Aggregator

Een jong kind is na een aanrijding met een veegwagen in Leeuwarden overleden.

Het fatale ongeluk gebeurde rond 17.30 uur aan de Carolinenburg, in het noordoosten van Leeuwarden. Hulpverlening ter plaatse mocht niet meer baten, zegt de politie.

Het slachtoffer is afkomstig uit Leeuwarden. Over de oorzaak van het ongeluk kan de politiewoordvoerder nog niets zeggen.

In Genève hebben 128 landen een belangrijke stap gezet om te voorkomen dat het in de toekomst uit de hand loopt met killerrobots. Het gaat om afspraken over wapensystemen die met behulp van kunstmatige intelligentie zelfstandig doelwitten identificeren, selecteren en aanvallen.

Het is een race tegen de klok, doordat machines nu al vaker over leven en dood beslissen. Denk bijvoorbeeld aan de oorlogen in Oekraïne, Iran en Sudan. Toch is een speciale werkgroep er nu al tien jaar mee bezig.

Diep in de nacht lukte het om het eens te worden: er staat nu bijvoorbeeld op papier wat zelfdenkende, dodelijke wapensystemen überhaupt zijn, welke systemen er door de beugel kunnen en bij wie de verantwoordelijkheid ligt bij het gebruik ervan.

De afspraken zijn nog niet bindend, maar kunnen leiden tot internationale juridisch bindende afspraken en uiteindelijk misschien zelfs tot een nieuw verdrag. Een verdrag zoals dat er bijvoorbeeld ook is voor mijnen en clustermunitie.

Eén woordje

Of het allemaal zou gaan lukken, bleef spannend tot diep in de nacht. "Het is bijna 3 uur 's nachts geworden, het moment waarop de lichten zouden uitgaan in de vergaderzaal", vertelt de Nederlandse diplomaat en ontwapeningsambassadeur Robert in den Bosch telefonisch vanuit Genève. De afgelopen jaren had hij de leiding over het proces.

In de laatste minuten hing alles nog af van één woordje. "Woorden doen er in zo'n proces enorm toe", schetst In den Bosch. Op het laatst lag nog één van de onderhandelaars dwars. "We hebben hem vijf minuten gegeven om naar het ministerie van zijn thuisland te bellen. Toen hij terugkwam konden we letterlijk en figuurlijk afhameren."

Militaire wereldmachten

Voor In Den Bosch was het een enorme opluchting dat het lukte want het was geen makkelijke klus. Aan tafel zaten ook de grote militaire wereldmachten, zoals Rusland, China, de Verenigde Staten en India.

"Rusland en de Verenigde Staten zijn wel de hardste noten om te kraken." Maar ook landen met een minder grote oorlogsindustrie konden lastig zijn, omdat ze de tekst niet stevig genoeg vonden. In den Bosch: "Uiteindelijk is het een compromis waar geen enkel land 100 procent gelukkig mee is, maar de kracht is wel dat er 128 landen achter staan."

Dat compromis is precies waar het volgens Nicole van Rooijen, directeur van Stop Killer Robots, schuurt. "Het is echt jammer dat al het werk dat staten de afgelopen drie jaar aan de tekst hebben verricht in de laatste uren zo sterk is afgezwakt", reageerde ze bij persbureau Reuters.

Nederlandse krijgsmacht

Ook Nederland ging akkoord met de afspraken. Onze krijgsmacht zet in toenemende mate wapensystemen in die aangestuurd worden door kunstmatige intelligentie.

Minister van Buitenlandse Zaken Berendsen reageert op X: "Nu militaire technologie zich in hoog tempo ontwikkelt, is dit een belangrijke stap in de regulering van dodelijke autonome wapensystemen". Ook minister van Defensie Yesilgöz reageert op het platform. "Oorlogsvoering verandert door nieuwe technologie. Juist daarom zijn goede internationale afspraken hard nodig", schrijft ze.

Nieuw verdrag?

Maar verwacht nu niet dat er snel aanvullende wetten of regels komen of een nieuw verdrag. De landen gaan in november kijken of dat nodig is en hoe dat er dan uit moet komen te zien. Een proces dat opnieuw jaren kan gaan duren.

De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat werkte maandenlang samen met drankenproducenten aan een plan om verhoging van het statiegeld te voorkomen en in plaats daarvan een statiegeldloterij te introduceren. Dat blijkt uit een reconstructie van de NOS op basis van documenten opgevraagd via de Wet open overheid.

De toezichthouder, de Inspectie Leefomgeving en Transport, werd hier inhoudelijk buiten gehouden. "Dit is niet hoe het moet lopen in bestuurlijke processen. De inspectie wordt hier buitenspel gezet, terwijl die juist betrokken moet worden", zegt Heinrich Winter, hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Overleg op hoog niveau

Op een frisse namiddag eind september vorig jaar komt een delegatie van Verpact, de organisatie van drankenproducenten en -importeurs, naar het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor een afspraak met staatssecretaris Thierry Aartsen.

Net als Aartsen is Verpact-directeur Hester Klein Lankhorst lid van de VVD. Op de agenda staat het bespreken van een 'statiegeld totaalpakket'.

Aartsen baalt van de negatieve mediaberichten over opengehaalde prullenbakken in de grote steden en lange rijen voor kapotte inleverautomaten. Bovendien wordt het wettelijke inzameldoel voor plastic flesjes en blikjes van 90 procent nog steeds niet gehaald.

Chat-berichten

Toch willen de staatssecretaris en de producenten niet wat toezichthouder ILT wil. Die heeft al een half jaar eerder gewaarschuwd maatregelen te zullen opleggen, met een verdubbeling van het statiegeld als één van de opties.

Producenten vrezen omzetverlies als mensen aan de kassa in eerste instantie meer moeten afrekenen. Daarom slaan Verpact en het ministerie de handen ineen om samen met een alternatief 'totaalplan' te komen, zonder verhoging van het statiegeld. Al in de zomer komt in chatberichten tussen Aartsen en Verpact-directeur Klein Lankhorst een 'statiegeldloterij' naar voren als mogelijk alternatief.

Aartsen laat de toezichthouder wel weten dat hij Verpact om een statiegeldplan heeft gevraagd, maar inhoudelijk krijgt de inspectie niks te horen. Begin september legt de toezichthouder definitief een maatregel op aan Verpact. De organisatie moet, zoals de producenten en Aartsen al vreesden, per 1 januari 2026 ofwel het statiegeld verdubbelen, ofwel een inleverbonus uitkeren of allebei.

De staatssecretaris walst dezelfde dag nog over zijn toezichthouder heen door in een dwingende brief aan Verpact te laten weten dat een statiegeldverhoging niet aan de orde is. Achter de schermen werkt hij door aan het alternatieve plan.

Inspectie niet betrokken

Op de bijeenkomst van eind september laat Verpact-directeur Klein Lankhorst in heldere taal aan de staatssecretaris weten wat ze vindt van de maatregelen van de toezichthouder. Ze zegt die te betreuren en dat het "demotiverend" werkt. Het is "goed voor de staatssecretaris om er kennis van te nemen wat het met de organisatie doet".

Aartsen zegt vooral "gas (te willen) geven" met het alternatieve plan. "De directeur van Verpact en het afdelingshoofd IenW kunnen waarschijnlijk sneller schakelen", zegt Aartsen, "ook wat er binnen de wettelijke kaders kan." Klein Lankhorst: "Hoe meer gezamenlijkheid, hoe beter."

De inspectie wordt dus niet in deze gezamenlijkheid betrokken. Die krijgt pas half november een eerste voorstel over een loterijsysteem als alternatief voor de statiegeldverhoging en de inleverbonus, terwijl er al in de zomer over werd gesproken.

Hoe werkt de statiegeldloterij?

Verpact is bezig met de uitrol van een statiegeldloterij. Mensen die statiegeldverpakkingen inleveren via innamepunten waar digitaal uitbetaald wordt, bijvoorbeeld door een tikkie, kunnen van het teruggekregen statiegeld loten kopen. Het komende halfjaar wordt dit uitgebreid naar alle statiegeldautomaten. Het plan is omstreden; zo vreest het Trimbosinstituut dat gokken verder genormaliseerd wordt in de samenleving.

Binnen een paar dagen verwijst de inspectie de loterij naar de prullenbak. Verpact "kan niet aantonen dat dit eenzelfde positief effect heeft", aldus de toezichthouder.

Druk opgevoerd

Ondertussen voert Verpact de druk op de toezichthouder op door een procedure te starten bij de Raad van State om de statiegeldverhoging in elk geval tijdelijk van tafel te krijgen. De producentenorganisatie voelt zich hierin gesteund door de staatssecretaris. "Wij hebben u goed gehoord", schrijft directeur Klein Lankhorst in een brief naar Aartsen.

De Raad van State zegt binnen twee weken uitspraak te doen. Verpact en het ministerie werken zich een slag in de rondte om binnen een week hun alternatieve plan te presenteren.

Die deadline wordt gehaald. Op 27 november poseren Verpact-directeur Klein Lankhorst en staatssecretaris Aartsen trots voor de camera. Samen houden ze het kersverse plan vast.

De hoogste baas van de inspectie Mattheus Wassenaar staat niet op de foto. Hij heeft het document pas een dag ervoor gekregen en is binnen enkele uren akkoord gegaan met het loterijsysteem in plaats van de verhoging van het statiegeld, iets waar hij een week eerder nog fel op tegen was.

'Inspectie is besodemieterd'

Wat voor de toezichthouder de doorslag gaf was het 'totaal aan maatregelen' in het plan, aldus een ILT-woordvoerder, zoals het sneller repareren van statiegeldmachines en het tegengaan van zwerfafval. "Verhoging van statiegeld was nooit een doel op zich." Een mogelijk tegenvallende uitspraak van de Raad van State heeft volgens haar niet meegespeeld.

Volgens bestuurskundige Heinrich Winter is de toezichthouder besodemieterd: "De inspecteur-generaal van de inspectie zit in de ambtelijke top van het ministerie. Die wordt door zijn eigen collega's om de tuin geleid", aldus de hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen.

"De toezichthouder is buiten spel gezet doordat de staatssecretaris overleg voerde met de producentenorganisatie, terwijl die hier juist bij betrokken moet worden." Dat is kwalijk, zegt Winter. "Wat hier gebeurt, is het marchanderen van het belang van het toezicht en het vooropstellen van politieke belangen."

Reactie Verpact, ministerie en ILT

Verpact schrijft in een reactie 'continue afstemming' te hebben met het ministerie als uitvoerder van de verantwoordelijkheid van drankenproducenten voor de inzameling en recycling van verpakkingen. "Zo ook rondom de totstandkoming van de totaalaanpak statiegeld."

"Ook met de toezichthouder hebben we veelvuldig contact (...). Hoe het ministerie en de inspectie intern onderling afstemmen is aan hen."

Het ministerie van economische zaken en klimaat, waar statiegeld onder valt in het huidige kabinet, schrijft dat er "geregeld informeel overleg tussen beleidsambtenaren van Infrastructuur en Waterstaat en de ILT was. Omdat dat informele overleggen waren, zijn er geen notulen gemaakt."

De ILT laat weten dat het eind oktober pas een eerste versie van het plan kreeg en voor die tijd niet inhoudelijk betrokken werd. Half november kreeg de ILT het voorstel voor een statiegeldloterij. Een dag voor de presentatie van het definitieve plan werd dit pas gedeeld met de ILT.

[Adafruit]’s Voicebox FX gadget is a fun, well-documented project that serves another useful purpose: being a fantastic reference design for audio on CircuitPython, with I2S audio components. Be sure to …read more

De Verenigde Staten zeggen vandaag drie Iraanse olietankers te hebben uitgeschakeld als reactie op een aanval van de Iraanse Revolutionaire Garde op twee Amerikaanse marineschepen.

Volgens het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom) volgde de aanval nadat de Iraanse Revolutionaire Garde ballistische raketten had afgevuurd op een vliegdekschip en een torpedobootjager. De schepen wisten de aanvallen volgens het commando af te weren. Er raakten geen Amerikaanse militairen gewond.

Voor de kust van het eiland Kharg in de Perzische Golf en voor de stad Jask aan de Golf van Oman zouden Iraanse tankers "permanent buiten werking zijn gesteld". Een derde, onbeladen olietanker in de Golf van Oman zou volledig zijn vernietigd. De VS heeft beelden van de aanvallen gedeeld.

Het Iraanse persbureau Tasnim bevestigt de aanval op een Iraans schip voor het eiland Kharg. De kleine tanker zou door vier Amerikaanse projectielen zijn geraakt. Volgens het aan de Iraanse Revolutionaire Garde gelieerde medium vielen daarbij geen slachtoffers en was de bemanning bezig het schip te verlaten. De omvang van de schade wordt nog onderzocht.

Waarschuwing

Voorafgaand aan die aanval waarschuwde de VS volgens CNN de bemanning van het Iraanse schip via een noodkanaal. Een piloot van een Amerikaans gevechtsvliegtuig zou hebben gezegd dat de opvarenden tien minuten hadden om zich in veiligheid te brengen. Daarna volgde nog een laatste waarschuwing.

Op Kharg ligt de belangrijkste olie-exporthaven van Iran. Voor de oorlog exporteerde het land ongeveer 90 procent van zijn ruwe olie via het eiland.

Amerikaanse dreigementen

Volgens het Amerikaanse leger behoren de tankers tot een schaduwnetwerk waarmee de Iraanse Revolutionaire Garde en aan Iran gelieerde groeperingen worden gefinancierd. Centcom-commandant Brad Cooper dreigt in de verklaring met verdere aanvallen op de Iraanse olievloot.

"Laat de boodschap aan de Iraanse Revolutionaire Garde duidelijk zijn: als jullie op twee van onze schepen schieten, zullen wij jullie een nog hogere prijs opleggen, door drie van jullie schepen uit te schakelen. We zullen niet aarzelen om Amerikaanse troepen te verdedigen en, indien nodig, de beperkte en kwetsbare Iraanse olievloot te vernietigen."

Geweld laait op

Afgelopen zondag viel de VS voor het eerst in weken weer Iran aan, nadat daarvoor pogingen werden ondernomen om verregaande economische druk op Teheran uit te oefenen. Ook in de afgelopen dagen volgden aanvallen over en weer.

Zowel Iran als de VS claimt al langer de controle over de Straat van Hormuz. Door die smalle zeestraat werd voor het uitbreken van de oorlog eind februari ongeveer een vijfde van de wereldwijd verhandelde olie vervoerd.

In het zuidwesten van Jemen zijn hevige gevechten uitgebroken tussen de Houthi-rebellen en het Jemenitische staatsleger. De Houthi's zijn een offensief begonnen met vermoedelijk als doel om controle te krijgen over de Bab el-Mandeb, de zeestraat tussen Jemen en de Hoorn van Afrika.

De zee-engte verbindt de Rode Zee en de Golf van Aden en is belangrijk voor het vervoer van olie.

De gevechten braken donderdag uit en zouden al vele tientallen levens hebben geëist. Het Franse persbureau AFP meldt dat er tot nu toe ruim zestig Houthi-rebellen zijn omgekomen en meer dan negentig militairen van het staatsleger. Bij een raketaanval kwamen ook burgers om het leven.

Havenstad nabij Bab el-Mandeb

De gevechten spelen zich voornamelijk af rond de Jemenitische havenstad Mokka en gebieden ten westen van Taiz, meldt de Arabische televisiezender Al Jazeera. De havenstad, vlak bij Bab el-Mandeb, staat onder controle van de Jemenitische regering.

Als de Houthi-rebellen de havenstad in handen zouden krijgen, zouden ze de aanvallen op schepen in de belangrijke zeestraat kunnen opvoeren of het scheepvaartverkeer daar kunnen stilleggen.

De sjiitische militie kondigde in juli voor de straat van Bab el-Mandeb een maritieme blokkade af tegen Saudi-Arabië. Dat land is een bondgenoot van de Verenigde Staten en de rebellen beschuldigden het land van een bombardement op de luchthaven van de Jemenitische hoofdstad Sanaa, die in handen is van de Houthi's.

Fragiel staakt-het-vuren

In Jemen brak ruim tien jaar geleden een burgeroorlog uit tussen de door Iran gesteunde Houthi-rebellen en de overheid die door Saudi-Arabië wordt gesteund. De bloedige burgeroorlog heeft aan meer dan 200.000 mensen het leven gekost.

In 2022 kwam er een staakt-het-vuren tot stand, maar dat heeft niet geleid tot een einde aan de oorlog. Vorige maand schreef de onafhankelijke denktank International Crisis Group, die zich inzet om oorlogen te voorkomen, dat de strijd tussen de rebellen en de regeringstroepen is geïntensiveerd.

In Zagreb, de hoofdstad van Kroatië, hebben tienduizenden mensen een protestmars gehouden tegen de regering. Ze vinden dat de regering te weinig doet om een afvalschandaal op te lossen. Het protest was één van de grootste in Kroatië in jaren en had de naam Walk for Lika gekregen, naar het bergachtige gebied waar het afval is gedumpt.

Vorig jaar februari werd ontdekt dat minstens 34.000 ton afval illegaal is gestort en deels begraven op een industrieterrein bij de stad Gospic. Een groot deel ervan werd in 2023 en 2024 uit Italië geïmporteerd. De regering beloofde de locatie te saneren, maar dat is nog steeds niet gebeurd.

Milieuactivisten zeggen dat het afval, waaronder elektronische apparatuur, plastic, bouwmaterialen en medisch afval, de lucht, bodem en het water in Lika vervuilt. De regio staat bekend om zijn uitgestrekte, ongerepte natuurgebieden.

Er zijn dertien mensen gearresteerd voor illegale import en het dumpen van gevaarlijk afval. Volgens Europol zouden die er minstens 4 miljoen euro aan hebben verdiend, maar meer dan een jaar later vrezen de inwoners van Gospic dat het afval, dat er nog steeds ligt, hun gezondheid aantast. Er zijn zware metalen en pfas gevonden.

Longen van Kroatië

De demonstranten in Zagreb droegen spandoeken met teksten als: "De longen van Kroatië kunnen niet langer ademen", "Stop de vernietiging van Kroatië" en "De natuur vergeeft niet". Een groot aantal demonstranten kwam vanochtend vroeg al met bussen aan in Zagreb.

De demonstranten hadden zeven eisen opgesteld. Zo willen ze dat er binnen twintig dagen een saneringsplan wordt gemaakt en dat het gevaarlijke afval binnen drie maanden wordt verwijderd. Ook eisen ze een tijdelijk verbod op de import van afval, dat de verantwoordelijken worden vervolgd en dat er politieke verantwoording wordt afgelegd.

De demonstranten hopen van een regionale kwestie een landelijke zaak te maken. Demonstrant Damir Franolic is van de Kroatische kust naar Zagreb gereisd en zegt tegen de krant Jutarnji list dat hij hoopt dat de druk ook na de demonstratie van vandaag aanhoudt.

"Ik verwacht dat mensen elke maand bijeenkomen, totdat alles is opgeruimd", zegt Franolic. Hij vindt het afschuiven van de verantwoordelijkheid door de regering onacceptabel, net als een jonge vrouw uit Lika.

"Het is tijd om de straat op te gaan, want zolang we dat niet doen, gebeurt er niets. De vraag is of ze nu wat zullen doen, maar we hebben in ieder geval laten zien dat we bereid zijn zelf voor ons heden en onze toekomst te vechten", zegt ze.

'Aannemer geselecteerd'

Premier Plenkovic was woensdag in Gospic en zei toen dat de regering een aannemer heeft geselecteerd voor de eerste fase van de sanering, die bestaat uit het verwijderen van afval van de locatie.

"De locatie had allang opgeruimd moeten worden", zei Verica Jurnjak, die vanuit Gospic naar de demonstratie is gekomen. "Het is een schande dat niemand zich bekommert om onze kinderen en hun toekomst."

Ook politici van de oppositie waren bij het protest, net als de Kroatische acteur Rade Serbedzija, internationaal bekend van zijn rollen in Hollywoodfilms zoals Snatch en Mission: Impossible II. "Omdat ik hier móét zijn. Het is onze plicht om op te komen voor ons land", zei hij. "Wat er is gebeurd is een schande en iemand moet hiervoor verantwoordelijk worden gehouden."

De Duitse politie is een klopjacht begonnen op een 48-jarige klimaatactivist die zegt verantwoordelijk te zijn voor meerdere aanslagpogingen op het Duitse energienet afgelopen week. Gisteravond heeft een zwaarbewapend politieteam het voertuig van Daniel V. in een bos in de deelstaat Noordrijn-Westfalen in beslag genomen.

Hiermee was hij op de vlucht geslagen. De politie hoopte de verdachte daar ook aan te treffen, maar van V. was geen spoor te bekennen. De Duitse politie gaat ervan uit dat hij zijn vlucht te voet heeft vervolgd. Volgens lokale media spitst de zoektocht zich toe op de plaats Niederzier in Noordrijn-Westfalen, daar is de politie uitgerukt met twintig politiewagens.

Daarnaast heeft de politie een helikopter met warmtecamera's ingezet in de hoop V. ergens in de bosrijke omgeving te lokaliseren. In het Hambach-bos, waar ook het voertuig werd gevonden, heeft de politie de gegevensdragers van wildcamera's in beslag genomen.

Bij verschillende zoekacties op meerdere locaties in de deelstaat heeft de politie twaalf vuurwapens aangetroffen.

Handgeschreven brief

Daniel V. heeft in een handgeschreven brief aan media en politie, voorzien van zijn naam en adres, de sabotagepogingen op meerdere elektriciteitscentrales opgeëist. Hij noemt het opwekken van elektriciteit uit fossiele brandstoffen "een misdaad die onbeschrijflijk leed veroorzaakt".

De man beweert vervolgens dat hij wel moest ingrijpen, omdat de media en de staat dat niet doen. Hij hoopt daarnaast dat ook de wapenindustrie in Duitsland door zijn aanslagen wordt geraakt, "zolang die de genocide in Palestina ondersteunt". "Ik heb alles zelf voorbereid", schrijft hij tot slot.

Hoog dreigingsniveau

Er zijn de afgelopen dagen meerdere pogingen tot sabotage van elektriciteitsinstallaties geweest in Duitsland, onder meer in Bergheim, Dormagen en Weisweiler en in Brandenburg. De Duitse minister Dobrindt van Binnenlandse Zaken had het gisteren over "klimaatextremisme" en zei dat het dreigingsniveau hoog is. De Duitse minister van Infrastructuur had het eerder al over "aanslagen op kritieke infrastructuur".

Minister Reiche van Economische Zaken zegt dat de stroomvoorziening gegarandeerd is en er volgens haar geen huishoudens zijn getroffen. Daar voegde ze nog aan toe: "Wie zich richt op de elektriciteitsleidingen, richt zich op de burgers."

Het is niet voor het eerst dat het Duitse energienet wordt aangevallen. Vorig jaar september kwamen tienduizenden huishoudens zonder stroom te zitten na brandstichting bij twee hoogspanningsmasten. De aanslag werd opgeëist door een anarchistische groepering. Begin dit jaar zaten tienduizenden in Berlijn dagenlang zonder stroom na een aanval opgeëist door de extreemlinkse groepering Vulkangruppe.

Een straaljager van de Griekse luchtmacht is vanmiddag neergestort tijdens een luchtshow ten noorden van Athene. De twee piloten aan boord van het toestel hebben het ongeluk niet overleefd. Na de crash ontstond brand, die grote donkere rookwolken veroorzaakte.

Een cameraploeg filmde toen het vliegtuig neerstortte:

Het incident vond vanmiddag rond 15.00 uur lokale tijd plaats tijdens de Athens Flying Week. Duizenden mensen waren afgekomen op de vliegshow op de luchtmachtbasis Tanagra, zo'n 60 kilometer ten noorden van hoofdstad Athene. Het publiek bleef ongedeerd.

Toeschouwers zagen hoe het gevechtsvliegtuig, een F-4 Phantom, plotseling hoogte begon te verliezen. Het toestel stortte neer met een explosie tot gevolg. Na de crash ontstond brand op twee plaatsen, doordat het vliegtuig in tweeën was gebroken.

Volgens de Griekse publieke omroep ERT was de straaljager net volgetankt. Elf blusvliegtuigen en -helikopters en meer dan 80 brandweerlieden rukten uit om de brand te bestrijden.

Aanvankelijk bestond onduidelijkheid over het lot van de inzittenden. Later op de middag werden de lichamen van de piloten gevonden tijdens de reddingsoperatie, die moeilijk op gang kwam door de omvang van de brand.

Vliegshow gestopt

De straaljagershow was net begonnen en de neergestorte F-4 was pas drie minuten in de lucht. Na de crash werd het evenement afgebroken. De Athens Flying Week is een jaarlijks terugkerend evenement. Volgens de organisatie is de vliegshow de grootste van Zuidoost-Europa.

… at least document what failed and give the failure analysis a good effort. And then later on, you can “try, try again” or let someone else carry on with …read more

In Tilburg is vanochtend een serval ontsnapt. Het is de tweede keer dat de katachtige uit zijn verblijf wist te komen.

Het van oorsprong Afrikaanse roofdier is groter dan een huiskat, heeft lange poten en is gevlekt als een luipaard. Via Burgernet is een melding verstuurd waarin mensen worden gewaarschuwd om zelf geen actie te ondernemen en de politie te bellen als ze het dier zien.

Waar de serval zich momenteel bevindt en hoe het dier is ontsnapt, is nog niet duidelijk. Stichting Beestenbende uit Dordrecht is gespecialiseerd in de opvang van exotische dieren en is ingeschakeld om het dier samen met de politie en de eigenaar op te sporen en vangen.

Volgens de stichting houdt de serval zich waarschijnlijk op in een van de achtertuinen in de buurt van het huis van de eigenaar. Die tuinen zijn volgens Beestenbende nauwelijks toegankelijk en dat maakt het vangen van het beest erg moeilijk. Twee kippen in een van de tuinen zijn door de serval gedood. Daarna verdween het dier weer, aldus de stichting.

Eerder ontsnapt

Het is niet de eerste keer dat de exotische kat tot onrust leidt in de buurt. De serval wist vorig jaar mei ook te ontsnappen. Het dier werd enkele uren later dankzij alerte buurtbewoners weer gevangen.

De eigenaar zei tijdens de eerdere ontsnapping tegen Omroep Brabant dat de serval was ontsnapt doordat er een gat was ontstaan in het tuinhek van zijn verblijf. Het dier werd uiteindelijk gevonden in de tuin van een buurtbewoner met kippen. Het lukte vervolgens de serval met behulp van vlees een bench in te lokken.

De eigenaar vertelde destijds dat hij zich aanvankelijk weinig zorgen maakte. Ook benadrukte hij dat het dier gewend was aan mensen. "Hij was bij de buurvrouw in de tuin, dus ik dacht: ik pak hem zo."

'Nu is het weer raak'

Toch leidt de ontsnapping vandaag opnieuw tot zorgen in de buurt. "Vorig jaar is er ook al een bericht over verschenen en nu is het weer raak", zegt een buurtbewoner tegen Omroep Brabant.

De bewoner stoort zich eraan dat bij de eerdere ontsnapping werd benadrukt dat de serval een lief dier is. "Er wordt dan verteld dat het zo'n lief beest is dat niemand kwaad doet. Maar ondertussen krijgen wij hier in de buurt het bericht dat we ramen en deuren gesloten moeten houden en kinderen moeten binnenhouden."

Servals zijn in principe niet gevaarlijk voor mensen, mits die uit de buurt blijven. Het advies is om huisdieren, zoals honden, katten, vogels of konijnen, niet los te laten lopen.

Verboden als huisdier

Sinds 1 juli 2024 is het in Nederland verboden om een serval als huisdier aan te schaffen. Mensen die voor die datum al een serval hadden, mogen het dier houden tot het doodgaat.

De bezorgde buurtbewoner wijst ook op die regels. "Het is niet voor niks dat het niet meer mag. Hij mag het dier blijkbaar houden, maar krijgt het niet voor elkaar om het binnen te houden."

De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner zijn aangekomen in Moskou. Op foto's van persbureau Reuters is te zien hoe zij op de internationale luchthaven Vnoekovo, ten zuidwesten van Moskou, worden ontvangen door een afgevaardigde van de Russische president Poetin.

De twee Amerikanen hebben van president Trump een volmacht gekregen om Poetin vandaag "een idee voor vrede" te presenteren. Wanneer zij dat hebben gedaan, reist het duo door naar Kyiv om rond de tafel te gaan met de Oekraïense president Zelensky. Poetin en Zelensky hebben toegezegd de aanvallen op elkaars hoofdsteden op te schorten zolang de besprekingen gaande zijn.

Hoewel eerdere bemiddelingspogingen van speciaal gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner geen noemenswaardige resultaten opleverden, denkt Trump nu dat het bliksembezoek van de Amerikanen de vrede tussen Rusland en Oekraïne wél een stap dichterbij brengt.

'Ze haten elkaar'

Nadat er op donderdag op het Witte Huis een onderhoud was geweest met Witkoff en Kushner, zei Trump in het Oval Office tegen de verzamelde pers: "We hebben hen gestuurd om te zien of we de zaken vooruit kunnen helpen. Er is een goede kans dat we daarin slagen." Het is onduidelijk wat het "idee voor vrede" van de Amerikanen precies behelst, ook wilde Trump geen antwoord geven op de vraag of Oekraïne in zijn ogen grondgebied moet afstaan.

Wel gaf Trump toe dat de onderlinge relatie tussen Poetin en Zelensky allesbehalve goed is en dat ze "elkaar serieus haten". "Dat staat hen in de weg. Het is een persoonlijkheidsprobleem tussen Rusland en Oekraïne", voegde hij daaraan toe.

The New York Times schrijft op basis van Amerikaanse functionarissen dat het voorbereiden van het bezoek van Witkoff en Kushner aan Moskou en Kyiv weken heeft geduurd. Een van de eisen die de Amerikanen volgens de krant op tafel legden was dat Oekraïne tijdens het bezoek van de Amerikanen aan Rusland tijdelijk zou stoppen met het bombarderen van Moskou en Russische energiecentrales. Rusland zou ondertussen moeten stoppen met raketaanvallen op Kyiv.

Zelensky zei al snel dit verzoek te respecteren en kondigde daarop een tijdelijk bestand aan gedurende het bezoek van de Amerikanen, Rusland leek in eerste instantie niet bereid om dit te volgen, maar is hier inmiddels ook mee akkoord, meldt persbureau Reuters.

Bij een aanval op de stad Kamianske, in het midden van Oekraïne, kwamen volgens lokale autoriteiten vanochtend nog wel vijf mensen om. Vijf anderen raakten gewond.

Ook zouden de Russen luchthavens in Kyiv en Boryspil hebben geraakt. Rusland probeert al langer de Oekraïense luchtafweer te overspoelen met raketten. Wel zijn Oekraïne en Rusland, na bemiddeling van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) een lokaal staakt-het-vuren overeengekomen voor de reparatie van een elektriciteitsleiding bij de kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Europa.

In deze video meer over de tactiek van de Russische luchtaanvallen:

Hoewel Witkoff en Poetin elkaar de afgelopen jaren meerdere malen hebben gesproken, wordt het de eerste keer dat Witkoff Kyiv bezoekt. Zelensky zegt op X hierover: "We moeten op zoek naar concrete opties om deze oorlog te beëindigen. We zullen zien welke voorstellen Steve [Witkoff] en Jared [Kushner] zullen doen."

Het bezoek van de gezanten vindt plaats anderhalve week nadat CIA-directeur John Ratcliffe in Moskou de leiders van de Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten ontmoette.

Vijf dagen na het geweld in Overasselt doet de politie nog altijd onderzoek in en rondom het Gelderse dorp. De politie laat weten vandaag "zichtbaar aanwezig" te zijn.

Zo vindt bij de woning aan de Ewijkseweg waar een beveiliger werd doodgeschoten uitgebreid politieonderzoek plaats. Volgens een verslaggever van Omroep Gelderland kammen politiemensen het gebied rondom de woning uit met metaaldetectoren.

In het huis woont Jan G., die in verband wordt gebracht met drugscriminaliteit en daar eerder voor werd veroordeeld. Het pand werd donderdag per direct voor een jaar gesloten door de burgemeester.

Op meer plekken zoeken

Ook op andere plekken zijn politiemensen met metaaldetectoren aan het zoeken, waaronder langs enkele wegen. Waar precies naar gezocht wordt, is niet bekendgemaakt.

De afgelopen dagen werden al meerdere wapens gevonden. Zo zijn er woensdag in het nabijgelegen Wijchen wapens aangetroffen, na melding van een burger. Er wordt onderzocht of de gevonden wapens een link hebben met het geweld in Overasselt.

Een overzicht van de gebeurtenissen in Overasselt:

Na het geweld in de nacht van maandag op dinsdag pakte de politie in totaal 34 mensen op. Twee van hen werden gisteren vrijgelaten omdat zij niet genoeg in verband konden worden gebracht met de plaatsen delict in Overasselt. De rest wordt als groep onder meer verdacht van moord of doodslag op de beveiliger.

De doodgeschoten man, de 51-jarige Berry Leenderts, was niet verzekerd. Om zijn uitvaart te bekostigen, is een inzamelingsactie gestart. Er is al ruim 20.000 euro opgehaald. Wanneer de uitvaart van de man is, is niet bekend.

Sportpark weer open

De gebeurtenissen hebben onrust veroorzaakt in Overasselt. Bewoners zijn blij dat de woning van Jan G. is gesloten, maar vragen zich af hoe het over een jaar verdergaat, zo werd gisteravond duidelijk tijdens een bewonersbijeenkomst.

Wel pakken de bewoners steeds meer het normale leven weer op. Een sportpark dat direct tegenover de woning aan de Ewijkseweg ligt, gaat vandaag weer open, meldt Omroep Gelderland.

Eerder liet de voetbalvereniging al aan de omroep weten blij te zijn dat sporters, vrijwilligers en bewoners het normale verenigingsleven weer kunnen oppakken.

Driven by a desire for privacy, customization, and lower costs, there’s growing interest in AI models which can be run on local hardware. Few of them go as far as …read more

Het nieuwe studiejaar is begonnen, de tijd dat veel nieuwe studenten een woonplek zoeken. Maar met een tekort aan huurwoningen voor studenten zoeken veel ouders naar andere oplossing, zoals de 'koopkamer'. Gemeenten zijn daar niet blij mee.

Wekelijks verschijnen op Funda advertenties van losse kamers of appartementen die onderdeel zijn van een grotere woning. Ze zijn niet groter dan 20 vierkante meter en niet duurder dan 200.000 euro. "(Ouders van) studenten opgelet", staat vaak in de beschrijving.

Die ouders hebben meer interesse de laatste jaren, zien verschillende makelaars. "Het is een behoorlijke verandering van de markt", ziet Romain Hamelers van Border Estate uit Maastricht. "Daarnaast hebben ouders vaak gespaard voor kinderen om zonder voorbehoud van financiering te kopen. Dat geld gebruiken ze dan nu voor het kopen van een losse studio of kamer", zegt hij.

Volgens Rik Gijtenbeek, makelaar uit Utrecht namens InKamers, is het verkopen van het mede-eigendom van een huis een manier om ervoor te zorgen dat niet nóg meer studentenwoningen van de markt verdwijnen. Hij richt zich op de verkoop van kamers in studentenhuizen aan ouders. "We zien dat er zo veel vraag is naar dit concept, daarom willen we daar nu ook mee gaan starten in andere steden."

Studentenwoningen nog altijd schaars

Het tekort aan studentenwoningen is nu ongeveer 20.000, berekende het Kenniscentrum Studentenhuisvesting (Kences).

Dat tekort liep in 2024 flink op, toen de Wet betaalbare huur werd ingevoerd. Door de combinatie van box-3-regels en het puntensysteem in die wet, werd het verhuren van een woning voor veel investeerders niet meer interessant. Het gevolg: duizenden huurwoningen kwamen op de koopmarkt terecht, waaronder studentenwoningen.

Verschillende gemeenten zijn niet blij met losse kamerverkoop. Zo handhaaft Utrecht al op die verkoop, omdat het zou leiden tot ongelijke kansen op de woningmarkt.

Ook andere studentensteden, zoals Groningen, laten aan de NOS weten dat de verkoop van individuele kamers onwenselijk is.

'Geen hypotheek mogelijk'

In de online advertenties van kamers staan dingen die je niet bij een alledaagse koopwoning vindt, zoals "geen hypotheek mogelijk" of "u wordt mede-eigenaar". Deze termen komen specifiek voor bij de koop van een losse kamer omdat dat net wat anders gaat dan de koop van een hele woning.

Een kamer is onderdeel van een huis en dus geen zelfstandig eigendom. Maar het gebeurt steeds vaker dat de koper van de kamer mede-eigenaar wordt van het hele huis. Net zoals het samenwonen in een huis, krijg je dan een huis met soms wel vijf eigenaren.

Ook via een andere weg is het mogelijk om een kamer te kopen. Dan moet een huis juridisch worden opgesplitst in aparte stukjes, die voorzien moeten worden van een eigen badkamer en keukentje. De eigenaar van het pand vraagt bij de gemeente een officiële splitsingsakte aan, die bij de notaris wordt ondertekend.

Op die manier koop je een deel van een gesplitst huis met eigen rechten.

Haken en ogen

Juridisch mag het dus, toch zitten er nog veel haken en ogen aan het kopen van de kamer. Zo is het bijna onmogelijk om een hypotheekverstrekker te vinden die een lening geeft. Die loopt namelijk veel risico, want je hebt als kamerkoper geen invloed op wat er met de rest van het huis gebeurt.

"Als je vier verschillende eigenaren hebt, is de vraag wie er aansprakelijk is als twee personen het hele huis verwaarlozen", zegt Boudewijn de Jong van De Hypotheker.

Om als student dan toch een kamer te kopen, is hulp van ouders nodig. Zij kunnen de kamer kopen door het volledige bedrag te financieren met eigen geld of via een familiehypotheek hun eigen hypotheek op te hogen.

Interessante investering

Vermogensexpert bij ABN Amro MeesPierson Tjarko Denekamp ziet dat het voor ouders een interessante investering kan zijn. "Als je als ouder investeert in een koopkamer van een ton, en dan geen bijdrage aan de huur van je kind hoeft te betalen, lijkt dat een rendabele investering als je dat afzet tegen de huidige spaarrente."

Het is volgens Denekamp verklaarbaar vanuit de grote krapte dat ouders naar dit alternatief zoeken. "We hadden dit nog niet eerder gezien, maar je ziet op Funda al tientallen kamers. Het is misschien wel de start van een trend doordat ouders deze gok wel aandurven."

In het centrum van Rotterdam zijn vannacht drie mensen aangehouden nadat een 40-jarige vrouw uit Den Haag met haar auto was ingereden op een groep mensen op een terras. Niemand raakte gewond. Volgens de politie was de vrouw onder invloed van alcohol.

Het incident gebeurde bij een horecagelegenheid aan het Rodezand. Na de aanrijding keerde het uitgaanspubliek zich tegen de bestuurder en vernielde de auto, meldt de regionale omroep Rijnmond. De vrouw raakte daarbij gewond aan haar gezicht.

De bestuurder is aangehouden voor onder meer rijden onder invloed. Daarnaast heeft de politie twee mannen van 23 en 20 jaar oud uit Zwolle aangehouden.

De oudste van de twee werd opgepakt voor het vernielen van de wagen, de ander voor het niet kunnen tonen van een identiteitsbewijs. Hij is inmiddels weer op vrije voeten, zegt de politie.

De maker van computerspel Tetris distantieert zich van de game Build the Wall, die het Witte Huis gisteren lanceerde. Het nieuwe spel is gebaseerd op Tetris.

Het doel van Build the Wall is om migranten tegen te houden. Spelers kunnen een muur bouwen om de grens "te beschermen tegen de naderende horde".

"The Tetris Company was niet betrokken bij de ontwikkeling van Build the Wall", schrijft het bedrijf op Instagram. Tetris spreekt van een inbreuk op het auteursrecht en zegt dit zeer serieus te nemen. Of het bedrijf zich beraadt op juridische stappen, is niet duidelijk.

De gameproducent lijkt ook te reageren op de inhoud van het spel van het Witte Huis. "Bij Tetris geloven we in de kracht van verbinding en het samenbrengen van mensen, niet in hen tegen elkaar uitspelen."

Meer games

Het Witte Huis lanceerde gisteren nog vier andere spellen, waaronder Rio Run, dat is afgeleid van de bekende game Snake. Hierin achtervolgt de Amerikaanse grensbaas Tom Homan migranten langs de Rio Grande, op de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico.

Mensenrechtenorganisaties reageerden geschokt. "Ik word er misselijk van", zei een directeur van de Amerikaanse ngo Frontera Federation tegen persbureau AFP. Deze organisatie zet zich in voor rechten van migranten. "Ze spelen al jaren spelletjes met het leven van mensen en nu hebben ze er een videogame van gemaakt."

Een organisatie uit San Diego die projecten organiseert in Latijns-Amerika constateerde een "gebrek aan ernst" bij de Amerikaanse regering. "Hier wordt de kwestie voorgesteld alsof het een spel is, terwijl dat in feite niet zo is."

In het Britse Dover heeft een grote groep gemaskerde mannen enkele uren de toegang tot de veerboot van en naar het Europese vasteland geblokkeerd. Het ging om een anti-immigratieprotest.

Aan het begin van de ochtend verzamelde een groep van enkele honderden in het zwart geklede mannen zich bij de toegangswegen tot de veerhaven. Ze droegen allemaal gezichtsmaskers en scandeerden leuzen als "Whose streets? Our streets" en "stop de boten". De actie werd breed gedeeld door anti-immigratiekanalen als dat van activist Tommy Robinson.

Op beelden is te zien hoe groot de groep was:

Doordat de mannen op de weg stonden, waren de veren naar Calais en Duinkerke moeilijk toegankelijk. Reizigers werden gehinderd om het terrein op of af te komen, wat leidde tot kilometers file in de Zuid-Engelse stad. Verder verliep het protest rustig.

De politie sprak tegen de BBC over "een verstoring van de openbare orde". Enkele agenten waren ter plaatse, maar hoefden uiteindelijk niet in te grijpen. Aan het einde van de ochtend vertrokken de betogers weer ordelijk.

Voorbijgangers reageerden soms instemmend op het protest. Medestanders deelden af en toe flessen water uit aan de menigte, die enkele uren in het zwart in de zon stonden.

Labour-politicus Mike Tapp uit Dover noemde het daarentegen een nodeloze verstoring van het dagelijks leven. "Ik ben die idioten die de boel verstoren in Dover helemaal zat", schreef hij op X. "Ga toch naar huis, geniet van je weekend of zoek een baan."

Nederlanders gestrand

In de file die ontstond, stond ook een bus met Nederlandse toeristen die na een achtdaagse groepsreis naar Devon en Cornwall de boot van 10.00 uur moesten halen.

"Die hebben we dus gemist", zei chauffeur Henk Achterstraat tegen de NOS. "Maar de sfeer hier is nog wel goed. We zitten lekker in de zon koffie te drinken en andere mensen uit de file gebruiken de wc in onze bus. We staan te ver weg van het protest om die gemaskerde mannen te zien, dus we kijken via een livestream op YouTube. Dat ziet er wel creepy uit."

Ferrydiensten lieten weten dat ze reizigers die hun afvaart hebben gemist zo snel mogelijk zullen helpen om een andere overtocht te boeken.

Aantallen afgenomen

Opeenvolgende Britse regeringen worstelen al jaren met een antwoord op de illegale immigranten die in kleine, onveilige boten het Kanaal oversteken. Afgelopen week besprak de Britse premier het onderwerp nog tijdens een bezoek van de Franse president Macron.

De Labourregering claimt wel voortuitgang te boeken. Tot 1 september wisten 16.513 mensen dit jaar succesvol de oversteek te maken. Dat was 43 procent minder dan op dezelfde datum vorig jaar.

Smokkelaars passen ondertussen wel hun tactieken aan vanwege het verscherpte toezicht, bijvoorbeeld door nog meer mensen op nog onveiligere boten te zetten. Halverwege vorige maand werd een 15 meter lange rubberboot met een recordaantal van 230 personen onderschept. Dat vaartuig kwam aan in Dover.

Het Pentagon heeft geprobeerd met leugendetectors te achterhalen welke defensiemedewerker geheime informatie naar de pers heeft gelekt. Dat gebeurde omdat president Trump furieus was dat iemand aan de pers had verklapt dat zijn Iran-oorlog tot grote munitietekorten leidt.

The New York Times schrijft dat ongeveer vijftig medewerkers een verhoor moesten ondergaan, zowel militairen als burgers die voor defensie werken. De zender CBS vult aan dat daar ook hoge bevelhebbers uit het veld bij zaten, zoals medewerkers van Central Command, de legerformatie waar de oorlog in het Midden-Oosten onder valt.

Doel van de ondervragingen zou zijn te achterhalen wie informatie over de Amerikaanse munitievoorraad had doorgespeeld naar de pers. Daardoor konden Amerikaanse media deze zomer berichten dat de productie van bijvoorbeeld Patriot-raketten achterbleef bij de vraag, door de vele Iraanse aanvallen op Amerikaanse doelen in het Midden-Oosten.

Intimidatie

Hoewel er bij de ondervragingen in augustus niet duidelijk werd wie er achter de lekken zit, had de maatregel volgens ingewijden in The New York Times ook nog een ander doel: intimidatie. De draconische stap zou anderen ervan moeten weerhouden in de toekomst de pers op te zoeken.

Een juridisch expert noemt in de krant de onderzoeken ongekend. Hoewel leugendetectors vaker worden gebruikt bij reguliere antecedentenonderzoeken, is het volgens hem nooit voorgekomen dat medewerkers er en masse aan worden onderworpen in de zoektocht naar een lek, zeker niet op dit niveau binnen de krijgsmacht.

Een woordvoerder van het Pentagon wil niet ingaan op vragen over het onderzoek. Hij benadrukt alleen dat het beschermen van staatsgeheimen cruciaal is voor de nationale veiligheid. "Elk lek vinden we ernstig en zal serieus worden onderzocht."

Relatie verslechterd

De relatie tussen het Pentagon met de pers is flink verslechterd sinds de terugkeer van Trump. Zo zette zijn minister van Defensie Hegseth, zelf oud-presentator, defensiejournalisten het ministerie uit en ontsloeg hij de hoofdredacteur van een defensiekrant. Ook gaf hij sinds 5 mei geen persconferentie meer, ondanks de voortdurende strijd in Iran. Vorig jaar zette Hegseth al eens op beperktere schaal leugendetectors in om lekken te vinden.

Hoewel de woordvoerder onderstreept dat het lekken van staatsgeheimen de veiligheid ondermijnt, wijzen critici erop dat aandacht in de pers kan voorkomen dat onwelgevallige feiten onder het tapijt worden geschoven. Dat geldt bijvoorbeeld voor de onthullingen over Air Force One, die ondanks een enorme revisie niet bleek te beschikken over cruciale verdedigingssystemen. Trump moest daarom heimelijk in een cateringwagen overstappen naar een veiliger vliegtuig.

Ook in dit dossier trok het Witte Huis fel van leer: journalisten van The New York Times werden gedagvaard om hun bronnen te openbaren. Dat bevel werd ingetrokken toen de rechter oordeelde dat de regering-Trump te hard van stapel was gelopen: "Dagvaardingen zijn een laatste stap, niet de eerste."

Ook tientallen militairen konden worden gevolgd via de reisapp Polarsteps, meldt onderzoeksplatform Follow the Money (FTM). Gisteren bracht FTM al naar buiten dat er een lek in de beveiliging van de app zat waardoor informatie van miljoenen reizigers kon worden verzameld.

Militairen uit Nederland, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België konden worden geïdentificeerd en gevolgd. Na een reis op Polarsteps zetten niet alle gebruikers hun gps-locatie uit.

Daardoor kon FTM nog steeds zien waar mensen zich bevonden. Gebruikers waren te volgen naar huis, maar bijvoorbeeld ook naar militaire bases in zowel Nederland als het buitenland. Omdat inlichtingendiensten hierin geïnteresseerd zijn, is het risicovol dat deze informatie openbaar is.

De journalisten zagen dat een militair die vorig jaar zomer op vakantie was in Oostenrijk, een aantal maanden later naar een legerbasis in Litouwen ging voor een NAVO-missie. Ook op de terugweg was hij te volgen. Vermoedelijk reisde hij mee met een transport van zwaar militair materieel.

Zwarte lijst

Na vragen van FTM heeft de Nederlandse krijgsmacht besloten om Polarsteps op een zwarte lijst te zetten. De app kan binnenkort niet meer worden geïnstalleerd op apparaten van de strijdkrachten en wordt automatisch verwijderd als die er al op stond.

Polarsteps zei gisteren in een reactie dat er geen sprake is van een datalek. Volgens het bedrijf zijn er geen privégegevens gelekt of gedeeld. Toch heeft Polarsteps een aantal aanpassingen doorgevoerd in de beveiliging. Zo moet grootschalige toegang tot publieke gebruikersdata worden voorkomen.