NOS Nieuws - Algemeen

De Europese Commissie heeft het sociale platform TikTok op de vingers getikt voor het overtreden van Europese regels die minderjarigen moeten beschermen. Volgens Brussel zijn de accounts van minderjarigen niet goed genoeg afgeschermd. TikTok zelf zegt in een reactie privacy juist hoog in het vaandel te hebben.

Op het sociale platform kunnen gebruikers hun account op 'openbaar' zetten. Als die instelling aanstaat, kan iedere gebruiker, zelfs zonder TikTok-account, de video's zien op dat account. Inhoud van 16- en 17-jarigen kan ook worden aanbevolen aan andere TikTok-gebruikers.

Dat kan leiden tot ongewild contact met mensen met slechte bedoelingen, schrijft de Europese Commissie. Daarnaast is er risico op online pesten en gevolgen die een leven lang kunnen doorwerken. "Deze functie geeft vreemden een kijkje in het leven van een kind. Wat minderjarigen erop zetten kan voor eeuwig online blijven. Dat kan hen later in het leven achtervolgen."

Profielfoto's

Zelfs als minderjarigen hun instellingen niet op 'openbaar' zetten, zijn hun accounts makkelijk te vinden via gebruikers door wie ze gevolgd worden of die ze zelf volgen. Daarnaast zijn profielfoto's zichtbaar voor iedereen, ook voor wie geen TikTok-account heeft.

De Europese Commissie roept het Chinese bedrijf op de instellingen zo aan te passen dat de inhoud van accounts van minderjarigen alleen maar zichtbaar is voor gebruikers die door de minderjarige zijn geaccepteerd.

Oudere minderjarigen (van 16 en 17 jaar) hebben de optie hun filmpjes met een groter publiek op het platform te delen, maar dat mag niet ook door een wereldwijd publiek buiten TikTok zichtbaar zijn, stelt de Commissie. Ook mag het platform video's van minderjarigen niet aanbevelen bij andere TikTok-gebruikers.

Miljardenboete

Het oordeel van de Europese Commissie leidt niet tot onmiddellijke gevolgen voor het bedrijf. TikTok krijgt eerst de kans te reageren op de bevindingen. Een woordvoerder van het sociale medium laat aan de NOS weten extra aandacht te hebben voor tieneraccounts. Zo zijn er volgens het sociale medium tientallen privacy- en veiligheidsfuncties ingebouwd en staan de accounts van gebruikers onder de 18 jaar standaard op privé.

"Daarnaast zijn wij een van de weinige platforms waar jonge tieners geen gebruik kunnen maken van privéberichten en waar hun content niet in aanmerking komt om in de Voor Jou-feed te verschijnen", aldus de woordvoerder. TikTok zegt zich nu te beraden op de voorlopige bevindingen van de Europese Commissie.

Als de Commissie niet tevreden is met het antwoord, kan een boete volgen. Die bedraagt maximaal 6 procent van de totale jaaromzet van het bedrijf. De boete kan daarmee in de miljarden lopen.

De Europese Commissie concludeerde in februari dat TikTok ook op een andere manier de Europese regels had overtreden. Toen was de kritiek dat de TikTok-app allerlei functies heeft die zeer verslavend werken voor gebruikers. Ook daarvoor kan het bedrijf een miljardenboete krijgen.

De meeste kruisjes zijn inmiddels uitgedeeld aan de finishlijn van de Nijmeegse Vierdaagse. De laatste wandelaars hebben tot 18.00 uur de tijd om binnen te komen.

De snelste loper, Simon Brownlee, mocht vanochtend voor 10.00 uur al zijn felbegeerde medaille in ontvangst nemen. De Brit is al jaren de eerste burgerdeelnemer die over de finish komt. "Het is de 27e keer. De Vierdaagse voelt als thuis inmiddels", vertelt hij aan Omroep Gelderland.

Kijk hier naar hoe (opgeluchte) deelnemers over de finish komen:

Vandaag is de laatste dag van het jaarlijkse grote wandelevenement. Traditiegetrouw worden de lopers door duizenden toeschouwers onthaald op de Via Gladiola, bijnaam van de Sint-Annastraat, in Nijmegen. Ze worden daar overladen met gladiolen, kleurrijke bloemen die symbool staan voor kracht en doorzettingsvermogen.

De allereerste die vandaag over de finishlijn ging, is rolstoeler Ronald van Dort. Hij mag vandaag zijn zevende kruisje ophalen. "Ik vind het gewoon echt mooi om te doen", vertelt hij aan Omroep Gelderland.

De burgemeester van Rheden, Carol van Eert, loopt voor de eerste keer mee. "Ik wil de Via Gladiola halen, want ik wil een hand van mijn Nijmeegse collega", zei Van Eert eerder deze week. De Nijmeegse burgemeester Bruls feliciteerde Van Eert toen hij over de finish was gekomen.

Dinsdag ging de 108e editie om 04.00 uur 's ochtends van start in het centrum van Nijmegen. Dit jaar deden ruim 45.000 lopers uit meer dan 70 landen mee aan de wandeltocht.

De afgelopen jaren neemt het aantal jonge lopers toe. In 2016 was 7,5 procent van de wandelaars tussen de 21 en 30 jaar, dit jaar was dat 20,5 procent.

Voor het eerst is het laatste deel van de route op vrijdag aangepast. Normaal gesproken liepen tienduizenden deelnemers over de Elstweg, de Doctor Moonsweg en de Jan van Daalstraat in Beers, maar dit jaar niet. Dat was volgens de organisatie nodig om de verkeersveiligheid te waarborgen.

In het zuidwesten van Frankrijk zijn vanwege twee snel uitbreidende natuurbranden ruim 63.000 mensen geëvacueerd. Op het schiereiland Cap Ferret worden mensen per boot in veiligheid gebracht.

De grootste van de twee branden - er woeden er momenteel 32 in Frankrijk - brak eergisteren uit bij Saumos in het departement Gironde en heeft meer dan 10.000 hectare verwoest. Het is daarmee de grootste natuurbrand van het seizoen, zegt de Franse minister van Binnenlandse Zaken Nuñez tegen TF1.

De brand is vermoedelijk ontstaan door een machine die werd gebruikt om een bospad vrij te maken. Inmiddels zijn in Gironde 40.000 mensen geëvacueerd, onder wie veel toeristen op campings en vakantieparken.

Ook het schiereiland Cap Ferret, dat grenst aan het Bassin d'Arcachon, wordt ontruimd. Met boten worden honderden mensen geëvacueerd, hoewel niet iedereen gehoor geeft aan het bevel. Sommige oesterkwekers zijn gebleven om hun voorraad te redden, schrijft de Franse krant Le Monde. "Als we ze een paar dagen laten liggen, gaan ze dood door de hitte."

Door de brand zijn tachtig gebouwen beschadigd en vijftig verwoest. Er zijn geen slachtoffers, wel raakte een brandweerman gewond.

Verder naar het zuiden woedt bij Biscarrosse in het departement Landes een tweede grote brand, die ontstond nadat een bestelwagen had vlamgevat op een weg in het bos. Daar zijn ruim 23.000 inwoners en vakantiegangers geëvacueerd. Het vuur heeft ongeveer 2500 hectare in de as gelegd en zo'n honderd woningen beschadigd of verwoest.

Bij de bestrijding van de twee branden zijn meer dan 2000 brandweerlieden ingezet. Zij worden ondersteund door een groot aantal blusvliegtuigen. De branden konden zich snel verspreiden door de kurkdroge dennenbossen.

Dag en nacht wordt het vuur bestreden in Frankrijk:

President Macron vroeg vandaag EU-landen om hulp bij het bestrijden van de branden. Frankrijk heeft daarbij via het Europese bijstandsmechanisme onder meer gevraagd om blusvliegtuigen en helikopters. Kroatië, Portugal, Tsjechië en Slowakije leveren die, zegt Macron.

Nederland is niet benaderd, meldt het ministerie van Justitie en Veiligheid. "Als er een verzoek komt, kijken wij wat we kunnen doen", zegt de woordvoerder. "Maar je gaat niet als land halsoverkop mensen sturen. Het land in nood regelt wat het nodig heeft."

Noodtoestand Spanje

Ook in Spanje woeden op grote schaal natuurbranden, aangewakkerd door aanhoudende hitte. Twee branden die ten westen van de hoofdstad Madrid woeden, zijn volgens de autoriteiten opgegaan in één grote natuurbrand. In het getroffen gebied zijn meerdere dorpen ontruimd. 20.000 mensen zijn geëvacueerd of worden verplicht om thuis te blijven.

De regering riep eerder vandaag de nationale noodtoestand uit. Dat betekent dat het ministerie van Binnenlandse Zaken de leiding neemt over de brandbestrijding in de getroffen Spaanse regio's. "We maken een dramatische situatie mee, niet alleen in verschillende Spaanse regio's, maar ook in buurlanden", zegt de Spaanse premier Sánchez.

De Zuid-Koreaanse rechter heeft vandaag uitspraak gedaan in wat ze in Zuid-Korea de 'echtscheiding van de eeuw' noemen. Die tussen Chey Tae-won, directeur van een van Zuid-Korea's grootste bedrijven, en Roh Soh-yeong, dochter van de voormalige president.

De rechter oordeelde dat de vrouw recht heeft op omgerekend zo'n 570 miljoen euro van het vermogen van de man. Hiermee stelt de rechter indirect dat zij, waarschijnlijk deels via haar presidentiële connecties, een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd aan het succes van de Zuid-Koreaanse chipgigant SK Group.

Een machtig huwelijk

Chey en Roh ontmoetten elkaar in 1985 tijdens hun studie in de VS. Het was een turbulente tijd in Zuid-Korea, aan het einde van de militaire dictatuur. In 1987 werd de vader van Roh Zuid-Korea's eerste direct gekozen president. Een paar maanden later stapten de twee in het huwelijksbootje, in het Blauwe Huis, de presidentiële woning.

De kranten spraken van het "huwelijk van de eeuw". Het was een hoopvolle periode en hier kwamen twee mensen uit de meest invloedrijke kringen samen, de zaken- en politieke elite van Zuid-Korea, klaar om zich in te zetten voor de ontwikkeling van het land.

Maar die verwevenheid leidde al snel tot kritiek. Na zijn presidentschap werd Roh onder meer veroordeeld voor het aannemen van honderden miljoenen dollars aan illegale betalingen van grote conglomeraten. Ook SK Group kwam daarbij in opspraak.

Zuid-Koreaanse chaebols

De Zuid-Koreaanse economie wordt gedomineerd door een klein aantal chaebols, familieconglomeraten. Deze ontstonden na de Koreaanse Oorlog, toen de overheid bewust een aantal familiebedrijven selecteerde en ondersteunde om de economie snel te industrialiseren.

Vandaag de dag vertegenwoordigen de vijf grootste chaebols, waaronder SK Groep, ongeveer de helft van de waarde van de Zuid-Koreaanse aandelenmarkt. Hoewel de familiebedrijven Zuid-Korea zeer welvarend hebben gemaakt, klinkt er ook veel kritiek. Hun dominante marktpositie en sterke verwevenheid met de politiek leiden volgens velen geregeld tot wetteloosheid en grote ongelijkheid in het land.

Onder leiding van Chey groeit het familiebedrijf uit tot een van de succesvolste conglomeraten van het land. Die groei ging niet zonder controverse. Chey werd tweemaal veroordeeld voor onder meer illegale handel en verduistering. In beide gevallen kreeg hij presidentiële gratie, koren op de molen van mensen die toch al vinden dat de relatie tussen de overheid en de chaebols te nauw is.

Toch doet dochterbedrijf SK Hynix anno 2026 goede zaken. Door de wereldwijde AI-boom groeide SK Hynix uit tot een van de belangrijkste spelers in de wereldwijde chipindustrie, wat Chey een van de rijkste mannen van Zuid-Korea maakt. Vorige maand prees de huidige president van Zuid-Korea het bedrijf nog voor de grote investeringen die het doet in de ontwikkeling van de chipindustrie.

Rechtszaken

Zijn huwelijk is aanzienlijk minder succesvol. In 2015 maakt Chey via een brief in de krant wereldkundig dat hij wilde scheiden. Na onsuccesvolle onderhandelingen stapten de twee uiteindelijk naar de rechtbank. Roh eiste een aanzienlijk deel van het vermogen van Chey.

Volgens haar hebben haar familiebanden aanzienlijk bijgedragen aan het succes van zijn bedrijf. Dit zou onder meer gebeurd zijn via tientallen miljoenen die haar vader in het bedrijf zou hebben gestopt, geld dat hij als president onrechtmatig had verkregen. Chey ontkent dat en stelt dat hij zijn vermogen vooral verdiend heeft nadat de twee al uit elkaar waren gegaan.

Uitspraak

De rechter lijkt met de uitspraak een middenweg gekozen te hebben. Met de toekenning van 570 miljoen euro lijkt de rechter te stellen dat Roh wel degelijk een bijdrage heeft geleverd aan het succes van de SK Groep, maar minder dan de vrouw zelf zegt. Tegelijkertijd is het niet waarschijnlijk dat deze geldsom invloed zal hebben op de stabiliteit van Chey's leiderschap over het bedrijf.

De zaak is voor veel Zuid-Koreanen een nieuwe aanleiding om stil te staan bij de al langer bestaande discussie over de invloed van de chaebols en hun nauwe banden met de politiek. Critici vrezen dat economische belangen soms te zwaar meewegen in beslissingen die de grote familieconglomeraten raken, terwijl voorstanders juist wijzen op hun grote belang voor de Zuid-Koreaanse economie. In deze zaak lijken beide partijen aan het kortste eind te hebben getrokken.

De zeven mannen die vorige week werden aangehouden in een onderzoek naar mensenhandel op de Amsterdamse Wallen hebben allemaal de Roemeense nationaliteit. Zij zouden tientallen sekswerkers hebben uitgebuit, misleid en bedreigd, soms met geweld.

Het geld dat de vrouwen verdienden, gaven de Roemeense mannen volgens de politie uit aan drank, drugs, dure kleding en gokken. Ze hadden zelf geen werk, maar leefden wel op grote voet. De Roemenen worden verdacht van mensenhandel en deelname aan een crimineel samenwerkingsverband.

Vier van de zeven verdachten werden vorige week tijdens een grote politieactie in Amsterdam aangehouden. De drie anderen werden opgepakt in Roemenië, van wie er één inmiddels aan Nederland is uitgeleverd. De mannen zijn tussen de 34 en 45 jaar oud, meldt de politie.

'Halfbroers hoofdverdachten'

Volgens Het Parool zijn twee Roemeense halfbroers van 44 en 45 jaar de hoofdverdachten. Zij zouden in 2019 in Roemenië al veroordeeld zijn in een grote vrouwenhandelzaak, maar konden in Amsterdam "openlijk hun gang" gaan, schrijft de krant.

De politie kwam de groep op het spoor toen begin dit jaar anonieme tips en andere signalen binnenkwamen over mogelijke misstanden bij de raamprostitutie. Volgens de politie zagen de mannen "een specifiek gebied" van de Amsterdamse rosse buurt "als hun eigendom".

150.000 euro

Sekswerkers die daar werkten, zouden wekelijks een fors geldbedrag aan de groep hebben moeten betalen. Daar stond geen tegenprestatie tegenover. Vrouwen die niet betaalden, werden bedreigd. Het onderzoeksteam houdt er rekening mee dat de sekswerkers jaarlijks tot wel 150.000 euro verdienden.

Veel van de slachtoffers zijn net als de verdachten Roemeens en werkten eerder als sekswerker in Roemenië of in een van de buurlanden. Ze zouden met valse beloften over meer inkomsten en betere werkomstandigheden naar Amsterdam zijn gelokt.

Relaties met slachtoffers

Eenmaal in Nederland moesten de vrouwen volgens de politie het grootste deel van hun inkomsten afstaan. De mannen zouden ook hebben bepaald waar zij woonden en daarvoor huur hebben gevraagd. Op de Wallen hielden zij toezicht en gaven zij de vrouwen op intimiderende wijze aanwijzingen.

Vaak hadden de verdachten een relatie met een slachtoffer en in sommige gevallen ook een gezamenlijk kind, aldus de politie. De vrouwen werd een gezamenlijke toekomst voorgespiegeld, met een huwelijk, kinderen en een woning in Roemenië. Daardoor werden zij volgens de recherche nog afhankelijker van de mannen.

De recherche vermoedt dat er tientallen uitgebuite slachtoffers zijn. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Roemenië heeft vanmorgen een drone neergehaald die het luchtruim was binnengevlogen. Dat schrijft de Roemeense president Nicusor Dan op X. Een piloot van een F-16-gevechtsvliegtuig schoot de drone uit de lucht.

De president schrijft dat het gebied waarboven de piloot vloog, in de buurt van het stadje Buzău, onbewoond was, waardoor de piloot zonder enig risico kon schieten. Waar de drone vandaan kwam is nog niet bekend. "Teams van de relevante instanties onderzoeken momenteel het gebied om alle details over het incident te achterhalen", aldus Dan.

Het is niet de eerste keer dat drones het Roemeense luchtruim binnenvliegen. Roemenië grenst aan Oekraïne en de Zwarte Zee. Zowel Oekraïense als Russische drones zijn eerder ontploft of neergestort op Roemeens grondgebied.

Volgens de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken is het voor het eerst dat Roemenië zelf actief een onbemand toestel neerhaalt.

De Europese Unie reageert opgelucht op de nieuwe heffingen vanuit de Verenigde Staten. Volgens de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, zijn de nieuwe heffingen in lijn met de afspraken die zijn gemaakt binnen het handelsakkoord, dat een jaar geleden werd gesloten.

De Commissie weerspreekt de Amerikaanse beschuldiging van dwangarbeid, maar gaat zich er niet tegen verzetten. In Brussel denken ze dat duidelijkheid voor bedrijven en het voorkomen van een nieuwe handelsoorlog zwaarder wegen dan een confrontatie met de Amerikanen.

Twistpunt dwangarbeid

Volgens de VS zijn de nieuwe heffingen juridisch houdbaar omdat de EU zich schuldig maakt aan oneerlijke handelspraktijken. Specifiek doet de Europese Unie te weinig om dwangarbeid in de productieketen tegen te gaan, is het verwijt van Washington.

Onzin, vindt EU-buitenlandchef Kallas. "Als je ons arbeidsrecht vergelijkt met dat in de Verenigde Staten, dan is het ongegrond. Wij hebben betaalde vakanties en we hebben heel goede werkomstandigheden voor onze werknemers."

De EU heeft in 2024 bovendien wetgeving aangenomen die bedrijven verbiedt producten te importeren of exporteren waarbij ergens in de productieketen sprake is geweest van dwangarbeid. Die wet gaat eind volgend jaar in.

Zorgen over andere onderzoeken

Toch is de hele week in Brussel al te horen dat de EU zich zou neerleggen bij deze onderbouwing, zolang de heffingen niet te hoog zijn. De VS legt nu heffingen op van 10 tot 12,5 procent. Daarmee zijn ze niet hoger dan de bovengrens van 15 procent die de EU en de VS vorig jaar met elkaar afspraken.

In Brussel zijn nog wel zorgen. De Amerikanen hebben meer onderzoeken lopen naar de EU die zouden kunnen leiden tot extra heffingen. Zo beschuldigt Washington de EU van het produceren van producten waar in de EU te weinig vraag naar is, waardoor die producten tegen dumpprijzen op de wereldmarkt belanden. Een claim die de EU ontkent. Daarnaast begon de VS een onderzoek naar de medicijnprijzen in Duitsland. Die zijn volgens de Amerikanen te laag.

Google-boete zet kwaad bloed

Gisteren reageerden de Verenigde Staten bovendien woedend toen de Europese Commissie bekendmaakte twee boetes van samen bijna een miljard euro op te leggen aan de Amerikaanse techreus Google.

De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer noemde de boetes het meest recente voorbeeld van "een steeds agressievere aanpak richting Amerikaanse technologiebedrijven" door de EU. Sinds een paar weken voeren de VS en de EU gesprekken over digitale zaken, waaronder de omgang met de grote Amerikaanse techbedrijven.

Volgens Greer vormen de boetes voor techbedrijven een risico voor stabiele handel tussen de VS en de EU, waarmee hij voorsorteert op mogelijke consequenties. Die zien we vandaag nog niet terug, tot opluchting van Brussel.

Mensen die vanwege een verkeersovertreding aan de kant worden gezet, krijgen straks naast een boete ook strafpunten. Politie en Openbaar Ministerie komen voor het einde van het jaar met een puntensysteem om verkeershufters beter in beeld te krijgen. De politie bevestigt berichtgeving daarover van RTL Nieuws, maar benadrukt dat over de uitwerking nog wordt gesproken.

De uitgangspunten zijn wel duidelijk. Bestuurders die door de politie staande worden gehouden, krijgen straks een, twee of drie strafpunten. Het aantal hangt af van de ernst van de overtreding. Wie binnen een jaar zes strafpunten krijgt, komt op een lijst met veelplegers.

Voor appen achter het stuur of het niet dragen van een gordel krijg je één punt, voor zwaardere overtredingen die worden behandeld door justitie is de straf twee punten. Drie punten zijn er voor de zwaarste categorie, bijvoorbeeld het veroorzaken van een ongeluk.

Automobilisten die worden geflitst, hoeven niet te vrezen voor een punt. "Het gaat echt om zaken waarbij we een staandehouding doen", zegt projectleider Verkeer bij de politie Frits Lindeman. "Zodat we zeker weten dat het om die persoon gaat. Het gaat dus niet op kenteken."

In de gaten houden

Bestuurders die zes punten hebben 'gescoord', worden extra in de gaten gehouden. Door de lijst krijgen de autoriteiten meer zicht op wie de veelplegers zijn.

Over hoe de groep vervolgens moet worden aangepakt, is nog overleg tussen politie, Openbaar Ministerie en de ministeries van Infrastructuur en Justitie. RTL schrijft dat wordt nagedacht over een verplichte cursus.

In Duitsland acht punten? Dan rijbewijs kwijt

Duitsland werkt al decennialang met een puntensysteem voor verkeersovertredingen. Ook daar krijgen automobilisten voor ernstige vergrijpen behalve een boete een, twee of drie strafpunten. Als je acht punten hebt, ben je je rijbewijs kwijt.

Bestuurders kunnen punten 'afbouwen' door een cursus te volgen. Punten worden na enkele jaren kwijtgescholden. Dat gebeurt op zijn vroegst na 2,5 jaar en bij verkeersmisdrijven pas na tien jaar.

Nederland heeft trouwens al twee puntensystemen in het verkeer: voor mensen die minder dan zeven jaar hun rijbewijs hebben en voor mensen die rijden onder invloed van drank of drugs. Bij beide groepen worden overtredingen bijgehouden en zijn er consequenties als ze vaker in de fout gaan.

30.000 veelplegers

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek waren er vorig jaar bijna 30.000 bestuurders die met het nieuwe systeem zes punten of meer hadden gehaald. Onder hen waren bijna 28.000 mannen. Ruim een derde van de groep had problematische schulden.

87 procent van deze hardleerse bestuurders was jonger dan 45 jaar. Vorig jaar waren er 2650 minderjarige veelplegers: 9 procent.

Het aantal veelplegers schommelt al jaren rond de 30.000. Politie en justitie willen dat aantal omlaag brengen; het puntensysteem moet daaraan bijdragen. Maatregelen als een waarschuwingsbrief bleken volgens onderzoek weinig effectief.

Ruim twintig mensen zijn in de Rotterdamse wijk De Esch op de bon geslingerd omdat ze zich niet hielden aan het gebiedsverbod dat daar vannacht is ingegaan. Bewoner Jacqueline is verheugd want zij genoot vannacht voor het eerst in tijden van rust en stilte, zegt ze bij de regionale omroep Rijnmond. "Ik heb heerlijk geslapen."

In de wijk wordt al jaren geklaagd over overlast door jongeren die onder meer straatraces houden, harde muziek draaien en drugs gebruiken. De gemeente besloot daarom voor drie maanden een gebiedsverbod in te stellen. Wie 's nachts zonder goede reden in de wijk is, is strafbaar. Zo'n gebiedsverbod is uniek in Nederland, zeggen experts.

"Ik slaap aan de straatkant en had bijna elke avond last van herrie, schreeuwen en toeterende auto's. Zelfs met oordoppen in hoorde ik ze. Ze laten ook steeds veel troep achter, maar nu is de straat nog helemaal schoon", vertelt de vrouw vanochtend.

Omwonenden hebben veel last van de vele auto's in de wijk:

Een andere bewoonster, die anoniem wil blijven, durfde de afgelopen tijd 's avonds niet meer alleen over straat. "Omdat ik niet meer de stress wilde ervaren van het gerace. En ik wilde ook niet meer op een vervelende manier worden aangesproken."

Ze is blij met het het gebiedsverbod en kritisch op mensen die dat een te zwaar middel vinden. "Dan moeten die mensen maar een tijdje hier komen wonen. Tot nu toe was er weinig tegen de overlast te doen, maar door het gebiedsverbod kan dat juridisch nu wel."

De maatregel geldt de komende tijd elke nacht van 23.00 uur tot 05.00 uur. Het gebiedsverbod geldt niet voor bewoners, bezoekers of mensen die in het gebied werken. Na drie maanden wordt het verbod geëvalueerd. Hoe hoog de boete is die de ruim twintig mensen vannacht kregen, wordt later bepaald door het Openbaar Ministerie.

De Indiase activist Sonam Wangchuk is na 26 dagen gestopt met een hongerstaking die hij was begonnen om de eisen van de Kakkerlakken-beweging kracht bij te zetten. Andere activisten hebben aangekondigd door te gaan met de protesten.

Het gaat inmiddels om een van de langstdurende golven van publieke onvrede tegen de regering van premier Modi in de afgelopen jaren. De acties begonnen meer dan een maand geleden met de roep om onderwijshervormingen, na examenfraude bij medische toelatingsexamens in India.

Sindsdien speelt de beweging ook in op andere problemen zoals werkloosheid en economische ongelijkheid. Er zijn demonstraties in steden in het hele land. Deze week gingen weer duizenden mensen de straat op.

De politie zette in hoofdstad New Delhi traangas en wapenstokken in om demonstranten uiteen te drijven toen ze probeerden het parlement te bereiken. Daarbij was ook Abhijeet Dipke aanwezig, de oprichter van de Kakkerlakken-beweging (CJP). Ook hij begon een hongerstaking, maar beëindigde die na korte tijd, volgens Indiase media op verzoek van Wangchuk.

'Niet voor niets'

Wanchuk zelf is geen leider van de Kakkerlakken-beweging, maar zijn hongerstaking werkte de afgelopen weken wel als een katalysator voor het protest. In een post op X zegt hij dat hij zijn hongerstaking heeft beëindigd na oproepen van tientallen leden van het parlement en na "langdurige onderhandelingen over diverse voorwaarden en met het oog op mogelijk geweld in het land." Hij ging daar niet nader op in.

Na de aankondiging liet Dipke weten dat "Sonams offer niet voor niets zal zijn". Hij bezwoer dat de protesten zullen doorgaan tot de Indiase minister van Onderwijs, Dharmendra Pradhan, is afgetreden.

Premier Modi wil zijn minister niet wegsturen, maar deed deze week wel enkele toezeggingen. Hij wil wetgeving introduceren om lekken bij toelatingsexamens aan te pakken en er moet snelrecht komen om de daders te straffen.

Voor het eerst gesprekken

De activisten hechten weinig waarde aan de woorden van de premier zolang hij de onderwijsminister niet ontslaat. Voor vandaag zijn voor het eerst gesprekken gepland tussen kopstukken van de Kakkerlakken-beweging en vertegenwoordigers van de regering.

Tegelijk zijn de activisten voorbereid op meer gewelddadige confrontaties met de politie. Ze hebben zich in New Delhi verzameld op een plein bij het historisch observatorium Jantar Mantar.

In een persconferentie liet Dipke vanochtend weten dat de groep het plein niet zal verlaten voordat de minister van Onderwijs is opgestapt. Hij zei ook dat er vandaag mogelijk CJP-leden zullen worden gearresteerd en riep zijn aanhang op het protest in dat geval voort te zetten.

Devi Boerema, correspondent Zuid-Azië:

"Nadat ze met veel geweld hadden ingegrepen bij de protestmars naar het parlement afgelopen maandag, braken politieagenten het podium op de protestlocatie af. Ze moeten gedacht hebben dat ze met succes een einde hadden gemaakt aan de Kakkerlakken-beweging van Abhijeet Dipke. Alleen kwamen vrijwilligers de volgende ochtend terug om het podium weer op te bouwen. Dipke riep zijn achterban op om vooral door te gaan met actievoeren en sindsdien lijkt het protest hier in de hoofdstad elke dag alleen maar groter te worden.

Schokkende beelden waarop jongeren door de politie met wapenstokken en traangas worden aangevallen hebben het anti-overheidssentiment alleen maar versterkt. Nu blijkt uit onderzoek dat er ook met kleine rubberkogels op de demonstranten en journalisten is geschoten.

Demonstranten in New Delhi vragen niet alleen om het vertrek van de minister van Onderwijs. De meesten van hen vinden dat Modi ook zijn langste tijd heeft gehad. De premier is dit jaar bezig aan zijn dertiende jaar als leider van dit land, de meeste gen Z'ers kennen niet anders dan Modi. Ze willen verandering.

De Indiase regering lijkt niet echt goed te weten hoe die grip kan krijgen op de Kakkerlakken-beweging. De jongeren voeren vreedzaam verzet in de stijl van Gandhi en zijn tegelijkertijd online heel sterk door op een satirische manier kritiek te leveren. Voor het eerst staat het socialemediateam van regeringspartij BJP aan de zijlijn toe te kijken. Deze jongeren simpel wegzetten als terroristen of anti-nationalisten werkt niet. Na maanden van negeren hebben de politici eindelijk ingezien dat ze niet langer om de Kakkerlakken heen kunnen."

Diverse buitenlandse concurrenten hebben een oogje laten vallen op het Nederlandse ingenieursbureau Arcadis. Het concern bevestigt vanmorgen dat het Canadese WSP Global zich de afgelopen periode tweemaal heeft gemeld met een bod.

Persbureau Reuters meldde gisteren dat er meerdere kapers op de kust zijn. In een persverklaring bevestigt Arcadis vanmorgen dat WSP Global een bod heeft uitgebracht op alle aandelen van het bedrijf, eerst van 48,5 euro per stuk en vervolgens voor 51,5 euro.

Arcadis noemt het overnamebod "ongewenst", maar belooft het wel "zorgvuldig" te gaan bestuderen. Het bestuur zegt ervan overtuigd te zijn dat Arcadis zelfstandig beter af is, ook voor aandeelhouders.

Zorgen

Het eerste bod van WSP Global was unaniem door het bestuur afgewezen. Enerzijds omdat het te laag werd bevonden en anderzijds omdat WSP Global niet duidelijk zou maken hoe Arcadis na een overname zou passen in de structuur en visie van het Canadese concern.

Arcadis ontstond in 1888 als de Nederlandsche Heidemaatschappij en levert ontwerp- en adviesdiensten voor bouwprojecten, water en milieu. Het bedrijf is actief in ruim dertig landen en heeft ruim 34.000 mensen in dienst. Arcadis is sinds 1995 aan de Amsterdamse beurs genoteerd. Door de overnamegeruchten schoot de koers van het aandeel gisteren omhoog.

Vanwege de aanhoudende droogte gaan de sluizen bij Eefde, die toegang geven tot het Twentekanaal, vanaf morgenmiddag dicht voor de scheepvaart. Ook mag per direct geen water meer uit het Twentekanaal onttrokken worden voor het beregenen van gewassen. De maatregelen worden genomen uit angst voor onherstelbare schade aan waterkeringen, de bodem en de natuur.

Voor zover bekend is het de eerste keer dat het Twentekanaal wordt afgesloten vanwege droogte. Het kanaal ging in 2012 voor het laatst dicht, maar dat was vanwege een zwaar beschadigde sluisdeur.

Jaarlijks passeren ongeveer 15.000 tot 20.000 schepen de sluizen bij Eefde in het Twentekanaal, dat ook wel de poort van Twente wordt genoemd. Voor de manager van havenbedrijf Port of Twente Bornerbroek komt de afsluiting als een onaangename verrassing. "We snappen dat het moet voor de veiligheid, maar het is een forse maatregel", zegt Frank van Zomeren.

De sluis bij Eefde is voor schepen de enige toegang tot de Twentekanalen, met de hoofdvertakking van Zutphen naar Enschede en de grote zijtak naar Almelo. Van Zomeren: "De getroffen bedrijven willen perspectief, maar we zijn afhankelijk van de weergoden."

Waterpeil zakt

Ook een zijtak van het Twentekanaal, het kanaal Almelo-De Haandrik, is vanaf morgen dicht. Daar moet het waterpeil minimaal 9,10 meter NAP zijn, maar dreigt het onder deze grens te zakken. De kade, die ook als waterkering dient, kan daardoor verzakken. Al het beschikbare water wordt nu ingezet om het peil op niveau te houden. Om niet nog meer water te verliezen door het gebruik van de sluizen gaan ze dicht.

De afgelopen dagen is geprobeerd het waterpeil met pompen, een beperktere inzet van de sluizen en andere maatregelen op peil te houden. Dat bleek niet voldoende.

De maatregelen blijven van kracht totdat de waterstand bij Eefde weer op niveau is. Het is nog niet te voorspellen wanneer dat is. De stremming van het Twentekanaal gaat morgen om 12.00 uur in, meldt RTV Oost.

Onttrekkingsverbod

Vanwege de droogte geldt op sommige plekken al een verbod op het beregenen van akkers. Vanaf morgen geldt een tijdelijk verbod op het oppompen van water in de Ooijpolder en Groesbeek, meldt het Waterschap Rivierenland. De Ooijpolder ligt in de uiterwaarden van de Waal, ten oosten van Nijmegen. Groesbeek ligt ten zuidoosten van Nijmegen.

In 1980 strandde het privéjacht van de toenmalige koningin Beatrix voor de haven van Schiermonnikoog. Beelden van het tafereel lagen decennia lang te verstoffen bij Froukje Dijkstra-Boersma (85) thuis.

Nu, 46 jaar na dato, zijn de 8mm-beelden gedigitaliseerd en online te bekijken. "Misschien wil Willem-Alexander de film hebben", zegt ze bij Omrop Fryslân:

In 1980 strandde het schip zo'n 200 meter voor de haven van Schiermonnikoog. "Ze gingen te ver met de boot. Ze kwamen er niet meer weg", zegt Dijkstra-Boersma, die zich die dag nog heel goed kan herinneren. Er was namelijk nogal wat commotie in de haven. Haar man zag ineens allemaal boten in de omgeving en een helikopter in de lucht. Even later kwam de kustwacht melden dat de koningin in de buurt was en dat de boot van het echtpaar weg moest.

Het echtpaar liet zich echter niet wegsturen. "Dan kan ik tenminste vertellen dat de koningin mijn buurvrouw is geweest", vertelt Dijkstra-Boersma. Ook kreeg het echtpaar het dringende verzoek om niet met de koninklijke familie te praten. Daar trok Froukje Dijkstra-Boersma zich al helemaal niets van aan. Ze stapte direct op prins Claus af en begon over de Groene Draeck. Toen ze zag dat de prinsen zonder schoenen aan het spelen waren op de kade bood ze de laarzen van haar eigen kinderen aan. "Even met mijn vrouw overleggen", zou prins Claus hebben gezegd.

De koningin sloeg het aanbod af. "Toen gingen ze lopend op sokken door de blubber naar de boot", zegt Dijkstra-Boersma, die meteen haar camera pakte om het tafereel vast te leggen.

De beelden heeft ze de afgelopen jaren nooit meer bekeken omdat ze niets meer in huis had om de 8mm-film mee af te spelen. Ze nam contact op met het Fries Film & Audio Archief, dat alles digitaliseerde. Dijkstra-Boersma vraagt zich af of de koninklijke familie de beelden ook zal waarderen. "Misschien wil Willem-Alexander de film wel hebben, hij is daar nog maar een klein jongetje."

Prinses Beatrix kreeg De Groene Draeck in 1956 cadeau voor haar 18e verjaardag. Het jacht is nog altijd eigendom van de koninklijke familie en ligt in de haven van Muiden. Het zeiljacht is niet geheel onomstreden, onder meer vanwege hoge onderhoudskosten en het feit dat het jacht is gerenoveerd met teakhout uit Myanmar. Het is sinds 2007 verboden om hout uit dat land naar Europa te importeren vanwege de ontbossing en de mensenrechtenschendingen in dat land.

De aanhoudende reeks diefstallen van apparatuur uit brandweerkazernes kan leiden tot levensgevaarlijke situaties, waarschuwt de brandweer. Sinds begin dit jaar zijn uit 35 kazernes spullen gestolen die de brandweer nodig kan hebben na een oproep.

Het gaat dan vooral om zogeheten spreiders en scharen. Daarmee kunnen onder meer auto's worden opengeknipt en gebarricadeerde deuren worden geopend.

De afgelopen dagen was het drie keer raak bij kazernes in Noord-Holland. In Broek in Waterland, Krommenie en Monnickendam werden gebouwen opengebroken. In Monnickendam verdwenen levensreddende hulpmiddelen, bij de overige inbraken was er alleen glasschade.

'Dieven hebben geen idee'

Commandant Frank Kuntz van de brandweer Zaanstreek-Waterland reageert woedend. "Het is asociaal en onacceptabel als je dit soort materialen weghaalt bij hulpdiensten. Ik denk dat de dieven geen idee hebben dat ze spelen met mensenlevens."

Volgens Kuntz lijkt het er sterk op dat de criminelen het gemunt hebben op de specialistische apparatuur want vaak worden dezelfde spullen gestolen. Een hydraulische spreider of schaar kost al snel meer dan 10.000 euro. Dieven gebruiken ze voor dezelfde dingen als de brandweer, denkt Kuntz. "Om een slot of een zware deur open te krijgen."

'Kluis geen optie'

Omdat de brandweer na een oproep zo snel mogelijk moet kunnen uitrukken, liggen de spullen voor het grijpen in de brandweerwagens die klaarstaan in de kazernes. De apparaten bewaren in een kluis is geen optie, zegt Kuntz: "Dan duurt het te lang. Het is soms op leven en dood dat we de spullen nodig hebben." Kuntz en zijn collega's denken wel na over "preventieve mogelijkheden om het criminelen zo moeilijk mogelijk te maken".

Na een inbraak probeert de brandweer een eenheid zo snel mogelijk weer operationeel te hebben. Voorlopig is er voldoende reservemateriaal. "Ook is er contact met de leverancier om ervoor te zorgen dat we voldoende materiaal houden."

Zeker zes mensen zijn overleden door Russische raketaanvallen op Kyiv en nabijgelegen gebieden. Journalisten van The Kyiv Post meldden meerdere explosies in en rond de Oekraïense hoofdstad. Er zijn beelden van rook te zien die opstijgt boven Kyiv.

Afgelopen nacht kwamen zes mensen om het leven en raakten tientallen mensen gewond door Russische luchtaanvallen in het zuidoosten van Oekraïne. In Rusland vielen zes doden door aanvallen op een militair bedrijf bij de stad Kirov, ten oosten van Moskou. Ook raakten drie mensen gewond door Oekraïense aanvallen op distributiecentra van de webwinkel Wildberries.

Rookpluimen zijn van ver te zien:

Volgens de Oekraïense regionale gouverneur Ivan Fedorov werden meer dan duizend drones en raketten afgevuurd op het gebied rondom de stad Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Ook werden woningen en een medisch centrum getroffen. Op beelden zijn kapotte gebouwen, auto's en ramen te zien.

Ook troffen Russische luchtaanvallen de havens van Odesa, Izmajil en Mykolajiv bij de Zwarte Zee, aldus het Russische ministerie van Defensie. Volgens een regionaal Oekraïens elektriciteitsbedrijf zitten door een andere aanval in de noordelijke Tsjernihiv-regio bijna 150.000 mensen zonder stroom.

In Rusland werden meerdere locaties getroffen door luchtaanvallen. Distributiecentra van Wildberries in de Russische steden Sint-Petersburg en Tver, en ook op de door Rusland bezette Krim werden daarbij geraakt, schrijft de Oekraïense krant The Kyiv Independent.

Volgens de Russische regionale gouverneur Aleksandr Drozdenko zijn bij een van de aanvallen drie mensen gewond geraakt. Ook werd een opslagruimte van een grote pluimveehouder getroffen. Daarbij vielen geen gewonden, aldus de gouverneur.

Op beelden op Telegram is te zien hoe dikke zwarte rook en vlammen opstijgen uit de getroffen distributiecentra in Sint-Petersburg. Volgens The Kyiv Independent meldde Wildberries dat de logistieke centra van het bedrijf op twee locaties in Sint-Petersburg na de aanval "tijdelijk zijn stilgelegd".

Militaire voorraden

De Russische online winkelgigant Wildberries werd de afgelopen week meermaals getroffen door Oekraïense aanvallen. De webwinkel is te vergelijken met Amazon en Bol en verkoopt vrijwel alles: van kleding en cosmetica tot elektronica en communicatieapparatuur.

Volgens Zelensky liggen in de magazijnen van de webwinkel onderdelen voor militaire drones opgeslagen. Daar is vooralsnog geen openbaar bewijs voor gevonden.

De oprichtster van de webwinkel, Tatyana Kim, is volgens het Amerikaanse magazine Forbes de rijkste vrouw van Rusland.

Goedemorgen! In Nijmegen is de laatste dag van de Vierdaagse. En in Den Haag wordt gestemd over het mogelijke ontslag van hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof Karim Khan.

Eerst het weer: vandaag begint met vrij veel bewolking, maar vanuit het westen breekt later vandaag de zon goed door. Het blijft droog en bij een zwakke tot matige wind uit verschillende richtingen wordt het 22 tot 25 graden. Zaterdag wordt het nog wat warmer met 24 tot 29 graden. De dagen daarna verlopen koeler en wisselvalliger.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De VS gaat nieuwe importheffingen invoeren op producten uit zestig landen, waaronder EU-lidstaten. De heffingen van 10 procent die in februari werden ingevoerd liepen vandaag af. Producten uit de EU, Canada en het Verenigd Koninkrijk krijgen een importheffing van 10 procent. Andere landen, zoals China en Japan, krijgen het hogere tarief van 12,5 procent.

Om welke producten uit de EU het precies gaat, is niet bekendgemaakt en wat de nieuwe importheffingen concreet gaan betekenen voor Nederlandse bedrijven is dus ook nog onduidelijk. EU-buitenlandchef Kallas heeft gereageerd, zij zegt negatief verrast te zijn door de nieuwe importheffingen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Ze had het al beloofd en nu heeft ze die belofte ingelost: burgemeester Schouten van Rotterdam is abseilend naar beneden gegaan van de Euromast. Ze had voor de gemeenteraadsverkiezingen beloofd dat te doen als de opkomst hoger was dan vier jaar geleden.

Fijne dag!

Frankrijk heeft Europese bondgenoten gevraagd om te helpen bij het blussen van de bosbranden. Volgens president Macron komt er hulp uit Kroatië, Portugal, Tsjechië en Slowakije.

"We kunnen binnenkort rekenen op de versterking van twee Kroatische Canadairs, twee Portugese Air Tractors en twee zware Black Hawk-helikopters uit Tsjechië en Slowakije", schrijft Macron op X.

20.000 mensen geëvacueerd

Frankrijk wordt op dit moment geteisterd door meerdere grote bosbranden. In Lège-Cap-Ferret aan de zuidwestkust gingen gendarmes vannacht van deur tot deur om bewoners te evacueren. Brandweerlieden spreken volgens de Franse zender TF1 van een "catastrofale situatie".

Langs de kust van de stad Bordeaux, in het departement Gironde, zijn inmiddels ruim 20.000 mensen geëvacueerd en er is inmiddels 4800 hectare natuur verwoest, schrijven Franse media zoals BFMTV. De situatie blijft kritiek. Voor vandaag worden in de regio temperaturen tot 39 graden verwacht.

Voor het blussen zijn 800 brandweerlieden, 260 voertuigen, vijf blusvliegtuigen en een blushelikopter ingezet. Eerder kwamen bij het blussen van de brand vlak bij Bordeaux twee brandweermannen om.

Dag en nacht wordt het vuur bestreden:

Ten zuiden van Bordeaux bij Biscarrosse, woedt een andere grote brand. Die ontstond doordat een bestelwagen vlam vatte, waarna het vuur snel oversloeg naar de omliggende omgeving.

Er is inmiddels al meer dan 1000 hectare natuur afgebrand. Op vier verschillende campings moesten 3000 mensen worden geëvacueerd. Volgens de autoriteiten blijft de situatie ongunstig vanwege de weersomstandigheden.

Ook op andere plekken in het land woeden bosbranden. In het Zuid-Franse departement Var tussen Marseille en Nice, is een bosbrand opnieuw opgelaaid. Het vuur brak woensdag uit bij het dorpje Pontevès en breidde zich vervolgens uit naar Cotignac, Montfort-sur-Argens en Correns. De bosbrand heeft inmiddels meer dan 2500 hectare natuur verwoest.

De brandweer heeft het vuur inmiddels enigszins onder controle gekregen en meldt dat het zich niet meer snel verspreidt. Toch smeult het op veel plekken nog na, waardoor de hulpdiensten alert blijven

Noodtoestand

In Spanje heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken de noodtoestand afgekondigd in de regio Madrid in de provincie Ávila. Ook daar zijn duizenden mensen geëvacueerd vanwege meerdere branden. De weersomstandigheden zijn ook daar ongunstig voor de brandbestrijding.

In de regio Madrid hebben de vlammen al geleid tot de evacuatie van 10.000 mensen. Door de noodtoestand komt de coördinatie van de crisis in handen te liggen van een militaire noodeenheid. De maatregel is bedoeld om de inzet van middelen voor de bestrijding van de branden te versnellen.

Door extreme hitte en harde wind woeden ook in delen van Italië branden, zoals op Sicilië en de Zuid-Italiaanse regio Calabrië.

In een klein dorpje in het midden van Frankrijk is een interne machtsstrijd van een abdij ontspoord. De overste van de benedictijnenabdij werd ontvoerd en twee dagen later mishandeld teruggevonden.

Pater Placide van de abdij Notre-Dame de Bellaigue in Virlet verdween in de nacht van 23 op 24 juni, kort nadat hij een e-mail had verstuurd waarin hij aankondigde af te treden. Verschillende monniken vonden dat verdacht, omdat hij naar hun zeggen nooit uit eigen beweging zou vertrekken.

150 kilometer verderop

Ze schakelden de politie in, die een grootschalige zoekactie op touw zette. De pater slaagde erin met zijn telefoon contact op te nemen met de kloostergemeenschap. Hij werd uiteindelijk gevonden bij een verlaten treinstation in de buurt van Limoges, zo'n 150 kilometer van de abdij in Virlet.

Volgens de regionale krant La Montagne, die als eerste schreef over de zaak, vertoonde hij "sporen van zware mishandeling". De Franse justitie is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar ontvoering en vrijheidsberoving, schrijft persbureau AFP. Er is nog niemand aangehouden.

Controle overnemen

Volgens de lokale aanklager houdt de zaak verband met de spanningen rond de leiding van de abdij. Op de avond van de ontvoering kwam een groep van elf dissidente monniken bij het klooster.

"Naar verluidt stelden zij een nieuwe organisatiestructuur binnen het klooster voor, met als doel de controle over te nemen", zei de aanklager. Het zou gaan om monniken van de abdij van Bellaigue die enige tijd daarvoor het klooster hadden verlaten.

De abdij van Bellaigue is niet voor het eerst in het nieuws. De gemeenschap was lange tijd gelieerd aan de Priesterbroederschap Sint-Pius X (SSPX), een ultraconservatieve stroming die zich verzet tegen hervormingen binnen de Kerk. Begin juli excommuniceerde het Vaticaan deze broederschap, nadat vier priesters zonder pauselijke toestemming tot bisschop waren gewijd.

De marechaussee heeft bij een controle 1,2 miljoen namaaksigaretten aangetroffen in de laadruimte van een busje. Dat gebeurde op de A7 ter hoogte van Bad Nieuweschans, vlak bij de grens met Duitsland.

Agenten van het grensoverschrijdende team ontdekten de sigaretten tijdens de controle. Een persoon is aangehouden, schrijft RTV Noord. De sigaretten zijn overgedragen aan de douane, die doet verder onderzoek.

Verdienmodel voor criminelen

De douane kondigde eerder deze maand aan extra maatregelen te gaan nemen tegen de smokkel van sigaretten. Dit jaar zijn er al 106 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen. Vorig jaar onderschepte de douane in totaal 217 miljoen illegale sigaretten, dat is meer dan het jaar daarvoor. De illegale sigaretten werden zowel aan de grens als elders in het land onderschept.

Illegale sigaretten zijn al jaren populair in Nederland. Dat komt doordat prijzen voor legale sigaretten bijna nergens zo hoog zijn als in Nederland. Een pakje met twintig sigaretten kost in Nederland zo'n 11 euro. De smokkel van tabak is volgens de douane inmiddels duidelijk een verdienmodel van criminelen geworden.

De VS voert nieuwe importheffingen in op producten uit zestig landen, waaronder EU-lidstaten. De heffingen van 10 procent die in februari werden ingevoerd, liepen vandaag af. Nieuwe heffingen werden dus al verwacht.

Producten uit de EU, Canada en het Verenigd Koninkrijk krijgen een importheffing van 10 procent. Andere landen, zoals China en Japan, krijgen het hogere tarief van 12,5 procent. Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer zijn de zestig landen samen goed voor 99,4 procent van de Amerikaanse import.

Volgens de Europese Commissie geldt het tarief van 10 procent in principe voor alle producten uit de EU. Wel worden uitzonderingen ingevoerd voor onder meer kurk, diamanten, vliegtuigen en vliegtuigonderdelen, generieke geneesmiddelen en werkzame stoffen voor medicijnen.

In lijn met eerdere afspraken

Brussel zegt dat de maatregelen overeenkomen met eerdere afspraken die de EU en de VS eerder maakten. Begin deze maand is namelijk een handelsakkoord ingegaan waarin is afgesproken dat voor de meeste producten uit de EU een maximumtarief van 15 procent geldt.

De 10 procent die Trump nu aankondigt komt daar niet bovenop. Dus voor veel Europese producten wordt de export naar de VS niet duurder.

De Commissie spreekt van "positief momentum" voor verdere onderhandelingen over extra uitzonderingen en zegt erop te vertrouwen dat Washington zich aan de gemaakte afspraken blijft houden.

Grondig onderzoek

De nieuwe heffingen zijn het sluitstuk van een zoektocht die al maanden aan de gang is. Begin dit jaar zette het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep door president Trumps eerdere aanpak: de importheffingen die voor ieder land afzonderlijk golden, werden onwettig verklaard.

Trump greep daarop terug op een andere wet en voerde meteen een tijdelijke heffing van 10 procent in op producten uit het buitenland. Zonder toestemming van het Congres mag hij die maar 150 dagen laten gelden, en die termijn loopt vandaag, vrijdag 24 juli, af.

In de tussentijd heeft het Witte Huis niet stilgezeten. Er is onder meer onderzoek gedaan naar landen die zich schuldig zouden maken aan overproductie, en een onderzoek naar dwangarbeid waarbij ook de EU onder de loep werd genomen.

Handelsinstrument

Voor deze nieuwe tarieven grijpt Trump terug op Sectie 301 van de Trade Act van 1974, die de president de bevoegdheid geeft om importheffingen op te leggen aan landen die zich schuldig maken aan "onrechtvaardige", "onredelijke" of "discriminerende" handelspraktijken.

Als reden noemt de regering-Trump dat andere landen of regio's geen verbod hebben op import van met dwangarbeid geproduceerde goederen, of wel zo'n verbod hebben maar het slecht handhaven. "Wij handhaven ons importverbod op producten uit dwangarbeid al bijna een eeuw streng", stelt Greer. "Het wordt tijd dat onze handelspartners hetzelfde doen."

EU-buitenlandchef Kallas verwerpt het Amerikaanse verwijt dat landen van de EU zich schuldig maken aan dwangarbeid. "Dat kan je niet zeggen." Ze vergelijkt de Europese en Amerikaanse wetgeving: "Wij hebben betaalde vakanties en erg goede arbeidsomstandigheden voor onze werknemers. Het is ongefundeerd."

Douane-expert Martijn Schippers zei eerder tegen de NOS dat het vrij ver gaat om de EU te beschuldigen van dwangarbeid, maar dat het daarmee minder eenvoudig wordt om de importheffingen onwettig te verklaren. "Deze heffingen kunnen veel moeilijker worden aangevochten omdat er een heel onderzoek aan vooraf is gegaan."

Elmar Otten van ondernemersvereniging Evofenedex schaart zich daarachter. "President Trump leunt sterk op invoerheffingen voor zijn handelsbeleid en is voortdurend op zoek naar een juridische onderbouwing waarmee hij kan wegkomen."

'Ongegrond'

Trump zette vorig jaar de wereld op zijn kop met de aankondiging van hoge importheffingen tegen tal van handelspartners. Deze week kondigde hij een heffing van 50 procent aan op een reeks Canadese producten, en vorige week volgde al een importheffing van 25 procent op verschillende goederen uit Brazilië.

Landen reageren boos op de nieuwe importheffingen. Brazilië, dat nu een importheffing van 12,5 procent krijgt, noemt de heffing "volledig willekeurig" en "ongegrond". Australië noemt de nieuwe tarieven "volstrekt ongerechtvaardigd". De Australische minister van Handel zegt druk uit te oefenen op Amerikaanse handelsfunctionarissen om de heffing van 12,5 procent te schrappen.