NOS Nieuws - Algemeen

Een Belg heeft mogelijk bedrijfsgeheimen van chipfabrikant Belgan doorgespeeld aan China. Een oud-topman van het chipbedrijf wordt verdacht van spionage, meldt het Belgische Openbaar Ministerie (OM).

De 52-jarige man, die leiding gaf aan de onderzoeksafdeling, werd al in mei gearresteerd op het Brusselse vliegveld Zaventem. Hij stond op het punt om naar zijn geboorteplaats Peking te vliegen. De man heeft naast de Chinese ook de Belgische nationaliteit. Voordat hij werd gearresteerd, woonde hij in het Vlaams-Brabantse Leuven.

Chipbedrijf Belgan

Belgan (inmiddels failliet) was een chipfabrikant gespecialiseerd in het maken van zogenoemde halfgeleiders. Dat zijn materialen die in beperkte mate stroom doorgeven. De producten van Belgan konden volgens het Belgische OM worden gebruikt voor elektrische voertuigen, de lucht- en ruimtevaart en het leger.

In 2021 is Belgan overgenomen door een Chinees bedrijf. De krant De Standaard schrijft dat de overname mogelijk als doel had om technologie naar China door te sluizen.

Halverwege 2024 werd het bedrijf uit Oudenaarde (Oost-Vlaanderen) bankroet verklaard. Honderden werknemers kwamen op straat te staan.

De oud-topman van Belgan had dubbele petten op. Naast zijn hoge functie bij het bedrijf was hij ook directeur van een Chinese onderneming die dezelfde soort chips maakte. Dat chipbedrijf kreeg geld van de Chinese overheid.

Het OM is nog op zoek naar een tweede verdachte in de zaak. Volgens De Standaard zou het gaan om de laatste directeur van Belgan, Alan Zhen Zhou. Hij zou ook een rol hebben gespeeld bij het doorspelen van informatie, aldus de Belgische krant.

Als we Nederland een veilige en leefbare delta willen houden, moet het geld dat naar de wateraanpak gaat op termijn minstens verdubbelen. Dat stelt Deltacommissaris Co Verdaas, een belangrijke onafhankelijke wateradviseur van het kabinet.

Nu gaat zo'n 1 procent van het bruto binnenlands product naar de wateraanpak toe, momenteel ruim 11 miljard euro. Omdat de klimaatuitdagingen urgenter en complexer zijn geworden moet dat minstens 2 procent worden.

Verdaas presenteert vandaag zijn bevindingen aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. In deze 'herijking' van het Deltaprogramma schetst hij welk waterbeleid houdbaar is, wat er beter kan en waar dringend aanpassingen nodig zijn. Daarbij kijkt hij naar de middellange termijn, tot 2050, maar ook naar de lange termijn, tot het jaar 2100 en verder.

De Deltacommissaris roept de overheid op om keuzes te maken in hoe we het land inrichten en ons water gebruiken, vasthouden en afvoeren. Ook benadrukt hij dat er structurele investeringen nodig zijn om Nederland veilig en leefbaar te houden. Dat is sowieso nodig, maar klimaatverandering maakt die toch al ingewikkelde opgave een stuk ingewikkelder. Met een gortdroge zomer vol waterproblemen achter ons, is zijn oproep erg actueel.

Enorm kostenplaatje

De kosten van dit alles komen met name bij de waterschappen terecht. Met Prinsjesdag wordt ieder jaar gepresenteerd hoe de financiën er precies voor staan. De afgelopen jaren zijn er steevast tekorten te zien, die bovendien steeds verder oplopen. Ook dit jaar valt dat te verwachten. Volgende week wordt op Prinsjesdag duidelijk hoeveel.

De kosten van de benodigde ingrepen zijn in ieder geval gigantisch. Om een voorbeeld te noemen: het toekomstbestendig maken van het gemaal bij IJmuiden kost al snel zo'n 2 miljard euro. Daarmee heb je pas één van de vele wateruitdagingen in Nederland opgelost. Goed nieuws voor de vier miljoen mensen en bijvoorbeeld Schiphol die beschermd worden door dit gemaal, maar de uitdagingen elders in het land blijven talrijk.

Uit het rapport komt niet alleen een beeld naar voren van hoge kosten die gemaakt moeten worden, maar vooral ook de steeds groter wordende uitdagingen. De zogenoemde deltascenario's, waarin de mogelijke toekomst van Nederland wordt geschetst, laten een duidelijke toename zien van extreme weersomstandigheden, met drogere zomers, nattere winters, intensere buien en verdere zeespiegelstijging.

Stilvallen oceaanstroming

Het rapport beschrijft een groeiende stapeling van opgaven. Veel regio's hebben te maken met een combinatie van zoetwatertekort, verzilting, wateroverlast en waterveiligheidsvraagstukken.

"De impact is nu al zichtbaar en neemt toe", klinkt het. "Soms plotseling, zoals de hevige wateroverlast in Limburg in 2021. Soms sluipend, zoals de impact van drogere zomers en toenemende verzilting, met opbrengstverliezen in de landbouw en schade aan funderingen, keringen en natuur tot gevolg."

Verder wijst het rapport op 'gamechangers' met potentieel grote gevolgen, zoals een mogelijk versnelde zeespiegelstijging, het mogelijke stilvallen van oceaanstromingen, bovenstroomse ingrepen door buurlanden in riviersystemen en geopolitieke spanningen.

'Niet alles kan'

De boodschap lijkt vooral te zijn dat er grenzen zitten aan de technische maakbaarheid van een land dat historisch gezien het water naar zijn hand weet te zetten. "Technische maatregelen blijven nodig, maar zijn op zichzelf onvoldoende om alle gevolgen van droogte, verzilting en wateroverlast te voorkomen, zeker op de langere termijn en bij toenemende extremen."

De overheid moet dus transparant zijn over wat nog kan, en wat niet meer. "Niet alles kan en niet alles kan overal en altijd", vat het document Verdaas' visie samen. Aansluitend bij het Planbureau voor de Leefomgeving stelt het Deltaprogramma met deze herijking dat op de lange termijn niet alle effecten en risico's beheerst kunnen worden. Daarom moet de samenleving voorbereid zijn op overlast en schade, en weerbaar worden gemaakt.

Verdaas roept overheden op om verder te kijken dan 2050. Zijn herijking spreekt van "het volgende hoofdstuk in onze watertraditie". Dat gaat onder meer over water langer vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren, of over het meer ruimte geven aan rivieren. Uitstel van aanpassingen, waarschuwt het rapport, vergroot voor toekomstige generaties de kans op tekorten, grotere schade en minder ruimte om daar nog iets tegen te doen.

De NPO heeft minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) verzocht om de voorlopige erkenning van de omroep Ongehoord Nederland (ON) in te trekken.

In een persbericht schrijft de NPO dat ze geen andere mogelijkheid ziet dan het verzoek bij de minister te leggen, "in het belang van een doelmatige samenwerking binnen het huidige en toekomstige publieke bestel".

De NPO zegt het spijtig te vinden dat de samenwerking met Ongehoord Nederland "is ontwricht", omdat de omroep volgens de koepelorganisatie van toegevoegde waarde is voor de pluriformiteit van de publieke omroep. De NPO concludeert dat er sprake is van een "onoverbrugbaar knelpunt, en dat verdere pogingen om de samenwerking te verbeteren niet langer zinvol zijn".

Eind augustus schreef de NPO, in tegenstelling tot de beslissing van vandaag, dat ze niet voldoende juridische gronden zag om een dergelijk verzoek bij de minister neer te leggen. Nu is dat verzoek er toch gekomen. De NPO was vooralsnog niet bereikbaar voor commentaar.

Hitler-rel

Het besluit van de NPO gebeurt enkele dagen nadat het Commissariaat voor de Media een brief schreef naar de minister, waarin het concludeerde dat de minister die bevoegdheid heeft.

In de brief schreef het commissariaat dat het een patroon zag waarin Ongehoord Nederland journalistieke kwaliteitseisen niet waarborgt. Aanleiding voor de brief is een uitzending van de omroep waarin een fragment van Adolf Hitler werd getoond. Toenmalig hoofdredacteur Joost Niemöller en presentator Raisa Blommestijn spreken in de uitzending instemmend over uitspraken van Hitler.

Eerder verzoek

Dat de NPO een dergelijk verzoek doet is opvallend. Dat gebeurde slechts een keer eerder: in 2023 verzocht de NPO staatssecretaris Uslu ook al eens de vergunning van Ongehoord Nederland in te trekken.

Alle andere ledenomroepen in het bestel, met uitzondering van taakomroepen de NOS en de NTR, hadden voor de zomer de NPO al gevraagd om de voorlopige licentie in te laten trekken.

Bij Israëlische luchtaanvallen in Zuid-Libanon zijn vannacht elf doden gevallen, onder wie twee baby's en twee hulpverleners. Dat meldt het staatspersbureau van Libanon. Iets na middernacht lokale tijd viel een Israëlisch gevechtsvliegtuig een wooncomplex met drie verdiepingen aan in het dorpje Kfar Reman.

Bij die luchtaanval vielen negen doden en vijf gewonden. Een drone viel in hetzelfde dorp een auto aan, daarbij kwamen volgens het staatspersbureau twee hulpverleners om het leven die in het voertuig zaten.

Het Israëlische leger stelt dat de aanvallen gericht waren tegen militanten van Hezbollah die wapens naar Kfar Reman smokkelden.

Gisteren vielen zeker vier doden bij Israëlische luchtaanvallen in Zuid-Libanon. Twee van de slachtoffers vielen in Arab Salim en twee anderen in Nabatieh al-Fawqa. Ook raakten zeker twintig mensen gewond.

Volgens het Israëlische leger waren de aanvallen van gisteren een reactie op drone-aanvallen van Hezbollah in de regio Ali Taher Ridge op zaterdag. Die zouden gericht zijn op Israëlisch militairen, die raakten niet gewond.

Schendingen staakt-het-vuren

Het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah wankelt al sinds het in juni inging. Er vallen bijna dagelijks doden en gewonden bij aanvallen. Volgens het ministerie van Volksgezondheid ging het in Libanon de afgelopen drie dagen om in totaal 27 doden en 69 gewonden.

De strijd tussen Israël en Hezbollah is sinds februari weer opgelaaid toen Israël samen met de Verenigde Staten Iran aanviel. Het door Iran gesteunde Hezbollah viel in een reactie Israël aan uit vergelding voor de dood van de Iraanse ayatollah Khamenei.

Israël viel vervolgens het zuiden van Libanon binnen en voerde luchtaanvallen uit, waarbij meer dan 4000 Libanezen gedood werden.

De dinsdag en donderdag zijn in Nederland nog steeds veruit de populairste dagen om op kantoor te werken. Op kantoren, de weg en het spoor is het die twee werkdagen extra druk, terwijl er op de andere dagen, zoals maandag, veel onbenutte ruimte is. Dat leidt tot hoge onnodige kosten voor bedrijven, voor bijvoorbeeld stroom en verwarming, en het is niet bepaald duurzaam.

Veel bedrijven proberen hun personeel te verleiden om op andere werkdagen dan de piekdagen naar kantoor te komen. Maar gedrag veranderen is niet eenvoudig, zegt Liza Luesink van gedragsbureau Duwtje. "Het is net als overstappen van bank: we houden iets het liefst zoals het nu is. En het is de norm om op dinsdag naar kantoor te komen. We zijn echt kuddedieren en willen er graag bij horen."

'Kamelenprobleem'

"De dinsdag-donderdagpiek bestond al vóór corona, maar is daarna duidelijk sterker geworden", vertelt Jacqueline Schlangen, directeur van kenniscentrum Center For People And Buildings (CFPB). "Deeltijdwerk, 36-urige werkweken en vaste vrije dagen zorgen al jaren voor verschillen tussen werkdagen. Na corona is daar hybride werken bovenop gekomen. Kenniswerkers werken gemiddeld ongeveer de helft van hun werktijd thuis en zo'n 38 procent van de tijd op kantoor."

Het CFPB becijferde dat 65 procent van de kantoormedewerkers op dinsdagen naar kantoor komt, op donderdagen is dat 63 procent. Voor de vrijdagen geldt dat slechts voor 19 procent van de werknemers. De hoge bezetting op dinsdag en donderdag wordt door experts ook wel het 'kamelenprobleem' genoemd, vanwege de pieken die lijken op de twee bulten van een kameel.

De filezwaarte (lengte vermenigvuldigd met de duur van files) op dinsdagen en donderdagen is ook opvallend hoger dan op andere dagen, ziet de ANWB. Zo maken de dinsdag- en donderdagochtendspits samen 58 procent van de totale filezwaarte in de ochtendspitsen in de eerste helft van 2026 uit.

Op het spoor is het verschil tussen werkdagen ook goed merkbaar. "De vrijdagochtendspits is zo'n 45 procent rustiger dan die op dinsdag of donderdag", zegt een woordvoerder van de NS. "Je ziet volle treinen in de 'hyperspits' op dinsdag en donderdag, maar over de dag gezien is een trein gemiddeld maar voor 30 procent gevuld."

"Het is net als bij het stroomnet: je stemt je hele infrastructuur af op een spits van twee uur per dag. We snappen dat veel mensen geen andere keus hebben. Maar als bijvoorbeeld zes procent van de reizigers een trein op een bepaald traject een kwartiertje later neemt, kan iedereen in beide treinen zitten. Spreiding is de oplossing".

Dat probeert de NS onder meer met een onlangs verruimde variant van de zogeheten PrijsTijd Deals. Dat zijn goedkopere treinkaartjes voor mensen die nét buiten de spits reizen. Ook vergadert de raad van bestuur inmiddels op woensdag en wordt kantoorpersoneel gevraagd om de spits op de drukste werkdagen waar mogelijk te mijden.

'Bulten' verlagen

Wat kun je als werkgever doen om personeel meer verspreid op kantoor te laten komen? Bij de Rijksoverheid wordt al een tijdje geëxperimenteerd met de zogeheten Kamelenjacht, om de 'bulten' op dinsdag en donderdag te verlagen. "Het moet meer dan personeel verleiden zijn", zegt Reint Jan Renes, gedragswetenschapper aan de Hogeschool van Amsterdam en als onderzoeker betrokken bij het project. "Dan kun je denken aan een vergoeding voor openbaar vervoer op daldagen. En aan sociale druk, door afspraken te maken binnen teams. Als ik moeite doe om op woensdag te komen werken, verwacht ik dat een ander ook z'n best doet."

Vermogensbeheerder Van Lanschot Kempen is begin dit jaar gestart met personeel meer gespreid op kantoor te laten werken. "Ons huidige kantoor in Amsterdam is te klein voor de 1100 medewerkers die we daar nu hebben", vertelt Philippe Glaubitz, Executive Director Procurement & Facility. "We zijn het gesprek aangegaan met teams die vaak op drukke dagen op kantoor werken. We hebben ze gevraagd om niet alleen op de piekdagen hier te zijn, maar te spreiden. En directievergaderingen hebben we van de populaire dagen afgehaald. Die hadden een aanzuigende werking: je zag dat andere medewerkers dan ook sneller naar kantoor kwamen."

Inmiddels is de bezetting bij Van Lanschot Kempen van maandag tot en met donderdag stabiel. "Vroeger hoefde je op woensdag nooit een vergaderruimte te reserveren, maar nu zijn ze allemaal bezet", zegt Glaubitz.

Het werk is bij de vermogensbeheerder nog niet klaar. "Op de vrijdagen gaat het al veel beter, maar we zitten nog niet op het niveau van de andere werkdagen. Een cultuurverandering bereik je niet van de ene op de andere dag."

Op het strand van Neeltje Jans is gisteravond een zeehond met albinisme gespot, meldt de stichting Reddingsteam Zeedieren op sociale media.

"Dit is de eerste keer dat we er eentje zien in Zeeland", zegt Jaap van der Hiele van de stichting tegen Omroep Zeeland.

De albino-zeehond werd gespot door strandgangers. Volgens het reddingsteam oogde het dier gezond. Van der Hiele vermoedt dat het dier met hoogwater zijn weg naar zee weer heeft gevonden.

Zeldzaam

Bij albinisme kan er geen pigment worden aangemaakt. Dieren die ermee te maken hebben, hebben meestal rode ogen en een witte vacht. Ook zijn ze gevoeliger voor licht. "Daardoor hebben ze hun ogen meestal gesloten. Zeehonden zien sowieso veel minder dan mensen, maar deze zeehond met albinisme ziet nagenoeg niks", zegt Van der Hiele.

De laatste keer dat Van der Hiele een zeehond met albinisme zag, was in Rotterdam. "Dat is alweer zo'n twintig jaar geleden, en net zo bijzonder. Het is een zeldzaamheid."

De tegenhanger van albinisme is melanisme. Ook dat kan voorkomen bij grijze zeehonden, zegt de stichting Reddingsteam Zeedieren. De zeehond is dan volledig zwart door een overschot aan pigment.

In Belgrado zijn duizenden mensen samengekomen voor de begrafenis van de voormalige Bosnisch-Servische legerleider en oorlogsmisdadiger Ratko Mladic. Hij overleed eind augustus op 84-jarige leeftijd in de gevangenis in Scheveningen. Vanmiddag wordt hij begraven.

Bij de dienst zijn onder meer familieleden, oud-militairen, functionarissen en de Servische minister van Justitie, Nenad Vujic, aanwezig. Het is formeel geen staatsbegrafenis; dat wilde de Europese Unie koste wat het kost voorkomen. Om die reden is de president van Servië, Aleksandar Vucic, er niet bij.

Mladic werd in 2017 door het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor genocide en misdaden tegen de menselijkheid. Hij was verantwoordelijk voor de massamoord op ruim 8000 Bosnische jongens en mannen in de moslimenclave Srebrenica in 1995.

De oud Bosnische-Servische leider heeft in totaal vijftien jaar vastgezeten. Hij werd in 2011 in Servië gearresteerd nadat hij zestien jaar op de vlucht was geweest.

Erkennen oorlogsmisdaden

Het lichaam van Mladic kwam deze week aan in de Servische hoofdstad Belgrado. Zaterdag was al een herdenking in het "culturele huis" van het leger. Vanochtend lag Mladic opgebaard in de orthodoxe Sint-Lucaskerk. Bij de kerk steken gezinnen kaarsen aan.

In Servië is grote belangstelling voor de begrafenis van Mladic, de Servische president verwacht tienduizenden toeschouwers, zei hij eerder. Een deel van de Serviërs ziet de nationalistische Mladic als held, zijn oorlogsmisdaden in de jaren 90 worden gebagatelliseerd. In Belgrado dragen mensen T-shirts en vlaggen met zijn beeltenis.

De grote verkiezingswinst van de rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt leidt tot gemengde reacties in binnen- en buitenland. Er klinken felicitaties van rechtse partijen in Europa, andere politici uiten hun zorgen over wat deze uitslag betekent voor Duitsland en de rest van Europa.

"Alle democratische partijen moeten de diepe vertrouwenscrisis die onze democratie, haar partijen en haar instellingen heeft getroffen, toch serieus nemen", reageert landelijk Die Grünen-partijleider Banaszak.

"We begrijpen de boosheid en frustratie van mensen, vooral over de federale overheid", zegt Die Linke-leider Schwerdtner. Ook haar partij verliest zetels in de deelstaat.

Naar verwachting komt bondskanselier Merz vanmiddag met een reactie, hij heeft een persconferentie aangekondigd. De druk op de bondskanselier neemt door de verkiezingswinst van AfD toe. Niet alleen is er onvrede binnen zijn eigen partij, ook kiezers roepen om het aftreden van Merz.

Lees hier meer over de monsterzege van de AfD:

Zijn partijgenoot en premier van Saksen-Anhalt Schulze zal ook aanwezig zijn bij de persconferentie. Hij werd in januari dit jaar minister-president van de deelstaat, nadat zijn voorganger vroegtijdig was afgetreden. Sinds 2002 is de minister-president van Saksen-Anhalt altijd een CDU-politicus geweest.

"Merz wilde destijds de AfD halveren, in plaats daarvan is de CDU gehalveerd", schreef AfD-leider Weidel vanochtend op X.

'Dit is democratie'

Schulze liet gisteren al weten dat zijn partij een nederlaag had geleden. Wel wees hij op de hoge opkomst in zijn deelstaat. "Dit is democratie."

De partij van Sahra Wagenknecht, BSW, haalde de kiesdrempel in Saksen-Anhalt wel, in tegenstelling tot bij de eerdere federale verkiezingen. Op X schrijft ze dat de brandmuur-politiek niet is geslaagd. Die zogeheten Brandmauer houdt in dat andere partijen niet samenwerken met de AfD om zo de partij te isoleren.

"Alleen al de poging om nogmaals een 'brandmuur'-coalitie te smeden, zou een belediging zijn voor de kiezers", aldus Wagenknecht. Zij ziet wel aanknopingspunten om samen te werken in een coalitie met de partij.

BSW is een linkse partij met een uitgesproken pro-Russische houding. Dat laatste geldt ook voor de AfD. Wagenknecht zegt in haar bericht dat er nu hopelijk meerderheden te vinden zijn voor onder meer een einde aan de sancties tegen Rusland.

Hoewel het gaat om verkiezingen in slechts een van de Duitse deelstaten wordt er ook internationaal gereageerd op de uitslag van de verkiezingen in Saksen-Anhalt.

Zo feliciteert de voorzitter van de radicaal-rechtse partij Vox uit Spanje de AfD met "dit spectaculaire resultaat, dat grote hoop biedt voor Duitsland en Europa". Ook PVV-leider Wilders feliciteerde de AfD met de uitslag. "Gratuliere", schrijft hij op X.

'Populistische golf'

De Franse minister van Financiën Lescure laat weten zeer bezorgd te zijn over de uitslag. "Hieruit blijkt dat we voor een grote uitdaging staan in het licht van een populistische golf die zich momenteel over de hele wereld verspreidt en waartegen we ons moeten verzetten", aldus Lescure. Hij zegt onlangs Duitse zakenleiders te hebben gesproken die zich hier ook zorgen over maken.

De Poolse premier Tusk schreef gisteravond op X dat alleen "idioten" en "verraders" in Polen zich verheugen over de verkiezingswinst van de AfD. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken noemde het feit dat de AfD bijna een absolute meerderheid heeft behaald een "zorgwekkend teken".

De Amerikaanse president Trump plaatste op zijn eigen platform Truth Social een schermafbeelding van de verwachte verkiezingsuitslag van de deelstaat. Hij voorzag de afbeelding verder niet van commentaar.

Ook tech-miljardair Elon Musk heeft de partij gefeliciteerd. "Gut gemacht", reageert hij op de winst van de AfD in Saksen-Anhalt. AfD-lijsttrekker Siegmund reageerde door Musk te bedanken "voor je steun en voor je heldere en uiterst belangrijke visie op de politieke ontwikkelingen van onze tijd, ook hier in Duitsland".

Zorgen herdenkingscentra

De Stichting Herdenkingscentra Buchenwald en Mittelbau-Dora, twee voormalige concentratiekampen, waarschuwt in een persbericht voor een "historische breuk". De partij maakt zich zorgen om wat de standpunten van AfD betekenen voor het geschiedenisonderwijs in de deelstaat.

"Voor het eerst sinds 1945 zou een extreemrechtse partij regeringsverantwoordelijkheid krijgen. Een partij die de verwerking van de nazimisdaden in diskrediet brengt en het herschrijven van de geschiedenis aankondigt, zou over staatsmiddelen beschikken om dit door te voeren."

Ook de kerken in Saksen-Anhalt zijn bezorgd over de uitslag. "De deelstaat is verdeeld. Onze zorg gaat uit naar de sociale vrede en de onderlinge verstandhouding tussen de mensen in onze deelstaat", laten de geestelijken van katholieke en protestantse kerken in een gezamenlijke verklaring weten.

In Indonesië worden duizenden extra vluchten geannuleerd, vanwege aanhoudende vulkanische as boven delen van het land. Dat meldt de Indonesische minister van Transport. Afgelopen weekend kondigde de minister ook al honderden geschrapte vluchten aan, nadat vulkaan Anak Krakatau was uitgebarsten.

Het gaat om zeven vliegvelden die voorlopig dicht blijven; de internationale luchthaven Soekarno-Hatta bij de hoofdstad Jakarta is dicht tot zeker 18.00 uur (lokale tijd). Dat betekent dat honderdduizenden reizigers kunnen rekenen op geannuleerde, vertraagde en omgeleide vluchten.

Bij de uitbarsting van de Anak Krakatau vielen dit weekend geen slachtoffers. Ook hoefde niemand geëvacueerd te worden. De dichtstbijzijnde bewoonde plek in de buurt van de vulkaan ligt op meer dan 16 kilometer afstand.

Toch kampt de lokale bevolking met problemen door de vulkaanuitbarsting. Eilanders werden wakker met as voor hun deur. Studenten krijgen online les, zodat ze op weg naar hun studie geen as hoeven in te ademen.

Ring van vuur

De vulkaan Anak Krakatau is een van de ongeveer 130 actieve vulkanen in Indonesië en ligt tussen de eilanden Java en Sumatra. De uitgestrekte Indonesische eilandengroep maakt deel uit van de 'Ring van vuur' in de Stille Oceaan. Dat is een gebied waar aardbevingen en vulkaanuitbarstingen veel voorkomen.

"De kans op nog meer uitbarstingen in de komende dagen blijft hoog", zegt Lana Saria van het Indonesische geologische agentschap. "Het gevaar zit hem vooral in vulkanische bommen (gesmolten gesteenten die door de lucht vliegen, red.), hevige asregen en mogelijke lavastromen bij aanhoudende vulkanische activiteit."

In 2018 was de vulkaan Anak Krakatau ook in het nieuws. Toen kwamen honderden mensen om het leven toen een deel van de vulkaan in zee stortte en een vloedgolf veroorzaakte.

De olieprijs is opnieuw hard gestegen. Door nieuwe aanvallen van de Verenigde Staten en Iran gingen er dit weekend nauwelijks nog schepen door de Straat van Hormuz.

Daardoor loopt ook de prijs aan de pomp op. De adviesprijs voor een liter benzine ligt nu boven de 2,71 euro. Vorige week werd de recordprijs van mei al overschreden.

De verwachting is dat de prijzen nog verder oplopen. Als de aanvallen aanhouden en de problemen voor de scheepvaart toenemen kan de prijs van een vat Brent-olie volgens de Amerikaanse bank Goldman Sachs oplopen naar 120 dollar per vat. Dat is ruim twintig procent boven de huidige prijs van ongeveer 97 dollar.

Daarbij speelt een rol dat de nadruk in het conflict steeds meer komt te liggen op het raken van economische doelen, oftewel olietankers en raffinaderijen.

Onzekerheid

Door de oorlog in Iran liggen de olieprijzen al maanden hoger. Gezien de aanhoudende aanvallen in de Straat van Hormuz kunnen maar weinig olietankers door de zeestraat.

De prijzen aan de pomp schommelden afgelopen tijd flink. Als er zicht was op een deal tussen de VS en Iran daalde de benzineprijs.

Bij nieuwe aanvallen gaat de prijs omhoog:

De aanvallen in de Straat van Hormuz hebben ook effect op de prijs van aardgas en diesel. De adviesprijs voor diesel bleef dit weekend stabiel op 2,68 euro per liter, maar eerder vorige week ging ook die prijs hard omhoog.

Scheepsmotoren

Ondertussen dreigt er volgens analisten een tekort aan brandstof voor de aandrijving van scheepsmotoren en voor elektriciteitscentrales. Dat komt door het uitvallen van raffinaderijen, zowel in het Midden-Oosten als in Rusland, waar Oekraïne raffinaderijen bestookt.

Het Nederlandse Rode Kruis trekt opnieuw aan de bel om de situatie in Gaza. Volgens de hulporganisatie kwamen er in de maand augustus slechts 93 pallets met hulpgoederen bij de Palestijnse Rode Halve Maan terecht, het Rode Kruis in Gaza, terwijl dat er in november vorig jaar nog ruim 1500 waren.

Volgens het Rode Kruis heeft de hulpverlening in Gaza een kritiek dieptepunt bereikt; niet eerder sinds het in oktober 2025 overeengekomen staakt-het-vuren kwamen zo weinig spullen het gebied in. Israël laat de goederen niet binnen, daarom raken medicijnen, voedsel, brandstof en medische hulpmiddelen op, stelt de hulporganisatie.

Cogat, een onderdeel van het Israëlische leger dat de hulpgoederenstroom coördineert, ontkent dat er tekorten zijn en zegt dat voldoende goederen Gaza binnenkomen. Volgens de organisatie ligt het probleem bij Hamas, dat de hulp niet goed zou verdelen. Veel voedsel zou worden vernietigd omdat het te lang wordt bewaard.

Tentenziekenhuizen

"Deze week zijn ze in Gaza gestopt met alle hartoperaties, want er zijn niet genoeg materialen om die uit te kunnen voeren", zegt Harm Goossens, directeur van het Nederlandse Rode Kruis tegen de NOS. Volgens Goossens zijn ziekenhuizen in Gaza vaak niet meer operationeel. "Ze werken met tentenziekenhuizen, dat vinden we tegenwoordig vooruitgang. Dat laat zien hoe ernstig de situatie is."

In Gaza raken nog steeds mensen gewond door Israëlische aanvallen. Er zijn te weinig middelen voor behandelingen van botbreuken of amputaties: er zijn tekorten aan gips, schroeven, platen en pennen voor botoperaties. Ook zijn er te weinig ziekenhuismedicijnen, zoals antibiotica, pijnstillers en medicijnen tegen infecties. En verband, hechtmateriaal, handschoenen of katheters moeten soms worden hergebruikt om oplopende tekorten het hoofd te bieden, zegt het Rode Kruis.

Overlevingsstand

Na het staakt-het-vuren werd met Israël afgesproken dat er in totaal - voor alle hulporganisaties - 600 vrachtwagens per dag Gaza in zouden komen. "Dat wordt bij lange na niet gehaald", ziet Goossens. "Het gevolg is dat de humanitaire hulp daar tot volledige stilstand dreigt te komen."

Volgens de directeur zijn mensen nog altijd in "totale overlevingsstand". "Ze staan uren in de rij voor water. Mensen wonen met tien, vijftien, soms twintig mensen in tenten."

Ondanks het staakt-het-vuren leven Palestijnen nog altijd in stress en angst, zegt Goossens. "Er zijn nog steeds bombardementen, de mentale belasting is enorm. En de herfst komt eraan. Dan is het ook daar koud en nat, we maken ons daarom zorgen om ziektes."

Ondertussen staan de magazijnen met hulpgoederen op de Westelijke Jordaanoever en in Jordanië vol. Vrachtwagens met materialen wachten om Gaza binnen te gaan. De Nederlandse overheid heeft een oproep gedaan aan Israël om meer hulpgoederen toe te laten.

Goossens: "Het is frustrerend dat de oplossing een paar kilometer verderop klaarstaat. Die hulpmiddelen kunnen direct de levens van gewonde en zieke mensen redden. Als hulporganisatie wil je doen waar je voor op aarde bent: levens redden. Nu zijn onze hulpverleners met hun handen gebonden."

Goedemorgen! Oud-premier Mark Rutte verschijnt opnieuw voor de parlementaire enquêtecommissie corona en in Servië wordt de oud-generaal en oorlogsmisdadiger Ratko Mladic begraven.

Eerst het weer: Vandaag zijn er flinke zonnige perioden die worden afgewisseld door enkele wolkenvelden. Bij een matige tot vrij krachtige zuidwestenwind wordt het 24 tot 28 graden en daarmee wordt het op veel plaatsen zomers warm.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De AfD heeft in Saksen-Anhalt bij deelstaatverkiezingen een enorme overwinning geboekt. De partij krijgt net niet genoeg stemmen om alleen te kunnen regeren. De rechts-radicale partij krijgt met 44 procent van de stemmen 39 van de 83 zetels in het deelstaatparlement.

Mogelijk helpt het populistische BSW de Afd aan een meerderheid: die partij haalde onverwacht de kiesdrempel en heeft eerder gezegd de AfD aan de macht te willen helpen.

De uitslag wordt in Duitsland een historisch keerpunt genoemd. De christendemocratische CDU halveerde in de deelstaat en komt uit op zo'n 18
procent.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In het Duitse Hitzacker is gisteren prins Claus herdacht, de echtgenoot van prinses Beatrix. Claus werd geboren in Hitzacker. Gisteren zou hij honderd jaar zijn geworden.

Claus overleed in 2002. Op zijn honderdste geboortedag bezochten Beatrix, koning Willem-Alexander en prins Constantijn een monument voor Claus en wandelden ze over de Prinz-Claus-Promenade.

De Oranjes werden in Hitzacker toegejuicht door mensen met Nederlandse vlaggetjes:

Fijne dag!

De Nederlandse grimeur Arjen Tuiten heeft een Emmy gewonnen met zijn werk voor de Amerikaanse ziekenhuisserie The Pitt. Hij laat aan het persbureau ANP weten dat de winst onverwacht was en dat hij "erg vereerd is" met de belangrijkste tv-prijs.

De 45-jarige Tuiten werkt al decennia in Hollywood. In 2018 werd hij voor de film Wonder genomineerd voor een Oscar, en twee jaar later nog eens voor Maleficent II, met Angelina Jolie.

Voor The Pitt was hij samen met vijf andere make-upspecialisten genomineerd voor de laatste aflevering van het tweede seizoen. Daarin zat onder meer een bevalling via een keizersnede, waar Tuiten een realistische replica van de baarmoeder voor maakte. De serie staat bekend om zijn aandacht voor medische details en geloofwaardige ingrepen.

25 nominaties

De serie, die in totaal voor 25 Emmy's is genomineerd, moest het in Tuitens categorie opnemen tegen scifi-serie Fallout, seriemoordenaarbiografie Monster: The Ed Gein Story, Spider-Man-spin-off Spider-Noir en horrorreeks Stranger Things.

The Pitt, met Noah Wyle in de hoofdrol, sleepte bij de ceremonie nog drie prijzen binnen, voor de muziek, casting en gastacteur. Die laatste prijs ging naar de 73-jarige Ernest Harden Jr., die een goedmoedige alcoholische patiënt in de serie speelt.

Een van de grote winnaars was de halftime-show van Bad Bunny bij de Super Bowl. Die won zeven Emmy's, waaronder de eerste voor de Puerto Ricaanse zanger voor zijn choreografie en de derde voor producer Jay-Z. Er was ook postuum een prijs voor de vermoorde Rob Reiner, voor zijn gastrol in The Bear.

Van Baantjer naar zombies

Tuiten, die meewerkte aan vijf afleveringen van de medische serie, kon niet bij de ceremonie in Los Angeles aanwezig zijn. Hij werkt op dit moment aan een nieuwe film, Heat 2.

De grimeur begon zijn carrière in Nederland bij tv-serie Baantjer en films als Zwartboek, voordat hij in Hollywood bijvoorbeeld meewerkte aan World War Z met Brad Pitt en One Battle After Another met Leonardo DiCaprio.

De Emmy werd uitgereikt tijdens de tweedaagse ceremonie waarin een stuk of honderd voornamelijk technische categorieën aan bod komen. De prijzen voor prominentere kanshebbers voor beste acteurs of serie worden bij de hoofdshow op 14 september uitgereikt.

De scheepvaart in de Straat van Hormuz is dit weekend bijna weer volledig stilgevallen na aanvallen van de VS en Iran over en weer. Zaterdag passeerden er slechts twee schepen, op zondag waren dat er zes.

Het tiendaagse gemiddelde kwam daarmee uit op tien, berekende scheepvaartanalist Kpler. Dat is het laagste aantal sinds mei, toen de oorlog nog volop woedde.

De VS viel gisteren drie Iraanse olietankers tankers aan voor de Iraanse kust, als reactie op Iraanse aanvallen op Amerikaanse marineschepen. Iran zei daarop zondag een onbemand Amerikaans voertuig te hebben geraakt, wat de Amerikaanse marine afdeed als "een grove leugen".

Patstelling

Ruim een half jaar na het begin van de oorlog lijkt er nog weinig uitzicht op een oplossing. Half juni kwamen de VS en Iran een raamwerk overeen om aan verdere vredesbesprekingen te werken, maar dat sneuvelde al snel in nieuwe aanvallen over en weer. De afgelopen dagen bleven beide landen elkaar bestoken.

Vanwege de onzekerheid die daardoor ontstond voor het scheepvaartverkeer durven maar weinig vaartuigen het risico aan om door de Straat van Hormuz te varen. Gisteren gingen een olietanker en drie vrachtschepen de zeestraat in.

Sinds woensdag zijn er geen grote olietankers meer uit de Straat gevaren. Een Saudische tanker deed zondag wel een poging, maar moest omkeren. Desalniettemin houdt de Amerikaanse president Trump vol dat de straat open is.

Schepen tegengehouden

Door de Amerikaanse zeeblokkade van de straat sinds medio juli werden daarnaast 92 schepen door de Amerikaanse marine gedwongen om te keren, maakte de bevelhebber in de regio gisteren bekend. Drie schepen werden onklaar gemaakt, nog eens twee werden geënterd om te kijken of het handelsembargo wel werd nageleefd.

Iran heeft ondertussen gezegd binnenkort een verboden zone af te kondigen in de Perzische Golf, waar schepen die lijken op te stomen richting de Straat van Hormuz niet mogen komen. Het regime laat weten dat die vaartuigen op een sanctielijst komen, al is niet helemaal duidelijk wat daarvan dan het gevolg is.

Wel liet een hoge Iraanse vertegenwoordiger gisteren weten dat Iran "sneller, zwaarder en pijnlijker" zal gaan reageren op Amerikaanse aanvallen. Parlementsvoorzitter Qalibaf noemde recente aanvallen op Amerikaanse doelen in de regio "nog maar het begin".

De deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt zijn uitgelopen op niets minder dan een politieke krimi. Tot diep in de nacht bleef onzeker of de rechts-radicale AfD de absolute meerderheid in zetels heeft gehaald. Zelfs Tatort, de heilige tv-krimi op zondagavond, moest op het laatste moment wijken voor extra nieuwsuitzendingen.

In de voorlopige uitslag komt de AfD, die in Saksen-Anhalt door de veiligheidsdienst als extremistisch is bestempeld, uit op net geen 44 procent van de stemmen. Dat is niet genoeg om alleen te regeren, zoals AfD-leider Ulrich Siegmund wil: zijn partij kan rekenen op 39 van de 83 zetels in het deelstaatparlement.

Toch ligt een rechts-radicale deelstaatregering binnen handbereik. Het populistische BSW heeft tegen de verwachting in de kiesdrempel van 5 procent nipt gehaald en krijgt naar verwachting vijf zetels. Die partij heeft eerder gezegd bereid te zijn om de AfD aan de macht te helpen, maar laat het nu in het midden.

'Historisch keerpunt'

De historische zege van AfD laat de Duitse politiek op zijn grondvesten trillen. De partij is al langer sterk in Oost-Duitsland, dat zich achtergesteld voelt ten opzichte van het westen. Toch hielden velen zo'n grote overwinning voor onmogelijk. In de Duitse regering is de schok merkbaar en wordt van niets minder dan een historisch keerpunt gesproken.

Lang werd gedacht dat de AfD bestreden kon worden met de zogeheten Brandmauer: de complete isolatie van de partij door op geen enkele manier samen te werken. Die wens is niet uitgekomen.

CDU-bondskanselier Merz wilde de AfD laten halveren door een streng asielbeleid op te zetten. Het omgekeerde gebeurde: de AfD is verdubbeld, de CDU gehalveerd. Voor de AfD-aanhanger gaat het beleid alsnog niet ver genoeg.

Ook onthullingen over extreemrechtse contacten, vriendjespolitiek en uitgesproken pro-Russische standpunten hebben de kiezers niet afgeschrikt, evenals waarschuwingen van Holocaustoverlevenden en kerken om niet op de partij te stemmen. Kiezers wuifden de bezwaren weg en noemden de 'oude partijen' simpelweg fout, corrupt en elitair.

Het laat de middenpartijen met de handen in het haar achter: niets lijkt te werken om de opmars van de AfD te stoppen. De partij zelf voelt zich onoverwinnelijk. Deze uitslag sterkt bovendien de extremistische flank, die heeft laten zien dat kiezers zich niet laten afschrikken door een radicalere koers.

Met deze uitslag neemt de druk op bondskanselier Merz toe. Al langer bestaat er onvrede over hem. Die is er binnen zijn eigen partij, maar vooral onder kiezers. In eerste krantencommentaren wordt opgeroepen tot zijn vertrek, evenals bij het lagere partijkader. Dat geluid zal nu aan momentum winnen.

Hoe verder?

In Saksen-Anhalt volgen nu politieke onstuimige weken. BSW pleit voor een zakenkabinet, maar als dat niet lukt, staat de partij open om AfD-leider Siegmund tot premier te benoemen. Het alternatief is een coalitie van alle andere partijen samen, behalve de AfD. Dat is niet realistisch, omdat er meerdere onderlinge blokkades bestaan.

Tot nu toe wees de AfD zelf coalitievorming af, ook met BSW. Siegmund zegt zijn hand "als een democraat" uit te steken, maar alleen op voorwaarde dat de AfD-plannen worden doorgevoerd.

Plannen AfD

Zo wil de AfD in de eerste honderd dagen asielkinderen naar aparte klassen verplaatsen, een verbod op regenboogvlaggen op scholen invoeren en het verdrag dat de publieke omroep regelt opzeggen. Daarna wil de partij subsidies voor 'anti-Duitse' cultuur en kerkelijke organisaties stopzetten, geschiedenisonderwijs aanpassen en de veiligheidsdienst vervangen.

Veel van de asielplannen zijn ongrondwettelijk of worden op landelijk niveau geregeld, met andere woorden: daar kan Siegmund niet veel aan doen. Wel kan de AfD asielopvang versoberen en het onderwijs van asielkinderen veranderen. Ook belooft Siegmund "buitenlandse restaurants onder druk te zetten", zodat zij vertrekken, en kerken te straffen die kerkasiel verlenen.

De afgelopen maanden heeft de huidige deelstaatregering zich al voorbereid op een AfD-regering. Er zijn recent wetten aangenomen om de rechterlijke macht te beschermen, evenals de publieke omroep en politieke onderwijsprogramma's. Ook zijn er plannen om de toegang van de veiligheidsdienst van Saksen-Anhalt tot staatsgevoelige informatie te beperken.

Impasse

Het kan nog lang duren voordat de deelstaat een nieuwe regering heeft, met of zonder de AfD. Mogelijk wacht een maandenlange impasse: er is geen wettelijke datum vastgesteld wanneer de premiersverkiezingen moeten plaatsvinden.

In politiek Berlijn kunnen ondertussen de wonden worden gelikt. En vooruitgekeken, want over twee weken volgen nog twee deelstaatverkiezingen: in Berlijn en in de Oost-Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren.

Ook daar groeit de AfD, maar anders dan in Saksen-Anhalt lijkt het daar volgens peilingen nog geen gelopen race en kunnen de regeringspartijen meestrijden om de winst. Dat kan hoop bieden voor de Duitse regering.

In de Amerikaanse staat Ohio is een man opgepakt die met een vuurwapen in de buurt van de Democratische gouverneurskandidaat Amy Acton probeerde te komen. Beveiligers konden hem aanhouden voordat hij de politica bereikte.

Het incident gebeurde in de plaats Canfield, tussen Cleveland en Pittsburgh, waar Acton op de plaatselijke braderie kiezers ontmoette. Enkele omstanders raakten gewond toen de man hen in zijn poging bij Acton te komen tegen de grond duwde. Zij konden na behandeling door de EHBO verder.

"Ik zag ineens een flinke kerel allemaal mensen wegduwen", zegt partijgenoot John Boccieri tegen de plaatselijke krant. "Hij werkte flink wat mensen naar de grond, onder wie een oudere heer van waarschijnlijk boven de 80."

Meerdere wapens

De 38-jarige man bleek later twee handvuurwapens, een taser en een boksbeugel op zak te hebben. Zijn motief en wat hij precies van plan was wordt nog onderzocht.

Acton laat weten blij te zijn met het kordate optreden van de beveiliging. "Acton zal zich blijven inzetten tegen de chaos, de haat en het venijn dat ons tegen elkaar opzet", laat een woordvoerder weten.

Haar Republikeinse tegenkandidaat Vivek Ramaswamy reageert ook dat geweld geen plaats dient te hebben in de politiek. "Kandidaten moeten kiezers kunnen ontmoeten zonder zich zorgen te maken over dreigingen of geweld. Dit is compleet onacceptabel."

Toename van geweld

Toch is er de afgelopen jaren een toename van politiek geweld in de VS te zien. Zo overleefde Donald Trump als kandidaat en president al meerdere aanslagen en raakte in 2022 de man van de fractieleider Nancy Pelosi zwaargewond bij een hameraanval.

Vorig jaar werden een Democratische politica uit Minnesota en haar man doodgeschoten, evenals conservatief commentator Charlie Kirk enkele maanden later.

In Ohio strijden Acton en Ramaswamy in een nek-aan-nekrace om de opvolger te worden van vertrekkend gouveneur DeWine, een Republikein. Ondernemer Ramaswamy kreeg enige landelijke bekendheid toen Trump hem samen met Elon Musk aanwees om radicaal overheidsuitgaven terug te dringen.

Een vuurwerkexplosie bij een kerk in Mexico heeft aan zeker tien mensen het leven gekost. Tientallen mensen raakten gewond, onder wie ook kinderen.

Het ging zaterdagavond mis bij een religieus festival ter ere van de beschermheilige van de plaats Temascalcingo, ruim 150 kilometer ten noordwesten van Mexico-Stad. Blijkbaar ging een voorraad vuurwerk af in een magazijn.

Hoe groot de ravage is, is goed te zien op de eerste beelden:

Zaterdagavond was het juist druk met mensen die de vuurwerkshow wilden bekijken. Doordat door de explosie een muur instortte, werd het reddingswerk bemoeilijkt.

"Alles ontplofte ineens, precies naast waar de priester voorging in de mis. Het was heel eng", zegt een getuige. "Mensen duwden elkaar aan de kant in een poging naar buiten te komen. Daarbij werden veel gewonden onder de voet gelopen, vreselijk."

Zeker 64 mensen zijn in het ziekenhuis behandeld, niet alleen aan brandwonden maar ook aan botbreuken door het vallende puin. Verschillende slachtoffers zijn vanwege de ernst van hun verwondingen overgebracht naar gespecialiseerde ziekenhuizen verder weg.

De City Swim door de Amsterdamse grachten heeft vanmiddag een recordbedrag van ruim 3 miljoen euro opgehaald. Dat is flink meer dan het bedrag vorig jaar, toen 1,7 miljoen werd ingezameld voor onderzoek naar de ziekte ALS.

Een recordaantal van 3300 deelnemers deed mee aan de zwemtocht van 2 kilometer van de Keizersgracht naar het Marineterrein bij het Scheepvaartmuseum. Eerder op de dag was er een kortere zwemtocht voor kinderen van 750 meter.

Aan de zwemtocht deden ook twaalf mensen mee die zelf aan de ziekte lijden, op eigen kracht of voortgetrokken door familie of vrienden. Ook enkele bekende Nederlanders zwommen mee, zoals actrice Monic Hendrickx, radiopresentator Marieke Elsinga, zangeres Maaike Ouboter en presentator Beau van Erven Dorens.

Vriendengroep

De City Swim komt voort uit een inzamelingsactie van een groep vrienden die in 2011 geld ophaalde door de Hellespont over te zwemmen, een tocht van 4,5 kilometer tussen het Europese en Aziatische deel van Istanbul. Toen daar 90.000 euro mee werd opgehaald, besloten ze een jaar later een Nederlandse editie op te zetten door de Amsterdamse grachten.

Aan de eerste editie in 2012 deden zo'n 1100 deelnemers mee, onder wie toen nog prinses Máxima. Dat jaar werd 740.000 euro opgehaald voor het onderzoek naar ALS.

Door de spier- en zenuwziekte ALS valt het lichaam van patiënten geleidelijk uit. De ziekte is gemiddeld binnen drie tot vijf jaar na de eerste symptomen dodelijk. Jaarlijks krijgen zo'n 500 Nederlanders de diagnose.

Het geld dat is ingezameld gaat in overleg met de Stichting ALS naar projecten die bijdragen aan de strijd tegen ALS. Omdat er nog tot eind deze maand geld gedoneerd kan worden, wordt het eindbedrag op 1 oktober bekendgemaakt.

Bij Miami International Airport is een Boeing 767-vrachtvliegtuig van webwinkelgigant Amazon op een nabijgelegen weg terechtgekomen.

Volgens de brandweer van Miami-Dade raakte het vliegtuig daarbij meerdere voertuigen. Er vielen in totaal vijf doden, het is niet duidelijk of dat inzittenden van het vliegtuig of de auto's waren.

Geverifieerde beelden van het toestel dat doorschiet:

Vijf personen raakten gewond, drie van hen zijn er ernstig aan toe. Om het vuur te bestrijden werden meer dan zestig brandweerlieden van Miami-Dade ingezet.

Motor bleef draaien

Op beelden van het incident is te zien dat grote hoeveelheden zwarte rook uit het toestel komen. Rond het vliegtuig staan auto's en vrachtwagens stil. De brandweer moest verschillende beknelde automobilisten uit hun voertuigen redden.

Het reddingswerk werd bemoeilijkt doordat een van de motoren van het vliegtuig nog was blijven draaien. Daardoor konden brandweerlieden lang niet dichtbij genoeg komen. Pas toen de motor met bluswater was stilgelegd, kon men bij het toestel komen.

Het toestel was in Miami geland na te zijn vertrokken uit San Juan in Puerto Rico. Volgens de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA schoot het vliegtuig aan het einde van de landingsbaan door. Het kruiste vervolgens een weg bij de luchthaven waarna het in een weiland tot stilstand kwam.

Het lijkt op de beelden grotendeels intact, maar over de omvang van de schade is nog weinig bekend. Ook is nog niet duidelijk waardoor het vrachtvliegtuig van de landingsbaan raakte. Alle startbanen en taxibanen werden enige tijd gesloten voor landende en vertrekkende voertuigen, inmiddels is de luchthaven het vliegverkeer weer aan het opstarten.

Passagiers met vluchten die vandaag gepland staan, moeten rechtstreeks bij hun luchtvaartmaatschappij de status van hun vlucht controleren voordat ze naar de luchthaven gaan, aldus de luchthaven op X.

Luchtvaartautoriteit FAA gaat onderzoek doen naar het incident.

Tienduizenden Russisch-orthodoxe gelovigen hebben vandaag deelgenomen aan een urenlange processie in het centrum van Moskou. Met patriarch Kirill aan het hoofd ging de optocht van de monumentale Verlosserskathedraal naar een eeuwenoud vrouwenklooster, een afstand van 7 kilometer.

Vanwege de strenge veiligheidsmaatregelen moesten deelnemers uren in de rij staan voor ze zich konden aansluiten bij de optocht. Veel parochies uit Moskou en omliggende provincies hadden delegaties gestuurd, onder aanvoering van de plaatselijke priester. Ook waren er leden van orthodoxe en politieke organisaties, zoals de nationalistische Russische Gemeenschap.

Een jaar geleden werd al een vergelijkbare processie gehouden. De Russisch-orthodoxe kerk wil er een jaarlijks terugkerende traditie van maken, zoals die ook bestond voor de Oktoberrevolutie van 1917. Het belangrijkste verschil met vorig jaar is dat er, in een speciale schrijn, stoffelijke resten werden meegedragen van Dmitri Donskoj, een legendarische Moskouse grootvorst uit de veertiende eeuw die in 1988 heilig is verklaard.

Mongools leger verslagen

In augustus werden de resten van Dmitri aangetroffen in een sarcofaag in het Kremlin waar ze zich al 500 jaar bevonden. Het gaat hoofdzakelijk om beenderen. President Poetin kwam voor het oog van de televisiecamera's naar de kathedraal van de aartsengel Michaël om de 'vondst' te aanschouwen, kreeg ter plekke tekst en uitleg van onderzoekers en woonde een gebedsdienst bij.

Patriarch Kirill benadrukte dat "deze gebeurtenis door de wil van God plaatsvindt op een bijzonder moment", waarmee hij doelt op de oorlog in Oekraïne. Net als in de tijd van Dmitri Donskoj wordt volgens hem geprobeerd "onze kerk en samenleving te verdelen". Kirill roept op te bidden tot Dmitri, opdat die God vraagt om "het Russische land" te beschermen tegen vijanden en om "kracht voor ons leger".

Dmitri Donskoj ('van de Don') schreef geschiedenis door in 1380 aan de rivier de Don een Mongools leger te verslaan in wat bekend werd als de Slag op het Snippenveld. Die overwinning toonde aan dat de Mongolen, sinds halverwege de dertiende eeuw heer en meester in wat later Rusland zou heten, te verslaan waren. Twee jaar later moest Dmitri toch weer buigen voor de Mongolen, die daarna nog meer dan honderd jaar heer en meester bleven.

"Hoe meer heiligen er met ons zijn, hoe waardevoller deze processie," zegt een van de deelneemsters aan de processie tegen de NOS-televisieploeg. "Dit is heel belangrijk voor ons allemaal", beaamt een man. "Want Dmitri Donskoj heeft de Slag op het Snippenveld gewonnen, maar ook het voorbeeld gegeven van een orthodoxe familie, hij had elf kinderen. Wij moeten ook weer grote gezinnen hebben, met veel kinderen, om het kwaad in de wereld te weerstaan."

De processies behoren tot de grootste publieke manifestaties in Moskou sinds daar in het voorjaar van 2021 tienduizenden mensen de straat op gingen om de vrijlating te eisen van de gearresteerde oppositieleider Aleksej Navalny.

In maart 2024 kwamen opnieuw tienduizenden Moskovieten bijeen om Navalny de laatste eer te bewijzen. Hoewel geen demonstratie, liep die begrafenis uit op een politieke manifestatie, waar mensen leuzen scandeerden tegen Poetin en tegen de oorlog.

Smeekbede voor de overwinning

Publieke bijeenkomsten worden in Moskou stelselmatig verboden, onder het voorwendsel dat de allang voorbije coronapandemie geen samenscholingen toelaat. Maar dat was geen beletsel voor deze religieuze processies.

De processie in Moskou is evenzeer een politieke als een religieuze bijeenkomst, en moet laten zien dat de Russisch-orthodoxe kerk als een man achter het Kremlin staat. "De eenheid van het Russische volk, dat is het belangrijkste", zegt een man voor de NOS-camera. "Als we verenigd zijn, zijn we onoverwinnelijk. Daarom zullen wij winnen."

Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 zijn de toch al innige banden tussen het Kremlin en de Russisch-orthodoxe kerk nog verder aangehaald. Patriarch Kirill verplichtte zijn priesters in de kerkdienst een gebed te gebruiken dat een smeekbede voor de overwinning bevat. Priesters die weigerden zijn uit hun ambt gezet.