NOS Nieuws - Algemeen

Spanje stelt grenscontroles in voor reizigers uit Italië. De controles zijn vannacht begonnen, heeft de Spaanse overheid aangekondigd. Spanje en Italië hebben onenigheid over onrechtmatige immigratie. Italië voerde ook al controles in voor reizigers uit Spanje.

De extra, willekeurige controles in havens en op vliegvelden gelden voor alle reizigers komend uit Italië, zowel Italianen als mensen met een andere nationaliteit. Ze zullen in ieder geval tot 7 september plaatsvinden.

Spanje zegt de maatregelen in te voeren "te midden van de aanhoudende, onregelmatige migratiedruk" van Italië. De Spanjaarden dreigden al met het invoeren van de maatregel als de Italianen niet zouden stoppen met hun extra controles. Daarop zei Italië "niet te zwichten voor ultimatums of eisen" van Spanje en dat hun grenscontroles in ieder geval tot 15 augustus doorgaan.

Schengenregeling opgeschort

De Spaanse aankondiging volgt ruim een week na de bestorming van de grensovergang tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta. Tienduizenden migranten wisten de Spaanse exclave binnen te dringen, voornamelijk via zee. Velen van hen gingen ook al snel weer terug.

Toch kondigde Italië daarna aan de Schengenregeling voor vrij reizen van en naar Spanje voor een maand op te schorten. De Schengenzone is het gebied in Europa waar iemand zonder grenscontrole vrij kan reizen. Het grondgebied van de meeste Europese Unie-landen behoort daartoe.

Ook zei Italië extra controles in te voeren bij havens en vliegvelden voor niet-Europese reizigers die aankomen vanuit Spanje. Het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken spreekt over een "sluiting" van de grenzen, maar volgens deskundigen gaat het slechts om een hervatting van de grenscontroles.

Extra Spaanse grenscontrole

De Spaanse autoriteiten benadrukten na de stormloop meteen al dat de migranten in Ceuta niet automatisch worden toegelaten tot de rest van Spanje, want om naar het Spaanse vasteland te komen, is er een extra grenscontrole.

Correspondent Spanje Miral de Bruijne:

"De invoering van deze willekeurige grenscontroles zijn een volgende stap in een politieke rel tussen de twee landen. Spanje voelde zich vanaf het begin van de crisis in Ceuta in de steek gelaten door Europa en de houding van de Italiaanse premier Meloni speelde daarbij een grote rol.

Als het gaat om het migratievraagstuk is de relatie tussen de twee regeringen al langer slecht. Waar de Spaanse regering van Pedro Sánchez dit jaar nog zo'n miljoen illegale migranten de kans gaf om Spaanse staatsburger te worden, staat Giorgia Meloni juist bekend om haar strenge aanpak.

De politieke verschillen hebben de relatie tussen de landen de afgelopen jaren op scherp gezet. Meloni heeft sinds haar aantreden nog nooit een officieel bezoek gebracht Spanje. Wel reisde ze naar het land voor evenementen van de radicaal rechtse partij Vox. Op zijn beurt reisde Sánchez in mei naar Italië, maar toen bleef een ontmoeting met Meloni ook uit.

In Spanje wordt vooral de nadruk gelegd op hoe Meloni de maatregelen tegen Spanje gebruikt voor haar eigen politieke campagne. Waar het begon bij verontwaardiging en irritatie toen Italië de grenscontroles vorige week aankondigde, zet Spanje nu dus een volgende stap. Het lijkt onontkomelijk dat Brussel zich hiermee gaat bemoeien."

Bij een Rotterdams recyclingbedrijf is gisteravond een grote brand uitgebroken. De brandweer is de hele nacht al druk bezig met blussen. Er worden graafmachines gebruikt om het puin uit elkaar te halen en te blussen. Daar komt nog rook en stank bij vrij.

Inmiddels is het sein brandmeester gegeven, maar de brandweer verwacht voorlopig nog wel bezig te zijn met nablussen.

Extra water

De brand in een afvalberg brak iets voor 21.00 uur uit aan de Doklaan in Rotterdam-Charlois, meldt RTV Rijnmond. De zwarte rook was in de wijde omtrek te zien. De brandweer is flink opgeschaald, mede om extra water te kunnen aanvoeren. Ook een boot van het Havenbedrijf Rotterdam is opgeroepen om te helpen blussen.

De naastgelegen Maastunnel werd afgesloten, maar is sinds 06.00 uur in beide richtingen weer open voor verkeer. Zowel de autotunnel als de fietserstunnel is weer vrijgegeven. Wel is de Doklaan nog dicht, omdat er slangen over de weg liggen die bluswater aanvoeren, meldt de veiligheidsregio.

Geen gewonden

Gisteravond werd meteen een NL-alert verstuurd voor de omgeving met de waarschuwing om uit de rook te blijven. Inwoners van onder meer Rhoon, Barendrecht en Hoeksche Waard kregen het advies om ramen en deuren te sluiten en mechanische ventilatie uit te zetten. Dat advies werd rond 08.30 uur ingetrokken.

Op veel plaatsen, ook verder van de brandhaard, was het zicht slecht en de brandlucht te ruiken:

Bij de brand zijn voor zover bekend geen gewonden gevallen, laat een woordvoerder van de veiligheidsregio weten. De brand is ontstaan in een schroothoop in het deel van het bedrijf waar huishoudelijk en bedrijfsafval wordt verwerkt.

Hout en vuilniszakken

Er staat naar schatting tussen de 50 en 100 ton afval in brand. De brandweer heeft een drone ingezet om het vuur goed te kunnen bestrijden.

Eigenaar Patrick van Leeuwen van het recyclingbedrijf reageert vanuit zijn vakantieadres nuchter en vreest niet voor zijn bedrijf: "Het is voornamelijk bouwafval, dingen als hout en vuilniszakken. We hebben dus geen gevaarlijke stoffen die in de rook zullen zitten."

De Amerikaanse president heeft weer bot gevangen bij de rechter over de bouw van zijn balzaal bij het Witte Huis. Het hof van beroep heeft hem opgedragen om de bouw voorlopig te staken.

Twee van de drie rechters van het hof vinden dat Trump als president niet de absolute zeggenschap heeft om de zaal aan de oostvleugel van het Witte Huis in Washington te bouwen.

"Elke president is een tijdelijke huurder, geen eigenaar, van het Witte Huis", staat in de uitspraak. Volgens het hof moet Trump langs het Congres voor de bouw van de "gigantische balzaal".

De rechters benadrukten echter dat de uitspraak niet betekent dat er een definitieve streep gaat door de plannen. Het betekent uitsluitend dat Trump eerst langs het Congres moet voor toestemming, zoals dat in de grondwet is vastgelegd.

Daarmee blijft een eerdere uitspraak van een federale rechter in stand. Die had het project in april voor de tweede keer verboden.

Monumentenorganisatie

De zaak werd vorig jaar december aangespannen door de National Trust for Historic Preservation, een organisatie die zich inzet voor het behoud van monumentale gebouwen. Dat gebeurde een week nadat de oostvleugel van het Witte Huis compleet was gesloopt.

De monumentenorganisatie vindt dat Trump buiten zijn bevoegdheid trad met de eenzijdige beslissing over de bouw van de feestzaal.

De beoogde balzaal die op die plek moet komen is groter dan een voetbalveld, kost 400 miljoen dollar en moet plek bieden aan bijna duizend gasten.

Ondergrondse werkzaamheden

Wat voorlopig wel mag doorgaan zijn de ondergrondse werkzaamheden. Trump wil onder de balzaal een enorm militair complex bouwen, voorzien van onder meer schuilkelders, militaire en medische faciliteiten. Volgens hem is de bouw van de balzaal en het ondergrondse complex nodig om zich te beschermen tegen mogelijke aanvallen.

De advocaten van de monumentenorganisatie stellen echter dat het ontbreken van een balzaal geen gevaar is voor de nationale veiligheid.

Hooggerechtshof

De uitspraak van het hof van beroep gaat over veertien dagen in. Trump kan in die periode de zaak nog voorleggen aan het Hooggerechtshof, de hoogste rechtbank van het land.

De Amerikaanse president heeft vandaag aangegeven dat te zullen doen. Op sociale media sprak hij van een "afschuwelijke, politiek gemotiveerde en onwettige uitspraak".

Waterschappen in het westen van Nederland treffen steeds meer scheuren aan in dijken. In Zuid-Holland moeten twee waterkeringen versterkt worden, omdat door de droogte problematische scheuren zijn ontstaan.

Het gaat om een kade langs De Does bij Hoogmade en om een dijk bij Reeuwijk. "Deze waterkeringen staan niet op doorbreken, anders waren we met zandzakken aan de slag gegaan", zegt een woordvoerder van het Hoogheemraadschap van Rijnland. "Maar er moet wel actie worden ondernomen."

De kade bij Reeuwijk zou over een paar jaar aangepakt worden, maar de herstelwerkzaamheden zijn naar voren gehaald omdat er een grote scheur is ontstaan. De scheur in de dijk bij Hoogmade is minder groot, "maar als die verder scheurt, ontstaan problemen". "Daarom vullen we deze met klei", aldus de woordvoerder. De werkzaamheden zijn deze week begonnen.

Lekken of schuiven

Volgens de Unie van Waterschappen voeren 11 van de 21 waterschappen in ons land op dit moment extra inspecties uit van dijken. Dat zijn voornamelijk de waterschappen waarin veendijken liggen, zoals Rijnland (regio Leiden) en Delfland (regio Den Haag en Delft). Veendijken zijn gevoeliger voor droogte. Ze kunnen bij langdurige droogte gaan lekken en zelfs verschuiven.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland kwam tijdens een recente inspectie bijna 150 scheuren tegen in 265 kilometer aan droogtegevoelige waterkeringen. In de meeste gevallen was er volgens het waterschap geen reden om in te grijpen.

"Zolang de binnenkant van de dijk nat genoeg is en er geen lekkages of juist droge plekken te zien zijn, houden we de situatie gewoon goed in de gaten", zegt de woordvoerder.

'Significante verslechtering'

Inspecteurs van het Hoogheemraadschap van Delfland telden deze week 180 scheuren in 42 kilometer aan droogtegevoelige dijken. Tijdens de vorige inspectie, twee weken geleden, werden 32 scheuren gevonden in 17 kilometer aan dijken. Een woordvoerder van het hoogheemraadschap spreekt van een "significante verslechtering".

Van de 180 aangetroffen scheuren zijn er 18 "serieus", maar noodreparaties zijn volgens het hoogheemraadschap nog niet nodig.

Delfland heeft sinds woensdag een zogeheten onttrekkingsverbod, wat betekent dat er geen oppervlaktewater uit onder meer sloten gehaald mag worden. "Het beschikbare zoete water in onze regio wordt steeds schaarser", zegt waterschapsbestuurder Nieske Dijkshoorn. "We hebben dat water nu hard nodig om onze dijken en inwoners te beschermen."

Het hoogheemraadschap heeft de afgelopen dagen grote hoeveelheden zoet water opgeslagen in een natuurgebied en een polder, om te kunnen gebruiken als de situatie nog penibeler wordt.

De politie heeft gisteravond zes mensen aangehouden tijdens een groot drugsonderzoek in Den Haag. Bij een doorzoeking van een woning in de wijk Duindorp werd een grote hoeveelheid drugs gevonden. De partij is in beslag genomen en vernietigd.

Agenten gingen een woning aan de Zeezwaluwhof binnen. Hierbij werd extra beveiliging ingezet, schrijft Omroep West. Zo waren er in de wijk zwaarbewapende agenten aanwezig, stonden er meerdere politieauto's, een ME-busje en voertuigen van de bewakingseenheid rondom de straat. Het hofje werd enige tijd afgezet.

Later op de avond stonden er ook zwaarbewapende agenten bij het Bureau Voertuigen Onderzoek van de politie. Hier worden inbeslaggenomen auto's naartoe gebracht.

Zes verdachten

De politie meldt dat er zes aanhoudingen zijn verricht, onder leiding van het Openbaar Ministerie (OM). Over de rol van de verdachten wil de politie vanwege het lopende onderzoek nog niets zeggen.

Een woordvoerder van de politie wilde verder niet ingaan op de aanleiding voor de politie-inval. Ook maakte de politie niet bekend om welke drugs het gaat en wat de waarde ervan is.

De Universiteit van Cambridge gaat de procedure voor het aannemen van hooggekwalificeerde academici herzien. De aanleiding daarvoor is een langslepende kwestie rond Jason Arday, een opgestapte hoogleraar die wordt beschuldigd van plagiaat en liegen op zijn cv.

Arday heeft toegegeven dat zijn werk fouten bevat, maar hij heeft plagiaat altijd ontkend. Hij ontkende ook te hebben gelogen over zijn prestaties. Toch zijn er verschillende universiteiten die weerspreken dat Arday er academische functies heeft bekleed, ondanks dat dat op zijn cv staat.

Arday werd in 2023 op 37-jarige leeftijd benoemd tot hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Cambridge. Daarmee werd hij de jongste zwarte hoogleraar in de geschiedenis van de prestigieuze universiteit. Woensdag nam hij ontslag, in de nasleep van de beschuldigingen.

De voormalig hoogleraar stelt dat zijn besluit om af te treden niet te maken heeft met "het accepteren van de verhalen" die over hem rondgaan. Volgens hem zijn de beschuldigingen "racistisch gemotiveerd".

Cambridge doet onderzoek naar de academische kwalificaties en benoemingen van Arday. Dat deed de universiteit al sinds de beschuldigingen van plagiaat. Woensdag maakte de universiteit, vlak voor het ontslag van Arday, bekend ook "nieuwe informatie" te zullen onderzoeken, schrijft de Britse omroep BBC.

Een groep academici stelt dat onderzoek naar Arday onafhankelijk moet worden uitgevoerd.

Reputatieschade

Een van de hoogleraren die oproept tot onafhankelijk onderzoek, stelt dat de Universiteit van Cambridge "enorme reputatieschade" lijdt en dat "collega's in alle disciplines" ontstemd zijn. "Ik denk dan ook niet dat Cambridge dit zomaar onder het tapijt kan vegen en helemaal geen actie kan ondernemen."

11 augustus verschijnen in de VS, en later ook in het VK, de memoires van Arday. Het boek is getiteld Great and Unfortunate Things. Ook om die publicatie is veel te doen. Zo beweerde Arday dat hij 1,4 miljoen van zijn uitgever had ontvangen voor het werk. Daarbij specificeerde hij niet of het om Amerikaanse dollar of pond ging.

Een andere uitgever noemde dat bij The Guardian een volstrekt waanzinnig bedrag, maar zei wel dat "waanzin soms voorkomt".

Hoe de Universiteit van Cambridge de benoemingsprocedure gaat veranderen is nog niet bekend.

Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan hebben een gezamenlijke defensieovereenkomst getekend, waarin staat dat - net als bij de NAVO - een aanval op één als een aanval op ieder zal worden beschouwd.

Het pact werd aangekondigd tijdens een ontmoeting tussen de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman, de Turkse president Recep Tayyip Erdogan en de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif in de Saudische stad Mekka.

'Collectieve afschrikking'

De nieuwe Gezamenlijke Defensieovereenkomst van Mekka brengt drie van 's werelds machtigste soennitische moslimlanden samen om elkaar defensiegaranties te bieden. Het doel is om "de collectieve afschrikking tegen elke vorm van agressie te versterken", staat in de overeenkomst.

Het akkoord komt op een moment dat de kritieke infrastructuur van Saudi-Arabië en olie-installaties geregeld onder vuur liggen van Iran en de Houthi's uit Jemen.

Saudi-Arabië dekt zich in, is de analyse van Midden-Oostenkenner Carolien Roelants. Ze denkt dat het land geen vertrouwen meer heeft in de veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten.

Hoewel het pact wederzijdse militaire steun belooft, bevat het geen details over de verplichtingen van elke partij. Een Turkse functionaris, geciteerd door persbureau Reuters, zei dat het pact "puur defensief van aard" was.

'Het anti-Israëlkamp'

"Daarnaast kun je het ook als een verbond zien tegen een té machtig Israël in het Midden-Oosten", vertelt Roelants. "Voor 7 oktober 2023 was er sprake van normalisering en diplomatieke banden tussen Israël en Saudi-Arabië, dat is nu helemaal voorbij. Turkije en Saudi-Arabië zitten nu in het anti-Israëlkamp."

Roelants vindt het opmerkelijk dat Saudi-Arabië bijna een jaar geleden een pact met Pakistan sloot, en nu een nieuw pact maakt met Turkije erbij. "Saudi-Arabië en Pakistan hebben van oudsher een heel goede relatie. Vroeger was er zelfs sprake van Pakistaanse mankracht binnen de Saudische strijdkrachten."

Nucleaire krachten

Het olierijke Saudi-Arabië, kernmacht Pakistan en Turkije, met het één na grootste leger binnen de NAVO en een snelgroeiende defensie-industrie, hebben ieder een eigen motivatie om zich aan te sluiten. Ook brengt ieder land eigen kwaliteiten in, al nuanceert Roelants de nucleaire capaciteiten van Pakistan. "Die zijn erg zwak en vooral gericht op India."

Ook het idee dat je door het hebben van een nucleair wapen niet zo een-twee-drie zal worden aangevallen, gaat er bij Roelants niet in. "Het hebben van een kernbom is geen garantie. Israël beschikt over nucleaire wapens, maar is toch aangevallen door Iran. Ook India en Pakistan beschikken allebei over een nucleair wapen en voeren nog steeds oorlog met elkaar."

Wapenindustrie

Dat Turkije lid is van de NAVO, leek voor het land geen belemmering om zich aan te sluiten bij het pact. "Kennelijk niet, anders zouden ze het niet doen", zegt Roelants. "Het kan Turkije wapenleveranties opleveren." NAVO-baas Mark Rutte noemde de snelle opkomst van de Turkse wapenindustrie eerder al een "industriële defensierevolutie".

Turkije heeft jaren geleden ingezet op een strategie waarin de eigen defensie-industrie centraal staat. Inmiddels is de Turkse defensiesector uitgegroeid tot een industrie met meer dan 3500 bedrijven. Waar vorig jaar de Turkse defensie-export ongeveer 11 miljard dollar bedroeg, is dat bedrag in de eerste zes maanden van dit jaar al overtroffen.

Wat de Turkse wapenindustrie en het grote leger precies kan betekenen voor Pakistan en Saudi-Arabië, is nog niet duidelijk. "Als je naar de kaart kijkt, liggen de drie landen behoorlijk uit elkaar. De overeenkomst is nog vers en nog niet alle details zijn bekend, het kan nog alle kanten op", besluit Roelants.

Even de handen buiten het bootje had ernstige gevolgen voor een bezoeker van pretpark Walibi Holland in Biddinghuizen. Een jonge man uit Duitsland raakte een deel van zijn vinger kwijt tijdens een rit in de waterattractie Crazy River.

Zijn vinger raakte woensdagavond bekneld tussen de boot en de vaargeul, meldt Omroep Flevoland vandaag. Al schreeuwend zou het slachtoffer de rit hebben afgemaakt. Het personeel merkte bij terugkomst van de jonge man wat er gebeurd was en sloot de attractie onmiddellijk.

Een ambulance kwam met spoed naar het attractiepark om het slachtoffer te behandelen. De vinger van de Duitser was tot aan het bot verdwenen.

Handen binnen bootje

De attractie was technisch in orde en ging gisterochtend weer open.

Walibi benadrukt dat bezoekers volgens de veiligheidsvoorschriften hun handen binnen het bootje moeten houden. Het attractiepark onderzoekt desondanks of er voldoende is gedaan om bezoekers op die regels te wijzen en of de veiligheidsvoorschriften zijn nageleefd.

China ziet biotechnologie als topprioriteit en gaat daarmee de concurrentie aan met de Nederlandse biotechsector. Biotech, op een technische manier gebruik maken van de biologie voor bijvoorbeeld medicijnen, voedsel of nieuwe stoffen, wordt nu in China in één adem genoemd met de halfgeleider- en de lucht- en ruimtevaartindustrie.

De Nederlandse sector kampt juist met een gebrek aan financiering, onvoldoende investeringen in wetenschappelijk onderwijs en vertragende regels, somt medisch hoogleraar en biotechondernemer Sander van Deventer op. "We dreigen een heel ecosysteem te verliezen."

Nieuwe medicijnen kunnen in China gemiddeld sneller en goedkoper worden ontwikkeld dan in het Westen en komen zo eerder bij patiënten. Steeds meer Europese en Amerikaanse farmaceuten laten daarom klinische onderzoeken uitvoeren in China, in plaats van in eigen land.

'Scenario Duitse auto-industrie dreigt'

De voordelen van uitwijken naar China zijn duidelijk, ziet ook Van Deventer. "Dat versnelt het zaakje, maar je verliest ook expertise. Doktoren in Europa en Nederland komen helemaal niet meer in contact met de allermodernste geneesmiddelen," zegt hij.

In het rapport van oud-ASML-topman Peter Wennink worden de life sciences en de biotechnologische sector aangedragen als topsector waar Nederland op moet inzetten. Maar volgens Van Deventer heeft Nederland niet door hoe ver Chinese bedrijven voorlopen.

"Het scenario van de Duitse auto-industrie dreigt voor biotech in Nederland," waarschuwt hij. De Chinese voorsprong in technologie op het gebied van elektrische auto's zorgt ervoor dat Duitse automakers in zwaar weer verkeren.

Van Deventer pleit er daarom voor dat Nederland flink gaat investeren in onderzoek en financiering beschikbaar stelt voor zogeheten spin-outs. Dat zijn bedrijven die ontstaan uit onderzoek en als doel hebben een technologie of uitvinding naar de markt te brengen.

Volgens consultancybedrijf McKinsey is de onderzoek en ontwikkeling in China zo goed geworden dat nieuwe medicijnen tweeënhalf jaar eerder op de markt kunnen komen dan het wereldwijde gemiddelde. Daarbij zijn er ook nog eens significant lagere kosten.

Internationale farmaceuten besluiten steeds vaker om hun klinische onderzoeken in China te doen. "Als medicijnontwikkelaar wil ik dat mijn patiënten mijn medicijnen zo snel mogelijk kunnen gebruiken", zegt de Australische professor Matt Cooper, algemeen directeur van biotechnologiebedrijf Sitala en durfkapitaalpartner bij het Nederlandse Forbion.

Hij is in Shanghai voor samenwerkingen met Chinese farmaceuten en heeft er meerdere klinische onderzoeken lopen. Vooral de snelheid maakt het verschil, zegt hij. "Tegen de tijd dat ik m'n papierwinkel op orde heb in Europa, zijn ze in China al klaar met de eerste klinische studie."

Produceren voor biotech wereldwijd

Farmaceutisch bedrijf Porton Advanced in Suzhou is een van die Chinese biotechnologiebedrijven en specialiseert zich in cel- en gentherapie. Dat zijn innovatieve manieren om ziekten te behandelen: bijvoorbeeld door levende cellen in te brengen of genen van de patiënt aan te passen.

Het bedrijf bestaat nu uit zo'n 250 wetenschappers, vooral met achtergronden in cel- en moleculaire biologie en biochemie. Porton Advanced bestaat nog geen tien jaar, maar heeft nu ongeveer de helft van deze Chinese markt in handen, schat Ji Qingzhou. Hij is vicepresident bij het bedrijf en hoofd van de R&D-afdeling, de onderzoek- en ontwikkelingsafdeling.

De farmaceut ontwikkelt en produceert medicijnen voor biotechbedrijven wereldwijd. "Zo dragen we bij aan medicijnen die kanker, auto-immuunziekten en andere veelvoorkomende ziekten kunnen genezen", vertelt Ji terwijl hij wijst naar labs met druk pipetterende onderzoekers.

De onderzoeker is terugverhuisd uit Amerika om in China weer in de biotechsector te werken, omdat die in de lift zit. Zo wordt het gebruik van kunstmatige intelligentie steeds verder geïntegreerd, vooral in de uitvindingfase van nieuwe medicijnen. "China gaat van generieke medicijnproductie naar een wereldwijde innovatiehub", zegt Ji stralend.

Wegblijven geen optie

Het Chinese biotechsucces zou niemand moeten verrassen, zegt Adam Dunnett van de Europese Kamer van Koophandel in China. In 2010 classificeerde China het al als een strategische industrie. Zodra een sector zo'n label krijgt, worden in China alle registers opengetrokken om de sector te stimuleren.

Maar ook op de Chinese markt hebben Europese bedrijven "hun portie uitdagingen", zegt Dunnett. Problemen met de bescherming van intellectueel eigendom, verlenging van patenten en verschillen in standaarden spelen de bedrijven parten.

Geopolitiek concurrentieterrein

Biotech komt ook steeds prominenter op de voorgrond als een geopolitiek concurrentieterrein. Met de Amerikaanse Biosecure Act en de Europese Biotech Act proberen de machtsblokken hun technologie te beschermen en hun afhankelijkheid te verkleinen.

Toch ziet Dunnett dat de Europese bedrijven blijven investeren in de Chinese biotech. Ze willen onderdeel zijn van de innovatie die hier plaatsvindt. "Je verzetten, wegblijven of protectionistische maatregelen nemen: ik denk niet dat dat de juiste route is."

De Britse muziekproducer William Orbit is vorige maand op 69-jarige leeftijd overleden. Dat maakt zijn familie bekend op sociale media. Orbit werkte samen met artiesten als Madonna, Blur, All Saints en de Ierse rockband U2. Hij was een van de belangrijkste producers uit de popmuziek rond de eeuwwisseling.

"We zijn intens verdrietig door zijn overlijden", schrijven familie en vrienden in een gezamenlijke verklaring. "Hij zal enorm gemist worden door ons en alle anderen op wie hij indruk heeft gemaakt met zijn muziek, vriendschap en vriendelijkheid." De nabestaanden van Orbit vragen om rust en privacy. De doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.

Een van zijn bekendste samenwerkingen was die met Madonna op het album Ray of Light uit 1998. Zijn originele achtergrondmelodieën, geïnspireerd door hiphop en techno, gaven de popster een nieuw geluid. Enkele van Madonna's grootste hits, als Frozen en The Power of Goodbye, vloeiden voort uit de samenwerking met Orbit.

Het album behaalde wereldwijd meerdere keren de status platina (miljoenen verkochte exemplaren) en leverde Madonna drie Grammy's op. Het album wordt door muziekcritici nog steeds geprezen als een van Madonna's grootste meesterwerken. Orbit heeft hierna vaker samengewerkt met de popster, onder meer aan de albums Music uit 2000 en MDNA in 2012.

Popsterren en hits

Voor de Britse girlband All Saints uit de jaren 90 schreef hij de hits Black Coffee en Pure Shores. Beide waren successen in de Britse hitlijsten, maar werden aanvankelijk door Orbit gezien als "complete troep", vertelde de muziekproducent jaren later in een interview met de Britse krant The Guardian. "Als je je echt uit de naad werkt voor iets, duurt het jaren voordat je er met plezier naar kunt luisteren."

In de muziekvideo van Pure Shores speelde een piepjonge Leonardo DiCaprio een rol:

In 1999 werkte hij samen met de Engelse rockband Blur aan hun album 13. Het album, met hits als Tender en Coffee and TV, wordt gezien als een van de grootste meesterwerken uit het oeuvre van de band.

Titlesongs

Tot de hoogtepunten van de discografie van de muziekproducer behoort zijn samenwerking met de Ierse rockband U2. Hij schreef twee nummers voor het album The Best of 1990-2000: Electrical Storm. Het nummer The Hands That Built America werd gebruikt als titelsong van Martin Scorseses klassieker Gangs of New York uit 2002.

Orbit werkte ook samen met wereldsterren als Britney Spears, Queen, Sugababes, Mel C en Pink. Samen met de Amerikaanse singer-songwriter Beck schreef hij het nummer Feel Good Time voor Pink. Het nummer werd later gebruikt als titelsong voor de film Charlie's Angels: Full Throttle uit 2003.

Kenmerkend voor de Britse producer was dat hij gebruik maakte van klassieke muziekstukken in zijn composities. Dit kwam samen op een van zijn meest geprezen werken, het album Pieces in a Modern Style uit 1995. De Nederlandse dj Ferry Corsten maakte in 1999 een remix van Orbits adaptatie van Adagio for Strings van de Amerikaanse componist Samuel Barber uit 1936. Het groeide uit tot een van de bekendste nummers van het album. Corstens remix bereikte in 1999 de top 5 in de Britse hitlijsten.

Drugs

Na meerdere successen belandde Orbit na 2012 in een dal en was hij niet tevreden over het werk dat hij deed. In 2017 verhuisde hij terug van Los Angeles naar Engeland en kwam in de verkeerde kringen terecht, onthulde Orbit in een interview met The Guardian in 2021. Hij raakte verslaafd aan cocaïne. "Ik kon hedonist zijn, in plaats van me zorgen te maken over mijn carrière", aldus Orbit. "Ik ging naar festivals en gebruikte lsd, paddo's, MDMA, coke en allerlei hormonen waarmee iedereen experimenteerde."

Uiteindelijk raakte Orbit in een psychose, maar het drugsgebruik nam niet af. Tot hij in 2021 voor de tweede keer een dieptepunt bereikte. Hij werd gedwongen opgenomen. Na zijn opname zei hij dat hij "weer normaal werd" en de kliniek kon verlaten toen de drugs uit zijn lichaam waren, aldus Orbit.

In maart dit jaar maakte hij een einde aan de geruchten dat hij met Madonna zou werken aan een tweede deel van Ray of Light. Hij vertelde in een Facebookbericht dat hij een album klaar had liggen dat in essentie een vervolg kon zijn, maar dat hij geen gehoor kreeg van de popster. "Het gaat niet gebeuren."

De directeur van de militaire inlichtingendienst MIVD, viceadmiraal Peter Reesink, had tot deze week een openbaar account op sportapp Strava. Via dat account waren zijn fiets- en hardlooproutes jarenlang zichtbaar. Dat meldt de Volkskrant. Het gebruik van een openbaar account op de app is in strijd met de richtlijnen van Defensie.

Uit de fiets- en hardloopactiviteiten van Reesink was zijn thuisadres gemakkelijk te achterhalen. Tussen 2018 en 2025 fietste hij bijvoorbeeld meerdere keren van het hoofdkantoor van de MIVD naar zijn woning. Uit de data konden de journalisten ook afleiden waar hij in die jaren zijn camper stalde en waar en wanneer hij op vakantie was.

Na vragen van de Volkskrant is het account van Reesink op privé gezet en zijn de gegevens niet meer zichtbaar. In een reactie aan de krant zegt Reesink dat hij zich er niet van bewust was dat zijn Strava-account nog actief was. Hij had de app naar eigen zeggen verwijderd, maar was daarbij vergeten zijn account te wissen. Hij heeft inmiddels een verzoek ingediend om het account te laten verwijderen.

Een woordvoerder van Defensie zegt dat Reesink de gang van zaken "betreurt". "Met de kennis van nu weet hij beter", aldus de woordvoerder in de krant. Reesink is sinds februari 2024 directeur van de MIVD.

Geheime bases vindbaar

Het is al jaren bekend dat gebruikers van sportapps onbewust privacygevoelige informatie delen en dat dat tot veiligheidsrisico's kan leiden.

Eerder dit jaar gaf een Franse officier vermoedelijk de locatie prijs van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle via een gelogd hardlooprondje op Strava. Het schip was toen onderweg naar het Midden-Oosten. Omroep Gelderland wist vorig jaar via Strava ruim duizend Nederlandse militairen te traceren. Eerder waren geheime militaire bases van het Amerikaanse en Israëlische leger vindbaar via dergelijke apps.

Reesink zelf wees er in 2025 bij de presentatie van het MIVD-jaarverslag op dat Rusland steeds brutaler wordt. Hij hekelde de naïviteit daarover bij grote organisaties in tijden van verhoogde dreiging.

De Marokkaanse autoriteiten hebben een voortvluchtige Nederlander opgepakt die illegaal in het land verbleef. De man wordt in Nederland verdacht van drugshandel, ontvoering en deelname aan een crimineel netwerk, schrijven Marokkaanse media.

De 25-jarige man werd gisteren in Oujda opgepakt, in het noordoosten van het land. Nederland vroeg de internationale politieorganisatie Interpol om een arrestatiebevel tegen de 25-jarige man, schrijven Marokkaanse media.

De verdachte had tijdens zijn arrestatie ook hasj in zijn bezit, daar wordt hij mogelijk in Marokko voor vervolgd. Over zijn identiteit is niets bekendgemaakt. Ook is niet bekend wanneer hij wordt uitgeleverd.

De Duitse energiereus RWE doet zijn contracten voor de bouw van windmolenparken voor de Amerikaanse kust van de hand. In ruil daarvoor krijgt het bedrijf zo'n 1 miljard euro van de regering van president Trump. Dat maakt de energiegigant bekend.

RWE zou windmolenparken in zee gaan ontwikkelen voor de staten New York, Californië en Louisiana. RWE wil het ontvangen geldbedrag in gasprojecten steken.

Trump wil dat de VS meer fossiele brandstoffen gaat winnen. Tijdens zijn verkiezingscampagne benadrukte hij herhaaldelijk dat het land volop zou blijven boren, met de bekende slogan: "Drill, baby, drill".

Het Duitse bedrijf zegt dat het al meer dan een miljard euro had geïnvesteerd in de bouw van de windmolenparken. "Na een zorgvuldige afweging concluderen we dat we dit soort projecten voorlopig niet in de VS kunnen doorzetten", schrijft RWE.

Energieprojecten

"Deze beslissing is in het belang van onze aandeelhouders", stelt het energiebedrijf. "En biedt de mogelijkheid om onze middelen te steken in energieprojecten met meer zekerheid." Dat zijn volgens RWE dus gasprojecten.

Vanuit de Duitse milieuorganisatie DUH klinkt kritiek op RWE. "Het herinvesteren van de terugbetalingen van Amerikaanse windparken in fossiele brandstofinfrastructuur is in flagrante tegenspraak met RWE's doelstelling van netto nul uitstoot in 2040", zegt DUH-directeur Sascha Müller-Kraenner.

TotalEnergies

Het is niet de eerste keer dat de regering van Trump een deal maakt met een energiebedrijf. Dit jaar gebeurde dat ook met het Franse TotalEnergies. Het bedrijf kreeg toen het geld terug dat het had betaald voor vergunningen om windparken op zee te bouwen. Het bedrag moest van de overheid worden gestoken in olie- en gasprojecten.

Een uit Denemarken overgebrachte mannetjesleeuw is in de Limburgse dierentuin GaiaZOO binnen een paar weken gestorven. Na een goed begin werd het dier deze week ziek en ging hij dood.

De Limburgse dierentuin had een half jaar gezocht naar een geschikte vervanger van een 21-jarige mannetjesleeuw die eind december was ingeslapen, laat L1 Nieuws weten. Het oog viel op de 15-jarige Deense leeuw uit een dierentuin in Kopenhagen.

Dit dier zou genetisch een goede match zijn met de twee leeuwinnen in Kerkrade om voor gezond nageslacht te kunnen zorgen. Ook paste hij qua leeftijd goed bij de eveneens 15-jarige leeuwinnen.

Narcose

Volgens de dierentuin verliepen de eerste weken voorspoedig. Deze week werd het dier plotseling ziek. Woensdag werd de leeuw behandeld. Hier knapte hij niet van op. Daarom werd hij gisteren voor verder onderzoek onder narcose gebracht. Hier is de leeuw niet meer uit ontwaakt.

De dierentuin weet niet waardoor het dier de laatste dagen zo snel achteruitging en gaat hier onderzoek naar doen.

Toekomst

GaiaZOO schrijft op de website dat het sterven van de leeuw een grote tegenslag is. "Hoe de toekomst er verder uit gaat zien voor de groep zullen we in overleg met het managementprogramma van de leeuwen bekijken", aldus GaiaZOO.

De douane heeft afgelopen zondag tijdens een reguliere controle in de haven van Amsterdam 800 kilo cocaïne gevonden. De partij verdovende middelen was verstopt in een zeecontainer met daarin cassavemeel.

Het containerschip waar de cocaïne in werd gevonden, kwam uit West-Afrika. Het schip was op weg naar Antwerpen, meldt NH.

West-Afrika is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een belangrijke tussenstop voor cokesmokkelaars. Vanuit Zuid-Amerika worden de drugs naar landen als Liberia en Sierra Leone vervoerd, met Europa als eindbestemming.

De cocaïne met een straatwaarde van ruim 30 miljoen euro is vernietigd. De douane, de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) en de politie doen onderzoek naar details van de drugssmokkel.

Leerlingen van de school in Thailand waar een medescholier vanochtend vijf docenten doodschoot, hebben doodsangsten uitgestaan toen de dader schietend door de school liep. Bij de BBC en in Thaise media doen leerlingen hun verhaal.

"Ik stond voor de docent toen ze werd doodgeschoten", zegt een scholier in de brugklasleeftijd tegen de BBC. "Ze zei iets tegen me toen de schutter opdook."

Volgens het meisje ging de 14-jarige dader van lokaal naar lokaal. Hoe hij zijn slachtoffers koos, is niet duidelijk. Het meisje dat de BBC sprak kon zich met klasgenoten in veiligheid brengen door over een hek van de school te klimmen.

Wapen van opa

De krant Khaosod schrijft dat het eerste slachtoffer op school een wiskundedocent was die inviel voor een collega. Over de andere gedode docenten is niets bekendgemaakt.

Voordat de schutter naar school ging, vermoordde de jongen zijn opa en oma, bij wie hij in huis woonde. Zij waren allebei in de zeventig. Het wapen dat hij gebruikte, stond op naam van zijn opa.

De schutter pleegde uiteindelijk zelfmoord in een van de klaslokalen.

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Op school had niet iedereen meteen door dat er een schietpartij gaande was, zeggen overlevenden tegen Khaosod. Een oudere leerling dacht dat de knallen afkomstig waren van apparaatjes om vogels te verjagen. Toen hij begreep wat er aan de hand was, hebben hij en zijn klasgenoten het lokaal gebarricadeerd en het licht uitgedaan. Ze zaten daar een half uur stil, totdat de politie meldde dat de kust veilig was.

Een ambulancemedewerker verklaart tegen meerdere media dat een deel van de dertig gewonden letsel heeft in rug en borst. Een politiecommissaris zegt op basis van forensische experts dat de schutter gericht en precies heeft geschoten, en dat hij bij meerdere mensen vitale lichaamsdelen heeft geraakt.

Negen gewonden verkeren in kritieke toestand, maakte de Thaise premier Anutin bekend.

In de video doen meer getuigen hun verhaal:

Het motief van de 14-jarige schutter staat nog niet vast. Een vriend zou hebben verklaard dat de jongen leed aan studiestress. Khaosod schrijft dat de jongen de afgelopen dagen online zocht naar zogeheten schoolshootings in de Verenigde Staten en online een plaatje van een pistool deelde. De autoriteiten benadrukken dat er meer onderzoek nodig is om te achterhalen wat zich precies heeft afgespeeld in het hoofd van de schutter.

Wat wel duidelijk is, is dat de jongen een fervent gamer was. Hij zat al een paar jaar op de school in Nonthaburi, aan de noordkant van de hoofdstad Bangkok. Hij had naar verluidt goede cijfers en viel niet op.

Politieke reacties

De zaak leidt tot een opleving van het debat over wapenbezit in Thailand. In het land met ruim 70 miljoen inwoners zijn naar schatting meer dan 10 miljoen wapens in omloop. Zo'n 4 miljoen daarvan zouden niet zijn geregistreerd.

Premier Anutin heeft na een bezoek aan de getroffenen aangekondigd dat er strenge regels komen voor wapenbezit. Zo zouden in de toekomst alleen nog ambtenaren in functie, zoals agenten, een wapen bij zich mogen hebben. Over een termijn waarop nieuwe wetgeving moet ingaan, zei hij niets.

De leider van de grote oppositiepartij PPLE heeft gezegd dat scholen de veiligste plekken van het land zouden moeten zijn en dat het bloedbad een aansporing is "om serieus en systematisch de wapenwetgeving te herzien".

Een weekendje naar een festival is voor mensen met coeliakie nauwelijks te doen. Patiënten met die auto-immuunziekte verdragen geen gluten en kunnen van een kruimeltje brood of een spatje bier al erg ziek worden.

Marike Bol heeft coeliakie en is enorm populair op sociale media met haar glutenvrije recepten en tips. Ze legt uit wat een dagje of een weekend op een festival zo lastig maakt: "Het is druk bij de eetkraampjes, het is chaotisch en al het eten wordt door elkaar heen bereid. De koks zijn daardoor veel minder scherp op kruisbesmetting. De risico's zijn daardoor extra groot."

Om aanraking met gluten helemaal te voorkomen, is een uitdaging. "Dagelijks krijg ik vragen van mijn volgers over hoe ze moeten omgaan met vakantie, uitjes en festivals in combinatie met hun coeliakie", vertelt Bol. "Deze week zei een volger dat ze een caesar salad kreeg op een festival, met croutons. Toen ze daar wat van zei, werden de croutons eraf gehaald. Nou, dan word je alsnog ziek."

Wat is coeliakie?

Coeliakie is iets anders dan glutenallergie of gluten-intolerantie. Het is een auto-immuunziekte die wordt uitgelokt door gluten.

Bij mensen die aan coeliakie lijden, ontstaan door het eten van gluten ontstekingsreacties in het darmslijmvlies van de dunne darm, waardoor de darmen beschadigen. Bij langdurige schade aan het darmslijmvlies kunnen belangrijke voedingsstoffen niet meer goed worden opgenomen.

Ongeveer 1 op de 100 Nederlanders heeft coeliakie. Dat zou betekenen dat meer dan 180.000 mensen het hebben, maar in de praktijk zijn slechts 45.000 mensen daarvan op de hoogte. Dat komt doordat het een van de meest ondergediagnostiseerde ziekten is. Vaak wordt coeliakie door artsen verward met het Prikkelbare Darm Syndroom of een tarwe-allergie.

Dat het op festivals lastig is om wat lekkers te vinden en tegelijkertijd 100 procent zeker te weten dat het glutenvrij is, onderschrijft de Nederlandse Coeliakie Vereniging. Directeur Floris van Overveld: "Er zijn ook veel festivals die zeggen: met een medische verklaring mag je zelf je glutenvrije voeding meenemen. Helaas horen we ook dat beveiligers die verklaring soms wegwuiven."

Volgens Van Overveld kan de patiëntenvereniging helpen met bijvoorbeeld een medische verklaring. Soms doet die ook meer: "Eergisteren hebben we nog een festival benaderd, omdat we van een lid hoorden dat het daar niet goed gaat qua kruisbesmettingen."

Milkshake

Op sommige festivals wordt wel degelijk rekening gehouden met coeliakie. Op Lowlands en Pinkpop staan bijvoorbeeld foodtrucks waar uitsluitend glutenvrije producten worden verkocht, waardoor kruisbesmetting zo goed als onmogelijk is. Op andere festivals zijn wel glutenvrije maaltijden te krijgen, maar die worden dan bereid in foodtrucks of eetstandjes waar ook producten met gluten worden verwerkt.

De organisator van het Milkshake Festival in Amsterdam, ID&T, zegt dat ze hun best doen om rekening te houden met coeliakie. "We verkopen bijvoorbeeld glutenvrije broodjes, maar daarvan zijn er de afgelopen editie maar twee verkocht. Daarnaast werken we bijvoorbeeld samen met een cateraar die friet altijd apart van andere snacks bakt, zodat kruisbesmetting niet mogelijk is."

Patiënten worden ook nooit gedwongen om hun zelf meegebrachte eten weg te gooien: "Als iemand zich vooraf meldt, is het altijd toegestaan om zelf eten mee te nemen."

Weinig begrip

Marike Bol bereidt zich altijd goed voor op een festivaldag. "Ik informeer altijd vooraf. Toen ik jonger was, dacht ik weleens: het komt wel goed. Een keer mocht ik mijn eigen boodschappen niet mee naar binnen nemen. Ik heb toen een hele dag geleefd op een appel en een waterijsje. Je voelt je dan echt eenzaam. Ik ben de hele dag op zoek geweest naar glutenvrij eten, terwijl ik gewoon wilde genieten met mijn vriendinnen."

Die ervaring heeft haar behoorlijk afgeschrikt en daarin staat ze niet alleen. "Ik denk echt dat heel veel mensen met coeliakie niet naar festivals of feestjes gaan, omdat het enorm lastig is voor ze. Laatst zag ik nog een video van een meisje van wie het glutenvrije eten werd afgepakt door beveiligers. Dan zie je in de reacties dat heel veel mensen dat zielig vinden, maar dat er ook een grote groep is die zegt dat zo'n meisje zich niet moet aanstellen. Dat maakt wel duidelijk dat er weinig begrip voor is."

Het aantal meldingen van geweld en discriminatie tegen de queergemeenschap neemt toe en al helemaal rondom de Pride deze week. In een week tijd zijn er meer dan 420 meldingen binnengekomen, vertelt Marlon Mendes Capinha van meldpunt discriminatie.nl in deze podcast.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wat gebeurt er met een melding van lhbti-discriminatie? Heeft een klacht indienen zin?

Volgens Mendes Capinha ervaren veel mensen uit de queergemeenschap het als een te grote last om overal melding van te maken. Ze zeggen dat ze er een dagtaak aan hebben als ze alles zouden melden wat ze meemaken. "Daardoor zijn sommige mensen het gaan accepteren als een 'fact of life' dat je gediscrimineerd wordt om wie je bent."

Toch heeft melden wel degelijk zin, ook anoniem, beaamt Alexandra Erné. De transvrouw maakte een melding die met hulp van het meldpunt uitdraaide op een zaak voor het College voor de Rechten van de Mens. En ze won. "Ik heb dat voor de community gedaan."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Wouter Sloekers

Brillenketen Ace & Tate, ING en voetbalclub Ajax zijn getroffen door het datalek bij het logistieke bedrijf CEVA Logistics. Eerder maakten webwinkel Bol en warenhuis de Bijenkorf bekend dat ze zijn getroffen.

Er is nog veel onduidelijk over de omvang van het datalek. CEVA kan niet uitsluiten dat er persoonsgegevens zijn gelekt. De getroffen bedrijven melden dat in ieder geval geen betaalgegevens, gebruiksnamen of wachtwoorden zijn gelekt. Of er adresgegevens, e-mailadressen of telefoonnummers gelekt zijn, is nog niet duidelijk.

CEVA voert voor de bedrijven de logistieke operaties uit. Het bedrijf had daarom toegang tot gegevens die nodig zijn om bestellingen te leveren.

Phishing

Uit voorzorg adviseert Ajax om de komende tijd extra alert te zijn op phishingberichten. De Amsterdamse voetbalclub en de brillenketen zeggen dat ze een melding hebben gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Bol deed dat eerder ook al.

Ace & Tate waarschuwt klanten dat lopende bestellingen mogelijk vertraging oplopen. Online bestellingen kunnen wel nog steeds doorgaan.

Bij ING gaat het om klanten die via het zogenoemde puntenprogramma een fysiek product hebben gekocht. Er zijn volgens de bank geen betaalgegevens gelekt. Onduidelijk is nog of er wel adresgegevens, telefoonnummers, of mailadressen zijn gelekt.

CEVA Logistics laat weten dat het bedrijf later met een reactie komt op het datalek.

Vanwege de aanhoudende droogte mogen schapen en koeien voorlopig niet meer grazen op enkele dijken langs de Waddenzee in Noord-Holland. Het zogenoemde beweidingsverbod gaat morgenavond in.

Het gras is op de dijken al flink beschadigd. Het waterschap neemt de maatregel om de dijken weer te laten herstellen voor het stormseizoen in oktober begint. De grasmat houdt klei en zand bij elkaar en alleen zo blijft de dijk stevig. "We willen niet meer dat schapen op de dijk grazen. Met het grazen trekken ze het gras eruit en ook de pootjes vertrappen het", zegt Remco Bosma, dijkgraaf van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

De maatregel is voor het laatst genomen in 2018. Volgens de regionale omroep NH worden zestien Noord-Hollandse en Texelse boeren erdoor geraakt. Zij zijn allemaal op de hoogte gebracht. "Ze voelden het wel aan. Die schapen staan op geel in plaats van groen gras", aldus Bosma.

Buikpijn

Ook op andere plekken in het land merken schapenhouders de gevolgen van langdurige warmte en droogte. De kudde van herder Francisca Schippers kan regelmatig niet de heide op in Ermelo. "Wij hebben de afgelopen dagen de schaapskudde noodgedwongen op stal gehouden", vertelt ze bij Omroep Gelderland.

Dat was deze zomer al meer dan twintig dagen het geval. De heide bij Ermelo heeft geen natuurlijke drinkplekken of schaduw, waardoor het voor de schapen te warm is. "Schapen lopen het risico op hittestress bij 24 graden of warmer", legt Schippers uit. "Ze gaan hijgen en ze kunnen ziek worden", vertelt haar collega Marion Derks.

Bovendien is de Ermelosche Heide te droog. "Je ziet de heide afsterven. Daar krijg je wel een beetje buikpijn van." De schapen moeten worden bijgevoerd als ze op stal blijven. "We hebben altijd kuilgras op voorraad voor de winter, daar moeten we nu al gebruik van maken", zegt Schippers.

Er is nog een nadeel aan weinig buiten grazen. "Bij weinig beweging worden ze kwetsbaarder voor ziektes. Ze zijn geboren om te bewegen en dat gebeurt nu niet."

Brandweeroefening met bluswater

In het hele land gelden al wekenlang verschillende maatregelen vanwege droogte, zoals onttrekkingsverboden en gesloten sluizen. Er komen nog steeds nieuwe maatregelen bij.

Dit beeld zie je voorlopig niet in Den Haag:

Zo maakte de brandweer in de regio Den Haag vandaag bekend dat er niet meer geoefend wordt met zoet water, ofwel bluswater uit sloten, plassen en kanalen en uit de brandkraan. Ook zullen ze voorlopig stoppen met demonstraties met water, zoals bij festiviteiten.