NOS Nieuws - Algemeen

De Chinese webwinkel Shein heeft in Frankrijk een boete gekregen van 22 miljoen euro. De verkoper van goedkope kleding uit China krijgt die omdat kopers spullen niet goed kunnen retourneren. Ook is het bedrijf niet open over het gebruik van materialen en de herkomst ervan, waardoor milieuregels mogelijk worden overtreden.

De Franse overheidsdienst die de boete oplegde, trof kleine plasticdeeltjes in kleding aan, zonder dat het gemeld was. Volgens de Franse fraudedienst houdt Shein ook verplichte informatie achter over waar producten vandaan komen.

Shein noemt in een reactie de boete "disproportioneel" en zegt de bevindingen van de Franse overheidsdienst te betwisten.

Eerdere onrust over Shein

Shein kreeg in juli vorig jaar al een boete van 40 miljoen euro wegens nepkortingen. Winkeliers in Frankrijk mogen iets alleen een korting noemen als de prijs van een product lager is dan de laagste prijs in de dertig dagen voordat de actie begon. Bij meer dan de helft van de onderzochte aanbiedingen van Shein was dat niet het geval.

De Chinese webwinkel raakte vorig jaar ook in opspraak doordat ze sekspoppen die op kinderen leken aanbood.

Eind vorig jaar opende Shein in Parijs een fysieke winkel. Milieuactivisten en de modebranche protesteerden. Zij vinden dat de winkel niet past bij het chique imago van de Franse modestad. Een petitie met de titel ''Parijs verdient meer dan Shein'' werd ruim 120.000 keer ondertekend.

EU begint onderzoek

Tegen het bedrijf loopt ook nog een Europees onderzoek. De Europese commissie vindt dat het Chinese bedrijf onvoldoende doet om de verkoop van illegale producten tegen te gaan. De commissie vermoedt dat Shein in Europa gevaarlijke en illegale producten verkoopt.

De Europese Commissie vindt daarnaast dat Shein onvoldoende doet om gebruikers te beschermen tegen het verslavende ontwerp van de website en de app. Zo kunnen consumenten punten of beloningen krijgen als ze actief zijn op het modeplatform.

De zoon van Parool-columnist Yesim Candan is gisteravond in Amsterdam-Zuid geslagen met een kettingslot. De politie onderzoekt of er een verband is met een column over een incident waarbij de Amsterdamse voetbalclub ASV De Dijk betrokken was. "Ik ben echt ontdaan", zegt de 51-jarige columnist op sociale media. Tegen de NOS zegt ze dat het "naar omstandigheden" goed gaat met haar zoon.

Op 15 mei verscheen in Het Parool een column van Candan over een voetbalwedstrijd tussen AFC en De Dijk, waarbij zij aanwezig was. "Op het moment dat de vrouwelijke scheidsrechter een penalty aan AFC toekende, stormde een groep jongens van de tegenpartij collectief op haar af", schrijft zij in haar column. Ze zouden de scheidsrechter daarbij hebben uitgescholden voor "kankerlijer".

'Structureel probleem'

Volgens Candan is dit meer dan een losstaand incident. "Dit gaat over iets groters: over respect, opvoeding en de manier waarop jongens leren omgaan met autoriteit en met vrouwen. En ja, het schuurt om dit te benoemen, maar de tegenpartij was een multicultureel team." Candan schrijft dat in sommige voetbaldistricten ruim 70 procent een sterke stijging van agressie ervaart. "Dat is een structureel probleem."

Naar aanleiding van de column ontving Het Parool een anonieme dreigbrief. Daarin staat dat de columnist en de krant gewaarschuwd zijn om niet te publiceren. De schrijvers zeggen te weten waar ze de columnist en haar zoon kunnen vinden.

Burgemeester spreekt steun uit

"In haar column pleit Yesim Candan voor respect en fatsoen", aldus burgemeester Halsema op sociale media. "In plaats daarvan wordt haar zoon mishandeld, mogelijk om de moeder het zwijgen op te leggen." Halsema noemt dat "afschuwelijk en onverteerbaar". Candan en haar zoon verdienen volgens de burgemeester "alle steun en vrijheid".

De hoofdredacteur van Het Parool, Michiel Couzy, noemt de aanval "verschrikkelijk". "Als deze aanval verband houdt met haar column, is dit ook een aanval op de persvrijheid. Een columnist moet in alle vrijheid onderwerpen aan de orde kunnen stellen. Wij staan met z'n allen achter Yesim en haar zoon."

De politie bevestigt een mishandeling in Amsterdam-Zuid te onderzoeken en roept getuigen op om zich te melden. Verder wil de politie niet veel kwijt over het incident.

Ongeveer 65.000 vmbo-leerlingen moeten langer op hun eindexamenuitslag wachten. Dat meldt het College voor Toetsen en Examens. Vanwege een "technische fout in de verwerking van normeringsgegevens" konden de n-termen van de examens niet worden bekendgemaakt, schrijft het college in een bericht.

N-termen zijn de normeringstermen die bepalen hoeveel vragen goed moeten zijn om een voldoende te halen. De eindexamens van vmbo-leerlingen bestaan uit centraal schriftelijke en praktische examens beroepsgericht (cspe's) en centraal schriftelijke examens (cse's). De uitslagen van de cspe's komen altijd een week eerder en hadden vandaag bekend moeten worden. Deze examens bestaan uit meerdere onderdelen. Doordat de n-termen eerder bekend zijn kunnen docenten alvast nadenken over eventuele herkansingen.

Tonia Rijlaarsdam-Veldhuis, teamleider bij het Aeres vmbo in Ede, zegt tegen de Algemene Onderwijsbond dat het bericht zorgt voor "stress" bij leerlingen, docenten en "op alle scholen". "Voor ons is dit één van de belangrijkste dagen van het jaar, ik maak mijn agenda leeg, ben half acht op school en had ingepland om met de examensecretaris en docenten om tafel te zitten voor de n-termen", zegt Rijlaarsdam-Veldhuis. "Nu kregen we vanochtend dit bericht en hebben we ook alle ouders en leerlingen moeten bellen om uit te leggen dat het een landelijk probleem is."

De bekendmaking van de normeringstermen is naar morgenochtend 8.00 uur verplaatst.

"De wetenschap is duidelijk: El Niño staat in de komende maanden met 90 procent zekerheid voor de deur." Met die woorden waarschuwde secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres deze week voor de terugkeer van het weerfenomeen El Niño.

Meteorologen zien aanwijzingen dat het deze keer uitzonderlijk sterk kan zijn. Sommigen spreken zelfs van een super-El Niño of een 'Godzilla'- El Niño. Het leidt wereldwijd tot alertheid.

Wat is El Niño precies? Hoe ontstaat het weerfenomeen? En waarom denken experts dat het dit keer extra hevig wordt?

NOS-klimaatredacteur Rob Ramaker legt in deze podcast uit wat wetenschappers in hun weermodellen zien. "Veel modellen laten zien dat de kans groot is dat er een zware aankomt. Dat heeft te maken met de verwachtingen voor de opwarming van het zeewater, in sommige modellen loopt die op tot wel 3 graden. Stel dat dit uitkomt, ik houd hier wel een slag om de arm, dan wordt het een record-El Niño", aldus Ramaker.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Bij een sterke El Niño zijn gevolgen zoals droogte en overstromingen ook groter. Wereldwijd wordt het gemiddeld warmer door El Niño, de verwachting is dat 2027 hierdoor een uitzonderlijk warm jaar wordt. "In Indonesië en Australië wordt het droger en in Zuid-Amerika wordt het juist natter. En zo kan ik nog wel even doorgaan", zegt Ramaker.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Minister Vijlbrief dreigt de vleessector met een verbod op het inhuren van uitzendkrachten. Als de sector niet voor 15 juni aantoont dat er verbeteringen in de omgang met de arbeidskrachten zijn doorgevoerd, gaat hij hier werk van maken.

Vijlbrief vertelde over deze "deadline" in een debat over arbeidsmigratie in de Tweede Kamer. Na afloop voegde hij er tegenover Nieuwsuur aan toe dat hij die zo'n twee maanden geleden, in een gesprek met de vleessector, al had gesteld.

Hij zei dat er al sinds 2010 misstanden worden gemeld over de behandeling van personeel, veelal arbeidsmigranten, in bijvoorbeeld slachthuizen. De klachten gaan onder meer over onderbetaling, het aantal arbeidsuren dat gemaakt wordt, onveiligheid op de werkvloer, slechte huisvesting, intimidatie en geweld.

'Zien geen vooruitgang'

Sinds 2021 zijn er volgens Vijlbrief al 29 gesprekken met de sector geweest, waarvan twaalf met hem en zijn voorgangers, maar dat heeft volgens hem niet geleid tot "de noodzakelijke vooruitgang".

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt dat het nu genoeg is geweest. Als over anderhalve week niet is aangetoond, dat het beter gaat "ga ik werken aan een uitzendverbod, zo simpel is het". Als dat er komt, mogen er helemaal geen tijdelijke arbeidskrachten meer worden ingehuurd.

Vijlbriefs voorganger Eddy van Hijum (NSC) kondigde vorig jaar al aan te werken aan een verbod op het gebruik van uitzendkrachten in de sector. Vijlbrief zegt nu: "Ik wil gewoon zien wat er gebeurd is, anders ga ik deze stok achter de deur inzetten".

Je e-mail checken, series streamen en door social media scrollen. Goede kans dat dit allemaal gebeurt via de cloud van Amerikaanse bedrijven. De Europese Commissie komt met een plan om de Europese afhankelijkheid van deze techbedrijven te verminderen.

Zo wil de EU onderzoek en innovatie ondersteunen om de nieuwe generatie van cloud- en AI-technologie hier in Europa te ontwikkelen. Ook is het doel om binnen zeven jaar de capaciteit van Europese datacenters te verdrievoudigen. Daarom wil de EU het makkelijker maken om datacenters te bouwen.

De komst van al die nieuwe datacenters moet wel duurzaam gebeuren, zegt de commissie erbij. Dus er moet voldoende groene elektriciteit en water voor zijn.

'Eigen keuzes'

"We kunnen het ons niet veroorloven om afhankelijk te zijn van anderen om onze ziekenhuizen draaiende, ons energienetwerk stabiel en onze diensten veilig te houden", zegt Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "Dit gaat om het beschermen van onze burgers, het verdedigen van onze belangen en het maken van onze eigen keuzes."

Uiteindelijk moeten bedrijven en ook burgers makkelijker kunnen kiezen tussen Amerikaanse giganten als Google, Microsoft en Amazon, en Europese aanbieders.

KPN: veel vraag naar

KPN lanceerde vorige week nog een gezamenlijke 'Europese soevereine cloud' met het Duitse bedrijf Schwarz Digits. Dat is onderdeel van hetzelfde concern als Lidl. Volgens het telecombedrijf groeit de vraag naar Europese clouddiensten al.

"Er is op dit moment een grote vraag naar die Europese soevereine oplossing en daar stappen we nu in", zegt KPN-bestuursvoorzitter Joost Farwerck. "Het is vooral door geopolitieke ontwikkelingen aangejaagd. De vraag komt met name vanuit overheidsinstellingen, de financiële sector en de zorgsector. Wij kunnen garanderen dat data die wij opslaan voor klanten onder Europese regelgeving vallen en onder niet Amerikaanse of andere."

Techexpert en autonomie-activist Bert Hubert is blij met de Europese plannen. "De commissie gaat als eerste zijn eigen data weer terughalen. Ze geven het goede voorbeeld en dan durft het bedrijfsleven ook mee te gaan."

Hij verwacht niet dat er enkele heel grote Europese techbedrijven zullen verrijzen. "Ik weet ook niet helemaal of we dat moeten willen. Want als we overgaan van een Amerikaanse monopolist naar een Europese monopolist, dan zijn we er ook niet veel op vooruitgegaan. Het lijkt er meer op dat er een veelheid van bedrijven komt."

Hubert denkt ook dat die best de concurrentie aankunnen met de Amerikaanse techgiganten. "Want zo goedkoop zijn die op dit moment helemaal niet."

Chips en open source

Sinds 2023 stimuleert de EU al met miljarden de ontwikkeling en productie van computerchips in de EU. In dit nieuwe plan wil de EU de chipsindustrie nog verder stimuleren. Zo moet de groei van Europese cloud- en AI-diensten leiden tot meer vraag naar Europese chips.

Ook wil de EU stimuleren dat er meer gebruik wordt gemaakt van zogeheten opensource-software. Dat is software waarbij de makers de broncode openbaar beschikbaar maken. Iedereen kan de software of delen daarvan dus bekijken, kopiëren of aanpassen.

Het plan is dat vooral overheden vaker gebruik maken van opensource-software. Binnen de EU wordt er jaarlijks zo'n 264 miljard euro uitgegeven aan vooral Amerikaanse IT-diensten. Volgens de Europese Commissie kan dat dus anders.

Strafhof stapte over

Een voorbeeld van de gevolgen van afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven is wat er gebeurde bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. President Trump stelde vorig jaar sancties in tegen de hoofdaanklager, omdat het Strafhof arrestatiebevelen had uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu vanwege de oorlog in Gaza.

Die hoofdaanklager verloor daardoor toegang tot zijn Outlook-mail van Microsoft. Eind vorig jaar stapte het Strafhof daarom over van Microsoft naar Open Desk. Die software is open source en gratis, en werd ontwikkeld door een bedrijf in handen van de Duitse overheid.

Microsoft: eerlijke concurrentie

In een reactie zegt Microsoft de ambitie van de EU te steunen. "Dat moet gebeuren op basis van openheid, samenwerking en eerlijke concurrentie", zegt een woordvoerder. "Europese bedrijven en overheidsinstellingen moeten de ruimte hebben om hun keuzes te baseren op een brede risicoafweging binnen een open en concurrerende markt."

De plannen van de Europese Commissie moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de EU-landen.

De explosieve groei van kunstmatige intelligentie (AI) leidt tot een sterke toename in het gebruik van water, stroom en land. Dit kan meer vervuiling en klimaatverandering veroorzaken. Intussen zijn de lusten en lasten ongelijk verdeeld, stellen onderzoekers van een denktank van de Verenigde Naties.

Veel van de cijfers zijn niet nieuw. Toch is dit rapport volgens experts completer dan eerdere overzichten. "Het geeft een breed beeld van de impact van AI", zegt Bernard van Gastel, die onderzoek doet naar duurzame digitalisering aan de Radboud Universiteit.

Zorgen over het stroomgebruik van datacenters bestaan al langer. In Ierland gebruikt de sector meer dan een vijfde van alle stroom en in de Verenigde Staten drijven datacenters lokaal stroomprijzen op. Ook in Nederland leidde de voorgenomen bouw al veelvuldig tot discussie.

Stroomgebruik explodeert

AI was vorig jaar al verantwoordelijk voor een vijfde van het stroomgebruik van datacenters. Dat aandeel groeit naar verwachting gestaag door. Deels komt dat doordat het trainen van almaar krachtigere AI-modellen steeds meer stroom vergt. Daarnaast gebruiken mensen en bedrijven de technologie vaker.

Het toenemende stroomgebruik is deels op te vangen met wind-, zon- en kernenergie. Bij het opwekken daarvan komen geen broeikasgassen vrij. De groei is echter zo sterk, schrijven de onderzoekers, dat deze bronnen niet genoeg zijn. Bedrijven grijpen ook naar stroom uit steenkool en aardgas. Dat leidt dus tot meer uitstoot en meer opwarming van de aarde.

Het energiezuiniger maken van AI helpt maar beperkt, stelt het rapport. De techniek wordt dan, paradoxaal genoeg, goedkoper en aantrekkelijk voor nieuwe taken waarvoor die eerst te duur was. Het gebruik neemt daardoor toe, wat het zuiniger werken deels tenietdoet.

Fiks meer watergebruik

De schattingen van het watergebruik in het VN-rapport zijn fiks hoger dan eerdere schattingen. Datacenters gebruiken water vaak voor hun koeling. Dit watergebruik wordt veel hoger geraamd dan in een vorig rapport van het Internationaal Energie Agentschap.

"Dat komt voor mij niet als een verrassing", zegt Alex de Vries-Gao, die de voetafdruk van AI onderzoekt. Hij benadrukt dat die eerdere schatting te rooskleurig was. "Goed dat ze dit benoemen." Koelwater gaat niet per se verloren, maar het kan volgens De Vries-Gao een pijnpunt zijn als het op een kwetsbare plek wordt gebruikt: "Dat ze zoveel water gebruiken uit de omgeving terwijl er waterschaarste is, of gaat komen."

Het VN-rapport benadrukt dat AI veel voordelen heeft. Het kan wetenschappelijk onderzoek naar ziekten of de aanpak van klimaatverandering versnellen. In sommige sectoren maakt het werknemers productiever.

Scheve verdeling

Alleen zijn de baten ongelijk verdeeld. De AI-rekenkracht bevindt zich voor 90 procent in China en de Verenigde Staten. Ook welvarende landen in Europa en Azië hebben, hoewel in mindere mate, de beschikking over zulke rekenkracht. Voor de meeste landen geldt dat niet, zeker in Zuid-Amerika en Afrika.

Deze landen zijn afhankelijk en moeten betalen voor toegang. En dat terwijl ze wel last hebben van de nadelen. Neem de vervuiling die komt kijken bij de winning van grondstoffen, als koper en silicium, die nodig zijn voor AI. En het verergeren van de opwarming van de aarde. Juist de armste landen lijden hier veel onder, terwijl ze de minste middelen hebben om zich te beschermen.

Open deuren

Volgens de onderzoekers zijn er diverse manieren om AI eerlijker en milieuvriendelijker te maken. Zo zouden AI-bedrijven meer openheid moeten geven over hun stroom- en watergebruik. Ook moet eraan worden gewerkt om AI-gebruik te temperen, en het resterende gebruik zo slim mogelijk te doen. Daarnaast moet er gezocht worden naar manieren om mensen mee te laten delen.

"Dat zijn deels open deuren", zegt Bernard van Gastel van de Radboud Universiteit. "Hoe je AI kan begrenzen en slim in kan zetten is een pijnpunt." Volgens Van Gastel is er wereldwijd eigenlijk geen goed democratisch systeem om dat te regelen. "Het is fijn dat de aanbevelingen nu op een rijtje staan. Er is nog heel veel werk aan de winkel."

Ook Alex de Vries-Gao verzucht dat het rapport wat betreft oplossingen blijft hangen in algemeenheden. "Het is moeilijk om consensus te krijgen en daarom krijg je algemeen taalgebruik en geen concrete actiepunten." Ook is het volgens De Vries-Gao een hardnekkig probleem dat AI-bedrijven geen openheid willen geven.

Een munt uit de vierde eeuw, middeleeuws aardewerk en een steeds beter beeld van hoe Parijs in het verre verleden was. Archeologen hebben 4 meter onder het plein voor de Notre-Dame de tijd van hun leven.

Na de brand in de wereldberoemde kathedraal Notre-Dame in 2019, de herbouw en de heropening eind 2024 is nu het hete en kale plein ervoor aan een ingrijpende opknapbeurt toe. De stad wil het vergroenen en schaduwrijk maken met bomen. Een dun laagje water moet straks over de stenen stromen om ze in de zomer te koelen. Met maatregelen als deze wil Parijs zich voorbereiden op steeds hetere zomers als gevolg van klimaatverandering.

Maar voor het plein in 2028 klaar is, is het de beurt aan archeologen. Vrijwel meteen toen de eerste spade de grond inging, werden er ontdekkingen gedaan, inmiddels zitten ze op 4 meter diepte.

Geschiedenis van Parijs

Lucie Altenburg, conservator bij de archeologische dienst van Parijs noemt het tegenover persbureau AP een "zeldzame kans om de geschiedenis van Parijs tastbaar te maken".

Onder de honderden al gevonden objecten zit ook een munt uit de vierde eeuw met het gezicht van keizer Constantijn erop. De munten kwamen naar boven als zwarte schijfjes, aangetast door roest. Maar met behulp van röntgenstraling werd het gezicht van de keizer zichtbaar die regeerde aan het begin van de vierde eeuw na Christus.

Ook zijn er scherven van middeleeuws aardewerk gevonden, waarvan de binnenkant is beschilderd met tekens die nog door geen enkele expert zijn ontcijferd. Archeoloog Valentine Breloux maakte het aardewerk schoon en noemt de vondsten "verbazingwekkend".

"Het laat de Notre-Dame weer tot leven komen", zegt een toerist uit Manchester. "Je komt voor de kathedraal en dan realiseer je je dat er nog een andere stad onder je voeten ligt."

Het is zoals het met eeuwenoude steden gaat. Nieuwe generaties bouwen hun stad op die van hun voorouders. Hoe dieper de archeologen graven, hoe verder ze teruggaan in de tijd.

Bij de bouw van de Notre-Dame stond het plein vol met middeleeuwse huizen. Eronder liggen graanputten uit de zesde tot tiende eeuw en daaronder een Romeinse wijk uit de vierde en vijfde eeuw.

Complete kannen en bekers

De mooiste vondsten komen van de smerigste plek, uit de diepe kuilen die in de middeleeuwen dienstdeden als vuilstortplaatsen. Daar vonden de onderzoekers complete kannen en bekers.

"Het is zeldzaam om compleet keramisch materiaal te vinden", zegt Breloux tegen AP. Het breekbare keramiek werd beschermd door het zachte afval.

Alle vondsten gaan naar een archeologisch centrum in het noorden van Parijs om verder te worden onderzocht.

Parisii

Het archeologenteam hoopt nog verder terug in de tijd te kunnen graven; voorbij de Romeinen naar de Galliërs. Want daar komt de naam Parijs vandaan. Een Keltisch-Gallische stam vestigde zich rond 300 voor Christus op de eilanden in de rivier de Seine en vernoemde de plek naar zichzelf: Parisii.

"De hoop is dat we nog verder terug in de tijd kunnen gaan dan we ooit eerder zijn geweest", zegt conservator Altenburg.

In Almere geldt een zwemverbod bij het hondengedeelte van het Almeerderstrand vanwege kans op ernstige ziekte bij dieren. Dat meldt de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek. Volgens de regionale omroep NH zijn meerdere honden al ziek geworden en doodgegaan nadat ze in het IJmeer hadden gezwommen.

Een woordvoerder van de omgevingsdienst vertelt aan Omroep Flevoland dat het zwemverbod bij het Almeerderstrand gisteravond is ingegaan. Wat er precies aan de hand is, is nog onduidelijk. "De huidige waterkwaliteit kan mogelijk ernstige gezondheidsklachten veroorzaken bij dieren", meldt de omgevingsdienst op de website.

Een speciaal bureau verricht metingen en test op de aanwezigheid van onder meer blauwalg en de E. coli-bacterie. De resultaten van de metingen worden later deze week verwacht.

Muiderberg

De twee dalmatiërs van een stel uit Muiderberg werden vorige week ernstig ziek na een wandeling door het Voorland in Muiderberg, aan de overkant van het IJmeer. Ze speelden daar in het water. Diezelfde avond gingen ze allebei dood. "We zijn er kapot van", zeggen de eigenaren tegen NH.

"Het water leek schoon, er lag geen vuilnis en er dreven geen dode vissen, dus onze honden hebben daar heerlijk gezwommen en gespeeld", laat ze weten. "We zijn enorm verdrietig dat onze lieverds in zo'n korte tijd beide het leven hebben gelaten."

De dalmatiërs gingen bij Muiderberg het water van het IJmeer in:

Het is niet duidelijk waaraan de honden zijn overleden. Het water op die plek wordt niet getest, omdat het geen officiële zwemplek betreft, meldden de verantwoordelijke instanties aan de omroep.

In 2011 werd al eens een gebiedsverbod ingesteld voor het strand van Muiderberg na de dood van meerdere honden. Dat kwam toen door blauwalg. Rijkswaterstaat heeft extra onderzoek gedaan bij de officiële zwemlocatie verderop in Muiderberg. Daar blijkt geen blauwalg aanwezig.

De politie in de Zuid-Italiaanse regio Calabrië heeft twee verdachten aangehouden op verdenking van het levend in brand steken van vier arbeidsmigranten. Deze twee mannen, afkomstig uit Pakistan, waren net als de slachtoffers werkzaam in de landbouw.

De slachtoffers werden maandagmiddag door de brandweer dood aangetroffen in een uitgebrande bestelwagen, melden lokale media. De aanval is vastgelegd door bewakingscamera's en gisteravond door de Italiaanse nieuwszender RAI uitgezonden.

De viervoudige moord schokt Italië diep, aldus de nieuwszender. Op de beelden is te zien hoe twee personen bij een tankstation in het dorpje Amendolara van buitenaf een brandbare vloeistof naar binnen gooien, de brand stichten met een aansteker en vervolgens de autodeuren blokkeren.

De brandweer arriveerde rond 13.00 uur. Na het blussen troffen de brandweerlieden de vier verkoolde lichamen aan. Italiaanse media melden dat een vijfde man het busje net op tijd heeft kunnen ontvluchten. Hij ligt met brandwonden in het ziekenhuis.

Raam ingetikt

De man die kon ontkomen zou bij de politie hebben verklaard dat hij een raampje had ingetikt en zo de minivan kon verlaten. Volgens de man, van Afghaanse komaf, waren onder de doden drie Afghanen en een Pakistaan. Zij waren allemaal werkzaam in de landbouw van Calabrië, bekend om de fruit- en olijfteelt en lage lonen.

De vermoedelijke brandstichters konden op basis van de beveiligingsbeelden door de politie worden geïdentificeerd en werden gisteren opgepakt. Volgens het Italiaanse persbureau Ansa is er al langer onrust onder arbeidsmigranten in Calabrië.

'Aanval is onmenselijk'

Wat het motief van de verdachten is, is nog onduidelijk. De Afghaanse overlevende heeft wel verklaard dat de twee gearresteerde mannen hem en de gedode mannen weigerden te betalen voor hun werk op de aardbeienvelden. "Ze gaven ons geen geld. Ze gaven ons eten, ze gaven ons een huis, maar geen geld", aldus de man tegen een lokale nieuwssite.

Ook zouden de verdachten hebben geëist dat ze werden rondgereden door de mannen in het bestelbusje.

Vakbond CGIL, de grootste werknemersorganisatie van het land, eist dat de overheid actie onderneemt tegen "de gruwelijkheden van het dagelijks leven die arbeidsmigranten op het platteland moeten doorstaan". De regionale president van Calabrië, Roberto Occhiuto, noemt de aanval "onmenselijk".

In het Belgische Doornik heeft een 16-jarige jongen meerdere keren een bus van een opstelterrein gestolen om er 's nachts mee rond te rijden. Gisterochtend bleek opnieuw een bus verdwenen, die uiteindelijk kilometers verderop teruggevonden werd.

Het was al gauw duidelijk wie er met de bus vandoor was gegaan. De laatste maanden zijn wel vaker bussen verdwenen van de remise van busmaatschappij LeTec.

Dat bedrijf bevestigt dat de 16-jarige jongen al vaker 's nachts een bus heeft meegenomen. "Hij rijdt er de hele nacht mee rond en laat de bus tegen de ochtend ergens achter", zegt een woordvoerder van LeTec tegen VRT Nieuws.

De jongen werd bovendien al meerdere keren aangehouden tijdens een van zijn nachtelijke ritjes, maar dat heeft hem er niet van weerhouden om zijn opmerkelijke hobby voort te zetten. Hij zou zelfs af en toe passagiers meenemen, maar dat kon LeTec niet bevestigen.

In de nacht van maandag op dinsdag gebeurde het dus weer. De jongen ging het afgesloten opstelterrein op, stal een van de grote gele bussen en reed er een tijdje mee rond. De bus werd uiteindelijk teruggevonden in de plaats Moeskroen, ongeveer 30 kilometer verderop.

'Getalenteerd'

Uiteraard heeft de 16-jarige jongen geen rijbewijs. Toch heeft hij nog nooit een ongeluk gekregen met een bus of schade veroorzaakt. Een (echte) buschauffeur zegt tegen SudInfo dat het helemaal niet makkelijk is om zo'n grote bus te besturen, en noemt het "verbazingwekkend" dat het de jongen zo goed lukt. "Eerlijk gezegd: voor een 16-jarige is hij ongelofelijk getalenteerd."

Wel is het natuurlijk gevaarlijk, zegt ook de echte buschauffeur. Of er nog consequenties volgen voor de jongen, is niet bekendgemaakt. LeTec heeft de beheerder van het terrein gevraagd om betere veiligheidsmaatregelen te nemen.

Een vrachtwagenchauffeur heeft vanochtend een vrouw tot stoppen gebracht die achter het stuur onwel was geworden op de A58 bij Moergestel. De vrouw bleef ongedeerd door de botsing achterop de vrachtwagen. "Het was een goede actie", zegt een woordvoerder van de politie.

De chauffeur zag om 08.00 uur dat een auto ineens hevig van links naar rechts slingerde op de snelweg richting Oirschot. De bestuurder botste onder meer op de vangrail. "Ik dacht eerst dat ze pech had, maar toen reed ze bijna van de weg af", zegt chauffeur Pascal Bourgigons tegen Omroep Brabant. Hij werkt voor een rioleringsbeheerbedrijf.

Vrouw reageerde niet op toeter

De chauffeur greep direct in. "Ik ben ernaast gaan rijden en zag dat de vrouw achter het stuur voorover hing en onwel was." De vrouw reageerde niet op getoeter door de chauffeur. "Ik ben voor de auto gaan rijden om die af te remmen."

Collega Alex Koenen die op dat moment in een andere vrachtwagen reed, bleef achter de auto rijden om te zorgen dat er niemand op het slingerende voertuig en de langzaam rijdende vrachtwagen zou botsen. "We hebben helemaal geen contact met elkaar gehad. Het ging zo snel allemaal. Het was een pure gok dat hij begreep wat ik ging doen", aldus Bourgigons.

Minimale schade

Ter hoogte van Moergestel kwam de auto tegen de vrachtwagen van Bourgigons tot stilstand. De hulpdiensten hebben de vrouw daarna naar het ziekenhuis gebracht. Ze maakt het volgens de chauffeur naar omstandigheden goed.

"De schade aan het voertuig was minimaal", laat de politie weten. De politie doet in verband met privacy verder geen uitspraken over de gezondheid van de vrouw, maar bevestigt dat ze onwel was geworden.

Enkele uren later zijn de chauffeurs gewoon weer aan het werk. "Als je daarna wegrijdt, denk je wel even: poeh, ik ben blij dat dit goed afgelopen is."

Beide chauffeurs willen niet van een heldendaad spreken. "Het valt wel mee. Wat moet je anders? Sommige mensen rijden door en laten iemand aan hun lot over. Maar zo zitten wij niet in elkaar."

Het treinabonnement waarmee mensen deze zomer goedkoper kunnen reizen, gaat niet op 21 juni maar een week eerder in: op maandag 15 juni. Het is dan de Dag van het OV. De einddatum van 1 september blijft staan.

Met het abonnement kunnen mensen voor 49 euro per maand onbeperkt met de trein reizen in de daluren en weekenden. Het gaat om het NS-abonnement 'flex dal vrij' dat normaal gesproken bijna 128 euro per maand kost.

Staatssecretaris Bertram is blij met de vervroeging. "Reizigers kunnen nu langer profiteren." Ze vindt het goedkope abonnement "een prachtige kans om kennis te maken met de trein en dan de auto een keer te laten staan. Zeker in deze tijd van hoge brandstofprijzen. Zo werken we aan betaalbaar openbaar vervoer."

Hoge brandstofprijzen

Het 'klimaatticket' was een grote wens van GroenLinks-PvdA. De partij hoopt dat meer mensen de trein nemen in plaats van de auto. Ook moet het, gezien de hoge brandstofprijzen, betaalbaarder worden voor mensen om deze zomer een dagje weg te gaan.

Het kabinet wil maximaal 118 miljoen euro aan het abonnement uitgeven. Dat betekent ook dat er een maximaal aantal mensen is dat er gebruik van kan maken. Of dat ook gaat gebeuren, is volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moeilijk in te schatten.

Bij een verwoestende hotelbrand in de Indiase hoofdstad New Delhi zijn zeker 21 mensen om het leven gekomen. Volgens Indiase media zijn er onder de slachtoffers veel buitenlanders.

De politie verwacht dat het aantal slachtoffers nog zal oplopen. Veel mensen sliepen toen de brand uitbrak.

Op beelden is te zien hoe de brandweer het vuur onder controle probeerde te krijgen:

Het hotel-restaurant ligt in de buurt van een groot ziekenhuis. The Indian Express meldt dat er veel mensen uit Afrikaanse en Aziatische landen verbleven die voor een medische behandeling naar New Delhi waren gekomen. India is een populaire bestemming voor medisch toerisme, vanwege de betaalbaarheid van behandelingen en goed opgeleid personeel.

Volgens de lokale politie zijn meer dan veertig mensen gered. Een groot aantal van hen is naar ziekenhuizen in de buurt gebracht.

Matrassen om de val te breken

Ooggetuigen melden dat mensen op het moment van de brand uit paniek uit het raam sprongen. Omwonenden legden matrassen uit een beddenwinkel om de hoek op de grond om ze een iets zachtere landing te geven. Een aantal mensen raakte gewond door de val, zo brak een vrouw die met haar kind van de derde verdieping sprong haar been.

Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. Volgens de politie moet daar eerst uitgebreid onderzoek naar worden gedaan. Inmiddels zijn forensische teams op de plek van de brand.

Premier Modi spreekt in een reactie van een tragische brand en kondigt een financiële tegemoetkoming aan voor nabestaanden en gewonden.

In India zijn geregeld dodelijke branden. Eind vorig jaar kwamen bij een brand in een populaire nachtclub in Goa zeker 25 mensen om het leven.

Een 60-jarige medewerker van de Algemene Begraafplaats in Den Haag is vorige week aangehouden op verdenking van het stelen van kostbaarheden uit graven op het kerkhof waar hij werkte. De man zou onder werktijd sieraden en gouden vullingen hebben geroofd en deze hebben verkocht aan een goudwisselkantoor.

Het Openbaar Ministerie kwam de man op het spoor via een tipgever. Hij wordt naast diefstal ook verdacht van witwassen. Hij werd op 26 mei aangehouden.

De verdachte was als grafdelver verantwoordelijk voor het onderhoud van de graven op de gemeentelijke begraafplaats. Ook zorgde hij ervoor dat begrafenissen en bijzettingen konden plaatsvinden.

Nabestaanden

Er zijn geen nabestaanden ingelicht door het OM. Het is volgens een woordvoerder nu nog niet te achterhalen uit welke graven spullen zijn gestolen. Ook uit hoeveel graven is gestolen is nog in onderzoek, zegt het OM. Het onderzoek gaat over de periode van januari 2023 tot de aanhouding van de man.

Het college van burgemeester en wethouders laat in een reactie weten "met afschuw" kennis te hebben genomen van het nieuws. "Wij kunnen ons voorstellen dat deze zaak ook impact heeft op andere inwoners en op medewerkers van de gemeente Den Haag", staat in een brief. Zodra het strafrechtelijk onderzoek is afgerond, zal ook het college een onderzoek instellen.

De man wordt binnenkort vrijgelaten. Het OM zegt dat het niet nodig is dat hij langer in voorarrest blijft. Het politieonderzoek loopt nog.

Bij de laatste Kamerverkiezingen was de opkomst onder mensen met een migratieachtergrond hoger dan die onder Nederlanders zonder migratieachtergrond. Daarvoor was dat andersom. Dat blijkt uit gegevens van het Nationaal Kiezersonderzoek.

"Het lijkt erop dat de nadruk op thema's als integratie, migratie en islam tijdens verkiezingscampagnes, mensen met een migratieachtergrond heeft gemobiliseerd om politiek actiever te worden", schrijven de onderzoekers.

Meer dan 10 procent van de kiesgerechtigden die stemden voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 is in het buitenland geboren. Cijfers laten zien dat kiezers met een migratieachtergrond gemiddeld minder vaak stemmen op de VVD, de PVV en christelijke partijen, en relatief vaker op GroenLinks-PvdA, Denk en links-georiënteerde partijen. Voor D66 en Volt zien de onderzoekers geen duidelijke verschillen ten opzichte van kiezers zonder migratieachtergrond.

Partij Denk heeft vooral steun onder Nederlanders met een Marokkaanse en Turkse migratieachtergrond. GroenLinks-PvdA scoort relatief hoog onder kiezers uit Azië, terwijl het CDA relatief populair is onder kiezers uit Caribisch Nederland.

Keuzes

De onderzoekers stellen dat de meeste kiezers zich qua stemkeuze bewegen binnen een politieke richting. Vaak gaat het daarbij om centrumlinks, centrumrechts of radicaal rechts. D66 vervult hierbij een rol als middenpartij die tussen deze blokken in ligt.

De meeste kiezers stappen niet over naar een totaal andere politieke richting, maar wisselen vooral tussen partijen binnen hetzelfde blok. Soms gebeurt die keuze pas laat, tijdens de verkiezingscampagne.

Onderwerpen zoals wonen en zorg waren voor veel kiezers belangrijk. Maar het was voor kiezers vaak niet duidelijk welke partij daar nou echt het beste of duidelijkste plan voor had, aldus de onderzoekers.

Het Nationaal Kiezersonderzoek wordt al al sinds 1971 gehouden. Voor deze editie zijn meer dan 6000 Nederlanders bevraagd over hun opvattingen en stemgedrag.

Oekraïne heeft vannacht aanvallen uitgevoerd op meerdere doelen in Rusland. Dat melden zowel de Russische als Oekraïense autoriteiten.

Onder meer in Sint-Petersburg zijn meerdere inslagen gemeld. Daar is een olieterminal en een militaire basis geraakt, bevestigt de Oekraïense president Zelensky op X. Op beelden zijn rookpluimen boven de stad te zien.

De olieopslagplaats "ondersteunt de oorlog", schrijft Zelensky. Ook een wapenproducent in de regio Tambov is aangevallen. De doelwitten liggen op honderden kilometers van de Oekraïense grens.

Het Russische ministerie van Defensie meldt dat meerdere drones zijn neergehaald, in de westelijke regio Koersk, bij Moskou en bij de Zee van Azov. Volgens het Russische staatspersbureau Tass gaat het om zeker 354 drones.

In de provincie Donetsk zou een bus met burgers geraakt zijn bij een Oekraïense droneaanval. Daarbij zijn zeven doden en elf gewonden gevallen, melden plaatselijke autoriteiten van het door Rusland bezette gebied. Onafhankelijke bevestiging daarvan ontbreekt.

Oekraïne meldt wel meerdere aanvallen op verschillende plekken in Donetsk, op onder andere een munitie- en droneopslag en op een "vijandelijke commandopost en observatiepost", schrijft het Oekraïense leger op Telegram.

Ook zegt het de haven van Kronstadt, ten westen van Sint-Petersburg, te hebben geraakt. Bij de aanval zouden oorlogsschepen en infrastructuur zijn getroffen. Het Oekraïense leger heeft beelden vrijgegeven waar te zien is hoe een oorlogschip wordt geraakt.

Op X schrijft het leger dat het schip daarna in brand vloog. Persbureau Reuters kon de locatie van het getroffen fregat, de korvet Boiky, verifiëren. Hoe groot de schade is wordt nog onderzocht.

Op beelden zijn de explosies en rookpluimen in Sint-Petersburg te zien:

In Sint-Petersburg gaat vandaag het SPIEF van start, het jaarlijkse Internationale Economische Forum van Rusland, dat wordt gezien als het "Russisch Davos". Volgens de gouverneur van de stad is er schade, maar zijn er geen gewonden. De aanvallen zouden erop gericht zijn om het meerdaagse forum te verstoren waar ook president Poetin later wordt verwacht.

Het motto van de conferentie dit jaar is "Pragmatische dialoog - De weg naar een stabiele toekomst". Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst, de SBU, toont Rusland daarmee "eens te meer zijn onwil om een pragmatische dialoog aan te gaan" over een einde aan de oorlog tegen Oekraïne.

Daarom kan Rusland een "stabiele toekomst in de vorm van regelmatige branden in raffinaderijen, oliedepots en terminals verwachten", schrijft de SBU. "Hoe langer Rusland voor oorlog kiest in plaats van vrede, hoe vaker de faciliteiten die de oorlog mogelijk maken, in vlammen zullen opgaan."

Rutte in Kyiv

Ondertussen zijn NAVO-chef Rutte en de ambassadeurs van alle 32 NAVO-landen op bezoek in de Oekraïense hoofdstad Kyiv, een dag na Russische luchtaanvallen op meerdere Oekraïense steden, waaronder Kyiv.

Het bezoek was niet aangekondigd. De aankomst van de delegaties werd in een bericht op sociale media gedeeld door de Oekraïense spoorwegmaatschappij, maar vervolgens snel verwijderd.

Rutte zal in Kyiv president Zelensky spreken en naar verwachting ook een persconferentie geven.

De gemeenteraad van Terschelling trekt acht miljoen euro extra uit voor de renovatie van de haven. Daarmee komt de totale investering van de gemeente op 23 miljoen euro uit.

Een ruime meerderheid stemde gisteravond voor het plan. Alleen de partij Samen Terschelling stemde tegen de extra miljoeneninvestering, schrijft Omrop Fryslân.

Fractievoorzitter Jan Cees Smit van Plaatselijk Belang Terschelling vindt de bijdrage van Terschelling van in totaal 23 miljoen euro verantwoord, zeker nu ook het Rijk en de provincie meebetalen. Het kabinet maakte vorige maand bekend dat het ongeveer 40 miljoen euro investeert om de haven op te knappen.

Het bedrag heeft wel gevolgen voor de begroting voor de kleine gemeente met minder dan 5000 inwoners. "Nou, het is wel een probleem. De toeristenbelasting moet omhoog en de gemeente moet geld lenen", aldus Smit.

Zinkgaten

De gemeente kan nu verder met het opknappen van de haven en de Willem Barentszkade, de belangrijkste toegang tot het eiland. Dat is nodig omdat de 56 jaar oude kade in slechte staat verkeert. Sinds een jaar is de oostkant van de haven afgesloten vanwege zinkgaten. Ook de werkhaven wordt op dit moment uit veiligheidsoverwegingen niet gebruikt.

Na de renovatie moeten de haven en kade weer honderd jaar vooruit kunnen, is het plan. De totale kosten van het havenproject worden geschat op 68 miljoen euro.

Vertrek havenwethouder

De raadsvergadering over de haven viel samen met het afscheid van havenwethouder Bert Wassink. Hij was de afgelopen twee jaar verantwoordelijk voor de havenplannen. "Een mooi moment om dit dossier over te dragen aan mijn opvolger Klaas Kielstra", zei Wassink.

Met onder meer een vernieuwde boulevard, parkeergarage en een gerenoveerd winkelcentrum is de badplaats Kijkduin grotendeels af. Toch staat de helft van de panden aan de boulevard nog leeg, schrijft Omroep West. "Als het vol is, wordt het de mooiste badplaats van Den Haag en misschien ook wel van Nederland", zegt Rakesh Gogar van de ondernemersvereniging Kijkduin.

Kijkduin was vanwege de grootschalige verbouwingen lange tijd minder aantrekkelijk voor dagjesmensen en strandliefhebbers. Niet iedereen weet de weg naar Kijkduin (terug) te vinden, zegt Robert de Lange, eigenaar van een pannenkoekenrestaurant aan de boulevard. "Het is natuurlijk een beetje verpauperd geweest. Het is heel moeilijk om de mensen die de afgelopen jaren een andere route zijn gaan kiezen weer terug te krijgen."

Kijkduin zou volgens de ondernemers net zo populair kunnen worden als Scheveningen, maar dat wordt lastig als de helft van de panden leeg blijft staan, menen ze. "Ondernemers moeten er weer geloof in krijgen", zegt De Lange.

Ondernemer Robert de Lange:

"Eindelijk is de boulevard af en we zien wel degelijk groei. Je merkt dat als het zonnetje erin zit, iedereen positief is. We hopen dan ook op een mooie zomer en vanaf daar volle bak vooruit", zegt Don Bogaarts die een Italiaans restaurant runt.

Maar ook Bogaarts hoopt op meer aanbod: "Ik denk dat het dan nog mooier en daarmee ook drukker kan worden." "Het is een verborgen parel", zegt Rakesh Gogar.

Ontwikkelaar Fred Real Estate wilde niet reageren op vragen van Omroep West over de verhuur van de bedrijfsruimtes aan de boulevard. Eerder zei het bedrijf dat alle ruimtes naar verwachting dit jaar verhuurd zouden zijn.

In Antwerpen zijn vijf juweliers opgepakt voor het doorverkopen van gestolen juwelen en het omsmelten van gestolen goud. In totaal zijn bij de politieactie in België en Frankrijk negentien verdachten opgepakt.

De juweliers kwamen in beeld in een groter onderzoek naar inbrekers- en zakkenrollersbendes in Frankrijk. De politie kwam erachter dat de bendes hun gestolen sieraden, diamanten, horloges en andere edelmetalen naar Charleroi smokkelden.

Tussen september 2025 en mei van dit jaar zagen de onderzoekers hoe twee bendes meerdere keren per week vanuit de omgeving Parijs naar Charleroi reden. De criminelen verstopten de buit in verborgen ruimtes in de auto's. Ze reden in groepen, voor elkaar uit om eventuele politiecontroles te kunnen opmerken en ontwijken.

Diamantwijk

Vanuit Charleroi ging de buit naar Antwerpen waar de spullen door tussenpersonen werden verkocht in de diamantwijk, het hart van de Antwerpse diamantsector waar jaarlijks voor miljarden aan diamanten en juwelen wordt verhandeld.

De vijf juweliers werden eind mei gearresteerd. Bij een van de huiszoekingen vond de politie twee smeltmachines en materiaal om juwelen uit elkaar te halen.

Daarnaast werden zes kilo omgesmolten goud, een zilverstaaf, oude juwelen, diamanten, tientallen dure horloges en ruim 60.000 euro cash in beslag genomen. Bij die invallen vond de politie ook blanco certificaten van de luxe horlogemerken Rolex en Audemars Piguet.

Criminele organisatie

Naast de juweliers werden in België nog vijf anderen opgepakt, onder wie twee vrouwen die volgens justitie behoren tot "de entourage van een tussenpersoon". Zij worden verdacht van heling en deelname aan een criminele organisatie.

In Frankrijk waren negen arrestaties. Bij huiszoekingen daar werden bijna 10.000 euro aan contant geld, apparatuur om sieraden te maken en luxeartikelen gevonden.