantonen dat opvanglocaties in Italië sinds het ingaan van het migratiepact zijn verbeterd. De uitspraak werd gedaan in een zaak die een Russische asielzoeker had aangespannen; Nederland wil hem terugsturen naar Italië.

De Tweede Kamer, die in april met grote meerderheid instemde met het Europese migratiepact, roept Van den Brink en de Europese Unie op tot actie. "Dit ondermijnt het hele asielbeleid", zegt JA21-Kamerlid Boomsma. "De minister moet Italië aanspreken en zeggen: doe wat je beloofd hebt." Ook de EU-commissaris Asielzaken moet Italië aanspreken, zegt D66-Kamerlid Van Asten.

Niet genoeg opvangplekken

Na jarenlange onderhandelingen trad in juni het Europese asiel- en migratiepact in werking met als doel om het aantal migranten dat illegaal de EU binnenkomt omlaag te brengen. Ook moet er meer controle komen over mensen die naar Europa komen en werd onder meer afgesproken dat EU-landen doorreizigers terugsturen naar het land van aankomst.

De Raad van State kwam in 2023 met een verbod op het terugsturen van asielzoekers naar Italië, omdat het land kampt met een tekort aan opvangplekken en asielzoekers daardoor op straat kunnen belanden. In juni dit jaar deed Italië aan Nederland de toezegging dat de opvang voor asielzoekers weer voldeed en Italië de internationale verplichtingen zou nakomen.

Volgens minister Van den Brink heeft de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken hem in een gesprek toegezegd dat de Italiaanse autoriteiten nieuwe opvangvoorzieningen creëren voor asielzoekers die worden overgedragen. De bewindsman zegt daarom dat Nederland weer asielzoekers kan overdragen.

Argumentatie onvoldoende

De rechtbank vindt de argumentatie van de minister en het terugvallen op beloften onvoldoende. Ook heeft de Russische man overtuigend bewijs aangeleverd dat de problemen rond de opvang in Italië nog niet zijn verbeterd en ook nog niet worden opgelost.

De rechtbank wijst erop dat het migratiepact nog maar zeer kort van kracht is en dat omstandigheden in Italië kunnen verbeteren. Daarop hopen ook de Kamerleden. "Het is pas op 12 juni ingegaan", zegt Van Asten (D66). "Dus aan de slag, en dan komt dit voor elkaar."

Boomsma van JA21 wil ondertussen ook iets doen aan de juridische ruimte binnen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. "Deze uitspraak is gebaseerd op het folterverdrag dat in 1950 is afgesproken om martelingen tegen te gaan. En dan mag je op basis daarvan nu niet een migrant naar Italië sturen. We hebben een nieuw protocol nodig."

Minister Van den Brink wil eerst de uitspraak bestuderen en komt later met een inhoudelijke reactie.

(Telecompaper) Deutsche Telekom is reshuffling its top management, appointing Dhananjay Mirchandani to succeed Christian Illek as CFO from 01 May 2027. Illek is leaving on the grounds of age...

De poging tot een droneaanval in de Duitse stad Leipzig is volgens voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie een nieuwe escalatie van Russische activiteiten op Europese bodem.

"Dit was een aanval met militair materiaal, uitgevoerd door Russische agenten op het grondgebied van de Europese Unie", zei Von der Leyen vandaag tegen journalisten in Brussel.

'Twee verdachten in beeld'

Duitse media melden na onderzoek dat er twee verdachten in beeld zijn. Een van hen zou een Belarussische staatsburger met een Russisch paspoort zijn. Die zou met een Italiaans toeristenvisum het land zijn binnengekomen. Van hem zou DNA zijn gevonden. Een andere man, die zowel de Letse als Russische nationaliteit heeft, zou de aanvalspoging hebben gecoördineerd.

Als de aanval was geslaagd, had die volgens Von der Leyen tot doden kunnen leiden. Ze zei dat het incident de vastberadenheid van de EU om de druk op Rusland verder op te voeren alleen maar versterkt. "We zullen onze druk op Rusland niet alleen handhaven, maar opvoeren en niet stoppen", aldus Von der Leyen.

Volgens de voorzitter van de Europese Commissie staat het incident niet op zichzelf. Ze spreekt van een breder patroon van "steeds gevaarlijkere incidenten". "Europeanen worden geconfronteerd met een harde waarheid: dit is het nieuwe normaal", zei ze. "We moeten een tandje bijzetten."

Von der Leyen zei dat de EU meer sancties tegen Rusland kan instellen en mazen in bestaande sancties moet dichten waarvan Rusland gebruikmaakt. Ook beloofde ze steun aan EU-lidstaten die door Rusland worden getroffen.

Rutte: Rusland steeds roekelozer

NAVO-secretaris-generaal Rutte schaarde zich vandaag achter de woorden van Von der Leyen. Volgens hem is Rusland "steeds roekelozer" geworden.

Rutte zegt dat er een toename is van "kwaadaardige activiteiten" die gericht zijn tegen NAVO-grondgebied. Het militaire bondgenootschap werkt volgens hem "dag en nacht" om ervoor te zorgen dat de bevolking veilig is.

Tegelijkertijd benadrukte Rutte dat de eenheid binnen de NAVO niet is aangetast en dat de steun aan Oekraïne vaststaat. Moskou ontkent betrokkenheid bij het incident in Leipzig.

Ambassadeurs ontboden

Meerdere Europese landen hebben in navolging van Duitsland de Russische ambassadeur ontboden, waaronder Nederland. Ook België en Frankrijk riepen de Russische ambassadeur in hun land op het matje.

"Deze aanval komt boven op een lange reeks onaanvaardbare inbreuken op het grondgebied van andere EU- en NAVO-bondgenoten in de afgelopen maanden", zei de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Prévot.

Rusland heeft vandaag de Duitse plaatsvervanger van de ambassadeur in Moskou ontboden.

Een dag nadat een grote groep gewapende mannen midden in de nacht door het Gelderse Overasselt trok, is het politieonderzoek nog in volle gang. De rechercheurs bekijken onder meer de beelden van een grote groep mannen, veelal met bedekte gezichten en zware wapens, die richting een boerderij in het buitengebied lopen. Ze schoten een bewaker dood, maar wie was het eigenlijke doelwit?

Met verslaggever Daan Rieken van De Gelderlander kijken we naar wat er in Overasselt gebeurde en naar Jan G., de bewoner op wie de aanval vermoedelijk was gericht. Rieken sprak eerder met hem. "Het klinkt gek, maar het leek een aardige jongeman", vertelt Rieken. "Hij leek in veel meer opzichten op een gewone boerenjongen dan op een doorgewinterde crimineel."

Toch werd Jan G. al vaker in verband gebracht met drugscriminaliteit. In april kreeg hij vier jaar celstraf voor betrokkenheid bij een drugslab. Op dit moment wacht hij het hoger beroep af.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Terwijl Overasselt de draad weer probeert op te pakken, kregen verschillende media een video toegestuurd met dreigementen aan het adres van Jan G. Justitieredacteur Remco Andringa vertelt hoe het politieonderzoek in de zaak verloopt en hoe serieus we die nieuwe video moeten nemen.

"De politie onderzoekt nu of die echt is", vertelt Andringa. In de video zijn vier gewapende mannen te zien die ook de familieleden en vrienden van Jan G. bedreigen. "In het criminele circuit worden aan de lopende band dit soort boodschappen gestuurd, maar niet zo openlijk."

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman

Redactie: Rosanne Sies en Judith Kutschenreuter

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

(Telecompaper) Acer is bringing to market a 7-inch PC gaming handheld device under its Predator brand to complement the 8-inch model unveiled a few months back...