Aggregator

Op socialemediaplatformen als TikTok en Snapchat is een levendige handel in namaak-merkkleding. Dat blijkt uit onderzoek van NOS Stories. De Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) ziet dat hierbij steeds vaker gebruik wordt gemaakt van influencers.

Via promotievideo's of 'samenwerkingen' worden de verkopers van namaak-merkkleding en hun producten door kleine en grote influencers aangeprezen, terwijl dat - net als de verkoop zelf - strafbaar is. "Als de influencer weet dat hij of zij de aankoop van namaakgoederen aanprijst en hiervoor een vergoeding krijgt, kan er sprake zijn van deelname aan een criminele organisatie en strafrechtelijke vervolging voor witwassen", stelt de FIOD.

Duizenden volgers

Het zijn veelal minderjarige jongeren die worden benaderd om dit soort verkoop te promoten. In ruil voor producten of tegen betaling moeten zij video's plaatsen op platforms als TikTok, waarin ze de producten bespreken en de verkoper benoemen.

Ook Helena (18) en Jesse (17) werden gestrikt door namaak-verkopers:

NOS Stories sprak met verschillende influencers die dit hebben gedaan. "Ik mocht niet zeggen dat ik het gratis had gekregen en moest doen alsof ik het zelf had gekocht", vertelt de 18-jarige Helena met 60.000 volgers.

De video's worden door de influencers zelf geplaatst en komen vaak ook op de sociale media van de verkopers te staan. Daar zijn naast influencers bijvoorbeeld straatinterviews, sketches en gemaskerde verkopers te zien, maar soms ook bekende personen zoals acteur Oussama Ahammoud (bekend van Mocro Maffia en Vakkenvullers). Zijn management heeft niet gereageerd op onze vragen.

De ene verkoper had op TikTok bijna 30.000 volgers, de andere zo'n 50.000 op Snapchat. Promotievideo's op deze pagina's halen geregeld honderdduizenden views, al zijn veel accounts verdwenen na vragen van NOS Stories. Ook verschillende webshops, waarnaar de video's verwezen, zijn offline gehaald.

Reactie TikTok

TikTok, een platform waar veel van dit soort content te vinden is, stelt in een reactie dat ze zelf actief op zoek zijn om dit soort content offline te halen.

Het bedrijf zegt dat bij het overgrote deel actie wordt ondernomen voordat iemand de video heeft gerapporteerd. Recente cijfers over aantallen hebben ze niet, maar tussen januari 2025 en juni 2025 ging het volgens het platform wereldwijd om 143 miljoen video's die offline zijn gehaald waarin namaakproducten werden aangeprezen of verkocht.

Veel video's die NOS Stories tegenkwam stonden al maanden of zelfs jaren op het platform en verdwenen pas na het stellen van vragen aan TikTok.

Met de verkoop van namaak-merkkleding is veel geld te verdienen, zeggen verkopers. Beheerders van webshops wilden niet op vragen reageren, maar een 15-jarige jongen die de kleding via Snapchat verkoopt wilde wel met NOS Stories in gesprek.

"Ik begon klein, maar ik verdien inmiddels zo'n 4000 tot 5000 euro per maand met de verkoop van schoenen, petten en jasjes", stelt Noah (niet zijn echte naam):

Dat tieners namaakmerkkleding kopen, bleek ook uit een vragenlijst van NOS Stories die door ruim duizend jongeren is ingevuld. Ruim de helft zegt dat het ze niet uitmaakt of merkkleding namaak is en dat het dragen ervan moet kunnen. Van de jongeren die het zelf kopen, is 70 procent er open over tegen vrienden.

De jongeren die advertenties voor namaak-merkkleding tegenkwamen, deden dat vooral op TikTok, Instagram en Snapchat - meestal wekelijks of zelfs dagelijks. Een derde van hen zag in die reclames ook influencers of bekende Nederlanders.

De verkoop en promotie van namaakkleding is dus strafbaar, maar merken gaan zelf ook achter de daders aan. "Ik krijg elke dag nieuwe dossiers op mijn bureau", vertelt advocaat Iris van der Wal, die gespecialiseerd is in namaakbestrijding. "Influencers lopen daarmee het risico op tienduizenden euro's schadevergoeding en proceskosten."

Waarom ging het zo en niet anders? De eerste volledige week van de openbare verhoren over corona zit erop en daarmee is de enquêtecommissie klaar met het thema 'het begin van de pandemie'.

Destijds werden ingrijpende besluiten genomen, waar ook kritiek op was. Maar wie deze week op excuses hoopte, kwam bedrogen uit. Met de kennis van toen deden we wat we konden, was vaak de boodschap. En ook: als er toch iets niet goed is gegaan, ligt dat misschien aan iemand anders.

Een van de hoofdpersonen in coronatijd was Jaap van Dissel, voorzitter van het Outbreak Management Team, dat het kabinet adviseerde. "Veel was onzeker", zei Van Dissel. Bij hem leefden begin 2020, toen het virus via Italië uit China was overgewaaid, vooral vragen als: hoe is de overdracht, hoe gedraagt het virus zich, hoe wil je het bestrijden?

Daarvoor was hij afhankelijk van de Wereldgezondheidsorganisatie. "Zij waren in het begin onvolledig", vertelde Van Dissel. "Achteraf had ik daar kritischer op moeten zijn."

Doodskisten in Italië

In die tijd werd het OMT opgetuigd, een groep van 30 tot 40 experts. Kritiek was dat er vooral virologen inzaten en bijvoorbeeld minder kinderartsen of huisartsen. Lag daardoor niet te veel nadruk op het bestrijden van het virus en minder op andere aspecten?

Misschien was dat even zo, erkende Van Dissel. "De beelden uit Italië van doodskisten in de straten hebben in het begin zeker de focus bepaald." Even later werd het OMT in zijn ogen diverser, maar niet zo dat er echt voorbij virusbeheersing werd gekeken.

De weging van negatieve maatschappelijk aspecten "hoorde niet in het OMT thuis", zei Van Dissel daarover. Daar gingen anderen over, zoals de politiek. Van Dissel had zelfs "ongevraagd" geadviseerd aan het kabinet om breder te kijken, zei hij. Uiteindelijk kwam er een Maatschappelijk Impact Team om het kabinet te adviseren, maar dat was volgens hem rijkelijk laat.

Een van de leden van het OMT was Jan Kluytmans, die als microbioloog in een Bredaas ziekenhuis "in het oog van de storm" zat. Hij werd maandag verhoord.

Noord-Brabant werd zwaar getroffen, maar het lukte niet om de urgentie aan iedereen over te brengen. "In het zuiden was het volledig verspreid op grote schaal, onder de radar", zei Kluytmans. Terwijl in de rest van het land nauwelijks besmettingen waren. Dat uitleggen "kostte tijd" en die was kostbaar.

Uiteindelijk leidde de brandhaard in het zuiden tot een lijst met vergaande maatregelen, opgesteld door Brabantse bestuurders. Nog voordat ze daar werden aangekondigd, nam het kabinet ze over. Nederland ging half maart 2020 in lockdown.

Verpesten

Had dat niet eerder gemoeten, was een vraag van de commissie. OMT-voorzitter Van Dissel draaide het om: het had schadelijk kunnen zijn. "Een goede maatregel op het verkeerde moment kan de hele boel verpesten", zei hij. Je riskeert het vertrouwen van burgers te verliezen.

OMT-lid Marion Koopmans, die vorige week als eerste werd verhoord, stelde dat eerder ingrijpen "in theorie veel had uitgemaakt". Maar benadrukte dat het "niet realistisch" was, omdat er nog weinig bekend was.

Dat het om "loodzware" besluiten ging, illustreerde topambtenaar Ernst van Koesveld in zijn verhoor woensdag. Hij was op het ministerie van Volksgezondheid betrokken bij het bezoekverbod voor verpleeghuizen.

Hij herinnerde zich "dat het een steen op de maag" was, maar dat iedereen het nodig vond. Aan het besluit lag geen OMT-advies ten grondslag, maar het lag volgens hem wel "in het verlengde" van het advies om voorzichtig om te gaan met kwetsbaren.

Specifieke vragen

Dat niet alle kabinetsmaatregelen rechtstreeks van het OMT kwamen, was voorzitter Van Dissel overigens wel wat waard. In die tijd ontstond een beeld dat het OMT alles bepaalde; op enig moment noemde premier Rutte de adviezen zelfs heilig. "Je wil niet dat het advies gepolitiseerd wordt", aldus Van Dissel.

De OMT-voorzitter zei in zijn verhoor ook dat het adviesorgaan later in de crisis wel heel veel te verstouwen kreeg van het kabinet. De adviesvragen waren soms zo specifiek dat "je je daar kriegelig bij voelde".

Van Dissel, die nog een keer gehoord zal worden, stelt dat alles werd gewogen met het oog op de uitbraak. "Maar het was een politieke keuze of bioscopen open konden en restaurants niet, bij wijze van spreken."

Die keuzes van het kabinet kwamen ook aan bod in de Tweede Kamer. De enquêtecommissie kijkt nadrukkelijk naar de rol van de Kamer en in dat kader was toenmalig voorzitter Khadija Arib uitgenodigd.

Kortgezegd was haar boodschap "dat de Kamer het heel goed heeft gedaan". De controlerende taak werkte prima wat haar betreft. Ze erkende dat er geen crisisplan lag om de Kamer te laten functioneren in een pandemie. "Maar het was ook nooit voorgekomen."

De Tweede Kamer ging door met vergaderen, maar wel minder en in aangepaste vorm. De ambtelijke top, waar Arib geen goede relatie mee had, ging aan de slag met een crisisplan, maar daar werd zij buitengehouden, vertelde ze. "Het was mosterd na de maaltijd."

Uitgewoond

Of de Kamer inderdaad zo goed functioneerde, waagde ex-Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Pieter-Jaap Aalbersberg te betwijfelen in zijn verhoor.

Hij zag overwerktheid bij ambtenaren van VWS, mede doordat de Kamer veel van ze vroeg. "Het parlementaire werk vrat de ambtenaren op." Ze raakten het eerste half jaar "uitgewoond".

Net als de Kamer was heel Nederland niet goed voorbereid, zei Aalbersberg. Er waren draaiboeken voor uitbraken, maar alleen gericht op "een enkele besmettingshaard ergens in Nederland".

Voldoende transparant

De NCTV werd als laatste verhoord deze week en was naar eigen zeggen "het oliemannetje" van de crisis. Hij was bijvoorbeeld aanwezig bij de zogenoemde Catshuisoverleggen, waar ministers afspraken maakten over de coronamaatregelen.

Hij weerspreekt dat de besluitvorming daar "schimmig" was. Veel onderliggende adviezen waren openbaar en de bewindslieden moesten in het openbaar verantwoording afleggen, is zijn idee. "Vanuit mijn perspectief was het voldoende transparant."

Hoe de bewindspersonen daar zelf naar kijken, wordt volgende week duidelijk. De commissie verhoort dan onder anderen oud-premier Rutte en toenmalig ministers Van Ark en Koolmees.

Het gebruik van staalslakken moet definitief worden verboden, tenzij veilig gebruik kan worden aangetoond, schrijft staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat in een brief aan de Tweede Kamer. Het verbod moet gaan gelden na het aflopen van een tijdelijke regeling.

De nieuwe regels voor het gebruik van staalslakken moeten volgend jaar gaan ingaan. Alleen als het gebruikte product "veilig is vanuit het oogpunt milieu en gezondheid" kan een vergunning voor gebruik worden verleend, schrijft Bertram.

Staalslakken blijven over na staalproductie. Het materiaal wordt gebruikt als goedkoop bouwmateriaal bij bijvoorbeeld de wegenbouw. Maar er zijn zorgen over de veiligheid van het restproduct; het materiaal is milieuverontreinigend als het nat wordt en gaat lekken. "De zorgen over staalslak blijven bestaan. Ik deel deze zorgen en neem dit uiterst serieus", aldus Bertram.

Ondanks haar zorgen stelt ze ook dat staalslakken "een belangrijk alternatief" zijn in tijden van grondstoffenschaarste. Daarom wil ze het product niet volledig "afserveren".

Ook in het water

Vanwege de zorgen over de veiligheid koos het kabinet in juli 2025 voor een tijdelijk verbod op staalslakken. Dat werd in april verlengd tot januari volgend jaar. De tijdelijke regels gaan over het gebruik op het land. Binnen de nieuwe regels moet het gebruik onder voorwaarden ook gelden voor toepassingen in water.

"Een verbod, 'tenzij' lijkt op dit moment, met de kennis van nu, de beste koers. Maar ik laat mij de komende tijd ook voeden door het RIVM, dat onderzoek doet naar de veiligheid van staalslakken", stelt de staatssecretaris.

In juli 2025 kondigde toenmalig staatsecretaris Aartsen al aan dat de effecten van het materiaal zouden worden onderzocht. In april concludeerde Nieuwsuur dat die onderzoeken nog niet waren begonnen.

Bertram stelt dat ze niet alleen het onderzoek zal volgen, maar ook in gesprek blijft met de provincie Zeeland. "Al deze zaken weeg ik mee in mijn uiteindelijke besluit." Eind dit jaar hakt ze de knoop door over het verbod.

In de geboortestreek van d'Artagnan, de beroemde Franse musketier van wie mogelijk het skelet in Maastricht is ontdekt, wordt met verbazing en verontrusting gekeken naar de gang van zaken rondom het onderzoek. Bij de opgraving zouden ernstige fouten zijn gemaakt, waardoor een aanzienlijk deel van de botresten mogelijk niet meer kan worden geïdentificeerd.

"Wat me kwaad zou maken, is als de beenderen zodanig zijn aangetast dat we niet meer kunnen vaststellen of het om d'Artagnan gaat of niet", zegt Aymeri de Montesquiou (83), bij wie DNA is afgenomen om dat met de resten te vergelijken. De Montesquiou zou via de bloedlijn van de moeder van d'Artagnan verwant zijn aan de musketier. De NOS zocht hem op in zijn kasteel in het plaatsje Marsan.

Onderzoek had in Frankrijk gemoeten

"Ik betreur de verwarring", zegt hij vanuit zijn bibliotheek, omringd door eeuwenoude boeken. "Ik ben er echt van overtuigd - en ik zeg dat niet uit nationalisme - dat het onderzoek in Frankrijk had moeten worden uitgevoerd. In een laboratorium van de politie of de gendarmerie. Dan zou alles waarschijnlijk rustiger zijn verlopen."

De Montesquiou stond in Parijs bloed en speeksel af voor vergelijkend DNA-onderzoek. Dat gebeurde volgens hem in aanwezigheid van archeoloog Wim Dijkman, die verantwoordelijk was voor het eerste deel van de opgraving in Maastricht.

"De monsters zijn vervolgens naar München verstuurd", zegt hij. "Maar daarna is er in Nederland een verwarrende situatie ontstaan. Ik heb de indruk dat meerdere personen de eer van de ontdekking willen opstrijken."

Op de vraag of Frankrijk nu alsnog zou moeten ingrijpen, antwoordt De Montesquiou instemmend. "Omdat het over een heel belangrijk persoon gaat, zouden we de rust moeten terugbrengen", zegt hij. "Frankrijk zou moeten zeggen: geef ons de monsters, dan laten we ze analyseren in een goed laboratorium."

De vondst van het skelet was in maart wereldnieuws. Vooraanstaande kenners van d'Artagnan hadden al langer het vermoeden dat de musketier onder de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in de wijk Wolder lag begraven. Dat bij het lichaam ook een Franse munt en resten van een musketkogel zijn gevonden, leidde tot nog meer enthousiasme.

Maar de aanvankelijke euforie maakt steeds meer plaats voor zorgen. De gemeente Maastricht stuurde vorige week een feitenrelaas naar de gemeenteraad waarin staat dat Dijkman geen vergunning had voor de opgraving. De gemeente nam daarom begin maart de regie over, in samenwerking met de Saxion Hogeschool in Deventer.

Het archeologenteam van de gemeente stelt dat de beenderen tijdens de opgraving ernstig zijn aangetast, waardoor het "duidelijk is dat er sprake is van een aanzienlijk verlies aan informatiewaarde". Een onderzoeker die anoniem wil blijven, zei tegen de regionale omroep L1 dat meer dan de helft van het materiaal is "verstoord".

Botresten zouden in plastic ijsbakjes los bij elkaar zijn gedaan, zonder goed bijgehouden documentatie. Ook is op beelden te zien hoe Dijkman in het graf stond en met blote handen resten aanraakte. Een deel van de botresten wordt bovendien nog door de voormalig stadsarcheoloog achtergehouden. Nadat hij had geweigerd deze aan de gemeente over te dragen, zat hij kortstondig vast voor het overtreden van de Erfgoedwet.

Tasten in het duister

"De situatie is voor ons erg onduidelijk", zegt ook Alina Goebel, werkzaam voor het d'Artagnan-museum in Lupiac, waar de musketier opgroeide. "Zeker omdat wij de ontwikkelingen vooral via de pers volgen. Alle verhalen rond de archeoloog, de kwesties met de parochie. We zitten ver bij Maastricht vandaan, dus we tasten ook een beetje in het duister."

Hoewel nog verre van zeker is of het skelet inderdaad van d'Artagnan is, krijgt het museum in Lupiac door de vondst al meer bezoekers. "Iedereen is heel nieuwsgierig", zegt Goebel. "We krijgen vaak vragen of er al nieuws is over de resultaten."

Aymeri de Montesquiou heeft geen contact met de gemeente Maastricht. De oud-senator had een lange loopbaan als politicus en wordt in Frankrijk ook als omstreden beschouwd vanwege belastingontduiking en innige banden met Rusland. "Ik zou graag willen dat de zaken worden opgehelderd en dat er geen interne ruzie is", zegt hij. "Het is heel goed mogelijk dat het skelet van d'Artagnan is. Maar we moeten afwachten en dit moet op een serieuze manier worden aangepakt."

De gemeente Maastricht geeft op 17 juni een persconferentie over het onderzoek naar het skelet. Het is onduidelijk of dan al eerste resultaten worden bekendgemaakt. Bronnen zeggen tegen L1 dat het tot dit najaar kan duren voor een definitieve uitspraak kan worden gedaan.

Op het strand bij Ouddorp (Zuid-Holland) is een surfer overleden. Het slachtoffer werd bewusteloos in het water gevonden bij de Brouwersdam, de verbinding tussen Zeeland en Zuid-Holland.

De eerste melding kwam rond 12.30 uur binnen. Er werd een traumahelikopter opgeroepen. Het slachtoffer is gereanimeerd, maar hulp mocht niet meer baten.

Wat er met de surfer is gebeurd, is nog onduidelijk. De politie bevestigt het overlijden, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Kitesurfer overleden

Gisteren overleed op het strand van Rockanje ook een watersporter. Het ging om een kitesurfer, die door de harde wind de duinen in was geblazen, waar hij hard terechtkwam.

Volgens de politie was dat een noodlottig ongeval.

We are all in search of the fastest in a wireless router, to give ourselves the best connectivity to the world. But what about the slowest? Gigabit Ethernet may not …read more

Het kabinet wil in de komende vier jaar 75.000 statushouders aan het werk helpen. Dat schrijft minister Aartsen van Werk en Participatie in een brief aan de Tweede Kamer, waarin hij de hoofdlijnen van de plannen schetst. Hij wil na de zomer de plannen verder uitwerken.

Het kabinet vindt dat er te veel nieuwkomers in Nederland verblijven die niet werken. Het kabinet vindt dat niet uit te leggen in een tijd van grote personeelstekorten, waarin werkgevers grote behoefte hebben aan mensen. Lange asielprocedures, het gebrek aan woningen en taalobstakels leiden ertoe dat statushouders lastiger een baan vinden, concludeerde de Algemene Rekenkamer in januari.

Uit cijfers blijkt dat statushouders langzaam integreren. Van de statushouders die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, was na twee jaar slechts 21 procent aan het werk. Na ongeveer acht jaar stijgt het aandeel werkenden naar gemiddeld 57 procent. Ook dat percentage blijft achter bij het gemiddelde van de Nederlandse bevolking: in het tweede kwartaal van 2025 werkte 81 procent van de Nederlanders.

Voldoening en eigenwaarde

De plannen van Aartsen hebben het motto Werk en Meedoen voor nieuwkomers. De minister wil het de standaard maken dat er in de asiel- en inburgeringsfase kan worden gewerkt. Werk in de asielopvang wordt daarin los genoemd, omdat mensen daar tot drie jaar zitten voordat ze zich vestigen in een gemeente.

"Betaald werk moet de standaard worden. Werk geeft voldoening en eigenwaarde. Nieuwkomers hebben talenten. Zij kunnen én willen werken. Het is een gemiste kans dat zoveel mensen geen baan hebben. Daar moeten we verandering in brengen. Want wie werkt, draagt bij en doet mee aan onze samenleving", aldus minister Aartsen.

Het moet volgens hem normaal worden dat mensen naast hun inburgeringslessen vier dagen per week kunnen werken. Alleen als er zwaarwegende redenen zijn, hoeft dat niet.

Relevante werkervaring

Ook moet het wat hem betreft makkelijker worden dat statushouders met relevante werkervaring snel aan de slag kunnen in sectoren met tekorten, zoals de bouw en de zorg. En er komt een traject om relevante werkervaring of opleiding vanuit het land van herkomst aan de Nederlandse maatstaven te laten voldoen, luidt het in de brief aan de Kamer.

Om de plannen mogelijk te maken wil het kabinet "hobbels wegnemen", zoals nieuwkomers die de taal niet spreken of niet beschikken over de nodige diploma's, of werkgevers die terughoudend zijn om een statushouder in dienst te nemen. Aartsen gaat de komende periode in gesprek met werkgevers en brancheorganisaties, om afspraken te maken over werkplekken voor nieuwkomers.

'Startbanen'

In april schreef Aartsen al aan de Tweede Kamer dat het kabinet ook wil inzetten op het aanbieden van zogenoemde 'startbanen'. Die zijn bedoeld voor statushouders nadat ze zich in een gemeente hebben gevestigd.

Startbanen zijn bedoeld als werkgelegenheid waarin je ook kunt meekomen als je nog niet goed Nederlands spreekt, met name in de logistiek, horeca en bouw. In Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven loopt al drie jaar een proef met startbanen, op initiatief van Aartsen uit de periode dat hij nog Kamerlid was voor de VVD.

Heeft Nederland inderdaad "te veel eengezinswoningen voor te weinig gezinnen", zoals woningmarktanalisten van ABN Amro vanochtend stelden? Beleidsmakers en hun adviseurs zeggen dat we sowieso goed moeten kijken wat we nog bijbouwen. En dat dat vaker iets anders moet zijn dan de eengezinswoning.

Rijksbouwmeester Francesco Veenstra vindt ook dat we moeten oppassen met het bouwen van eengezinswoningen. "Meer dan 60 procent van alle woningen in Nederland is een rijtjeswoning", zegt hij. "Gezinswoningen met een voor- en achtertuin en een parkeerplaats. De vraag is, is dat in de toekomst nog houdbaar?"

'Echt heel spaarzaam'

Veenstra zit in het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, dat de overheid gevraagd en ongevraagd adviseert over dit soort zaken. Het aantal inwoners van Nederland blijft groeien. Maar een steeds groter deel van de bevolking is alleenstaand of op leeftijd.

Veenstra's advies is daarom om op grootschalige woningbouwlocaties "echt heel spaarzaam" te zijn met het bijbouwen van eengezinswoningen. "Een grotere diversiteit is veel meer nodig. Woningen voor starters, jongeren, studenten. Maar ook woningen voor ouderen of in ieder geval woningen die aanpasbaar zijn."

Splitsen

Ook ziet de Rijksbouwmeester wel wat in het vaker splitsen van grotere eengezinswoningen. "Of woningen bouwen die in de toekomst gesplitst kunnen worden."

De trend bij nieuwbouw is de laatste jaren al dat het vaker appartementen zijn. Daardoor daalt ook het gemiddelde vloeroppervlak van nieuwe woningen.

Minister: heel bewust bijbouwen

Woonminister Boekholt-O'Sullivan beaamt in een reactie dat we goed moeten kijken wat we bouwen. "Het is belangrijk dat we met het oog op de toekomst ons bewust zijn van wat er demografisch in Nederland gebeurt. En van wat voor soort woningen er dan horen te worden bijgebouwd."

Door een wet die binnenkort moet worden aangenomen (Wet Versterking regie volkshuisvesting) moeten gemeenten goed gaan kijken wat voor een soort woningen daar nodig zijn. "Op basis daarvan zullen we gaan zien dat er meer eenpersoonshuishoudens en tweepersoonshuishoudens zijn. En dat dus bij nieuwbouwplannen heel nadrukkelijk gestuurd wordt op bouwen voor de behoefte en betaalbaarheid."

Maar volgens ABN Amro worden er in zulke lokale nieuwbouwplannen nu al te veel eengezinswoningen opgenomen. Toch wil de minister de keuze in het soort woningen vooral aan gemeenten en provincies overlaten. "Ik wil voorkomen dat ik hier vanuit Den Haag ga zeggen: Gemeentes, jullie weten niet voor wie je aan het bouwen bent. Want dat is niet waar."

Brabant: niet bouwen voor huishoudens van gisteren

De provincie Noord-Brabant zegt hier ook al druk mee bezig te zijn. "Wie vandaag blijft bouwen voor de huishoudens van gisteren, creëert de woonproblemen van morgen", aldus een woordvoerder van de gedeputeerde voor Wonen, Wilma Dirken.

Ook Brabant krijgt de komende jaren veel meer ouderen en alleenstaanden, is de verwachting. "Een groot deel van de woningbouwopgave hangt direct samen met de vergrijzing. Voor Brabant gaat het om duizenden extra nultredenwoningen, geclusterde ouderenwoningen en zorggeschikte woningen." Samen met gemeenten stuurt de provincie daarom erop aan dat vooral dit soort woningen erbij komen.

Sloterdijk

Als goede voorbeeld noemt Rijksbouwmeester Veenstra het gebied rond station Sloterdijk in Amsterdam. Dat stond vroeger vol met kantoren en andere bedrijfspanden en er woonde bijna niemand.

"Een aantal jaar geleden is bedacht om heel veel woningen, vooral woontorens, toe te voegen. Er is mobiliteit, een station met verbinding naar het centrum van Amsterdam en andere delen van Nederland. Nu benutten we deze ruimte beter en brengen we veel meer functies in dit gebied samen."

Hij plaatst dat tegenover de rijtjeshuizen, waarvoor veel meer ruimte nodig is. "En die ruimte is wel beperkt in Nederland. De kunst is om met de schaarste aan ruimte eigenlijk veel meer mensen een goede woning te geven."

Het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter is net als vorige week gevolgd door de Chinese strijdkrachten, melden Chinese autoriteiten. Dat zou zijn gebeurd tijdens een doorvaart door de Straat van Taiwan.

Volgens een Chinese verklaring zijn marine- en luchtmachteenheden ingezet om het schip "te volgen en monitoren" tijdens de doorvaart. De Chinese strijdkrachten blijven volgens de verklaring "te allen tijde in hoge staat van paraatheid" en zullen "de nationale soevereiniteit en regionale vrede en stabiliteit" beschermen.

Het Nederlandse ministerie van Defensie heeft nog niet gereageerd.

Zuid-Chinese Zee

Vorige week claimde het Chinese leger al het fregat te hebben verdreven uit de Zuid-Chinese Zee ter hoogte van de Paracel-eilanden. Het Nederlandse ministerie van Defensie bevestigde dat het om Zr. Ms. De Ruyter ging, maar deed geen uitspraken over details.

Volgens Marinetraffic, een site waarop de locatie van schepen te volgen is, bevond Zr. Ms. De Ruyter zich vier dagen geleden voor de Vietnamese kust. Na het bezoek aan Vietnam was het de bedoeling dat het schip koers zou zetten richting Zuid-Korea. Varen via de Straat van Taiwan is dan de kortste route.

Zr. Ms. De Ruyter is een luchtverdedigings- en commandofregat van Defensie, dat zeven weken geleden uit Den Helder vertrok voor een internationale marine-oefening in Zuidoost-Azië. Het schip neemt gedurende vijf maanden deel aan internationale operaties en oefeningen met bondgenoten en partners.

Vaker Chinese intimidatie

Nederland en andere westerse bondgenoten, zoals de Verenigde Staten, volgen het internationaal recht, dat stelt dat de Straat van Taiwan vrij bevaarbaar is. Alle schepen, ook militaire schepen, hebben het recht op doorvaart van dit soort zeestraten. China beschouwt Taiwan als onderdeel van zijn eigen grondgebied.

Het gebeurt vaker dat China schepen in omliggende wateren intimideert. Vorig jaar overkwam het een marineschip uit de VS en twee jaar geleden werd het Nederlandse fregat Zr. Ms Tromp in de Oost-Chinese Zee gevolgd door Chinese gevechtsvliegtuigen, die boven het marineschip cirkelden.

Ook in de Straat van Taiwan intimideert China vaker buitenlandse schepen. Het overkwam vorige maand nog een Australisch schip en dit jaar ook schepen uit Canada, de VS en Japan.

In het noordwesten van Niger zijn tientallen mensen omgekomen. Zij waren volgens de autoriteiten vanuit Mali door de Sahara onderweg naar hun familie in Niger, maar de vrachtwagen ging midden in de woestijn kapot. De inzittenden kwamen vast te zitten en zijn uiteindelijk omgekomen van de dorst.

Vanuit de stad Agadez, ook wel de poort naar de Sahara genoemd, zijn hulpdiensten vertrokken. Zij werden gewaarschuwd door twee passagiers die lopend na een tocht van 50 kilometer door de woestijn een andere stad hadden bereikt en daar alarm hadden geslagen. De autoriteiten zeggen dat de hulpdiensten 49 passagiers dood hebben aangetroffen en hen hebben begraven in een massagraf.

Tweede ramp voorkomen

Op de terugweg stuitten de reddingswerkers op een tweede gestrande vrachtwagen, waarin meer dan 60 passagiers zaten. Ook zij waren vertrokken vanuit Mali.

Nadat de accu van die vrachtwagen kapot was gegaan, zaten de inzittenden volgens het gemeentebestuur van Agadez al drie dagen zonder water. De hulpdiensten zouden water hebben uitgedeeld aan de uitgeputte reizigers en het voertuig hebben gerepareerd. Daarna konden de passagiers hun reis voortzetten.

Het lijkt te gaan om Nigerese arbeidsmigranten die in de Malinese plaats Harouba werkten, op 300 kilometer afstand van de grens met Niger. Veel Nigerezen werken daar in de goudwinning. De Nigerese passagiers wilden terug naar hun land om daar het offerfeest te vieren met hun familie.

Gevaarlijke route

De Sahararoute tussen Niger en Mali wordt veel gebruikt. De autoriteiten benadrukken dat de route gevaarlijk is. "Reizigers moeten zeer onstabiele en gevaarlijke gebieden doorkruisen om de locaties (voor goudwinning, red.) te bereiken en er weer vandaan te komen." Zo heeft het gebied te kampen met extreme weersomstandigheden en zijn er terroristische groeperingen actief.

Desalniettemin is de verwachting dat de route populair blijft. "Kwetsbare jongeren zijn vaak gedwongen om onveilige gebieden te trotseren om te overleven of op zoek te gaan naar betere levensomstandigheden", zegt het bestuur van Agadez.

Vijf bemanningsleden van ISS mogen weer terug het ruimtestation in. Een paar uur geleden riep ruimtevaartorganisatie NASA de ruimtevaarders op zich voor te bereiden op een evacuatie vanwege een lek in de luchttoevoer in het Russische deel van het ruimtestation.

Beluister hier het moment van het evacuatiebevel:

Volgens het Russische persbureau Interfax, dat de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos citeert, zijn er twee lekken gevonden in het ruimtestation. Eén lek is inmiddels gedicht door twee Russische kosmonauten die aan boord van het station bleven. Er worden nu voorbereidingen getroffen om het tweede lek te dichten. Het Russische deel bevindt zich aan de achterzijde van het ISS.

De bemanning die was geëvacueerd bestond uit de Amerikanen Chris Williams, Jessica Meir en Jack Hathaway, de Rus Andrej Fedjajev en de Française Sophie Adenot. De vijf bemanningsleden kregen vanochtend vroeg lokale tijd te horen dat ze hun ruimtepak moesten aantrekken en naar de ruimtecapsule moesten gaan die aan het ISS is gekoppeld.

Het was een voorzorgsmaatregel zodat de bemanning snel zou kunnen evacueren als het luchtlek erger was geworden, maar dat blijkt dus niet nodig. Niemand aan boord was in gevaar.

Bij de evacuatie zijn de bemanningsleden de ruimtecapsule in gegaan waarmee ze ook zijn gekomen. Dat was een ruimteschip van SpaceX, een Crew Dragon.

Een zaag

In totaal zijn er zeven ruimtevaarders aan boord van het ruimtestation. Meir, Hathaway, Adenot en Fedyaev kwamen in februari aan. Het team doet onder meer onderzoek naar bacteriën en microben.

De andere drie bemanningsleden, waaronder de Amerikaan Williams en twee kosmonauten, Sergei Kud-Sverchkov en Sergei Mikajev, arriveerden al in november. Kud-Sverchkov en Mikajev hadden het ruimteschip niet verlaten. Zij gebruiken een zaag om binnen te komen in de ruimte waar het luchtlek zat, aldus een NASA-functionaris.

Essentieel onderdeel

Een luchtlek is een opening of scheur waardoor lucht ontsnapt uit een afgesloten ruimte. Luchtlekken in het ruimtestation waren de afgelopen maanden relatief klein, maar vanaf maandag nam het formaat van dit luchtlek snel toe, zei een anonieme NASA-functionaris tegen persbureau Reuters.

De transfertunnel van de Russische Zvezda-module van het ruimtestation kampt volgens een NASA-woordvoerder al enige tijd met scheuren en lekkages. Na nieuwe lekkages heeft Roskosmos besloten om een uitgebreidere reparatie uit te voeren. De module is een essentieel onderdeel van het ruimtestation.

NASA en Roskosmos zijn bezig de oorzaak van de scheuren te achterhalen. Het is niet de eerste keer dat er lucht uit de module ontsnapt. Ook in 2020 werd een luchtlek ontdekt, veroorzaakt door kleine scheurtjes in de Zvezda-module. Sindsdien zijn meerdere reparaties uitgevoerd, maar het probleem blijkt dus nog niet volledig opgelost.

Astronaut André Kuipers:

"Een evacuatie is een aangekondigd gebeuren. Het is niet zo dat het ruimtestation geraakt is en dat er ineens een gat is ontstaan. Astronauten worden hier veel op getraind. Het is één van de grote noodgevallen die kunnen plaatsvinden.

Ik heb daar zelfs voor getraind in een echte onderdrukkamer: een enorme kamer waar het ruimtestation is nagebouwd en waar de lucht daadwerkelijk wordt verlaagd. Dan moet je de lekken zien te vinden en eventueel de vluchtprocedures uitvoeren.

Het ISS is een oud ruimtestation en begint scheurtjes te vertonen. Dat is al een tijd bekend; mogelijk zit het probleem in de lasnaden. Er zijn al allerlei reparatiepogingen gedaan, maar dit keer was het wat vervelender. Daarom is besloten om een betere reparatie uit te voeren.

Op zo'n moment kan het natuurlijk misgaan bij een reparatie, waardoor de lucht veel sneller ontsnapt. Dan moet je ervoor zorgen dat de mensen veilig zijn. Vandaar dat ze zich tijdelijk moesten terugtrekken, als het ware."

With the rise of AI coding assistants continuing apparently unabated, some project maintainers have begun striking back. Ars Technica reports on projects putting hostile directions into the AGENTS.md file, or …read more

Nederland, België en Luxemburg komen "vrij snel" met ideeën over hoe de EU-uitbreiding verbeterd kan worden. Dat zei premier Jetten bij aankomst in Montenegro, waar hij een top bijwoont met landen van de Westelijke Balkan over uitbreiding van de Unie. Behalve het gastland willen Albanië, Bosnië en Herzegovina, Noord-Macedonië, Servië en Kosovo graag lid worden, maar de onderhandelingen verlopen moeizaam.

Met de toetreding tot de EU zijn de landen al jaren bezig. Het is een proces van lange adem: landen moeten tal van hervormingen doorvoeren om aan alle voorwaarden te voldoen om lid te mogen worden. De trage onderhandelingen leiden vaak tot frustratie.

Zo reageerde de Albanese premier Rama vandaag terughoudend toen hem werd gevraagd naar een mogelijke toetredingsdatum voor zijn land. "Wanneer Albanië lid zal worden van de EU? Er zijn drie dingen in het leven die je niet kunt voorspellen: God, seks en de EU", aldus de premier.

Premier Jetten vindt het belangrijk "dat kandidaat-lidstaten eerder voordelen gaan genieten van het doorvoeren van hervormingen". Hij wil dat landen hun inwoners sneller kunnen laten zien wat er tegenover die hervormingen staat. Jetten denkt daarbij bijvoorbeeld aan praktische voordelen voor het bedrijfsleven en inwoners om alvast zaken te kunnen doen, zonder dat ze al lid zijn van de Unie.

Door dit soort voordelen te bieden en intensiever te gaan samenwerken, moet voorkomen worden dat de toekomstige EU-landen hun blik richting Rusland of China wenden, hoopt Jetten, maar juist op "het Europese pad" blijven.

De laatste tijd is er veel discussie over de uitbreiding van de Europese Unie. Behalve de landen op de Westelijke Balkan, willen ook Oekraïne en Moldavië lid worden. President Zelensky dringt aan op snelle toetreding van zijn land, maar veel EU-leiders temperen zijn verwachtingen.

Op verzoek van de Europese Commissie komen de afgelopen tijd steeds meer voorstellen naar buiten hoe het toetredingsproces verbeterd of versneld kan worden. De Duitse bondskanselier Merz en de Franse president Macron stuurden aan de vooravond van de top samen een plan rond.

Proeflidmaatschap

Daarin stellen ze een soort proeflidmaatschap voor, waarin kandidaat-landen onder meer mogen deelnemen aan sommige vergaderingen, maar dan zonder stemrecht. Ook zouden ze onder voorwaarden alvast mogen toetreden tot de interne markt, nog voordat ze lid zijn. "Uitbreiding is erg belangrijk vanuit geopolitiek oogpunt. Energie, veiligheid, migratieroutes: dat zijn Europese belangen hier in de regio", zei Macron voor aanvang van de top.

Merz steekt de hand ook in eigen boezem. "We hebben al dertien jaar geen nieuwe lidstaten toegelaten tot de EU. Dat betekent dat er ook nalatigheden aan onze kant zitten", aldus de bondskanselier. "De EU moet laten zien dat ze klaar is voor uitbreiding en die ook wil."

Eerder kwamen Oostenrijk, Italië, Slovenië, Slowakije en Tsjechië met hun eigen voorstel. Ook zij willen dat de landen op de Westelijke Balkan zicht blijven houden op toetreding, omdat ze anders mogelijk afhaken en hun heil zoeken bij bijvoorbeeld Rusland en China.

Echt sterker

Daarbij kijken ze met name naar het grootste kandidaat-lid op de Balkan, Servië. Dat land onderhoudt goede banden met zowel Moskou als Peking. In Servië is de steun voor EU-toetreding onder de bevolking inmiddels gedaald tot maar 33 procent. Voor een deel is dat het gevolg van het gebrek aan vooruitgang in het toetredingsproces.

Jetten gaat alle plannen vandaag bespreken, zegt hij. Voor een lidmaatschap-light, zoals in het voorstel van de Fransen en Duitsers voelt hij weinig. Wat hem betreft komen er geen "A- en B-leden" van de Europese Unie.

Volledig lidmaatschap moet het einddoel blijven van onderhandelingen, zegt Jetten. "Het is heel erg belangrijk dat als je lid wil zijn van de Europese Unie je ook echt wel voldoet aan de normen en waarden die we stellen, zodat de EU ook echt sterker wordt bij nieuwe toetreders."

De politie heeft een 38-jarige Rotterdammer aangehouden op verdenking van brandstichting in een woning in stadsdeel Rotterdam-Feijenoord. Bij de brand kwam afgelopen zondag een 44-jarige man uit Zwijndrecht om het leven.

De brand ontstond rond 11.30 uur in een tuin en sloeg daarna snel over naar een woning, schrijft de regionale omroep Rijnmond. De rol en betrokkenheid van de verdachte worden verder onderzocht.

Ruim zestig woningen ontruimd

De brandweer had meerdere uren nodig om het vuur onder controle te krijgen. In de omgeving werden meer dan zestig woningen ontruimd.

Het lichaam werd gevonden nadat het sein brand meester gegeven was. De man was niet de bewoner van het pand. Hoe hij om het leven is gekomen, wordt onderzocht.

Over precies een week gaat SpaceX naar de beurs. Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk mikt op de grootste beursgang ooit en wil daarmee tientallen miljarden ophalen. De belangstelling onder beleggers is groot. Maar de grote vraag is hoe realistisch de plannen van Musk zijn.

In deze podcast vertelt ruimtevaartkenner Philippe Schoonejans dat het bedrijf op dit moment vooral geld verdient met het wereldwijde internet-satellietnetwerk Starlink. Maar een groot deel van de plannen in het prospectus van SpaceX is volgens Schoonejans erg vergezocht.

Zoals het idee om met een miljoen mensen op Mars te gaan wonen. "Wat moeten die mensen daar doen? En hoe moeten ze daar leven? Het is daar echt heel erg onherbergzaam", aldus Schoonejans. Toch ziet hij ook een positieve kant. "Het levert veel geld op voor de wetenschap over ruimtevaart."

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Bij introductie op de beurs zal een aandeel Space X 135 dollar kosten, wat betekent dat de waardering van het bedrijf wordt geschat op 1800 miljard dollar. Volgens econoom en beursanalist Corné van Zeijl een "verschrikkelijk groot bedrag voor eigenlijk niet eens zo'n groot bedrijf".

Dat er toch veel beleggers staan te trappelen om in te stappen komt volgens Van Zeijl door Musk zelf. "Hij kan gewoon heel slim bedrijven maken, zoals bijvoorbeeld Tesla en SpaceX. Én hij kan heel veel dromen verkopen. Soms komen die uit, maar ook heel vaak niet".

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De politie in België heeft een klopjacht geopend op een ontsnapte gevangene. De man sloeg op de vlucht toen hij voor een medische ingreep werd overgebracht naar een ziekenhuis in Brugge, schrijven Belgische media.

Het gaat om een Russische man die vastzit vanwege een gewelddadige diefstal, schrijft de VRT. Hij zou bewakers van het ziekenhuis met een scherp voorwerp hebben bedreigd. Volgens de directeur van het ziekenhuis is hij ontsnapt bij het wisselen van zijn kleding.

"Tijdens de kledingwissel, waarbij de boeien één voor één afgaan, wist hij een scherp voorwerp te pakken. Maar waar dat vandaan komt, is niet duidelijk", zegt de directeur van het AZ Sint-Jan. "We vermoeden dat hij de bewakers heeft verplicht om de handboeien los te maken."

Op camerabeelden is volgens media te zien dat de man via een parkeerplek wegvlucht.

Speurhond

Het gebied wordt uitgekamd en de autoriteiten hebben een helikopter en een speurhond ingezet om de gedetineerde te vinden.

Het ziekenhuis werd ontruimd, maar is na een controle weer vrijgegeven. Vanwege de aanwezigheid van de veiligheidsdiensten kunnen afspraken vertraging oplopen, schrijft het ziekenhuis op zijn website.

(Telecompaper) Ooredoo Group has launched Al Abraj, an independent, standalone company that will operate and manage its passive tower infrastructure assets in Qatar...

Bij een verbouwing van het huis dat ze net hadden gekocht in Elspeet hebben Dennis van den Brink en zijn vriendin Tonette ruim 160 drankflessen ontdekt die in het hele huis verborgen lagen.

De flessen kwamen tevoorschijn op de gekste plekken. Onder de vloer van de badkamer, onder de vloer van een slaapkamer, in het plafond van de woonkamer, op zolder en in de hal. "Eigenlijk overal waar we iets openmaakten, lag wel weer wat verstopt", zegt Van den Brink bij de lokale omroep RTV Nunspeet.

Het stel kreeg op 1 mei de sleutel voor een vrijstaande woning in het centrum van het Veluwse dorp. Kort daarna begonnen ze met de verbouwing. Op de eerste zaterdag sloeg de verbazing toe. "We waren boven alles aan het leegtrekken toen we de eerste flessen ontdekten", aldus Van den Brink. "Dan kijk je wel even raar op."

Volledig gestript

Inmiddels staat de teller op ongeveer honderd ongeopende flessen en zo'n zestig aangebroken exemplaren. De prijs van een aantal flessen heeft Van den Brink al opgezocht op internet. "Daar zitten exemplaren bij die ongeveer 500 euro waard zijn", vertelt hij.

Het huis is inmiddels vrijwel volledig gestript. Van den Brink: "Alleen de muren en het dak staan nog overeind. Er moet nog één vloer uit, dus we zijn benieuwd of daar ook nog een verrassing onder zit."

Natuurlijk wilde Van den Brink weten waarom de vorige bewoners (of de bewoners daarvoor) de flessen whisky, rum, mandarijnlikeur en wijn verstopt hebben.

Vergeten munt

Maar dat raadsel blijft voorlopig onopgelost. Ook makelaar Henk van Engelen, die het huis verkocht, heeft geen idee, meldt Omroep Gelderland. Hij kreeg enkele weken geleden al foto's doorgestuurd van Van den Brink. "Ik kreeg een berichtje met de tekst: 'Moet je dit zien dan'. Toen ik de foto's zag, moest ik wel lachen", aldus de makelaar. "Ik zei direct: jullie kunnen voorlopig vooruit."

Van Engelen blijft het een opmerkelijk verhaal vinden. "Sommige mensen vinden een oude krant of een vergeten munt. Hier kwam een complete drankcollectie uit de muren en vloeren tevoorschijn."

Schuur met kantine

Van den Brink en zijn vriendin hebben de aangebroken flessen weggegooid. De ongeopende exemplaren krijgen waarschijnlijk een nieuw leven. Van den Brink heeft een hoveniersbedrijf en bouwt bij zijn woning een nieuwe schuur met kantine voor zijn medewerkers. "We hebben even gedacht aan verkopen, maar waarschijnlijk houden we de flessen gewoon. Ik denk dat ik ze straks in de kantine neerzet."

Drie mannen zijn elk veroordeeld tot 47 maanden cel, bijna vier jaar dus, vanwege hun aandeel in de spectaculaire kunstroof uit het Drents Museum vorig jaar januari. De rechtbank heeft vastgesteld dat het drietal gezamenlijk de inbraak op "geraffineerde en professionele wijze" heeft voorbereid en uitgevoerd.

"Vanwege de aard en ernst van de feiten kan enkel worden volstaan met een forse gevangenisstraf." De explosie was zo hevig dat er zware schade ontstond aan het museum. Er was ook gevaar voor omwonenden, aldus de rechtbank.

Onschatbare waarde

De gestolen kunstschatten hadden een verzekeringswaarde van 5,7 miljoen euro. "Tegelijkertijd is dat slechts een bedrag, terwijl het belang en de waarde van voorwerpen als deze niet in geld is uit te drukken. Ze zijn in letterlijke zin van onschatbare waarde."

Bekijk hier een reconstructie van de kunstroof:

Een van de daders, de 36-jarige Bernhard Z., had om vrijspraak gevraagd omdat hij naar eigen zeggen onschuldig is. De rechtbank gaat daar echter niet in mee. Alle bewijs wijst erop dat hij samen met de 21-jarige B. en 37-jarige W. de roof heeft gepleegd.

De andere daders, Jan B. (21) en Douglas Chesney W. (37), hadden vooraf procesafspraken gemaakt met justitie. In ruil voor het teruggeven van een deel van de buit kregen ze een lagere strafeis, namelijk 3,5 jaar cel. Tegen Z. was 5,5 jaar cel geëist, omdat hij geen deal met justitie had gemaakt.

Onduidelijkheid over teruggeven juwelen

Uiteindelijk hebben de drie mannen elk dezelfde straf gekregen. Volgens de rechtbank in Assen valt niet met zekerheid te zeggen welk aandeel zij ieder hebben gehad bij het teruggeven van de gestolen juwelen. Daarom trekt de rechtbank het vonnis voor alle drie gelijk.

Het drietal kreeg allemaal strafvermindering vanwege de teruggave. De straf pakt voor B. en W. wel iets hoger uit dan de eis van het Openbaar Ministerie, omdat niet alle gestolen armbanden zijn ingeleverd. Een gouden armband is nog spoorloos, met een geschatte waarde van 500.000 euro. Daarmee is de schade aan de maatschappij slechts deels hersteld, beargumenteert de rechter.

Nationaal symbool

Op 25 januari 2025 werd met een zwaar explosief een ingang van het museum opgeblazen. Criminelen namen sieraden mee uit een Roemeense erfgoedcollectie, met als kroonstuk de helm van Cotofenesti. Deze bijna zuiver gouden helm is een nationaal symbool en dateert uit de vijfde eeuw voor Christus. De helm en twee gouden armbanden zijn teruggegeven, een derde armband is nog niet terecht.

Israël heeft in het geheim troepen en inlichtingenteams naar Azerbeidzjan gestuurd tijdens de oorlog met Iran. Dat bericht de Amerikaanse nieuwszender CNN op basis van gesprekken met vier anonieme bronnen. De troepen opereerden volgens deze bronnen vanuit meerdere plekken in het zuiden van Azerbeidzjan, vlak bij de grens met Iran.

Speciale commando-eenheden zouden vanuit die plekken inlichtingenmissies en drone-operaties hebben uitgevoerd, waardoor Israël Iran kon observeren. De troepen waren in eerste instantie gestuurd als potentiële reddingsteams, maar hun mandaat zou zijn uitgebreid tot een militaire en inlichtingenoperatie.

Volgens een van de bronnen waren enkele tientallen manschappen betrokken, waaronder speciale eenheden, helikopterteams en personeel van de Israëlische geheime dienst Mossad. Een woordvoerder van de Azerbeidzjaanse ambassade in de Verenigde Staten spreekt het bericht tegen.

Liquidatie

Als een van de belangrijkste aanvallen noemt een bron van CNN de liquidatie van het hoofd van de inlichtingendienst van de Islamitische Revolutionaire Garde op 4 maart. Deze aanval zou vanuit een Israëlische post in Azerbeidzjan zijn uitgevoerd.

Een dag later werd een vliegveld in Azerbeidzjan door drones getroffen, waarbij meerdere mensen gewond raakten. De Azerbeidzjaanse president gaf Iran de schuld en noemde de aanval een "terroristische daad". Iran ontkende betrokkenheid bij de aanval.

Vervolgens, op 6 maart, meldde de Azerbeidzjaanse veiligheidsdienst dat het een aanvalsplan van de Revolutionaire Garde had tegengehouden. De Revolutionaire Garde zou een complot hebben beraamd om belangrijke infrastructuur en Israëlische en Joodse doelen aan te vallen. Later bevestigde Israël dat ook de Mossad, het leger en de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Beth hadden geholpen om die aanval te voorkomen.

Israël en Azerbeidzjan hebben zowel op commercieel als militair gebied nauwe banden: Israël krijgt een groot deel van zijn olie vanuit Azerbeidzjan, terwijl het op zijn beurt wapens levert aan de Azerbeidzjanen.

Geheime bases in Irak

De geheime operatie in Azerbeidzjan is slechts een van de militaire posities waar vanuit Israël in het Midden-Oosten zou hebben geopereerd tegen Iran. Ook in onder meer Irak, de Verenigde Arabische Emiraten en het door Israël onlangs erkende Somaliland zouden Israëlische troepen zijn gestationeerd.

The Wall Street Journal berichtte vorige maand over de twee geheime Israëlische bases in Irak, die zouden zijn gebouwd als "vooruitgeschoven bases voor logistieke ondersteuning", maar ook voor zoek- en reddingsoperaties. In een verklaring sprak het Iraakse leger tegen dat er "ongeautoriseerde bases of troepen" in het land zijn.

Vanuit de basis in Somaliland, een deel van Somalië, kunnen Israëlische vliegtuigen een tussenstop maken op langeafstandsvluchten naar Iran. En in de VAE stationeerde Israël heimelijk een Iron Dome-luchtafweersysteem en troepen om dat te bedienen. De Israëlische premier Netanyahu zei begin mei dat hij de VAE heeft bezocht tijdens de oorlog, de VAE ontkent dat.