Aggregator

Afrika-correspondent Elles van Gelder reisde naar het epicentrum van de dodelijkste ebola-uitbraak ooit, in het Oosten van de Democratische Republiek Congo. Ze hield voor de podcast een audiodagboek bij.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

"Het is bizar om mensen zo ziek te zien", vertelt ze. "Het is een afschuwelijke, brute ziekte, waarbij mensen soms ook gaan bloeden uit hun neus en uit hun ogen. Ze kermen van de pijn. Het is echt een virus dat genadeloos toeslaat."

Het aantal ebolagevallen in Congo is volgens de autoriteiten opgelopen tot boven de 7000. Inmiddels zijn ruim 3300 mensen aan de ziekte overleden. De huidige uitbraak, die veroorzaakt wordt door de Bundibugyo-variant van het virus, geldt als de dodelijkste ooit in het Centraal-Afrikaanse land. Tegen deze variant bestaat geen vaccin of medicijn. Het onder controle krijgen van het virus verloopt dan ook moeizaam.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith Kutschenreuter

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Bij een frontale botsing tussen twee minibusjes en een derde voertuig in de provincie West-Kaap in Zuid-Afrika, zijn 21 mensen om het leven gekomen. Ook raakten volgens lokale autoriteiten meerdere mensen gewond.

Volgens de overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor de wegen in Zuid-Afrika, de RTMC, is het nog niet duidelijk wat de oorzaak is van het ongeluk. Mogelijk botste het derde voertuig op de minibusjes na hun aanrijding.

Belangrijke snelweg

De Cape Times schrijft dat het ongeluk tegen middernacht gebeurde op de voor de regio belangrijke snelweg N1. Deze weg verbindt de plaatsen Leeu Gamka en Prins Albert met elkaar en ligt zo'n 380 kilometer ten oosten van Kaapstad.

Op beelden van het ongeval is te zien dat de ravage groot is. De autoriteiten sluiten niet uit dat het dodental nog oploopt. De snelweg is in beide richtingen afgesloten. Automobilisten wordt aangeraden de N1 te mijden en alternatieve routes te gebruiken.

'Verschrikkelijk verlies'

De minister van Mobiliteit van de West-Kaap, Isaac Sileku, zegt tegen de Cape Times: "Dit is een verschrikkelijk verlies aan mensenlevens. Onze gedachten zijn bij de families en nabestaanden van degenen die bij dit tragische ongeval om het leven zijn gekomen."

Stichting Donorkind stelt de Nederlandse massazaaddonor Simon juridisch aansprakelijk voor de schade die hij heeft veroorzaakt met het verwekken van bijna 200 kinderen. Onlangs meldde Nieuwsuur dat de massadonor een brief had geschreven aan ouders waaruit bleek dat hij minstens 199 kinderen heeft verwekt, veel meer dan de 121 die eerder bekend waren.

De verklaring waarin hij vertelde dat hij minstens 199 kinderen had verwekt, verspreidde hij via een groepsapp met daarin ruim 35 ouders. Dat betreft lang niet alle ouders van kinderen die met zijn zaad zijn verwekt. In de verklaring stelt hij dat 172 kinderen in Nederland zijn geboren uit zijn donaties. De andere kinderen werden geboren in Duitsland, België en een ander Europees land. Simon verklaarde dat hij geen sperma meer doneert.

De stichting, die namens ruim 30 ouders spreekt, wil door hem juridisch aansprakelijk te stellen afdwingen dat hij zich niet meer aanbiedt als donor. Als hij dat wel doet, moet daar een boete op komen te staan, vindt de stichting. Ook wil Donorkind dat Simon een schadevergoeding betaalt aan de ouders.

Eerst in gesprek

Ties van der Meer, voorzitter van de stichting, wil met donor Simon in gesprek om daarover samen juridische afspraken te maken. Als dat niets oplevert, komt het tot een juridische procedure, zegt hij. Volgens Van der Meer "doen de ouders en de stichting wat de overheid en klinieken hebben nagelaten: grenzen stellen aan een massadonor".

Zo meldde Nieuwsuur dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de beroepsgroep van gynaecologen NVOG al in 2017 wisten dat spermadonor Simon een massadonor was. Ook bleek dat het ministerie van Volksgezondheid (VWS) al jaren wist dat Simon een massadonor was, actie bleef uit.

Massadonoren

Een spermadonor mag bij maximaal twaalf gezinnen doneren. Dat is vorig jaar vastgelegd in de donorwet. Eerder gold een maximum van 25 kinderen, maar dat was een richtlijn voor fertiliteitsklinieken, geen wet.

Massadonoren kunnen tot problemen leiden, omdat hun kinderen zich psychologisch moeten gaan verhouden tot tientallen of soms honderden broertjes en zusjes. Normaal contact ontwikkelen met hun donorvaders is voor die kinderen lastig, zeker als de donor zelf de moeder en de kliniek heeft misleid. Daarnaast is ontspannen daten zonder dna-test voor deze kinderen lastig, omdat er een redelijke kans is dat ze contact hebben met een bloedverwant.

Vorig jaar berichtte Nieuwsuur dat door fouten van klinieken zeker 85 massadonoren zijn gecreëerd.

Juridische aansprakelijkheid is volgens Van der Meer nodig omdat de ouders van kinderen die door de massadonor zijn verwekt "meer nodig hebben dan een belofte dat hij het niet meer doet." Daarnaast vindt de stichting dat de zaaddonor "moet erkennen dat kinderen en ouders kosten moeten maken voor iets dat hij heeft gedaan".

'Schadelijk handelen'

Marjolein van Rest, een van de advocaten die de stichting juridisch bijstaan, zegt dat "massadonoren moeten beseffen hoe schadelijk hun handelen is". Een andere raadsman, Mark de Hek, verwijst naar een doneerverbod dat in 2023 door de rechter werd opgelegd aan massadonor Jonathan M.

In deze zaak oordeelde de rechter dat er een verbod moest komen, onder meer vanwege de psychosociale risico's en het risico op incest als donorkinderen te veel halfbroers en -zussen hebben.

"Uit deze uitspraak volgt dat het gedrag van Simon onrechtmatig is en dat een doneerverbod met dwangsom kan worden opgelegd", aldus De Hek. Tot boetes hoeft het niet te leiden, benadrukt de advocaat. "We willen hem eerst uitnodigen om hier samen afspraken over te maken, in het belang van de kinderen."

Vorige week woensdag is in het Brabantse Dinteloord een 31-jarige man uit Polen aangehouden. De man wordt in zijn geboorteland verdacht van zware mishandeling en moord op zijn vader.

De man was al enige tijd op de vlucht, maar op basis van nieuwe informatie kon de politie hem traceren. Agenten hielden hem aan terwijl hij aan het werk was.

Als de man in Polen schuldig wordt bevonden, kan hij tot levenslang worden veroordeeld. Polen heeft Nederland om zijn overlevering gevraagd.

Voortvluchtigen in buitenland

De aanhouding werd verricht door FASTNL, een specialistisch politieteam dat zoekt naar voortvluchtige verdachten uit het buitenland. Ook andere Europese landen hebben zo'n FAST-team. De teams werken met elkaar samen, omdat meer dan de helft van de voortvluchtigen zich in een ander land schuilhoudt. Door informatie en kennis uit te wisselen, kunnen de teams verdachten sneller opsporen.

Oud-GroenLinks-politica Tara Singh-Varma is op 78-jarige leeftijd overleden, heeft haar pleegdochter Mala Angna laten weten aan de NOS. Ze baarde bij haar afscheid uit de Tweede Kamer veel opzien door te liegen over de reden van haar vertrek.

Singh-Varma zei in mei 2001 ernstig ziek te zijn. Ze kwam ook geregeld in een rolstoel op haar werk. Ze legde later haar werk neer omdat ze terminale kanker zou hebben. "Ik ga binnenkort dood, dat is een heel raar gevoel", zei ze in een interview waarin ze ook zei euthanasie te overwegen.

Later kwam aan het licht dat ze helemaal niet lichamelijk ziek was, maar psychische problemen had. Partijleider Paul Rosenmöller reageerde dat hij zich "belazerd" voelde. "Het is toch normaal dat je een collega gelooft die zegt dat zij ernstig ziek is?"

Psychose

In haar excuses enkele maanden later zei ze in een waanwereld te hebben geleefd waarin ze oprecht dacht ernstig ziek te zijn. In een later interview zei ze door een depressie psychotisch te zijn geworden.

"Omdat er nog zo weinig allochtonen in de politiek zaten, stond ik onder een enorme druk. Iedereen keek naar me. Die druk werd me te veel."

Ze heeft ook geconcludeerd dat ze nooit de overstap van de gemeenteraad naar de landelijke politiek had moeten maken. "Ik heb me er zo ongelukkig gevoeld", analyseerde ze. "Altijd maar moeten scoren, liefst in de Volkskrant en NOVA."

Primeur

Singh-Varma was in de jaren 80 als gemeenteraadslid begonnen in Amsterdam, onder meer voor de Communistische Partij Nederland. Daarnaast was ze actief in vele maatschappelijke organisaties in de stad: ze kwam op voor de rechten van sekswerkers, hielp nieuwkomers hun weg te vinden en zette zich in voor vrouwenemancipatie.

Toen ze in 1994 voor fusiepartij GroenLinks in de Kamer kwam, was ze vanwege haar Surinaams-Hindostaanse afkomst de eerste gekleurde vrouw in het parlement. Zelf zei ze daarom ook geregeld last te hebben van extreemrechtse bedreigingen.

Ook in de Kamer zette ze zich in voor vrouwenrechten en minderheden. Zo was ze lid van de enquêtecommissie die de Bijlmerramp onderzocht, het vliegtuigongeluk dat de Amsterdamse gemeenschap en haar multiculturele achterban diep raakte.

Ze raakte echter ook meermaals in opspraak door financiële malversaties: financiële toezeggingen die niet werden nagekomen bij goede doelen, geknoei als penningmeester bij een stichting. Hoewel nooit is bewezen dat Singh-Varma geld had verduisterd, deed het haar reputatie geen goed.

Broodjeszaak

Partijprominent Femke Halsema stak later de hand in eigen boezem over waarom de partij alle verzinsels onvoldoende had onderzocht. "De angst voor verwijten van racisme, voor het verlies van contact met gemeenschappen die zij vertegenwoordigt, heeft tot vergoelijking en tot het negeren van negatieve signalen geleid."

Na haar afscheid uit de politiek bleef Singh-Varma voor het grote publiek grotendeels onder de radar. Ze schreef als journalist nog voor kleine media over Suriname en werkte later in een Surinaamse broodjeszaak.

"Laat de mensen maar oordelen of ik een monster ben", keek Singh-Varma in 2002 zelf terug in de documentaire Tara, die aanvankelijk alleen bedoeld was om haar afscheid van de politiek vast te leggen. "Ik heb keihard gewerkt in dit land, voor iedereen heb ik klaargestaan, voor de stad Amsterdam, voor Nederland. Ik heb geprobeerd om mijn best te doen en meer dan mijn best te doen."

Op heterdaad betrapte winkeldieven kunnen vanaf vandaag een stuk duurder uit zijn. Het grootste incassobedrijf verhoogt vanaf vandaag de schadevergoeding van 181 euro naar 242 euro. Het is de eerste verhoging in veertien jaar tijd.

De verhoging is nodig "om het bedrag weer in verhouding te brengen en de preventieve werking te behouden", schrijft SODA. Het bedrijf wordt door een aantal grote supermarkten ingezet.

Veel mensen zullen de stickers met de waarschuwing 'Winkeldieven betalen 181 euro' wel kennen. Het is geen boete, maar een schadebedrag. Het is bij wet verplicht dat de veroorzaker van de schade deze moet vergoeden.

Afschrikken

Winkeliers zijn vaak veel tijd kwijt aan het doen van aangifte en het inschakelen van de politie. Ze kiezen daarom steeds vaker exclusief voor de route via een incassobedrijf. Dat wordt dan verzocht de schade bij de dief te innen. Bij een winkeldiefstal bestaat die schade doorgaans uit de tijd die winkeliers kwijt zijn aan de afhandeling van de diefstal.

Branchevereniging InRetail staat positief tegenover het doel van de verhoging, namelijk het afschrikken van winkeldieven. "Een jonge dief voelt een schadeclaim van meer dan 200 euro goed in de portemonnee. Wij staan natuurlijk positief tegenover elk instrument dat wordt gebruikt om criminaliteit in te dammen want diefstal blijft abnormaal", aldus een woordvoerder van Inretail.

Kruidvat is een van de winkels die gebruikmaken van de diensten van SODA. "De dief betaalt een schadevergoeding en wij doen geen aangifte bij de politie", zegt een Kruidvat-woordvoerder. De winkel zegt zo tijd te besparen, omdat de politie niet altijd ter plaatse kan komen maar er nu wel een snelle afhandeling is.

Wanneer er geen aangifte wordt gedaan, wordt een winkeldief ook niet strafrechtelijk vervolgd. InRetail moedigt winkeliers aan om aangifte te blijven doen. "Zodat de statistieken de werkelijke situatie blijven tonen."

Juridisch draagvlak

De vraag is of het schadebedrag voor de civiele rechter standhoudt als winkeliers geen tijd meer kwijt zijn met het doen van aangifte. Mede dankzij de dienstverlening van de incassobureaus zijn winkeliers vaak in een kwartier klaar met de zaak. In 2012 zijn destijds door verschillende incassobureau de kosten vastgesteld op 181 euro, omdat een winkelier gemiddeld 2 uur kwijt is.

In het verleden is het mensen al gelukt dit bedrag voor de rechter omlaag te krijgen omdat een winkelier niet goed kon bewijzen dat die daadwerkelijk zoveel tijd kwijt was. De komende tijd is het afwachten hoe rechters zullen omgaan met het nog hogere bedrag.

Meewerkende winkeldieven

Dieven die niet meewerken met de incassobureaus kunnen alsnog te maken krijgen met een rechtsgang, al is dat een kostbare en langere procedure. Problematisch wordt het als de dief niet meewerkt en de identiteit onbekend blijft.

Winkeliers en Soda moeten het dan ook vooral hebben van winkeldieven die meewerken en de rekening betalen. "De winkeldieven betalen. Ze hebben er ook een belang bij het op te willen lossen", zegt Niels van Os, directeur van SODA.

In Ermelo is vanochtend een trein op een vrachtwagen gebotst. In de sprinter zaten zo'n 150 mensen, zegt een NS-woordvoerder tegen Omroep Gelderland. De vrachtwagenchauffeur raakte lichtgewond, aldus de politie.

De botsing gebeurde rond 10.00 uur bij een spoorwegovergang op de Horsterweg. Hoe dat kon gebeuren, is niet bekend. De vrachtwagen vervoerde grote betonblokken op een platte oplegger.

De schade is groot:

Voor zover bekend bleven de treinmachinist en de inzittenden van de trein ongedeerd. De 150 reizigers worden geëvacueerd en onder begeleiding via het spoor naar het station gebracht. Voor de gestrande passagiers worden bussen ingezet.

Het politieonderzoek en de opruimwerkzaamheden duren naar verwachting nog uren. De rest van de dag rijden daarom geen treinen tussen Putten en Nunspeet. Reizigers tussen Amersfoort en Zwolle moeten rekening houden met vertraging. Er rijden stopbussen tussen Putten, Ermelo, Harderwijk en Nunspeet.

(Telecompaper) Huawei has unveiled plans to launch a 7.2 Tbps near-packaged optical transceiver (NPO) chip...

Twee frietbakkers uit Noord-Brabant worden onderscheiden met de Oekraïense Orde van Sint-Panteleimon. Ze krijgen de prestigieuze onderscheiding voor hun humanitaire hulp in het land, sinds de Russische invasie in 2022.

Franky van Hintum heeft een Oekraïense vrouw en wilde direct na de invasie hulp bieden. Hij reed met zijn collega Coen van Oosten twintig uur met een mobiele frietkar naar de grens tussen Polen en Oekraïne. Sindsdien hebben ze honderdduizenden porties friet en snacks uitgedeeld. Naast een frietkar runnen de mannen inmiddels ook een opvang. Een tweede opvang is in de maak. Ook hebben ze een eigen vrachtwagen waarmee hulpgoederen van Nederland naar Oekraïne worden gebracht.

Van Hintum uit Helmond en Van Oosten uit Waspik zagen de afgelopen jaren veel geweld en ook verloren ze meerdere vrienden, werknemers en kennissen. In 2023 aten ze in een restaurant terwijl er een raketaanval plaatsvond. "We gaven het meisje aan de kassa nog fooi. Een paar seconden later was ze er niet meer. Dat is niet te bevatten", zei Van Oosten toen.

Droneaanvallen

Vorig jaar verloren ze twee dierbare vrienden bij een droneaanval. Het ging om de directeur en een medewerker van de opvang. "Ze waren als familie voor ons."

Stoppen met de hulpverlening is ondanks de gevaren geen optie, zeggen ze. "We merken dat de hulp een stuk minder is geworden dan een paar jaar geleden. Wij helpen niet alleen de slachtoffers, we willen ook laten zien aan de buitenwereld wat er gebeurt", zegt hij tegen Omroep Brabant.

Van Hintum wil aandacht blijven vragen voor de vrijwel dagelijkse droneaanvallen in het land: "Mensen moeten weten wat er gebeurt. Bij iedere drone-inslag vallen vooral burgerslachtoffers. Als ze het al overleven, zijn ze van alles kwijt: hun familie, hun huis, hun spullen. Het stoort me dat je daar in Nederland zo weinig over hoort. De aandacht is weg. Dat vind ik onvoorstelbaar en enorm pijnlijk."

Simpel frietje

Ze beseffen ook dat ze met hun frietkar en opvang niet iedereen kunnen helpen. "In het grote plaatje zijn wij maar een druppel op een gloeiende plaat, maar persoonlijk maken we zoveel mensen blij. De ene keer met een simpel frietje, de andere keer door iemand onderdak te geven die alles verloren heeft. Dit is onbetaalbaar en helaas lijkt het er steeds vaker op dat wanneer wij het niet doen, niemand het doet."

De twee vijftigers nemen de onderscheiding op 20 september in ontvangst.

Een oude krant, gevaarlijke bedrading, een weggegooid sigarettenpakje. Iedereen met een kruipruimte zal herkennen wat voor troep zich daar in de loop der jaren ophoopt. Maar als het gaat om de kruipruimte van Buckingham Palace halen die spullen ineens de Britse kranten, alsof het museumstukken zijn.

Buckingham Palace nadert het einde van een tien jaar durende renovatie. Bij het openbreken van de paleisvloeren kwamen de bouwvakkers sporen tegen van bewoners, personeel en eerdere bouwlieden tot ver in negentiende eeuw. Het bouwafval is in statig licht gefotografeerd, gepresenteerd als kostbare schatten.

Zo was er bijvoorbeeld een verfrommelde Evening Standard uit 1889, waaruit nog net het theateraanbod in het West End valt op te maken. Een Daily Express van een kleine eeuw later vertelt over de gevangenis waar de daders van de Great Train Robbery zijn opgesloten, de treinroof waarbij miljoenen werden buitgemaakt.

Stille getuige van het leven van paleismedewerkers is een deelnameformulier van een whist-toernooi van de Royal Household Social Club. Spelers mochten het voor sixpence tegen elkaar opnemen in het zo deftige Engelse kaartspel. Datum: 14 april 1949, koning Charles was toen net 5 maanden oud.

Dat het paleispersoneel wel van een gokje hield blijkt ook uit de meerdere lottobriefjes van de Blank Littlewoods Football Pool uit 1957. De hoofdprijs van 75.000 pond toen is vergelijkbaar met ruim 3 miljoen euro nu, genoeg om als een koning te leven dus. Verder kwamen er sigarettenpakjes (kingsize!), een fles Schweppes-mineraalwater en een tinnen beker onder de vloeren vandaan.

Een draaiboek uit koningin Elizabeths jubileumjaar 1977 wijst op de meer koninklijke bezigheden in het paleis. Op het vergeelde protocol staat keurig uitgetypt beschreven wat er zal gebeuren tijdens een feestelijk ontvangst voor internationale diplomaten. Na trompetgeschal zullen de koningin en haar familieleden zich "met de klok mee" tussen de aanwezige gasten begeven, de 350 overige Britse gasten zullen ondertussen "worden aangemoedigd om met de diplomaten te spreken".

Dresscode die avond: rokkostuum of traditionele kledij voor de internationale gasten, tiara's voor de royals. In ieder geval niet de zware werklaarzen die op een ander moment onder de vloer achterbleven en nu zijn teruggevonden. Zou iemand ze destijds gemist hebben? Of zou de eigenaar ze juist grijnzend hebben achtergelaten, wetend dat zijn afgetrapte schoeisel zonder veters ooit als archeologische vondst weer boven zou komen?

Misschien was het wel een van de werkmannen die kort na de Tweede Wereldoorlog 2 kilometer aan elektrische kabels installeerde voor de 6500 stopcontacten en 5000 lichtpunten van het paleis. Het was deze bedrading die nu de grootste zorg was voor de brandveiligheid: de isolatie van gevulkaniseerd rubber is na al die decennia uitgedroogd en kan opensplijten, wat brandgevaar oplevert. Bij het begin van de restauratie werd dat daarom als eerste vervangen.

Daarnaast was een belangrijk onderdeel van de renovatie het vervangen van verouderde loden buizen: waterschade door lekkende leidingen werd gezien als een serieuze bedreiging voor het kostbare interieur. In totaal is er ruim 400 miljoen euro uitgetrokken voor de modernisering, waardoor het paleis bij heropening volgend jaar maart er weer een halve eeuw tegenaan kan.

Koning Charles keert dan overigens niet terug in het gezichtsbepalende gebouw met 775 kamers: hij blijft wonen in het nabijgelegen Clarence House, waar hij ook al voor zijn troonsbestijging woonde. Door het paleis voortaan alleen ceremonieel te gebruiken, kan het ook vaker voor het publiek worden opengesteld. Daarmee komt een einde aan de bijna twee eeuwen dat het paleis de residentie van de Britse monarch was.

Voor het eerst heeft een van de twee in Iran geredde bemanningsleden van een Amerikaanse F-15 zijn verhaal gedaan. Het toestel van de man werd door Iran neergehaald. Hij had zijn rug, arm en schouder gebroken na een harde landing, maar wist desondanks een groot stuk af te leggen om zich te verbergen.

"Ik was gewond, maar we trainen allemaal om met de dingen om te gaan die op ons pad komen", zei het bemanningslid 'Bravo' tegen 60 Minutes. In het interview vertelt hij uitgebreid over het succesverhaal in wat het CBS-televisieprogramma verder een dure en impopulaire oorlog noemt.

De echte naam van de man wordt geheim gehouden vanwege dreiging uit Iran. De andere inzittende, piloot Alpha, wilde niet in de uitzending reageren. Hij is terug in actieve dienst en publiciteit zou nadelig kunnen zijn.

De redding van de man werd vastgelegd op video:

Het toestel vloog op 2 april in bergachtig gebied ten zuiden van de stad Isfahan toen het misging. Waarschijnlijk werd een raket van een draagbare lanceerinstallatie de straaljager fataal. "Het was alsof ik door een goederentrein werd aangereden", stelt Bravo.

"We hebben er alles aan gedaan om het vliegtuig te redden. Toen al snel duidelijk werd dat dat niet mogelijk was, gebruikten we onze schietstoel. Ineens zweefden we in de lucht boven het hart van Iran."

In de lucht bleek zijn parachute beschadigd. "Op een gegeven moment keek ik omhoog en zag ik geen parachute meer. Dat was het meest angstaanjagende dat ik ooit heb gezien", vertelt hij.

Schietgebedje

Hij probeerde na een schietgebedje de parachute verder uit te vouwen, maar kwam alsnog keihard neer. "Op basis van mijn beschrijving en de verwondingen die ik heb opgelopen, denken de deskundigen dat ik met een snelheid tussen de 110 en 160 kilometer per uur op de grond ben terechtgekomen."

Piloot Alpha kwam op zo'n 8 kilometer van Bravo neer en verstopte zich op een andere plek.

Hoewel hij zwaargewond was geraakt door de smak, noemt Bravo het een godswonder dat hij de val überhaupt overleefd had, en zelfs in staat was zijn training te volgen: "Ik wilde zo snel als ik kon, ondanks mijn verwondingen, wegkomen van mijn landingsplek."

In het schemerduister besloot hij dat in het onherbergzame gebied een 2 kilometer hoge bergkam de beste overlevingskans bood. Op wilskracht overbrugde hij ondanks zijn verwondingen die afstand. "Ik wilde niet door gebrek aan motivatie op de Iraanse tv komen", verwoordt hij het nu.

Iraanse klopjacht

Intussen werd in de VS defensieminister Hegseth wakker gemaakt voor de reddingsmissie. Iran had inmiddels een prijs op het hoofd van de Amerikanen gezet en gewapende strijders waren al naar hen op zoek. Ze naderden de mannen al op enkele honderden meters.

Alpha kon als eerste wegkomen, bij de eerste Amerikaanse grondoperatie in Iran sinds 1980, toen een mislukte reddingsoperatie voor gegijzeld ambassadepersoneel acht militairen het leven kostte. Dit keer was het een succes, hoewel het enorm gevaarlijk was twee reddingshelikopters bij daglicht te laten vliegen. "Het was de hele heenreis en de hele terugreis een vuurgevecht", aldus Hegseth.

Een poging ook Bravo te lokaliseren was toen nog tevergeefs. Die avond kwam er wel een eerste boodschap van hem binnen: "Ik ben gewond, maar kan me verplaatsten". Een nieuwe reddingsoperatie kon echter pas een dag later plaatsvinden.

Enorme reddingsoperatie

Om Bravo's overlevingskansen te vergroten werden Iraanse troepen in de nabijheid bestookt. Ondertussen maakte een commandoteam van 92 man zich klaar om hem te halen, ondersteund door duizenden anderen en daarmee een van de grootste reddingsoperaties ooit. "Ik weet alle details niet, maar ben blij dat ze het deden", reageert Bravo.

Er landden twee vliegtuigen in de woestijn om twee reddingshelikopters in te zetten. Al snel maakten ze contact met Bravo. Op dronebeelden is te zien hoe twee commando's hem bereikten en ondersteunden om weg te komen. "Om ze op die heuvelrug naar me toe te zien komen, was een van de mooiste momenten van mijn leven."

Details over wat er in dat eerste contact werd gezegd geeft Bravo niet, wel dat hijzelf reageerde met "Let's go", laten we gaan.

Honderd Amerikanen gestrand

Terug bij de landingsplek bleken de landingsgestellen van beide vliegtuigen vast te zitten in het woestijnzand. Nu waren dus bijna honderd Amerikanen gestrand. Overhaast werd een tweede team gestuurd om iedereen te halen. De achtergelaten vliegtuigen werden gebombardeerd om te voorkomen dat Amerikaanse technologie in Iraanse handen viel.

Na 50 uur was Bravo veilig, bij het ochtendgloren van de eerste paasdag.

It would not be at all original to declare that Python is the new BASIC. Like BASIC, it has been the first programming language for a whole generation of coders, …read more

(Telecompaper) Subscriptions to Poste Italiane's public tender offer for 100 percent of Telecom Italia (TIM) climbed to 46.52 percent of the latter's share capital...

Reddingsdiensten van de eilandengroep Vanuatu in de Stille Oceaan zijn op zoek naar zeker dertig vermiste opvarenden van een veerboot die vrijdag tussen de eilanden Ambae en Santo is gezonken. Zeker één persoon is om het leven gekomen, maakte het kantoor van premier Napat bekend.

Er waren 47 mensen aan boord, van wie er vijftien levend uit het water zijn gered. Het is niet bekendgemaakt of dit bemanningsleden van de MV Matui of passagiers zijn.

De precieze oorzaak van het zinken van het schip is niet bekend. De autoriteiten zeggen dat het erop lijkt dat de veerboot in slecht weer met harde wind was beland. Het kantoor van premier Napat suggereert in een verklaring dat waarschuwingen over het weer door de bemanning zijn genegeerd en dat er mogelijk te veel passagiers aan boord waren.

Waar de zoektocht naar overlevenden in de uren na het zinken van het schip vooral op open zee plaatsvond, wordt nu met name langs de zuidoostkust naar schipbreukelingen gezocht. Zij zijn mogelijk door de stroming meegevoerd richting de kust.

Premier Napat zegt "te bidden voor de overlevenden" en wenst hen een spoedig herstel en stelt mee te leven met de familie van degenen die nog vermist worden. Ook heeft hij aangekondigd dat er een onderzoek komt naar hoe de scheepsramp heeft kunnen gebeuren.

(Telecompaper) NTT Docomo has begun commercial operation of Nokia's latest base station equipment in a multi-vendor configuration, connecting radio units from...

As any science YouTuber or first-year physics student is quick to point out, the universe is mostly empty space. Not just space itself, but the amount of “empty” space between …read more

Goedemorgen! Vandaag laat FNV weten waar de vakbond op inzet bij de loononderhandelingen dit jaar en in Los Angeles worden de belangrijkste tv-prijzen uitgereikt, de Emmy's.

Eerst het weer: de dag begint mistig. Verder wisselen wolkenvelden en opklaringen elkaar af en is vooral in het zuiden wat regen mogelijk. Vanmiddag naast wolken ook af en toe zon en een enkele bui bij 20 tot 23 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De centrumlinkse oppositie lijkt bij de parlementsverkiezingen in Zweden op een minieme winst af te stevenen. Met 94 procent van de stemmen geteld, staat het centrumlinkse oppositieblok op een kleine voorsprong, meldt de Zweedse publieke omroep SVT.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In de maanden september en oktober is de lucht extra kleurrijk, met regenbogen, halo's en kleurrijke zonsopkomsten en zonsondergangen. Hoe komt dat eigenlijk?

Fijne maandag!

De kosten die elk huishouden betaalt voor onderhoud en beheer van het stroomnet gaan komend jaar flink omhoog. Hetzelfde geldt voor de kosten van gasleidingen. Dat blijkt uit een prognose van toezichthouder ACM van de nieuwe tarieven van de netbeheerders.

Een gemiddeld huishouden betaalt volgend jaar 89 euro meer voor de levering van elektriciteit en 52 euro meer voor gas. Dat is een stijging van bijna 20 procent vergeleken met dit jaar. Bovenop de transportkosten komen nog de kosten van gas en elektriciteit zelf, die door de oorlog rond de Perzische Golf verder stijgen.

De hogere kosten voor met name het stroomnet weerspiegelen de grote opgaven waar netbeheerders als Stedin en Liander voor staan. Nederland wil meer huizen bouwen en juist minder afhankelijk zijn van fossiele energiebronnen uit het buitenland, maar alle nieuwe wijken en windparken op zee vragen om extra kabels en transformatorstations.

"Hiervoor zijn grote investeringen van netbeheerders nodig die via de transporttarieven door huishoudens en bedrijven worden betaald", zegt Manon Leijten, bestuurslid van de ACM.

Miljarden voor verbouwing

De kosten voor de verbouwing van het stroomnet nemen de komende jaren alleen maar toe. In 2023 staken de netbeheerders nog iets meer dan 6 miljard euro in het stroomnet. Dit jaar ligt dat bedrag naar verwachting al dubbel zo hoog en in 2028 zou het boven de 16 miljard euro in een jaar komen.

Toch verwachten de netbeheerders niet dat de post 'netbeheerskosten' op ieders energierekening de komende jaren elk jaar met een vijfde toenemen, zoals volgend jaar dus het geval is. "De komende jaren blijft het wel stijgen, maar eerder met 5 à 7 procent per jaar", zegt Jinny Moe Soe Let van branchevereniging Netbeheer Nederland.

Niet bij elke netbeheerder stijgen de kosten even snel:

Dat de kosten voor huishoudens juist in 2027 zo snel toenemen, komt deels doordat eerdere uitbreidingen van het energienet onverwacht duurder uitvielen. "En de ACM gebruikt een nieuwe rekenmethode", zegt Moe Soe Let. De kern daarvan is dat de kosten van netbeheerders sneller worden vergoed en dat ze beter kunnen inspelen op de onzekere kosten die ze maken voor de uitbreiding van het net.

Kosten verschuiven

Het is al langer duidelijk dat de grote investeringen in het stroomnet de komende vijftien jaar kunnen leiden tot fors hogere energierekeningen. Dus keken ambtenaren vorig jaar naar opties om de kosten voor burgers aanvaardbaar te houden, bijvoorbeeld door warmtenetten te subsidiëren. In dat geval zijn er minder warmtepompen en dus minder elektriciteit nodig.

Voor dit soort ideeën hoeft het stroomnet minder te worden verzwaard. Dat bespaart geld. Een andere optie is om de investeringen van de netbeheerders meer te betalen uit de staatskas, via bijvoorbeeld een hogere staatsschuld. Op die manier verschuiven de kosten naar toekomstige generaties.

"Van dat laatste zijn wij geen voorstander", zegt Moe Soe Let. "Maar de vraag hoe verdeel je de kosten is wel belangrijk. Dat is een vraag die de politiek moet beantwoorden."

Flexibeler tarief

Toch hebben de netbeheerders zelf ook plannen. "We willen in 2029 gaan werken met een flexibeler tarief", zegt Moe Soe Let. "Het maakt dan uit op welk moment op de dag je stroom gebruikt." Dit soort daluren en piekuren zijn er nu ook al voor stroomlevering, maar dan straks ook voor de kosten van het net zelf.

Dat zou leiden tot minder pieken op het stroomnet, waardoor er ook minder investeringen nodig zijn.

Verschillende overheidsorganisaties werken samen om af te komen van de dwangsommen die ze aan burgers moeten betalen als procedures te lang duren. Onder meer de IND en de Dienst Toeslagen overleggen hoe ze onder die wettelijke verplichting uit kunnen komen, blijkt uit een e-mail die in handen is van Trouw.

Ook het UWV is bij het overleg betrokken. De dwangsommen werden in 2009 bij wet geregeld. De IND betaalt het meest: dit jaar al bijna 100 miljoen euro. De diensten zeggen dat ze er niets aan kunnen doen dat burgers te lang op een beslissing moeten wachten, omdat ze kampen met veel werk en te weinig personeel.

Wetswijziging

In de politiek is er ook veel discussie over de dwangsommen. Deze zomer stemde de Tweede Kamer in met een wijziging van de vreemdelingenwet. Als de Eerste kamer deze gewijzigde wet aanneemt, hebben asielzoekers geen recht meer op een dwangsom als de IND hen te lang laat wachten.

Minister Vijlbrief (Sociale Zaken) heeft ook al gezegd af te willen van de dwangsom voor te laat beslissen bij het UWV. Wat de verschillende ambtenaren bespraken in het overleg, is volgens Trouw niet bekend.

Amazon heeft de samenwerking met de Amerikaanse vrachtluchtvaartmaatschappij 21 Air opgeschort. Een vrachttoestel van de luchtvaartmaatschappij, dat in opdracht van Amazon vloog, schoot 6 september in Miami van de landingsbaan. Daarbij kwamen vijf mensen op de grond om het leven.

Amazon heeft zelf geen vliegtuigen, maar werkt met meerdere bedrijven die onder hun vlag pakketjes vervoeren. 21 Air heeft acht toestellen die voor Amazon vluchten uitvoeren.

Eerdere waarschuwingen

Oud-medewerkers van 21 Air waarschuwden al voor het ongeluk dat het bedrijf zich niet aan de veiligheidsvoorschriften hield, meldde CBS News eerder. Volgens meerdere voormalige piloten hielden managers van het bedrijf bewust veiligheidsrapporten achter en werd bemanning onder druk gezet om zonder voldoende rust te vliegen.

Uit vrijgegeven opnames van het ongeval blijkt dat een piloot in het vliegtuig zijn collega in de cockpit iets meer dan een minuut voor de landing waarschuwde dat het vliegtuig te snel ging. Op die waarschuwingen is niet gereageerd in de cockpit.

De National Transportation Safety Board (NTSB), die het ongeluk onderzoekt, meldde vorige week wel dat uit gegevens van de vluchtdatarecorder bleek dat de piloten van het vrachtvliegtuig overwogen de landing af te breken nadat het toestel de grond had geraakt.

Twee voertuigen

Het vliegtuig gleed van de landingsbaan af en raakte vervolgens twee voertuigen. Vijf mensen kwamen om het leven, drie anderen raakten zwaargewond en twee anderen werden met lichte verwondingen opgenomen in het ziekenhuis. De twee piloten overleefden de crash.

Tegen persbureau Reuters zegt 21 Air dat het bedrijf "vertrouwen heeft in ons veiligheidsbeleid, onze procedures en onze trainingen".