NOS Nieuws - Algemeen

Een nieuwe laptop, een PlayStation 5 of smartphone is tegenwoordig een stuk duurder dan een paar maanden geleden. Dat komt doordat een belangrijk onderdeel flink duurder is geworden: de chip met werkgeheugen. Die worden massaal opgekocht voor AI-datacenters, waardoor er veel minder overblijft voor de apparaten in de elektronicawinkel.

"We waren eigenlijk gewend dat apparaten steeds goedkoper worden", zegt Tomas Hochstenbach van techsite Tweakers, die de ontwikkelingen volgt. "Dus dat je na één of twee jaar een betere laptop of telefoon kan kopen voor hetzelfde geld. Dat is nu gewoon niet meer zo. Je koopt op dit moment waarschijnlijk een slechter apparaat dan een jaar geleden."

Het verschil is goed te zien in de computerwinkel van Menno Romeijn in Valkenswaard. Hij laat twee laptops zien die erg op elkaar lijken. De ene heeft een geheugenchip van 8 GB en kost 549 euro. "Die andere heeft 16 GB, maar verder heel vergelijkbare specificaties", zegt hij. Door het extra werkgeheugen betaal je veel meer: deze laptop is 200 euro duurder.

Traag door onvoldoende geheugen

Laptops en andere apparaten hebben werkgeheugen nodig om taken uit te voeren. Met onvoldoende werkgeheugen wordt een apparaat op een gegeven moment erg traag. "Als je alleen wil internetten of wil e-mailen, heb je aan 8 GB wel genoeg", zegt Romeijn. "Maar als je er iets meer mee wil doen, zoals een filmpje kijken, uitgebreid met Excel werken of heel veel tabbladen open hebben, is 16 GB wel handiger."

De stijgende geheugenprijzen hadden in het najaar al gevolgen voor mensen die zelf pc's bouwen om te gamen. Zij kopen het werkgeheugen als los onderdeel. Dat was toen al flink duurder. Toen al waarschuwden fabrikanten van Windows-laptops, zoals HP en Dell, dat de stijgende prijzen gevolgen zouden hebben voor producten met een geheugenchip.

Tientallen tot honderden euro's

"Je betaalt nu gewoon 50, 100 of 200 euro meer, afhankelijk van hoeveel geheugen erin zit", zegt Hochstenbach op basis van gegevens uit Pricewatch, een prijsvergelijker van Tweakers voor laptops, smartphones en andere elektronica.

Hetzelfde zie je bij een van de populairste smartphones van Samsung, zegt hij. "De Galaxy A-modellen van dit jaar zijn 50 euro duurder dan die van vorig jaar, terwijl het eigenlijk precies dezelfde telefoon is, met net zoveel geheugen. Dus als je een net zo goede telefoon wil als vorig jaar, betaal je gewoon meer."

Dat geldt ook voor spelcomputers: de PlayStation 5 is nu 100 euro duurder dan begin dit jaar. Microsoft heeft aangekondigd dat de Xbox vanaf augustus duurder wordt. In Nederland gaat de prijs met 50 euro omhoog, laat het bedrijf weten.

Minder laptop voor hetzelfde geld

"Het is lastig om prijsverhogingen van een specifieke Windows-laptop te zien", zegt hij. "Dat komt omdat fabrikanten elk model maar een paar maanden verkopen, voordat het nieuwe model op de markt komt." Een uitzondering daarop is Apple, die dezelfde laptops veel langer verkoopt en ze vorige maand minimaal 100 euro duurder maakte.

Fabrikanten van Windows-laptops doen ook iets anders: ze plaatsen niet 16 GB, maar 8 GB werkgeheugen in hun laptop, terwijl de prijs hetzelfde blijft. Ze willen hun laptops niet te duur maken, zegt Hochstenbach. "Ze maken dus een minder goede laptop. Als je nu in de winkel een laptop van 500 euro koopt, krijg je voor dat geld gewoon minder laptop dan vorig jaar."

Einde niet in zicht

Het lijkt er niet op dat geheugenchips de komende tijd weer goedkoper worden, integendeel. De drie grote fabrikanten verwachten dat de vraag voor AI-datacenters blijft toenemen. Xbox-maker Microsoft verwacht dat werkgeheugen tegen de herfst van 2027 nog eens twee keer zo duur is.

De Zuid-Koreaanse chipmaker SK hynix zei in oktober al genoeg bestellingen te hebben voor alle chips die het bedrijf in 2026 kan maken. Samsung, dat naast smartphones ook geheugenchips maakt, zegt dat bezorgde klanten nu al doorgeven hoeveel chips zij in 2027 nodig hebben. En de Amerikaanse chipmaker Micron verwacht nog tot zeker 2028 tekorten.

"Heel lang was het advies bij nieuwe laptops en smartphones: wacht even met kopen, want straks is die goedkoper", zegt Hochstenbach van Tweakers. "Dat is niet meer zo. De AI-bedrijven hebben een onstilbare honger naar rekenkracht. Dit hebben we niet eerder gezien. Wie nu een laptop of spelcomputer wil kopen, is daarvan de dupe."

Wetenschappers hebben in het noordoosten van Thailand een nieuwe soort langnekdinosaurus ontdekt. De plantenetende dinosaurus leefde ongeveer 150 miljoen jaar geleden, in het late juratijdperk en heeft de naam Uragasaurus kalasinensis gekregen.

De beschrijving van de nieuwe soort is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports.

De ontdekking is bijzonder, omdat het de eerste officieel benoemde mamenchisaurus uit Thailand is. Mamenchisaurussen waren dinosaurussen met extreem lange nekken. Tot nu toe waren de meeste fossielen van deze groep afkomstig uit China.

De nieuwe soort werd gevonden in Phu Noi in de provincie Kalasin, waar meer fossielen zijn gevonden. Opvallend is dat de onderzoekers de dinosaurus konden herkennen op basis van slechts één goed bewaarde ruggenwervel. Met behulp van CT-scans ontdekten ze dat de wervel unieke kenmerken bevatte, waaronder een bijzondere Y-vormige botstructuur en een ingewikkeld systeem van luchtkamers in het bot.

Niet de grootste dinosaurus van Thailand

Hoewel de uragasaurus een indrukwekkend dier moet zijn geweest, was het waarschijnlijk niet de grootste dinosaurus die in Thailand is gevonden. De nieuwe soort wordt geschat op ongeveer 20 meter. In mei werd een andere langnekdinosaurussoort uit Thailand ontdekt die naar schatting 27 meter lang was en ongeveer 27 ton woog, vergelijkbaar met het gewicht van negen volwassen Aziatische olifanten.

Daarmee was de Nagatitan chaiyaphumensis ongeveer 7 meter langer dan uragasaurus. Voor de nieuwe soort is geen betrouwbare gewichtsschatting mogelijk, omdat de onderzoekers maar één wervel hebben kunnen bestuderen.

Belangrijke vondst

De wetenschappelijke waarde van uragasaurus zit niet zozeer in zijn formaat, maar vooral in wat de soort vertelt over de verspreiding van dit soort dinosaurussen. De vondst in Thailand laat zien dat deze groep niet alleen in China voorkwam, maar ook verder zuidelijk leefde.

Volgens de onderzoekers helpt de nieuwe vondst beter te begrijpen hoe langnekdinosaurussen zich in Azië ontwikkelden rond de overgang van het jura naar het krijt.

In België zijn vijf jonge kinderen in het ziekenhuis beland, mogelijk door een bezoek aan een kinderboerderij. Daar liepen ze eind vorige en begin deze maand mogelijk een bacterie op, waardoor hun nieren niet meer goed werken.

Het is niet bekend hoe het nu met de kinderen gaat en hoe oud ze precies zijn. Het gaat om kinderen uit de provincie Antwerpen die bij een boerderij in Brasschaat zijn geweest. Daar liepen ze vermoedelijk de STEC-bacterie op, waardoor ze het hemolytisch uremisch syndroom (HUS) kregen.

"Dat is een zeldzame, maar ernstige complicatie die kan optreden na een infectie met de STEC-bacterie", legt Anneleen De Sadeleer van het Departement Zorg bij de VRT uit.

'Situatie ernstig'

STEC is een variant van de E. colibacterie, die in de meeste gevallen ongevaarlijk is voor de mens. "Normaal gezien blijft het bij diarree, waar ook bloed bij kan zitten", aldus De Sadeleer. "Bij HUS is de situatie ernstig, omdat de nieren worden aangetast."

Omdat het niet vaststaat dat de kinderen op de boerderij ziek zijn geworden, doet de Belgische gezondheidsdienst meer onderzoek. "De bacterie kan namelijk ook in voedsel terechtkomen. Daarom voeren we een contactonderzoek uit om na te gaan welke voeding die kinderen hebben gegeten en waar ze nog zijn geweest."

Wel zijn bij de kinderboerderij alle activiteiten met dieren voorlopig afgelast.

In het oosten van China zijn zo'n 1,8 miljoen mensen geëvacueerd vanwege de naderende orkaan Bavi. De orkaan is in kracht aan het afnemen, maar nog steeds gevaarlijk vanwege de grote hoeveelheden regen, die overstromingen en aardverschuivingen kunnen veroorzaken.

Bavi komt naar verwachting zondagochtend vroeg (plaatselijke tijd) aan in de buurt van Wenzhou, een havenstad met 10 miljoen inwoners. Volgens Chinese staatsmedia zijn in de kustprovincie Zhejiang, waar Wenzhou ligt, meer dan 1,7 miljoen mensen geëvacueerd en in de naastgelegen provincie Fujian nog eens 100.000 mensen.

De orkaan heeft op enkele zuidelijke Japanse eilanden al tot hevig noodweer geleid en schade aangericht op het Amerikaanse eilandje Rota, vlak bij Guam. Het noodweer trok over de zuidelijke Japanse eilanden in de prefectuur Okinawa met windstoten van soms bijna 200 kilometer per uur.

Op het eiland Ishigaki vlogen stukken puin door de lege straten en kregen boten in de haven het zwaar te verduren. De orkaan ging gepaard met een grote hoeveelheid regen.

Bij 24.000 huishoudens viel de stroom uit. Veerdiensten naar het eiland zijn stilgelegd en 345 vluchten zijn geannuleerd. Ishigaki is een populaire toeristenbestemming.

Evacuaties en vrije dag

Bavi trekt niet direct over Taiwan. Toch hebben ook de Taiwanese autoriteiten voorzorgsmaatregelen genomen, vooral vanwege de vele regen die werd verwacht.

De gevolgen van orkaan Bavi in Japan en Taiwan:

In bergachtige gebieden zijn de risico's het grootst; daar zijn 14.000 mensen geëvacueerd. Ook in Taiwan zijn honderden vluchten geannuleerd en hogesnelheidstreinen rijden minder vaak. In bijna alle steden op het eiland is een speciale vrije dag afgekondigd vanwege het verwachte noodweer.

De Filipijnen zijn ook niet direct getroffen, maar de jaarlijkse moesson, versterkt door orkaan Bavi, veroorzaakt wel slachtoffers. Filipijnse media berichten dat zeker zeventien mensen zijn omgekomen door het natuurgeweld, vooral door aardverschuivingen.

Een andere tropische storm, Maysak, eiste afgelopen week in het zuiden van China tientallen levens.

Een Amerikaanse hulpverlener in de Democratische Republiek Congo is besmet geraakt met de Bundibugyo-variant van het ebolavirus. Dat meldt de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC.

Volgens de CDC werkte de besmette persoon voor een humanitaire organisatie in Congo. De dienst werkt samen met de werkgever, Congolese autoriteiten en andere internationale partners om verdere verspreiding van het virus te voorkomen. Ook worden mensen opgespoord die nauw contact hebben gehad met de patiënt.

De Congolese autoriteiten melden dat het aantal bevestigde ebolabesmettingen is opgelopen tot 1830. Van hen zijn 648 mensen overleden. De cijfers hebben betrekking op alle bevestigde gevallen tot en met donderdag.

De autoriteiten houden de situatie nauwlettend in de gaten en zetten het bron- en contactonderzoek voort om nieuwe besmettingen snel in kaart te brengen.

Goedemorgen! In Den Haag is de Nationale Herdenking Srebrenica Genocide en de musical Soldaat van Oranje wordt voor de allerlaatste keer opgevoerd.

Eerst het weer: de dag start grijs met lage bewolking of mist. Geleidelijk lost deze op en dan breekt de zon door. Vanmiddag is het overal zonnig en warm met maxima tussen 25 en 31 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Techgigant Apple heeft een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI, de maker van ChatGPT. Apple beschuldigt OpenAI ervan bedrijfsgeheimen te stelen voor het ontwikkelen van hardware voor ChatGPT.

Volgens de aanklacht heeft OpenAI medewerkers van Apple aangemoedigd om vertrouwelijke informatie te delen. Apple zegt met de rechtszaak een einde te willen maken aan het stelen van bedrijfsgeheimen.

In de zaak worden twee voormalige Apple-medewerkers expliciet beschuldigd. De een werkte bij Apple aan het ontwerp van de iPhone, Apple Watch en iPod en houdt zich nu bij OpenAI bezig met hardware. De ander was eerst elektrotechnisch ingenieur bij Apple en was volgens het bedrijf verantwoordelijk voor gevoelige projecten rondom productontwikkeling. Eerder dit jaar stapte deze medewerker over van Apple naar OpenAI.

OpenAI zegt over de beschuldigingen dat het "geen interesse heeft in de bedrijfsgeheimen van anderen". Het bedrijf heeft nooit gezegd wat het precies aan het bouwen is. Wel zou het doel zijn om op een nieuwe manier te interacteren met AI, die verder gaat dan "de traditionele producten en interfaces". Volgens Apple is dit project grotendeels gebaseerd op gestolen kennis.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Spanje heeft zich door een 2-1 zege op België geplaatst voor de halve finales van het WK. De wedstrijd ging lang gelijk op, maar werd kort voor tijd in Spaans voordeel beslist door Mikel Merino, die een grote fout van keeper Senne Lammens afstrafte. Lammens was net daarvoor ingevalen voor eerste doelman Thibaut Courtois, die geblesseerd was uitgevallen.

Bekijk de samenvatting hier:

Fijne zaterdag!

Op de Bahama's zijn tien mensen om het leven gekomen bij een vliegtuigongeluk. Het kleine toestel crashte in het noorden van het eiland Andros.

Het vliegtuig was opgestegen vanaf Lynden Pindling International Airport in Nassau, de hoofdstad van de Bahama's. Het toestel was onderweg naar San Andros Airport en stortte rond 13.00 uur plaatselijke tijd neer.

In het toestel zaten negen passagiers en de piloot. Volgens een politiewoordvoerder overleefde een van de inzittenden het ongeluk in eerste instantie, maar diegene overleed later alsnog.

Op de Bahama's is 10 juli een feestdag: dit jaar wordt de onafhankelijkheid voor de 53e keer gevierd. "Het is een dag van rouw geworden", zei de Bahamaanse premier Philip Davis op een persconferentie.

Nog een ongeluk

Vliegtuigen van maatschappij Flamingo Air blijven voorlopig aan de grond. Dit is volgens de lokale autoriteiten een voorzorgsmaatregel, in afwachting van de oorzaak van het ongeluk.

Eerder op de dag vond een ander incident plaats met een toestel van Flamingo Air. Het vliegtuig was onderweg naar het eiland Mayaguana toen de piloot een probleem constateerde en terugkeerde naar Nassau. Nadat de passagiers het vliegtuig hadden verlaten, vloog het in brand.

Een gijzeling in een supermarkt in Berlijn is beëindigd. "De dader is overmeesterd en de gijzelaar is bevrijd", meldt een politiewoordvoerder aan het Duitse persbureau DPA.

De gijzeling begon kort voor 22.00 uur in een filiaal van supermarktketen Rewe aan de Hildburghauser Straße. Volgens Duitse media was de gegijzelde vrouw een kassière van de supermarkt. De verdachte zou haar met een mes hebben bedreigd.

Een medewerker van de supermarkt vertelde aan Duitse media dat hij getuige was van het begin van de gijzeling. Volgens hem liep de man naar de kassa, weigerde hij boodschappen op de band te leggen en trok hij plotseling een groot mes. De medewerker wist samen met een collega naar buiten te vluchten en de politie te waarschuwen.

Rond 09.30 uur maakte de politie een einde aan de gijzeling. Volgens de politie werden speciale eenheden ingezet om de verdachte te overmeesteren en de vrouw te bevrijden. Dagblad Bild meldt dat het arrestatieteam de verdachte met behulp van een stroomstootwapen heeft uitgeschakeld. De man werd vervolgens op een brancard afgevoerd, aldus de krant.

Volgens de politie raakte zowel de verdachte als de vrouw gewond. Het is niet bekend hoe ernstig de verwondingen zijn.

Motief onbekend

Ook over het motief van de man en de relatie tussen de verdachte en de gijzelaar is nog niets bekend. Volgens Duitse media kenden de verdachte en de vrouw elkaar niet, maar dat is niet officieel bevestigd.

Het gebied rond de supermarkt was ruim afgezet. Ook ambulances en de brandweer waren aanwezig. De politie had gedurende de nacht contact met de man en probeerde de situatie op te lossen zonder geweld te gebruiken.

Medewerkers die tijdens de gijzeling in de supermarkt waren, zijn geëvacueerd en opgevangen. Volgens Duitse media worden zij als getuigen gehoord.

De supermarkt ligt in een rustige woonwijk in het zuiden van Berlijn, waar zich ook scholen en kinderdagverblijven bevinden.

Techgigant Apple heeft een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI, de maker van ChatGPT. Apple beschuldigt OpenAI ervan bedrijfsgeheimen te stelen voor het ontwikkelen van hardware voor ChatGPT.

Volgens de aanklacht heeft OpenAI medewerkers van Apple aangemoedigd om vertrouwelijke informatie te delen. Apple zegt met de rechtszaak een einde te willen maken aan het stelen van bedrijfsgeheimen.

In de zaak worden twee voormalige Apple-medewerkers expliciet beschuldigd. De een werkte bij Apple aan het ontwerp van de iPhone, Apple Watch en iPod en houdt zich nu bij OpenAI bezig met hardware. De ander was eerst elektrotechnisch ingenieur bij Apple en was volgens het bedrijf verantwoordelijk voor gevoelige projecten rondom productontwikkeling. Eerder dit jaar stapte deze medewerker over van Apple naar OpenAI.

Nieuwe interactie met AI

OpenAI zegt over de beschuldigingen dat het "geen interesse heeft in de bedrijfsgeheimen van anderen". Het bedrijf heeft nooit gezegd wat het precies aan het bouwen is. Wel zou het doel zijn om op een nieuwe manier te interacteren met AI, die verder gaat dan "de traditionele producten en interfaces". Volgens Apple is dit project grotendeels gebaseerd op gestolen kennis.

Apple zegt in februari contact te hebben opgenomen met OpenAI om de zorgen in een vroeg stadium te bespreken. Daar heeft OpenAI volgens Apple niet op gereageerd.

De Britse politie heeft een 26-jarige man die was aangehouden op verdenking van de moord op oud-politica Ann Widdecombe vrijgelaten. Hij wordt niet langer als verdachte beschouwd, meldt de politie.

Widdecombe werd donderdag na een melding rond 11.30 uur door de politie gevonden in haar woning in Haytor, een dorpje in het zuidwesten van Engeland. De voormalig parlementariër had volgens de politie ernstige verwondingen opgelopen. Een dag later werd de 26-jarige Brit aangehouden.

Het onderzoek naar de dood van de 78-jarige Widdecombe gaat onverminderd door. Volgens assistent-hoofdcommissaris Matt Longman ligt de prioriteit nu bij het identificeren van de dader en het zorgvuldig onderzoeken van al het beschikbare bewijsmateriaal.

De politie zegt dat rechercheurs tal van onderzoeken uitvoeren om de omstandigheden rond de dood van Widdecombe vast te stellen. Rond haar woning is de afzetting nog altijd van kracht, terwijl het Team Grootschalige Opsporing onderzoek doet.

Politieke kloof

Widdecombe trad in 1987 toe tot het Britse parlement. In de jaren 90 was ze staatssecretaris voor Werkgelegenheid en later staatssecretaris voor het Gevangeniswezen. Ook was ze een uitgesproken voorstander van de Brexit.

Bij het grote publiek was ze ook bekend van haar deelname aan het BBC-programma Strictly Come Dancing en haar vele televisieoptredens. Zo prees ze woensdag op televisie nog het beleid van Reform UK-leider Nigel Farage.

De Britse premier Keir Starmer spreekt op X van verschrikkelijk nieuws. "Vandaag stappen we samen over de politieke kloof heen en prijs ik Anns toewijding gedurende haar vele jaren van publieke dienstverlening."

Reactie Farage

Farage zegt op X dat hij "hevig ontdaan" is door de omstandigheden rond haar dood. Hij brengt in een video een eerbetoon aan Widdecombe. Ze was volgens hem "zonder twijfel de beste vrouwelijke politicus sinds Margaret Thatcher".

"Ze stond op en vocht voor waar ze in geloofde. Een toegewijd christen en iemand met sterke sociaal-conservatieve ideeën. Misschien niet populair in modern Groot-Brittannië, maar dat is waar Ann in geloofde."

Farage stelt ook dat hij en Widdecombe regelmatig van mening verschilden. "Maar onze onenigheden waren in privésfeer, niet in het openbaar. En zo was Ann: loyaal, ze begreep dat het team game was."

Bij een verkeersongeluk in het Gelderse Lieren is vrijdagmiddag een politieagent om het leven gekomen, meldt Omroep Gelderland. De agent zat in een burgervoertuig met een collega, die zwaargewond raakte.

Het ongeluk gebeurde rond 13.45 uur. De auto van de agenten kwam in botsing met een vrachtwagen.

Eén van de agenten overleed ter plekke. De andere agent werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

De politie doet onderzoek en zoekt getuigen van het ongeval. Hoe het gaat met de chauffeur van de vrachtwagen, is niet bekendgemaakt.

In Brabant is een lichaam uit het water gehaald bij Bakel. Dat meldt de politie op X.

De politie kreeg vrijdagavond een melding dat er mogelijk iemand was verdronken in de Aarlesche Vijver. Samen met de brandweer en duikers ging de politie op zoek in het water.

Aan het einde van de avond werd er een lichaam aangetroffen. De politie is bezig met het vaststellen van de identiteit en het informeren van de nabestaanden.

Een royal reunion noemen Britse media het. Ze maken vandaag groot nieuws van het zeldzame bezoek van de Britse prins Harry met zijn gezin aan zijn vader, koning Charles.

Hoewel de krantenkoppen dikgedrukt zijn en de berichten bovenaan de nieuwssites staan, moest de pers het doen met weinig informatie. Buckingham Palace bevestigde vanavond slechts dat koning Charles en koningin Camilla prins Harry, zijn vrouw Meghan en hun twee kinderen hebben ontvangen in Highgrove House, een privéwoning van de koning.

Het paleis omschreef het als een "besloten familiegelegenheid" waar geen foto's van worden gedeeld.

Vier jaar niet gezien

De ontmoeting is zo bijzonder, omdat Charles zijn kleinkinderen al jaren niet heeft gezien. Voor het eerst in meer dan vier jaar ontmoette hij prins Archie (7) en prinses Lilibet (5) in levende lijve.

De koninklijke familie een paar maanden na de geboorte van Archie:

Harry en zijn vrouw Meghan maakten begin 2020 bekend dat ze een ander leven wilden leiden en een minder vooraanstaande positie in de Britse koninklijke familie wilden innemen. Dat besluit was niet overlegd met de familie.

Ruzie met William

Harry's openlijke kritiek op zijn familie en het koningshuis leidde vervolgens tot een publieke breuk tussen Harry en zijn vader. Mogelijk doet dit bezoek hen goed, maar hoe dan ook is de relatie tussen Harry en zijn broer William nog steeds verbroken.

Harry en Meghan, die in Californië wonen, waren volgens de Britse omroep BBC sinds de begrafenis van koningin Elizabeth in 2022 niet meer samen in het Verenigd Koninkrijk geweest.

De hertog en hertogin van Sussex, zoals ze nog wel heten, verlieten in 2020 het Verenigd Koninkrijk en legden toen hun koninklijke taken neer. Ze kozen voor een leven in relatieve vrijheid buiten de schijnwerpers.

De gesprekken tussen Iran en de VS worden voortgezet. Dat schrijft de Amerikaanse president Trump in een bericht op Truth Social. Hij benadrukt daarbij in hoofdletters dat het staakt-het-vuren tussen de twee landen voorbij is.

"Iran heeft ons gevraagd om de 'gesprekken' voort te zetten. We hebben daarmee ingestemd, maar de Verenigde Staten laat er geen twijfel over bestaan dat het staakt-het-vuren VOORBIJ is!" schrijft Trump.

De Iraanse parlementsvoorzitter Ghalibaf zegt op zijn beurt dat het conflict niet zal eindigen met de overgave van Iran. Hij voegt daaraan toe dat Iran klaar is om zichzelf "grootschalig" te verdedigen als de VS zich terugtrekt uit de intentieverklaring waarin de voorlopige afspraken staan.

"Op elk moment dat de Amerikanen de overeenkomst schenden, zijn wij klaar voor een grootschalige verdediging en zullen we standvastig tegen hen optreden en de rechten van het Iraanse volk verdedigen", zei hij.

Druk topoverleg

De landen in de regio proberen ondertussen te voorkomen dat de strijd verder escaleert. Zo heeft Qatar contact gehad met de Verenigde Staten, schrijft The New York Times op basis van anonieme bronnen. En de Pakistaanse premier laat weten met Iran te hebben gesproken via de telefoon.

Volgens de Iraanse staatsnieuwszender zal minister Araghchi van Buitenlandse Zaken morgen naar Oman reizen om verder te praten.

Nieuwe sancties

De Verenigde Staten hebben vandaag ook nieuwe sancties ingesteld tegen Iraanse personen en bedrijven naar aanleiding van de hervatte aanvallen door Iran op de scheepvaart in de Straat van Hormuz.

De sancties zijn onder anderen gericht tegen de Iraanse bankier Ali Ansari. Hij woont in Dubai en kreeg al eerder sancties opgelegd door het Verenigd Koninkrijk, omdat hij "vijandige activiteiten" van de Iraanse Revolutionaire Garde financieel zou hebben ondersteund.

Strijd beperken

Het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran ging vorige maand in. Toen werd afgesproken dat er zou worden onderhandeld over een vredesdeal. Deze week vonden er weer aanvallen over en weer plaats.

De Amerikanen voerde aanvallen uit op Iraanse steden aan de Perzische Golf en de Straat van Hormuz. Volgens Trump was dat een reactie op Iraanse aanvallen op internationale scheepvaart in de Straat Van Hormuz. Maandag en dinsdag werden daar drie commerciële schepen beschoten met raketten en drones.

Bij de zware bombardementen van de afgelopen dagen kwamen in Iran zeker veertien mensen om het leven, meldt het Iraanse regime, en raakten tientallen mensen gewond. Iran sloeg terug met aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Koeweit en Qatar.

Volgens experts heeft de VS noch Iran belang bij een hervatting van de oorlog en zullen de twee vijanden te midden van escalaties toch proberen de strijd beperkt te houden.

Een potje tennis heeft grote politieke consequenties voor de burgemeester van Berlijn. Kai Wegner stelt zich niet langer herkiesbaar, omdat het hem blijft achtervolgen dat hij ging tennissen toen in januari grote delen van de Duitse hoofdstad zonder stroom zaten.

Hij maakte zijn terugtrekking vanmiddag bekend in een haastig opgetuigde persconferentie. "Ik kan mijn boodschap niet meer overbrengen, omdat een ander debat alles overschaduwt", zei de 53-jarige Wegner.

Tienduizenden Berlijners zaten begin dit jaar vijf dagen zonder stroom vanwege brandstichting bij een brug met elektriciteitskabels. De verantwoordelijkheid voor de actie is opgeëist door de extreemlinkse groepering Vulkangruppe.

Al maanden krijgt Wegner kritiek op zijn gebrekkige communicatie ten tijde van de stroomstoring. Zo wordt het hem kwalijk genomen dat hij niet meteen naar het getroffen gebied ging. Al gauw kwam uit dat hij had gelogen over wat hij wel had gedaan. Wegner zei dat hij thuis was geweest en vanuit zijn kantoor had gecoördineerd, maar hij was 's middags een uur gaan tennissen met zijn partner. "Om zijn hoofd leeg te maken", gaf hij later toe.

Nieuwe onthulling

Wegners terugtrekking kwam vanmiddag vlak voor nog een onthulling. De krant Der Tagesspiegel meldt dat de burgemeester tijdens de stroomcrisis helemaal niet met bondskanselier en partijgenoot Merz heeft gesproken, zoals hij wel had beweerd.

De aanhoudende kritiek op Wegner leidde volgens het Duitse persbureau DPA tot onrust binnen zijn partij CDU. Vanuit de partij werd druk op Wegner uitgeoefend om zich terug te trekken als lijsttrekker.

Over iets meer dan twee maanden zijn de deelstaatverkiezingen in Berlijn, dat zowel de hoofdstad als een deelstaat is. Wegner blijft tot die tijd aan als burgemeester, zegt hij. Hij zal zich wel verkiesbaar stellen als deelstaatsparlementslid, maar is niet langer beschikbaar om opnieuw het hoofd te zijn van de deelstaatregering.

In Gaza dreigt naast de Israëlische bombardementen en besmettelijke ziekten nog een gevaar, eentje dat minder zichtbaar is: onontplofte oorlogsresten. De niet-ontplofte explosieven die na jarenlang oorlog voeren door het hele gebied liggen, hebben al honderden slachtoffers gemaakt.

Volgens de VN-organisatie die zich bezighoudt met mijnen en onontplofte explosieven (UNMAS) zijn er sinds het begin van de Gaza-oorlog al zeker 1200 mensen gedood of gewond geraakt door onontplofte munitie. Bijna de helft van hen is kind.

Eén van die slachtoffers is de 16-jarige Mohammed Surour. Een explosief ging af bij hem in de buurt. "Toen ik wakker werd, lag ik in het ziekenhuis", vertelt hij. "Allebei mijn benen zijn geamputeerd, ik ben aan één oog blind en ik raakte deels verlamd."

Dat heeft niet alleen zijn eigen leven drastisch veranderd, maar ook dat van zijn familie. "Ik zorgde voor het huishouden en ons gezin. Ik haalde water en hulpgoederen en ik ging naar de markt voor brandhout voor het vuur. Nu heeft mijn familie zelfs al moeite om überhaupt aan water te komen."

Voorlichting aan tieners

Het Internationale Rode Kruis geeft voorlichting aan inwoners van Gaza om ze te informeren over onontplofte oorlogsresten. Die bijeenkomsten zijn in principe bedoeld voor alle inwoners van Gaza, maar de hulporganisatie richt zich vooral op tieners.

"Deze groep is vaak moeilijk te bereiken en te beïnvloeden", vertelt coördinator Andy Wheatley. "Ze vervelen zich vaak, zijn nieuwsgierig en hebben alle tijd. Dus ze komen op veel plekken, ongeacht of het veilig is."

De VN-organisatie UNMAS heeft tot nu toe meer dan duizend gevaarlijke voorwerpen geïdentificeerd. Dat komt neer op één explosief op elke 600 meter. Hoeveel onontplofte voorwerpen er precies in de Gazastrook liggen, is lastig in te schatten.

Ook Wheatley heeft geen exacte cijfers. "Daar zullen we waarschijnlijk nooit achter komen. Wat we wel weten, is dat er door het hele gebied is gevochten en dat er enorm veel munitie is die niet is afgegaan zoals bedoeld. Die ligt onder het puin of in gebieden waar mensen mogelijk naar terugkeren."

Gevaar bij puinruimen

Het Internationale Rode Kruis maakt zich vooral zorgen over de wederopbouwfase in Gaza. Zo ver is het voorlopig nog niet, maar de organisatie waarschuwt alvast. "Als erop grote schaal puingeruimd wordt, kunnen voorwerpen die onder het puin liggen verstoord raken en mogelijk exploderen."

Volgens de hulporganisatie zou het opruimen van de niet-ontplofte oorlogsresten de beste oplossing zijn, maar het lukt niet om de juiste apparatuur Gaza in te krijgen. Israël bepaalt wat wel en wat niet naar binnen mag.

"Het verkrijgen van toestemming is op dit moment erg lastig", zegt Wheatley. "Het is niet mogelijk om speciale apparatuur aan te voeren. Dat betekent dat het verwijderen van de voorwerpen niet mogelijk is. Daarom moeten we ons richten op risicobeperking door middel van bewustwordingssessies."

Behandeling in het buitenland

Voor de 16-jarige Mohammed Surour komt deze voorlichting te laat. Hij wacht momenteel op toestemming van Israël om Gaza te verlaten voor een speciale behandeling in het buitenland.

"Mohammed zou binnen een maand weer genezen moeten zijn", vertelt zijn arts Arafat Abu Mashayekh. "Maar door het gebrek aan eiwitten, voedingssupplementen en gezonde voeding helen zijn wonden niet. De wonden vereisen enkele plastisch-chirurgische ingrepen voordat de prothese kan worden aangemeten."

De behandeling die Mohammed daarvoor nodig heeft, is alleen in het buitenland beschikbaar. Daartoe is een verzoek ingediend, maar de Israëlische autoriteiten hebben dat tot nu toe niet goedgekeurd.

Verschillende winkels stoppen met de verkoop van 'squishy dumplings', kinderspeelgoed dat mogelijk giftig is. De Belgische krant Het Laatste Nieuws (HLN) liet er een toxicoloog onderzoek naar doen, waaruit bleek dat er mogelijk kankerverwekkende stoffen in zitten.

In het Verenigd Koninkrijk was eind vorige maand een terugroepactie voor soortgelijk speelgoed uit China, omdat sommige exemplaren verhoogde concentraties benzeen bevatten.

Webshop bol.com heeft alle squishy dumplings uit voorzorg uit het assortiment gehaald. In België stoppen de Belgische boekenketen Standaard Boekhandel en de supermarktketens Delhaize en Carrefour met de verkoop ervan.

Trend onder kinderen

Squishy dumplings zijn knijpbare stressballetjes, in de vorm van een Chinese dumpling. Ze hebben leuke kleurtjes en glitters. Het speelgoed wordt verkocht in een doosje, zodat je op voorhand niet weet welke kleur je krijgt. Het openen van de doosjes is momenteel een trend onder kinderen op sociale media.

Bezorgde ouders meldden zich bij de krant HLN vanwege de penetrante, chemische geur van het speelgoed, waarop de krant het liet onderzoeken. De Vlaamse toxicoloog Jan Tytgat van de KU Leuven analyseerde verschillende producten en noemt de resultaten "zorgwekkend".

Drie exemplaren getest

HLN liet drie exemplaren testen, van Bol, Sinksenfoor en Standaard Boekhandel. Tytgat en zijn team verwarmden stukjes van het speelgoed, om vervolgens verschillende tests te doen. Zo werd onder meer gemeten welke chemische stoffen er vrijkwamen, die door mensen ingeademd zouden kunnen worden.

"Onze analyses wijzen uit dat er potentieel kankerverwekkende stoffen aantoonbaar zijn", zegt Tytgat tegen de krant. "Dat zijn onder meer xyleen, afgeleiden van benzeen en afgeleiden van naftaleen, producten die van nature voorkomen in ruwe olie." De stoffen verklaren de sterke benzinegeur van het speelgoed.

De squishy's van alle drie de winkels scoorden slecht. Volgens Tytgat kunnen de aanwezige stoffen hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en concentratieproblemen veroorzaken. "Er kan ook irritatie optreden ter hoogte van de longen, omdat de stoffen vluchtig zijn."

De toxicoloog trekt de vergelijking met benzine: "Wij gaan als volwassenen ook niet zomaar met blote handen benzine aanraken. Je wordt dan niet meteen ziek, maar gezond is het niet. Datzelfde gevoel heb ik hier bij deze dumplings."

Nederlandse controles

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zegt dat zij een paar meldingen en vragen over het speelgoed hebben gehad. "Het zijn vooral meldingen over een sterke chemische geur, maar ook wel vragen over de veiligheid van deze producten na de berichtgeving in het buitenland", zegt een woordvoerder tegen de NOS.

"De speelgoedwetgeving eist dat al het speelgoed veilig is, dat geldt ook voor trendproducten zoals squishy-speelgoed. Het is aan de fabrikant om dit te waarborgen. Wij houden daar toezicht op."

De woordvoerder zegt dat de NVWA vanuit die rol onderzoek doet naar een aantal squishy dumplings. "De eerste resultaten daarvan zijn hopelijk op korte termijn bekend. Dan kunnen we ook bepalen of verdere actie nodig is."

Nee, hij had het niet afgestemd met zijn coalitiegenoten en ja, als minister van Sociale Zaken en D66-er mocht hij het best even zeggen, vond hij. Op de laatste dag voor het zomerreces gooide minister van Sociale Zaken Vijlbrief ineens een balletje op over de vermogensbelasting: "Het is geen taboe om het over een verhoging van die belasting te hebben", zegt hij in het Financieele Dagblad.

Nu de hervormingen op de Sociale Zekerheid niet via een snellere verhoging van de AOW leeftijd gaan, moet Vijlbrief naar andere manieren kijken om te bezuinigen. Om oppositiepartij Pro en de vakbonden weer aan tafel te krijgen, kan zo'n uitspraak nooit kwaad.

Toch weet Vijlbrief ook wel dat regeringspartner VVD hier niets voor voelt. Een paar uur later bevestigt vice-premier en VVD-partijleider Yesilgoz dat ook bij de inloop van de laatste kabinetsvergadering voor de zomer. Ze wijst op de "duidelijke afspraken" in het coalitieakkoord. Als een partij het coalitieakkoord wil openbreken "dan horen we dat wel".

Dat is nu volgens Vijlbrief niet aan de hand, maar hij vindt wel dat het minderheidskabinet met 66 zetels nu "de handen moet uitsteken" naar de sociale partners. "En daar horen geen taboes bij."

Op zoek naar steun

Het is allemaal tekenend voor de situatie waarin het minderheidskabinet verkeert. Om tot meerderheden voor de begroting te komen, zal het kabinet deze zomer, richting Prinsjesdag, op zoek moeten naar steun van de oppositie.

Daarbij kan het kabinet ruw gezegd over links met Pro of over rechts met JA21, partijen met sterk verschillende wensen. Nog daaraan voorafgaand moeten de coalitiepartijen op één lijn komen en die hebben ook zo hun eigen wensen. Met de wetenschap dat er handreikingen naar oppositiepartijen moeten komen, deed in dit geval Vijlbrief een D66-duit in het zakje.

'Coalitieakkoord staat'

Over de noodzaak van hervormingen in de sociale zekerheid zijn VVD, D66 en CDA het eens. Om voorzieningen ook in de vergrijzende toekomst betaalbaar te houden, is afgesproken om te hervormen en dat binnen de begroting van sociale zaken op te lossen. Het zou niet op andere begrotingen of op toekomstige generaties moeten worden afgeschoven.

Die afspraken staan, van het openbreken is geen sprake, zegt ook premier Jetten. Hij krijgt er veel vragen over. Een Kamermeerderheid voor de bezuinigingen is niet in zicht. Hierover, en dus over de hele begroting, gaat het kabinet in augustus met partijen in gesprek, als de economische ramingen van het CPB bekend zijn.

Het kabinet wil daarbij nog altijd de hand uitsteken naar de oppositie en is ook bereid om plannen van die oppositie over te nemen, zegt Jetten. De vraag of het gezien interne coalitieverschillen, zoals over de vermogensbelasting, niet allemaal erg ingewikkeld wordt, beantwoordt hij ontkennend. Het kabinet "gaat niet met de problemen naar de oppositie toe".

Ruimte voor de oppositie

Met de sterk uiteenlopende wensen van oppositie en coalitiepartijen kan het een heel pittige zomer worden, maar Jetten straalt vooral vertrouwen uit.

Om zijn optimisme kracht bij te zetten, vat hij de afgelopen eerste maanden van het minderheidskabinet samen. Hij geeft toe dat het in het begin "misschien even wennen was". Dat er ook nog gemeenteraadsverkiezingen en een campagne doorheen liepen, maakte het soms best "politiek spannend".

Maar er werden "uiteindelijk grote stappen gezet op asiel en op stikstof," zegt Jetten. In de samenwerking ziet hij oppositiepartijen die constructief meewerken, maar ook met eigen plannen kunnen komen. "Als je kijkt naar de stemmingen is er ook ruimte voor de oppositie om een punt te maken".

'Nette basisbegroting'

Het kabinet werkt nu eerst aan een "nette basisbegroting" en gaat dan "op zoek naar steun bij de oppositie". Dan zal het kabinet, op basis van de gesprekken met de oppositie, moeten we kijken of er afspraken moeten worden aangepast. "Maar dat kan alleen als alle drie de coalitiepartijen het daarover eens zijn."

De kans dat er daarbij inderdaad iets aan de vermogensbelasting wordt veranderd, lijkt door het standpunt van de VVD klein. Vijlbrief denkt evenwel dat er iets moet gebeuren. "Als we de handen niet uitsteken naar de Tweede Kamer, komen we nooit tot bezuinigingen op de sociale zekerheid."

De afgelopen dagen was het veel te horen: "Het gaat weer warm worden!" Na de extreme hittegolf in juni is het niet voor iedereen een fijn vooruitzicht dat er een nieuwe warme periode aan zit te komen, al zijn er wel verschillen tussen het noorden en het zuiden; het zal niet overal warmer dan 30 graden worden.

Vanaf zaterdagochtend geldt in het midden en zuiden van het land code geel vanwege de warmte en wordt het Nationaal Hitteplan geactiveerd.

In deze regio's worden in het weekend temperaturen verwacht van 30 tot 33 graden. Mogelijk dat het zondag in delen van Limburg, Noord-Brabant en misschien ook Zeeuws-Vlaanderen 34 graden kan worden.

De wind komt uit het noordoosten en op de Waddeneilanden en langs de noordkust van Friesland en Groningen heeft dat effect op de temperatuur. Hier is het met 22 tot 24 graden merkbaar minder warm.

Lichtende nachtwolken

Zaterdagochtend kan het in het noorden zelfs bewolkt of mistig zijn als wolkenflarden in de loop van de nacht en vroege ochtend vanaf zee het land op trekken. In de loop van de ochtend verdwijnt dit waarschijnlijk ook weer snel, dus vooral iets dat de vroege vogels gaan merken.

In gebieden waar het helder blijft, zullen tijdens het ochtendgloren met een beetje geluk lichtende nachtwolken te zien zijn. Dat werd de afgelopen dagen ook al een aantal keer waargenomen.

Omslag na het weekend

Na het weekend blijft de warmte nog een tijd hangen met tropische temperaturen van 30 graden of meer in het midden en zuiden. In het noorden blijft het een paar graden koeler.

Na woensdag verschijnen er wat meer wolken en stijgt de kans op een bui. Door de reeks warme dagen kan zo'n omslag naar koeler en wisselvalliger weer gepaard gaan met onweersbuien.

Frankrijk en Spanje

Als we nog even uitzoomen naar de rest van Europa ziet het er niet al te best uit voor delen van Frankrijk en Spanje, waar de afgelopen weken natuurbranden uitbraken. Daar worden de komende dagen temperaturen van 35 tot 40 graden verwacht. Het waait soms ook behoorlijk, wat het blussen van de branden extra lastig kan maken.

Grassen, struiken en bomen zijn hard gegroeid door het natte voorjaar, maar door de hitte in juni is de vegetatie flink uitgedroogd. Nu het warm blijft en het uitdrogen van de vegetatie doorgaat, maakt dat de natuur nog kwetsbaarder en kan het vuur zich in razend tempo verspreiden.

Het Rode Kruis zet voorlopig geen hulpverleners meer in op het voorterrein van het aanmeldcentrum van het COA in Ter Apel. Volgens de organisatie kan de veiligheid van hulpverleners en asielzoekers niet worden gewaarborgd. Ook Vluchtelingenwerk is vanaf morgen niet meer op het voorterrein aanwezig.

Vluchtelingenwerk spreekt van een onveilige situatie die met name wordt veroorzaakt "door een kleine groep mensen die weinig kans maakt op asiel in Nederland". Volgens het Rode Kruis vonden er de afgelopen weken steeds meer incidenten plaats met "een klein groepje mannen dat doorgaans niet bij de hulpvragers hoort".

Deze week waren er op het voorterrein twee steekincidenten. Dat gebeurde op dinsdag en woensdag, meldde RTV Noord. Er vielen twee gewonden. Een bezoek van minister Bart van den Brink begon woensdagmiddag later, omdat de politie nog bezig was met onderzoek op het voorterrein.

Op dezelfde plek waren de laatste weken vaker ruzies en vechtpartijen. Met name op tropische dagen liepen de gemoederen op.

De gemeente Westerwolde, waar Ter Apel ligt, herkent het beeld dat de hulporganisaties schetsen van de onveilige situatie buiten het aanmeldcentrum. Dat zij de hulp staken "laat zien hoe ernstig de problemen inmiddels zijn geworden", aldus de gemeente.

'Heftige beslissing'

Sinds 20 mei brengen enkele tientallen asielzoekers de dag door op het voorterrein van het aanmeldcentrum. In de opvang is niet genoeg plek voor ze. 's Nachts hebben ze wel onderdak in een noodopvanglocatie.

Het Rode Kruis deelde tot nu toe maaltijden, water en dekens uit en zorgde voor beschutting. Vluchtelingenwerk informeerde de arriverende asielzoekers over de situatie op het voorterrein en over de asielprocedure.

Directeur Harm Goossens van het Rode Kruis is niet gelukkig met de situatie: "Dit is een heel heftige beslissing. We beseffen wat dit betekent voor de mensen die wij hulp bieden, maar we kunnen niet anders, omdat een kleine groep overlastgevers zorgt voor onveiligheid voor onze hulpverleners en de hulpvragers. Daarom is er nu een structurele oplossing nodig."

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) betreurt het besluit van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk, maar heeft er vanwege "de aanhoudende druk en de omstandigheden" wel begrip voor.

Oproep aan gemeenten

Vluchtelingenwerk wil op korte termijn alternatieve vormen van hulpverleningen organiseren, zoals digitale spreekuren of informatievoorziening op een andere locatie. De organisatie roept gemeenten op om werk te maken van de spreidingswet, "zodat mensen niet in extreme omstandigheden op het voorterrein hoeven te verblijven".

Het Rode Kruis wil dat gemeenten met spoed noodopvanglocaties inrichten. "Zo'n locatie biedt ademruimte voor Ter Apel en zorgt ervoor dat mensen ook overdag een veilige plek hebben."

Minister Van den Brink sprak vanavond zijn waardering uit voor het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk. "Ik snap de machteloosheid die zij voelen", schrijft hij in een verklaring. Ook de minister roept gemeenten nogmaals op "om hun verantwoordelijkheid te nemen en solidariteit met Ter Apel te tonen".