Koraal Bonaire dreigt te verdwijnen, nog maar 10 procent over
De gezondheid van het koraal rond Bonaire, in het Caribisch gebied, is de afgelopen jaren flink verslechterd. Dat constateren Nederlandse wetenschappers die afgelopen jaar het koraal rond het eiland opnieuw in kaart brachten.
Nog maar zo'n 5 procent van de zeebodem rond Bonaire, een Nederlandse gemeente, is bedekt met koraal. Vijftig jaar geleden was dat nog meer dan 60 procent. Dat betekent dat nog maar zo'n 10 procent van de oorspronkelijke hoeveelheid over is.
Het koraal lijdt onder het steeds verder opwarmende zeewater. Dat is al decennia aan de gang, doordat mensen steeds meer CO2 uitstoten door het gebruik van fossiele brandstoffen. De afgelopen jaren werd die opwarming nog eens aangejaagd door het weerfenomeen El Nino.
"Heel veel koraal is doodgegaan doordat er een heel zware El Nino was, een ernstige opwarming van het zeewater," zegt koraalonderzoeker Erik Meesters van Wageningen University and Research.
"Daarnaast had het koraal ook last van ziekte. Dat heeft waarschijnlijk ook te maken met klimaatverandering. Door hogere temperaturen krijg je meer bacteriën in het water, dus dan zijn koralen ook gevoeliger voor ziektes."
Zichtbare achteruitgangMeesters publiceerde vorig jaar een onderzoek naar de koralen rond Bonaire op basis van gegevens uit 2017 in vakblad Nature. Inmiddels is er nieuw veldwerk gedaan, waarover nog in wetenschappelijke bladen moet worden gepubliceerd. De eerste analyse van die gegevens verraadt dat het koraal alleen maar verder achteruit is gegaan.
Bonairianen die met koraal werken, zien in de praktijk al lang wat wetenschappers in hun onderzoeken vaststellen.
"Toen ik jong was moest je nog koraal weghalen om de zee in te kunnen lopen. Dat is al lang niet meer zo," zegt Leonel Martijn, geboren in 1969. Hij is marine park manager bij Stinapa, de overheidsinstantie die de koralen rond Bonaire beheert en probeert te beschermen.
Leonel vaart met een speedboot van plek naar plek en weet precies waar nog koralen te vinden zijn en waar ze helemaal zijn verdwenen:
Het koraal is nog te redden, denkt Erik Meesters, maar dan moet er wel snel iets gebeuren. "Om de opwarming van de aarde te stoppen, moeten we zo snel mogelijk stoppen met fossiele brandstoffen te gebruiken. En daarnaast moeten we heel veel restauratieprojecten voor het koraal opzetten."
Dat laatste gebeurt al op Bonaire zelf. Bij de organisatie Reef Renewal, verbonden aan één van de duikscholen op Bonaire, kweken ze kleine koralen om ze rond het eiland uit te planten. "Koralen zijn dieren, maar je kunt ze stekken zoals planten," zegt Sanne Tuijten van Reef Renewal. "Als we ze uitplanten zien we ook dat ze verder groeien en dat ze zich ook voortplanten."
Reef Renewal zegt dat het inmiddels 20.000 stukken nieuw koraal rond Bonaire heeft geplant. Dat klinkt misschien als veel, maar op de schaal van de Caribische zee gaat het uiteindelijk maar om een bescheiden gebied.
Sanne Tuijten van Reef Renewal geeft toe dat haar werk uiteindelijk een druppel op een gloeiende plaat is. "Maar wij doen wat we kunnen. We kunnen ook toekijken en zien hoe de koralen verdwijnen. Wij hebben ervoor gekozen om dat niet te doen."
Ramp voor toerismesectorHet is deels ook een kwestie van overleven voor de duikschool die aan Reef Renewal verbonden is. Economisch zou het een ramp zijn voor Bonaire als het koraal volledig verdwijnt. De toeristensector, zoals de duikscholen, is er bijna volledig van afhankelijk.
"De mensen komen om koralen en vissen te zien en de mooie kleuren van de koralen, maar als ze niks hebben, ja, wat kunnen ze gaan zien, ze gaan niets zien," zegt Guersley Anthony van Buddie Dive. Hij maakt zich zorgen over zijn baan, want ook hij zag het koraal de afgelopen jaren sterk achteruit gaan.
"We zien nog wel een paar koraalsoorten die het goed doen," zegt Erik Meesters. "Koralen die ongevoelig zijn, snel groeien, we noemen het een beetje onkruidkoralen. Maar de echte rifbouwers, de koralen die tien meter hoog kunnen worden, die zie je niet meer. Die verdwijnen."