Aggregator

Escalatie in de Golf: Iraanse raketten dwingen regio tot keuze

2 hours 27 minutes ago

Waar in de Golfstaten al maanden voor werd gevreesd, is nu echt gebeurd. Het conflict tussen Iran en Israël heeft zich uitgebreid naar de rest van de regio.

Teheran heeft teruggeslagen in de hele Golf na de gezamenlijke aanvallen van Israël en de Verenigde Staten. Doelen in Iran, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten(VAE), Koeweit, Bahrein en Saudi-Arabië zijn geraakt door raketten en drones.

Ook Irak en Jordanië werden vandaag bestookt. Volgens de Iraanse autoriteiten zijn vooral Amerikaanse militaire bases in de regio het doelwit.

In Abu Dhabi kwam zeker één persoon om het leven toen raketten werden onderschept. Even buiten Koeweit-Stad werd de Ali al-Salem-luchtmachtbasis, waar Amerikaanse troepen zijn gestationeerd, aangevallen met ballistische raketten. Volgens het Koeweitse ministerie van Defensie werden ook die onderschept.

In Koeweit-Stad zelf werd het internationale vliegveld getroffen door een drone. Op videobeelden is te zien hoe de vertrekhal wordt getroffen bij een explosie.

Ook in Qatar zijn meerdere raketten onderschept. In Doha waren urenlang explosies te horen, afkomstig van Patriot-luchtafweerraketten die Iraanse projectielen uit de lucht haalden.

Schade en gestrande reizigers

De luchtruimen van Qatar, Koeweit, Bahrein en de VAE zijn gesloten. Duizenden mensen zitten vast op luchthavens, nadat hun vluchten waren geannuleerd.

Ook op Dubai werden aanvallen uitgevoerd. Op beelden die circuleren op sociale media is een grote rookpluim te zien bij een hotel op Palm Jumeirah, het beroemde eiland in de vorm van een palmboom.

In Bahrein werd vanmorgen het hoofdkwartier van de Amerikaanse Vijfde Vloot doelwit van een raket- en droneaanval. De regering in Manama spreekt van een "verraderlijke aanval" en een "flagrante schending van de soevereiniteit".

Ook Saudi-Arabië zegt dat raketten gericht waren op de hoofdstad Riyad en de oostelijke provincie. "Deze aanvallen kunnen onder geen enkel voorwendsel worden gerechtvaardigd", aldus het Saudische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Tegelijkertijd ontkent Riyad dat het zijn luchtruim heeft opengesteld voor de aanvallen op Iran, al wijzen vluchtgegevens erop dat Amerikaanse militaire toestellen in de dagen voorafgaand aan de aanvallen opereerden vanaf de Prince Sultan-basis bij Riyad.

Aanvallen dwingen tot keuze

Vooral aanvallen op niet-militaire doelen stellen de Golfstaten voor een fundamenteel andere realiteit dan voorheen, zegt Gregg Carlstrom van The Economist. "Er is een groot verschil tussen het incasseren van aanvallen op Amerikaanse militaire bases op hun grondgebied en directe aanvallen op hun eigen civiele infrastructuur."

"Hoe meer Iran zijn doelwitten in de Golf uitbreidt, hoe groter de kans dat Golfstaten zich genoodzaakt zien om zich nauwer achter de Verenigde Staten te scharen", stelt Carlstrom.

De Golfstaten verzetten zich vóór het uitbreken van de oorlog nog tegen escalatie, maar volgens Carlstrom naderen we nu een punt waarop een keuze onvermijdelijk wordt.

Straat van Hormuz dicht

Iran lijkt nu ook de Straat van Hormuz te hebben afgesloten, een van de belangrijkste scheepvaartroutes ter wereld waar jaarlijks zo'n 20 procent van alle fossiele brandstoffen doorheen gaat. Volgens een functionaris van de EU-marinemissie Aspides ontvangen schepen berichten van de Iraanse Revolutionaire Garde waarin staat dat geen enkel schip nog door de zeestraat mag varen.

Teheran heeft er al langer mee gedreigd om deze strategische waterweg in te zetten als drukmiddel. Als de blokkade aanhoudt, kan dat grote gevolgen hebben voor de wereldwijde energiemarkt.

De olieprijs reageerde al flink op de onrust in de Golfregio. Brent-olie lag vanmorgen nog rond de 70 dollar per vat en de prijs is inmiddels opgelopen richting de 73 dollar.

Iraanse strategie

De Iraanse Revolutionaire Garde stelt dat alle Israëlische en Amerikaanse militaire doelen in de regio nu legitieme doelwitten zijn. "Deze operatie zal doorgaan totdat de vijand beslissend is verslagen", aldus een verklaring vanuit Teheran.

Volgens de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken, Hamid Ghanbari, heeft Iran het recht zich te verdedigen, al betreurt Teheran eventuele verliezen onder burgers door de escalatie.

De invloedrijke Iran-analist Vali Nasr schrijft dat Iran er nu op inzet om de aanvallen van de VS en Israël op te vangen, het conflict gecontroleerd te laten escaleren en regionale spelers te dwingen tot bemiddeling voor een staakt-het-vuren. "Ze verwachten dat als Trump geen snelle overwinning boekt, hij op zoek zal gaan naar een uitweg, en dat latere onderhandelingen er dan anders uitzien", aldus Nasr.

Bijna twee ton voor olympisch pak Jutta Leerdam, deel voor oude ijsvereniging

2 hours 47 minutes ago

Het schaatspak dat Jutta Leerdam droeg op de Olympische Spelen is geveild voor 195.000 euro. Op een veiling van NOC*NSF en het veilingplatform MatchWornShirt werden ook items van andere Nederlandse olympische sporters geveild, met een totale opbrengst van 275.345 euro.

Het grootste deel van de opbrengst gaat naar de sportverenigingen waar de olympiërs ooit zijn begonnen. Bij de meeste sporters is dat een schaatsvereniging, maar soms ook een atletiekvereniging.

In het geval van Leerdam gaat het geld naar IJsvereniging Pijnacker (IJVP). Het is nog niet duidelijk hoeveel geld de vereniging precies krijgt. "Maar we zijn hier ongelofelijk blij mee", zegt voorzitter Johan van Dam. "We voelen het als een verantwoordelijkheid om heel goed na te denken wat we met dit geweldige bedrag kunnen doen."

Nog meer kinderen

De vereniging geeft wekelijks trainingen aan kinderen op ijsbaan De Uithof in Den Haag. Bestuurslid Jacqueline van Winden noemt de opbrengst van grote betekenis. "Wij kunnen nu nog veel meer kinderen het plezier van schaatsen laten ervaren."

Wie het pak van Leerdam heeft gekocht, is onbekend. Wel is op de veilingwebsite te zien dat het een Nederlandse bieder is.

Gestrand in het Midden-Oosten: 'We zagen het spoor van een raket, doodeng'

4 hours 17 minutes ago

De aanvallen tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran hebben invloed op het hele Midden-Oosten. De reisadviezen voor Irak, Israël, Libanon en Palestijnse gebieden zijn op rood gezet en inmiddels zitten er Nederlanders vast op internationale luchthavens, zoals in Doha en Abu Dhabi.

De NOS sprak mensen die in het Midden-Oosten wonen of daar zijn gestrand over wat zij merken van de aanvallen.

Ivo Lander, gestrand in Doha

"Mijn vriendin en ik zijn gestrand op het vliegveld in Doha na een vakantie in Indonesië. We vlogen gisteravond vanaf Jakarta naar Doha, en we zouden daar een tussenstop van negen uur hebben, tot ons vertrek in de ochtend naar Amsterdam.

Onze vlucht moest boven Koeweit plotseling omkeren vanwege de aanvallen. Door de drukte op de luchthaven moesten we enige tijd wachten voordat we konden landen. We hebben rondjes gevlogen boven de Perzische Golf, wat voor veel passagiers erg spannend was gezien de situatie.

Op dit moment zijn we op het vliegveld van Doha. Het is erg druk met Nederlandse passagiers die onderweg waren naar Amsterdam. Er vliegen voortdurend straaljagers over en vlak boven ons zijn zeker twee raketten onderschept."

"We staan al drie uur in de rij voor een hotelvoucher en moeten tot morgen wachten op onze vlucht. Na de hele nacht wakker te zijn geweest en een dag in de hitte van Doha te hebben doorgebracht, ben ik erg moe, net als iedereen hier. Gelukkig is de sfeer in de rij goed. Mensen helpen elkaar en er wordt water uitgedeeld.

Er is nog veel onduidelijk. Wij hopen morgen te kunnen vliegen, maar we schatten dat die kans niet heel groot is."

Gerd Nonneman, Belgische hoogleraar, woont in Qatar

"Wij horen heel af en toe ontploffingen. Dat is niet van inslagen, maar van onderscheppingen. We krijgen dan eerst aankondigingen van de ambassades: er zijn incoming missiles, duck and cover. Vrienden en collega's sturen berichten en video's door van wat in verschillende delen van Doha gebeurt.

De Amerikaanse basis was duidelijk het doel. De luchtverdediging werkte heel goed: er is geen enkele Iraanse raket doorheen gekomen. Er is wel één raket neergehaald. Een groot stuk is in een woonwijk gevallen, ergens tussen waar ik woon en de Amerikaanse basis. Ik weet niet of daar slachtoffers bij zijn gevallen."

"Iedereen is zich ervan bewust dat Iran het niet echt op Qatar gemunt heeft, maar op de Amerikaanse basis. Die ligt een heel stuk buiten Doha zelf, op ongeveer 25 kilometer van mijn huis.

Deze aanvallen werden eigenlijk wel verwacht. Er was een kans van meer dan 50 procent dat het dit weekend ging gebeuren en het is gebeurd. Iedereen was erop voorbereid, dus er is geen paniek."

Maartje Vries en Willem Jansen, gestrand in Abu Dhabi

Willem: "We kwamen uit Thailand en hadden een overstap in Abu Dhabi. Zodra we landden, zette ik mijn internet aan en kreeg ik een melding van de eerste aanval op Iran. Die had net plaatsgevonden, tien minuten geleden. We kregen ook een appje van mijn moeder: 'Waar zijn jullie? Zijn jullie in Abu Dhabi?' Toen dachten we al: 'Dit kan nog wel eens vervelend worden.'"

Willem: "Eenmaal uit het vliegtuig leek het mee te vallen. Op de borden stond nog steeds: 'Please go to gate now' en 'Boarding'. Een half uur voordat het vliegtuig wegging, gingen mensen vragen stellen. Ik kreeg ondertussen steeds berichten: 'Nieuwe aanvallen door Iran', 'Raket onderschept in Qatar.'"

Maartje: "We waren heel erg in twijfel wat we moesten doen en hebben met onze ouders gebeld. Die hadden gelezen dat het nog lang ging duren. Toen hebben we een hotel geboekt, want we wilden echt weg van het vliegveld."

Willem: "In de taxi zei de chauffeur: 'Look, on your left'. Toen zagen we het spoor van een raket."

Maartje: "Hij zei het alsof daar de Eiffeltoren stond. Ik vond het doodeng en was de minuten aan het aftellen tot we in het hotel waren. Maar op straat was het echt druk: bij een moskee waren heel veel mensen buiten aan het bidden."

Willem: "We hebben nog weinig informatie gekregen van de vliegmaatschappij over hoe lang het gaat duren en wat het vervolg is." Maartje: "We hopen dat we hier snel weg kunnen."

Blokkade Straat van Hormuz leidt tot spanning op oliemarkt en bij scheepvaart

4 hours 45 minutes ago

Dagelijks gaan er zo'n 20 miljoen olievaten doorheen: de Straat van Hormuz, de zeestraat tussen Iran en Oman. Die is goed voor zo'n 20 procent van de wereldwijde oliehandel. Na de Amerikaanse en Israëlische aanval lijkt het erop dat Iran de zeestraat heeft geblokkeerd. Dat leidt tot grote spanning in de oliewereld en de scheepvaart.

De olieprijs steeg de afgelopen week al vanwege de spanningen in het Midden-Oosten. De verwachting is dat maandag, als de markt weer opengaat, de olieprijs verder omhoog schiet. Dat vertaalt zich door aan de benzinepomp.

Als deze onrust er niet was geweest, was de olieprijs waarschijnlijk niet of nauwelijks gaan stijgen, zegt ING-econoom Rico Luman. "De verwachting voor dit jaar was aanvankelijk dat de prijzen eerder iets zouden kunnen dalen. Er wordt nu namelijk meer geproduceerd dan er gevraagd wordt", zegt hij.

Luman voorziet ook andere prijsstijgingen. Zo verwacht hij dat de scheepvaarttarieven stijgen. "Als er schepen in de regio stil komen te liggen, ontstaat er een groot tekort aan tankercapaciteit, waardoor de prijs omhoog gaat", vertelt hij.

Blokkade niet zeker

Iran wil de blokkade inzetten als drukmiddel. De Straat van Hormuz wordt gebruikt voor de export van olie uit bijvoorbeeld Saudi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Afgelopen week hield Iran nog een grote legeroefening in de zeestraat en konden schepen er enkele uren niet varen.

Precieze details over de blokkade zijn nu nog niet bekend. Persbureau Reuters meldt de blokkade op basis van de Engelse maritieme handelsorganisatie en een bron bij de Europese marinemissie Aspides. Iran zelf kan het nieuws nog niet bevestigen.

Voor Europa en Nederland is de zeestraat ook belangrijk voor de aanvoer van LNG, vloeibaar gas. Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne is de aanvoer van Russisch gas gestopt. Nederland koopt sindsdien meer vloeibaar gas uit de Verenigde Staten en ook uit Qatar. Dat laatste land vervoert zijn gas ook via de Straat van Hormuz.

De blokkade zal flinke gevolgen hebben voor de oliemarkt. "De meeste olie die door de zeestraat wordt vervoerd, gaat naar de Aziatische markten, zoals China, India en Japan. Een deel gaat naar Europa", vertelt energiedeskundige Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Toch ligt een volledige, langdurige blokkade van de zeestraat niet voor de hand, want Iran exporteert zelf ook via de Straat van Hormuz. Van Geuns verwacht daarom eerder sabotageacties richting olietankers. "Bijvoorbeeld tankers beschieten of drone-aanvallen uitvoeren." Soortgelijke aanvallen waren er bij eerdere conflicten in de regio ook al.

Niet door het Suezkanaal

Daarnaast brengt de aanval op Iran ook onrust teweeg in de rest van de regio. Zo is containerrederij Maersk gestopt met varen over het Suezkanaal. De scheepvaart via dat kanaal lag al stil sinds de Houthi's aanvallen hadden uitgevoerd op containerschepen op de Rode Zee, de route richting het Suezkanaal. Als reden geven de Houthi's aan dat ze solidair zijn met de Palestijnen.

Na het staakt-het-vuren in Gaza namen de aanvallen af en begonnen steeds meer rederijen weer te varen via het Suezkanaal, maar ze vrezen nieuwe aanvallen, want de Houthi's zijn ook bondgenoten met Iran.

Voor Maersk is dat dus reden om om te varen. "In dit geval gaat dat vooral om de containervaart en dat heeft ook weer tot gevolg dat het langer duurt voordat schepen arriveren", zegt Luman.

'PVV-leider Wilders gebruikte dreiging terreurcel als smoes in campagne'

5 hours 21 minutes ago

PVV-leider Wilders heeft tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen zijn toenmalige vertrouweling Gidi Markuszower gevraagd om hem buiten bepaalde verkiezingsdebatten te houden. Dat meldt de Volkskrant op basis van gesprekken en inzage in appverkeer met direct betrokkenen.

"Kon ik die debatten maar skippen", "Waarom moet ik dan naar die stomme debatten?" en "Verzin een smoes dat ik niet hoef te gaan", citeert de krant uit dat appverkeer. Wilders zegt daarin ook dat hij zich "niet oké" voelt en bang is om "als lafaard" gezien te worden.

Dit speelde zich af vlak voor het NOS Radiodebat op 10 oktober. Op het laatste moment liet Wilders weten niet mee te doen, omdat hij mogelijk doelwit was geweest van een terreurcel in België die net was opgerold. Hij wilde ook niet telefonisch meedoen, zoals de NOS had voorgesteld.

Ook aan het RTL-debat op zondag 12 oktober wilde hij niet meedoen, ondanks dat de zender voorstelde het debat te verplaatsen naar de zwaarbeveiligde Tweede Kamer waar Wilders bijna dagelijks is.

Geen restdreiging

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) deed destijds geen uitspraken over de aard van de dreiging, maar verzekerde Wilders ervan dat er na het oppakken van de terreurcel "geen restdreiging was", zo deelde Wilders zelf op X.

De andere fractievoorzitters leefden met Wilders mee, maar benadrukten ook dat er alles aan werd gedaan om hem te beschermen. VVD-leider Dilan Yeşilgöz zei bijvoorbeeld bij RTL: "Ik wil u en uw redactie danken voor alle moeite die u heeft gedaan samen met politie en de NCTV om toch tot iets te kunnen komen waar het wel had gekund."

Wilders legde desondanks zijn campagne stil, maar hervatte die weer op 15 oktober. Hij was vervolgens weer te zien bij bijvoorbeeld Vandaag Inside, de traditionele lijsttrekkers-uitzending van het NOS Jeugdjournaal en het NOS Slotdebat.

Smoes verzonnen

De bronnen van de Volkskrant suggereren dat de dreiging van de terreurcel een smoes van Wilders was en dat dit nieuws hem goed uitkwam om onder een paar verkiezingsdebatten uit te komen.

Vertrouweling Markuszower scheidde zich in januari met zes andere Kamerleden af van de PVV-fractie. Hun kritiekpunten waren dat Wilders zich niet voldoende had ingezet in de campagne, dat hij geen inspraak accepteert en dat hij door zijn afwijzende houding naar andere partijen niet genoeg voor elkaar krijgt voor de PVV-kiezer.

De PVV-leider heeft op zijn veel gebruikte social media-kanaal X niet gereageerd op de berichtgeving. Wel heeft hij gereageerd op de actuele situatie in Iran. De NOS heeft hem om een reactie op de berichtgeving van de Volkskrant gevraagd.

Gijzeling en steekincident in gevangenis van Heerhugowaard

5 hours 34 minutes ago

Bij de penitentiaire inrichting (PI) in Heerhugowaard is vanmiddag een medewerker gegijzeld door een gevangene en gewond geraakt, meldt de politie op X.

Rond 15.30 uur kregen hulpdiensten een melding van een steekpartij in de gevangenis. Verschillende politie-eenheden reageerden op de melding en op locatie werd duidelijk dat het ging om een gijzeling van een bewaakster.

"Een gedetineerde had met een scherf van een bord een bewaakster gestoken in gezicht en nek", zegt een politiewoordvoerder. Een onderhandelaar en een arrestatieteam werden ingezet om de vrouw vrij te krijgen. Uiteindelijk wisten agenten de gevangene te overmeesteren. De gijzeling eindigde rond 17.00 uur.

Gijzelnemer naar politiecel

De bewaakster is met een ambulance naar het ziekenhuis overgebracht. Ze is stabiel en aanspreekbaar. In de gevangenis van Heerhugowaard zitten alleen mannelijke gedetineerden.

De gijzelnemer handelde alleen. Hij is overgebracht naar een politiecel en het incident wordt verder onderzocht.

Korte tijd onrustig bij Turkse marineschepen in Rotterdam

5 hours 37 minutes ago

Op de Wilhelminakade in Rotterdam is het vanmiddag korte tijd onrustig geweest. Daar liggen drie Turkse marineschepen aangemeerd en er had zich een grote groep mensen verzameld, onder wie ook Koerdische demonstranten.

De Turkse schepen liggen sinds donderdag in Rotterdam vanwege een NAVO-oefening op de Noordzee. De schepen trekken sindsdien veel bekijks, vooral van mensen met een Turkse achtergrond.

Vandaag stond even verderop een kleine groep Koerden. Volgens de politie was er geen demonstratie aangekondigd, maar mogelijk waren zij naar de schepen gekomen om te demonstreren.

Gespannen sfeer

De aanwezigheid van de Koerden leidde tot een gespannen sfeer. De groepen schreeuwden naar elkaar en volgens de regionale omroep Rijnmond was er veel politie om de groepen uit elkaar te houden. Ook de ME was aanwezig, maar die heeft niet ingegrepen.

Even voor 16.00 uur werden de Koerdische betogers onder begeleiding van de politie verplaatst naar een andere plek. De rust keerde daarna terug. De politie heeft niemand aangehouden.

Iran: meisjesschool geraakt door Israëlische raket, tientallen doden

6 hours 37 minutes ago

Bij de aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran zou een meisjesschool zijn getroffen in Minab, een stad in het zuiden van het land. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA.

Het gaat om een basisschool die volgens de Iraanse autoriteiten een voltreffer kreeg. Er zouden zeker 63 scholieren om het leven zijn gekomen en 92 anderen gewond zijn geraakt. Nog tientallen scholieren zouden zich onder het puin van de school bevinden. Hulpdiensten zijn bezig om die te bevrijden, meldt IRNA.

Op beelden op sociale media is de schade aan de school te zien:

De Iraanse minister Araghchi van Buitenlandse Zaken reageert verontwaardigd: "De school werd midden op de dag gebombardeerd, terwijl er veel jonge leerlingen binnen zaten. Alleen al op deze plek zijn tientallen onschuldige kinderen vermoord", schrijft hij op X. "Deze misdaden tegen het Iraanse volk zullen niet onbeantwoord blijven."

Niet bevestigd

Het nieuws van de Iraanse media is niet onafhankelijk te verifiëren. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Defensie laat aan CNN weten dat ze op de hoogte zijn van "berichten over burgerslachtoffers van lopende militaire operaties."

De berichten worden volgens de woordvoerder onderzocht: "De bescherming van burgers is van het grootste belang en wij zullen alle beschikbare voorzorgsmaatregelen blijven nemen om het risico op onbedoelde schade te minimaliseren."

Israël heeft nog niet op het bericht gereageerd.

Ondanks relatief koude januarimaand was deze winter juist erg zacht

7 hours 38 minutes ago

Vandaag eindigt de meteorologische winter en veel mensen hebben dit jaar het gevoel dat het een strenge winter was. De cijfers geven toch iets anders aan, want de afgelopen winter was vrij zacht. In De Bilt lag de gemiddelde temperatuur op 4,7 °C tegen een langjarig gemiddelde van 3,9 °C.

Het gevoel dat het een strenge winter was, is vooral veroorzaakt door de relatief koude januarimaand, met ook nog eens veel sneeuw. Daarbij kreeg vooral het noordoosten te maken met lage temperaturen en viel het in het zuidwesten nog wel mee met de kou.

In december was er van kou lange tijd geen sprake. De eerste 21 dagen verliepen uitermate zacht en pas rond de kerstdagen kwam de kou onze kant op.

In januari en ook in een deel van februari bleef de kou dicht in de buurt, maar die laatste maand eindigde juist weer extreem zacht. Uiteindelijk werd het daardoor een gemiddeld zachte winter.

The Joys of 3D Printing

7 hours 57 minutes ago
Al and I were talking on the podcast today about a sweet 3D printed wide-format camera build, and we got to musing on why we 3D-print. For Al, it’s an …read more
Elliot Williams

Aanvallen over en weer in het Midden-Oosten: dit is wat we nu weten

8 hours 39 minutes ago

De Verenigde Staten en Israël zijn vanochtend gestart met luchtaanvallen op verschillende doelen in Iran. De Amerikaanse president Trump spreekt van "grootschalige gevechtsoperaties, om te voorkomen dat Iran kernwapens krijgt".

Trump en de Israëlische premier Netanyahu zeggen dat de operatie dagen gaat duren, "zolang het nodig is".

Meerdere raketten zijn neergekomen in de Iraanse hoofdstad Teheran. Zo werden er explosies gemeld in de buurt van het hoofdkantoor van de Iraanse Revolutionaire Garde. Het militaire elitekorps bestaat naast het Iraanse leger en staat sinds januari op de Europese terrorismelijst.

Khamenei en Pezeshkian doelwit

Ook waren er aanvallen gericht op de geestelijk leider van Iran, ayatollah Khamenei, en president Pezeshkian. Het is niet duidelijk of zij zijn geraakt, al schrijft het Iraanse persbureau Tasnim dat Pezeshkian "in goede gezondheid verkeert".

Op een geverifieerde satellietfoto is te zien dat het complex waar Khamenei doorgaans verblijft, deels is verwoest. De osint-specialist die beelden verifieert voor The New York Times plaatste een foto van de verwoesting op X:

Ingewijden vertellen aan persbureau Reuters dat Khamenei al voor de aanvallen naar een veilige locatie was gebracht. Toch meldt de Israëlische zender Channel 12 op basis van anonieme bronnen dat de ayatollah is gedood bij aanvallen. De berichten van Channel 12 zijn dus onbevestigd en Teheran ontkent.

'Successen behaald'

Volgens het Israëlische leger zijn er "successen" behaald bij de aanvallen op "cruciale personen". Het land meldt onder meer de dood van de commandant van de Iraanse Revolutionaire Garde en van de minister van Defensie.

Verschillende militaire bases in Iran zijn doelwit geworden van raketaanvallen. Volgens president Trump zijn de aanvallen behalve op de Iraanse kernwapencapaciteit, gericht op het vernietigen van raketcapaciteiten en de Iraanse marine en op het ontwrichten van gewapende groeperingen die Iran steunen.

In onder meer deze Iraanse steden zijn aanvallen gemeld:

Bij een aanval zou ook een meisjesschool zijn geraakt. Volgens het Iraanse staatspersbureau IRNA zijn er zeker 63 mensen gedood, onder wie veel scholieren. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat de aanval in Zuid-Iran "niet onbeantwoord zal blijven".

Vergeldingsaanvallen

In een reactie op de Israëlische en Amerikaanse aanvallen slaat Iran terug met aanvallen op Israëlische en Amerikaanse militaire doelen in het Midden-Oosten.

In Noord-Israël zijn doelen aangevallen en ook in Qatar, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Syrië en Saudi-Arabië werden explosies gemeld.

Jordanië meldt dat het land raketten heeft neergehaald, al is niet duidelijk van wie die waren.

Verschillende landen zeggen dat zij "volledig het recht behouden om te reageren op de Iraanse aanvallen", onder anderen de Verenigde Arabische Emiraten. In Abu Dhabi kwam één persoon om het leven nadat granaatscherven in een woonwijk waren ingeslagen.

Bekijk hier een overzicht van beelden van de aanvallen vandaag:

Het hoofd van de nationale veiligheidscommissie van het Iraanse parlement, Ebrahim Azizi, schrijft op sociale media: "We hebben jullie gewaarschuwd! Nu zijn jullie een pad ingeslagen waarvan het einde niet langer in jullie handen ligt."

Internet Iran op zwart

Kort na de eerste aanvallen in Iran ging het internet in het land op zwart. Internetwaakhond Netblocks meldde de blackout rond 10.00 uur vanochtend, Nederlandse tijd. "Het Iraanse internet functioneert op 4 procent van het normale niveau", schreef de organisatie op X.

Beeld en informatie uit Iran zijn daardoor veel schaarser dan uit andere landen. Ook is het moeilijker om informatie te verifiëren op betrouwbaarheid.

Nieuwszender Al Jazeera schrijft dat de Iraanse Nationale Veiligheidsraad inwoners heeft geadviseerd Teheran te verlaten. In de hoofdstad van Iran wonen 8,7 miljoen mensen.

Vanwege de situatie "moet u, voor zover mogelijk en met behoud van kalmte, naar andere plaatsen en steden reizen als u daartoe in staat bent", schreef de veiligheidsdienst in een verklaring.

Onderhandelingen

De aanvallen van de VS en Israël volgen na onderhandelingen tussen de VS en Iran. Onder meer in Genève werd tot eergisteren gepraat over het Iraanse atoom- en rakettenprogramma. Volgens president Trump hebben die onderhandelingen niets opgeleverd.

Volgens Trump probeerde Iran zijn nucleaire programma, dat vorig jaar werd aangevallen, weer op de rails te krijgen en blijft het langeafstandsraketten ontwikkelen "die onze goede vrienden in Europa, onze overzeese troepen en binnenkort ook ons Amerikaanse thuisland kunnen bereiken".

Volg de laatste ontwikkelingen over de aanvallen in ons liveblog.

D66-leden vooral trots op premier Jetten, ook kritisch over coalitieakkoord

11 hours 16 minutes ago

De dag van het D66-congres begon voor partijleider Jetten anders dan hij had gedacht. In plaats van de leden toespreken moest hij eerst als minister-president journalisten te woord staan over de situatie in Iran en de aanvallen door Israël en de Verenigde Staten.

Op de vraag of het terecht is dat de VS en Israël Iran nu aanvallen, zei Jetten dat het overduidelijk is dat Iran een "bruut regime" heeft dat niet alleen de eigen bevolking onderdrukt, maar ook via bondgenoten in de regio oorlogen voert. Maar zijn voorkeur is altijd het diplomatieke overleg.

Hij begon zijn toespraak voor de leden ook over dit onderwerp. "We denken aan al die mensen die zich zorgen maken over dit conflict en die familie en vrienden hebben in de regio. Hun veiligheid heeft natuurlijk onze volle prioriteit."

Jetten richtte zich daarna in zijn toespraak via de prestaties van de Nederlandse olympiërs tot "Nederlanders, die er elke dag wat van willen maken". "Hoe mooi zou het zijn als wij, met 18 miljoen mensen, weer één Team Nederland vormen?" De oppositiepartijen in de Tweede Kamer riep hij opnieuw op tot politieke samenwerking. "Want of je nou rechts bent of links, conservatief of progressief, we zitten allemaal in datzelfde Team Nederland."

Te veel VVD

Bij een rondgang langs de aanwezige leden kwamen NOS-verslaggevers Jorn Jonker en Lars Geerts aardig wat leden tegen die zeiden teleurgesteld te zijn in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Zij vonden dat "te veel VVD".

Die leden spraken de hoop en verwachting uit dat het minderheidskabinet steun van GL-PvdA nodig heeft en dat door de onderhandelingen met partijleider Klaver de plannen "meer naar links getrokken worden". Maar de blijdschap over de eerste D66-premier ooit had bij de congresgangers duidelijk de overhand.

Het partijbestuur beloofde de kritische leden de waarden van de partij hoog te houden, maar vroeg wel begrip voor de politieke situatie. "We zijn nu eenmaal een coalitieland en nu is er zelfs sprake van een minderheidscoalitie. Dan kun je niet altijd helemaal je zin krijgen", zei partijvoorzitter Van Huffelen.

Stemmen

De leden konden in de zaal en vanuit huis stemmen over verschillende moties over de actuele politiek. De motie "bekrachtiging van het coalitieakkoord" kreeg kritiek omdat de Tweede Kamerleden en niet de partijleden daar formeel over gaan. Er werd toch over gestemd en 85 procent van de leden was voor.

De motie om de Tweede Kamerfractie tegen de opening van luchthaven Lelystad te laten stemmen, haalde het niet. In het coalitieakkoord staat dat D66, VVD en CDA de luchthaven onder voorwaarden willen openstellen voor defensie en voor vakantievluchten. Na de belofte van de Tweede Kamerfractie om echt rekening te houden met de natuur en met geluidsoverlast, stemde 74 procent van de D66-leden ermee in.

Op het congres werden ook de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart besproken en hoe D66'ers het de laatste weken van de campagne kunnen aanpakken. "Over 2,5 week, op 18 maart, kunnen we opnieuw geschiedenis schrijven", zo sloot Jetten af. "In elke provincie, in elke gemeente de positieve krachten bundelen en opnieuw de verkiezingen winnen."

Wekdienst 28/2: Congres D66 • Einde meteorologische winter

15 hours 58 minutes ago

Goedemorgen!

Eerst het weer: het is overwegend bewolkt en er trekken buien over het land. Daarbij waait een stevige zuidwestenwind en vooral aan zee komen zware windstoten voor. De temperatuur stijgt naar 10 tot 12 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

President Trump zegt dat hij de Amerikaanse overheid opdracht heeft gegeven om samenwerking met AI-bedrijf Anthropic stop te zetten. Het ministerie van Defensie en andere overheidsinstanties krijgen zes maanden de tijd om afscheid te nemen van Anthropic.

Als het bedrijf niet meewerkt aan de afbouw, zal Trump "de volledige macht van het presidentschap" inzetten om naleving af te dwingen, met mogelijk zware civiele en strafrechtelijke gevolgen, zegt de president op zijn socialemediaplatform Truth Social.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Ook al noemde een deel van de oppositie het een valse start: het nieuwe kabinet is begonnen. Marleen, Jorn en Simone ontmoeten wat kersverse ministers en horen van Mona Keijzer over haar vertrek bij de BBB.

Fijne zaterdag!

Israël en VS voeren aanvallen uit op Iran, Iran reageert met raketten

16 hours 22 minutes ago

Israël en de Verenigde Staten hebben gezamenlijk aanvallen uitgevoerd op Iran. Er zijn explosies gehoord in de hoofdstad Teheran en er hangen dikke rookwolken boven de stad.

Iran voert in reactie ook aanvallen uit. De Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde zegt raketten en drones te hebben afgevuurd op Israël "in reactie op de vijandelijke en criminele buitenlandse agressie tegen de Islamitische Republiek Iran".

Ook heeft Iran militaire bases in Qatar, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein bestookt, bevestigt het Iraanse persbureau Fars News.

In Israël ging vanmorgen "uit voorzorg" het luchtalarm af en is de noodtoestand uitgeroepen. Na meldingen van raketaanvallen vanuit Iran zijn inwoners van Tel Aviv naar schuilkelders gegaan.

Hieronder de eerste beelden van de aanvallen op Teheran:

Correspondent Daisy Mohr:

"De aanvallen op Iran zijn nog gaande en zijn gericht op politieke en militaire doelen. Het is moeilijk om vast te stellen of de informatie betrouwbaar is, onder meer doordat het internet grotendeels platligt. Ook is het moeilijk om een volledig beeld te krijgen.

Er worden aanvallen bij Qom en Isfahan gemeld en die kunnen erop wijzen dat nucleaire installaties worden aangevallen. Die liggen in ieder geval bij die plaatsen, maar het is nu niet vast te stellen of de ondergrondse complexen worden aangevallen.

Iran heeft een "verpletterende reactie" beloofd en heeft al raketten afgevuurd, ook op Amerikaanse militaire bases in het buitenland, zoals Bahrein. Dat was verwacht, dus daar zijn ze voorbereid. Personeel is weg of zit in schuilkelders.

Er is nog niets bekend over slachtoffers in Iran of op andere plekken in de regio. Het is een werkdag en de rookwolken zijn te zien in het centrum, waar mensen werken op ministeries en ook in het presidentiële paleis. Er is paniek in de stad en mensen zoeken een veilig heenkomen."

Het Israëlische leger zegt dat geestelijk leider ayatollah Khamenei en president Pezeshkian doelwit zijn. Het is nog onduidelijk of ze zijn geraakt. Wel zegt het leger dat er "successen" zijn behaald bij de aanvallen op "cruciale personen". Het Iraanse persbureau Tasnim liet weten dat Pezeshkian "in goede gezondheid verkeert".

In een toespraak op de Israëlische televisie zegt premier Netanyahu dat het Iraanse regime geen "bedreiging mag vormen voor de gehele mensheid". Hij zegt dat Israël "geen andere keuze had dan deze strijd aan te gaan".

Zie hier een deel van de toespraak van Netanyahu:

Netanyahu heeft het Iraanse volk en de Revolutionaire Garde opgeroepen om zich tegen het regime te keren. "Elke militair die zijn wapen neerlegt, zal een veilige uitweg worden geboden."

Volgens Netanyahu zullen Israël en de VS doorgaan met de aanvallen en hij verwacht dat Iran "zware verliezen zal lijden".

De aanvallen zijn maandenlang voorbereid en de datum stond al weken vast, zegt een functionaris van het Israëlische leger tegen persbureau Reuters. Israël bereidt zich volgens functionarissen voor op "meerdere dagen" van aanvallen.

Onderhandelingen hebben niets opgeleverd

Volgens de Amerikaanse president Trump hebben de onderhandelingen over het Iraanse atoom- en rakettenprogramma in Genève niets opgeleverd. Iraanse leiders zijn volgens hem niet te vertrouwen. Hij wil de onderhandelingen niet langer afwachten en het "Iraanse gevaar" vernietigen.

Volgens Trump is het doel van de aanvallen om de dreigingen van het Iraanse regime weg te nemen:

Trump richt zich ook tot de Iraanse strijdkrachten. Hij roept hen op hun wapens neer te leggen. De bevolking spoort hij aan om het regime omver te werpen. "Dit is mogelijk de enige kans die je in de komende jaren zal krijgen."

De aanval komt op het moment dat de spanning tussen Israël en de VS aan de ene kant en Iran aan de andere kant oploopt. De landen kunnen het niet eens worden over het nucleaire programma van Iran. De VS heeft de afgelopen weken oorlogsschepen en gevechtsvliegtuigen naar het gebied gestuurd.

Israël heeft zijn luchtruim gesloten voor de burgerluchtvaart en passagiers opgeroepen niet naar de luchthavens te gaan tot de situatie weer veilig is. Ook het Iraanse luchtruim is dicht.

Podcast De Dag: de ontgroening van premier Jetten

16 hours 58 minutes ago

De eerste week van kersvers D66-premier Rob Jetten zit erop. De beëdiging, het bordes, de nieuwe werkkamer, het eerste debat als minister-president in vak K, de eerste keer aan het hoofd van de ministerraad. Jetten beleefde veel eerste keren: hoe ging het hem af? Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander volgde Rob Jetten de hele week van dichtbij.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Volgens Noorlander begon Jetten met veel zin en was hij zichtbaar onder de indruk van de zwaarte van het ambt. Jetten werd direct hard aangevallen door de oppositie in de Tweede Kamer en hij zal iedereen nodig hebben om zijn plannen werkelijkheid te zien worden. Volgens Noorlander begint premier Jetten daarom heel voorzichtig aan zijn nieuwe baan. En houdt hij het dicht bij de stijl van zijn voorganger Mark Rutte.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek