Aggregator

"De overheid had wat meevoelender mogen zijn", zei de zichtbaar geëmotioneerde ex-kinderarts Károly Illy vandaag tegen de coronacommissie. Tijdens de pandemie werd hij als OMT-lid bedreigd en de arts ervoer te weinig steun van de overheid. "Ik heb me best eenzaam gevoeld."

Illy vertelde over de impact van de bedreigingen op hem en zijn gezin, en zijn slechte ervaring bij het doen van aangifte.

Zijn verhaal maakte indruk op andere leden van het Outbreak Management Team. Een aantal van hen heeft juist wel veel hulp van instanties ervaren in de coronaperiode, waarin ze volop te maken kregen met bedreigingen. Daarmee lijkt het erop dat niet elk OMT-lid dezelfde ondersteuning heeft gehad.

'Omgekeerde wereld'

Viroloog Marion Koopmans, die via sociale media werd bedolven onder beledigingen en bedreigingen, herkent in het verhaal van Illy hoe lastig het is om iemand hiervoor te laten vervolgen. "Het feit dat je bedreigd bent volstaat niet, je moet er echt serieuze impact van ervaren", zegt ze tegen de NOS. "Daarnaast krijg je al snel het idee dat je er niet veel mee opschiet om aangifte te doen."

Volgens haar is sprake van een "omgekeerde wereld", waarin de bedreigde beveiligd wordt en de schuldige vaak vrijuit gaat.

Kinderarts Illy probeerde in 2022 aangifte te doen. "Na de zoveelste doodsbedreiging had ik besloten: nu is het genoeg." De kinderarts zei vandaag dat de politie de aangifte aanvankelijk niet had geaccepteerd. "De politie zei: 'tegen de muur met die man', dat kan van alles betekenen."

Bekijk hier het emotionele pleidooi van Illy:

Uiteindelijk lukte het volgens Illy toch om aangifte te doen met dank van OMT-voorzitter Jaap van Dissel en een strafrechtadvocaat. "De politie was schoorvoetend bereid om mijn aangifte te accepteren", zei Illy tegen de coronacommissie. "Dat zou niet zo moeten zijn. De overheid zou voor de OMT-leden gewoon een nummer moeten hebben dat altijd te bellen is."

'Ik voelde me ongelofelijk veilig'

IC-arts en OMT-lid Diederik Gommers heeft dit heel anders beleefd. Hij zegt aan de telefoon dat politie en justitie bij hem juist heel proactief te werk gingen. Gommers, die uitgroeide tot mediapersoonlijkheid tijdens de coronacrisis, had naar eigen zeggen een kort lijntje met de autoriteiten.

"Op het moment dat de bedreigingen toenamen, namen ze contact met me op. Ik heb zelfs een noodknopje gehad en een app op mijn telefoon voor als ik werd lastiggevallen. Dus ik heb me ongelofelijk veilig gevoeld."

Gommers schat dat hij tussen de vijf en tien keer aangifte heeft gedaan van bedreiging. Dat heeft in ieder geval tot een taakstraf geleid voor een 50-jarige man uit Aalsmeer.

'Goed geregeld'

Microbioloog Jan Kluytmans zegt dat hij onder de indruk is van het verhaal van Illy, maar het geschetste beeld zelf niet herkent. "Mijn ervaring is gelukkig anders maar dat zegt niets over zijn situatie", aldus Kluytmans. Hij heeft in tegenstelling tot Illy juist een positieve ervaring. "Van nationale instanties tot lokale politie, er werd naar me geluisterd en er werd, zover ik daar zicht op had, ook echt iets met mijn meldingen gedaan".

Waar Illy zei geen aanspreekpunt te hebben gehad over de bedreigingen, benoemt Kluytmans dat hij dat wel had. "Er waren speciale mensen die ik kon contacteren en ik voelde me nooit alleen". Ook hij heeft in de coronaperiode aangifte gedaan naar aanleiding van een bedreiging aan zijn adres.

Ook hoogleraar infectiepreventie Andreas Voss en arts-microbioloog Marc Bonten hebben het anders ervaren dan Illy. "Bij bedreigingen konden wij het RIVM contacteren en daar stonden mensen klaar om ons te helpen", zegt Bonten. Ook Voss is zeer positief over de begeleiding die hij vanuit de overheid kreeg tijdens zijn werk voor het OMT. "Alles was goed geregeld."

Beperkt ervaringen uitgewisseld

Illy zegt in reactie tegen de NOS dat de OMT-leden hier slechts beperkt ervaringen over hebben uitgewisseld. Hij geeft aan dat hij daardoor ook niet weet hoe het kan dat anderen zich niet in zijn verhaal herkennen. Illy benadrukt dat hij het tegenover de coronacommissie heeft gezegd zoals het voor hem was.

Het Openbaar Ministerie laat in een reactie weten dat het niet in een middag kan achterhalen of er een aangifte van Illy bij het OM is binnengekomen en wat daarmee is gebeurd. Het ministerie van Justitie is om een reactie gevraagd.

Presentatoren Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte stappen over van NPO Radio 2 naar Radio 10. Ze worden er de opvolgers van Gordon en Froukje de Both.

BNNVARA bevestigt het vertrek aan de NOS, na berichtgeving van het AD. Roodbeen en Kijk in de Vegte maakten acht jaar lang het ochtendprogramma Jan-Willem Start Op! bij NPO Radio 2. Ze wonnen in 2020 en in 2025 de Gouden RadioRing met het programma.

Het duo heeft op 24 juli hun laatste uitzending op NPO Radio 2, vanaf de Nijmeegse Vierdaagse.

'Ontzettend dankbaar'

Suzanne Kunzeler, directeur content bij BNNVARA, schrijft in een reactie: "Met ruim 2000 afleveringen van Jan-Willem Start Op! en hun betrokkenheid bij talloze bijzondere acties en evenementen hebben Jan-Willem en Jeroen laten zien hoe radio mensen kan verbinden, inspireren en raken."

"We zijn hen ontzettend dankbaar voor hun creativiteit, energie, vakmanschap en de warmte die zij iedere ochtend opnieuw de ether in brachten. Tegelijkertijd gunnen we hen van harte alle mooie avonturen, kansen en successen die nog op hun pad zullen komen."

Gordon

Met Roodbeen en Kijk in de Vegte komt er een nieuw presentatieduo voor de ochtend op Radio 10. Gordon en Froukje de Both zaten daar sinds september achter de microfoon, maar de luistercijfers bleven achter bij de verwachtingen.

Afgelopen vrijdag liet Gordon in een radiointerview weten dat hij veel moeite heeft met het vroege opstaan voor de ochtendshow.

Bij Russische aanvallen in Oekraïne zijn zeker tien mensen gedood en 48 anderen gewond geraakt. Dat melden regionale autoriteiten in het land.

In de regio Soemy werd een 13-jarige jongen gedood, net als zijn vader en zijn oma, melden de autoriteiten. Bij diezelfde aanval raakte ook een 10-jarige jongen, zijn 13-jarige zus en hun moeder gewond.

"Poetin minacht het menselijk leven", zei de Oekraïense president Zelensky in een reactie op de aanvallen. Hij benadrukte dat het ging om een gewoon huis, geen militair doel. Zelensky verwees in zijn reactie naar Operatie Barbarossa.

Die aanval van nazi-Duitsland op de Sovjet-Unie in 1941 wordt jaarlijks in Rusland herdacht op 22 juni. "Vandaag begon Rusland deze dag echter niet met het eren van de nagedachtenis van hen die in de Tweede Wereldoorlog zijn gesneuveld", zei Zelensky. Rusland begon de dag volgens hem met "nieuwe volstrekt ongerechtvaardigde moorden".

"Poetin wordt door precies hetzelfde gedreven als de agressors voor hem", zei Zelensky. "Hij hecht net zo weinig waarde aan het leven als zij deden."

In zeven verschillende regio's vielen vandaag dodelijke slachtoffers in Oekraïne:

Vorige maand maakte de VN-mensenrechtenmissie in Oekraïne bekend dat er in mei zeker 274 burgers waren gedood en 1763 burgers gewond raakten. Dat was het hoogste aantal burgerslachtoffers sinds april 2022, volgens de VN-missie.

Aanval op raketfabriek

Oekraïne heeft vandaag ook meerdere aanvallen uitgevoerd op Russische grondgebied. Een van die aanvallen richtte zich op een fabriek in Voronezj, waar volgens de Oekraïense strijdkrachten elektronica voor raketten worden gemaakt. Daardoor zou het vermogen van Rusland om nieuwe raketten te maken aanzienlijk zijn afgenomen, aldus het leger.

Volgens de gouverneur van de regio Voronezj zijn er vijf mensen gedood bij de aanval daar. Ook zouden er tientallen mensen lichtgewond zijn geraakt. De meesten mochten na een korte behandeling weer naar huis.

De gouverneur bevestigde niet dat het om een fabriek ging waar raketonderdelen werden gemaakt. Wel zei hij dat het vallende puin de gevels en ramen van meerdere appartementencomplexen beschadigden.

Situatie op de Krim

Oekraïne heeft de afgelopen maanden de aanvallen op de militaire Russische infrastructuur opgevoerd. Door alle verbindingen met het Russische vasteland aan te vallen wil Oekraïne de door Rusland bezette Krim isoleren.

Vandaag maakten de door Rusland aangestelde autoriteiten in de regio bekend dat tot en met 1 september geen excursies met kinderen naar de Krim zijn toegestaan. De zomerkampen en andere toeristische activiteiten zijn opgeschort. Volgens de gouverneur komt dit door de brandstofcrisis.

Sinds afgelopen weekend mogen alleen overheidsinstanties nog benzine kopen bij tankstations.

Als een vader met ouderschapsverlof gaat, verdient de moeder later meer geld dan in gezinnen waar de vader geen ouderschapsverlof opneemt. Dat blijkt uit het eerste grootschalige onderzoek naar het betaalde ouderschapsverlof in Nederland.

Tegelijkertijd gaan de meeste vaders überhaupt niet met vaderschapsverlof: slechts 53 procent van de vaders die er recht op hebben, tegen om 71 procent van de moeders. Geld speelt een belangrijke rol in die beslissing.

Betaald ouderschapsverlof werd ingevoerd in 2022. Het gaat om negen weken verlof voor ouders in loondienst. Zij krijgen 70 procent van hun salaris doorbetaald, met een maximum op zo'n 4600 euro bruto per maand.

Hoogte uitkering maakt uit

In opdracht van de regering heeft onderzoeksinstituut SEO Economisch Onderzoek grondig in kaart gebracht hoe geslaagd de regeling is. Daarvoor is registerdata van bijvoorbeeld het UWV gecombineerd met interviews met ouders en werkgevers.

"Je merkt dat vooral mannen gevoelig zijn voor de hoogte van de uitkering", zegt Justus van Kesteren, een van de onderzoekers. "We zien dat vaders vaker verlof opnemen als hun werkgever de uitkering aanvult."

Vooral vaders met lagere lonen kiezen ervoor te blijven doorwerken. "Mannen nemen minder verlof op als ze tijdens die periode relatief veel inkomen inleveren. Bij moeders speelt de hoogte van de uitkering veel minder mee in de beslissing om verlof op te nemen."

Gelijkere verdeling thuis

Een andere conclusie van het onderzoek is dat moeders van wie de partner met verlof is geweest meer verdienen dan andere moeders. Dat komt doordat mannen die met ouderschapsverlof gaan, vaker deeltijd gaan werken dan andere vaders. En dat maakt het mogelijk voor de partner (veelal vrouwen) om meer uren te draaien.

Daarmee pakt het beleid grotendeels uit als bedoeld: in gezinnen waarin de man met verlof gaat, wordt de takenverdeling thuis gelijkwaardiger tussen de twee ouders. Dat effect blijft ook op de lange termijn. Dit ontlast moeders die nog steeds het leeuwendeel van de onbetaalde zorgtaken thuis doen.

Het is al langer een probleem dat veel vrouwen onder de 40 arbeidsongeschikt raken door overbelasting. De vraag is of verlof voor vaders dat kan veranderen.

"Dat is een interessante gedachte, maar daar hebben we in dit onderzoek niet specifiek naar gekeken", zegt Van Kesteren. "Wat we wel zien, is dat moeders aangeven dat het verlof bijdraagt aan een betere balans tussen werk en privé. Dat zou stress kunnen verminderen."

Wordt El Obeid straks even berucht in Sudan als Al-Fasher? Die vrees is groot bij experts. De VN waarschuwt voor een offensief op de Sudanese stad, die al ruim anderhalf jaar belegerd wordt door de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF).

El Obeid is door de RSF aan de noord-, west- en zuidkant afgesloten, waardoor er nauwelijks voedsel en water binnenkomt. Ook is de elektriciteit afgelopen weekend uitgevallen en krijgen de half miljoen inwoners daardoor geen medische zorg.

De situatie doet denken aan Al-Fasher, waar na een langdurige belegering ernstige gruwelijkheden plaatsvonden.

El Obeid is de hoofdstad van de provincie Noord-Kordofan en ligt op een doorvoerroute tussen de hoofdstad Khartoem en de regio Darfur. "Daardoor is het een strategisch knooppunt in de regio", zegt Anette Hoffmann, Sudan-expert bij Instituut Clingendael.

Er wordt al lange tijd gevochten in de belegerde stad en inwoners hebben veel geweld meegemaakt, zegt ze. Begin vorig jaar doorbrak het Sudanese leger de belegering van de RSF. Die doet er sindsdien alles aan om de strategische stad weer in te nemen.

Voor het regeringsleger is de stad van groot belang, omdat het er een luchtmachtbasis en een infanteriedivisie huisvest. Het is dan ook vanuit deze stad dat het leger probeerde de belegering van Al-Fasher te doorbreken, zonder succes. Wat volgde waren hevige gevechten met de paramilitaire RSF en moordpartijen.

Drone-oorlog

El Obeid ligt op de scheidslijn tussen de twee fronten. De paramilitaire RSF heeft vooral grote delen van het westen van Sudan in handen, zoals Darfur. Het regeringsleger controleert het oosten en noorden, waaronder Khartoem.

Alleen vanuit Khartoem komen nog spullen El Obeid binnen, omdat het Sudanese leger die route nog in handen heeft. Door een handelsembargo tussen de twee partijen is het moeilijker om in basisvoorzieningen te voorzien. Ze wisselen geen goederen of voedsel met elkaar uit. Hoffmann: "Dit zorgt voor extra schaarste".

Daarnaast is de oorlog in Sudan steeds meer een drone-oorlog geworden: inwoners van de stad worden bijna dagelijks beschoten. Volgens de VN zijn in de eerste vijf maanden van 2026 duizenden Sudanezen omgekomen door drone-aanvallen. "Het is een hele donkere situatie."

Toevluchtsoord

Hoewel de inname van Al-Fasher een stuk gecoördineerder was (de RSF legde er een complete aarden wal omheen) zijn er volgens Hoffmann wel parallellen te trekken met El Obeid. "Er gingen zeer hevige gevechten aan vooraf, infrastructuur wordt vernietigd en humanitaire hulp wordt afgesloten, zodat bewoners worden afgeknepen."

Hoffmann hoort van haar contacten in El Obeid dat er bussen rijden voor mensen die de stad willen verlaten, maar vanwege de hoge ticketprijzen is het voor velen onmogelijk om te vluchten. Ook zijn er veel Sudanezen op leeftijd die niet willen vertrekken, omdat de situatie zo hopeloos is of omdat ze verzwakt zijn.

"De stad is een toevluchtsoord voor Sudanezen die zijn gevlucht uit andere dorpen", zegt Hoffmann. Veel van hen hebben elk hun eigen horrorverhaal, bijvoorbeeld over seksueel geweld. "Dat is een verschrikkelijk oorlogsinstrument dat de RSF systematisch inzet tegen veelal vrouwen, maar waaraan ook het Sudanese leger zich schuldig maakt. Als gevolg daarvan maken sommige slachtoffers een einde aan hun leven."

Bekijk deze NOS-special over de moordpartijen gepleegd in de stad Al-Fasher:

VN-mensenrechtenchef Türk waarschuwde vrijdag voor grootschalige wreedheden in El Obeid. "We hebben dit draaiboek al eerder gezien. We weten waar het toen toe heeft geleid, en we mogen nu niet toestaan dat de vermijdbare gruweldaden die we vorig jaar in Al-Fasher en het vluchtelingenkamp Zamzam hebben gedocumenteerd, zich herhalen."

Ook een groep van 29 landen, waaronder Nederland, Frankrijk en Duitsland, zegt zich ernstige zorgen te maken over de dreigende escalatie. Zij roepen de RSF op om de aanvallen op El Obeid te stoppen.

De Tweede Kamer nam deze maand een D66-motie aan over de situatie in Sudan. De Kamer vraagt het kabinet om zich binnen de EU actiever in te zetten: er wordt gepleit voor sancties en maatregelen tegen personen en partijen die betrokken zijn bij oorlogsmisdaden.

Puzzelstukje

"De druk op de Nederlandse regering is toegenomen," concludeert Hoffmann. "Het is een belangrijk puzzelstukje in de lange weg die nog te gaan is."

Volgens haar is het probleem breder dan de gevechtshandelingen aan het front. De EU drijft nog voor miljarden handel met de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), die de RSF financiert en bewapent." Dat vindt ze tegenstrijdig.

"De VAE moet daarop worden aangesproken. En de boodschap in Europa moet duidelijk: wie zaken doet met Dubai, financiert in zekere zin het genocidale geweld dat plaatsvindt in Sudan."

Voor het eerst heeft een arts in Nederland het leven beëindigd van een ernstig ziek kind. Minister Hermans van Volksgezondheid schrijft aan de Tweede Kamer dat de melding daarover eind vorig jaar is binnengekomen bij de speciale commissie die is ingesteld om deze vorm van euthanasie te beoordelen.

Sinds 2024 bestaat de mogelijkheid om in overleg met de ouders actief het leven te beëindigen van kinderen tussen de 1 en 12 jaar die ondragelijk en uitzichtloos lijden. Tot die tijd kon dat alleen bij pasgeborenen en kinderen boven de 12.

De beoordelingscommissie heeft naar de zaak gekeken en de betrokken arts gesproken, schrijft Hermans. Het oordeel van de commissie is doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie (OM). Dat moet uiteindelijk beoordelen of de arts volgens de wet heeft gehandeld. Het zwaarwegende advies van de beoordelingscommissie wordt binnenkort openbaar gemaakt.

In haar brief vermeldt Hermans geen verdere details over de zaak, zoals de leeftijd van het kind of het ziektebeeld.

Lijden verzachten niet mogelijk

Toen de wet twee jaar geleden in werking trad, was de verwachting dat het om niet meer dan vijf gevallen per jaar zou gaan. De regeling is bedoeld voor kinderen van wie de verwachting is dat ze binnen afzienbare tijd zullen overlijden en bij wie het niet goed mogelijk is om hun lijden te verzachten.

Ze hebben vaak aangeboren afwijkingen aan hersenen, longen of het hart, of stofwisselingsziekten. In het verleden kon er alleen palliatieve sedatie worden gegeven of kon besloten worden de kinderen geen eten en drinken meer toe te dienen en ze zo te laten 'versterven'. Dat proces kan soms weken duren.

De regeling lag politiek gevoelig, omdat het gaat om wilsonbekwame kinderen. Maar ook sommige deskundigen uitten hun twijfels. Artsen zouden bang kunnen zijn voor vervolging, omdat het OM en niet de beoordelingscommissie het finale oordeel velt over hun handelen.

België heeft vandaag visa afgegeven voor het bezoek van vijf leden van de Taliban aan Brussel. Dat meldt het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken.

De Taliban-delegatie komt naar Brussel op uitnodiging van de Europese Commissie om te spreken over de terugkeer van uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers. De verwachting is dat zij zich deze week al in de Belgische hoofdstad melden. Mogelijk morgen al. Vanaf dat moment is hun visum één dag geldig.

De uitnodiging aan de Taliban-delegatie ligt buitengewoon gevoelig vanwege de grootschalige mensenrechtenschendingen onder het Talibanregime, waar met name vrouwen en meisjes onder lijden.

Legitimering regime

Op dit moment zijn er geen afspraken met Afghanistan over het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers. Daardoor blijven afgewezen Afghanen in de EU.

Op verzoek van een grote groep EU-landen, waaronder Nederland, heeft de Commissie contact gezocht met de Taliban, omdat zij nu de feitelijke machthebbers zijn in Afghanistan.

In januari reisde al een delegatie Belgische ambtenaren en ambtenaren van de Europese Commissie naar de Afghaanse hoofdstad Kabul voor gesprekken met de Taliban. Critici vinden dat de Commissie de Taliban erkent als de formele machthebbers door officiële gesprekken met ze te voeren.

De Nederlandse Raquel Garcia Hermida-van der Walle is de voorzitter van een groep Europarlementariërs die zich speciaal bezighoudt met Afghanistan. Volgens de D66-politica legitimeert de Europese Commissie het Talibanregime door in gesprek te gaan. "Dat begrijpt niemand. Je gaat niet in Brussel zitten voor een theekransje met de Taliban die hun vrouwen, hun meisjes, hun bevolking op zo'n verschrikkelijke manier onderdrukken."

'Technische gesprekken'

De Europese Commissie ontkent dat de gesprekken een legitimering van de Taliban zouden inhouden. Een woordvoerder wilde vandaag nog niet vertellen waar en wanneer precies de gesprekken met de vijf afgevaardigden van de Taliban gaan plaatsvinden.

Volgens de woordvoerder van de Commissie gaat het om technische gesprekken in Brussel, die een vervolg zijn op eerdere gesprekken die al hebben plaatsgevonden in Kabul. Volgens de Commissie is het aan de lidstaten van de EU om te beslissen wie zij uitzetten. Het zou vooral gaan om criminele afgewezen asielzoekers die een serieuze bedreiging vormen.

Een woordvoerder van de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot laat weten dat de afgegeven visa alleen op Belgisch grondgebied gelden.

"Uit de veiligheidsanalyse van de Staatsveiligheid en onze militaire inlichtingendienst was gebleken dat er geen informatie was op basis waarvan kon worden geconcludeerd dat de betrokken personen een bedreiging vormen op Belgisch grondgebied."

Kunstmatige intelligentie (AI) vindt steeds meer zijn weg naar de werkvloer. Kansen op een baan in bepaalde beroepen nemen daarom af, liet uitkeringsinstantie UWV vanochtend weten.

Volgens de uitkeringsorganisatie heeft AI vooral impact op beroepen die veel met talen bezig zijn. "De AI-tools vliegen je inmiddels om de oren. Tekstschrijvers en dat soort creatieve beroepen merken dat meteen", zegt Stef Molleman van het UWV.

Het UWV zag de afgelopen jaren een afname van het aantal vacatures in creatieve beroepen zoals vertalers, grafisch vormgevers en accountmanagers in de reclamewereld. Daarbovenop steeg het aantal aanvragen voor uitkeringen bij deze beroepen.

'Het roer om'

Online drukkerij HelloPrint merkte deze verschuiving al. De Rotterdamse vestiging van het bedrijf, dat promotiemateriaal maakt als folders en stickers, besloot kort geleden het roer om te gooien. Bijna iedere afdeling werkt nu met kunstmatige intelligentie.

Het persoonsbestand slonk hierdoor van zestig naar dertig werknemers. "We kunnen nu met minder mensen hetzelfde werk verzetten", zegt directeur Hans Scheffer. Volgens hem is bij alle rollen achter de schermen de impact van AI groot. "We werken in kleinere teams, intensiever met elkaar samen."

Er is met name gekort op software ontwikkelaars, administratieve functies en tekstschrijvers. "We zijn actief in dertien landen in Europa. Voorheen had ieder land een eigen copywriter die de website onderhield. Maar op dit moment wordt dat door slechts twee mensen gedaan die AI-agents aansturen."

Volgens Scheffer zijn de competenties veranderd om succesvol te zijn op je werk: "Voorheen stuurde je mensen aan en nu techniek".

Ook bij marketingadviesbureau Artefact worden werkprocessen naar eigen zeggen productiever. Het Utrechtse bedrijf bouwt AI-oplossingen voor klanten.

"Ons personeelsbestand is de afgelopen jaren steeds technischer geworden. Het creatieve en procesmatige deel wordt door AI uit handen genomen", zegt directeur AI Dirk Melief.

Zo hielp het bureau een klant bij het herschrijven van 33.000 webpagina's. Deze moesten worden voorzien van een nieuwe stijl die de herpositionering van het merk moesten passen. "Zonder AI-toepassingen zou zo'n traject al snel een jaar duren, maar nu kun je met een goede copywriter en vijf AI-ontwikkelaars in twee maanden klaar zijn."

Ook Cynthia Kromhout merkt veel van de invloed van kunstmatige intelligentie. Zij vertaalt naast haar baan al ruim 10 jaar juridische teksten vanuit het Engels. Ze besloot in 2021 om volledig als freelance vertaler aan de slag te gaan.

Door de opkomst van automatische vertaalprogramma's ziet ze opdrachten steeds meer opdrogen. "Eerst kon je niet op die programma's vertrouwen, maar inmiddels zijn ze zo ver gevorderd dat de teksten bijna foutloos zijn."

Hoewel het Kromhout in het verleden juist veel voordeel bracht dat juridische vertalingen heel nauw luisteren, overweegt ze toch een carrièreswitch naar het onderwijs. "Het tekort aan leerkrachten blijft groot. Aangezien ik toch een opleiding heb in taal is het misschien beter."

Rechercheurs van het coldcaseteam van de politie Zeeland-West-Brabant hebben een 38-jarige verdachte aangehouden op verdenking van een strafbaar feit dat hij twintig jaar geleden zou hebben gepleegd. Zij kwamen de man uit Halsteren op het spoor door een DNA-match, schrijft Omroep Brabant.

De man werd begin juni opgepakt en wordt verdacht van een verkrachting en poging tot moord of doodslag in Bergen op Zoom in de nacht van 6 juni 2006. Hij is de afgelopen week voor de raadkamer van de rechtbank verschenen. Die heeft bepaald dat het voorarrest met negentig dagen wordt verlengd.

'Maakt niet uit hoe oud een zaak is'

Hoewel de zaak al twintig jaar oud is, zijn de rechercheurs van het coldcaseteam de zaak niet uit het oog verloren. Zij vonden de verdachte door een match van aangetroffen DNA-sporen in deze zaak en DNA in de databank voor strafzaken.

Voor de politie maakt het niet uit hoe oud een zaak is, schrijft de politie in een bericht: "Waar mogelijkheden zijn, blijven rechercheurs van het coldcaseteam kijken naar nieuwe aanknopingspunten. Ook na vele jaren kunnen nieuwe technieken, informatie of ontwikkelingen leiden tot een doorbraak."

Modern video game consoles rarely have expansion ports, but in the 80s and 90s it was practically guaranteed. With the speed that hardware was advancing it made sense to build …read more

De invloedrijke econoom Alan Greenspan is vandaag op 100-jarige leeftijd overleden. Dat bevestigt zijn vrouw Andrea Mitchell aan NBC News, de Amerikaanse nieuwszender waar zij zelf voor werkt.

Greenspan was van 1987 tot 2006 voorzitter van de Federal Reserve (Fed), de Amerikaanse centrale bank. Met zijn heilig geloof in de vrijemarkteconomie hielp Greenspan de Amerikaanse economie verschillende zware crises door.

Maar de grootste crisis, die uit 2008, zag hij niet aankomen. Zijn beleid met als uitgangspunt dat de markt zichzelf met hulp van lage rentes kon corrigeren, was juist een grote mede-veroorzaker van de kredietcrisis.

De Fed lette lange tijd niet op hoe Amerikaanse banken bijna hypotheken uitdeelden aan mensen met een veel te kleine portemonnee. Ook greep de Fed niet in toen banken vervolgens talloze hypotheken van wanbetalers verpakten als pakketten goede leningen, om die door te verkopen aan andere banken, verzekeraars en pensioenfondsen.

Nadat de zeepbel uiteen was gespat, kwam een ontnuchterde Greenspan terug van zijn ideologie van een vrije markt die zichzelf kon reguleren. Er was toch strenger toezicht nodig.

Hoofdrekenende saxofonist

De carrière van Greenspan begon ver weg van de financiële wereld. Als tiener schreef hij zich in 1943 in bij het Juilliard-conservatorium in New York. Na een jaar ging hij klarinet en saxofoon spelen in de band van jazztrompetist Henry Jerome.

Greenspan verruilde in 1948 zijn muziekcarrière voor een studie economie aan de universiteit van New York, waar hij summa cum laude afstudeerde. "Het beste economische besluit dat ik ooit heb genomen", zei hij daar later over.

Vers uit de studiebanken begon hij in 1953 in New York het financieel-economisch adviesbureau Townsend-Greenspan. In 1967 klopte Nixon bij hem aan voor economisch advies bij zijn verkiezingscampagne. Toen de Republikein in 1969 president werd, sloeg Greenspan het aanbod af om toe te treden tot zijn regering.

Wel bleef hij Nixon op persoonlijke titel van economisch advies voorzien. Pas nadat de president in 1974 het veld had moeten ruimen door het Watergate-schandaal, werd Greenspan officieel adviseur van Nixons opvolger Gerald Ford. Greenspan vreesde op dat moment dat de VS stuurloos zou raken.

Boeken van Ayn Rand

Greenspan hielp Ford met maatregelen om de hoge inflatie van 11 procent in drie jaar te halveren. De remedie: bezuinigen en de rente verlagen. Hiervoor liet Greenspan zich inspireren door de ideeën van de in Rusland geboren Amerikaanse schrijfster Ayn Rand.

In Rands boeken vecht het eenzame individu heldhaftig tegen de volgzame massa en een controlerende overheid. "Haar filosofie heeft me geleerd dat het kapitalisme niet alleen praktisch en efficiënt is, maar ook moreel verdedigbaar", zei Greenspan daar later over.

Greenspan ging vervolgens doceren aan de universiteit van New York. In 1987 zag president Ronald Reagan in hem de juiste persoon om Paul Volcker op te volgen als voorzitter van de Fed. Greenspan had Reagan eerder al geadviseerd over het hervormen van de sociale zekerheid.

"Kleurloos en degelijk", zo omschreef NRC de buiten de VS nog onbekende Greenspan. Hoewel hij op economisch gebied veel gemeen heeft met Volcker, kwam hij een stuk saaier over dan zijn sigaarrokende voorganger.

Toch bleek Greenspan uitstekend te passen in het Reaganisme van de jaren tachtig, met minder overheid en meer vrije markt.

Zwarte maandag

Maar de nieuwe Fed-baas zat er nog maar net of de beurzen stortten op Zwarte Maandag in. De economie bleef overeind doordat Greenspan zorgde dat banken via de Fed met lage rentes aan geld konden blijven komen en uitlenen. Daarmee bleef ook de dollar overeind.

Met diezelfde instelling leidde Greenspan de Amerikaanse economie ook door de financiële crisis die in 1997 Azië trof en na de terreuraanslagen op 11 september 2001 de VS.

Al in 1996 merkte Greenspan op dat de aandelenkoersen harder stegen dan de werkelijke waarde van met name technologiebedrijven. Hij sprak van "irrationele euforie" onder beleggers en voorspelde daarmee het knappen van de dot-com bubble (de internetzeepbel) in 2000.

Fout gemaakt

Maar waar Greenspan die crisis allang zag aankomen, miste hij de totale ontsporing van het wereldwijde financiële systeem in 2008. Mede door het soepele toezicht van de Fed waren banken too big to fail geworden: zij waren zó groot dat zij bij een faillissement de hele economie mee onderuit zouden trekken.

Greenspan was de eerste die zelf toegaf dat de vrije markt niet grenzeloos kan zijn: "Ik heb een fout gemaakt door aan te nemen dat het eigenbelang van bedrijven, met name banken, zo groot was dat zij het beste zelf in staat waren hun eigen aandeelhouders te beschermen", zei hij naderhand in het Amerikaanse Congres.

(Telecompaper) Instagram is expanding on smart TVs, with a new distribution deal with Samsung in the US and additional features for its smart TV app...

Familie en vrienden van de man en de vrouw die vorige week in hun woning in het Groningse Meerstad werden vermoord, treden voor het eerst naar buiten. In een verklaring bedanken ze voor alle steun die ze hebben ontvangen, maar vragen ze ook om rust.

De 15-jarige tiener van het echtpaar is kort na de dood van de ouders opgepakt en wordt verdacht van dubbele moord.

Speculaties

De afgelopen dagen is er met name op sociale media veel gespeculeerd over wat zich heeft afgespeeld in de woning aan de Meerhoven, meldt RTV Noord. Her en der werden ook foto's verspreid.

Voor de nabestaanden was dat de aanleiding om via slachtofferhulporganisatie Namens de Familie met een verklaring te komen. Hierbij hebben ze ook een foto van het echtpaar vrijgegeven.

'Nauwelijks te bevatten'

De nabestaanden zijn dankbaar voor de ontvangen steun die zij ervoeren: "Wij, familie en vrienden van Johan en Mathilda, kunnen het nauwelijks bevatten. Maar de steun en het medeleven die we van velen hebben mogen ontvangen doen ons goed en zijn hartverwarmend."

In het statement zeggen de nabestaanden "erg onder de indruk" te zijn van de dramatische gebeurtenissen rondom het overlijden van het echtpaar.

Ze vragen om terughoudendheid. "Wij willen nu in alle rust en beslotenheid afscheid nemen van Johan en Mathilda en hopen dat iedereen die wens respecteert."

As great and streamlined as the Windows desktop experience is, one area where it’s at best disappointing and at worst rage-inducing is when it comes to its command line interface …read more

Bij de explosie in een aardgasterminal in Qatar zijn zeker 13 mensen gekomen. Zij hadden de Indiase en Pakistaanse nationaliteit. Daarnaast zijn 66 mensen gewond geraakt, geen van hen is in levensgevaar. Dat heeft energieminister Saad al-Kaab bekendgemaakt.

De minister van Energie herhaalt dat het om een ongeval gaat en er geen sprake is van een aanval of sabotage. Eerder op de dag sprak de minister van Buitenlandse Zaken al van een technisch probleem. De autoriteiten hebben een onderzoek naar de oorzaak van de explosie ingesteld.

Dicht door de oorlog

Gisteravond ontstond de explosie bij werkzaamheden in de Barzan-fabriek op het industrieterrein Ras Laffan. Medewerkers waren bezig om het complex klaar te maken voor een heropening. In maart raakte het terrein flink beschadigd bij een Iraanse luchtaanval. Daarvoor was het werk al stilgelegd vanwege de oorlog.

Qatar produceert in de Barzan-fabriek dagelijks bijna 40 miljoen kubieke meter gas. Het grootste deel van de fabriek is in bezit van Qatar, ook ExxonMobil heeft een klein aandeel. Volgens de energieminister heeft het incident geen gevolgen voor de binnenlandse gasvoorziening, of voor de export. Er zijn geen gevaarlijke stoffen vrijgekomen.

De TU Delft mag van het College voor de Rechten van de Mens (CRM) studieplaatsen reserveren voor vrouwelijke studenten, meldt het College. Het voorkeursbeleid geldt voor de bachelorstudie Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek.

De instroom van vrouwelijke studenten bij de studie is al jaren erg laag. Zo'n 20 procent van de studenten is vrouw, zegt de TU Delft.

Twee jaar geleden kondigde de faculteit het voorkeursbeleid aan waarmee 30 procent van de beschikbare studieplekken wordt gereserveerd voor vrouwen. Het gaat om 132 van de 440 plekken.

Strenge eisen

Een voorkeursbeleid is een uitzondering en moet aan strikte eisen voldoen, zegt het College. De universiteit had het College gevraagd om het beleid te toetsen aan de gelijkebehandelingswetgeving.

TU Delft heeft groen licht gekregen om het beleid uit te voeren. Volgens het CRM heeft het voorkeursbeleid een legitiem doel en is het aantoonbaar dat vrouwen al jaren ondervertegenwoordigd zijn op de opleiding, terwijl het potentiële aanbod hoger is.

De universiteit stelt dat de ondervertegenwoordiging "het studieklimaat onder druk zet en leidt tot genderstereotypering". Ook zorgt die scheve verhouding volgens de universiteit voor een onevenwichtige verdeling van mannen en vrouwen bij het wetenschappelijke personeel. Met het voorkeursbeleid wil de universiteit dat veranderen. Daar is het College het mee eens.

Beperkte gevolgen

Het CRM heeft ook gekeken naar de gevolgen voor mannelijke studenten. Die blijven beperkt omdat "het nadeel dat zij ondervinden naar oordeel van het college niet opweegt tegen het zwaarwegende belang van de universiteit". Ook stopt de universiteit met het voorkeursbeleid als er geen achterstand meer is.

Er geldt echter geen automatische voorrang, vrouwen moeten net als mannen de selectieprocedure succesvol afronden. Prinses Ariane, de jongste dochter van koning Willem-Alexander en koningin Máxima heeft dat recent gedaan. Zij begint na de zomer aan de studie Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek.

Dat studiejaar geldt het voorkeursbeleid nog niet. De TU Delft wil het beleid vanaf 2027/2028 invoeren en gaat hierover in gesprek met het ministerie van Onderwijs.

Want hoewel het college groen licht heeft gegeven om het beleid uit te voeren op basis van de gelijkebehandelingswetgeving, is voorkeursbeleid op basis van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) niet toegestaan.

Het college adviseert minister Letschert van Onderwijs te onderzoeken hoe het voorkeursbeleid wel juridisch mogelijk gemaakt kan worden. Rector magnificus Hester Bijl van de TU Delft roept Letschert op de "aanbeveling van het college voortvarend op te pakken, zodat de huidige wet geen belemmering meer hoeft te zijn".

De excuses van premier Jetten aan de Molukse gemeenschap passen in een trend. Nederland biedt de laatste jaren steeds vaker excuses aan voor onrecht dat burgers is aangedaan. Vraag is: wat zijn die waard en hoe doe je het goed?

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Niké Wentholt, verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek, doet onderzoek naar erkenning en rechtvaardiging van institutioneel onrecht. In de podcast vertelt ze aan de hand van fragmenten van verschillende excuses hoe gekozen woorden, momenten of vormen soms goed en soms ook juist helemaal niet werken.

Wentholt vindt dat Nederland "niet heel goed is in toegeven dat het fout zit" al denken we vaak juist van wel. Maar ze ziet ook hoe er geleerd wordt van de hausse aan excuses van de afgelopen jaren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Rosanne Sies

De voormalige minister van Justitie van Zuid-Korea, Park Sung-jae, is door de rechtbank in Seoul veroordeeld tot 25 jaar cel. De rechter ziet voldoende bewijs dat hij in december 2024 een belangrijke rol speelde bij de afkondiging van de staat van beleg door president Yoon Suk-yeol.

Yoon probeerde met die noodmaatregel het parlement buitenspel te zetten. De oppositie, met een meerderheid in het parlement, zou nauwe banden onderhouden met Noord-Korea en er alles aandoen om het beleid van de regering te frustreren. Volgens Yoon waren dat voldoende redenen om een militaire noodtoestand uit te roepen.

Deze duurde slechts enkele uren: ondanks een blokkade door het leger bereikten parlementsleden toch de vergaderzaal waar ze een resolutie aannamen om de staat van beleg terug te draaien.

Sleutelrol bij noodtoestand

De rechter oordeelt nu dat Park een sleutelrol heeft gespeeld in het afkondigen van de militaire noodtoestand. De rechtbank acht bewezen dat hij ambtenaren opdracht heeft gegeven om de capaciteit in gevangenissen in kaart te brengen ter voorbereiding op mogelijke arrestaties van oppositieleden.

Daarnaast maakte hij plannen om openbare aanklagers onder Yoons zeggenschap te krijgen en wilde hij dat ambtenaren die verantwoordelijk waren voor het uitdelen van reisverboden zich bij hem zouden melden.

De rechtbank zegt dat "de verdachte zich uiteindelijk afkeerde van zijn plicht om de grondwet te handhaven toen hij het idee kreeg dat de opstand zou kunnen slagen". Het Openbaar Ministerie had 20 jaar cel geëist.

Drones boven Pyongyang

De rechtbank in Seoul veroordeelde ex-president Yoon eerder tot een levenslange gevangenisstraf wegens rebellie. Ook kreeg hij onlangs nog een gevangenisstraf van 30 jaar voor het bevel om dronevluchten te laten maken boven de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang om spanningen met het buurland te veroorzaken. Hiermee wilde hij de staat van beleg uiteindelijk rechtvaardigen.

De voormalig premier van Zuid-Korea, Han Duck-soo, werd in mei in hoger beroep veroordeeld tot 15 jaar cel voor zijn rol bij de militaire noodtoestand. De minister van Defensie van toen, Kim Yong-hyun, is veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf voor het lekken van geheime informatie in de dagen voor de staat van beleg.

Park heeft alle beschuldigingen ontkend. Volgens hem voerde hij slechts taken uit die hoorden bij "een nationale noodsituatie". Het is nog niet bekend of hij in hoger beroep gaat.

Op het strand van Vlissingen is een man overreden door een tractor. Het voertuig reed over hem heen toen hij in een tentje op het strand lag.

Het ongeluk gebeurde rond 08.00 uur vanochtend bij een van de grote vuilnisbakken die op het strand staan, meldt Omroep Zeeland. Het slachtoffer is een man van 45 uit het Zeeuwse Koewacht. Hij is met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Hoe het nu met hem gaat is niet bekend.

Over de bestuurder van de tractor wil de politie geen informatie geven. De tractor is in beslag genomen voor onderzoek.

De politie heeft op het strand sporenonderzoek gedaan. Volgens Omroep Zeeland is het strand inmiddels weer vrij toegankelijk.

(Telecompaper) Vodafone Spain (Zegona) has launched a portfolio of technology services aimed at the defence and security sector spanning connectivity,...