NOS Nieuws - Algemeen

Een recordaantal klimmers heeft gisteren vanaf de Nepalese zijde de Mount Everest beklommen. Volgens een bergsportorganisatie hebben 274 mensen de top bereikt.

Dat er zo veel bergbeklimmers op een dag waren, komt door het gunstige weer, zegt Expedition Operators Association Nepal, die bergexpedities in Nepal promoot.

Het getal kan volgens de organisatie nog oplopen, omdat een aantal klimmers die de top hebben bereikt hun tocht nog moeten melden aan het zuidelijke basiskamp. Dat is het start- en eindpunt voor bergbeklimmers dat op ruim 5300 meter hoogte ligt.

Klimcertificaat

Het Nepalese ministerie van Toerisme kan dat aantal nog niet bevestigen. Wel zegt het ministerie dat het weet dat meer dan 250 klimmers de hoogste berg ter wereld hebben beklommen.

"We wachten tot klimmers terugkeren, ons beelden en ander bewijsmateriaal van hun beklimming overhandigen om hen hun klimcertificaten te verstrekken. Alleen dan pas kunnen we de aantallen bevestigen", aldus het ministerie.

De Nepalese regering heeft dit jaar 494 vergunningen verstrekt die elk zo'n 15.000 dollar (bijna 13.000 euro) kosten.

Wereldrecord

De 8849 meter hoge Everest kan vanaf zowel de zuidkant (Nepal) als de noordkant (China) beklommen worden. Aan de Chinese kant waren er geen beklimmingen omdat China dit jaar geen vergunningen heeft afgegeven.

Het vorige record stamt uit 2019. Toen waren op 22 mei aan de Nepalese kant 223 beklimmingen, zegt de klimorganisatie. Een dag later werd het record op de berg alweer verbroken. Toen klommen volgens de Guinness World Records-organisatie 354 klimmers naar de top vanaf beide kanten.

Meer klimmers ondanks maatregelen

De Nepalese regering heeft in het verleden maatregelen om het aantal klimmers terug te dringen vanwege drukte op de berg. Volgens de regering werd de druk op hulpdiensten groot doordat onervaren klimmers in de problemen kwamen en zorgde de mensenmassa voor meer afval op de berg.

Zo werd de prijs voor een vergunning vorig jaar verhoogd, maar dat heeft de klimmers niet afgeschrikt. Ook heeft de Nepalese regering dit jaar meer vergunningen verstrekt dan eerdere jaren. Vorig jaar waren dat er nog 456 en in 2024 ging het om 421 vergunningen.

In de Hollandse Tuin in het Haagse Park Clingendael hebben koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun dochters Amalia, Alexia en Ariane geposeerd voor persfotografen. Twee keer per jaar vindt zo'n moment plaats.

De sessie was dit jaar in een openbaar park en dat leidde soms tot hilariteit. Zo liep er een schoolklas langs die begon te juichen. De Oranjes zwaaien vrolijk terug naar de kinderen.

Dit jaar ontbraken de honden van de familie, onder wie toypoedel Mambo. Het speelse hondje stal meerdere keren de show bij fotomomenten van de Oranjes, niet in de laatste plaats toen hij begon te plassen.

Zorgen om asieldemonstraties

Koning Willem-Alexander sprak tegen de pers zijn zorgen uit over de demonstraties tegen azc's en noodopvanglocaties waarbij geweld is gebruikt, zoals in Loosdrecht. Demonstreren is een goed recht", benadrukte hij, "maar dat doe je met je stem, niet met geweld. We moeten weer normaal met elkaar omgaan."

De opvang van vluchtelingen en statushouders heeft de aandacht van het echtpaar, schetste de koning. Ze bezochten daarom recent meerdere azc's en organisaties die zich inspannen voor mensen die daar tijdelijk wonen.

'We moeten gewoon weer normaal met elkaar omgaan', zei de koning.

Koningin Máxima kreeg de vraag hoe ze terugkijkt op de 25 jaar dat ze officieel Nederlander is en hoe Nederlands ze zich inmiddels voelt. Máxima kreeg het Nederlanderschap op haar verjaardag, 17 mei 2001.

Ze omschreef die kwart eeuw als een periode met "enorm veel vreugde", waarbij ze dankbaar is voor de "drie Nederlandse kinderen" die ze heeft gekregen. Ze erkende ook dat zelfs haar Spaans wat minder wordt.

Aan het eind van de vragensessie was er een opvallend moment: prinses Alexia werd door RTL Boulevard gevraagd naar haar liefdesleven. Ze werd recent gefotografeerd met zanger Antoon. De prinses zei: "Ik weet wie ik ben, wie mijn vrienden zijn. En meer kan ik daar niet echt over vertellen."

Daarop greep koningin Máxima in en stelde dat het privé is.

Mix van beide

De prinsessen kregen de vraag welke eigenschappen ze van hun ouders hadden overgenomen. Dat bleek een lastige vraag om te beantwoorden.

Ze waren "een mix van beide", benadrukte prinses Amalia. "Natuurlijk neem je wat mee, hier en daar." Prinses Alexia zei haar ouders vooral in het algemeen als voorbeeld te zien, prinses Ariane vertelde dat ze tijdens hun opvoeding zijn aangemoedigd hun eigen sterke eigenschappen verder te ontwikkelen.

Daarna schoot koningin Máxima opnieuw te hulp en grapte ze dat de prinsessen niet alleen van hun ouders leerden, maar dat het andersom ook zo is.

Nog enkele foto's:

Het Rode Kruis heeft een gironummer geopend voor donaties om de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en omringende landen te bestrijden. Het gaat om het gironummer 7244, dat vaker wordt gebruikt voor noodhulp bij humanitaire rampen en crises.

Het virus circuleert al enkele weken in het gebied. Het gaat om de achttiende officiële uitbraak in Congo sinds de ontdekking van ebola in 1976. Afgelopen weekend bestempelde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de nieuwe uitbraak als internationale noodsituatie.

Het aantal officieel vastgestelde besmettingen staat op 51 in Congo en twee in Uganda, maar gevreesd wordt dat er veel meer gevallen zijn. Er zijn 139 verdachte sterfgevallen geregistreerd, zei WHO-topman Tedros gisteren. Het risico op verdere verspreiding in de regio wordt dan ook als hoog ingeschat.

Volgens het Rode Kruis zijn er dringend meer middelen nodig voor de bestrijding. "Elke minuut telt, want het virus verspreidt zich razendsnel en is extreem dodelijk", zegt Derk Segaar, hoofd Internationale Hulp bij de organisatie. "Hoe langer we wachten, des te groter de kans is dat er een grote regionale crisis uitbreekt die heel veel mensenlevens kost."

Handschoenen en chloor

Ook nadat iemand aan ebola is overleden, blijft het virus besmettelijk. Nabestaanden lopen het daardoor geregeld op, bijvoorbeeld wanneer ze een overleden patiënt ritueel wassen. Ook hulpverleners lopen gevaar. Daarom hebben zij beschermende materialen nodig als plastic handschoenen, bodybags en chloor. Daaraan is volgens het Rode Kruis een groot tekort.

Voor de nu heersende variant bestaat geen goedgekeurd vaccin. Volgens de WHO zijn er twee kandidaat-vaccins in ontwikkeling, maar kan het wel negen maanden duren voordat die zijn goedgekeurd. Wel verwacht de Democratische Republiek Congo binnenkort leveringen van een experimenteel vaccin.

Het Openbaar Ministerie heeft inmiddels bijna 60 slachtoffers geïdentificeerd in de omvangrijke zedenzaak tegen oud-volleyballer Ramon M. (35). Dat heeft het OM gezegd in een inleidende zitting tegen de voormalige topsporter.

De man wordt verdacht van meerdere ernstige seksuele misdrijven tegen jongens. Zo zou hij op 1 juni 2024 in Hoogkerk ontucht hebben gepleegd met een 10-jarig slachtoffer. Daarnaast verdenkt het OM hem ervan dat hij tussen juli 2019 en juni 2024 kinderpornografisch materiaal heeft gemaakt, laten maken en in bezit heeft gehad.

Ook wordt hij verdacht van zogeheten 'sexchatting' met een 9-jarig slachtoffer in de periode van eind september tot half oktober 2025.

500 chats

De zestig geïdentificeerde slachtoffers komen voort uit een selectie van ongeveer 150 chats die de verdachte had met kinderen. In die 150 chats is volgens het OM kinderpornografisch materiaal gedeeld.

In een eerdere zitting werd bekend dat in telefoons van M. ongeveer 500 individuele, potentieel strafbare chatgesprekken zijn gevonden. Het OM zei toen dat het erop lijkt dat M "naast zijn carrière als professioneel sporter" zich fulltime bezighield "met digitaal converseren en mogelijk seksueel corrumperen van een fors aantal minderjarige jongens in de leeftijd van 8 tot 17".

'Stip op de horizon'

De betrokken kinderen wonen verspreid over het hele land. Het OM zegt dat het benaderen van slachtoffers en hun ouders of verzorgers zorgvuldig gebeurt en daardoor tijd kost. In Noord-Nederland zijn inmiddels alle gezinnen benaderd. Het merendeel wil meewerken met het strafproces.

Hoewel er nog veel werk te doen is, ziet het OM "een stip op de horizon" voor het onderzoek en de dossiervorming. Verwacht wordt dat er na de zomer een einddossier klaar is. Daarna zal het OM een definitieve keuze maken over de tenlastelegging, mogelijk uitgebreid met extra feiten.

Psychologisch onderzoek

De inhoudelijke behandeling van de zaak kan wat het OM betreft tegen het einde van het jaar plaatsvinden, afhankelijk van eventuele onderzoekswensen van de verdediging. De volgende voorbereidende zitting staat gepland op 18 augustus. Naar verwachting zijn tegen die tijd alle geïdentificeerde slachtoffers benaderd, maar is het einddossier nog niet gereed.

De verdachte wordt door een psycholoog en een psychiater onderzocht. De rapportages worden voorlopig eind september verwacht, al kan dat nog uitlopen.

Een schip van de kustwacht bewaakt het hermetisch afgesloten hotel in het Zuid-Zweedse Helsingborg waar de 32 NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken vanmiddag bijeenkomen. Voor Nederland vergadert Tom Berendsen voor het eerst mee. Helsingborg is niet toevallig gekozen: hier hebben de ministers uitzicht op de strategisch belangrijke zeeroute van de Oostzee naar de Noordzee.

"Zelfs de meest onverbeterlijke optimist zal toegeven dat de NAVO de afgelopen maanden door een lastige periode gegaan is", zeggen diplomaten met gevoel voor understatement. De alliantie is in existentiële crisis, zeggen anderen. De Amerikaanse president Trump is boos op het gebrek aan steun dat hij ervaart van zijn bondgenoten in de Iranoorlog. Keer op keer trekt hij het nut van de NAVO in twijfel.

De hoop is dat bondgenoten na de vergadering weer net zo optimistisch zijn als na de NAVO-top vorig jaar, toen Trump in opperbeste stemming Den Haag verliet. De 32 landen beloofden plechtig 3,5 procent van hun economie aan defensie te gaan besteden en na Trumps overnachting op Paleis Huis ten Bosch leek de eenheid in de alliantie te zijn hersteld.

Kristallen bol

Maar de sfeer is het afgelopen jaar grondig verpest. Trump dreigde mede-bondgenoot Denemarken met het innemen van Groenland en begon zonder overleg een oorlog tegen Iran. "Je hebt geen kristallen bol nodig om te voorspellen dat het tot januari 2029 lastig blijft om de trans-Atlantische relatie te managen", klinkt het op het hoofdkwartier in Brussel over de periode dat het bondgenootschap nog met de onvoorspelbare Trump moet dealen.

De NAVO moet fundamenteel worden verbouwd, van een organisatie waarin de Amerikanen op alle fronten dominant zijn naar een club waarin Europa voor zijn eigen veiligheid moet gaan zorgen. De VS kan zich dan meer op andere dingen kan gaan richten, in Azië bijvoorbeeld.

Het geld voor de verbouwing is toegezegd in Den Haag. Waar nu nog vaak Amerikanen op sleutelposities zitten in de NAVO-commandostructuur, nemen steeds meer Europeanen de komende tijd belangrijke posities over. Veel Europese landen zijn hard bezig met het uitbreiden van hun legers. Maar de transformatie kan wel tien jaar duren.

Voormalig NAVO-topmilitair Rob Bauer spreekt in plaats van een verbouwing liever over "een versterking van het huis waarin we wonen". "Doordat de dreiging is toegenomen de afgelopen jaren, moeten we het huis verstevigen", zegt hij. "Op het moment dat de vijand aanvalt, moet je er klaar voor zijn. Ben je er niet klaar voor, verlies je de oorlog."

Hij relativeert alle kritiek op de Amerikaanse president. "Voor een deel praten we graag over Trump als iemand die onaardige of gekke dingen zegt. Maar wij zijn als Europeanen en Canadezen natuurlijk heel lang eigenlijk geen betrouwbare partner geweest. We hebben Amerika jarenlang dingen beloofd en niet gedaan."

"Vervolgens werden de Amerikanen zo boos dat ze zeiden: als jullie het nú niet gaan doen, dan zijn we weg. Dan kun je boos worden dat Trump dat gezegd heeft. Maar waarom zou zij moeten betalen voor onze veiligheid in Europa? En waarom zouden Amerikaanse soldaten moeten sneuvelen voor ons, terwijl we zelf eigenlijk niet bereid zijn beiden te doen?"

Eén van Mark Ruttes voorgangers als secretaris-generaal, de Deen Anders Fogh Rasmussen, vindt juist dat Trump met zijn uitspraken de NAVO in een moeilijke positie gebracht heeft, zegt hij tegen de NOS. "De Amerikaanse president heeft twijfels gezaaid over zijn betrokkenheid bij Europa en de Europese veiligheid. En dat is op zich al gevaarlijk, want als je twijfels zaait over je betrokkenheid via het beroemde artikel 5, dat een aanval op één een aanval op allen inhoudt, dan verzwak je de alliantie politiek."

Hij denkt dat een vertimmering van de NAVO alleen niet genoeg zal blijken. "Ik vind dat we daarnaast een club landen nodig hebben die in staat en bereid zijn alles te doen om Europa te verdedigen tegen elke aanval. Een coalitie van bereidwillige landen, ook Oekraïne hoort daarbij. Zo'n organisatie moet niet in plaats van de NAVO komen, maar kan die juist versterken. De Amerikanen zijn er voor de nucleaire paraplu, deze club voor de rest van de Europese verdediging."

Maar Rob Bauer ziet daar niets in. "Ik blijf het fascinerend vinden waarom er elke keer nieuwe dingen bedacht worden, terwijl er iets op tafel ligt waar alle 32 landen ja tegen gezegd hebben. Dus ga nou gewoon doen wat je beloofd hebt."

De zes Nederlanders die deel uitmaakten van de vloot met hulpgoederen voor Gaza en die in Israël vastzitten, worden vanmiddag naar Turkije gebracht. Dat staat in een e-mail van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan de familieleden van de opvarenden. Het bericht is ingezien door de NOS.

De vluchten zijn gecharterd door Turkije, meldt het ministerie. Volgens de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel Albares, worden ook 44 Spaanse activisten naar Turkije gebracht.

De verwachting is dat de vluchten om 14.50 uur vanaf een luchthaven bij het Zuid-Israëlische Eilat vertrekken. Rond 17.50 uur landen ze in Istanbul. Daar zullen de Nederlanders worden opgevangen door medewerkers van het consulaat in Istanbul. Zij helpen ze verder met hun doorreis naar Nederland, staat in de mail.

Onder de Nederlandse opvarenden zijn behalve vier activisten ook BNNVARA-journalist Gijs Sanders en een cameraman.

Opgelucht

Anne van Schaik, de moeder van één van de opvarenden, zegt opgelucht te zijn dat haar dochter Jesse vrijkomt. "Dat is echt heel erg fijn." Ze heeft haar dochter nog niet gesproken. "Niemand heeft nog kunnen praten met de opvarenden, behalve hun advocaat. Volgens haar zijn de mensen echt heel erg slecht behandeld." Ze zouden zijn geslagen en sommigen zouden hebben gesproken van seksueel misbruik.

Gisteren deelde de Israëlische veiligheidsminister Ben-Gvir op sociale media beelden van hoe de gearresteerde opvarenden door Israël werden behandeld. Daar brak internationale verontwaardiging over uit.

'Gruwelijke beelden'

Van Schaik: "Deze beelden waren gruwelijk om te zien. Ik heb deze mensen uit Barcelona uitgezwaaid. Toen waren het heel hoopvolle mensen die vastberaden waren om humanitaire goederen naar Gaza te brengen. Nu zie je zo op deze manier terug. Dat is natuurlijk afschuwelijk."

De vloot van de Global Sumud Flotilla was met hulpgoederen vanuit Barcelona onderweg naar Gaza. Maandag werden de opvarenden in internationale wateren bij Cyprus tegengehouden. De boten werden door het Israëlische leger geënterd.

De joodse school Cheider in Amsterdam blijft vandaag gesloten vanwege een dreigement. Dat bevestigt de politie na berichtgeving door De Telegraaf.

Een woordvoerder van de politie kan niets zeggen over de inhoud van de dreiging. "We kunnen alleen zeggen dat er een melding is gedaan", zegt de politie tegen stadsomroep AT5. Voor zover bekend is er niemand aangehouden.

In maart ging 's nachts een explosief af bij de buitenmuur van de school. De school werd voor die tijd al extra beveiligd, net als andere Joodse instellingen.

Brein achter aanslagen

Vorige week werd een Irakees gearresteerd in Turkije en uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Hij wordt verdacht van het beramen van de aanslag op het Cheider en andere aanslagen in Nederland en Europa. Zo zou hij onder meer achter de explosie bij de synagoge in Luik zitten en achter een mesaanval op twee Joodse mannen in Londen.

Hoewel de gemeente Stadskanaal vannacht tientallen asielzoekers heeft opgevangen voor wie geen plaats was in Ter Apel, hebben er alsnog mensen buiten geslapen bij het aanmeldcentrum. Zeker vier mensen hebben de nacht doorgebracht op het veldje voor de poort, zag een NOS-verslaggever. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft dat aantal niet bevestigd.

Het COA meldt dat gisteravond 51 mensen naar Stadskanaal zijn gebracht. Zij werden rond 22.30 uur met bussen opgehaald. Mensen die na het vertrek van de bus aankwamen, hebben buiten geslapen.

De asielzoekers die in Stadskanaal verbleven, werden vanochtend rond 07.00 uur teruggebracht naar Ter Apel. Het COA schreef vanochtend om 08.00 uur in een liveblog dat zij ontbijt kregen van het Rode Kruis, maar de NOS kon vaststellen dat dit niet klopte. Ook het Rode Kruis bevestigde dat er geen ontbijt was uitgedeeld, maar dit dat nog wel zou gebeuren. Het COA meldde aan het eind van de ochtend dat er inderdaad eten is uitgedeeld.

Verschillende asielzoekers vertellen aan de NOS hoe de omstandigheden in Stadskanaal waren:

De mensen die naar Stadskanaal werden overgebracht, sliepen in een soort fabriekshal, vertellen ze aan de NOS. Ze sliepen op veldbedden en er waren wc's, maar verder geen voorzieningen als douches of eten.

Het Rode Kruis vreest dat zich vandaag eenzelfde situatie zal voordoen als gisteren, maar dan erger. Dat komt doordat het aantal wachtende asielzoekers bij het aanmeldcentrum alleen maar verder zal groeien.

De Amerikaanse chipfabrikant Nvidia heeft afgelopen kwartaal een recordomzet van 81,6 miljard dollar behaald. De nettowinst verdrievoudigde ten opzichte van een jaar eerder naar 58,3 miljard dollar. Op de beurs is de waarde van de chipmaker inmiddels gegroeid naar meer dan 5 biljoen dollar (dat zijn 12 nullen) en die is daarmee het waardevolste bedrijf ter wereld.

Hoewel deze cijfers de verwachtingen overtreffen, steeg het aandeel van Nvidia niet bijzonder hard na de bekendmaking van de kwartaalcijfers. Beleggers lijken inmiddels gewend aan het succes van het bedrijf.

AI is booming

Het bedrijf maakt chips die gebruikt worden voor AI-datacenters. De afgelopen jaren worden die met hoog tempo wereldwijd uit de grond gestampt en dat leidt tot grote winsten voor bedrijven zoals Nvidia.

Topman Jensen Huang zei bij de presentatie van de kwartaalcijfers te verwachten dat de omzet komend kwartaal om deze reden zal doorgroeien naar 91 miljard dollar. Het succes van Nvidia betekent ook goed nieuws voor de vele bedrijven die leveren aan de chipbouwer.

De ontwikkelingen in de AI-industrie gaan ontzettend hard. Beleggers steken op dit moment veel geld in bedrijven die actief zijn in deze sector.

Hoewel Nvidia op dit moment nog boven iedereen uittorent, neemt de concurrentie wel toe. Vorige week maakte AI-chipfabrikant Cerebras Systems een beursgang in New York. Het was met een aanvankelijke opbrengst van 5,5 miljard dollar de grootste beursgang op Wall Street van dit jaar.

Het Amphia Ziekenhuis in Breda heeft net als veel andere ziekenhuizen al jaren een geheel rookvrij terrein, maar toch weerhoudt dat mensen er niet van om een peuk op te steken. Naast verbodsbordjes, beveiligers en toezichthouders die rokers aanspreken, gooit het ziekenhuis nu een nieuw middel in de strijd: de peukenzuil.

In de transparante pot zitten 10.000 peuken die met een stofzuiger in vier dagen tijd rond het ziekenhuis zijn verzameld. De zuil staat in de hal van het ziekenhuis. Het Amphia wil zo zichtbaar maken hoe groot het probleem van roken rond het ziekenhuis is. "Het zijn er veel. Heel veel", zegt de medewerker die de peuken opruimt tegen Omroep Brabant.

Medewerker Ruud zuigt duizenden sigaretten per week op:

"Het is dweilen met de kraan open", zegt een beveiliger. "We doen ons best en over het algemeen luisteren mensen wel. Maar je kan ze niet bekeuren. Ik kan alleen maar zeggen dat ze het niet moeten doen."

Eigenlijk mogen bezoekers en patiënten alleen roken buiten het terrein, op enkele honderden meters van de hoofdingang. Een roker die naast een rookverbodsbord een peuk opsteekt, is zich van geen kwaad bewust. "Mag dat hier buiten ook al niet? Wat een onzin", zegt de man.

Niet aso

Longverpleegkundige en stopcoach Lianda Goossens vindt rokers bij het ziekenhuis zeker niet asociaal. "Ik zie dat het een enorme verslaving is en dat het gewoon heel lastig is voor die mensen." Volgens Goossens wordt een nicotineverslaving vaak onderschat. "Het is een van de heftigste verslavingen die er is. Die verslaving zet je niet ineens uit als je in het ziekenhuis ligt."

Ytze van der Sluis is toezichthouder en is uitgerust met een hesje met daarop een sigaret met een grote rode streep erdoor. Hij spreekt rokers aan maar is ook begripvol, zegt hij. "Mensen komen hier vaak met slecht nieuws naar buiten en zijn gespannen. Een sigaretje is dan voor sommigen een manier om tot rust te komen."

Toch hoopt het ziekenhuis dat rokers even schrikken van de peukenzuil. Goossens: "Al haal ik maar één patiënt over de streep om te stoppen met roken, dan is deze actie voor mij al winst."

De Filipijnse autoriteiten hebben opdracht gekregen om senator Ronald dela Rosa te arresteren op basis van een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof (ICC).

De Filipijnse minister van Justitie Fredderick Vida noemt Dela Rosa "een voortvluchtige voor justitie". Hij vindt dat de senator moet worden overgebracht naar het hof in Den Haag om zich te verantwoorden. Dela Rosa is oud-politiechef en wordt verantwoordelijk gehouden voor zijn rol in de bloedige oorlog tegen drugs onder voormalig president Rodrigo Duterte.

Gisteren wees het Filipijnse Hooggerechtshof een verzoek van Dela Rosa af om zijn arrestatie tijdelijk tegen te houden. De senator had geprobeerd via een spoedprocedure te voorkomen dat hij zou worden aangehouden en uitgeleverd aan het ICC.

Schoten in de Senaat

Volgens zijn advocaten hebben Filipijnse autoriteiten geen wettelijke basis om een arrestatiebevel van een buitenlandse rechtbank uit te voeren zonder tussenkomst van een Filipijnse rechter.

Dela Rosa, een van de belangrijkste uitvoerders van Dutertes harde antidrugsbeleid, is sinds vorige week opnieuw ondergedoken. Eerder ontstond grote onrust in de Filipijnse Senaat toen tientallen schoten werden gehoord rond een poging om hem een arrestatiebevel te overhandigen.

Volgens Filipijnse media zouden mogelijk beveiligers van de senator hebben geschoten. Niemand raakte gewond. Dela Rosa verbleef daarna enkele dagen in de Senaat, maar verdween nadat geruchten over een naderende arrestatie verder waren toegenomen.

Vast in Scheveningen

Tijdens Dutertes presidentschap tussen 2016 en 2022 werden duizenden veronderstelde drugsdealers en -verslaafden gedood bij politieoperaties. Mensenrechtenorganisaties beschuldigen de politie van systematische buitengerechtelijke executies en doofpotpraktijken. De Filipijnse autoriteiten ontkennen dat.

Voormalig president Duterte zit sinds vorig jaar maart vast in de gevangenis van het ICC in Scheveningen. Hij wordt vervolgd voor de moorden die onder zijn bewind zijn gepleegd. Hij wordt ervan verdacht opdracht te hebben gegeven tot de moord op 76 landgenoten, en poging tot moord op twee anderen. Duterte ontkent iedere betrokkenheid.

Speciale eenheden van de politie en de marine hebben de afgelopen weken twee keer op het punt gestaan om in West-Afrika te proberen om crimineel Jos Leijdekkers te arresteren, ook bekend als Bolle Jos. Dat meldt De Telegraaf op basis van bronnen met kennis van de geplande operaties. Beide acties zouden op het laatste moment zijn afgeblazen.

Bolle Jos is een van de grootste Nederlandse criminelen die nog vrij rondlopen. In Nederland is hij bij verstek veroordeeld tot 24 jaar cel voor een grote cocaïnesmokkel. Ook in België moet hij voor drugsgerelateerde delicten nog diverse jarenlange celstraffen uitzitten. Al geruime tijd wordt vermoed dat hij zich ophoudt in het West-Afrikaanse land Sierra Leone.

Leijdekkers werd volgens De Telegraaf al maanden in de gaten gehouden door Nederlandse inlichtingendiensten. Ze zouden erachter zijn gekomen dat hij vanuit Sierra Leone geregeld met de boot over zee naar buurland Liberia gaat, vermoedelijk vanwege cocaïnehandel.

Het was de bedoeling om Leijdekkers op zo'n moment te arresteren, schrijft De Telegraaf. Hij zou moeten worden opgepakt op volle zee, buiten territoriale wateren. Onderdeel van het plan was de aanschaf van een groot buitenlands particulier schip dat voor de Sierra Leoonse kust kon dienen als uitvalsbasis voor Nederlandse speciale eenheden.

'Externe factoren'

De afgelopen maanden trainden de eenheden volgens de krant dag en nacht, zowel aan land als voor de kust. Toen het echter bijna zover was, besloot Nederland om hen terug te trekken. De Telegraaf schrijft dat de precieze reden onduidelijk is. Het zou gaan om "externe factoren".

In een reactie zegt het Openbaar Ministerie de geschetste gang van zaken te bevestigen noch te ontkennen. "Daar kan ik niks over zeggen", aldus een woordvoerder tegen de NOS. "We doen nooit uitspraken over lopende onderzoeken of acties in het kader van een aanhouding." Wel wil ze kwijt dat de arrestatie van Leijdekkers de allerhoogste prioriteit heeft. Minister Van Weel van Justitie sprak vorige week nog met zijn Sierra Leoonse ambtgenoot over uitlevering van Bolle Jos.

Jetten gaf goedkeuring

Het plan voor de geheime arrestatie-actie werd volgens De Telegraaf in de tweede helft van vorig jaar gesmeed toen het al enige tijd niet vlotte met de diplomatieke pogingen om Leijdekkers uitgeleverd te krijgen. De operatie werd uitgebreid juridisch getoetst en voorgelegd aan het demissionaire kabinet-Schoof, maar naar verluidt lagen de toenmalige ministers Van Oosten van Justitie en Brekelmans van Defensie dwars.

Het nieuwe kabinet gaf vervolgens wel groen licht voor de operatie, schrijft de krant. De actie zou zijn gesteund door zowel premier Jetten als de ministers Van Weel en Yesilgöz.

Een invasie moet het worden in Canada, Mexico en de Verenigde Staten. Van voetbalfans, welteverstaan: 'een golf van plezier en vreugde', in de woorden van FIFA-baas Gianni Infantino. Maar met torenhoge ticketprijzen en zorgen over de politieke situatie in Amerika is de vraag: komen de supporters wel? Speelsteden zijn overal op voorbereid.

Voor Frank Gumienny is het snel schakelen. Het seizoen van 'zijn' Philadelphia Eagles, een van Amerika's grootste Americanfootballclubs, is voorbij. Trekkers ploegen het veld om van het stadion waar komende maand zes voetbalwedstrijden zullen worden gespeeld tijdens het WK.

Taylor Swift en American Football

Wereldkampioen werden ze hier al, is te zien op een van de grote banieren boven in het stadion. In hun eigen sport: American Football. Nu maken ze zich bij de tweevoudige Superbowlwinnaar op voor dat andere WK. "We hebben hier regelmatig 70.000 mensen in het stadion, we zijn dus wel wat gewend", zegt Gumienny.

"American Football, Taylor Swift, evenementen met monstertrucks: we doen het allemaal", vertelt de operationeel directeur van de Eagles. Wel moest er ruimte gemaakt worden voor dat andere kampioenschap football, het veld iets verbreed. "Een deel van de hoektribunes is weggehaald", aldus Gumienny. "Het nieuwe gras kan erin, wij zijn er klaar voor."

Komende maand treden hier de spelers van Curaçao aan voor hun groepswedstrijd tegen Ivoorkust. Brazilië speelt er tegen Haïti, Frankrijk tegen Irak. Op 4 juli, als Amerika viert dat 250 jaar geleden in Philadelphia de Onafhankelijkheidsverklaring werd aangenomen, is de stad ook nog gastheer voor een wedstrijd in de achtste finales.

Met kaartjes die variëren van enkele honderden dollars voor de laatste groepswedstrijd van Curaçao tot vele duizenden dollars voor de populairste wedstrijden is de vraag: is dit WK nog voor de fans, of vooral een melkkoe voor de wereldvoetbalbond? Zelfs president Trump zei dat hij de kaartjes "zelf ook niet zou betalen" bij de huidige prijzen.

"De ticketverkoop en de prijsstructuur liggen uitsluitend bij FIFA", zegt Meg Kane. Ze is directeur van het organiserende comité in Philadelphia. FIFA noemt het 'marktprijzen': wat de gek ervoor wil geven, vrij vertaald. Frustrerend voor de gaststeden, die hoopten op volle hotelkamers en drukbezochte horeca? "Het heeft onze beslissingen beïnvloed rond andere dingen die we in de stad hebben gepland om dit toernooi zo toegankelijk mogelijk te maken."

Net als in andere steden worden in Philadelphia fanfestivals opgezet. "Normaal gesproken komt 70 procent van de fans naar het WK zonder ticket", zegt Kane. "Daarom wilden we dit niet alleen gratis maken, maar ook spectaculair", wijst ze naar het groen van Lemon Hill, een reusachtig stadspark dat plaats biedt aan 15.000 fans.

Hotelboekingen blijven achter

Ook kroegen en livemuzieklocaties rond het stadion hopen alsnog hun graantje mee te pikken. "Er is veel geklaagd over de prijzen", zegt Justin DeSalvo van Stateside Live, waar de laatste renovaties gaande zijn. Hij hoopt fans met en zonder tickets te lokken met grote schermen waarop de wedstrijden worden uitgezonden. "Wij zijn er klaar voor, en zorgen ervoor dat het betaalbaar blijft."

Maar dan moeten die fans dus nog wel hun weg vinden naar Amerika. Hotels in de speelsteden kampen met tegenvallende boekingen, vooral uit het buitenland. In een onderzoek van brancheorganisatie AHLA geeft 80 procent van de ondervraagden aan dat boekingen achterblijven bij de verwachtingen.

Angst voor ICE

Trage afgifte van visums worden genoemd als een van de redenen, ook wijzen de hoteliers op de prijzen van vliegtickets. Die liggen, sinds de oorlog in Iran, fors hoger. Daarnaast wijzen mensenrechtenorganisaties op het risico van arbitraire detentie en deportatie tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten.

Aan de grens en ook in het binnenland: sinds Donald Trump terug is in het Witte Huis wordt er harder opgetreden door grensagenten en immigratiepolitie ICE, soms ook met geweld. Begin dit jaar werden in Minneapolis twee Amerikanen doodgeschoten door federale agenten. Of ICE ook tijdens het WK actief zal zijn in de speelsteden?

"Ik begrijp die zorgen daarover volledig", zegt Kane van het organiserend comité in Philadelphia. "Maar als stad hebben we daar geen controle over: het is onze taak om iedereen die hiernaartoe wil komen voor het WK en de festiviteiten rond het 250-jarig jubileum te verwelkomen."

Garanties zijn er niet. Maar vorig jaar, tijdens het WK voor clubteams, zijn er geen problemen geweest, zegt ze. "En we verwachten dit jaar een vergelijkbare ervaring." Gumienny, van de Eagles onderschrijft dat. "Dat is hier nog nooit gebeurd en heeft nooit echt bij ons gespeeld", zegt hij, gevraagd of ICE in het afgelopen jaar fans heeft opgepakt rond wedstrijden.

Hij hoopt op een geslaagd WK. Mét veel supporters uit het buitenland, zoals Curaçao. "Deze ga ik straks ik elk geval bijschrijven op mijn cv", lacht hij. "Iedereen die komt, is hier welkom. Met hopelijk geweldige voetbalwedstrijden van alle teams die deze kant op komen."

Te hoge lasten en een te laag inkomen: de financiële situatie van Nederlandse huiseigenaren verslechtert, blijkt uit onderzoek van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Dat leidt tot problemen met aflossen en rente betalen.

"Waar het tot voor kort eigenlijk alleen maar mensen met een laag inkomen waren, mensen in de steden en jongeren, zien wij nu een veel grotere groep met een betalingsachterstand die zich grote zorgen maakt", zegt directeur Roald van der Linde van NHG. "En dat zijn cijfers van voor de oorlog in Iran."

Zo geven meer huiseigenaren met een NHG-hypotheek aan het afgelopen jaar veel moeite te hebben met het betalen van de woonlasten. Ook steeg het aantal mensen dat wel eens een betalingsachterstand heeft. "Wat we nu zien is echt een keerpunt", zegt Van der Linde.

De Nationale Hypotheek Garantie

De NHG is een regeling voor huizenkopers die ze beschermt tegen financiële risico's. Als woningbezitters noodgedwongen hun huis moeten verkopen, bijvoorbeeld vanwege een scheiding, neemt de NHG de eventuele restschuld over.

Kopers kunnen zelf kiezen of ze de garantie willen; daarvoor betalen ze eenmalig een vergoeding van 0,4 procent van de totale hypotheek. Bij een hypotheek van 470.000 euro is dat dus 1880 euro. In Nederland hebben 1,4 miljoen huishoudens een hypotheek met een NHG.

Het is de vijfde keer dat NHG een onderzoek naar woonlasten uitvoert onder huishoudens met deze garantie. Zo'n 2400 mensen deden mee. Het eerste onderzoek dateert uit 2024.

Ruim een derde van de mensen die meededen aan de enquête zegt dat hun inkomen net genoeg of zelfs niet genoeg is om alle kosten en vaste lasten te kunnen betalen. Ze hebben weinig ruimte voor andere uitgaven, zeggen ze.

Daarom nemen ze maatregelen. Het grootste deel bespaart op bijvoorbeeld een vakantie, bezoek aan een restaurant of andere uitjes om de woonlasten te kunnen betalen. Soms bezuinigen ze ook op boodschappen en zeggen ze abonnementen op.

Jonge woningbezitters

Wat het meest opvalt, is dat nu vooral bij jonge woningeigenaren de financiële zorgen toenemen. Het percentage volwassenen tot 34 jaar dat het inkomen onvoldoende vindt om de woonlasten te betalen steeg van 12 naar 23 procent.

Volgens Van der Linde komt dat doordat jongeren van plan zijn hun huis te verduurzamen om de energiekosten omlaag te brengen. "Vooral jonge huiseigenaren zien verduurzaming steeds vaker als een kans om grip te krijgen op hun energierekening. Terecht, want verduurzaming loont in de meeste gevallen. Maar veel mensen hebben ook behoefte aan duidelijkheid over kosten, besparingen en de terugverdientijd."

ABN Amro rekende een paar maanden geleden uit dat de gemiddelde woonlasten voor jonge kopers bijna gelijk zijn aan die van jonge huurders. Jonge kopers zijn gemiddeld zo'n 30 procent van hun inkomen kwijt aan woonlasten. Bij jonge huurders is dat iets meer dan 35 procent.

Volgens de bank komt dat door de sterk gestegen huizenprijzen. Nederland is nog altijd een van de landen met de hoogste woonlasten van de eurozone.

Professionele hulp zoeken

Door de toenemende financiële druk op woningeigenaren neemt ook de stress toe, bij een op de vijf ondervraagden. Ze slapen slecht en worden moedeloos van hun financiële situatie.

Steeds meer mensen zoeken daarom professionele hulp om de problemen op te lossen, blijkt uit het onderzoek. Daar is Van der Linde blij mee: "Als je financiële zorgen hebt, ga alsjeblieft naar je financieel adviseur, ga naar je hypotheekverstrekker. Probeer erover te praten. Er zijn vaak oplossingen mogelijk."

Toch bleven de gemiddelde betalingsachterstanden grotendeels stabiel, rond de 4,6 tot 4,9 maanden. Er is wel een lichte stijging zichtbaar, maar het niveau van de betalingsachterstanden blijft volgens de NHG historisch laag.

Goedemorgen! In Zweden komen vandaag de ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO-landen bijeen. En de rechtbank van Rotterdam doet om 13.00 een uitspraak in de zaak tegen Inez Weski.

Eerst het weer: er zijn perioden met zon en het is droog. De temperatuur is aangenaam met aan zee een graad of 18 en landinwaarts 20 tot 22 graden. Morgen en ook dit weekend blijft het ook droog. De zon breekt flink door en is het met gemiddeld 25 graden zelfs zomers warm.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De gemeente Stadskanaal heeft vannacht vijftig tot tachtig asielzoekers opgevangen uit Ter Apel. Het aanmeldcentrum in Ter Apel is overvol en gisteren werd bekend dat het COA daar niet iedereen meer een plek kan bieden.

Burgemeester Sloots van Stadskanaal zegt dat hij als buurgemeente "niet weg kan kijken". Hij benadrukt dat de oplossing alleen voor afgelopen nacht was.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Onderzoekers van het grootste programma ter wereld dat het oceaanleven vastlegt, hebben 1121 nieuwe diersoorten ontdekt die in het water leven. Daaronder een 'spookhaai', een diersoort die 400 miljoen jaar geleden zou zijn ontstaan. De organismen zijn het afgelopen jaar tijdens meerdere expedities in afgelegen gebieden over de hele wereld ontdekt, van de diepzee van Antarctica tot de vulkanische onderzeese bergen bij Japan. Veel van de soorten zijn maar een paar centimeter groot.

Fijne dag!

Met een lichte vertraging gaat ook Nederland over tot het invoeren van de wet die bedrijven verplicht lonen transparant te maken. Werknemers kunnen dan opvragen wat collega's in vergelijkbare functies verdienen. Het is de invoering van een EU-richtlijn die de loonkloof tussen mannen en vrouwen moet dichten.

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken pakt de draad op van het vorige kabinet. "Ik denk dat dit de eerste belangrijke stap is", zegt hij. "Dan kun je zien: hoe verhoudt mijn salaris zich tot dat van anderen? Dat geeft werknemers, vrouwen in dit geval, meer macht."

Ook mogen werkgevers in sollicitatiegesprekken niet meer vragen wat iemand in een vorige functie verdiende. "Dan gaat een werkgever daar het salarisaanbod op baseren. Zo blijven mannen dan altijd meer verdienen. Dus dat is logisch."

Uit cijfers blijkt dat vrouwen onderbetaald krijgen per uur, zelfs als ze in dezelfde functies zitten als mannen. Bij onverklaarbare verschillen kunnen vrouwen om een eerlijker salaris vragen bij hun werkgever of de vakbond inschakelen.

Het dossier heeft een jaar stilgelegen door de val van het vorige kabinet. Het wetsvoorstel is toen wel al voorgelegd aan deskundigen en belanghebbenden. Een jaar geleden reageerden werkgeversorganisaties VNO NCW, MKB Nederland en AWVN al kritisch, maar zij onderschrijven de doelstelling wel.

De organisaties zien voor bedrijven een grote administratieve last aankomen. Zo moeten bijvoorbeeld ook secundaire arbeidsvoorwaarden in de loonberekeningen meegenomen worden, en de uren van uitzendkrachten. Veel uitzoekwerk, dat volgens de werkgevers maar deels bijdraagt aan het doel van de wet.

Daarnaast vrezen de bedrijven "onterechte shaming" en reputatieschade door verkeerde beeldvorming. Een bedrijf kan slecht uit de loonvergelijkingen komen, terwijl er misschien een uitleg of verklaring voor is. Die staat niet bij de salarisoverzichten.

Vijlbrief ziet het probleem niet zo. "Ze zijn er zelf bij. Laten we niet allemaal bang zijn voor dingen, laten we proberen de loonkloof te dichten." Hij draait er niet omheen dat het extra administratieve lasten betekent. "Ja dat is waar, dat ga ik ook niet ontkennen. Maar er moet eerlijk betaald worden."

Bedrijven met meer dan honderd werknemers hebben een rapportageverplichting. Het eerste salarisjaar waarover zij loongegevens moeten opgeven is 2027.

De werkgeversorganisaties denken dat dat voor wat kleinere bedrijven te snel is, bijvoorbeeld als een bedrijf eerst nog een nieuw functiewaarderingssysteem moet invoeren. Grote bedrijven met een HR-afdeling kunnen zich beter voorbereiden en zijn daar ook al mee bezig.

Juridische procedures

Verenigingen van arbeidsrechtadvocaten waarschuwen ook voor de grote gevolgen voor bedrijven. Die moeten mogelijk sollicitatieprocedures, functiebeschrijvingen en hun hele salarisgebouw gaan herzien.

Ook kunnen zij veel informatieverzoeken van werknemers en sollicitanten te verwerken krijgen. Doen ze iets niet goed, dan kan dat leiden tot juridische procedures.

Juristen vragen zich af of de gevolgen van de wet voor bedrijven wel opwegen tegen het doel: inzicht krijgen in loonverschillen. Want als die verschillen worden geconstateerd dan zijn ze nog niet vanzelf opgelost.

"Nee, ik kan inderdaad niets afdwingen", zegt Vijlbrief. "Maar in bedrijven komt een discussie op gang. Als je bij het koffieapparaat staat en een collega zegt: 'ik krijg 10 procent meer', dan geeft dit je meer macht om er iets aan te doen."

In het zuiden van Portugal zijn twee jonge kinderen alleen achtergelaten langs een afgelegen landweg. Ze zouden schreeuwend en huilend zijn aangetroffen.

Het gaat om twee jongens van 3 en 5 jaar oud, vermoedelijk broers van elkaar. Een man vond ze in de buurt van het dorp Monte Novo do Sul, ongeveer 60 kilometer ten zuidoosten van Lissabon. "In mijn achteruitkijkspiegel zag ik ze schreeuwend en huilend op me afkomen", zegt de man tegen Sic Noticias.

De jongens vertelden vervolgens aan de politie dat ze Frans zijn en door hun moeder en stiefvader waren achtergelaten.

Blinddoek

De jongens zeggen dat ze door hun ouders een blinddoek om kregen, waarna ze iets in het bos moesten gaan zoeken. Ze dachten dat het een spelletje was, maar al snel bleek dat ze door hun ouders waren achtergelaten.

De man die de broers later langs de weg vond, zegt dat hij snel door had dat ze bewust waren achtergelaten. In hun rugzakken zaten een setje reservekleren, een pakje koekjes, twee stuks fruit en een fles water.

Kinderbescherming

De kinderen zijn nu onder de hoede van de Portugese kinderbescherming. De Portugese krant Correio do Manhã schrijft dat de vader melding heeft gedaan bij de Portugese politie. Volgens de krant was de moeder met de kinderen uit Frankrijk gevlucht. Zij en de stiefvader worden gezocht door de politie.

Supermarkten Aldi en Albert Heijn roepen bakjes met cashewnoten en pinda's terug. Die zijn gevaarlijk om te eten, omdat er mogelijk metaaldeeltjes in voorkomen.

Bij Aldi gaat het om Trader Joe's ongezouten cashewnoten in een verpakking van 170 gram met als houdbaarheidsdatum 23 september 2026. In het geval van Albert Heijn gaat het om het huismerk gezouten pinda's in een extra grote verpakking met als houdbaarheidsdatum 4 november 2026.

Aldi zegt dat mensen die de nootjes eten er "eventueel verwondingen" aan over kunnen houden. Ook AH zegt dat het gevaarlijk is voor de gezondheid.

Mensen kunnen bij beide supermarkten de betreffende verpakkingen terugbrengen en krijgen dan het aankoopbedrag terug.

De Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu zijn elkaar telefonisch in de haren gevlogen over Iran. Volgens Amerikaanse media wil Trump voorlopig de diplomatieke route volgen, terwijl Netanyahu de oorlog juist wil hervatten.

Bronnen zeggen tegen nieuwssite Axios en The Wall Street Journal dat het een gespannen telefoongesprek was afgelopen dinsdag. Aanleiding zou een nieuw "vredesmemo" zijn dat bemiddelaars Qatar en Pakistan hadden opgesteld.

De bedoeling is dat de VS en Iran een intentieverklaring ondertekenen om de oorlog te beëindigen. Daarna zou er een periode van dertig dagen in moeten gaan waarin onderhandeld wordt over onder meer het nucleaire programma van Iran en de opening van de Straat van Hormuz.

Vanwege dit voorstel zou Trump zijn aanvankelijke plan om dinsdag weer te beginnen met het bombarderen van Iran hebben opgeschort, schrijft CNN.

Sinds 8 april geldt er een staakt-het-vuren, al worden er nog steeds aanvallen over en weer gemeld.

Woest

Trump zou Netanyahu duidelijk hebben gemaakt dat hij de diplomatieke weg nog een kans wil geven. Een Amerikaanse bron die bij het gesprek betrokken was, zegt tegen Axios dat Netanyahu na dat gesprek woest was. Hij wil juist de aanvallen op Iran hervatten.

Volgens Netanyahu is Iran onbetrouwbaar. Hij verwacht dat het land zich niet aan een afspraak zal houden om het nucleaire programma te ontmantelen. Ook denkt hij dat Iran niet zal stoppen met het aanvallen van Israël en bondgenoten in de regio, schrijft The Wall Street Journal.

Israëlische bronnen melden aan CNN dat er in de "hogere regionen van de Israëlische regering" een sterk verlangen is naar hernieuwde militaire actie. De VS en Israël zouden al langer niet op een lijn liggen wat betreft de doelstellingen van de oorlog tegen Iran.

Trump reageerde tijdens een bezoek aan de kustwachtacademie op de vermeende onenigheid. "Netanyahu zal alles doen wat ik van hem vraag."

Vriendschap

Dat Trump en Netanyahu het niet met elkaar eens zijn is opvallend, omdat ze door de jaren heen juist een innige vriendschap onderhouden. Zo besloot Trump in zijn eerste termijn Jeruzalem te erkennen als hoofdstad van Israël en verhuisde hij de Amerikaanse ambassade naar de stad.

Vorig jaar kreeg Trump van Netanyahu nog de hoogste Israëlische onderscheiding, als eerste niet-Israëliër. Aanleiding was toen het akkoord tussen Hamas en Israël over een wapenstilstand in Gaza, waarbij Trump had bemiddeld.

Eind februari dit jaar besloten Trump en Netanyahu samen tot een grootschalige aanval op Iran.

Het aantal mantelzorgers in Nederland groeit. In 2014 was 33 procent van de mensen mantelzorger, in 2024 was dat toegenomen tot 39 procent. Dat blijkt uit een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

In 2024 waren er 5,5 miljoen mantelzorgers. Dit zijn vooral vrouwen, maar de groep mannen groeit. Van de vrouwen verleende ruim tien jaar geleden 37 procent mantelzorg, in 2024 was dat 41 procent. Bij mannen steeg het aandeel van 28 naar 37 procent.

Vooral onder 55-plussers zijn er mantelzorgers bij gekomen. Volgens het SCP zijn dit bijvoorbeeld mensen die hun ouders of schoonouders helpen.

Administratie of vervoer

Ruim driekwart van de mantelzorgers helpt familie, zoals ouders, schoonouders of een partner. Daarnaast ondersteunt 18 procent een vriend of buur.

Het soort hulp dat mantelzorgers geven verschilt. Familieleden helpen vaker bij administratie of persoonlijke verzorging dan niet-familieleden zoals buren of vrienden. Zij helpen bijvoorbeeld bij vervoer regelen, gezelschap houden, schoonmaken of meegaan naar een arts.

Kans op overbelasting

Steeds meer mantelzorgers voelen zich ernstig belast: in 2014 waren dat er 400.000 en tien jaar later 600.000. Dit komt volgens het SCP ook doordat het totale aantal mantelzorgers in die periode is gegroeid.

Vooral mantelzorgers van 18 tot 34 jaar vonden het verlenen van zorg zwaarder. Dit kan volgens het SCP samenhangen met de algemene trend dat jongeren meer druk ervaren. Deze jonge mantelzorgers lopen volgens het SCP daarom een verhoogd risico op overbelasting. Andere risicogroepen zijn ouders van kinderen met een beperking, oudere mantelzorgers en werkende mantelzorgers.

Zo geven ouders van kinderen met een beperking vaak gedurende lange tijd intensieve hulp. Ook 75-plussers bieden geregeld intensieve hulp: gemiddeld 15 uur per week. En dat terwijl een derde van deze groep zelf met gezondheidsproblemen kampt.

Regelingen nodig

Vanuit de overheid wordt sterk ingezet op mantelzorg om de zorg toekomstbestendig te houden. In het coalitieakkoord staat dat "een zorgzame samenleving niet kan zonder de onbetaalbare inzet van vrijwilligers en mantelzorgers".

Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken, zijn er meer regelingen nodig voor deze groep, concludeert het SCP. Ook de Sociaal-Economische Raad pleitte eerder dit jaar voor meer steun voor mantelzorgers. De raad wees erop dat de vraag naar mantelzorg door de vergrijzing de komende jaren waarschijnlijk toeneemt.