NOS Nieuws - Algemeen

Het concert van zangeres Roxy Dekker in de Johan Cruijff Arena was vanochtend binnen een paar seconden uitverkocht, bevestigt evenementenbureau Friendly Fire aan de NOS.

De 21-jarige Dekker maakte vorige week bekend dat ze op 24 april volgend jaar een concert geeft in het grootste stadion van Nederland. Ze is de eerste Nederlandse vrouwelijke artiest die een soloshow zal geven in het Amsterdamse stadion. De kaartverkoop ging vanochtend om 10.00 uur van start.

Het evenementenbureau vindt het "geweldig" en "abnormaal" dat de kaartjes binnen enkele seconden waren uitverkocht. Daarmee voegt de zangeres een nieuw hoofdstuk toe "aan haar duizelingwekkende succesverhaal", aldus Friendly Fire.

Het wordt de grootste show ooit voor Dekker. Er zullen zo'n 55.000 bezoekers zijn.

Uitverkocht concerten

Roxy Dekker brak in 2023 door met haar nummer Anne-Fleur vakantie, waarmee ze op sociale media viraal ging. Ook scoorde ze goed met Satisfyer (73 miljoen streams op Spotify) en Sugardaddy (93 miljoen streams).

Vorig jaar verscheen haar eerste album Mama I Made It. Dekker won ook meerdere prijzen, waaronder de Popprijs in 2025. De afgelopen week stond ze vier keer in een uitverkocht Ziggo Dome in Amsterdam.

Geen extra optreden

Ondanks de grote vraag naar kaartjes voor het concert van Dekker op 24 april, zullen er volgens Friendly Fire geen extra optredens komen. Omdat het voetbalseizoen pas medio mei is afgelopen, zijn er maar weinig mogelijkheden voor een extra concert, aldus het evenementenbureau.

In het Verenigd Koninkrijk is het vliegverkeer vanochtend vroeg na een grote storing weer opgestart. Maar door de opgelopen achterstanden zijn de problemen voor reizigers van en naar het VK en Ierland nog niet voorbij. Naar verwachting gaat het nog dagen duren voor het vliegverkeer weer volledig is hervat.

Gisteren en vannacht werden door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding op luchthavens volgens de BBC ruim 2000 vluchten geschrapt. Het gaat om 1750 vluchten gisteren en bijna 300 vluchten vandaag.

Door de urenlange storing strandden tienduizenden passagiers op luchthavens. Het zwaarst getroffen werden volgens FlightRadar24 de Londense luchthavens Heathrow en Gatwick en de vliegvelden in Manchester en Birmingham.

'Geen cyberaanval'

Omdat er weinig vliegtuigen konden opstijgen, was het door de beperkte ruimte op de luchthavens niet mogelijk inkomende vluchten te laten landen. Daardoor konden vanuit buitenlandse luchthavens ook geen vluchten meer vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ook Schiphol had daar last van. Daar werden gisteren 58 vluchten naar het Verenigd Koninkrijk geannuleerd.

De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) heeft excuses aangeboden en stelt een onderzoek in naar de oorzaak van de storing. Directeur Rolfe van de NATS heeft een cyberaanval uitgesloten als oorzaak van de storing. Ook heeft NATS al laten weten dat het niet gaat om dezelfde oorzaak als bij een eerdere storing in augustus 2023.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat het vliegverkeer in het VK wordt lamgelegd. Zo was er in augustus 2023, op de drukste dag van het jaar, dus een grote storing en ook in juli vorig jaar kwam het vliegverkeer stil te liggen door een storing in het radarsysteem.

De Britse minister van Transport heeft NATS-directeur Rolfe op het matje geroepen om tekst en uitleg te geven over deze nieuwe grote verstoring van het luchtverkeer. Intussen zagen luchtvaartmaatschappijen aan zijn stoelpoten. Onder meer Ryanair en Wizz Air willen dat hij aftreedt. Minister van Buitenlandse Zaken Miliband noemde de stroomstoring onaanvaardbaar.

Een woordvoerder van de Britse premier laat weten dat de transportminister vertrouwen heeft in Rolfe en hem een week de tijd heeft gegeven om uit te zoeken waardoor de grote storing is ontstaan.

Na de nieuwe aanvallen van de Verenigde Staten en Iran zijn de olieprijzen opnieuw gestegen. De prijs van een vat Brent-olie kwam vanochtend boven de 100 dollar uit.

Dat is voor het eerst sinds juli. Een vat Brent-olie is inmiddels bijna 60 procent duurder dan begin dit jaar.

Door de aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran is er onrust op de oliemarkt. Het aanhoudende geweld vergroot de zorgen over mogelijke verstoringen van de olie-export uit de regio. De Amerikaanse bank Goldman Sachs heeft gewaarschuwd dat de olieprijs kan oplopen naar 120 dollar per vat als de aanvallen aanhouden.

De stijgende olieprijs is ook al te merken aan de pomp. De adviesprijs voor een liter benzine ligt nu rond de 2,72 euro.

In Zwaag (Noord-Holland) heeft vanochtend een grote woningbrand gewoed. Een 78-jarige man is daarbij om het leven gekomen, meldt de veiligheidsregio.

Omliggende woningen zijn ontruimd. De bewoners van die huizen zijn elders opgevangen. Volgens de regionale omroep NH gaat het om zo'n twintig mensen.

Het vuur brak rond 06.30 uur uit in de meterkast. De brand verspreidde zich snel en daarom schaalde de brandweer op naar 'zeer grote brand'.

Vanwege de rook is een NL-Alert verstuurd met het advies om ramen en deuren dicht te houden en uit de rook te blijven. Het vuur is inmiddels uit.

Stroomuitval

Een deel van de huishoudens rond het getroffen huis zit zonder stroom. De netbeheerder is ter plaatse om dit op te lossen en verwacht dat iedereen rond 11.15 uur weer elektriciteit heeft.

Ondanks de staking in het openbaar vervoer is de ochtendspits niet veel drukker geweest dan gemiddeld op een woensdagochtend. Dat melden de ANWB en Rijkswaterstaat.

"Het ziet ernaar uit dat heel veel mensen hun dagplanning hebben aangepast en thuiswerken", zegt een woordvoerder van de ANWB tegen persbureau ANP. "Ze gaan in ieder geval niet massaal de weg op."

Rijkswaterstaat telde een "spitspiek" van 206 kilometer. Daarmee was het volgens de organisatie "iets drukker" dan normaal op woensdag. "Ondanks de ov-staking rijdt het op de meeste wegen goed door", schrijft de weg- en waterbeheerder op X.

Volg ons liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen over de ov-staking via ons liveblog.

De ANWB had gewaarschuwd dat het verkeer in de ochtendspits door de ov-staking drukker kon worden dan gebruikelijk. Bovendien is de A28 bij Nijkerk nog steeds dicht vanwege de afsluiting van de Hardenbergerbrug.

Vandaag wordt in het openbaar vervoer gestaakt vanwege geplande bezuinigingen van het kabinet op de sociale zekerheid. Hoewel het kabinet heeft aangekondigd een deel ervan terug te draaien, vinden de bonden dat niet genoeg en ze willen dat de bezuinigingen volledig van tafel gaan. Daarom gaan de aangekondigde acties door.

Niet aangesloten bij vakbond

Deelautobedrijven zien vandaag een flinke stijging in het gebruik door de ov-staking. SnappCar spreekt van duizenden extra ritten. Ook bij MyWheels is de vraag sterk toegenomen: daar zijn bijna vier keer zoveel ritten geboekt als op een normale woensdag. Greenwheels merkt eveneens meer vraag en ziet dat gebruikers hun auto's eerder reserveren dan normaal.

Hoewel heel veel ov-medewerkers meedoen aan de staking, zijn er ook uitzonderingen. In Sittard zijn er bijvoorbeeld meerdere bussen die rijden. De regionale omroep L1 sprak met een chauffeur die op buslijn 332 rijdt.

De chauffeur is niet aangesloten bij een vakbond en krijgt dus geen vervangend inkomen als hij staakt. "Ik zal niet veel mensen moeten vervoeren, omdat de meeste mensen ervan uitgaan dat ik niet rijd. Maar ik zit hier toch, omdat ik anders niet betaald krijg", zegt hij.

Niet op de hoogte

Ook was niet iedereen op de hoogte van de staking. Een jongeman bijvoorbeeld die in een trekker de pont tussen Velsen-Noord en Velsen-Zuid in de buurt van IJmuiden wilde nemen. "Gaat 'ie helemaal niet vandaag? Is er een landelijke staking? Ook voor de pont?", zegt hij tegen de regionale omroep NH. "Dat meen je niet, dan kan ik beter omkeren. Ik ga in ieder geval niet zwemmen, haha. Anders moet ik maar rechtsomkeert."

Ook in Zwolle deden reizigers, soms in onwetendheid en soms tegen beter weten in, toch een poging om met het ov te reizen:

Door de staking varen de ponten niet tussen Amsterdam Centraal en Amsterdam-Noord, waardoor reizigers op zoek gaan naar alternatieve manieren om het IJ over te steken.

Kinderen uit Amsterdam-Noord zijn tijdens de ov-staking met een geïmproviseerd pontje naar school gebracht. Een schipper voer vanochtend met enkele leerlingen en ouders over het IJ naar de Pontsteiger in de Oude Houthaven in Amsterdam.

Ook een andere schipper bracht tegen betaling van 5 euro reizigers van Amsterdam-Noord naar de overkant.

Ook internationale treinen rijden vandaag niet, zoals de EuroCity Direct, Eurostar en ICE. ANP sprak een Spaans stel dat van Amsterdam Centraal met de Eurostar naar Parijs wilde. "We hebben geen enkel bericht gehad van de vervoerder dat er een staking was en dat de trein niet gaat", zeggen ze.

Een 22-jarige man uit Singapore heeft in de Verenigde Staten schuld bekend aan de diefstal van bitcoins ter waarde van 245 miljoen dollar (ruim 200 miljoen euro). Het is een van de grootste cryptodiefstallen uit de Amerikaanse geschiedenis.

Malone Lam bekende schuld aan een aanklacht wegens deelname aan een criminele organisatie. Hij zou samen met een groep medeverdachten in augustus 2024 een inwoner van Washington D.C. hebben misleid en zo toegang hebben gekregen tot diens cryptomunten.

Volgens rechtbankdocumenten deden twee medeverdachten zich voor als medewerkers van Google en cryptobeurs Gemini. Ze wisten het slachtoffer zover te krijgen dat hij hun toegang gaf tot documenten en andere bestanden op zijn Google Drive. Daar vonden de verdachten volgens de aanklagers beveiligingscodes die toegang gaven tot de cryptovaluta van het slachtoffer.

Grotere criminele organisatie

De verdachten maakten ruim 4100 bitcoins buit. Lam zou binnen de groep een leidende rol hebben gehad. Volgens rechtbankdocumenten waren de betrokkenen via online gameplatforms met elkaar in contact gekomen.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie was de criminele organisatie al sinds oktober 2023 actief en maakten de leden in totaal voor meer dan 263 miljoen dollar aan cryptovaluta buit. Onder de leden waren hackers, personen die doelwitten selecteerden, bellers die slachtoffers benaderden en witwassers.

Ook braken leden van de criminele groep in bij woningen om cryptovaluta te stelen. Het geld werd daarna via verschillende digitale routes weggesluisd om de herkomst te verbergen. De opbrengsten gingen verder naar luxe huurwoningen, privéjets, horloges en dure auto's.

Na de diefstal werd een groot deel van het geld witgewassen. Lam gaf het geld volgens de aanklagers uit aan luxe auto's, horloges, kleding en vakantiewoningen. Ook gaf hij grote bedragen uit in nachtclubs. Zo zou hij op één avond 569.000 dollar hebben uitgegeven.

Lam werd een maand na de diefstal van de cryptomunten van het slachtoffer in Washington in Miami opgepakt. Volgens de aanklagers bleef hij ook na zijn arrestatie vanuit de gevangenis contact houden met leden van de organisatie.

Hem hangt maximaal twintig jaar gevangenisstraf boven het hoofd. Een datum voor het vonnis is nog niet vastgesteld.

Vanuit het hele land komen Noren vandaag naar Oslo om afscheid te nemen van koning Harald, die eind vorige maand op 89-jarige leeftijd overleed als oudste vorst van Europa. Harald wordt beschouwd als een vader die de Noren met elkaar verbond. Tegelijkertijd laat hij een verzwakt koningshuis achter en gaat zijn zoon, nu koning Haakon VIII, een moeilijke tijd tegemoet.

Aan de voorwerpen die tussen de bloemenzee voor het Koninklijk Paleis in het centrum van Oslo worden gelegd, is goed te zien dat Noren gek zijn op handwerk. Geschilderde portretten van Harald, houten bootjes (de koning nam drie keer als zeiler deel aan de Olympische Spelen) en kaarten met schoonschrift.

Live bij de NOS

De uitvaart van Harald is live te volgen bij de NOS. Vanaf 12.10 uur is de plechtigheid te zien in de NOS-app en op NOS.nl. De uitzending is ook te volgen op NPO 1.

De 9-jarige Sofia staat naast haar overgrootmoeder met een bos hortensia's uit de tuin. "Zie je die man op het paard daar?", vraagt de overgrootmoeder wijzend naar het standbeeld voor het paleis. Dat is Karl Johan (1763-1844): hij wilde per se een paleis op de berg, met een lange straat naar beneden.

Rouwstoet

De Karl Johan-straat werd een belangrijke parade- en feeststraat en maakt vandaag ook deel uit van de route van de rouwstoet. Om 12.00 uur vertrekt de kist met Harald op een militair affuit, getrokken door een voertuig en geflankeerd door adjudanten van de koning.

Daarachter lopen de nieuwe koning Haakon, zijn dochter kroonprinses Ingrid Alexandra, zoon prins Sverre Magnus en zus prinses Märtha Louise. Dan volgt een lange stoet van officiële gasten, onder wie buitenlandse staatshoofden en royals. Ook koning Willem-Alexander, koningin Máxima en kroonprinses Amalia zijn aanwezig in Oslo.

De rouwstoet loopt van het paleis naar de Domkerk, waar de uitvaart wordt gehouden. Vervolgens gaat de tocht verder naar de vesting Akershus, waar in kleine kring een besloten dienst wordt gehouden. Daar wordt Harald uiteindelijk bijgezet in de koninklijke grafkelder, naast zijn ouders en grootouders.

Ook jongeren voelen bewondering

Veel Noren vinden het belangrijk om Harald de laatste eer te bewijzen. Wat opvalt is dat ook veel jongeren hem op een voetstuk hebben staan. "Hij was heel goed in toespraken", zegt de 14-jarige Guate, die met zijn klas bloemen heeft gelegd.

Met zijn klasgenoot Tobias citeert hij moeiteloos uit de toespraak die Harald bij zijn 25-jarig jubileum hield. Er werd een groot feest in de paleistuin gehouden, met genodigden uit het hele land. In zijn toespraak beschreef Harald Noorwegen als een land van fjorden, bergen en middernachtzon, maar vooral als een land met een grote verscheidenheid aan mensen. "Hij vond dat je mag zijn wie je wilt zijn", zegt Gaute.

Ifiikhar Ahmed vluchtte 35 jaar geleden van Pakistan naar Noorwegen, het jaar dat Harald koning werd. "Ik vind het erg verdrietig", zegt hij. "Hij was een koning voor alle Noren, dus ook mijn koning."

Kwetsbare plekken

Toch werden tijdens de eredienst voor Harald die vorig weekend werd gehouden de kwetsbare plekken binnen het Noorse koningshuis zichtbaar. Zoals de rol die werd toebedeeld aan Marius Borg Hoiby, de zoon van de nieuwe koningin Mette-Marit. Hij werd deze zomer tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld, onder meer voor twee verkrachtingen en geweldpleging.

Hij wacht zijn hoger beroep af, maar kreeg een rol bij de eredienst. De acht kinderen en kleinkinderen van Harald droegen de kist door de zalen van het paleis, inclusief Marius met elektronische enkelband. Zijn moeder Mette-Marit zal er vandaag vanwege gezondheidsproblemen niet bij zijn; ze onderging deze zomer een longtransplantatie.

Mail naar Epstein

Pikant detail: wel aanwezig zijn de groothertog en groothertogin van Luxemburg. Zij nodigden Haakon en Mette-Marit in 2012 uit voor de bruiloft van hun zoon Guillaume, een tijd waarin Mette-Marit een hechte vriendschap had met Jeffrey Epstein, die toen al was veroordeeld voor een zedendelict. Na het huwelijk mailde Mette-Marit naar Epstein over de "saaie bruiloft" en schreef: "Het was als een oude film waarvan je weet dat de personages niet lang meer samen zullen blijven".

De lage waterstanden deze zomer waren een groot probleem voor de binnenvaart. In augustus is er bijna 19 procent minder gewicht aan goederen vervoerd dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Door de aanhoudende droogte daalde de vaardiepte, waardoor schepen minder zwaar beladen konden worden. In totaal werd er 21,8 miljoen ton vervoerd. Dat is het laagste vervoerde gewicht in de maand augustus in de afgelopen vijftien jaar.

In augustus bedroeg het gemiddelde gewicht per schip zo'n 1299 ton, terwijl dat normaal rond de 1500 ton ligt. Het is niet de eerste keer dat het vervoerde gewicht in de binnenvaart fors afneemt door lage waterstanden: dit gebeurde in 2018 en 2022 ook.

Verschillen

Naar bijna elk land werd er minder vervoerd via de binnenvaart. Het vervoer tussen Nederland en Duitsland nam het sterkst af. Er ging bijna 40 procent minder gewicht aan goederen naar Duitsland, en omgekeerd kwam er voor een kleine 50 procent minder naar Nederland. Het overgrote deel gaat via de Rijn, waar het waterpeil bij Lobith deze zomer lager stond dan ooit.

Ook van en naar Frankrijk daalde het binnenvaartvervoer sterk. Het vervoer van en naar België nam juist toe. "Dit wordt vooral verklaard door meer vervoer van natte bulkgoederen, zoals aardolie en aardolieproducten", zegt CBS-onderzoeker Marjolijn Jaarsma.

Dat er meer vervoer was van aardolie koppelt ze aan de oorlog in Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz. "Hierdoor moet er flexibeler omgegaan worden met bestaande voorraden en is er meer uitwisseling om tekorten of uitval op te vangen."

Goedemorgen! In het hele land wordt vandaag gestaakt in het openbaar vervoer. En in Noorwegen vindt de uitvaart plaats van de eind vorige maand overleden koning Harald.

Eerst het weer: vandaag is het wisselvallig met felle buien, soms met onweer en hagel. Daarbij waait een stevige westen- tot noordwestenwind, vooral aan de kust. Tijdens droge perioden is het wisselend bewolkt en 18 à 19 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de, vandaag vrij overzichtelijke, situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De VS heeft dinsdag opnieuw meerdere Iraanse olietankers aangevallen. Volgens het Amerikaanse leger is het een vergelding voor nieuwe Iraanse raketaanvallen op een Amerikaans marineschip.

Iran heeft weer gereageerd met een aanval op een Amerikaanse basis in Jordanië.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Botic van de Zandschulp staat voor het eerst sinds 2021 in de kwartfinales van de US Open. In de nacht van woensdag op donderdag om 01.30 uur Nederlandse tijd speelt de Nederlandse tennisser tegen de Duitser Alexander Zverev, die als eerste is geplaatst. Tegen de NOS zei Van de Zandschulp dat hij zich goed voelt, ondanks twee lange wedstrijden. "Ik ga naar die wedstrijd als underdog, maar ik zit goed in mijn vel."

Fijne dag!

Het RIVM kan een gloednieuw gebouw in Utrecht voorlopig nog niet in gebruik nemen. Het pand, dat jaren geleden al klaar had moeten zijn, werd afgelopen april opgeleverd. Maar de verhuizing is opnieuw uitgesteld, dit keer omdat er gasgeneratoren geplaatst moeten worden.

Al in 2011 begonnen gesprekken over een nieuw gebouw voor het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), dat nu nog in Bilthoven huist. Nieuwbouw zou efficiënter zijn dan renovatie, en dus werd Utrecht Science Park uitgekozen als nieuwe stek voor het onderzoeksinstituut.

Het pand had in 2018 klaar moeten zijn, maar liep ernstige vertraging op. Er waren onder meer problemen met trillingen van de trambaan waar onvoldoende rekening mee was gehouden. Dat was een probleem voor de gevoelige apparatuur in de laboratoria. En vorig jaar functioneerde de beveiligingsinstallatie nog niet naar behoren.

Door de vertragingen liep ook de rekening flink op: in 2024 was de bouw al 136 miljoen euro duurder dan begroot.

Duurzaam gebouw

Nu gooit onder meer het overvolle stroomnet roet in het eten. Het gebouw draait op groene energie en de groene daken en wanden zorgen voor isolatie. Maar nu blijkt dat er ook gasgeneratoren moeten komen.

"Daar hadden we bij dit volledig duurzame gebouw geen rekening mee gehouden", zegt Sicco Louw, directeur bedrijfsvoering van het RIVM, tegen RTV Utrecht. "Als het goed is, is het slechts tijdelijk nodig, totdat de netcongestie is opgelost."

Het is zo druk op het stroomnet dat sinds 1 juli in Utrecht en wijde omgeving een aansluitstop geldt. Aanvragen voor nieuwe aansluitingen komen op een wachtlijst.

Met de generatoren kan het RIVM-gebouw zelf stroom opwekken. Het Rijksvastgoedbedrijf, waar het RIVM het pand straks van gaat huren, laat weten dat de generatoren nodig zijn om de afhankelijkheid van het stroomnet te beperken.

"We moeten de garantie krijgen dat de stroom die het RIVM nodig heeft, ook geleverd wordt", zegt Louw. "Als de labs stilvallen hebben we een ander probleem."

Niet de enige

Het RIVM-gebouw is niet het enige pand waarbij dit speelt. Het oude Rabobank-kantoor in Hoog Catharijne bij Utrecht Centraal wordt gerenoveerd en moet een duurzaam kantoor worden. Maar ook hier worden gasgeneratoren geplaatst.

Dat was de enige manier om het energiezuinige gebouw snel aan te sluiten op het stroomnet. Steeds meer grote nieuwbouw- en renovatieprojecten lopen tegen de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet aan.

Naast gasgeneratoren krijgt het nieuwe RIVM-pand ook een groot batterijpakket. Maar de levertijden daarvan zijn langer dan gedacht, zegt Louw. In een bericht aan het personeel schrijft hij dat nog niet met zekerheid te zeggen is wanneer het pand aan alle eisen voldoet. "Vast staat dat we dit jaar niet meer kunnen starten met verhuizen."

'Staan te trappelen'

Naast de stroomvoorziening zijn er nog andere obstakels voor de verhuizing. "In de periode dat er aan het gebouw gewerkt wordt, is de wet- en regelgeving gewijzigd", zegt Louw.

Het pand moet nu aan de nieuwste eisen gaan voldoen. Ook is er de afgelopen jaren nieuwe laboratoriumapparatuur bijgekomen, waar in de bouwtekeningen geen rekening mee is gehouden. Daarom moeten sommige ruimtes aangepast worden.

Wanneer het nieuwe gebouw wel in gebruik kan worden genomen is nog onduidelijk. Louw hoopt in ieder geval dat de problemen zo snel mogelijk opgelost zijn. "Wij staan te trappelen om te verhuizen."

De oprit van een villa van acteur Nicolas Cage in Californië is in de grond gezakt. Voor het huis aan het strand in Malibu is een groot gat te zien.

Het zinkgat ontstond als gevolg van orkaan Marie. De storm bereikte de westkust van de VS zelf niet, maar veroorzaakte wel regen en gevaarlijke golven in de omgeving van Los Angeles. Op meerdere plekken in Malibu heeft het natuurgeweld de bodem weggeslagen.

Door het zinkgat bij de woning van Cage ontstond een gaslek, dat na enkele uren verholpen kon worden door een gasbedrijf. Het gas is tijdelijk afgesloten uit vrees voor verdere gevolgen van erosie in de villawijk, die tussen het strand en de Pacific Coast Highway ligt.

Hulpdiensten zijn bezig met herstelwerkzaamheden, in een poging om de woningen in de buurt te redden. De lokale autoriteiten hebben uit voorzorg vijf woningen in de straat tijdelijk onbewoonbaar verklaard.

Het management van Cage heeft nog niet gereageerd op het voorval. De 62-jarige acteur zou de woning in Malibu in 2024 voor zo'n 9 miljoen euro hebben gekocht.

Cage heeft in meer dan honderd films gespeeld. In 1995 won hij een Oscar voor zijn hoofdrol in het drama Leaving Las Vegas en acteerde ook in actiefilms als Gone in 60 Seconds en Con Air. Onlangs speelde hij in de superheldenserie Spider-Noir.

De VS gaat de import van zuivelproducten, motorfietsen en de meeste alcoholische dranken uit Canada verbieden. Het is de volgende stap in de escalerende handelsoorlog tussen de twee buurlanden. Het verbod gaat over drie weken in, maakte het Witte Huis dinsdag bekend.

Het is een reactie op Canadese importheffingen op Amerikaanse goederen, die dinsdag in zijn gegaan. Deze heffingen van 15, 25 of 50 procent gelden voor honderden producten, van aluminium, meubels, kaas, elektronica tot witgoed. In totaal gaat het om zo'n 17 miljard euro aan goederen.

De Canadese premier Carney kondigde deze taks vorige maand aan als tegenmaatregel op Amerikaanse importheffingen van 50 procent, die Trump in had gevoerd nadat onderhandelingen over een handelsakkoord tussen de landen waren geklapt.

Bondgenoten

Van oudsher zijn de VS en Canada trouwe bondgenoten, maar tijdens de tweede termijn van Trump is de relatie onder spanning komen te staan. De president refereerde meermaals aan het buurland als 'de 51e Amerikaanse staat', waarmee hij hint op annexering van Canada door de VS.

Vorige maand deelde Trump mee dat het grensmeer Lake Ontario in zijn land voortaan 'Lake America' genoemd zal worden. In Canada is dat ontvangen als een kinderachtige pesterij, maar bedrijven als Google en Apple voerden de wijziging ook door in hun veelgebruikte navigatie-apps.

Meer diversiteit

Momenteel gaat nog steeds meer dan 70 procent van de Canadese export naar de Verenigde Staten. Carney heeft dinsdag aangegeven dat daar meer diversiteit in moet komen. "Het was makkelijk zakendoen, maar het betekende dat we te afhankelijk waren van één economische partner", zei hij. "Die tijd is voorbij. We moeten zorgen dat geen enkel land ons gegijzeld kan houden. En dat we kunnen leven zoals we willen leven."

Canada onderzoekt onder meer de mogelijkheden voor een nauwere band met de Europese Unie.

De VS heeft dinsdag opnieuw meerdere Iraanse olietankers aangevallen. Volgens het Amerikaanse leger is het een vergelding voor nieuwe Iraanse raketaanvallen op een Amerikaans marineschip.

Volgens de Iraanse staatsmedia zijn twee tankers geraakt in de omgeving van de zuidelijke havenstad Jask, bij de Straat van Hormuz. De bemanning van beide schepen is met reddingsboten naar de kust gebracht. Een olietanker in de buurt van het eiland Kharg in de Perzische Golf is eveneens getroffen. Ook hier zou de bemanning in veiligheid zijn gebracht.

Centcom, het Amerikaanse militaire hoofdkwartier in het Midden-Oosten, meldt dat in totaal vijf olietankers zijn uitgeschakeld. De Iraanse aanvallen met ballistische raketten van de afgelopen dagen zouden geen schade hebben aangericht. Ook zijn er geen slachtoffers aan Amerikaanse zijde.

Op beelden is te zien hoe meerdere tankers worden vernietigd:

Buitenlandminister Rubio heeft de aanvallen tijdens een bezoek aan Colombia bevestigd. "Iran blijft proberen Amerikaanse marineschepen te raken. Telkens als ze dat doen of proberen te doen, zullen ze tankers verliezen", zei hij tegen verslaggevers.

Dreiging

Iran heeft weer gereageerd met een aanval op een Amerikaanse basis in Jordanië. Dat land meldt dat er vanuit Iran twintig ballistische raketten zijn afgevuurd. Achttien daarvan zouden zijn onderschept, de andere twee zijn neergestort zonder slachtoffers te maken.

De Iraanse Revolutionaire Garde heeft gedreigd met meer aanvallen. Zo is op de staatstelevisie de bemanning van olietankers in de buurt van Koeweit en Bahrein opgeroepen van boord te gaan. De schepen zouden een doelwit zijn voor Iran, om de Amerikaanse aanvallen te beantwoorden. De Garde beschuldigt Koeweit en Bahrein van het helpen van de VS.

Zaterdag meldde de VS ook al drie Iraanse olietankers te hebben uitgeschakeld. De Revolutionaire Garde zei toen aanvallen te hebben uitgevoerd op drie schepen die via 'ongeautoriseerde routes' door de Straat van Hormuz voeren. Ook zouden ze drie Amerikaanse schepen in de regio hebben aangevallen.

De Noordwest Ziekenhuisgroep heeft vandaag gereageerd op verdenkingen tegen een oud-arts die verbonden was aan de Noord-Hollandse ziekenhuisgroep. De 66-jarige anesthesioloog uit Bergen wordt verdacht van seksueel misbruik van kinderen in de Filipijnen.

"We zijn geschrokken en ontzet door de aard van de verdenkingen zoals die vandaag in de media naar buiten zijn gekomen", schrijft het ziekenhuis nadat het was benaderd door NU.nl. Noordwest, met hoofdlocaties in Alkmaar en Den Helder, zegt niet op de hoogte zijn geweest van de zaak.

De betrokken arts was volgens Noordwest al eerder vertrokken vanwege privéomstandigheden die losstonden van zijn werkzaamheden. Volgens NU.nl was de arts meer dan 25 jaar in dienst. "Hij zal niet terugkeren", aldus het ziekenhuis. Er zijn geen signalen dat er in het ziekenhuis zelf seksueel misbruik heeft plaatsgevonden.

Misbruik op afstand

Volgens NU.nl, dat vandaag bij de inleidende zitting was, kwam uit onderzoek van het Openbaar Ministerie naar voren dat de arts meisjes op afstand liet misbruiken in de Filipijnen. Hij zou hebben meegekeken via een webcam vanuit zijn huis in Bergen.

Het gaat om zeker vier en mogelijk vijf slachtoffers, van wie de jongste 3 jaar oud was. De verdachte zou er ook van worden verdacht in 2023 in de Filipijnen een meisje van jonger dan 12 jaar te hebben verkracht. De voormalig arts werd in mei 2026 opgepakt, na een melding van een Amerikaanse organisatie.

Sinds 11 september 2001 zijn er geen grootschalige terroristische aanslagen meer geweest in de Verenigde Staten. Maar experts maken zich grote zorgen of Amerika 25 jaar later nog steeds 'op scherp' staat, nu president Trump het mes heeft gezet in delen van de terrorismebestrijding.

"Schokkend en frustrerend", noemt voormalig terrorismebestrijder Michael Duffin het, die vorig jaar werd ontslagen. "Het maakt ons minder veilig."

In september 2001 was Duffin net afgestudeerd. Hij volgde de aanslagen op de Twin Towers in New York en het Pentagon bij Washington op televisie. "Ik wilde begrijpen wat er was gebeurd. Ik vroeg me af: kan ik een rol spelen in het voorkomen van een nieuwe aanslag zoals 9/11?" En dus ging hij werken bij het Bureau voor Terrorismebestrijding.

Forse investeringen

De voorloper daarvan werd opgericht in de jaren 70, na de aanslagen op de Olympische Spelen in München. Na 11 september 2001 werd flink opgeschaald. "Er ontstond een groep experts die het radicaliseringsproces goed begreep en wist hoe terroristische organisaties als Al-Qaida en IS zich organiseerden", vertelt terrorisme-expert Duffin.

Forse investeringen in veiligheid moesten aanslagen zoals '9/11', waarbij bijna 3000 doden vielen, voorkomen. Er kwam een ministerie voor Binnenlandse Veiligheid, een inlichtingendirecteur en een Nationaal Antiterrorismecentrum. Met succes, want grootschalige aanslagen bleven sindsdien uit.

"Natuurlijk zijn er zichtbare maatregelen, zoals scanners op het vliegveld en meer politie", zegt terrorismekenner Caroline Rose van het Soufan Center in New York. "En onzichtbare maatregelen, zoals het delen van inlichtingen, zodat terroristen en hun plannen in een vroegtijdig stadium kunnen worden opgespoord."

Die cruciale maatregelen staan nu onder druk. "De veiligheidsarchitectuur wordt ontmanteld", stelde terrorisme-expert Bruce Hoffman onlangs in het Amerikaanse Congres. "We verliezen de expertise, kennis en het institutionele geheugen."

Een derde van de specialisten bij de nationale veiligheidsdivisie van het ministerie van Justitie verdween. Ook bij de binnenlandse terrorisme-afdeling van de FBI werden ambtenaren ontslagen of overgeplaatst.

Trumps prioriteiten

Ook onder Trump gaat er geld naar veiligheid, maar hij heeft andere prioriteiten dan zijn voorgangers. Vele tientallen miljarden gaan naar migratiedienst ICE, bijvoorbeeld om de door Trump gewenste massadeportatie verder vorm te geven. En de grens, waar Trump bouwt aan zijn "big beautiful wall".

Ook wordt volop ingezet op het uitbannen van drugskartels. "Kartels en criminele organisaties werken steeds vaker samen met terroristische organisaties", zegt Rose. "Het is belangrijk om daar naar te kijken, maar je moet wel onderscheid blijven maken."

Op de website van Duffins voormalige werkgever wordt nu vooral gewaarschuwd voor "transnationaal extreemlinks terrorisme". Een "heropleving" die onder meer "wordt gekenmerkt door gewelddadige aanvallen op burgers, overheidsfunctionarissen en wetshandhavers".

"Er zijn zorgen over links-radicalisering, zeker in reactie op de oorlog tussen Israël en Hamas. Maar het komt niet in de buurt van de dreiging van islamistisch terrorisme", meent Duffins. "We hebben een overheid nodig die nuchter naar deze incidenten kijkt en probeert ze te voorkomen en tegen te gaan. In plaats daarvan hebben ze terrorismebestrijding gepolitiseerd."

'Vertrouwen is weg'

Traditionele bondgenoten twijfelen of hun inlichtingen nog wel in goede handen zijn in Trumps Amerika. "In de VS is er met deze regering minder nadruk op mensenrechten bij het bestrijden van terrorisme", zegt Rose. "Partners, zeker in de EU, volgen andere regels waar het gaat om mensenrechten."

Eind vorig jaar stelden de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD al minder informatie te delen met de VS. "Het vertrouwen is er niet meer. Overheden maken zich zorgen dat geheime informatie ook kan worden gedeeld met vijanden, zoals Rusland. Daarom wordt er minder gedeeld", stelt Duffin.

Informatie uit de VS wordt vaker met een korrel zout genomen, stelt hij. "Er werken nog steeds heel betrouwbare mensen bij het inlichtingenapparaat, maar ook zij voelen dat hun werk is gepolitiseerd. Of het nou gaat om Rusland, China of Iran: ze kunnen zich minder geneigd voelen zich uit te spreken omdat het niet is wat de president wil horen."

Verbeeldingskracht

Duffin noemt het gebrek aan verbeeldingskracht een van de grootste risico's. "Je hebt experts nodig in radicalisering en rekrutering van terroristische netwerken om te kunnen begrijpen waar de dreiging in de toekomst opduikt."

Of '9/11' weer kan gebeuren? "De afbouw van financiële middelen, het snijden in personeel: op termijn kan dat zeker gaten in onze veiligheid veroorzaken", denkt Rose. "Tegelijkertijd: de veiligheidsarchitectuur die is opgebouwd is moeilijk volledig af te breken."

Duffin is daar minder zeker van. "Een aanslag van de omvang van 9/11 is nog altijd heel moeilijk uit te voeren. Door de bezuinigingen is de kans wel groter geworden. In delen van Afrika, Afghanistan en ook elders krijgen terroristische organisaties weer de ruimte om zich te hergroeperen."

Tijdens de eerste menstruatie, de zwangerschap en de menopauze verandert er veel in het lichaam van vrouwen. Maar hoe de hersenen veranderen tijdens die periodes, daar is nog weinig over bekend. Nederlandse onderzoekers hebben nu voor het eerst in kaart gebracht wat er in deze periodes verandert in het brein van vrouwen.

Onderzoekers van het Pregnancy Brain Lab, van het AmsterdamUMC, bekeken MRI-scans van vrouwen en zagen dat de hersenen anders veranderen tijdens de menopauze, vergeleken met de eerste menstruatie en zwangerschap. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

De grootste veranderingen vinden plaats in de grijze stof van de hersenen. De grijze stof is het gedeelte van de hersenen waar alle functies zitten. In de puberteit en tijdens de zwangerschap neemt het volume van de grijze stof af. Terwijl het volume van de stof tijdens de menopauze bij vrouwen relatief stabiel blijft.

Afname is niet slecht

Dat grijze stof in de hersenen afneemt, is geen slecht teken, zegt neurowetenschapper Sophie van 't Hof, die de studie uitvoerde. "In steeds meer data zien we dat die afname niet iets slechts is. In ons onderzoeksveld is dit een nieuwe hypothese. Het lijkt erop dat het brein zich op deze manier reorganiseert om zich klaar te maken voor nieuwe taken."

Die reorganisatie gebeurt ook tijdens de puberteit. Daarin zag Van 't Hof door het hele brein van vrouwen een afname van de grijze stof. Bij het brein na zwangerschap werd die afname maar in de helft van het brein gezien. "Het mooie van deze studie is dat we deze levensfasen nu met elkaar kunnen vergelijken."

Afwijkingen menopauze

Deze studie is het eerste onderzoek dat kijkt naar welke veranderingen in het gehele brein plaatsvinden tijdens de menopauze. De hersenveranderingen zijn anders dan tijdens de puberteit en zwangerschap. De grijze stof neemt niet af, maar blijft stabiel.

Waardoor deze verschillen ontstaan, weten de onderzoekers nog niet. Mogelijk heeft de oorzaak te maken met de geslachtshormonen. Tijdens de menopauze nemen de hormonen af, terwijl de hormonen in de puberteit en zwangerschap juist toenemen. De onderzoekers weten ook nog niet wat de gevolgen zijn van de veranderingen in de hersenen. Daar is meer onderzoek voor nodig.

Dat dit onderzoek een belangrijke stap is voor het onderzoeksveld vindt ook neurowetenschapper van de Universiteit Gent Patricia Clement. Zij is niet betrokken bij dit onderzoek. "Dat deze onderzoekers kijken naar het vrouwenbrein over het hele verloop van het leven, in plaats van één specifieke fase is heel boeiend."

Volgens Clement is de studie waardevol en belangrijk. "Het laat ook zien dat we dringend meer moeten investeren in dit type onderzoek."

Voor Van 't Hof is dit een startpunt van verder onderzoek naar het vrouwenbrein. "Vrouwen zijn zwaar ondervertegenwoordigd in het neurowetenschappelijk onderzoek. Zeker als het gaat om de menopauze. We hebben nu een basis gelegd met dit onderzoek, maar we hebben nog een lange weg te gaan."

In de Zuid-Spaanse badplaats Marbella zijn drie Nederlanders opgepakt na een schietpartij, melden Spaanse media. Een persoon raakte daarbij gewond aan zijn been.

Het incident vond plaats rond 14.00 uur in de buurt van het strand. Verschillende mensen werden opgeschrikt door schoten en waarschuwden de hulpdiensten, schrijft de lokale krant Diario Sur. Die kwamen ter plekke om de gewonde man te verzorgen. Hoe het met hem gaat is niet duidelijk.

De verdachten probeerden te vluchten met een auto. Maar een politiewagen die toevallig aan het patrouilleren was, zette de achtervolging in. De auto van de verdachten crashte, waarna zij te voet verder vluchtten.

Ze werden uiteindelijk aangehouden door de politie. Volgens Diario Sur raakte een politieagent gewond tijdens de arrestaties door een klap op zijn hoofd.

De aangehouden Nederlanders zijn volgens bronnen van de krant tussen de 25 en 30 jaar oud. Het is nog niet duidelijk wat het motief voor de schietpartij was. Het vuurwapen dat bij de schietpartij zou zijn gebruikt, is nog niet gevonden.

Mogelijk nog iemand betrokken

Volgens Diario Sur is de nationale politie een onderzoek begonnen. Het wordt niet uitgesloten dat er nog een vierde persoon betrokken was bij de schietpartij.

Eind augustus was er ook een schietpartij in Marbella. Daarbij kwam een 33-jarige man van Senegalese afkomst om het leven. Een onderzoek naar die schietpartij is nog gaande.

Door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding zijn op luchthavens in het Verenigd Koninkrijk en Ierland ruim 1000 vluchten geschrapt. Ook passagiers op Schiphol hebben last van de storing.

Een woordvoerder van Schiphol heeft aan persbureau ANP laten weten dat sinds het begin van de storing vanmiddag 58 vluchten tussen de luchthaven en het Verenigd Koninkrijk zijn geannuleerd. Andere vluchten hebben vertragingen opgelopen.

Luchtvaartmaatschappij KLM kan door het probleem momenteel niet van en naar Engeland vliegen. Hoeveel vluchten van de maatschappij zijn geschrapt, is niet duidelijk.

'Oplossing gevonden'

De storing zit in een systeem dat vluchtplannen en andere operationele informatie verwerkt, waarmee de luchtverkeersleiding het vliegverkeer veilig kan regelen. De storing heeft vooral invloed op het regelen van vertrekkende vluchten. Maar omdat vliegtuigen niet kunnen opstijgen, is er op de luchthavens beperkt ruimte en hebben ook aankomende vluchten er last van.

De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) meldt vanavond op de eigen website dat er een oplossing is gevonden voor het probleem en dat het systeem weer normaal werkt, maar dat het herstel "langer heeft geduurd dan gehoopt". De vertragingen en annuleringen zijn vanwege de opgelopen achterstanden niet meteen voorbij.

Zwaarst getroffen

Britse media schrijven dat EasyJet vandaag 200 vluchten heeft geschrapt. British Airways haalde 100 vluchten uit het schema. De BBC meldt op basis van gegevens van FlightRadar dat Londen Heathrow, Londen Gatwick en de vliegvelden van Manchester en Birmingham het zwaarst zijn getroffen.

Hongarije zet tien medewerkers van de Russische ambassade in Boedapest het land uit. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken schrijft, zonder in detail te treden, dat diplomaten zich schuldig hebben gemaakt "aan activiteiten die onaanvaardbaar zijn voor diplomaten". "Deze beslissing beschermt de veiligheid en soevereiniteit van Hongarije", voegde ze eraan toe.

Minister Anita Orbán (geen familie van de vorige premier, red.) ontbood in mei al de Russische ambassadeur wegens een zware droneaanval op de Oekraïense regio Transkarpatië, waar een grote Hongaarse minderheid woont. Dat was de eerste keer dat een Russische ambassadeur op het matje werd geroepen sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022.

Andere koers

Met de uitzetting slaat de regering-Magyar een andere koers in dan de vorige regering onder Viktor Orbán. Onder hem stond Hongarije lange tijd te boek als een vriend van Rusland. De nieuwe premier Magyar beloofde meer toenadering te zoeken tot de Europese Unie en de NAVO.

De minister van Buitenlandse Zaken benadrukt dat het besluit niet betekent dat Hongarije de diplomatieke betrekkingen met Rusland verbreekt. "Hongarije zal de noodzakelijke dialoog voortzetten, gebaseerd op wederzijds respect en naleving van regels", aldus de minister.

'Russofobe lobby'

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet aan staatsmedium TASS weten dat Rusland op een "passende" manier zal reageren op de uitzetting van de diplomaten. "De reactie van Rusland op de russofobe lobby in Boedapest zal hard en pijnlijk zijn."

Een woordvoerder van de Europese Commissie noemde de uitzetting te verwachten vanwege "Ruslands aanhoudende campagne met hybride aanvallen tegen de EU en haar lidstaten", schrijft persbureau Reuters.

De Europese Commissie maakt zich zorgen over Russische sabotageacties. Begin augustus werden drones met explosieven gevonden bij een Oekraïens vrachtvliegtuig op het vliegveld van Leipzig. Duitsland houdt Rusland daarvoor verantwoordelijk. Commissievoorzitter Von der Leyen zei dat Europa de druk op Rusland zal opvoeren.

Aanhoudingen om spionage

Vandaag meldden de Roemeense autoriteiten dat ze een 40-jarige Rus hebben aangehouden die ervan wordt verdacht voor Moskou te hebben gespioneerd. Hij zou van plan zijn geweest sabotageacties uit te voeren na het verzamelen van "informatie van militaire aard".

Verder meldde de Moldavische politie vandaag dat een 49-jarige man uit Azerbeidzjan is gearresteerd. Hij wordt verdacht van het verzamelen van informatie voor Russische inlichtingendiensten. Volgens de politie richtte hij zich op militaire doelen in Azerbeidzjan en enkele Amerikaanse faciliteiten in Moldavië. De verzamelde informatie zou hij hebben doorgespeeld.

Ongehoord Nederland (ON) is sinds 2022 te zien en horen bij de publieke omroep, maar waarschijnlijk is dat binnenkort voorbij. Minister Letschert (Media) wil de licentie van de omroep intrekken. Een voorgenomen besluit - het is nog niet definitief - waar ze van zegt te hebben wakker gelegen. Hoe is het zover gekomen? En kan eenzelfde besluit straks ook andere omroepen treffen?

Hoe belandde Ongehoord Nederland in het publieke bestel?

ON was voor de toetreding tot het publieke bestel al actief op internet. Initiatiefnemers waren eind 2019 de journalisten Arnold Karskens en Joost Niemöller. Met ON wilden ze een stem geven aan Nederlanders die zich in het publieke omroepbestel van de NPO niet vertegenwoordigd voelden over kwesties als de macht van de Europese Unie, immigratie, klimaatverandering en behoud van traditionele Nederlandse cultuur, zoals Zwarte Piet. Op 1 januari 2022 werd ON toegelaten tot het publieke omroepbestel als aspirant-omroep.

Waardoor kwam de omroep onder vuur te liggen?

Ombudsman van de publieke omroep Margo Smit concludeerde al in juni 2022 dat ON de journalistieke code van de omroepen "stelselmatig had geschonden". Ze tikte de omroep meermalen op de vingers voor het verspreiden van onjuiste informatie.

Zo suggereerden gasten dat de oorlog in Oekraïne de schuld was van het Westen, dat de stikstofcrisis een verzinsel was en kwamen er regelmatig complottheorieën voorbij. Zo kreeg de Vlaamse politicus Filip Dewinter de ruimte om de extreemrechtse omvolkingstheorie uit te dragen.

De NPO vroeg het kabinet daarom in april 2023 om de voorlopige licentie van ON in te trekken, maar toenmalig demissionair staatssecretaris Uslu zag daarvan af, omdat ze er op dat moment te weinig juridische basis voor zag.

De kritiek hield echter aan, en het ging ook niet meer alleen over de inhoud van de programma's. Ongehoord Nederland kreeg boetes opgelegd vanwege de schijn van belangenverstrengeling en het niet naleven van het eigen redactiestatuut. Het kwam daardoor ook onder verscherpt toezicht van het Commissariaat voor de Media te staan.

Ook kreeg de omroep vorig jaar een dwangsom opgelegd omdat ON niet alle informatie deelde waarmee de uitgaven konden worden gecontroleerd. De toezichthouder vorderde ruim 42.000 euro terug van ON, onder meer omdat de omroep onterecht advocaatkosten had betaald in een zaak rondom presentatrice Raisa Blommestijn.

Wat leidde tot het nieuwe verzoek om ON uit het bestel te weren?

De afgelopen maanden ontstond er opnieuw commotie over een uitzending van ON. Hoofdredacteur Joost Niemöller en presentator Blommestijn zeiden daarin begrip te hebben voor sommige uitspraken van Hitler. Niet lang daarna stapte stapte Niemöller op.

Voor het Commissariaat voor de Media was de maat vol. De toezichthouder sprak van een kantelpunt en zei er geen vertrouwen meer in te hebben "dat ON in staat is om de bedrijfsvoering op orde te krijgen en duurzaam aan de publieke mediaopdracht te voldoen".

Ook de NPO wilde niet meer verder met ON en liet gisteren weten minister Letschert te hebben gevraagd de voorlopige erkenning van de omroep in te trekken vanwege het "structureel niet naleven van de journalistieke code" en "onvoldoende bereidheid tot samenwerking met andere omroepen". Die procedure heeft de minister nu opgestart.

Wat betekent dit voor de persvrijheid?

Volgens de minister is het intrekken van de licentie geen beperking van persvrijheid. Bij haar voorgenomen besluit speelde de journalistieke inhoud van de programma's van ON geen rol, zei ze in een persconferentie vandaag. Wettelijk mag dat ook niet.

Ze baseerde zich bij de afweging op het oordeel van het Commissariaat voor de Media, het verzoek van de NPO om de licentie in te trekken en het feit dat er al twee sancties tegen de omroep lagen die te maken hadden met belangenverstrengeling en openheid over de financiële administratie.

Letschert erkende dat pluriformiteit een belangrijke kernwaarde is van de publieke omroep. "Ik heb er wel wakker van gelegen. Oprecht, het is een ingrijpend voornemen", zei ze. Ze benadrukte dat ze de omroep alleen uit het bestel wil omdat ON de zaken intern niet op orde heeft. "Dat wil niet zeggen dat dat geluid er niet meer mag zijn." Een Kamermeerderheid steunt haar voorgenomen besluit.

Ligt de lat nu lager voor het intrekken van de licentie van andere omroepen?

Volgens minister Letschert is daar geen sprake van. "Die drempel is heel hoog en dat is maar goed ook." Als omroepen zich niet houden aan de regels kunnen die ook te maken krijgen met sancties. "Maar dan heb je te maken met wetsovertredeningen."

ON is overigens niet de eerste omroep die, als het besluit van de minister definitief wordt, ongewild uit het bestel vertrekt. In 2009 overkwam dat ook omroep Llink. Die kampte met financiële perikelen en wist zich onvoldoende de onderscheiden, oordeelde de NPO. Toenmalig minister Plasterk trok de licentie in na een negatief advies van de NPO.

Hoe lang blijft de omroep nog uitzenden op de publieke zenders?

Nog zeker een paar weken. Eerst volgt er een procedure van hoor en wederhoor waarin ON zich kan verweren. Daarna pas zal de minister een definitief besluit nemen over de intrekking. Het hele traject zal volgens haar "een aantal weken" duren. Tot die tijd zal ON in de lucht blijven. De omroep kan een negatief besluit van de minister daarna nog wel aanvechten bij de rechter.