Aggregator

Bij een politieachtervolging na een inbraak bij een tankstation in Kessel (Limburg) zijn vannacht drie gewonden gevallen. De auto van de verdachten crashte op de afrit Venlo-Zuid van de A73, meldt de politie.

De politie kreeg na 02.30 uur een melding van de inbraak bij het tankstation aan de Baarloseweg. De politie zag de vluchtauto in Blerick rijden. Omdat de bestuurder het stopteken negeerde, werd door agenten een achtervolging ingezet. Hierop vloog de auto met de drie verdachten van de weg op de afrit Venlo-Zuid.

Over de ernst van hun verwondingen is vooralsnog niets bekendgemaakt.

In Dordrecht is vorige week een man aangehouden die wordt verdacht van betrokkenheid bij de invoer van bijna 4000 kilo cocaïne. De man werd vrijdag 4 september aangehouden, meldt het OM. De partij waar hij mee in verband wordt gebracht, werd maandag aangetroffen in containers in de Franse haven van Duinkerke.

De verdachte is donderdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die besloot dat hij nog veertien dagen vast blijft zitten. De man zit in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.

De Franse douane meldt dat de cocaïne was verborgen tussen plasticafval in een container uit Ghana. De Franse autoriteiten schatten de waarde van de drugs op ongeveer 225 miljoen euro.

De volledige partij is inmiddels vernietigd. De Franse autoriteiten zeggen te proberen de betrokkenen bij het criminele netwerk achter de zending te identificeren. Volgens het Franse parket was dat netwerk al in beeld bij de nationale recherche.

Betrokkenheid Bolle Jos

De Telegraaf berichtte eerder al over de drugsvangst. Volgens de krant beschikken Nederlandse en Franse opsporingsdiensten over informatie dat de cocaïne mede toebehoort aan de organisatie van Jos L., alias Bolle Jos. Ook meldde de krant dat de drugs bestemd zouden zijn geweest voor een bedrijfsadres in Dordrecht. Het OM heeft de betrokkenheid van de organisatie van L. niet bevestigd.

Het OM verdenkt de in Dordrecht aangehouden man daarnaast van het medeplegen van voorbereidingshandelingen voor de invoer van andere partijen cocaïne in Nederland dit jaar. Vanwege het onderzoek worden daarover voorlopig geen verdere details bekendgemaakt.

Dat het gebruik van verdovende middelen niet is voorbehouden aan de moderne tijd, is misschien niet zo gek. Maar wetenschappers hebben nu ontdekt dat we nog verder terug de tijd in moeten dan we al dachten.

Op het Indonesische eiland Sulawesi gebruikten mensen mogelijk al 25.000 jaar geleden een bewustzijnveranderende noot: de betelnoot. Dat schrijven onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances. Ze onderzochten de resten van twee jagers-verzamelaars en vonden op hun tanden opvallende slijtage én sporen van de werkzame stof arecoline, die invloed heeft op het zenuwstelsel.

De oudste van de twee leefde ergens tussen 25.000 en 16.000 jaar geleden, de tweede ongeveer 7600 tot 6300 jaar geleden. Bij allebei zaten ongebruikelijke, diepe ronde groeven in de tanden. Volgens de onderzoekers ontstonden die groeven doordat de mensen regelmatig op hele betelnoten zogen. De harde noten werden langdurig tegen de tanden gehouden, waardoor het gebit langzaam maar zeker werd afgesleten.

Pijnlijke ironie

Tegenwoordig worden betelnoten vaak samen met onder meer kalk en een blad gekauwd. Dat zorgt voor een sterker stimulerend effect. In delen van Zuid- en Zuidoost-Azië en de Pacific wordt nog op betelnoten gekauwd. In sommige gebieden is het vooral een traditie onder oudere generaties, terwijl het gebruik elders nog steeds veel voorkomt.

Waarschijnlijk was de ervaring destijds wel anders dan bij het moderne gebruik. De onderzoekers denken dat het zuigen vooral een verdovend of pijnstillend effect kon hebben.

En daar zit meteen een pijnlijke ironie. Het langdurig zuigen op harde betelnoten beschadigde de tanden namelijk ernstig. Bij een van de onderzochte mensen was het tandweefsel zo ver afgesleten dat de binnenkant van een tand bloot kwam te liggen. Dat kan zeer pijnlijk zijn en vergroot de kans op infecties.

Laatste ijstijd

De onderzoekers vermoeden daarom dat er een vicieuze cirkel kon ontstaan: iemand gebruikte de betelnoot om tandpijn te verzachten, maar beschadigde daarmee op de lange termijn zijn gebit nog verder.

De bevindingen van de onderzoekers zijn vooral bijzonder omdat de betelnoot hier duizenden jaren vóór de opkomst van de landbouw werd gebruikt. Daarmee gaat het onderzoek veel verder terug dan eerdere archeologische aanwijzingen voor regelmatig gebruik van bewustzijnveranderende middelen.

De oudste van de twee onderzochte mensen leefde tijdens de laatste ijstijd, die ongeveer 11.700 jaar geleden eindigde. Of deze mensen daadwerkelijk op zoek waren naar een 'roes' zoals we die tegenwoordig kennen, is overigens niet met zekerheid te zeggen. De onderzoekers benadrukken dat het effect van het oude gebruik waarschijnlijk milder was dan bij het moderne gebruik.

Maar één ding lijkt duidelijk: mensen experimenteerden al in de ijstijd met planten die iets met hun lichaam en bewustzijn deden. En daar hadden ze, zo blijkt uit hun gebit, een best hoge prijs voor over.

Bij een Russische aanval op een winkelcentrum in de Oekraïense stad Pavlohrad zijn vijf mensen omgekomen en 67 mensen gewond geraakt. Onder de gewonden zijn drie tieners. Dat melden Oekraïense autoriteiten.

Het winkelcentrum werd donderdag overdag getroffen, toen er veel mensen op straat waren. Het is nog niet officieel vastgesteld welk type wapen is gebruikt. Ook twee hulpverleners raakten gewond.

De aanval op het winkelcentrum maakte deel uit van een bredere Russische aanval op Pavlohrad. Volgens gouverneur Oleksandr Hanzha werden vijf stadsdelen van de stad getroffen door drones, artillerie en luchtbommen. In totaal raakten daarbij 76 mensen gewond. Persbureau Reuters meldt dat bij de aanvallen op Pavlohrad in totaal zeven mensen zijn omgekomen.

Pavlohrad is een belangrijk spoor- en logistiek knooppunt voor het oosten van Oekraïne. De stad ligt op ongeveer 75 kilometer van de frontlinie en werd voorheen als een relatief veilige plek beschouwd voor mensen die de oorlog in het oosten wilden ontvluchten. De situatie is de afgelopen maanden drastisch veranderd, meldt The Kyiv Independent.

Op 20 juli werd de stad aangevallen met de eerste zogenoemde glij- of zweefbom. Deze bommen hebben een korter bereik, maar zijn goedkoper om te produceren en worden gelanceerd vanuit vliegtuigen op Russisch grondgebied of in door Rusland bezet gebied.

'Russisch terrorisme'

Gisteren werd in de stad Soemy ook een winkelcentrum getroffen. Dat was hetzelfde winkelcentrum waar woensdag twee mensen omkwamen en twintig mensen gewond raakten bij een Russische droneaanval. Rusland ontkent dat het gericht burgerdoelen aanvalt.

De Oekraïense president Zelensky zei op Telegram over de aanval op het winkelcentrum in Pavlohrad dat "de wereld ziet wat Rusland doet". "We werken zo goed mogelijk samen met onze partners om Oekraïners te beschermen tegen dit soort Russisch terrorisme."

A fun part of modifying something like a motorbike is that you sometimes have to come up with creative solutions to basic questions, like how you can still access the …read more

Medewerkers van de douane hebben naar eigen zeggen een nieuwe, creatieve manier ontdekt waarop drugs worden gesmokkeld. Bij een controle stuitten ze op verdachte pinda's.

Tussen de nootjes was crack verstopt. Aan de Surinaamse nieuwssite Waterkant is bevestigd dat de drugs afkomstig waren uit Suriname. Het is niet duidelijk om hoeveel crack het ging. De drugs zijn in beslag genomen en vernietigd.

Zo werden het wel héél verslavende pinda's, is gekscherend te lezen op het Instagramaccount van Douane Nederland. Het was voor de douaniers geen lastige zaak om te cracken, meldt de douane er knipogend achteraan.

Bijzondere vondsten

Het is niet voor het eerst dat de douane nieuwe manieren ontdekt waarop drugs naar Nederland worden gesmokkeld. Vorige maand werden bolletjes cocaïne gesmokkeld alsof het nootjes waren en een week geleden werd een lading wierookschaaltjes doorzocht. Die bleken een dubbele bodem te hebben waar drugs in waren verstopt.

Ook vond de douane pasgeleden nog een lading xtc-pillen tussen de kattenbrokken, cocaïne in het vruchtvlees van een kokosnoot, in bevroren vis en in holle bamboestammen en crack gevonden in popcorn.

Er komen voorlopig geen grote windturbines bij Ratum, vlak over de Duitse grens bij de Gelderse gemeente Winterswijk. De Duitse ontwikkelaar ziet af van de bouw, tot vreugde van een groep omwonenden.

De vier windmolens zouden 250 tot 267 meter hoog worden. De Werkgroep Ratum-Kotten verzet zich al sinds 2023 tegen de komst van de windturbines in de regio. De bewoners vinden dat de "industriële windturbines" niet passen in het coulisselandschap vol oude landerijen, bossen en halfopen veengebied. Ook vrezen ze een "enorme belasting op mens en natuur".

Volgens woordvoerder Juliette Polenz van ontwikkelaar Stadtwerke Münster is uitgebreid onderzocht of de locatie bij Ratum geschikt is. "Maar het ziet ernaar uit dat we niet de benodigde toestemming krijgen. Daarom hebben we besloten om op deze locatie te stoppen met het project", zegt ze bij streekomroep REGIO8.

Duitse advocaat ingeschakeld

De werkgroep vermoedt dat hun weerstand heeft bijgedragen aan dat besluit, zegt voorzitter Karin Pierik. "We hebben al vroeg een Duitse advocaat ingeschakeld, zodat we binnen de Duitse rechtssystemen goed konden handelen. Daarmee hebben we de druk kunnen opvoeren. Ik denk dat Stadtwerke Münster niet op zoveel moeilijkheden en weerstand had gerekend."

Pierik kreeg het nieuws vandaag via de advocaat te horen. "Ik heb tranen van blijdschap, want we hebben nooit opgegeven. Als je niets weet van de Duitse wetgeving en procedures komt er ontzettend veel op je af."

Wethouder Gosse Visser van de gemeente Winterswijk is eveneens verheugd. "Dat is goed nieuws voor de omwonenden. De Werkgroep Ratum-Kotten heeft zich hier enorm voor ingezet." Ook de gemeente en de provincie Gelderland hebben zich verzet tegen de komst van de vier turbines, zegt Visser.

Turbines aan Duitse kant

Er liggen nog meer plannen voor windturbines in de buurt van Winterswijk, in de Duitse gemeenten Südlohn, Rhede en Bocholt. Bij Rhede-Vardingholt loopt het project Külver Heide, waarbij drie windturbines zijn gepland. Die vergunning is verleend door de Duitse regio Borken. Daarnaast bestaan er vergevorderde investeringsplannen aan de Duitse kant van de grens bij Kotten.

Wethouder Visser: "We blijven de andere windprojecten aan de Duitse grens nauwlettend volgen. Zodra er nieuwe stukken beschikbaar zijn, bekijken we samen met de provincie en de werkgroepen welke vervolgstappen nodig en mogelijk zijn."

Ook Pierik blijft zich verzetten tegen windturbines langs de Nederlands-Duitse grens. Zij is ook voorzitter van het Burgercollectief Grensbelang. "Dit speelt langs de hele Nederlandse grens. De strijd is nog niet gestreden, maar dit geeft ons ontzettend veel moed."

Remember those tiny little droids skittering around the pristine corridors of the Death Star in Star Wars? [heychaostheory] has put together something vaguely along the lines of those charming little mobile …read more

De Duitse klimaatactivist die dinsdag na een klopjacht werd opgepakt, plande meer dan 150 sabotageacties. Dat blijkt uit onderzoek naar de man, dat vandaag werd gepresenteerd door de minister van Binnenlandse Zaken van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.

Volgens minister Herbert Reul, zijn er meer "mogelijke plaatsen delict" aan het licht gekomen waar de 48-jarige Daniel V. een aanval had willen uitvoeren.

V. werd aangehouden in de buurt van de Nederlandse grens. Hij wordt ervan verdacht dat hij pogingen heeft ondernomen om stroomleidingen te saboteren in de buurt van kolencentrales op verschillende plekken in de deelstaten Noordrijn-Westfalen, Brandenburg en Saksen.

Strijd tegen fossiel

In zeker twee gevallen slaagde hij erin om kortsluiting te veroorzaken. In Bergheim, ten westen van Keulen, was een klein deel van een energiecentrale een paar dagen buiten gebruik na kortsluiting. In Brandenburg was twee keer kortsluiting in een onderstation vlak bij de energiecentrale van Jänschwalde. De incidenten leidden niet tot een stroomstoring.

V. komt uit Gevelsberg, in het zuidelijke Ruhrgebied en had in brieven de verantwoordelijkheid opgeëist voor sommige acties, waarna een klopjacht op hem werd geopend. Hij noemde naar verluidt klimaatbescherming en de strijd tegen fossiele brandstoffen als zijn motieven.

Doetinchem

V. had de tientallen sabotageacties ook in buurlanden gepland, bevestigt minister Reul. Maandag, nog voordat V. werd aangehouden, schreef een Duitse krant al dat de verdachte mogelijk ook in Nederland wilde toeslaan. Hij had volgens de krant een elektriciteitsstation in Doetinchem op zijn lijst met mogelijke doelwitten staan.

Alleen al in de deelstaat Noordrijn-Westfalen werden ruim veertig ontstekingsmechanismen gevonden waarmee V. zelfgemaakte raketten met een dunne draad naar hoogspanningsleidingen van onderstations had kunnen schieten. De klimaatactivist was voornemens om telkens kortsluiting en vervolgens stroomuitval te veroorzaken.

"We hebben niet alleen de vermoedelijke dader van de aanslagen aangehouden, maar mogelijk ook verdere aanslagen voorkomen", aldus Reul.

Een gesprek met een politieke tegenstander van president Trump mag niet op tv worden uitgezonden in de show van de Amerikaanse presentator Jimmy Kimmel. Dat zei de presentator gisteren in zijn eigen programma. Het gesprek met Democraat James Talarico, dat vandaag zou worden uitgezonden, is geschrapt en zal alleen op YouTube te zien zijn. Talarico is momenteel kandidaat voor de senaat in de staat Texas.

Volgens Kimmel is er zware druk uitgeoefend door de regering-Trump. Uiteindelijk zou mediatoezichthouder FCC hebben gedreigd met juridische stappen. De FCC heeft nog niet gereageerd op de beschuldigingen van Kimmel.

Tijdens een lange monoloog zei Kimmel: "Morgenavond interview ik James Talarico onder ongebruikelijke omstandigheden. Al meer dan twintig jaar interview ik in deze show zonder problemen Amerikanen die zich kandidaat stellen voor een politiek ambt." Daarna refereerde hij aan een interview met Trump in 2015. Die deed toen mee aan de voorverkiezingen voor het presidentschap.

FCC niet onafhankelijk

Daarna ging Kimmel verder: "Nu hij president is, heeft zijn FCC gedreigd met maatregelen tegen mij, tegen onze show, tegen onze zender ABC, onze regionale omroepen en lokale stations. Puur vanwege gebruikelijke, traditionele redactionele keuzes en het uitnodigen van gasten die hen blijkbaar niet zinnen."

Volgens Kimmel heeft hij dit besluit moeten nemen, omdat "lokale stations en ABC-partners in Texas anders met dit gedoe te maken zouden krijgen".

In de VS geldt de FCC als een onafhankelijke toezichthouder, maar dat is het momenteel niet, zeggen critici. Aan het hoofd staat een door Trump aangewezen voorzitter en de koers wordt sterk beïnvloed door de regering.

Eerder onder druk gezet

Het is niet de eerste keer dat Kimmel overhoop ligt met de toezichthouder. Vorig jaar september werd zijn show zelfs tijdelijk geschrapt vanwege een opmerking over de vermoorde conservatieve politieke activist Charlie Kirk. Hij zei dat de regering-Trump diens dood uitbuitte. Na zware druk besloot ABC, dat zijn show uitzendt, hem voor onbepaalde tijd van de buis te halen.

Dat leverde vervolgens weer een storm aan reacties op. ABC-eigenaar Disney kreeg veel opzeggingen en ook bekende Hollywood-acteurs spraken hun steun uit voor Kimmel. Die kreeg daarop zijn show terug.

Die beslissing kon ook rekenen op een reactie van president Trump zelf. Op zijn platform schreef hij: "Ik kan niet geloven dat ABC Fake News Jimmy Kimmel zijn programma heeft teruggegeven. Het Witte Huis had van ABC gehoord dat zijn show was geschrapt!"

Bij een grote brand op twee scholen in de stad Bukavu, in het oosten van de Democratische Republiek Congo, zijn zeker 24 kinderen om het leven gekomen. Lokale media melden dat het gaat om 19 meisjes en 5 jongens, allen onder de tien jaar. Ze zouden zijn gestorven toen ze probeerden te vluchten voor het vuur.

Ook is er een onbekend aantal volwassenen omgekomen. Daarnaast zijn er volgens lokale autoriteiten ook 29 gewonden, 21 van hen zijn zwaargewond opgenomen op een intensive care. Bukavu telt zo'n 800.000 inwoners en wordt sinds februari vorig jaar gecontroleerd door de rebellengroep M23.

De beweging ontstond in 2012, werd in 2013 verslagen, maar hervatte in 2021 zijn gewapende strijd tegen de Congolese beweging.

Vuur overgeslagen

De brand zou in de ochtend zijn uitgebroken in twee houten huizen, waarna het vuur al snel oversloeg. Uiteindelijk zijn zo'n driehonderd huizen in de dichtbevolkte wijk Chimpunda in de as gelegd. De lokale autoriteiten, aangesteld door de rebellengroep M23, sluiten niet uit dat het dodental nog oploopt.

Wat de oorzaak is van de brand, is nog onduidelijk. Het vuur is naar verluidt geblust, al stijgt er volgens getuigen nog wel witte rook op uit de restanten.

De regio is na een bliksemoffensief sinds februari vorig jaar in handen van de zwaarbewapende M23-rebellen, die ook al andere grote delen in het oosten van Congo hebben veroverd. Ook al zijn er pogingen gedaan om tot een staakt-het-vuren te komen, er zijn nog altijd gevechten gaande tussen de regering in de hoofdstad Kinshasa en M23.

In juni legde de VN Veiligheidsraad sancties op aan leiders van M23, waaronder een wapenembargo, een reisverbod en een bevriezing van tegoeden.

Bij een ernstig ongeluk met een Nederlandse bus in Zwitserland zijn doden en gewonden gevallen. Dat meldt de politie van het Zwitserse kanton Graubünden en wordt bevestigd door de Nederlandse reisbrancheorganisatie ANVR.

Het gaat om een busreis van de Nederlandse organisatie Oad. Er waren 49 mensen aan boord, 48 passagiers en een chauffeur, maar hoeveel slachtoffers er zijn, is nog niet bekendgemaakt.

Alarmcentrale Eurocross meldt dat meerdere slachtoffers zijn overgebracht naar het ziekenhuis. Morgenochtend vertrekt een team van Eurocross naar het gebied voor bijstand. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt tegen persbureau ANP in contact te staan met Eurocross, de Zwitserse autoriteiten en met Oad.

Eenzijdig ongeval

Het ongeluk vond plaats rond 16.45 uur tussen de dorpen Zernez en Susch, in het oosten van Zwitserland. Door nog onduidelijke oorzaak schoot de bus door de vangrail en kwam op zijn kant in de berm terecht, meldt de politie. Er wordt uitgegaan van een eenzijdig ongeval.

Op het moment van het ongeluk waren er wegwerkzaamheden en was er slechts één rijstrook open, bevestigt een lokale journalist die snel ter plaatse was aan de NOS.

De massaal uitgerukte hulpdiensten zijn nog bezig met het bergen van lichamen. De touringcar zal binnenkort worden weggehaald, meldt een politiewoordvoerder.

De Zwitserse president Guy Parmelin zegt op sociale media "diep geschokt en ontzet" te zijn door het ongeluk. "In deze moeilijke tijd gaan mijn gedachten uit naar de slachtoffers en hun nabestaanden. Ik betuig mijn oprechte medeleven aan de families van de overledenen."

Bus uit Eibergen

ANVR-woordvoerder Hanita van der Meer noemt het tegen de NOS verschrikkelijk wat er is gebeurd. Volgens haar ging het om een busexcursie naar Oostenrijk. Het reisgezelschap van Oad was afgelopen maandag aan de reis begonnen en was vandaag op een dagtrip naar Zwitserland.

De bus is eigendom van touringcarbedrijf Hartemink uit Eibergen, in de Achterhoek. De ANVR wil zo snel mogelijk inventariseren hoeveel slachtoffers er zijn en de betrokken families informeren.

Volgens Zwitserse media komt de lokale politie morgenochtend met meer informatie. De gewonden worden opgevangen door een zorgteam in een nabijgelegen sporthal.

Zwitsers noodnummer

De weg waar het ongeluk gebeurde, is door de politie tot nader order afgesloten. Kort na het ongeval kwamen ambulances en een grote groep reddingswerkers ter plaatse, waaronder de brandweer, politie en ook vijf helikopters. Waarschijnlijk zijn de gewonden naar een ziekenhuis in Scuol gebracht.

De politie in Graubünden heeft een noodnummer geopend voor naasten van de reizigers: +41 81 256 56 56.

There are plenty of ways to capture 3D images or simulations of such if you know what you’re doing with camera hardware and fancy mathematics. However, a little more unusual …read more

De gemiddelde energierekening gaat de komende vijf jaar met tien procent omhoog. De rekening stijgt het hardst voor huishoudens met een warmtepomp. Dat blijkt uit een concept-brief over de energiekosten die vrijdag in de ministerraad wordt besproken.

Vrijwel alle huishoudens krijgen de komende jaren te maken met een stijging van de energierekening, blijkt uit onderzoek dat het kabinet liet doen. Een ruime meerderheid van de huishoudens betaalt in 2031 ongeveer 400 tot 600 euro meer dan nu in een jaar.

De energiekosten voor mensen met een warmtepomp gaan het hardst omhoog, maar voor deze groep blijft de gemiddelde rekening wel lager dan die van andere huishoudens.

Elektriciteitsnet

De gemiddelde energierekening gaat dus met tien procent omhoog en dat cijfer is al gecorrigeerd voor inflatie. Dat betekent dat het een echte prijsstijging is en dat de stijging niet komt doordat alle prijzen en lonen stijgen.

De belangrijkste verklaring voor de oplopende tarieven zijn de stijgende netkosten. Er moet worden geïnvesteerd in het elektriciteitsnet en dat wordt doorberekend. Voor mensen met een warmtepomp, die ook vaak zonnepanelen hebben, speelt bijvoorbeeld ook mee dat de zogenoemde salderingsregeling wordt afgeschaft. En de kosten stijgen ook omdat er beprijzing komt voor het gebruik van fossiele brandstoffen.

Het kabinet heeft onderzoekers laten kijken naar hoe de energierekening zich tussen 2026 en 2031 naar verwachting ontwikkelt. Daarbij ontstaan er grote verschillen tussen groepen, wordt benadrukt.

Mensen die een cv-ketel hebben, blijven het meeste betalen. "Dit is extra opvallend, omdat het in vergelijking met de andere groepen vaker om kleinere woningen gaat", schrijft minister Van Veldhoven (Klimaat) in de concept-kabinetsbrief. In 2031 wordt hun gemiddelde energierekening geschat op 2800 euro op jaarbasis. Mensen die op het warmtenet zitten, gaan tegen die tijd gemiddeld 2650 euro per jaar betalen.

Warmtepomp

Vooral mensen die een warmtepomp hebben en dus vaak al flink hebben geïnvesteerd, gaan meer betalen dan ze hadden gehoopt. Huishoudens met een hybride warmtepomp gaan naar een gemiddelde rekening van bijna 2400 euro.

Huizen die volledig worden verwarmd door een warmtepomp en dus niet meer op het gas zijn aangesloten, krijgen een kostenstijging van 70 procent voor de kiezen, zo is de verwachting. Dat is procentueel de grootste stijging, maar uiteindelijk betalen ze in 2031 gemiddeld 1200 euro per jaar. Daarmee zijn ze nog steeds het goedkoopst uit. Een investering in een warmtepomp blijft aantrekkelijk, zeggen de onderzoekers dan ook.

Minder afhankelijk

De minister lijkt er niet erg van te schrikken. Van Veldhoven schrijft dat de onderzoeken "laten zien dat de gemiddelde energierekening stijgt, maar niet enorm uit de pas loopt met de verwachte besparing en gemiddelde inkomensgroei".

Bovendien worden we met al die investeringen in het elektriciteitsnet minder afhankelijk van het buitenland en kunnen we makkelijker verduurzamen. Dat is ook hard nodig, benadrukt de minister in haar brief, want door het recente conflict in het Midden-Oosten hebben we inmiddels vier miljard euro uitgegeven aan hogere olie- en gasprijzen.

Nederland bouwt "halfhoge dijken" tegen de volgende pandemie. Dat was het laatste punt van de laatste getuige van de parlementaire commissie corona. Na zo'n 150 uur praten met 47 mensen zitten de openbare verhoren erop.

Negen weken lang bood de commissie een kijkje onder de motorkap tijdens de coronacrisis. Voor elk verhoor zei de voorzitter het weer in zijn inleiding dat hij wilde "leren voor een eventuele volgende pandemie of langdurige crisis". Grote onthullingen zijn er niet gedaan, maar lessen zijn zeker te trekken.

Het ging veel over de besluitvorming. Bijvoorbeeld of het kabinet wel naar verschillende geluiden luisterde. Er was in ieder geval het Outbreak Management Team, waar erg goed naar werd geluisterd. "De medische adviezen waren een kompas, die waren leidend", zei oud-premier Rutte.

Meervoudig

Maar gaandeweg de crisis kwamen andere facetten naar voren: eenzaamheid, leerachterstanden, mentale gezondheid. "Een meervoudige crisis", zei oud-SCP-directeur Kim Putters.

Veel sociale en maatschappelijke gevolgen waren heus bekend, zeiden meerdere getuigen. Maar ze waren moeilijker te vatten in harde cijfers en hadden een minder structurele plek aan tafel. Dat kan beter, lijkt een onafwendbare conclusie.

Oud-LAKS-voorzitter Nienke Luijckx over gevolgen voor jongeren:

Er werd veel gesproken over de zwaarste maatregelen: de avondklok en de schoolsluitingen. Bij iedereen die ermee te maken had gehad, lagen ze zwaar op de maag en binnen het kabinet werd er flink over gediscussieerd, zo bleek.

"Voor een deel van de dag maak je van de samenleving een soort gevangenis", zei de Bossche burgemeester Jack Mikkers over de avondklok. Minister Ferd Grapperhaus "had grondrechtelijke problemen" met de maatregel, maar moest zijn "gespierde tegenzin" laten varen.

Drie keer dicht

Schoolsluitingen voelden elke keer "als een nederlaag", zei onderwijsminister Arie Slob daarover. "Kansenongelijkheid nam toe", zei Paul Rosenmöller, oud-voorzitter van de VO-raad, erover. "Kinderrechten zijn zeker geschonden", zei kinderombudsvrouw Magrite Kalverboer. Toch gingen gingen de scholen drie keer dicht.

We hebben kinderrechten ondergeschikt gemaakt, zei Kalverboer:

Bij kabinetsleden die over dergelijke maatregelen gingen, was vaak te horen dat het niet anders kon. "Uiteindelijk ging het om vraagstukken over leven en dood", zei oud-minister Hugo de Jonge. Het ging om ic-capaciteit, om het voorkomen van code zwart. 'Bergamo', naar de Italiaanse stad waar ziekenhuizen het niet aankonden, was het schrikbeeld.

Het is niet te verwachten dat de commissie oordeelt wie er nou meer gelijk had in dit soort afwegingen. De waarde zit erin dat door de verhoren "openbaar is gemaakt hoe ingrijpende besluiten tot stand zijn gekomen", zei voorzitter Daan de Korte vandaag na het laatste verhoor.

Tunnelvisie

Wie die weging nou precies maakte was ook onderwerp van gesprek. Mocht iedereen wel meepraten? Volgens Mona Keijzer, voormalig staatssecretaris van Economische Zaken, ging het om "een klein clubje mannen" dat alles bepaalde. "Samen met Ferd tegen de rest, heerlijk", appte Rutte aan De Jonge.

"Tunnelvisie", oordeelde Keijzer, die zich niet gehoord voelde. Nee, het was "standvastigheid", zei De Jonge.

Nederland is door het oog van de naald gekropen, zei Rutte:

Oud-minister Carola Schouten had een suggestie voor de toekomst. Laat de crisisstand eerder los, als dat kan. Volgens haar moet je verschillende periodes beter onderscheiden. "Past de aanpak nog bij deze fase?", is dan vaker de vraag.

Rutte stelde voor om "los van de druk van besluitvorming" fundamenteler te kijken of er nog in de juiste richting wordt gedacht. Ongetwijfeld komt de commissie met een aanbeveling hierover.

Wappie

In de verhoren was veel ruimte voor mensen die überhaupt vonden dat er niet in de juiste richting werd gedacht. Critici als Maurice de Hond vonden dat ze niet goed zijn gehoord. Kritische denkers werden "totaal genegeerd", zei hij.

Beleidsmakers uit die tijd waren het daar niet per se mee eens, maar vonden wel dat andersdenkenden minder weggezet hadden moeten worden. Zo zei oud-NCTV Pieter-Jaap Aalbersberg dat hij spijt had van de term "wappie". "Dan heb je geen gesprek meer."

Spaghettibrij

Ook was meermaals te horen dat het goed was geweest om dilemma's beter te schetsen. Dus niet: dit is de maatregel en daar moet u het mee doen. Maar wel: we hebben zus en zo overwogen, maar alles afgewogen zijn we hierop uitgekomen.

Verder hadden maatregelen minder complex gemogen. OMT-voorzitter Jaap van Dissel sprak van een "spaghettibrij aan maatregelen" die door alle uitzonderingen nauwelijks nog te begrijpen was voor mensen.

Veel aandacht van de commissie, bestaande uit Kamerleden, ging uit naar de werking van de Tweede Kamer in coronatijd. Hadden ze daar wel genoeg in de melk te brokkelen?

Ja, zei oud-voorzitter Khadija Arib in haar verhoor. Maar het had beter gekund, zei oud-SGP-leider Kees van der Staaij. "Het is vaak een reflex in een crisisperiode dat de Tweede Kamer de regering veel ruimte geeft."

Kamerleden hadden te weinig tijd om zich voor te bereiden op coronadebatten, werd gezegd. Terwijl kabinetsleden en ambtenaren op hun beurt weleens tureluurs werden van de vele vragen. Voortaan betere 'werkafspraken' om de positie van de Kamer helder te krijgen, suggereerden betrokkenen.

Vrij zuinig

Een andere rode draad door de verhoren was de pandemische paraatheid. Na de pandemie werd er 300 miljoen euro voor uitgetrokken. Dat ging even terug naar nul en staat nu op jaarlijks 177 miljoen. De laatste getuige Anja Schreijer (oud-GGD) sprak daarom vandaag van "halfhoge dijken". Viroloog Marion Koopmans, hield het op de eerste verhoordag op "vrij zuinig, dat zou je liever anders zien".

En ook op dit gebied komt de commissie ongetwijfeld met een aanbeveling. Het eindverslag moet begin volgend jaar af zijn. De komend maanden hebben de vijf Kamerleden de taak om van alle meningen die voorbij zijn gekomen een logisch verhaal te maken.

Lees hier verslagen van de verhoorweken terug:

Treinreizigers kunnen vanaf vandaag ook met de nachttrein naar Milaan. Een van de weinige internationale routes die in de nacht worden aangeboden. Volgens vervoerseconoom aan de Vrije Universiteit Erik Verhoef is er momentum voor de Europese nachttrein. Het is duurzaam en er is 's nachts nog wél plek op het spoor. En uit onderzoek blijkt ook dat meer dan 80% van de Europeanen een nachttrein zou overwegen.

De uitdagingen zijn groot bij elke nieuwe route, vertelt een van de oprichters van het bedrijf European Sleeper Chris Engelsman. Per land moet je toestemming krijgen om het spoor te mogen gebruiken. Ook materieel ligt niet voor het oprapen. "We moeten schrapen om voldoende rijtuigen bij elkaar te krijgen", zegt Engelsman. En dan moet het bedrijf nog winstgevend worden. Hoe zorg je voor een stabiel spoorbedrijf dat ook financieel niet ontspoort?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Podcast De Dag reisde mee met de eerste reis van Milaan naar Brussel en hoorde hoe reizigers de trein kiezen vanwege het avontuur en duurzaamheid. Maar je moet er wat voor over hebben: een reis van 19 uur op korte en smalle bedden. "Het was supergezellig. En ik heb uitgeslapen tot half 11", zegt een van de reizigers na afloop. Een andere reiziger sliep op drie stoelen met zijn rugzak als kussen. "

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra & Max Smedes

De politie heeft een man (61) uit Apeldoorn opgepakt die verdacht wordt van twee verkrachtingen uit 1995 en 1997. De man kon alsnog worden opgespoord via DNA-sporen die destijds veilig zijn gesteld.

Bij de eerste zaak werd een vrouw in de herfst van 1995 's nachts onderweg naar huis in Apeldoorn met geweld van haar fiets getrokken en langs de weg verkracht. Ze raakte daarbij gewond.

Twee jaar later, in de zomer van 1997, gebeurde iets vergelijkbaars in het buitengebied van Deventer. Ook toen werd het slachtoffer met geweld van haar fiets getrokken en met geweld misbruikt. Er is nooit een verdachte aangehouden, maar wel is DNA veiliggesteld. Inmiddels was al duidelijk dat het DNA in beide zaken overeenkwam.

Verwanten

Het coldcaseteam is dertig jaar later op zoek gegaan naar mogelijke verwanten in de DNA-bank. Dat onderzoek leidde uiteindelijk tot de aanhouding van de 61-jarige man. Hij zit vast.

Op de eerste dag dat het Tapijt van Bayeux in het Verenigd Koninkrijk is te zien is er een heuse mania uitgebroken rondom het duizend jaar oude kunstwerk. Uren voordat de deuren van het British Museum in Londen opengingen, stonden er al lange rijen. Eerder gingen in de voorverkoop al duizenden kaartjes over de toonbank en een café aan de overkant van het museum heeft een eigen versie van het wandkleed opgehangen.

De tentoonstelling werd op een feestelijke wijze geopend: de museumdirecteur verwijderde een rood lint met aan zijn zijde een aantal ridders, alsof ze rechtstreeks uit het 70 meter lange kunstwerk waren gelopen. Het tapijt is de komende tien maanden in Londen te zien.

Willem de Veroveraar

In tientallen geborduurde afbeeldingen en Latijnse teksten wordt de Normandische verovering van Engeland uitgebeeld, waarbij de Slag van Hastings uit 1066 centraal staat. Willem de Veroveraar stak toen vanuit Normandië Het Kanaal over, hij versloeg de Angelsaksische koning Harold en werd zo de eerste Normandische koning van Engeland. Het wordt gezien als een ijkpunt in de geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk.

Volgens de overlevering vroeg een halfbroer van Willem kort daarop aan de nonnen van Canterbury om het verhaal van de slag gedetailleerd vast te leggen. Het tapijt moest de kathedraal van Bayeux in Normandië verfraaien. Daar heeft het kleed ook altijd gehangen, op twee uitleenbeurten aan het Louvre in Parijs na.

Dat het kleed nu duizend jaar later alsnog in Londen hangt, is dus bijzonder, aldus de 42-jarige Adrian Harris tegen de BBC. Hij was vanochtend een van de eersten die langs het kleed mochten lopen, dat in een speciaal ontworpen vitrine hangt. "Ik ben normaal gesproken niet zo'n emotioneel persoon, maar ik raakte er absoluut door overweldigd", zegt hij.

Robert en Katrina wonen op de Orkney-eilanden ten noorden van Schotland en hebben uren moeten reizen om in Londen terecht te komen. Zij zeggen dolblij te zijn dat ze het wandkleed hebben kunnen zien. De 53-jarige Pauline Gairey uit Wales noemt haar bezoek magisch. De zussen Sharmaine en Jennifer uit Sydney waren voor vakantie in Engeland en bedachten zich geen moment: "Ik moest het zien", zegt Jennifer.

Het wandkleed werd in juni in het holst van de nacht en onder strenge politiebewaking vanuit Frankrijk bij het museum in Londen afgeleverd. Hierbij werd gebruikgemaakt van een schokbestendige kar die weer in een vrachtwagen werd geladen. In het diepste geheim kwam het wandkleed uiteindelijk bij het British Museum aan.

Toen al werd duidelijk hoe bijzonder dit moment voor de Britten was. Op de eerste dag van de voorverkoop, verkocht het museum bijna 100.000 kaartjes. Museumdirecteur Nicholas Cullinan zei toen: "Het leek wel of het om het popfestival van Glastonbury ging. Ik had niet verwacht dat mensen zo geïnteresseerd zouden zijn in een duizend jaar oud borduurwerk."

'Mijlpaal voor twee naties'

De tijdelijke komst van het Tapijt van Bayeux ging overigens niet zonder slag of stoot. Duizenden Fransen ondertekenden een petitie tegen de verhuizing, uit angst dat het middeleeuwse kunstwerk beschadigd zou raken.

Vorige week wierpen Koning Charles en de Franse president Macron al een blik op het tapijt. De Britse premier Burnham zei toen: "De terugkeer van het Tapijt van Bayeux naar Engeland is een mijlpaal in de geschiedenis van onze twee naties."

In ruil voor het wereldberoemde kleed leent Groot-Brittannië andere middeleeuwse schatten uit de Sutton Hoo-collectie uit aan Franse musea.

In een onderzoek naar corruptie door cardiologen heeft de FIOD invallen gedaan in acht woningen en bedrijfspanden. Om hoeveel specialisten het gaat, wil de FIOD niet zeggen. Er zijn geen aanhoudingen verricht.

De fiscale opsporingsdienst verdenkt hartspecialisten van twee ziekenhuizen ervan geld te hebben gekregen van producenten van medische producten. In ruil daarvoor zouden de ziekenhuizen juist voor die bedrijven als leverancier hebben gekozen.

Dit zou hebben gespeeld bij twee ziekenhuizen. De FIOD zegt niet om welke het gaat. Wel zegt de dienst dat die in de provincies Noord-Holland en Gelderland staan. In die provincies vonden ook de doorzoekingen plaats.

Speelde jarenlang

De artsen lieten zich betalen voor zogenaamd advieswerk of bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek. Maar eigenlijk kochten de bedrijven zo een voorkeursbehandeling bij de inkoop van medische producten, denkt de FIOD. De medisch specialisten hadden allerlei bedrijfjes opgetuigd om de betalingen te kunnen ontvangen, aldus de FIOD.

Hiermee zouden ze jarenlang hebben kunnen sjoemelen. Hoeveel geld de artsen ontvingen, zegt de FIOD niet. Ook heeft de dienst niet bekendgemaakt welke bedrijven betrokken zijn bij de vermeende corruptie.

Het strafrechtelijk onderzoek is gestart na berichten van tipgevers en uit de media, zegt de FIOD in een persbericht. Samen met Nieuwsuur berichtte de NOS in 2022 over een soortgelijke praktijk bij cardiologen. Of dat verhaal heeft geleid tot het onderzoek van de FIOD wil de dienst niet zeggen.

Het weer is de komende tijd erg wisselend. Soms zijn er dagen dat het langer regent of er een aantal felle buien zijn. Maar deze worden ook weer afgewisseld met dagen dat het vrijwel overal in ons land droog blijft en de zon schijnt.

De timing van de regengebieden valt soms gunstig uit. Zo gaat het bijvoorbeeld komende nacht regenen. Vrijdag overdag wordt het vervolgens vanuit het westen weer droger en breekt de zon door. Het is 's middags een graad of 20.

Mistige ochtenden

Als het 's nachts droog blijft en het vlak daarvoor nog geregend heeft, kan het mistig worden. Dit is typisch een weersverschijnsel dat we de komende herfstmaanden weer vaker gaan zien nu de nachten langer worden en het kouder en vochtiger wordt.

Vrijdagavond en ook de nacht naar zaterdag verlopen droog met weinig wind. Het kan zaterdagochtend dus plaatselijk wat grijs en nevelig zijn. De rest van de zaterdag en ook maandag blijft het zo goed als droog. Zondag is weer een wat bewolktere en regenachtigere dag.

Koelere wind en meer buien

Na het weekend komt er een grotere overgang aan. Eerst is het vrij warm omdat de wind meer uit het zuiden waait. Met behoorlijk wat zon erbij kan het in de zuidelijke provincies misschien wel 25 graden worden. Daarna draait de wind naar het noordwesten en wordt het een stuk koeler met meer buien.

Door het warme water van de Noordzee kunnen deze buien behoorlijk wat regenwater overleveren en is er onweer mogelijk. Dit wordt ook wel kustconvergentie genoemd. Door de koudere wind wordt het op sommige dagen nauwelijks warmer dan 20 graden.