NOS Nieuws - Algemeen

Er doet zich opnieuw een splitsing voor in de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Nadat in november tientallen kerken hadden aangekondigd zich te willen afsplitsen van de landelijke CGK, is er nu een scheuring in Groningen: vanaf zondag splitst die gemeente zich in twee groepen op.

Zowel de landelijke als de lokale scheuring hebben te maken met de vraag of samenwonende homoseksuele stellen welkom zijn bij het Heilig Avondmaal.

Het Heilig Avondmaal is een van de twee sacramenten (naast de doop) waarin het lijden, sterven en de opstanding van Jezus worden herdacht. Gemeenteleden eten dan een stukje brood en drinken een slokje wijn (of druivensap) als teken van verbondenheid met Christus en elkaar.

Toen de kerkenraad in Groningen vorig jaar zomer besloot dat samenwonende homoseksuele stellen welkom waren bij het Heilig Avondmaal, leidde dat tot diepe verdeeldheid, meldt RTV Noord. Een deel van de leden steunt de koers en pleit voor een inclusievere kerk, met ruimte voor persoonlijke omstandigheden en pastorale afwegingen. Een ander deel verzet zich, omdat dit volgens hen in strijd is met de Bijbel en de landelijke afspraken binnen de CGK.

Apart naar de kerk

Maandenlang is er gediscussieerd door de leden, maar nu concludeert de kerkenraad dat de verschillen "wezenlijk en principieel" zijn en niet meer te overbruggen.

Om verdere spanningen te voorkomen, is daarom besloten tot opsplitsing, al spreekt de kerkenraad zelf over "een zorgvuldige weg"' waarin ruimte wordt geboden aan verschillende gewetens.

Dat heeft direct gevolgen. Zo gaan de twee groepen voortaan apart naar de kerk. De meer behoudende groep gaat vanaf zondag naar de 100-jaar oude Jeruzalemkerk, ook al is die eigenlijk in slechte bouwkundige staat. De groep die voor meer inclusie is blijft kerken in de Maranathakerk.

Vrouwelijke dominees

De ongeveer 1400 leden van de CGK in Groningen staan nu voor de vraag waar ze zondag naar toe gaan. Het is goed mogelijk dat families, vrienden en bekenden in verschillende groepen terechtkomen. De kerkenraad benadrukt in een verklaring dat beide groepen elkaar blijven zien als "broeders en zusters".

Met de scheuring is de discussie niet afgelopen. Binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken speelt ook een discussie over vrouwelijke dominees. In sommige gemeenten zijn al vrouwelijke ambtsdragers actief, terwijl dat landelijk niet is toegestaan. De synode waarschuwde eerder dat dit soort ontwikkelingen de eenheid van het kerkverband onder druk zetten.

Nederlanders maken zich zorgen over hun persoonlijke financiën en vinden dat het geen gunstige tijd is voor grote aankopen, meldt het CBS. Het consumentenvertrouwen zakte deze maand van -30 in maart naar -44 in april, "uitzonderlijk veel", zegt het statistiekbureau zelf.

Het vertrouwen is al sinds 2019 negatief. Toch betekent dat niet meteen dat mensen ook daadwerkelijk minder geld uit geven, blijkt uit data van ING. Afgelopen maand daalde het consumentenvertrouwen ook al, maar dat is niet terug te zien in de uitgaven van huishoudens.

Het consumentenvertrouwen is een getal dat uitdrukt hoe optimistisch of pessimistisch consumenten zijn over hun eigen financiën en de Nederlandse economie in zijn geheel. Een 0 betekent dat op dat moment de ene helft van de bevolking positief is, en de andere helft negatief.

Mooi weer

De brandstofprijzen zijn in maart flink gestegen, maar dat heeft mensen er niet toe aangezet om minder te gaan tanken, komt naar voren uit de cijfers van ING. Deze uitgaven worden door de bank gezien als noodzakelijk. ING zag ook dat huishoudens in dezelfde maand meer geld uitgaven aan kleding en restaurants.

"Terwijl je toch zou denken dat mensen die meer kwijt zijn aan de pomp, terughoudender zijn met dit soort uitgaven", zegt hoofdeconoom bij ING, Bert Colijn.

Het kan ook te maken hebben met het mooie weer in maart. Het was zonovergoten, droog en uitzonderlijk zacht voor de tijd van het jaar, aldus het KNMI. "Beter weer om te shoppen en uit eten te gaan, maar dat dit een rol zou kunnen spelen geeft al aan dat mensen hun uitgaven niet volledig uitstellen", zegt Colijn.

Sinds 2023 zijn huishoudens wel meer gaan sparen, blijkt uit de spaarquote, het percentage van het inkomen dat huishoudens sparen. In dat jaar lag het rond de 15 procent en op dit moment ligt het rond de 17,5 procent.

"Dat dit is gestegen geeft wel aan dat huishoudens voor de zekerheid liever een kleine buffer aanhouden, omdat ze bijvoorbeeld niet weten hoe lang de oorlog in het Midden-Oosten nog aan blijft houden", aldus Colijn.

Grotere taart

Maar omdat de meeste lonen na 2023 flink zijn gestegen, hebben consumenten ook meer te besteden. "De totale taart is voor werknemers gewoon groter geworden", zegt Colijn over de verhouding tussen inkomsten en uitgaven. "Als je een kleiner stukje van die taart uitgeeft kan het zijn dat je nog steeds wel meer uitgeeft in absolute getallen".

Toch zegt het cijfer wel iets over de turbulente tijd waarin we leven. Het CBS ziet dat de koopbereidheid van consumenten deze maand verder daalde, van -15 naar -26. Consumenten vinden het geen gunstige tijd om grote aankopen te doen.

"Het consumentenvertrouwen kan een nuttig signaal zijn in hele heftige tijden, maar zegt lang niet alles over hoe de economie ervoor staat", zegt hoogleraar Robert Dur van de Erasmus School of Economics.

Mensen lezen in de media over voorspellingen dat de hoge brandstofprijzen ook gaan zorgen voor duurdere boodschappen. "Dat draagt eraan bij dat de consument behoorlijk somber is geworden, terwijl ze het zelf niet zo slecht hoeven te hebben", zegt Dur.

Appeltje voor de dorst

Dur: "Nu is het zeker niet zo dat we elkaar allemaal in de put praten. Consumenten kiezen ervoor een appeltje voor de dorst op te bouwen om de onzekere toekomst tegemoet te gaan, maar dit gaat niet meteen tot een economische crisis leiden."

Geen reden voor paniek dus. Hij gaat zich pas zorgen maken als de werkloosheid ook stijgt, maar daar is nog geen sprake van.

In de Amerikaanse staat Virginia is een voorstel goedgekeurd om kiesdistricten opnieuw in te delen. In een referendum konden kiezers stemmen over de nieuwe kaart, die de Democraten de kans geeft om vier extra zetels in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden te winnen.

Het voorstel kwam er nipt doorheen: met 97 procent van de stemmen geteld, heeft 51,5 procent van de kiezers voor gestemd en 48,5 procent tegen, meldt CNN.

Dit referendum is het laatste voorbeeld in de strijd tussen de Republikeinen en Democraten over gerrymandering - het herindelen van de grenzen van kiesdistricten, vaak in het voordeel van een partij of kandidaat. Door het hertekenen van de grenzen vallen groepen gelijkgestemde kiezers samen waardoor ze een kiesdistrict kunnen domineren.

Sinds Donald Trump aan de macht is hebben beide partijen in de door hun gedomineerde staten meerdere kiesdistricten opnieuw ingedeeld in eigen voordeel. Daarmee hopen ze bij de tussentijdse verkiezingen in november de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te krijgen.

Met de overwinning in Virginia hebben de Democraten nu in totaal tien mogelijke zetels in hun voordeel hertekend, tegenover negen voor de Republikeinen. De Republikeinen hertekenden districten in Texas, North Carolina, Missouri en Ohio. De Democraten in Californië, Utah en nu dus ook Virginia.

Hypocrisie

Terwijl de Democraten zich in het verleden juist uitspraken tegen gerrymandering, zeggen zij dat het nu nodig is om het tegen Trump en de Republikeinen te kunnen opnemen. "Donald Trump heeft geprobeerd de tussentijdse verkiezingen te manipuleren door de indeling van de kiesdistricten voor het Congres te vervalsen", zei de Democratische oppositieleider Hakeem Jeffries in een interview. "Dat is hem niet gelukt."

"De hypocrisie is weerzinwekkend," zei J. Christian Adams, voorzitter van de Public Interest Legal Foundation, een conservatieve juridische organisatie, tegen de The New York Times. "Ons wordt al jaren door links de les gelezen over politieke manipulatie van kiesdistricten. Ze zijn ertegen, totdat het hen macht oplevert."

Extreme manipulatie

De voorgestelde wijzigingen verbinden de Democratische buitenwijken van Washington D.C. met de "rodere" gebieden in de buurt van het Appalachen-gebergte. The New York Times noemt het voorstel "de meest extreme vorm van kiesdistrictmanipulatie".

De strijd is hiermee nog niet afgelopen. De Republikeinen kunnen hun voorsprong binnenkort weer herwinnen met een nieuwe kaart in Florida. Ook kan het Hooggerechtshof van Virginia de uitkomst van het referendum nog afwijzen in een beroepszaak.

Het gezin van het meisje uit Blerick dat maandag werd doodgestoken, was in het verleden in beeld bij hulpverleningsinstanties. Dat bevestigt Veilig Thuis na berichtgeving van De Telegraaf en De Limburger.

De 14-jarige Nour werd doodgestoken in haar ouderlijk huis. Twee bewoners van het huis, een man en een vrouw, zijn aangehouden en zitten vast op verdenking van betrokkenheid bij de dood van het meisje.

Volgens buurtbewoners zijn het haar ouders, de politie wil dat uit privacyoverwegingen niet bevestigen. Er zouden al langer problemen en hoogoplopende ruzies zijn geweest tussen de bewoners.

De twee worden morgen voorgeleid aan de rechter-commissaris, die besluit of ze langer vast blijven zitten.

Volgens Veilig Thuis, een landelijk meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling, zijn er twee meldingen geweest in het verleden. De laatste was twee jaar geleden. Daarop is actie ondernomen, daarna is er geen melding meer geweest.

Gedenkplekken

In de buurt van de woning is een gedenkplek ingericht, meldt de Limburgse omroep L1. Buurtbewoners en schoolkinderen leggen er bloemen, knuffels en tekeningen neer. Ook staan er kaarsen. Kinderen van een basisschool in de buurt maakten een grote tekening van een beer, die aan een lantaarnpaal bij de gedenkplek hangt. "Voor lieve Nour", staat erbij.

Ook op de middelbare school waar het meisje op zat, het Blariacumcollege, is een gedenkplek.

Oekraïne krijgt de beloofde lening van 90 miljard euro van de EU. EU-ambassadeurs hebben woensdag ingestemd met de uitbetaling en zijn begonnen met de afronding van het akkoord. Dat meldt EU-voorzitter Cyprus. De weg voor de lening is vrijgekomen doordat Hongarije, dat dwarslag, zijn verzet ertegen heeft opgegeven.

De 27 lidstaten van de Europese Unie zullen naar verwachting morgenmiddag formeel hun goedkeuring geven aan het akkoord. Dat geldt ook voor een nieuw sanctiepakket voor Rusland.

Overigens is de goedkeuring nog niet helemaal zeker. Er loopt nog tot morgen een schriftelijke procedure om het leningenpakket goed te keuren. Landen zoals Hongarije kunnen daarbij nog uitleggen waarom ze tegen zijn, als ze bezwaar willen maken.

Vetorecht

Europese leiders hadden eind vorig jaar afgesproken dat de EU-landen gezamenlijk 90 miljard euro gaan lenen aan Oekraïne. Dit bedrag is bedoeld om het land te helpen zijn overheidsbudget sluitend te krijgen. Kyiv heeft het geld ook hard nodig om de oorlog tegen Rusland te kunnen blijven bekostigen.

Maar vertrekkend premier Orbán van Hongarije blokkeerde de EU-lening met zijn vetorecht, vanwege het stilleggen van de oliedoorvoer naar zijn land via de beschadigde Droezjba-pijpleiding in Oekraïne.

Volgens Oekraïne raakte de leiding eind januari beschadigd bij een Russische droneaanval in de plaats Brody. Orbán en de eveneens Moskougezinde Slowaakse premier Fico beschuldigden Oekraïne ervan de reparatie te rekken.

De olieleveranties spekken de Russische oorlogskas, dus zou Oekraïne er baat bij hebben om deze inkomsten te stoppen. De Oekraïense president Zelensky heeft stellig ontkend dat dat gebeurt.

Gisteren meldde Zelensky dat de pijpleiding is hersteld. De Oekraïense leider sprak meteen de verwachting uit dat de Europese Unie nu de beloofde lening van 90 miljard euro zou toekennen. Ook EU-buitenlandchef Kallas zei "positieve beslissingen" te verwachten.

De olieleveringen door de Droezjba-pijpleiding zijn inmiddels weer op gang gekomen, meldt het Hongaarse oliebedrijf MOL. De eerste ladingen worden uiterlijk morgen in Hongarije en Slowakije verwacht.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"De ruzie rond de Droezjba-olieverbinding bracht Oekraïne in een lastige positie. Het was voor Oekraïeners moeilijk te verkroppen dat ze een tussenstation moesten repareren dat door Rusland was beschadigd, aangezien diezelfde olie-inkomsten de Russische oorlogskas spekken. Bovendien was de schade groot en herstel kostbaar, benadrukte Kyiv.

Toch moest Oekraïne er wel voor zorgen dat de olie weer kon doorstromen, vanwege de machtspositie van Hongarije in de EU. In de tussentijd doet Oekraïne er wel alles aan om de Russische olie-inkomsten te beperken. Dat noemt Zelensky 'eigen sancties'.

Zo zou deze week nog een tussenstation van dezelfde Droezjba-verbinding in Rusland zijn geraakt door Oekraïense drones. Het kan dus zomaar zijn dat de olieleveringen later weer stil komen te liggen."

Van cosmeticamerk Rituals zijn klantgegevens naar buiten gekomen na een datalek. Degenen om wie het gaat zijn geïnformeerd. Rituals is actief in 33 landen, in Nederland heeft het bedrijf meer dan honderd winkels.

De Nederlandse tak van het bedrijf zegt uit veiligheidsoverwegingen geen uitspraken te kunnen doen over het aantal betrokken klanten. Volgens Rituals-directeur Raymond Cloosterman gaat het om "een behoorlijk aantal", schrijft persbureau ANP. Of het gaat om een hack laat het bedrijf in het midden.

Van klanten uit verschillende Europese landen zijn gegevens onrechtmatig gedownload. Het gaat om volledige namen, adressen, telefoonnummers, emailadressen, geslacht en geboortedata. Rituals zegt dat er geen wachtwoorden of betalingsgegevens zijn gelekt, en dat de situatie onder controle is.

"Voor zover wij weten, zijn de betreffende gegevens niet openbaar gemaakt", schrijft Rituals in een e-mail aan gedupeerde klanten. Op de eigen website schrijft het bedrijf dat samen met externe specialisten nauwlettend in de gaten wordt gehouden of de gedownloade gegevens ergens publiekelijk opduiken.

"We begrijpen dat dit bericht verontrustend kan zijn en bieden hiervoor onze oprechte excuses aan." Ook zegt het bedrijf dat er wordt gewerkt aan verdere maatregelen om een dergelijk lek in de toekomst te voorkomen.

Phishing

Gestolen klantgegevens kunnen worden misbruikt, bijvoorbeeld voor phishing zoals het versturen van valse e-mails. "Wees extra alert op verdachte e-mails, sms-berichten en telefoontjes. Reageer nooit op berichten waarin wordt gevraagd om gevoelige informatie, zoals wachtwoorden, in te vullen of te verstrekken", schrijft Rituals.

Ruim een week geleden werd duidelijk dat klantgegevens van sportschoolketen Basic-Fit en van online reisbureau Booking.com zijn buitgemaakt. In februari werd telecomprovider Odido getroffen door een grote cyberaanval. Daardoor staan data van ruim zes miljoen Nederlanders op het darkweb, een moeilijk bereikbaar deel van internet.

De man die ervan wordt verdacht dat hij twee jonge asielzoekers heeft doodgeschoten in een park in Amsterdam Nieuw-West, werd vlak daarvoor gebeld door een youtuber. Hij heeft volgens het Openbaar Ministerie tegen betaling een zogenoemde prankcall met de verdachte Efe Y. (25) uitgehaald, bleek op een eerste zitting.

Het OM stelt dat de prankcall online live te volgen was. Een prankcall is een gesprek om iemand in de maling te nemen, en waarschijnlijk werd daar in dit geval voor betaald door een familielid van verdachte Y. Die zou zijn gebeld door de youtuber met een practical joke, "een gangsterverhaal". In dat gesprek ontstond een ruzie met scheldpartijen over en weer, waarna Y. de youtuber heeft uitgedaagd om naar de blauwe brug in het Piet Wiedijkpark te komen: "Kom dan als je ballen hebt, hoerenkind."

Het OM beschrijft dat Y. na het telefoongesprek daadwerkelijk naar die blauwe brug is gegaan. Toen hij daar aankwam, opende hij direct het vuur op de drie slachtoffers, die op twee fietsen zaten. Zij waren volgens de officier van justitie "op het verkeerde moment, op de verkeerde plaats". Volgens het OM was er voor de jongens geen tijd voor een gesprek of ruzie met de verdachte. De Syrische vluchtelingen Mohammad Nor (16) en en Mohammed Al Mukrasi (18) overleden ter plaatse, de derde 17-jarige jongen wist ternauwernood te ontkomen.

Geen livestream

Het OM baseert de verdenking onder andere op een getuigenverklaring. De dag na de schietpartij zou Y. aan deze getuige hebben toegegeven verantwoordelijk te zijn voor het doden van de twee jongens. In dat gesprek had hij het ook over een derde slachtoffer.

Op dat moment kon alleen de dader weten dat er sprake was van een derde slachtoffer, zegt de officier van justitie. Ook zegt het OM bewijs te zien in het appverkeer tussen de verdachte en de getuige. De verdachte zou daarin hebben gezegd dat hij mannen zou gaan 'shooten'.

De youtuber die door het OM wordt genoemd, zegt dat hij op de dag van de dodelijke schietpartij überhaupt geen livestream heeft gedaan. Hij schrijft op sociale media: "Ik ben echt enorm geschrokken van het nieuws dat rondgaat". Maar het Openbaar Ministerie zegt desgevraagd dat die livestream wel degelijk heeft plaatsgevonden, en zelfs dat het een kopie in handen heeft van die stream en het gesprek met verdachte Y.

Wapen niet gevonden

De verdachte is daarnaast te zien op camerabeelden in de buurt van het schietincident. Zichtbaar is zijn manke manier van lopen, die kenmerkend voor hem is, aldus het OM. Ook is zijn telefoon in het park uitgepeild. Daarnaast komt het signalement dat de derde jongen van Y. kon geven overeen met dat van de verdachte, zegt het OM, al kon hij zijn gezicht niet goed zien.

Dit is voor de advocaat van Efe Y. reden om het verhaal van het OM in twijfel te trekken. Volgens hem staat niet vast dat Y. de schutter is. Hij noemt het gegeven signalement te onduidelijk. Ook wijst hij erop dat het wapen ondanks vele huisdoorzoekingen nog altijd niet is gevonden. Wel is er een zilverkleurig vuurwapen aangetroffen in een gereedschapskist in het huis van een familielid van de verdachte.

'OM lijdt aan tunnelvisie'

De advocaat stelt verder dat het OM mogelijk lijdt aan 'tunnelvisie'. Volgens hem zijn alternatieve scenario's niet onderzocht. Hij noemt de mogelijkheid dat de daders"racisten die een hekel hebben aan asielzoekers" waren. De verklaring van de getuige noemt hij "van horen zeggen".

De rechtbank ziet echter voldoende bewijs om de verdachte tot 8 juni vast te houden. Y. zal worden onderzocht door het Pieter Baan Centrum. Volgens zijn advocaat heeft hij toegezegd hieraan mee te werken. Y. was niet aanwezig in de rechtszaal.

Een plofkraak bij een geldautomaat in Haarlem heeft vannacht flinke schade veroorzaakt. De automaat is volledig verwoest en de klap was zo hard dat meerdere ramen van woningen in de omgeving zijn gesprongen. De politie heeft twee verdachten aangehouden.

De explosie vond rond 03.45 uur plaats in de Santpoorterstraat. De geldautomaat ligt in een woonwijk, zegt een woordvoerder van de politie. "En geluk bij een ongeluk lag de geldautomaat naast een kantoorpand, niet naast een woning." Desondanks zijn drie nabijgelegen woningen ontruimd. De bewoners zijn elders opgevangen, schrijft regionale omroep NH. Ze konden vanmorgen weer terug naar huis. Niemand raakte gewond.

Agenten hebben vanochtend twee verdachten aangehouden. Over hun identiteit wil de politie nog niets bekendmaken. "Het onderzoek loopt nog", aldus de woordvoerder. De straat is daarom tot later vandaag afgezet, laat de politie weten.

Het is nog niet bekend of er iets is buitgemaakt bij de plofkraak. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft onderzocht of er nog meer explosieven zijn achtergebleven. Dat is niet het geval.

Niet op zichzelf

De plofkraak bij deze geldautomaat staat niet op zichzelf. De laatste tijd komt dat weer vaker in het nieuws. Waar criminelen de afgelopen jaren vooral naar Duitsland uitweken, richten ze zich nu weer op Nederland.

"De Duitse politie is erg versterkt op dit gebied en er zitten daar ruim honderd Nederlanders vast voor plofkraken", zei Jos van der Stap, leider van de afdeling high impact crime van de politie eerder.

De politie is in samenwerking met Geldmaat, het bedrijf achter geldautomaten in Nederland, bezig met maatregelen. Wat die precies zijn zegt de politie niet, omdat criminelen daar dan op zouden kunnen inspelen.

Een deel van de bijna 4000 kunstwerken en gebruiksvoorwerpen die sinds de Tweede Wereldoorlog in depots liggen opgeslagen moet onder beheer komen van de Joodse gemeenschap. Dat adviseert een commissie onder leiding van oud-minister Asscher aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de zogenoemde verweesde Joodse roofkunst.

Het gaat om objecten uit de NK-collectie. Daarin zitten duizenden schilderijen, meubels, tapijten en serviezen die tijdens het naziregime vanuit Nederland in Duitsland terecht zijn gekomen, door roof, dwangverkoop of confiscatie.

Na de oorlog werd een groot deel teruggehaald en ondergebracht in de rijkscollectie. Van veel stukken is nooit meer vastgesteld van wie ze waren.

Niemandsland

Die kunst wordt 'verweesd' genoemd. Van veel objecten is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vrijwel zeker dat ze van Joodse eigenaren waren die niet meer te achterhalen zijn, vaak omdat in de oorlog hele families zijn vermoord.

De commissie-Asscher wil ook dat deze kunstvoorwerpen worden tentoongesteld voor het publiek. "Wij vinden het belangrijk dat deze stukken niet langer in een soort niemandsland blijven hangen," zegt hij. "Het zijn objecten die iets kunnen vertellen aan mensen van nu: over het belang van de rechtsstaat en gelijke behandeling."

De presentatie van het rapport was vandaag in het Nationaal Holocaustmuseum. Daar hangen portretten van een onbekende kunstenaar uit de zestiende eeuw, die in de Tweede Wereldoorlog behoorden tot de privécollectie van nazileider Hermann Göring.

De verweesde Joodse objecten uit de NK-collectie liggen voornamelijk opgeslagen in het depot van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in Amersfoort.

De NK-collectie

In de Tweede Wereldoorlog zijn tienduizenden cultuurgoederen vanuit Nederland in Duitsland terechtgekomen. Door verkoop, maar ook door roof of confiscatie. Een deel van de werken is na de oorlog in Nederland teruggekeerd en ondergebracht in de rijkscollectie.

Tot in de jaren 50 is een deel teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, een deel is daarna verkocht. Wat achterbleef in de rijkscollectie kreeg de titel NK-collectie, naar de in 1945 opgerichte Stichting Nederlands Kunstbezit (SNK).

Asscher bezocht zelf de depots. "Dat is een zwaar beveiligde, bijna klinische omgeving. En dan zie je ineens een bestek waar iemand op vrijdagavond mee at, wat waarschijnlijk een huwelijkscadeau was, of een kleed dat ooit boven een bank hing."

Juist dat maakt de collectie volgens hem zo indringend. "Mensen kunnen zich enorm hechten aan objecten, zeker als iemand er niet meer is. En al die spullen zijn nu door de geschiedenis bij elkaar terechtgekomen in een depot. Wij denken: het is zonde als je daar niets mee doet."

Context ontbreekt

Een deel van de bekendere werken hangt al in musea, zoals het Rijksmuseum en het Mauritshuis. Maar daar ontbreekt vaak context. "Je ziet niet dat zo'n object ooit is gestolen van mensen in de oorlog," zegt Asscher. Er staat wel bij dat het tot de NK-collectie hoort. Veel mensen weten niet wat dat betekent. "Daarom zeggen wij: zet dat erbij. Laat mensen er even bij stilstaan dat dit van iemand was die vermoord is."

Dat de kunst naar de Joodse gemeenschap zou gaan, stond al eerder vast. De vraag was vooral wat ermee moest gebeuren. Het Centraal Joods Overleg (CJO) heeft dat voorgelegd aan de commissie. Volgens voorzitter Chanan Hertzberger van het CJO is helder dat de stukken niet mogen worden verkocht. "Misschien meldt zich ooit nog iemand die zegt: dit was van mijn familie. Dan moet je het kunnen teruggeven."

In plaats daarvan moet de collectie een educatieve rol krijgen. "We willen mensen laten zien wat er is gebeurd in de oorlog. Wat er gebeurt als je mensen uitsluit. Uiteindelijk blijven er spullen over, borden, bestek, gewone dingen uit huishoudens, terwijl de mensen er niet meer zijn."

Confronterende vormen

De commissie adviseert om een onafhankelijke stichting op te richten die de collectie beheert en zichtbaar maakt. Het ministerie zou daarvoor jaarlijks 400.000 euro beschikbaar moeten stellen. De stichting moet bijvoorbeeld tentoonstellingen, educatieve projecten of samenwerkingen met kunstenaars organiseren.

Asscher: "Laat elk jaar iemand anders, een kunstenaar of theatermaker, de collectie verbinden met de actualiteit. Dan blijft het levend." Zelf ziet hij ook ruimte voor confronterende vormen. "Je zou mensen een keer kunnen laten eten met dat bestek, terwijl ze het verhaal horen. Dat kan ongemakkelijk zijn, maar juist dat maakt het betekenisvol."

De financiële waarde van de kunst is volgens zowel Asscher als Hertzberger niet waar het om draait. Asscher: "Het gaat niet om eigendom, maar om betekenis. Dit zijn als het ware morele bezittingen. En het gaat er vooral om wat we ermee doen, ook om te voorkomen dat mensen elkaar ontrechten en ongelijk behandelen."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Het kabinet komt binnen twee weken met nieuwe voorstellen om de instroom van asielzoekers te beperken. Die moeten in de plaats komen van de asielnoodmaatregelenwet die gisteren werd weggestemd in de Eerste Kamer, zegt premier Jetten.

Minister Van den Brink van Asiel en Migratie zal met een plan komen om de mogelijkheden te verruimen voor het ongewenst verklaren van vreemdelingen, zodat ze makkelijker het land kunnen worden uitgezet als ze niet meewerken aan hun vertrek.

Ook komt er een voorstel om de dwangsommen die de IND nu moet betalen bij het uitlopen van een asielprocedure af te schaffen. De IND beoordeelt asielverzoeken.

De nieuwe, nationale regels komen bovenop de strengere regels uit het Europese migratiepact die in juni van kracht worden. Gisteren verwierp de senaat onder meer de plannen om illegaal verblijf strafbaar te stellen. Maar in datzelfde wetsvoorstel zat ook de afschaffing van de dwangsommen voor de IND.

Gemiste kans

Jetten legt de schuld daarvoor bij de PVV, die volgens hem "politieke sabotage" heeft gepleegd op wetten "waar ze lang om hebben gevraagd". "Een gemiste kans, maar het kabinet laat zich niet door één stemming in de Eerste Kamer uit het veld slaan", aldus de premier.

Ook zijn eigen partij, D66, stemde in de senaat tegen, maar volgens Jetten was dat afgesproken in de coalitie. Hij ging niet in op de vraag of hij zijn partijgenoten nog onder druk heeft gezet om alsnog voor de wijziging te stemmen die het strafbaar stellen van hulp aan ongedocumenteerden uit de wet haalt. Dan hadden de wetten het wellicht wel gehaald.

"Ik heb samen met de minister de afgelopen week gekeken of er nog twijfelende senatoren waren die we over de streep konden trekken. Dat is helaas niet gelukt." Het kabinet gaat nu "doorpakken", stelt Jetten, door met nieuwe voorstellen te komen. "Ik heb gemerkt dat veel partijen het helemaal zat zijn dat mensen niet terugkeren die eigenlijk wel terug moeten."

Bekijk hier de reactie van Jetten:

Een jaar nadat de accountant van Holland Casino waarschuwde voor het voortbestaan, heeft Holland Casino toch weer winst gemaakt. Over 2025 bleef er onderaan de streep een winst van ruim 28 miljoen euro over. Een jaar eerder dreigde de casinoketen nog in acute geldnood te komen na een verlies van ruim 10 miljoen euro.

Om dit te voorkomen greep Holland Casino een jaar geleden hard in. Op het hoofdkantoor vond een grote reorganisatie plaats. Mede daardoor werkten er in 2025 195 mensen minder dan het jaar ervoor. Ook werden de panden met bijbehorende grond van de casino's in Zandvoort en Groningen verkocht. Bestuursvoorzitter Petra de Ruiter spreekt daarom in de jaarcijfers van "een bewogen jaar".

Tegelijk waarschuwt zij dat Holland Casino ondanks de winst van vorig jaar nog niet uit de problemen is. "Deze resultaten geven ons lucht, maar we zijn er nog niet", zegt zij. De Ruiter wijst naar de aangekondigde tweede verhoging van de kansspelbelasting: naar 37,8 procent. "2026 zal opnieuw vragen om focus en discipline."

Omzet

Vorig jaar kwamen er iets meer bezoekers een gokje wagen bij Holland Casino. Met 140 euro per bezoek gaven zij 8 euro meer uit dan in 2024. Dat leverde ook een iets hogere omzet op. Wel verhoogde Holland Casino vorig jaar de entreegelden en werd iets minder vaak uitgekeerd omdat voor enkele nieuwe spellen de winstkansen "gering werd verlaagd". Ook investeert het concern veel in online gokken, om de concurrentie op internet bij te benen.

Door het ingrijpen van het bestuur is de accountant nu minder pessimistisch over de toekomst. Waar de accountant vorig jaar in het jaarverslag nog waarschuwde voor dreigende liquiditeitsproblemen, geven de cijfers van 2025 "vertrouwen op duurzame voortzetting" van het bedrijf.

Een groen-gouden vlag. Een volkslied. En een naam: Donnyland. Met die elementen proberen Oekraïense onderhandelaars de Amerikaanse president Donald Trump aan hun zijde te krijgen in de discussie over de toekomst van een deel van de Donbas.

Dat schrijft The New York Times op basis van anonieme bronnen die betrokken zijn bij de gesprekken. Het idee voor de naam Donnyland, een verwijzing naar "Donbas" en "Donald", zou aanvankelijk als grap zijn geopperd, maar keert volgens hen geregeld terug aan de onderhandelingstafel.

Het gaat om een specifieke stuk land van ongeveer 80 kilometer lang en 65 kilometer breed in het oosten van Oekraïne dat nog onder controle van Kyiv staat. Een gebied waar Rusland aanspraak op maakt en waar zwaar wordt gevochten. Rusland wil het volledig in handen krijgen, terwijl Oekraïne dat probeert te voorkomen.

Op onderstaand kaartje zie je het door Rusland bezette gebied en in donkerrood de regio waar het over gaat:

Volgens de krant past het voorstel in een bredere strategie om de Verenigde Staten nadrukkelijker aan Oekraïense zijde te krijgen. Daarbij zou bewust worden ingespeeld op de ijdelheid van Trump, die eerder beloofde de oorlog snel te kunnen beëindigen.

De naam "Donnyland" is voor zover bekend niet opgenomen in officiële documenten, maar blijft volgens bronnen terugkeren in de gesprekken. De toekomst van juist dit deel van de Donbas vormt een van de belangrijkste struikelpunten in de onderhandelingen.

Geen doorbraak

In een 28-puntenplan van Trump voor een einde van de oorlog stond dat Oekraïne de hele Donbasregio moest opgegeven. Dat stuitte op veel verzet bij de Oekraïners. President Zelensky heeft gewaarschuwd dat het afstaan van grondgebied risico's met zich meebrengt voor de veiligheid in Oekraïne op de lange termijn.

Het zou het voor Rusland makkelijker maken in de toekomst een nieuwe invasie te plegen. Als de naam van Trump aan het gebied verbonden wordt, zou dat mogelijk een veiligheidsvoordeel betekenen voor Oekraïne.

Er zijn in februari onderhandelingen geweest tussen Kyiv en Moskou, met de VS als bemiddelaar. Oekraïne heeft verschillende opties geopperd, zoals een gedemilitariseerde zone of een gebied met een aparte bestuurlijke status. Geen van die voorstellen heeft tot nu toe tot een doorbraak geleid.

Ook uitzendbureau Randstad heeft last van de economische zekerheid door geopolitieke spanningen. De omzet daalde in de eerste drie maanden van dit jaar met 3 procent en kwam uit op 5,5 miljard euro. Dit is de dertiende keer op rij dat de kwartaalomzet van Randstad lager uitvalt.

Vooral de opbrengsten in onze buurlanden België, Duitsland en Frankrijk daalden in het eerste kwartaal. In Nederland groeide de omzet wel licht, met 1 procent. Dat komt volgens het bedrijf voornamelijk door de vraag naar personeel in de zorg in Nederland. Randstad levert mede door de overname van Zorgwerk veel uitzendkrachten voor deze sector.

Bestuursvoorzitter Sander van 't Noordende spreekt toch van een "positieve start" van 2026 voor Randstad. Hij wijst naar de groei van een kleine halve procent voor het merendeel van de activiteiten van het uitzendconcern, bijvoorbeeld via de lancering van zogenoemde digitale marktplaatsen voor uitzendkrachten: "Dat geef ons vertrouwen voor het jaar".

Het bedrijf is actief in 39 landen en daarmee 's werelds grootste uitzendbureau. Toch heeft ook Randstad, net als andere uitzenders, al jaren last van tegenvallende resultaten. De vraag naar uitzendkrachten loopt al langere tijd terug, merkte Randstand vorig jaar.

De brand die gistermiddag ontstond bij een papierrecyclingbedrijf in Venlo is nog steeds niet uit. Dat laat de brandweer weten. "Het is een heel grote brand en voor de brandweerlieden is het moeilijk om overal bij te komen", zegt een woordvoerder. Het gaat mogelijk nog dagen duren om het vuur te doven.

De brand ontstond gisteren rond 13.00 uur bij het bedrijf op een industrieterrein aan de James Cookweg. Niet alleen het papierverwerkingsbedrijf, maar ook omliggende loodsen vatten vlam. Dat kwam door de harde wind, schrijft L1 Nieuws.

De brand zorgde gisteren voor flinke zwarte rook. Inmiddels is die aan het afnemen, aldus de brandweer. "En daarmee ook de hinder. Als mensen last ondervinden, vragen wij wel om de ramen en deuren te sluiten en de ventilatie af te zetten."

Het bedrijventerrein is nog altijd afgezet, en ook wegen rondom het vuur blijven vandaag gesloten. De brandweer heeft gemeten of bij de brand gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen, dat is tot nu toe niet het geval.

Hoe de brand kon ontstaan, wordt nog onderzocht.

Op sportvelden in Eindhoven wordt niet alleen gevoetbald, gekorfbald of gehockeyd. Steeds vaker zijn er cricketspelers actief. De stad kent inmiddels vier clubs, met samen meer dan zeshonderd leden. De groei hangt samen met de groei van het aantal expats dat naar de regio komt.

Vereniging ASML Cricket Association begon in 2019 met zo'n dertig leden. Inmiddels zijn dat er 150, zegt voorzitter Ankit Kumar tegen Omroep Brabant. De meeste leden komen uit India. "Dat is zo'n 70 procent. Maar we hebben tien nationaliteiten, onze leden komen bijvoorbeeld ook uit Pakistan, Bangladesh, Engeland en Sri Lanka. Er zitten ook Nederlanders op de club."

Sinds de oprichting was de vereniging op zoek naar een eigen plek voor trainingen en wedstrijden. "We konden bij een voetbalclub terecht, waar we ruimte hebben voor een half cricketveld. We zijn dankbaar dat het kon, maar het was 'overleven.'"

'Als religie'

Vanaf nu heeft de vereniging alle ruimte: afgelopen weekend werd een nieuw cricketveld geopend in Eindhoven. Het heeft de grootte van twee voetbalvelden. Ook zijn er twee oefenkooien bij gekomen. De vereniging is dolblij: "We moesten een plek hebben waar we onze sport kunnen beoefenen. In landen waar ze van cricket houden, wordt het als een religie gezien", aldus Kumar. "Bijna iedereen in India kijkt het bijvoorbeeld."

De oude trainingslocatie op de voetbalclub blijft overigens ook in gebruik. Anders is er nog steeds niet genoeg plek voor alle beoefenaars van de sport.

Als het aan de club ligt, wordt dat aantal de komende jaren verder uitgebreid. "We staan nog aan het begin van het verspreiden van deze sport onder jongeren", zegt Kumar. "We gaan naar alle scholen in Eindhoven en andere plaatsen in Brabant waar mogelijkheden zijn om cricket te spelen." Kinderen krijgen dan les, in de hoop dat ze enthousiast worden over de sport.

LA 2028

Cricket is de tweede grootste sport ter wereld, na voetbal. Vooral in landen als India, Pakistan en Engeland is het enorm populair. In 2028 staat cricket op het programma van de Olympische Spelen in Los Angeles. Dat is voor het eerst sinds 1900. Toen deden twee ploegen mee, die dus automatisch een medaille haalden. Groot-Brittannië kreeg goud, Frankrijk zilver.

Volgens de Koninklijke Nederlandse Cricket Bond (KNCB) behoren Nederlandse nationale teams tot de top 15 van de wereld.

Een rechter van de rechtbank Noord-Holland heeft duizenden Woo-verzoeken naar gemeenten gestuurd om te laten zien dat de Wet open overheid makkelijk te misbruiken is. Dat schrijven journalisten van Follow The Money (FTM). Hij diende naar schatting zo'n 4000 onzinnige verzoeken in en stuurde brieven aan alle 342 gemeenten, die daar heel veel werk van hadden.

Toen FTM zelf onderzocht in hoeverre er misbruik wordt gemaakt van de wet, ontdekten de journalisten per toeval dat de rechter een grote hoeveelheid Woo-verzoeken had ingediend. Het platform wilde uitzoeken of de Woo leidt tot problemen bij gemeenten, maar dat is tot dusver niet zo. De enige opvallende zaak was die van de rechter.

De rechter behandelt in zijn functie ook Woo-verzoeken. FTM schrijft dat de waarschuwingen van de rechter over de kwetsbaarheid van de Woo-wetgeving passen bij zijn rechterlijke uitspraken. In zijn zaken koos hij vaak de kant van de overheid. Die mocht van hem ruim de tijd nemen om verzoeken te behandelen.

Ook stelt de rechter in zijn uitspraken dat burgers de wet misbruiken. SPOON, een platform voor Woo-verzoekers, schreef in 2024 al dat de rechter zijn besluiten 'vooringenomen' nam.

Wat is een Woo-verzoek?

Op grond van de Wet open overheid (Woo) heeft iedereen het recht om informatie op te vragen bij alle Nederlandse overheden, via een zogenoemd Woo-verzoek.

Met een Woo-verzoek vragen onder anderen journalisten naar documenten die mogelijk inzicht geven in de manier waarop beleid tot stand komt en wordt uitgevoerd. De Woo geldt voor iedereen: ook wetenschappers, ngo's en 'gewone' Nederlanders kunnen een Woo-verzoek indienen.

De wet regelt dat zoveel mogelijk informatie over bestuurlijke aangelegenheden openbaar wordt gemaakt, tenzij er gronden zijn om documenten geheim te houden. Denk aan privacygegevens of informatie die de veiligheid van ons land in gevaar kan brengen.

Volgens de rechter zelf was hij niet echt op zoek naar informatie, maar wilde hij gemeenten bewustmaken van "de kwetsbaarheid" dat de wet misbruikt wordt. Daarmee, zo was zijn idee, zouden gemeenten zich verenigen om in Den Haag te lobbyen voor verandering.

Dankzij de rechter werden gemeentes opgezadeld met grote hoeveelheden "onzinnig" werk. Zo vroeg hij gemeentes om stukken van burgemeesters en wethouders, ambtenaren en de gemeenteraad over verschillende jaren en zonder specifiek onderwerp. De gemeente Utrecht ontving ook brieven, maar was de eerste die deze afwees omdat er sprake was van "misbruik van het recht".

Ook sluiten de vonnissen van de rechter niet aan bij jurisprudentie. Dat zijn alle rechterlijke uitspraken die eerder zijn gedaan in vergelijkbare zaken en door rechters worden gebruikt om tot een oordeel te komen in nieuwe zaken.

'Had beter moeten weten'

Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht, zegt tegen FTM dat de rechter met deze actie "zaagt aan de stoelpoten van de onpartijdigheid van de rechterlijke macht".

De rechtbank Noord-Holland zegt in een reactie aan FTM dat de rechter "veel gemeenten onnodig heeft belast" en dat hij vanwege zijn positie "beter had moeten weten". De rechtbank gaat met hem in gesprek en onderzoekt of er gevolgen moeten komen voor zijn daden.

"Een bittere pil voor Utrecht", noemt burgemeester Sharon Dijksma het volle stroomnet in haar stad. De voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie vindt het "waardeloos" dat de afsluiting van het stroomnet nodig is.

Gisteren werd bekend dat burgers en bedrijven in een deel van de provincie Utrecht geen nieuwe stroomaansluiting kunnen krijgen. Het is voor het eerst in Nederland dat er een regionale stop is. De Rijksoverheid heeft besloten dat per 1 juli het stroomnet op slot gaat. Nieuwe aanvragen belanden op een wachtlijst.

Burgemeester Dijksma stelt dat Utrecht de grootste woningbouwlocatie van Nederland is, en noemt de woningnood "de grootste echte crisis van deze tijd".

Ook Senna Maatoug, wethouder energie en klimaat in Utrecht, zegt dat ze even stil was van het nieuws. "We hebben er echt buikpijn van", zegt ze tegen de NOS. Door de stroomstop kunnen er niet alleen geen nieuwe aansluitingen bij komen, maar kunnen mensen thuis ook geen zwaardere aansluiting krijgen.

Volgens Maatoug heeft 70 procent van de woningen in de stad Utrecht een zogeheten 1-faseaansluiting, waarbij je niet ook kunt koken op inductie of een elektrische auto kunt opladen met een eigen laadpaal. Deze mensen kunnen geen zwaardere aansluiting krijgen en voor die duurzame alternatieven kiezen, nu het net op slot gaat.

De wethouder zit ermee dat de stad burgers niet kan vertellen wat het volle stroomnet precies voor gevolgen heeft. "We weten dat de stroomstop er komt, maar verder is er totale onduidelijkheid. Tot 2033 staat de bouw van 30.000 woningen op de planning, we willen van het kabinet weten hoe die bouw door kan gaan. En wat als er ad hoc een school bijgebouwd moet worden? We willen dat het rijk naast ons komt staan en gaat helpen met de doorgang van die belangrijke dingen."

Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, noemt het waardeloos dat de afsluiting van het stroomnet nodig is. "En ook dat het uitbreiden van het stroomnet zo ontzettend lang duurt in Nederland". Van der Gaag ziet een patroon, niet alleen in de regio Utrecht. "Het duurt hier vaak wel tien jaar voordat er aan de bouw van een hoogspanningsstation kan worden begonnen. We zijn vooral bezig met praten en papieren invullen, en niet met bouwen."

In de regio Noord-Utrecht zoekt Tennet al lang naar een nieuwe locatie voor een hoogspanningsstation, zegt Van der Gaag. "Ze kijken nu naar een tiende locatie, de eerste negen opties zijn gesneuveld in de procedures. De ene gaat het niet door vanwege cultureel erfgoed, de andere keer door natuurregels. Nederland is gewoon traag, en daar betalen we nu in Utrecht de prijs voor."

Volgens Van der Gaag ligt de oplossing in het slimmer omgaan met stroom. "Er zijn piekuren op het elektriciteitsnet, we moeten net als in de trein de daluren juist benutten. We moeten bijvoorbeeld elektrische auto's of vrachtwagens opladen als er veel zonnestroom is. We moeten ons niet uit het veld laten slaan."

Ook noemt hij bijvoorbeeld hybride verwarmen: "wanneer het druk is op het net, kan een cv-ketel het overnemen". Er kan volgens hem ook beter stroom worden opgewekt op plekken waar veel stroom wordt gebruikt. "Bijvoorbeeld door meer zonnepanelen en windmolens met batterijen te bouwen op plekken als bedrijventerreinen."

"Mensen hebben kennelijk een schrikreactie nodig om echt in actie te komen. Ik hoop dat we de lastige dingen gaan doen waar we normaal met een boogje omheen lopen."

Burgemeester Dijksma wil het er niet bij laten zitten, zegt ze in een bericht op sociale media. "Ook omdat we de Rijksoverheid al veel eerder hebben gewaarschuwd." Ze vindt dat het kabinet een morele plicht heeft en verantwoordelijkheid draagt, ook vanwege het kabinetsplan voor de bouw van nieuwe wijken of zelfs steden.

Het kabinet onderzoekt of rapper Kanye West, ook bekend als Ye, toch geweigerd kan worden. Minister Van den Brink van Asiel en Migratie laat bekijken of er "aanknopingspunten" zijn om hem niet in Nederland toe te laten.

De Amerikaanse artiest staat geboekt voor twee optredens in juni in het Gelredome in Arnhem, maar er is veel kritiek op zijn komst, ook in de Tweede Kamer. Dat komt doordat Ye zich in 2025 geregeld antisemitisch uitliet en waardering uitsprak voor Adolf Hitler. Dit jaar zei hij dat hij daar spijt van heeft en dat zijn gedrag te wijten is aan zijn bipolaire stoornis.

Hoge drempel

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zei gisteren in een Kamerdebat over antisemitisme dat zijn collega bekijkt of er redenen zijn om Ye tegen te houden, maar hij gaf daar wel "een winstwaarschuwing" bij.

"Wij hebben een vrij hoge drempel in Nederland voor we iemand de toegang kunnen ontzeggen. Er moet sprake zijn van een dreigende verstoring van de openbare orde of de veiligheid." Volgens Van Weel is het nog maar de vraag of dat zo is bij deze muzikant.

De minister herhaalde een paar keer dat hij de uitspraken van de rapper persoonlijk verwerpelijk vindt. "Hij treedt niet op op mijn 50e verjaardag dit jaar, zullen we maar zeggen."

Andere Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Polen hebben Ye wel ongewenst verklaard, maar volgens Van Weel heeft elk land zijn eigen regels.

De oorlog in het Midden-Oosten raakt inmiddels ook het vertrouwen van Nederlandse consumenten. Vanwege zorgen over stijgende prijzen, bijvoorbeeld aan de pomp, stellen steeds meer mensen grote aankopen uit. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het CBS meet elke maand het vertrouwen van consumenten in hun financiële situatie in het komende jaar. Dit vertrouwen daalde in april hard. De daling was zelfs de grootste sinds het gekelderde consumentenvertrouwen uit 2020. Dat was tijdens de uitbraak van het coronavirus.

Gezakt naar -44

Bij een neutraal consumentenvertrouwen staat de stand van de meting van het CBS op nul. Op dat moment is de ene helft van de bevolking positief, de andere helft negatief. In januari 2000 bereikte de stemming met +36 de hoogste stand ooit. Gemiddeld lag het consumentenvertrouwen de afgelopen twintig jaar op -11.

De laatste jaren is het consumentenvertrouwen chronisch laag en dat heeft volgens Frank Notten, econoom bij het CBS, verschillende oorzaken. "De coronacrisis, daarna de inval in Oekraïne, en de hoge energieprijzen. Hierdoor haalde het consumentenvertrouwen in september 2022 een historisch dieptepunt van -59."

Nu zakte het vertrouwen van -30 in maart naar -44 in april. "Dat is echt uitzonderlijk veel", zegt Notten. Het is de op een na grootste daling sinds het CBS is begonnen met het bijhouden hiervan, in april 1986.

Patroon

Het consumentenvertrouwen lijkt mee te bewegen met het geopolitieke nieuws. "Sinds Trump aan de macht is, volgt het nieuws elkaar snel op en het consumentenvertrouwen lijkt dit patroon te volgen." Bij het CBS kunnen ze niet exact aangeven waarom mensen nú negatiever zijn geworden.

"De onzekerheid rondom Groenland, de zogenoemde 'Liberation day' van Trump, de oorlog in het Midden- Oosten. Dat zijn allemaal momenten dat je het vertrouwen opeens ziet dalen", aldus Notten.

Hand op de knip

Consumenten maken zich tegenover de onderzoekers van het CBS zorgen over hun portemonnee en vinden het daarom nu geen goed moment om grote aankopen te doen. "Boodschappen heb je altijd nodig en op grotere aankopen kun je makkelijker bezuinigen", zegt Notten.

Doorgaans is een grote daling van het consumentenvertrouwen daarom een opmaat voor een stilvallende economie. Het kan ook weer snel omslaan. In coronatijd verbeterde het vertrouwen na twee maanden, onder meer door de financiële steun tijdens de lockdowns.

Goedemorgen! De gestolen Roemeense gouden helm en twee armbanden zijn weer te zien in een museum in Boekarest en in de Tweede Kamer is een debat over het door het kabinet aangekondigde steunpakket om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten te verzachten.

Het weer vandaag: vandaag is het zonnig en wordt het bij een zwakke of matige noordoostenwind 14 tot 18 graden. Vanavond is in het noorden kans op lage bewolking vanaf zee.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse president zegt dat het bestand met Iran wordt verlengd. Het tijdelijke staakt-het-vuren blijft gelden totdat Iran een tegenvoorstel heeft gedaan "en gesprekken zijn voltooid", aldus Trump op sociale media. Daarmee blijft vaag voor hoelang het bestand blijft gelden.

In de nacht van dinsdag op woensdag waren er geen berichten van aanvallen over en weer. Toch is er nog veel onduidelijk. Zo is niet bekend of Iran instemt met het verlengen van het staakt-het-vuren.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Bekerwinnaar AZ werd gisteren gehuldigd in Alkmaar. Wie de grootste feestvierders zijn? Bekijk het in deze compilatie:

Fijne dag!