NOS Nieuws - Algemeen

In de Tweede Kamer leven grote zorgen over de toename van het aantal mensen met verward of onbegrepen gedrag, en vooral ook over het uitblijven van oplossingen. Dat bleek tijdens een debat in de Kamer. Inspecties concludeerden een paar maanden geleden dat de zorg tekortschiet en dat dat tot gevaarlijke situaties leidt.

Vorig jaar kreeg de politie een recordaantal meldingen binnen van bijna 170.000, gemiddeld 465 meldingen per dag. De mensen over wie de meldingen gaan, kampen vaak met een drugsverslaving en psychische problemen, en veroorzaken overlast.

De politie komt hierdoor niet aan andere taken toe, zien ook Kamerleden. De zwaarste eenheid van de politie, die is opgericht om op te treden bij gijzelingen en terreur, is de afgelopen jaren ook vaker nodig geweest bij de meldingen.

Burgemeesters sloegen herhaaldelijk alarm vanwege de problemen. Bij het Leger des Heils, dat opvang biedt aan mensen met milde problemen, belanden steeds vaker mensen met zware problematiek. De organisatie waarschuwt dat het risico op geweld steeds verder toeneemt. Ook op de spoedeisende hulp komen vaker mensen terecht die daar niet geholpen kunnen worden.

Versnipperd

De aanpak is te veel versnipperd en moet centraler worden geregeld, benadrukten veel partijen in het debat. Bijna twee jaar geleden kwam een parlementair onderzoek al tot die conclusie.

Vorig jaar eiste een ruime Kamermeerderheid dat het kabinet met maatregelen zou komen, waaronder het afdwingen van betere informatie-uitwisseling tussen instanties, meer woon(zorg)plekken en uitbreiding van het aantal wijk-ggz's. Dat er vandaag vier bewindspersonen bij het debat aanwezig waren, laat volgens VVD-Kamerlid Wendel zien hoe versnipperd de aanpak ook is over de ministeries.

Politie ontlasten

Het kabinet werkt aan een wet waarmee mensen die verward gedrag vertonen en een strafbaar feit plegen verplicht psychische begeleiding zouden moeten krijgen. Maar de meeste partijen vinden dat de aanpak van de problemen daarnaast te langzaam gaat.

Onder meer GroenLinks-PvdA, Groep Markuszower en JA21 zien dat ook de coalitiepartijen hun zorgen uiten, maar begrijpen niets van de voorgenomen bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg. Veel meer mensen zouden daar beter en langduriger geholpen moeten worden, in plaats van korter of helemaal niet.

Volgens de minister van Langdurige Zorg Sterk (CDA) gaat het niet om bezuinigingen, maar wil het minderheidskabinet "minder meer gaan uitgeven" en "de groei in de zorg bijsturen" omdat het stelsel anders onhoudbaar wordt. Er zijn nu al wachtlijsten en die mogen niet oplopen, aldus Sterk.

Diverse partijen zijn er niet gerust op en willen het commissiedebat van vandaag binnenkort plenair voortzetten. Daarin willen sommige Kamerleden met voorstellen komen om de bezuinigingen terug te draaien.

Alle partijen benadrukken dat de politie snel ontlast moet worden. De politie is geen oppas, vatte BBB-Kamerlid Van der Plas samen.

Drie Russische onderzeeërs hebben langer dan een maand een "geheime operatie" uitgevoerd in het noordelijke deel van de Noordzee. Dat heeft de Britse minister van Defensie Healey gezegd op een persconferentie.

Volgens Healey zijn de Britse strijdkrachten ingezet om eventuele "kwaadwillige activiteiten" van deze schepen op te sporen en te voorkomen.

De Britten en de Noren hadden de activiteiten in de gaten en hebben de aanvalsonderzeeër en de twee spionageonderzeeërs met een fregat, vliegtuigen en honderden mensen aan personeel in de gaten gehouden en de Russen laten merken dat ze gezien werden. Uiteindelijk zijn de onderzeeërs vertrokken.

Ook andere landen waren betrokken bij het volgen van de Russische onderzeeërs, maar Healey noemde alleen Noorwegen, schrijft de BBC.

Pijpleidingen en kabels

Volgens Healey ging de interesse van de Russen uit naar pijpleidingen en kabels in het gebied. Voor zover bekend is daarbij geen schade aangericht. Langs de Britse kustlijn liggen zo'n zestig onderzeese kabels.

Volgens de Britse defensieminister wil de Russische president Poetin dat het Verenigd Koninkrijk en zijn bondgenoten zich laten afleiden door de gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Maar Rusland blijft de belangrijkste dreiging, benadrukte Healey.

Onze boodschap aan de heer Poetin is helder, zei hij. "We zien je. We zien je activiteit boven onze pijpleidingen en kabels. We zullen niet toestaan dat je ze beschadigt, dat zal ernstige gevolgen hebben."

99 procent van al het internationale dataverkeer loopt via kabels, diep in de zee. Waar in de (Noord)zee liggen die kabels? Ontdek het hieronder:

De keizerspinguïn is op de lijst met bedreigde diersoorten gezet. Door klimaatverandering wordt verwacht dat de keizerspinguïnpopulatie in Antarctica flink zal krimpen de komende jaren. Het dier had voorheen de status 'bijna bedreigd', maar is nu toegevoegd aan de lijst met bedreigde soorten. Ook de Kerguelenzeebeer is vanaf nu officieel bedreigd.

De belangrijkste reden van de aanscherping van de status is het verdwijnen en afbreken van zee-ijs. Keizerspinguïns hebben zee-ijs nodig dat vastzit aan de kust, zodat hun kuikens daar kunnen leven voordat ze kunnen zwemmen. Ook is dat ijs belangrijk in hun ruiperiode, omdat hun vacht dan niet waterdicht is.

De International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN), die de rode lijst van bedreigde diersoorten samenstelt, maakt zich zorgen over de toekomst van de keizerspinguïn. Volgens de IUCN is de klimaatverandering die door mensen wordt veroorzaakt de grootste bedreiging voor de keizerspinguïn.

Naar schatting van het Wereld Natuur Fonds zijn er nog ruim een half miljoen keizerpinguïns op de wereld. Dat aantal is gebaseerd op satellietbeelden uit 2019. Het aantal broedparen was toen al met 10 procent afgenomen ten opzichte van tien jaar eerder. Als er niets verandert aan de uitstoot van broeikasgassen, zal de populatie naar verwachting in 2080 gehalveerd zijn.

Zeebeer

Ook de Kerguelenzeebeer is toegevoegd aan de lijst van de IUCN. De zeeberen behoren tot dezelfde familie als zeeleeuwen, maar hebben een dikkere vacht en zijn kleiner. Net als de keizerspinguïn komt het dier vooral voor in Antarctica.

Het tekort aan voedsel is het grootste probleem voor de zeebeer, zegt de IUCN. De kleine garnaalachtige zeedieren die ze eten, krill, leven in koud water. Vanwege de oplopende temperatuur van het oceaanwater trekken de visjes naar steeds diepere wateren, weg van het leefgebied van zeeberen.

"Het is een wake-upcall over de realiteit van de klimaatverandering", zegt de directeur van de IUCN over de toevoegingen aan de rode lijst. Ze noemt Antarctica de "bevroren beschermer" van de aarde.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd sluit een wooncentrum voor ouderen in de gemeente Rheden. Het voldoet niet aan de normen voor veilige zorg en bewoners lopen daardoor grote risico's. Binnen vier weken moeten ze daarom allemaal zijn overgeplaatst.

Derman Woonzorg in het dorp De Steeg kwam al eerder in opspraak na stuitende verhalen over de behandeling van bewoners, voornamelijk ouderen met een Turkse achtergrond. Op basis van anonieme gesprekken schreef het AD dat de ouderen in de statige villa aan hun lot werden overgelaten.

Zo zouden bewoners dagelijks noodles of friet voorgezet krijgen, en geregeld eten krijgen dat over de datum en beschimmeld is. Doordat de hygiëne niet op peil is, zouden in de keuken mieren en muizenkeutels te vinden zijn.

Het personeel werd geregeld ingezet op taken waar ze niet voor getraind waren, zoals het toedienen van medicijnen. Koks en schoonmakers zouden ook in de verpleging worden ingezet. Daarbij was volgens de krant sprake van uitbuiting, omdat het vaak ging om personeel uit het buitenland.

Onaangekondigde inspectie

De inspectie zegt eind februari onaangekondigd langs te zijn gegaan en te hebben vastgesteld dat het centrum inderdaad niet "voldoet aan de normen voor goede en veilige zorg". Dat brengt volgens de inspecteurs dusdanig ernstige risico's met zich mee, dat de bewoners moeten verhuizen.

Pas als alle euvels zijn opgelost, mag Derman weer de deuren openen. De inspectie waarschuwt echter dat het bestuur en management in het verleden "geen lerend vermogen en urgentiebesef" hebben laten zien.

In het Verenigd Koninkrijk heeft een dierenwelzijnsorganisatie 250 honden aangetroffen in een huis van een fokker, waarvan tientallen in één huiskamer. De beelden hiervan worden op sociale media afgedaan als nep of als gemaakt met kunstmatige intelligentie, maar volgens de organisatie klopt dat niet.

"De foto is geen AI, hij is echt. Dit is de duizelingwekkende realiteit van wat er kan gebeuren als goedbedoelende eigenaren overweldigd raken en overfok de overhand neemt", zegt hoofdinspecteur van dierenwelzijnsorganisatie RSPCA Jo Hirst.

De organisatie zegt dat het aantal honden onder meer uit de hand was gelopen door familieomstandigheden. Waar de honden verbleven, is niet bekendgemaakt.

Mentale problemen

De vondst staat niet op zichzelf. Inspecteurs krijgen steeds vaker te maken met incidenten waarbij meerdere verwaarloosde dieren worden aangetroffen. Sinds 2021 is het aantal meldingen waarbij tien of meer dieren betrokken waren in Engeland en Wales met 70 procent gestegen.

Grote aantallen dieren die op één adres worden gevonden, worden vaak in verband gebracht met mentale of financiële problemen van de eigenaar of fokkers die niet op de juiste manier werken, aldus de RSPCA.

Twee van de aangetroffen honden, Stevie en Sandy, wachten op adoptie. Stevie (links) is blind en heeft de begeleiding van Sandy nodig.

De eigenaren van het huis vertelden de inspecteurs dat ze de controle over het fokken van de gemengde poedelrassen waren verloren en dat de situatie "snel uit de hand was gelopen".

Volgens de BBC waren de eigenaren "overweldigd" en hadden ze zelf contact opgenomen met de dierenwelzijnsorganisatie. Sommige honden hadden een "ernstig vervilte" vacht en een pijnlijke huid.

Zeker 87 honden zijn meegenomen door de organisatie en naar een dierenasiel gebracht. De rest ging naar Dogs Trust, een organisatie voor hondenwelzijn. Wegens de precaire en kwetsbare situatie van de eigenaren worden ze niet vervolgd voor dierenverwaarlozing.

De gelauwerde Schotse natuurfilmer en -fotograaf Doug Allan (74) is overleden. Dat heeft zijn management bekendgemaakt. Hij was de hoofdcameraman bij natuurfilms van de Brit Sir David Attenborough, zoals The Blue Planet, Blue Planet II, Planet Earth en Frozen Planet.

Allan stierf in het harnas. Hij overleed tijdens een trektocht in Nepal "te midden van de natuur en omringd door vrienden", schrijft zijn management.

Allan studeerde zeebiologie, mede geïnspireerd door de tv-series van de Franse natuurseriemaker Jacques-Yves Cousteau. Daarna ging hij aan het werk als duiker, fotograaf en onderzoeker in onder meer in het Zuidpoolgebied.

Attenborough

Daar ontmoette hij in 1981 Attenborough. Allan hielp Attenborough een paar dagen en keek naar diens cameraman. "Ik dacht: jij doet alles wat ik leuk vind om te doen", zei hij volgens The Sun.

Op zijn volgende reis naar de Zuidpool nam Allan een filmcamera mee. Zijn beelden verkocht hij aan de BBC. Dat was het begin van een nieuwe carrière die hem opnieuw met Attenborough samen zou brengen.

Allan bleek een groot talent: zijn camerawerk leverde hem acht Emmy's, vier Bafta's en een Britse koninklijke onderscheiding op.

Het Rijksmuseum doet er alles aan om vogels voorlopig weg te houden uit de toekomstige beeldentuin van het museum. Onlangs werden al zeker tien bomen in het plantsoen voorzien van grote netten, inmiddels zijn ook vogelhuisjes dichtgetapet.

Het museum doet dat vanwege naderende werkzaamheden in het Carel Willinkplantsoen, waar de beeldentuin komt. "Op het moment dat vogels hier gaan nestelen, verstoor je eigenlijk hun broedperiode op het moment dat we zouden gaan starten met de werkzaamheden", legde projectleider van de beeldentuin Micha Wijngaarde onlangs uit bij stadsomroep AT5.

In de bomen zijn voor de zekerheid ook nog plastic kraaien geplaatst. "Daar hebben we meerdere vragen over gekregen. We hebben inmiddels ook bordjes op de bomen gehangen: dat het geen echte kraaien zijn. We hebben het gedaan om de vogels ook echt weg te houden bij de netten. Zo doen we het maximale wat we kunnen om te voorkomen dat de vogels hier in het park komen."

De netten houden vogels weg uit de bomen:

De vogelhuisjes die buurtbewoners zelf hebben opgehangen, zijn inmiddels dichtgetapet. Sommige omwonenden vinden dat niet fraai.

"Vanwege een of ander poenerig project wordt het afgeplakt", zegt buurtbewoner Arnold tegen regionale omroep NH. "Ik ben voor kunst. Kunst geeft zuurstof, kunst geeft leven. Maar dat moet samengaan: natuur en kunst."

Bomen

Het Rijksmuseum laat weten dat er inmiddels op het eigen terrein alternatieve nestkastjes hangen en zegt dat het plakken van tape een tijdelijke maatregel is. "Het is goed dat mensen hun zorgen kenbaar maken en het Rijksmuseum gaat graag met hen in gesprek", aldus een woordvoerder.

In het plantsoen worden straks negen bomen gekapt vanwege de beeldentuin. Twee bomen worden verplaatst. De woordvoerder van het museum benadrukt dat er 22 nieuwe bomen voor in de plaats komen.

60 miljoen euro

De aanleg van de beeldentuin moet dit jaar beginnen, maar een datum is nog niet bekend. De netten om de bomen worden half juli weggehaald, omdat het broedseizoen dan weer voorbij is.

De beeldentuin komt er dankzij een schenking van ongeveer 60 miljoen euro van de adellijke familie Van Rappard. Het is de grootste particuliere schenking ooit aan het museum. De aanleg van de beeldentuin kost 10 miljoen. De rest van het geld wordt gebruikt voor de exploitatie of belegd voor later gebruik.

Er zullen werken van onder anderen Alberto Giacometti, Louise Bourgeois, Alexander Calder, Jean Arp, Roni Horn en Henry Moore te zien zijn.

"Er zijn dingen niet goed gegaan. Dat ligt aan mij. Ik heb het onhandig gedaan." Met die woorden trok minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp het boetekleed aan tegenover de Tweede Kamer. De bewindsman ligt sinds vorige week onder vuur over de manier waarop hij alsnog de bezuiniging wil terugdraaien op UNRWA, de VN-organisatie die noodhulp biedt in de Palestijnse Gebieden.

Sjoerdsma kreeg twee weken geleden een meerderheid voor zijn begroting door steun van de rechtse oppositiepartijen zoals JA21. Die stemden voor, omdat in de begroting de subsidie voor UNRWA werd afgebouwd van 19 naar 11 miljoen euro. Dat was nog een besluit van het vorige kabinet, omdat de VN-organisatie te nauwe banden zou onderhouden met terreurorganisatie Hamas.

Maar een paar dagen later liet de minister de Kamer weten dat hij toch nog dit jaar 8 miljoen euro extra wilde overmaken naar UNRWA. Hij verwees daarbij naar het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet, waarin de intentie staat om de samenwerking met die organisatie, onder voorwaarden, weer te herstellen.

Poets gebakken

Dat schoot een groot deel van de Kamer in het verkeerde keelgat. "Dan krijg je het gevoel dat je een poets wordt gebakken", zei fractievoorzitter Eerdmans van JA21 vanmorgen in een commissiedebat over de kwestie. "Als dat vaker gebeurt? Daar doet JA21 niet aan mee." Het kabinet is afhankelijk van oppositiepartijen, omdat de coalitie geen meerderheid heeft.

Volgens veel partijen probeert Sjoerdsma (D66) van twee walletjes te eten. Met het herstellen van de subsidie zou hij juist weer linkse oppositiepartijen willen paaien, die hij nodig heeft om in de Eerste Kamer een meerderheid voor zijn begroting te krijgen. Maar ook GroenLinks-PvdA, met een grote fractie in de senaat, is niet te spreken over de manier waarop Sjoerdsma met de volksvertegenwoordiging omgaat. "Je kan niet een beetje shoppen", zei Kamerlid Kröger.

De minister ontkent dat er sprake is van kwade opzet. "Ik wilde transparant zijn, maar ik heb het tegenovergestelde bereikt. Dat reken ik mijzelf aan", ging hij door het stof. Na de stemming over de begroting ontstond onduidelijkheid of het kabinet de afspraak uit het regeerakkoord nog zou nakomen en die onduidelijkheid wilde hij wegnemen, zei Sjoerdsma.

Hij sprak van een dilemma, omdat hij recht wilde doen aan het coalitieakkoord en tegelijkertijd zijn begroting door de Tweede Kamer wilde krijgen. Bovendien is de situatie in Gaza nog steeds rampzalig. "UNRWA speelt daar een onvervangbare rol bij het verstrekken van noodhulp. Die rol kan op dit moment niet overgenomen worden door anderen."

Treurnis

JA21 en SGP dienden een motie van treurnis in tegen Sjoerdsma, omdat hij met zijn optreden "een deuk" zou hebben veroorzaakt in de samenwerking tussen Kamer en kabinet. Als die volgende week wordt aangenomen, hoeft de minister niet weg, maar het is wel een waarschuwing van de Kamer. Onduidelijk is nog of die 'gele kaart' een meerderheid zal krijgen.

Of UNRWA inderdaad dit jaar weer het volledige subsidiebedrag krijgt, wordt overigens pas in september duidelijk. Sjoerdsma wil het regelen in de zogeheten najaarsnota, een update van de begroting. Daar moet het parlement dan opnieuw mee instemmen.

Libanon heeft vandaag uitgeroepen tot dag van nationale rouw na de verwoestende aanvallen van Israël gisteren, waarbij volgens de autoriteiten meer dan 200 mensen omkwamen. In het land werden in het huidige conflict niet eerder zo veel mensen gedood op één dag. Internationaal leidt dat ook tot felle reacties.

Libanese overheidsgebouwen blijven vandaag dicht, zenders passen de programmering aan en premier Salam heeft bevolen de vlaggen halfstok te hangen. Hij zegt er ondertussen alles aan te zullen doen om "de Israëlische moordmachine" een halt toe te roepen.

Het officiële dodental van de aanvallen op onder meer Beiroet staat op 203, maar reddingswerkers zeiden dat er zeker 254 mensen zijn omgekomen gisteren, onder wie vrouwen en kinderen.

Overvallen

Het Israëlische leger zei gisteren in 10 minuten tijd honderd doelen te hebben geraakt in Libanon. De aanvallen waren volgens de legerleiding gericht tegen terreurorganisatie Hezbollah, maar er werden ook veel burgerdoelen getroffen.

De aanvallen kwamen onverwacht omdat eerder was gemeld dat de gevechten in Libanon ook vielen onder een staakt-het-vuren dat Israël en de VS met Iran hadden gesloten. Bovendien bleven de gebruikelijke Israëlische waarschuwingen tot evacuatie dit keer grotendeels achterwege, melden Libanezen.

De Amerikaanse vicepresident Vance, die de vredesonderhandelingen moet gaan leiden met Iran, noemt het een misverstand dat de wapens ook in Libanon zouden zwijgen. "De Iraniërs dachten dat het staakt-het-vuren ook over Libanon ging, maar dat is gewoon niet zo", reageerde hij. "Dat is nooit beloofd, we hebben nooit gezegd dat dat zo zou zijn." Bemiddelaar Pakistan had Libanon eerder wel onderdeel van het bestand genoemd.

De Franse president Macron vindt het juist cruciaal dat een bestand geldt "voor alle fronten", zei hij na overleg met de Amerikaanse president Trump en president Pezeshkian van Iran. Macron wijst de "lukrake aanvallen van Israël" in de sterkste bewoordingen af en noemt die "een directe bedreiging voor het staakt-het-vuren". Frankrijk heeft als voormalig kolonisator nog altijd een sterke band met Libanon.

Ook de Britse buitenlandminister Cooper zegt dat Libanon onder de afspraken moet vallen, omdat anders "ontwrichting dreigt voor de hele regio". "De Israëlische escalatie gisteren heeft veel verslechterd. We willen een einde zien aan de gevechten."

EU-buitenlandchef Kallas noemt het onwaarschijnlijk dat alle aanvallen gisteren kunnen worden afgedaan als Israëlische zelfverdediging. Italië heeft de ambassadeur van dat land ontboden. "We willen voorkomen dat er een tweede Gaza ontstaat", zegt minister Tajani van Buitenlandse Zaken.

VN-chef Guterres veroordeelt de Israëlische aanvallen eveneens. Hij zegt dat burgers te allen tijde beschermd moeten worden en benadrukt dat "er geen militaire oplossing is voor dit conflict". Dat was eerder al de boodschap van de Nederlandse VN-gezant Jeanine Hennis-Plasschaert: "Dit kan niet zo doorgaan. Geen van de partijen kan met aanvallen vrede krijgen. Het is tijd een eind te maken aan alle vijandelijkheden."

'Vinger op de trekker'

In reactie op het bloedbad kondigde Iran gisteren aan de Straat van Hormuz weer te zullen sluiten, terwijl vrije doorgang voor de VS een strikte voorwaarde was voor het bestand van twee weken. In hoeverre dat is gelukt en wat daarmee de status is van het staakt-het-vuren, is onduidelijk.

Wel zegt de Iraanse onderhandelaar Ghalibaf, voorzitter van het parlement, dat verdere vredesgesprekken nu niet aan de orde zijn. "In deze situatie is een bilateraal staakt-het-vuren of vredesoverleg onredelijk." Buitenlandminister Araghchi zegt dat de bal bij de VS ligt: "De wereld ziet de slachtpartij in Libanon en kijkt of de VS zijn beloftes nakomt."

Premier Netanyahu waarschuwde in een tv-toespraak dat Israël de bredere strijd elk moment kan hervatten. "We hebben onze vinger op de trekker."

Voor de kust van de Franse stad Boulogne-sur-Mer zijn vier mensen omgekomen bij een bootongeluk. Het gaat om twee mannen en twee vrouwen. Franse autoriteiten melden dat de boot waarin zij zaten vanochtend rond 07.00 uur kapseisde. Een vijfde persoon verkeert in levensgevaar.

Lokale media melden dat bij een grote zoek- en reddingsoperatie 38 mensen uit het water zijn gehaald, onder wie twee jonge kinderen. Over de nationaliteit van de opvarenden is niets bekendgemaakt.

Volgens de prefect van de regio Pas-de-Calais in Noord-Frankrijk, François-Xavier Lauch, werden de migranten meegesleurd door gevaarlijke stromingen toen ze probeerden aan boord te komen van de opblaasbare boot. De migrantenboot was op weg naar het Verenigd Koninkrijk.

Het Kanaal is een van de drukste scheepvaartroutes ter wereld. Vaak zijn de weersomstandigheden daar onstuimig. Toch nemen veel migranten het risico om de gevaarlijke overtocht te maken. Vorig jaar waagden tussen de 30.000 en 35.000 migranten de oversteek, is de inschatting van de Britse overheid.

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:

"Het is mooi weer en momenteel rustig op zee, waardoor veel mensen vanuit Frankrijk de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk wagen. Tientallen mensen zijn in de afgelopen weken al gered, vorige week kwamen eveneens twee mensen om het leven.

Het bootje dat vanochtend is gezonken is wat Fransen een 'taxi-boat' noemen: een opblaasboot met buitenboordmotor. Volgens persbureau Reuters vertrekken dat soort bootjes nu vaker vanuit België, waarna ze langs de Franse kust varen om daar mensen op te pikken.

Onderzoekers waarschuwen al langer dat aangescherpte grenscontroles mensen er zelden van weerhouden om toch te vertrekken. Vaker dan voorheen vallen daarbij veel doden, blijkt uit onderzoek: dit zou komen doordat mensen vaak pas instappen als de bootjes op het water zijn, wat de kans op verdrinking vergroot. Ook kan ingrijpen van de Franse kustwacht tot chaos leiden, waardoor mensen in paniek raken."

De Vlaketunnel in de A58 in Zeeland gaat vanaf vanavond tien dagen lang in beide richtingen dicht. Rijkswaterstaat voert groot onderhoud uit. Het verkeer moet rekening houden met extra reistijd die kan oplopen tot meer dan een uur.

Rijkswaterstaat gaat onder meer asfalt vervangen, beton en voegen herstellen en de vangrails vernieuwen. De organisatie adviseert mensen om de komende anderhalve week thuis te werken, de spits te vermijden en alternatief vervoer te kiezen. Lokaal verkeer kan gebruikmaken van de Vlakebrug.

De tunnel gaat volgens planning maandagochtend 20 april om 05.00 uur weer open.

Goedkoper met de trein

De NS en Rijkswaterstaat bieden samen goedkopere treintickets aan voor wie normaal gesproken via de Vlaketunnel rijdt. Het gaat om een proef. De kaartjes zijn tot 60 procent goedkoper dan normaal voor afstanden langer dan 10 kilometer. De hoogte van de korting hangt af van de dag, het tijdstip en de afstand. Voor jongeren van 12 tot en met 17 jaar kan de korting oplopen tot 68 procent.

In 2029 staat een veel uitgebreidere renovatie van de Vlaketunnel gepland. Die werkzaamheden gaan zes tot negen maanden duren. Er wordt nog onderzocht of het mogelijk is om tijdelijk over te stappen op tweerichtingsverkeer door één buis, schrijft Omroep Zeeland.

De miljardeninvesteringen van het ministerie van Defensie vergroot de druk op woningbouw. Voor de bouw van kazernes, opslagplaatsen en militaire infrastructuur zijn namelijk dezelfde arbeidskrachten nodig. Dit kan een prijsopdrijvend effect hebben, staat in een rapport van ABN Amro.

Defensie heeft 2,5 miljard euro aan bouw- en renovatieopdrachten gepland. Zo wordt een zeekade in Den Helder aangelegd en wordt de Bernhardkazerne in Amersfoort opgeknapt. Hier zijn allerlei aannemers, ingenieurs en installateurs voor nodig. Maar deze vraag komt niet "niet boven op een lege plank."

Deze arbeidskrachten zijn ook nodig voor woningbouw, netuitbreiding en grootschalig onderhoud aan bruggen en wegen. Daarom drijft het juist de druk in de bouwsector verder op, want er is een sterk tekort aan deze arbeidskrachten.

Het kabinet heeft als doelstelling om 100.000 woningen per jaar te bouwen, maar dit lukt tot nu toe niet. Zo werden in 2025 slechts 70.000 woningen opgeleverd.

Opstapeling

De bouwsector worstelt met een vol stroomnet, stikstofmaatregelen en arbeidstekorten. Tegelijkertijd kunnen grondstoffen en energie duurder worden vanwege de oorlogen in het Golfgebied.

De belangrijkste oorzaak van het arbeidstekort is dat er binnenkort veel mensen met pensioen gaan. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) berekende dat tot 2030 per jaar in totaal 17.000 tot 19.000 nieuwe arbeidskrachten in de bouw nodig zijn.

Defensie vist in dezelfde vijver als de bouwsector, waardoor de vraag naar dezelfde arbeidskrachten alleen maar groter wordt. De krijgsmacht wil alleen al dit jaar zo'n 15.000 extra mensen aannemen, berekende het UWV in januari. Het gaat met name om medewerkers technische dienst, bouwprojectleiders en timmerlieden. Dit kan een concurrentiestrijd tussen de bouwsector en defensie veroorzaken.

ABN Amro ziet een oplossing in strenge voorwaarden voor defensieprojecten, zoals modulair en fabrieksmatig bouwen. Deze voorwaarden kunnen een extra aanjager zijn voor innovaties in de bouw.

Na tientallen jaren is een einde gekomen aan een slepend moordmysterie in de omgeving van New York. Een 62-jarige architect bekende gisteren de moord op zeven vrouwen, plus een achtste moord waarvoor hij nog niet was aangeklaagd. Hij gaf toe ze allemaal op dezelfde gruwelijke wijze gedood te hebben.

Hij wurgde ze en versneed daarna hun lichamen. Hun stoffelijke resten liet hij achter op afgelegen stranden bij Long Island aan de Atlantische kust. Verspreid over meer dan 100 kilometer kustlijn zijn resten gevonden.

Voor de families van de slachtoffers was de bekentenis in de rechtszaal een grote doorbraak, na decennia van mysterie en onzekerheid. De moorden zijn gepleegd tussen 1993 en 2010 en de meeste vrouwen waren jaren vermist. In 2010 werden op Gilgo Beach de eerste resten gevonden, waarna de zaak bekend kwam te staan als de Gilgo Beach-moorden.

Politieonderzoek volgde, maar zonder resultaat. Volgens sommige familieleden van de slachtoffers deed de politie niet z'n best omdat de vrouwen sekswerkers waren, schrijft de BBC.

Vader uit rustige buitenwijk

In 2022 kreeg de Suffolk County Police nieuw leiderschap en werd de zaak weer opgepakt. Een jaar later werd Rex Heuermann gearresteerd, een getrouwde man met twee kinderen woonachtig in een rustige buitenwijk van Long Island. Dat gebeurde op basis van een tip uit 2010 over de auto waarin een van de slachtoffers was gezien.

Hij kon uiteindelijk worden gelinkt aan de moorden door een haar die onderzoekers vonden op een van de lichamen. Een DNA-match kon worden gemaakt aan de hand van een stuk weggegooide pizzakorst. Ook telefoongegevens brachten Heuermann in verband met de slachtoffers.

In juni hoort hij zijn vonnis. Waarschijnlijk krijgt de Amerikaan een levenslange gevangenisstraf.

NAVO-secretaris-generaal Rutte zegt een "eerlijk en open" gesprek te hebben gehad met de Amerikaanse president Trump, na diens dreigementen om uit het militaire bondgenootschap te stappen. In een bezoek van twee uur aan het Witte Huis probeerde Rutte Trumps kritiek weg te nemen dat er te weinig steun is voor diens oorlog in Iran.

"Hij is duidelijk teleurgesteld in veel NAVO-landen - en ik begrijp zijn punt", zei Rutte na afloop tegen CNN. "Maar er zijn ook veel landen wel behulpzaam geweest, door toe te staan dat de VS gebruikmaakte van bases, logistiek en hun luchtruim."

Rutte over de inhoud van het gesprek:

Rutte bleek Trump na afloop van het gesprek niet te hebben overtuigd. "NAVO was er niet voor ons toen we ze nodig hadden en dat zal in de toekomst weer zo zijn", citeerde het Witte Huis de president op sociale media. Het is tot nu toe de enige reactie op het gesprek. Een persmoment met de twee was er niet.

Marieke de Vries, verslaggever in de VS:

"Rutte heeft alles uit de kast getrokken om Trump aan boord te houden. Hij prees hem als een sterke leider en zei dat de wereld een stuk minder veilig zou zijn als Trump niet had gedaan wat hij heeft gedaan in Iran.

Je kan er bij Trump van uitgaan dat die er geen doekjes om gewonden heeft, maar de diplomaat Rutte noemde het vooral 'een gesprek tussen twee goede vrienden'."

Verschillende NAVO-landen hebben de VS de afgelopen weken uitdrukkelijk laten weten niet bij de strijd tegen Iran betrokken te willen raken. Zo beperkten Spanje en Frankrijk de Amerikaanse toegang tot het luchtruim en bases vanwege de oorlog. Het Verenigd Koninkrijk staat alleen toe dat bases in de regio worden gebruikt voor defensieve doeleinden, zoals het afslaan van Iraanse aanvallen.

Trump herhaalde daarom de afgelopen dagen dreigementen om het NAVO-verdrag uit 1949 op te zeggen. Hij noemde het militair verbond maar een papieren tijger. "Het was een test en ze zijn niet geslaagd."

Tegen CNN-presentator Tapper ging Rutte tot twee keer toe niet in op de vraag of hij bang is dat Trump daadwerkelijk uit de NAVO zal stappen. Ook de vraag hoeveel zorgen hij zich maakt op een schaal van 1 tot 10 wuifde hij weg.

Zomaar uit de NAVO stappen kan overigens niet. Daar moet de president toestemming voor krijgen van het Amerikaanse Congres.

Geen Noord-Korea-moment

Rutte wilde ook niet ingaan op een bericht in The Wall Street Journal dat Trump van plan zou zijn Amerikaanse troepen te verplaatsen van landen die in zijn ogen te weinig steun boden naar landen die wel meewerkten. De NAVO-baas stelde dat de meeste landen hun verplichtingen gewoon waren nagekomen. De "enkele landen" die dat volgens hem niet hadden gedaan, noemde hij niet bij naam.

Liever wilde Rutte het hebben over wat de bondgenoten verbindt. Hij prees de Britse premier Starmer, die landen bijeenbracht om te spreken over wat er moet gebeuren als de strijd is geluwd.

Ook is volgens hem iedereen het erover eens dat Iran met een kernwapenprogramma en uitgebreid raketarsenaal een ontoelaatbare dreiging zou betekenen. Rutte vreesde een 'Noord-Korea-moment', "dat je zo lang praat dat het op een gegeven moment te laat is". Hij noemde de VS het enige land dat dat zou kunnen voorkomen.

Al met al was volgens Rutte de wereld door het optreden van Trump "absoluut" veiliger geworden.

NAVO-correspondent Kysia Hekster

"Het goede nieuws is dat Trump zijn dreigementen in ieder geval voor nu niet heeft uitgevoerd, de VS zit nog in de NAVO. Maar als iemand het een 'eerlijk en open gesprek' noemt, dan weet je ook dat er duidelijke taal is gezegd.

Zoals hij altijd doet, probeert Rutte bij zijn charmeoffensief vooral het positieve te benadrukken. Toch kun je wel vaststellen dat de crisis in het bondgenootschap nog niet over is. Zijn optimisme kan niet verhullen dat het laveren is. En door felle kritiek is de NAVO ook echt beschadigd geraakt: als Trump er maar op blijft inhakken, dan groeit de twijfel over de waarde ervan - en dat ziet Poetin ook.

Aan de andere kant zeggen diplomaten binnen de NAVO dat de Amerikanen nog gewoon meedraaien op het hoofdkwartier in Brussel. Zij kijken vooral naar wat Trump doet en niet naar wat hij zegt op sociale media."

De landelijke adviesprijs voor diesel daalt vandaag naar verwachting met bijna 7 cent. Voor benzine wordt een daling van zo'n 3 cent verwacht. De adviesprijs van diesel is daarmee 2,751 euro en die van benzine 2,571 euro, meldt consumentencollectief United Consumers. Dat heeft alles te maken met de olieprijs die gisteren hard daalde na de aankondiging van het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran.

"Deze adviesprijs is gebaseerd op prijzen die vijf grote oliemaatschappijen hanteren", zegt Derk Foolen van United Consumers. "Die maken ze aan het eind van de dag bekend en dat zie je een dag later terug aan de pomp."

Dure olie ingekocht

De daling van de olieprijs zal overigens niet meteen een-op-een ook een daling van de prijs aan de pomp betekenen. Volgens Martin van Eijk, voorzitter van de branchevereniging van tankstations Drive, komt dat doordat tankstations de brandstof duur hebben ingekocht op de wereldmarkt. "De olie die komende weken verkocht wordt, is een paar weken geleden ingekocht."

Vervolgens moest de olie nog verwerkt worden bij een raffinaderij. Het duurt zo enkele weken voordat de olie bij de pomp terechtkomt. "Pomphouders willen deze duur ingekochte brandstof niet met verlies verkopen", zegt Van Eijk.

Er zijn meerdere verklaringen waarom prijzen aan de pomp niet zoveel dalen als de prijs van olie, zegt Stef de Jong, onderzoeker bij toezichthouder ACM. "Een mogelijke verklaring is dat de mensen bij een prijsdaling minder hard op zoek gaan naar goedkope tankstations." Hierdoor neemt de druk van tankstations af om hun prijs te verlagen en kunnen ze deze langer hoger houden.

Uit pindata van de ING is te zien dat mensen de afgelopen weken wel iets minder in Nederland hebben getankt. Maar vrij snel normaliseerde dit weer. Het aantal pintransacties is de afgelopen dagen min of meer gelijk aan voorgaande jaren.

Oliebedrijven bepalen de prijs

Toch zijn de marges van tankstations in Nederland niet bijzonder groot. De prijs wordt voornamelijk bepaald door de oliebedrijven en tussenhandelaren die brandstof verkopen aan de pomphouders. En deze bedrijven zullen de prijs niet heel hard laten dalen, ziet ING-econoom Rico Luman.

De situatie in het Midden-Oosten blijft namelijk onzeker. Het is onduidelijk in hoeverre de Straat van Hormuz echt helemaal opengaat. Via deze zeestraat werd voor het begin van de oorlog in het Midden-Oosten heel veel olie vervoerd. "Er zit veel aarzeling op de markt omdat het zo weer kan veranderen", zegt Luman.

Bovendien is de vraag naar brandstof nog altijd onverminderd hoog, omdat het aantal schepen dat door de zeestraat vaart zeer beperkt is. Het zal vermoedelijk nog weken duren voordat dit weer een beetje op niveau komt. "Dit zie je ook in de vraag. Azië trekt nu heel hard aan kerosine en diesel", aldus Luman. "De vraag is groot en met de situatie in het Midden-Oosten hebben bedrijven ook een argument om niet direct de brandstofprijs te verlagen."

Het aantal verkeersdoden in Nederland is sinds 2007 niet meer zo hoog geweest als vorig jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2025 kwamen 759 mensen om het leven in het verkeer, ruim 12 procent meer dan het jaar ervoor.

Opvallend is dat er minder vrouwen waren onder de slachtoffers. Het aantal mannelijke verkeersdoden steeg juist met 21 procent, naar 575. In totaal kwamen ruim drie keer zo veel mannen als vrouwen om het leven in het verkeer.

Mannen vanaf 70 jaar

Aan het begin van deze eeuw nam het aantal verkeersdoden snel af, tot ongeveer het niveau waar we nu zijn. In 2022 was ook een grote stijging te zien, daarna nam het aantal weer twee jaar op rij af.

"De stijging in het aantal verkeersdoden komt vooral doordat er meer fietsers om het leven zijn gekomen", zegt Tanja Traag, hoofdsocioloog bij het CBS. Vorig jaar kwamen 281 fietsers om het leven, 35 meer dan het jaar ervoor. Er zijn meer fietsers op de weg, legt ze uit. Dat komt doordat ouderen langer doorfietsen.

In de cijfers is te zien dat bij mannen boven de 70 het aantal dodelijke fietsongelukken toeneemt. Zij leggen over het algemeen meer kilometers af.

"Vier op de tien mensen die bij een fietsongeluk omkomen, worden aangereden door een auto of vrachtwagen", zegt Traag. "Ongeveer een op de drie komt bij een ongeluk ten val, raakt uit balans of ze raken een paaltje. Die vallen dan zo hard dat ze daaraan komen te overlijden." Twee op de drie mensen lopen hoofdletsel op, dat hen fataal wordt.

Welke rol de opmars van de elektrische fiets heeft in het aantal verkeersongelukken, is nog niet zeggen. Bij een ongeluk wordt vaak wel vermeld of iemand op een e-bike reed, maar lang niet altijd, zegt Traag. "Tegelijk snappen we met z'n allen dat hoe harder je rijdt, hoe harder je valt."

Lagere maximumsnelheid

Verkeersveiligheidsinstituut SWOV waarschuwde in december nog voor hogere aantallen verkeersdoden. Het instituut ging toen uit van 720 tot 760 verkeersdoden in 2040, maar dat aantal blijkt dus afgelopen jaar al te zijn bereikt.

Het SWOV verwachtte vooral onder fietsers en ouderen meer verkeerslachtoffers, ook als gevolg van de vergrijzing. Het instituut pleitte daarom voor meer en veiligere fietspaden en een lagere maximumsnelheid voor auto's.

Bij de registratie van ongevallen wordt niet altijd genoteerd of iemand een helm droeg. "Maar vergelijk dat met een snorfiets", zegt Traag, waarvoor sinds 1 januari 2023 het dragen van een helm verplicht is. "Sinds de helmverplichting zie je ook een afname in verkeersslachtoffers."

Maatregelen

Er kwamen ook meer inzittenden van bestel- en vrachtauto's om het leven. In die groep waren er 40 slachtoffers. Van 2020 tot en met 2024 schommelde het aantal slachtoffers tussen 6 en 27. Gemiddeld waren dat er de afgelopen jaren 17.

Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat heeft de Tweede Kamer gisteren toegezegd te onderzoeken welke nieuwe maatregelen mogelijk zijn om het aantal verkeersdoden en ernstige verkeersgewonden terug te dringen. De Kamer wil daar voor de zomer meer over horen.

Goedemorgen! De Tweede Kamer debatteert over de oplopende energierekeningen en AZ neemt het op tegen Sjachtar Donetsk in de eerste kwartfinale van de Conference League.

Het weer: de dag begint met veel zon, vooral in het zuiden. In de middag meer bewolking en in de avond kans op felle regen- en onweersbuien. Het wordt 18 tot 23 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

NAVO-chef Mark Rutte heeft in Washington zo'n anderhalf uur gepraat met Donald Trump. De Amerikaanse president zou overwegen om NAVO-landen te straffen die hem niet genoeg hebben geholpen in de oorlog met Iran. Trump dreigde eerder uit de NAVO te stappen omdat hij te weinig steun kreeg voor zijn oorlog.

Rutte zegt dat hij Trump erop heeft gewezen dat de meeste Europese landen wel luchtmachtbases en logistiek beschikbaar stelden. Rutte noemde het bij CNN een "eerlijk en open gesprek, maar ook een gesprek tussen vrienden".

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Vier scholieren van het technasium in Enschede maakten een proefpop met dikke buik voor betere en realistische CT-scans. En dat werkt in de praktijk zo goed, dat het ziekenhuis in hun thuisstad deze meteen in gebruik heeft genomen. "We hebben een negen gekregen", zeggen de leerlingen.

Fijne dag!

Steeds meer gemeenten gebruiken scanauto's om geparkeerde auto's te controleren. Die kunnen veel meer auto's controleren dan een handhaver te voet, maar de inzet van scanauto's levert naar schatting 500.000 onterechte boetes per jaar op.

De ongeveer 250 tot 375 miljoen scans die de scanauto's voor gemeenten uitvoeren leiden tot 3 tot 5 miljoen parkeerboetes per jaar. Volgens berekeningen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) wordt zo'n 10 procent van de boetes onterecht opgelegd.

Voor de berekeningen baseerde de Autoriteit zich op gegevens van gemeenten. Mensen die bezwaar maken tegen de boete krijgen in 40 tot 62 procent van de gevallen gelijk.

Laden/lossen en gehandicaptenkaart

Scanauto's bekijken met geavanceerde camera's kentekens van geparkeerde voertuigen en controleren met AI en algoritmes of voor de parkeerplaats is betaald. De beelden komen binnen bij handhavers die ze beoordelen.

Het blijkt nu dat juist de combinatie van een menselijk oordeel met de inzet van de technologie leidt tot verschillende risico's en tekortkomingen, zegt de AP.

Zo maakt een scanauto alleen een momentopname en ziet die geen omstandigheden. De auto kan bijvoorbeeld niet vaststellen dat iemand aan het laden en lossen is. In zo'n situatie kan een uitzondering gelden en mag iemand geen boete krijgen.

Ook de gehandicaptenkaart, die niet standaard op kenteken is geregistreerd en achter de voorruit wordt geplaatst, 'ziet' de scanauto niet. Is er niet betaald, dan zijn de systemen onverbiddelijk en volgt automatisch een boete.

Wat doet de Autoriteit Persoonsgegevens?

De AP beschermt burgers en hun grondrechten in de digitale wereld. Als toezichthouder signaleert en analyseert de AP risico's en effecten van de inzet van algoritmes in de Nederlandse samenleving. Zo was het doel van dit onderzoek naar scanauto's om een beter inzicht te krijgen in de risico's en effecten van de inzet van scanauto's voor parkeerhandhaving, en concrete aanbevelingen te geven die burgers beter beschermen.

Mensen die de dupe zijn van onterechte boetes en er bezwaar tegen maken, krijgen vervolgens te maken met tijdrovende, vaak geautomatiseerde bezwaarprocedures en gebrekkige transparantie, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens.

Dat geldt dus voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart, maar ook voor mensen die digitaal minder vaardig zijn. Gemeenten nemen hun belangen onvoldoende mee bij het ontwerp en de uitvoering van de parkeerhandhaving, vindt de AP. De kloof tussen mensen die wel digitaal vaardig zijn en mensen die dat niet zijn, wordt op die manier vergroot.

Zo wordt de boete vaak bezorgd via de digitale post. Als iemand die mist, volgt eerst een digitale herinnering en pas daarna een herinneringsbrief per post. Mensen kunnen zo onbewust meerdere overtredingen begaan, waardoor parkeerboetes zich opstapelen.

Privacy-risico's in beeld

Daar komt bij dat een gemeente pas scanauto's mag gebruiken als de privacy-risico's zijn onderzocht en beperkt, maar niet elke gemeente doet dat. En de controle op de commerciële partijen die het handhavingsproces soms uitvoeren, is vaak onvoldoende geregeld.

De olympische wielerbaan in Rio de Janeiro is gisteren beschadigd geraakt bij een flinke brand. Er vielen geen gewonden.

Zo'n tachtig brandweerlieden kwamen 's ochtends vroeg ter plaatse om de vlammenzee tegen te gaan. Het lukte ze in de loop van de dag om de brand te blussen. Met name het dak van het gebouw heeft schade.

Burgemeester Eduardo Cavaliere meldde ter plaatse dat de baan nog steeds te gebruiken is, aldus de Braziliaanse krant O Globo. De collectie van het olympische museum, dat in hetzelfde gebouw is gevestigd, liep lichte schade op. De oorzaak van de brand wordt onderzocht.

Het velodroom werd gebouwd voor de Olympische Spelen in 2016. Elis Ligtlee en Matthijs Büchli wonnen er respectievelijk goud en zilver op de keirin. In 2017 werd de wielerbaan ook al twee keer getroffen door een brand.

Een Guatemalteekse man heeft in de VS schuld bekend voor zijn rol in de smokkel van een groep illegale migranten in een vrachtwagen in Mexico in 2021. De met meer dan 160 mensen gevulde truck raakte een voetgangersbrug en kantelde. Daarbij kwamen zeker 53 mensen om het leven en raakten ruim honderd mensen gewond.

De 42-jarige Daniel Zavala Ramos kan een levenslange gevangenisstraf krijgen voor zijn aandeel in de smokkel. Hij hoort dinsdag 7 juli welke straf hij opgelegd krijgt. Ramos is een van de zes Guatemalteken die terechtstaan voor de crash en de eerste die veroordeeld wordt. Voor de andere vijf staat in juni een zitting gepland.

Snelweg

Het ongeluk was op een snelweg op zo'n 160 kilometer van de grens van Mexico met Guatemala. Het zestal werd in 2024 gearresteerd in Guatemala en Texas. Ramos werd in 2025 uitgeleverd door Guatemala.

Volgens het OM werkte het zestal samen om tegen betaling migranten vanuit Guatemala via Mexico naar de VS te smokkelen. Vervoerde kinderen kregen instructies over wat zij tegen autoriteiten moesten zeggen als ze werden aangehouden. De smokkelaars maakten onder meer gebruik van minibusjes, veewagens en vrachtwagens om illegale migranten te vervoeren.