‘Eenzaam’ of ‘enorm veilig’? Niet elk OMT-lid ervoer genoeg hulp bij bedreiging
"De overheid had wat meevoelender mogen zijn", zei de zichtbaar geëmotioneerde ex-kinderarts Károly Illy vandaag tegen de coronacommissie. Tijdens de pandemie werd hij als OMT-lid bedreigd en de arts ervoer te weinig steun van de overheid. "Ik heb me best eenzaam gevoeld."
Illy vertelde over de impact van de bedreigingen op hem en zijn gezin, en zijn slechte ervaring bij het doen van aangifte.
Zijn verhaal maakte indruk op andere leden van het Outbreak Management Team. Een aantal van hen heeft juist wel veel hulp van instanties ervaren in de coronaperiode, waarin ze volop te maken kregen met bedreigingen. Daarmee lijkt het erop dat niet elk OMT-lid dezelfde ondersteuning heeft gehad.
'Omgekeerde wereld'Viroloog Marion Koopmans, die via sociale media werd bedolven onder beledigingen en bedreigingen, herkent in het verhaal van Illy hoe lastig het is om iemand hiervoor te laten vervolgen. "Het feit dat je bedreigd bent volstaat niet, je moet er echt serieuze impact van ervaren", zegt ze tegen de NOS. "Daarnaast krijg je al snel het idee dat je er niet veel mee opschiet om aangifte te doen."
Volgens haar is sprake van een "omgekeerde wereld", waarin de bedreigde beveiligd wordt en de schuldige vaak vrijuit gaat.
Kinderarts Illy probeerde in 2022 aangifte te doen. "Na de zoveelste doodsbedreiging had ik besloten: nu is het genoeg." De kinderarts zei vandaag dat de politie de aangifte aanvankelijk niet had geaccepteerd. "De politie zei: 'tegen de muur met die man', dat kan van alles betekenen."
Bekijk hier het emotionele pleidooi van Illy:
Uiteindelijk lukte het volgens Illy toch om aangifte te doen met dank van OMT-voorzitter Jaap van Dissel en een strafrechtadvocaat. "De politie was schoorvoetend bereid om mijn aangifte te accepteren", zei Illy tegen de coronacommissie. "Dat zou niet zo moeten zijn. De overheid zou voor de OMT-leden gewoon een nummer moeten hebben dat altijd te bellen is."
'Ik voelde me ongelofelijk veilig'IC-arts en OMT-lid Diederik Gommers heeft dit heel anders beleefd. Hij zegt aan de telefoon dat politie en justitie bij hem juist heel proactief te werk gingen. Gommers, die uitgroeide tot mediapersoonlijkheid tijdens de coronacrisis, had naar eigen zeggen een kort lijntje met de autoriteiten.
"Op het moment dat de bedreigingen toenamen, namen ze contact met me op. Ik heb zelfs een noodknopje gehad en een app op mijn telefoon voor als ik werd lastiggevallen. Dus ik heb me ongelofelijk veilig gevoeld."
Gommers schat dat hij tussen de vijf en tien keer aangifte heeft gedaan van bedreiging. Dat heeft in ieder geval tot een taakstraf geleid voor een 50-jarige man uit Aalsmeer.
'Goed geregeld'Microbioloog Jan Kluytmans zegt dat hij onder de indruk is van het verhaal van Illy, maar het geschetste beeld zelf niet herkent. "Mijn ervaring is gelukkig anders maar dat zegt niets over zijn situatie", aldus Kluytmans. Hij heeft in tegenstelling tot Illy juist een positieve ervaring. "Van nationale instanties tot lokale politie, er werd naar me geluisterd en er werd, zover ik daar zicht op had, ook echt iets met mijn meldingen gedaan".
Waar Illy zei geen aanspreekpunt te hebben gehad over de bedreigingen, benoemt Kluytmans dat hij dat wel had. "Er waren speciale mensen die ik kon contacteren en ik voelde me nooit alleen". Ook hij heeft in de coronaperiode aangifte gedaan naar aanleiding van een bedreiging aan zijn adres.
Ook hoogleraar infectiepreventie Andreas Voss en arts-microbioloog Marc Bonten hebben het anders ervaren dan Illy. "Bij bedreigingen konden wij het RIVM contacteren en daar stonden mensen klaar om ons te helpen", zegt Bonten. Ook Voss is zeer positief over de begeleiding die hij vanuit de overheid kreeg tijdens zijn werk voor het OMT. "Alles was goed geregeld."
Beperkt ervaringen uitgewisseldIlly zegt in reactie tegen de NOS dat de OMT-leden hier slechts beperkt ervaringen over hebben uitgewisseld. Hij geeft aan dat hij daardoor ook niet weet hoe het kan dat anderen zich niet in zijn verhaal herkennen. Illy benadrukt dat hij het tegenover de coronacommissie heeft gezegd zoals het voor hem was.
Het Openbaar Ministerie laat in een reactie weten dat het niet in een middag kan achterhalen of er een aangifte van Illy bij het OM is binnengekomen en wat daarmee is gebeurd. Het ministerie van Justitie is om een reactie gevraagd.