Gevluchte Venezolanen in Colombia dromen van een nieuwe toekomst
Een week geleden werd Venezuela opgeschrikt door bombardementen en aanvallen op militaire doelen, en ontvoerden de Verenigde Staten president Maduro met zijn echtgenote uit een zwaarbeveiligde compound.
Veel Venezolanen gaan al jaren gebukt onder zware repressie van het autoritaire regime. Hoewel de actie van president Trump in veel opzichten een schending is van het internationaal recht, betekende het voor veel Venezolanen het begin van een week vol hoop. Zou het land zonder Maduro, die momenteel wordt berecht in de VS, eindelijk vrij worden?
Dat bleek wat voorbarig. Dezelfde leiders en bondgenoten van het chavistische regime van Maduro zitten er nog: interim-leider Rodríguez komt uit Maduro's entourage en ook het leger zit nog stevig in het zadel. Toch beginnen gevluchte critici van het regime voorzichtig te dromen van een nieuwe toekomst en zelfs van een terugkeer naar Venezuela.
Mensenrechtenactivist Natasha Duque zou niets liever willen dan teruggaan naar haar land. Ze vluchtte net als bijna acht miljoen van haar landgenoten uit Venezuela. Ze stak de grens over naar Colombia, nadat de directeur van de mensenrechtenorganisatie waar ze in Caracas voor werkte werd opgepakt en gevangen werd genomen.
In het Colombiaanse grensstadje Cúcuta werkt Duque sinds 2020 voor een ngo die kwetsbare vluchtelingen, vrouwen en meisjes begeleidt en opvangt. "Ik weet zelf als alleenstaande moeder met drie kinderen hoe het is om je land te moeten ontvluchten en als vluchteling een leven op te moeten bouwen in een nieuw land. Er is heel veel armoede onder de vrouwen en uitbuiting ligt op de loer. We proberen hier iets voor deze vrouwen te betekenen", zegt ze vanuit haar kantoor.
Toen Duque deze week hoorde dat er politieke gevangenen vrij zouden komen in Caracas, keek ze snel naar de lijst met namen die circuleerde, in de hoop dat er bekenden bij zaten. In totaal zitten er volgens mensenrechtenorganisatie Foro Penal meer dan 850 politieke gevangenen vast in Venezuela. Inmiddels zijn achttien gevangenen vrijgelaten, melden mensenrechtenorganisaties.
Parlementsvoorzitter Jorge Rodríguez, broer van de waarnemend president, maakte de vrijlating bekend en benadrukte dat het op eigen initiatief is van de regering en als "teken van vrede" moet worden gezien. Maar Duque gelooft daar niets van. "Ik weet zeker dat dit onder druk van Trump is gebeurd, want het regime zou dit nooit uit zichzelf doen, anders waren deze mensen al veel eerder vrijgelaten. Trump heeft de touwtjes stevig in handen", zegt ze.
Hoewel ze net als haar landgenoten een afwachtende houding aanneemt, droomt ze wel over een terugkeer naar Venezuela. "Ik zou heel graag terug willen gaan. Colombia heeft me heel goed opgevangen, maar ik ben in Venezuela geboren en daar is mijn thuis", zegt ze geëmotioneerd.
Ook advocaat Armando Sanchez sloeg op de vlucht. Negen jaar geleden ging hij de grens over van Venezuela naar Colombia nadat hij als advocaat verschillende oppositieleden had verdedigd en daardoor werd bedreigd. "Je bent nooit veilig als advocaat als je dit soort zaken op je neemt. Ze zien je als tegenstander van het regime, je komt op een lijst en wordt als vijand gezien", zegt hij.
Hij staat op de Simón Bolívar-brug tussen de twee landen en kijkt naar de heuvels. Een wandeling van nog geen 5 minuten en je bent aan de overkant. Maar Sanchez is nooit meer teruggekeerd naar Venezuela uit angst om direct opgepakt te worden. De tv-beelden van een door de Amerikanen meegenomen Maduro maakten grote indruk op hem.
"Het doet me goed om die beelden te zien. Ik weet dat het regime er nog zit, maar het feit dat iemand die verantwoordelijk is voor zoveel slachtoffers en meer dan dertien jaar een onderdrukkend en repressief beleid heeft gevoerd en zoveel mensen heeft laten opsluiten, nu zelf achter de tralies zit, doet me goed", zegt hij.
Over een mogelijke terugkeer naar Venezuela denkt Sanchez niet serieus na. Het kostte hem moeite om een leven op te bouwen in deze grensstad en hij heeft zijn advocatenkantoor nu goed op orde.
Er woont een grote Venezolaanse gemeenschap in het stadje met 750.000 inwoners, die Sanchez juridisch bij verschillende zaken probeert bij te staan. "Ik denk niet dat ik me weer zal vestigen in Venezuela. Maar mijn hart ligt nog steeds aan de overkant", zegt hij.