NOS Nieuws - Algemeen

Twee schoonmaakbedrijven met locaties in Amsterdam en Zaandam hebben boetes gekregen van in totaal 700.000 euro. Medewerkers bleken contant betaald te krijgen en de werkgevers hadden hun salarisadministratie niet op orde. Dat heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie bekendgemaakt.

De inspectiedienst heeft beslag gelegd op het vermogen van de twee bedrijven om de boetes te innen. Het onderzoek richt zich ook op een hotelketen en een boekhouder. Deze controle is nog niet afgerond. De namen van de betrokken ondernemingen zijn niet bekendgemaakt.

Zakjes geld

Bij de controle in een hotel werden zakjes met geld gevonden. Schoonmakers werden zwart betaald voor hun werkzaamheden. Van tientallen medewerkers konden de bedrijven niet aantonen dat ze in dienst waren. Daarmee bleef onduidelijk of ze het wettelijk minimumloon betaald kregen.

Van zeventien medewerkers werd duidelijk dat ze zonder vergunning werkten. Daarmee werd de Wet arbeid vreemdelingen overtreden, concludeert de Arbeidsinspectie.

Het LUMC-ziekenhuis in Leiden bereidt de opvang van een patiënt voor die is besmet met het ebolavirus. Het ziekenhuis meldt dat de patiënt werkzaam was als hulpverlener in de Democratische Republiek Congo en daar ziek is geworden.

De hulpverlener wordt met een speciale vlucht naar Nederland gebracht, geïsoleerd en naar het LUMC vervoerd. In het ziekenhuis wordt de patiënt in isolatie verzorgd. Het RIVM meldt dat de patiënt later vandaag wordt opgenomen.

Informatie over het geslacht of de nationaliteit van de hulpverlener zijn niet vrijgegeven.

Het LUMC wijst erop dat de afdeling waar de patiënt wordt opgenomen, voorbereid is op de opvang van patiënten met ernstige infectieziekten. "Het LUMC beschikt over gespecialiseerde isolatiefaciliteiten. Om goed voorbereid te zijn en blijven, wordt regelmatig geoefend op de komst van patiënten met (mogelijk) ernstige ziektes", aldus het ziekenhuis.

Artsen zonder Grenzen meldt dat de patiënt een werknemer is. De noodhulporganisatie zegt solidair te zijn "met iedereen die aan de frontlinie van de ebola-bestrijding werkt. Hun moed, toewijding en vastberadenheid zijn essentieel voor de bescherming van gemeenschappen en het redden van levens."

Grootste uitbraak ooit

De ebola-uitbraak in Congo is de grootste die ooit in het land is geregistreerd. Sinds mei zijn er meer dan 8000 bevestigde gevallen en 4000 sterfgevallen gemeld. Daarbij wijst Artsen zonder Grenzen erop dat het werkelijke aantal slachtoffers waarschijnlijk hoger ligt, doordat niet alle gevallen worden opgespoord en geregistreerd.

Sierra Leone kan zijn probleem met de Europese Commissie direct oplossen door drugscrimineel Bolle Jos uit te leveren aan Nederland. Dat zegt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid vanuit Luxemburg.

Vanmorgen werd bekend dat de Europese Commissie de begrotingssteun aan de regering van het Afrikaanse land heeft stopgezet. Het land zou dit jaar nog 18 miljoen krijgen voor bijvoorbeeld voedselprogramma's, onderwijs en de infrastructuur.

Van Weel is in Luxemburg voor een bijeenkomst van Europese justitieministers. Zij spreken onder meer over het aanscherpen van sancties tegen voortvluchtige criminelen die buiten Europa verblijven.

De Nederlandse bewindspersoon is blij dat de geldkraan naar Sierra Leone nu is dichtgedraaid. "Het is een heel duidelijk signaal vanuit de Europese Commissie dat Sierra Leone moet stoppen met onderdak bieden aan deze crimineel."

'Opbouwen druk'

Op de vraag het middel niet te grof is, wijst hij naar de regering van het straatarme land. Die houdt de hand boven het hoofd van een crimineel "die ontzettend veel kapot maakt, ook voor de bevolking van Sierra Leone", zegt hij. "Zij kunnen dit binnen 24 uur oplossen door deze man op te pakken en uit te leveren."

Als deze strafmaatregel niet helpt, "gaan we via andere wegen door met het opbouwen van de druk", zegt Van Weel. "Er is ons alles aan gelegen om deze crimineel naar Nederland te krijgen."

Bolle Jos L. wordt de meest gezochte crimineel van de Lage Landen genoemd. In Nederland is hij veroordeeld tot 24 jaar cel voor cocaïnehandel en een liquidatiepoging, in België heeft hij in verschillende zaken bij elkaar meer dan honderd jaar gevangenisstraf gekregen.

De controversiële Amerikaanse rapper Ye, die eerder ook muziek uitbracht onder de naam Kanye West, gaat toch niet optreden in Rusland. Twee concerten die hij zou geven in Sint-Petersburg zijn geannuleerd, meldt de Russische concertorganisator Say Agency.

"Beste vrienden, we moeten u helaas mededelen dat de concerten van Ye in Sint-Petersburg niet kunnen doorgaan op de geplande data", meldt de organisatie op Telegram. Ook staat daarbij geschreven dat binnenkort een officiële verklaring volgt over "de status van het project en de toekomstplannen".

De concerten stonden gepland voor 10 en 11 oktober in de Gazprom Arena, waar plek is voor 80.000 toeschouwers.

Het Russische dagblad Kommersant meldt dat autoriteiten een onderzoek zijn gestart naar mogelijke grootschalige fraude. Zo zou een inwoner van Sint Petersburg ruim 150.000 roebel hebben betaald voor kaarten, omgerekend zo'n 1600 euro.

Vanaf 12 oktober krijgen tickethouders van de twee concerten hun geld terug. De kaartprijzen varieerden van 100 euro tot 1700 euro.

Onzeker

Het was al langere tijd onzeker of de concerten zouden doorgaan. De afgelopen maand meldde de Gazprom Arena al dat er nog geen overeenkomst was getekend. "Daardoor kan het concert niet op onze locatie plaatsvinden". Op 18 september werd Sint-Petersburg uit het tourschema van de artiest geschrapt.

Na de aankondiging van de concerten ontstond er een stormloop op onder meer treintickets naar Sint-Petersburg. Ook waren de goedkopere tickets vrijwel direct uitverkocht.

Nazi-uitspraken

De rapper is controversieel vanwege antisemitische en naziverheerlijkende uitspraken. Hij zei in een interview in 2022 dat hij van Hitler hield, noemde zichzelf een nazi, bracht het nummer Heil Hitler uit en verkocht hij T-shirts met hakenkruizen.

Spelprogramma De Slimste Mens hervat vanavond het lopende seizoen met een eerbetoon voor het overleden jurylid Paulien Cornelisse. Ze overleed gisteren op 50-jarige leeftijd aan kanker, maar had het lopende seizoen van de quizshow al enkele maanden geleden helemaal opgenomen.

Gisteren werd besloten de uitzending uit piëteit te laten vervallen. Vanavond om 21.30 uur zal presentator Herman van der Zandt in de uitzending stilstaan bij het overlijden.

Vrijdag is een dubbele aflevering te zien, waarna de rest van het seizoen zoals gepland wordt uitgezonden, dus met Paulien Cornelisse in haar stoel als jurylid. "Dat besluit is in overleg met de familie van Paulien genomen", laat omroep KRO-NCRV weten.

Zo leerde Nederland Paulien Cornelisse kennen:

Het nieuwe seizoen van De Slimste Mens werd vorige week afgetrapt. De schrijfster en cabaretier schoof daarin voor het derde seizoen aan als eenkoppige jury, nadat ze in 2025 Maarten van Rossem was opgevolgd.

Aan het begin van het nieuwe seizoen kondigde Cornelisse aan dat ze dagelijks te zien zou zijn met een "mutsje of een petje of een hoedje" omdat ze haar haar verloren had door de chemotherapie. "Het voelt niet helemaal als mezelf, maar van alle mogelijke opties is het nu de beste", legde ze uit. "Een pruik wilde ik absoluut niet."

Presentator Van der Zandt liet gisteren al weten verdrietig te zijn door het overlijden van Cornelisse. "Paulien was lief, grappig en ook - zelfs tussen behandelingen in - geweldig energiek. Altijd positief en vol met plannen."

Op de site van de schrijfster is een condoleanceregister geopend. Mensen halen daar herinneringen op aan haar werk als cabaretier, taalliefhebber en schrijver.

Middelbare scholieren in Frankrijk blijven vandaag hun scholen blokkeren om meer middelen voor hun onderwijs te eisen. Inmiddels hebben ook universiteitsstudenten zich bij hen aangesloten en universiteiten geblokkeerd.

De studentenvakbond meldde vanochtend dat bijna dertig universiteiten zijn geblokkeerd. Op campussen in Parijs, Lyon, Lille, Rennes, Montpellier en Straatsburg werd geprotesteerd.

De studentenorganisaties zeggen zich niet alleen uit solidariteit met de scholieren te mobiliseren. Ze protesteren bijvoorbeeld ook tegen een gebrek aan middelen voor universiteiten en tegen het feit dat niet alle aangemelde studenten worden toegelaten tot de opleiding van hun keuze.

De studentenbond heeft opgeroepen tot een actiedag op 6 oktober, maar eerdere acties worden niet uitgesloten.

De scholierenprotesten gaan ook vandaag gepaard met geweld en vernielingen. In Nantes brak brand uit bij een middelbare school. Franse media melden dat de ME traangas gebruikte om een menigte bij de school uiteen te drijven.

In Marseille werden bussen in de buurt van middelbare scholen bekogeld. De busorganisatie meldt aan dagblad Le Figaro dat chauffeurs hun voertuigen moesten achterlaten en dat een van hen werd aangevallen. Op beelden die aan Le Figaro zijn verstrekt zijn jongeren te zien die een brandweerwagen omsingelen, erop klimmen en in brand steken.

In het departement Bouches-du-Rhône, waar Marseille deel van uitmaakt, zijn volgens de autoriteiten veertig middelbare scholen getroffen door de protesten. Achttien daarvan zijn volledig geblokkeerd.

Onrust temperen

In de omgeving van Nice is er ook veel onrust. In de buurt van twee middelbare scholen werden drie eenheden van de oproerpolitie ingezet na de onrust van de vorige dag. In Nice hadden meerdere demonstranten hun gezichten bedekt. Er werden vuurwerkbommen afgestoken en vuilnisbakken in brand gestoken.

Tot nu toe zijn er in het departement Alpes-Maritimes, waar Nice bij hoort, 50 arrestaties verricht. Twee mensen werden ook gearresteerd na inbraken op een middelbare school in Menton.

De Franse regering probeert de onrust te temperen. President Macron zei woensdag begrip te hebben voor de zorgen van jongeren, maar benadrukte dat het "geen rechtvaardiging is voor geweld".

Rechtse politici beschuldigen de radicaal-linkse partij La France insoumise (LFI) ervan het protest aan te wakkeren. Zo zei de LFI-burgemeester van Saint-Denis, Bally Bagayoko, dat geweld "in sommige gevallen gelegitimeerd is".

Die woorden, die volgens Bagayoko uit hun context zijn gehaald, leiden tot veel ophef. De centrumrechtse presidentskandidaat Bruno Retailleau vroeg zich hardop af of LFI niet verboden zou moeten worden.

Oproep tot verzoening

De socialistische leider Olivier Faure roept op tot "kalmte en verzoening van alle kanten". Hij hekelt de "onverantwoordelijkheid" van de regering bij de aanpak van de protesten. Hij roept de premier en de minister van Onderwijs op om "zo spoedig mogelijk" in gesprek te gaan met vertegenwoordigers van de leerlingen- en lerarenvakbonden.

"De woede van middelbare scholieren en de onrust binnen het nationale onderwijssysteem worden niet opgelost met knuppels, flitsgranaten en door de situatie te laten escaleren ", schrijft hij op X.

Ook protesten in België

De Franse scholierenprotesten lijken ook overgewaaid te zijn naar België. In Luik in de Franstalige deelstaat Wallonië werd vanochtend door honderden scholieren bij vijf scholen geprotesteerd tegen bezuinigingen in het onderwijs. De protesten liepen volgens Belgische media uit de hand.

Voertuigen en een supermarkt werden beschadigd bij de protesten. Ook werden sommige scholen bekogeld met onder meer vuurwerk en eieren en werden voorwerpen in brand gestoken, schrijven Belgische media. Rond 13.00 uur keerde de rust weer terug in de stad. In totaal zijn zes mensen door de politie opgepakt.

Het minderheidskabinet is bereid om de plannen voor de vermogensbelasting zo te wijzigen dat kleinere spaarders en beleggers ontzien worden. Dat heeft minister Heinen van Financiën gezegd op de tweede dag van de Algemene Financiële Beschouwingen. Hij waarschuwde wel dat het "enorm ingewikkeld" is om een alternatief te vinden dat net zo veel oplevert.

Kamerdebat live te volgen

De Tweede Kamer debatteert voor de tweede dag op rij met minister Heinen (Financiën) over de begroting en Box 3.

Dat debat is live te volgen via deze livestream op NOS.nl en in de NOS-app.

Om geld vrij te spelen voor de invoering van een winstbelasting op beleggingen in box 3, stelde het kabinet voor om kleine beleggers en spaarders vanaf 2028 eerder en meer belasting te laten betalen. De vrijstelling zou omlaag gaan, zodat mensen al aangeslagen zouden worden als ze per jaar meer dan duizend euro rendement halen op hun spaargeld of beleggingen.

Dat plan viel zeer slecht bij zowel de linkse als de rechtse oppositie, zo bleek gisteren. Daarmee zou het kabinet niet kunnen rekenen op een meerderheid voor de begroting. Ook de fracties van de coalitiepartijen gaven aan er niet blij mee te zijn.

Niet veel draaiknoppen

Minister Heinen zei vandaag dat hij die grens gekozen heeft omdat een stel met spaargeld tot zo'n 100.000 euro dan uitgezonderd is. Maar hij erkende vandaag ook dat de ondergrens misschien toch niet zo goed gekozen is. Veel mensen die nu nog geen belasting betalen over hun spaargeld moeten dat ineens wel gaan doen. Dat heeft hij onderschat. "Wij zijn bereid tot een andere grens", zei hij.

Het betekent wel dat er ergens anders in de belastingsfeer geld gevonden moet worden, en dat is volgens Heinen wel lastig. "We hebben niet heel veel knoppen om aan te draaien. En iedere keuze die je maakt is enorm ingewikkeld. Het kost veel rekenwerk."

Tijdelijke belastingverhoging

In de Tweede Kamer bestaat ook veel zorg over een tijdelijke belastingverhoging op vermogen voor volgend jaar. Dan zou de vrijstelling verlaagd worden van een kleine 60.000 euro naar ongeveer 31.000 euro. Ook zou het percentage belasting dat mensen betalen omhoog gaan.

De minister gaat ook daar naar kijken en wil met de Tweede Kamer overleggen over een andere ondergrens vanaf 2028. Over twee weken, als het Belastingplan behandeld wordt in de Kamer, moet er duidelijkheid zijn.

'Polder moet leveren'

In het debat ging het ook over het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Heinen zei dat hij verwacht dat als er een sociaal akkoord komt tussen werkgevers en vakbonden, dat meer geld oplevert dan het kabinet aanvankelijk had ingeboekt met de bezuiniging.

Volgens hem hebben de sociale partners gezegd dat ze die belofte kunnen waarmaken. Gevolg van een sociaal akkoord zou moeten zijn dat er minder geld uitgegeven wordt aan uitkeringen als de WW en de WIA.

Maar als een akkoord in de 'polder' er niet komt, of de hervormingen te weinig opleveren, dan moet het geld gevonden worden door te bezuinigen op de uitgaven van de ministeries. Dinsdag bleek dat in dat geval het ministerie van Onderwijs het hardst wordt geraakt: daar moet in het uiterste geval 1,2 miljard euro bespaard worden.

Onderwijsminister Letschert zei gisteren dat er geen coalitieafspraak is om te bezuinigen op onderwijs. Heinen stelde vandaag in het debat dat de besparing "technisch is ingeboekt", maar dat die nooit zal plaatsvinden als de sociale partners hun belofte nakomen. "Dan is het een non-discussie", aldus Heinen.

Gaat president Trump besluiten tot een verbod op export van Amerikaanse diesel om de prijzen aan de pomp in de VS te verlagen? Het is een vraag die energiebedrijven en Europese leiders bezighoudt, want een Amerikaans exportverbod voor diesel kan Europa hard raken.

Trump zei dinsdag achter een exportverbod op diesel te staan. Afgelopen maanden is de dieselprijs ook in de VS naar recordhoogtes gestegen. Dat is niet bepaald goed voor Trumps populariteit. Voor de midterm-verkiezingen van november lijkt hij alle mogelijkheden te onderzoeken om de prijs naar beneden te krijgen.

Raffinaderijen

Dat de prijs voor diesel is gestegen heeft veel te maken met de huidige oorlogen in de wereld, zegt Jan-Willem van den Beukel van de belangenorganisatie van energiebedrijven, Vemobin.

In reactie op de aanvallen op Russische olieraffinaderijen voerde Rusland een exportverbod in op diesel. Rusland is normaalgesproken een van de grootste exporteurs van diesel.

Door de oorlog in het Midden-Oosten is de hoeveelheid diesel op de wereldmarkt verder afgenomen. Vooral Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten exporteerden veel diesel maar kunnen door de afgesloten Straat van Hormuz minder exporteren dan voorheen. En China heeft zijn raffinaderijen opgedragen te stoppen met de export van benzine en diesel.

"Al deze factoren samen maken dat er wereldwijd een tekort aan diesel is ontstaan", zegt van den Beukel. "Amerika heeft weliswaar zijn productie opgeschroefd maar de dieselmarkt staat flink onder druk. Als het tot een exportverbod op diesel komt, dan zullen wij daar in heel Europa veel last van hebben".

Daarbij speelt ook nog mee dat er in Europa een tekort is aan capaciteit om olie te verwerken tot diesel. De afhankelijkheid van Amerika voor olie en olieproducten geldt niet alleen voor Nederland, maar voor heel Europa, zegt Lucia van Geuns, energiedeskundige bij het Haags Centrum voor Strategische Studies.

"Nederland heeft met vijf raffinaderijen nog goede capaciteit om ruwe olie te kunnen raffineren", legt Van Geuns uit, maar binnen de EU als geheel schiet de raffinagecapaciteit tekort.

Binnen de EU is er nu minder capaciteit dan vroeger, zegt zij. "Die is de laatste jaren afgebouwd. Wereldwijd is er nu genoeg ruwe olie, maar de raffinagecapaciteit is niet genoeg om daar voldoende diesel en kerosine van te maken".

Afhankelijkheid

Juist daarom zou een exportverbod in Amerika grote impact hebben op de wereldwijde dieselprijs en daarmee ook de Europese economieën. Diesel is nog altijd een van de belangrijkste energiebronnen in het vrachtverkeer, de landbouw en de scheepvaart. "Het is ook wel de motor van het MKB", zegt Van Geuns.

De Europese kwetsbaarheid door de afhankelijkheid van Amerikaanse olie en olieproducten werd afgelopen dagen weer onder de aandacht gebracht. Zo uitte NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte zijn zorgen over het sluiten van raffinaderijen in Europa. "Als Rusland aan zou vallen en we onszelf moeten verdedigen hebben we enorme hoeveelheden diesel en kerosine nodig voor onze straaljagers en tanks", zei Rutte bij mediaplatform Bloomberg.

Correspondent VS Ryan Hermelijn over de hoge dieselprijs

"De hoge dieselprijs is een hoofdpijndossier voor president Trump. Hij is naarstig op zoek naar een politiek succes in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november. Zeker nu peilingen laten zien dat Amerikanen hem vaker de schuld geven voor de hoge prijzen aan de pomp.

Trump hoopt dat een exportverbod het binnenlandse aanbod vergroot en de prijzen in de VS zal drukken. Maar binnen zijn kabinet is verdeeldheid over de effectiviteit van deze maatregel. Zijn eigen minister van Energie heeft openbaar kritiek geuit op het plan en denkt dat het juist zal leiden tot hogere prijzen. De oliesector, vanouds een bondgenoot van de Republikeinen, is fel tegen een exportverbod.

Een ander deel van Trumps achterban is er wel voor. Landbouwstaten als Iowa en Nebraska sturen aan op een tijdelijk exportverbod om boeren meer lucht te geven in het oogstseizoen waarin landbouwvoertuigen intensief worden ingezet. Zij waarschuwen voor hogere voedselprijzen als er niet snel verlichting uit Washington komt.

Trump zit dus volledig klem tussen al die belangen en neemt bij een eventueel exportverbod een gok die, als het misgaat, grote politieke en economische gevolgen zal hebben."

Of het exportverbod op diesel er ook gaat komen blijft de vraag. Juridisch is het ingewikkeld en daarnaast is er in de VS niet genoeg capaciteit om alles op te slaan. "Op korte termijn zou de dieselprijs in de VS kunnen dalen, maar op lange termijn zal Amerika hier een hoge prijs voor gaan betalen", aldus van Geuns.

De afgelopen week zijn vier mensen overleden die waren besmet met het westnijlvirus. Hoewel dat de grootste toename is in een week sinds in augustus de eerste gevallen werden gemeld, denkt het RIVM dat de uitbraak over zijn hoogtepunt heen is.

In totaal zijn in Nederland dit jaar negen mensen aan het virus overleden. Het virus veroorzaakt over het algemeen geen klachten, maar bij ongeveer 1 procent van de besmettingen komen potentieel dodelijke neurologische aandoeningen als een hersenvliesontsteking voor.

Afgelopen week werden twaalf patiënten positief getest op het virus, het totaal komt daarmee op 56. De meesten werden ziek na een besmetting. Sommige gevallen werden ook ontdekt bij onderzoek naar donorbloed.

Minder besmette dieren

Omdat het aantal nieuwe besmettingen afneemt, heeft het RIVM de hoop dat de uitbraak aan het afvlakken is. Vorige week werden er nog zestien nieuwe gevallen gemeld.

Ook het aantal besmettingen dat in dieren werd gevonden nam af. Deze week werden er 14 besmette paarden gevonden, tegen 48 een week eerder. Het aantal besmette vogels daalde zelfs van 71 naar slechts 7. In totaal zijn er dit jaar 150 paarden en 178 vogels met het virus gevonden.

Vooral in Zuid-Holland werden veel besmette vogels geteld, 91. Daar werden ook de meeste mensen gevonden met het virus, 32. Verder werden er besmettingen geregistreerd in Utrecht (12), Noord-Holland (5), Noord-Brabant (4), Gelderland (2) en Overijssel (1).

Geen vaccin

Het virus is oorspronkelijk afkomstig uit Afrika, uit het Ugandese Westnijldistrict. Het wordt overgedragen door muggen die besmette vogels prikken. Het is niet overdraagbaar van mens op mens.

Veel mensen hebben het niet eens door als ze besmet zijn, maar het kan ook griepachtige klachten veroorzaken. Bij mensen die ouder zijn dan 50 of al een zwakke gezondheid hebben, is de kans daarop groter.

Het virus dook in 2020 voor het eerst in Nederland op, verspreid door trekvogels. Dit jaar werden in Nederland voor het eerst doden gemeld. Een vaccin is er niet, de enige bescherming tegen het virus is het voorkomen van muggenbeten.

Experts verwachten dat we door klimaatverandering vaker te maken zullen krijgen met ziektes die tot nu toe alleen in warmere gebieden voorkwamen. Bloedbank Sanquin kondigde vorige maand daarom al aan voortaan in negen provincies te gaan testen op het westnijlvirus, om infecties via besmet bloed te voorkomen. Dat is al zeker één keer fataal gebleken.

Nederlandse musea trokken vorig jaar 31,6 miljoen bezoekers, meldt brancheorganisatie Museumvereniging. Het aantal bezoeken steeg ten opzichte van een jaar eerder met 2,5 procent. Het brengt de sector weer dichter naar het niveau van voor de coronapandemie.

Musea worden ook goed gewaardeerd, blijkt uit een onderzoek van Ipsos I&O. Daarin noemen de meeste volwassenen musea belangrijk. Ongeveer driekwart vindt ze waardevol voor de samenleving en 69 procent noemt ze betrouwbaar.

"Dat steeds meer mensen een museum bezoeken zien wij als een teken van betrokkenheid én vertrouwen", zegt Vera Carasso, directeur Museumvereniging en Stichting Museumkaart. "We koesteren dat vertrouwen en voelen een grote verantwoordelijkheid om musea toegankelijk en relevant te houden voor iedereen."

Museumkaart

Ook het aantal bezoeken met de Museumkaart neemt toe, meldt de Museumvereniging. Met die alsmaar populairder wordende kaart kunnen bezoekers een jaar lang onbeperkt naar honderden aangesloten Nederlandse musea. Vorig jaar werden 9,7 miljoen bezoeken gebracht met zo'n kaart, dat is een derde van alle museumbezoeken. Niet eerder werd het product zo vaak gebruikt voor een bezoek.

De Museumkaart werd in 2025 5 procent zelfs meer gebruikt dan in 2019, het laatste jaar voor corona. In dat jaar werden de meeste bezoeken gebracht aan musea.

In het onderzoek is niet meegenomen hoeveel bezoeken werden gebracht met andere museumkaarten, als de VIP-kaart en de Rembrandkaart.

Negen op de tien

Veruit de meeste Nederlanders gaan wel eens naar het museum, blijkt uit het onderzoek van Ipsos. Een derde gaat minder dan eens per jaar, een derde gaat met enige regelmaat (één of twee keer per jaar) en een kwart bezoekt drie keer per jaar of vaker een museum. 11 procent zegt nooit naar het museum te gaan.

De Museumvereniging meldt dat musea blijven investeren in toegankelijkheid, educatie, digitalisering en publieksbereik, ondanks stijgende kosten en aanhoudende financiële druk.

De vereniging stelt dat musea niet alleen collecties bewaren, maar ook belangrijk zijn voor het collectieve geheugen. Op de website schrijft de vereniging dat "investeren in musea daarom ook investeren in de maatschappelijke weerbaarheid van Nederland" betekent. "Daarmee blijven zij belangrijke plekken voor ontmoeting, kennis, inspiratie en maatschappelijke verbinding."

Door ongelukken en regen was het vanochtend volgens de ANWB de drukste donderdagochtendspits van dit jaar. Rond 08.45 uur stond er 936 kilometer file. Daarmee was het ook de op een na drukste ochtendspits van het jaar.

Volgens Rijkswaterstaat stond er op het drukste moment 577 kilometer file.

De ANWB meet het stilstaand verkeer op alle wegen. Rijkswaterstaat meet alleen de files op de rijkswegen en een aantal N-wegen. Ook gebruiken beide organisaties een andere definitie van file.

De drukste dag van dit jaar was volgens de ANWB woensdag 13 januari. Toen stond er op de piek volgens de meting van de ANWB 956 kilometer file.

'Niet verwacht'

Ondanks de drukte zijn er volgens de ANWB vandaag geen ernstige ongelukken gebeurd. .

Rijkswaterstaat had de drukte in de ochtend niet verwacht. Er wordt inmiddels wel een drukke avondspits verwacht door Rijkswaterstaat, dit houdt in dat er rekening wordt gehouden met meer dan 500 kilometer file.

"Ik zal deze wereld verlaten op de manier waarop ik grotendeels mijn tijd er heb doorgebracht: vol liefde." Met die woorden nam moordenaar Christa Pike (50) gisteravond afscheid van het leven. "Ik heb er vrede mee, ik ben klaar om te gaan."

Daarna ging het akelig mis. Anderhalf uur later, na twee injecties met een doorgaans dodelijk middel, bleek Pike nog te leven. De executie werd afgeblazen en Pike werd naar het ziekenhuis overgebracht. De staat Tennessee heeft verdere executies opgeschort om te onderzoeken wat er misging.

Journalisten die getuige waren van de executie beschrijven dat de avond meteen al anders verliep dan normaal. Het geplande tijdstip werd uitgesteld, omdat een rechter nog verder onderzoek wilde naar Pikes geestesgesteldheid toen ze als 18-jarige een andere tiener doodde. Enkele uren later kon de executie met vertraging alsnog beginnen, omdat het Hooggerechtshof geen bezwaar zag.

Lang wachten

"We kwamen om 18.41 uur de getuigenkamer binnen en moesten toen bijna een uur wachten", vertelt verslaggever Tori Gessner, die al meerdere executies bijwoonde. "Dat was vreemd. Normaal is het 10, 15 minuten voordat het begint."

De gordijnen van de executieruimte bleven eerst nog gesloten. Journalisten hoorden wel het klittenband van de brancard waarop Pike werd vastgesnoerd. Om 19.26 uur gingen de gordijnen open en konden de journalisten de death chamber zien, waar ook nog steeds de elektrische stoel Old Smokey staat opgesteld. Twee infusen met pentobarbital waren toen al ingebracht.

Pike mocht haar laatste woorden spreken. Moeder May Martinez van Pikes 19-jarige slachtoffer Colleen Slemmer was teleurgesteld dat de terdoodveroordeelde alleen over zichzelf sprak. "Verder niets. Niet sorry voor wat er met Colleen gebeurd is."

Pike martelde en vermoordde Slemmer samen met haar vriendje in 1995. De zaak veroorzaakte veel ophef, omdat er een satanisch symbool in de buik van het slachtoffer werd gekerfd. De vriend kreeg levenslang omdat hij nog minderjarig was, Pike de doodstraf.

Het vonnis was omstreden vanwege haar jonge leeftijd en haar geschiedenis als slachtoffer van seksueel geweld. Omdat de executie van Pike bovendien de eerste in Tennessee zou zijn van een vrouw in ruim twee eeuwen, kreeg de zaak wereldwijd aandacht.

Na haar afscheidswoorden zong Pike zachtjes met haar spiritueel begeleider. Op een gegeven moment sprak ze over een vervelend gevoel. "Het voelt alsof mijn arm gaat openbarsten", zei ze hardop. "Hoort dat zo?" Haar begeleider adviseerde haar te ontspannen, waarop Pike antwoordde "dat probeer ik". Om 19.41 uur kwam het seintje dat een eerste dosis was toegediend.

Het viel getuigen op dat Pike zo met haar benen trapte dat een laken op de grond viel. "Het was opmerkelijk hoelang ze nog sprak en zong en bewoog", vond verslaggever Steven Hale. "Pas om 19.45 uur hoorden we haar voor het eerst snurken."

Om 19.46 uur ging het gordijn zonder uitleg voor drie minuten dicht. De ademhaling van Pike bleef te volgen via een speaker: moeizaam, piepend, maar duidelijk hoorbaar. Om 20.01 uur volgde een teken dat de tweede dosis was toegediend. Vier minuten later hapte Pike ineens diep naar adem en werden de gordijnen plotseling voor een tweede keer gesloten.

De journalisten hoorden de ademhaling doorgaan, met regelmatig gesnurk. Ook hoorden ze deuren open en dicht gaan. Verzoeken aan het gevangenispersoneel om uitleg of om de gordijnen weer te openen, werden schouderophalend genegeerd.

De gordijnen bleven dicht tot ook de audioverbinding met de executiekamer om 20.53 uur werd verbroken en de gevangenisdirecteur iedereen zonder verklaring verzocht naar buiten te gaan. Bij de journalisten overheerste toen al het gevoel dat er iets fout was gegaan.

"We hebben heel veel vragen over wat we gezien hebben en ook wat we niet gezien hebben, op de momenten dat de gordijnen dicht waren", zegt een van hen. "Hier ging niets normaal", zegt een ander. "Het ging allemaal echt slecht."

'Puinhoop'

May Martinez zegt ook geen uitleg te hebben gekregen. "Wat een puinhoop", reageert ze. "We kregen pas in het kantoor van een leidinggevende te horen dat het niet gelukt was en ze op weg was naar een ziekenhuis."

Justitie in Tennessee heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op wat er is gebeurd. Ook over hoe Pike er nu aan toe is, zijn nog geen mededelingen gedaan. Zelfs haar advocaten zeggen nog niets te weten.

Gevraagd wat haar oordeel was over de gang van zaken was Martinez kort: "Ze hebben het verkloot".

Bij Pakistaanse luchtaanvallen op buurland Afghanistan zijn zeker negen mensen gedood, onder wie vrouwen en kinderen, melden de Taliban. Bij de aanvallen op twee provincies raakten elf mensen gewond. Ook zouden drie huizen zijn verwoest.

"Wij veroordelen deze daad als een daad van agressie", aldus de woordvoerder van de Taliban.

Het Pakistaanse ministerie van Informatie heeft in reactie gezegd dat de aanvallen gebaseerd waren op "geloofwaardige inlichtingen" over plekken waar terroristen zich verschansten. Volgens het ministerie kwamen daarbij "22 terroristen" om het leven.

Ook zijn grote hoeveelheden wapens en munitie vernietigd, die in deze schuilplaatsen waren opgeslagen", zo staat in de verklaring.

Het is afgelopen tijd weer onrustig tussen de twee buurlanden. In juli kwamen bij een zelfmoordaanslag met een autobom in het noordwesten van Pakistan 27 mensen om het leven. De lokale Taliban, Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP), eisten de aanslag op.

Vorige week werd een politiecomplex in Pakistan aangevallen. Bij de aanslag vielen tientallen doden. Ook die aanval werd opgeëist door de TPP.

Sindsdien zijn de spanningen tussen de twee buurlanden opgelopen, na een paar maanden van relatieve rust. In februari waren Pakistan en Afghanistan verwikkeld in de zwaarste gevechten in jaren met honderden doden als gevolg.

Hoewel Pakistan in het verleden banden onderhield met de Taliban, zijn de betrekkingen sinds de machtsovername van de beweging in Afghanistan in 2021 sterk verslechterd. Islamabad beschuldigt de Taliban ervan militanten te steunen die aanslagen plegen in Pakistan. Kabul verwerpt die beschuldigingen en verklaart het geweld uit interne problemen in Pakistan.

Diplomatie

De afgelopen jaren is het aantal bomaanslagen in Pakistan sterk toegenomen. Een groot deel daarvan wordt gelinkt aan de TTP, die actiever werd sinds de Taliban in 2021 in Afghanistan aan de macht kwamen. Volgens de Pakistaanse overheid zijn dit jaar ruim achthonderd Pakistanen omgekomen bij aanslagen. Ook zouden meer dan tweeduizend militanten zijn gedood.

Een half jaar geleden voerde Pakistan aanvallen uit op een een ziekenhuis in Kabul. Daarbij vielen honderden doden. Volgens het Afghaanse ministerie van Volksgezondheid bevonden zich geen militaire faciliteiten in de buurt van de kliniek.

Diplomatieke pogingen om het conflict tussen de buurlanden op te lossen, hebben tot nu toe weinig opgeleverd.

De Europese Commissie heeft per direct betalingen aan Sierra Leone stopgezet omdat het land niet meewerkt aan de uitlevering van drugscrimineel Bolle Jos. Dat bevestigt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid na een bericht in De Telegraaf.

Sierra Leone zou dit jaar nog 18 miljoen euro aan begrotingssteun van Brussel krijgen. Dat geld is bedoeld voor bijvoorbeeld voedselprogramma's, onderwijs en de infrastructuur in het straatarme land.

Nederland hoopt dat volgend jaar een uitkering van nog eens 22,5 miljoen kan worden stopgezet. Daar wordt nog over onderhandeld tussen de EU-lidstaten.

Het dichtdraaien van de geldkraan is een langgekoesterde wens van Nederland, omdat de voortvluchtige Jos L., alias Bolle Jos, onderdak heeft gevonden in het Afrikaanse land. Hij zou daar nauwe banden hebben met mensen op hoge posities, onder wie de president.

Honderd jaar cel

L. wordt de meest gezochte crimineel van de Lage Landen genoemd. In Nederland is hij veroordeeld tot 24 jaar cel voor cocaïnehandel en een liquidatiepoging, in België heeft hij in verschillende zaken bij elkaar meer dan honderd jaar gevangenisstraf gekregen.

"Met deze stap ben ik heel erg blij", zegt Van Weel in de Telegraaf. "Het is wrang dat er EU-geld gaat naar een land dat niet wil meewerken aan de uitlevering van iemand als Bolle Jos."

De Nederlandse minister hoopt dat dit gezien wordt als een stevig statement, dat niet alleen Nederland maar de hele Europese Unie de weigerachtigheid van Sierra Leone afkeurt.

Aanscherpen sancties

Er wordt binnen de EU gekeken naar mogelijkheden om het sanctiebeleid voor criminelen die zich buiten Europa ophouden, verder aan te scherpen door bijvoorbeeld een inreisverbod in te stellen of financiële tegoeden te bevriezen. Van Weel is nu in Luxemburg voor een bijeenkomst van Europese justitieministers, waar dit ook aan bod zal komen.

Het Europees Parlement nam onlangs een resolutie aan waarin staat dat "personen die zijn veroordeeld voor ernstige drugshandelmisdrijven niet aan berechting mogen ontkomen." De Nederlandse drugsbaron Jos L. wordt daarin bij naam genoemd.

Af en toe krijgt Maaike Keesen een brief van het UWV. "Mogelijk hebben we een fout gemaakt in de berekening van uw WIA-uitkering", staat in een brief die de NOS heeft ingezien. Bijna een jaar later weet Keesen nog steeds niet wat dat betekent. En ze is niet de enige.

Vandaag start het UWV met een enorme klus: de hersteloperatie die nodig is om vele duizenden mensen te compenseren die te weinig geld hebben gekregen via de WIA. Deze is bedoeld voor mensen die door ziekte niet meer kunnen werken.

"De rode draad in dit verhaal is: vervelende verrassingen, keer op keer", zegt Keesen, die eerder werkte als docent HR. Haar inschatting is dat ze maandelijks zo'n 200 euro te weinig heeft ontvangen. Ze kreeg een paar jaar geleden borstkanker; door de behandeling en heftige bijwerkingen kon ze uiteindelijk niet meer werken.

"Als je ziek wordt maak je je al zorgen of je überhaupt een uitkering zal krijgen. Later kreeg ik dus te horen dat de uitkering niet klopte, maar ik wist niet of ik te veel of te weinig had gekregen." Ze wil haar verhaal doen om te laten zien hoeveel onrust dit veroorzaakt. "Na mijn eerste telefoontje met het UWV lag ik te shaken. Telkens die onzekerheid levert veel stress op."

Te weinig én te veel

Volgens de Rekenkamer hebben zeker 16.000 mensen een te lage WIA-uitkering ontvangen tussen 2020 en 2024. Het gaat soms om kleine bedragen. Soms loopt het op tot 25.000 euro. Daarnaast zouden minimaal 12.000 mensen juist te véél geld hebben ontvangen.

Volgens het UWV komen de fouten doordat de uitkering zo ingewikkeld is. Het blijkt een hele klus om de bedragen correct te berekenen. Als iemand bijvoorbeeld vakantiegeld had opgebouwd maar het geld nog niet op de rekening had, viel de uitkering soms verkeerd uit. Hetzelfde gaat op voor mensen met een individueel keuzebudget. Daarom zijn UWV-ambtenaren 52.000 gevallen aan het herberekenen.

De Algemene Rekenkamer constateerde dat de fouten grotendeels kwamen door het thuiswerken dat gangbaar werd tijdens corona. Er was minder onderlinge hulp tussen UWV-medewerkers. Daardoor werden extra veel fouten gemaakt, stelde de Rekenkamer.

Geen terugbetalingen

Dit is niet de eerste keer dat het op grote schaal misgaat met uitbetalingen waar burgers recht op hebben. Het doet denken aan het toeslagenschandaal, waarin tienduizenden onterecht werden bestempeld als fraudeurs.

De regering wil voorkomen dat er weer over een schandaal wordt gesproken. Daarom werd besloten dat wie te veel heeft ontvangen, dat niet terug hoeft te betalen.

Philippe Penders bijvoorbeeld heeft volgens zijn eigen berekeningen zo'n 7500 euro te veel gekregen. Het voelt dubbel dat hij dat geld mag houden, zegt hij. "Aan de andere kant: dat geld heb ik gewoon niet. Ik kan al jaren niet zoveel werken en ik leef van een uitkering."

Het duurde ongeveer een jaar van kopzorgen totdat Penders duidelijkheid kreeg dat hij het geld mag houden. "Dat was een hele opluchting. Toen had ik al mijn uitgaven op een minimum gezet."

Veel vinkjes

In de tussentijd is Penders uitgegroeid tot een expert in het berekenen van WIA-uitkeringen. Aan de keukentafel in Amstelveen heeft hij een bedrijfje opgezet om uitkeringen van anderen te controleren. Hij zegt dat hij er tot nu toe zo'n 150 heeft doorberekend. Onder andere die van Maaike Keesen.

Het UWV wordt gezien als de boeman in dit verhaal, maar dat is volgens Penders niet helemaal eerlijk.

"Werkgevers moeten heel veel informatie aanleveren. Bijvoorbeeld dat iemand met verlof is geweest. Daar gaat het op grote schaal mis, zie ik. En dan kan het UWV ook niet de juiste berekening maken."

100 miljoen

Het kabinet-Jetten wil de WIA veranderen, deels omdat de regeling zo ingewikkeld is. De Algemene Rekenkamer concludeerde dat het onmogelijk is voor gewone burgers om zelf te controleren of ze de juiste bedragen krijgen. "Ook medewerkers van het UWV merken het niet als zij meer fouten maken."

Volgens het UWV zal het tot en met 2027 duren voordat alle gedupeerden geld ontvangen. Daarvoor is 100 miljoen euro gereserveerd.

De kritiek van de Rekenkamer heeft bij het UWV niet geleid tot een strenger thuiswerkbeleid. "Het streven is dat medewerkers in de regel twee dagen per week op kantoor werken", zegt een woordvoerder.

De Israëlische premier Netanyahu vindt het nog te vroeg om te concluderen dat Iran betrokken was bij de gewelddadige aanval in het vliegtuig van Flydubai dat gisteren van Dubai naar Tel Aviv vloog. Dat zei hij gisteravond in een interview bij de Amerikaanse nieuwszender Fox News.

Hij voegde daar wel aan toe: "Maar het is geen geheim dat Iran Israëliërs in het buitenland wil aanvallen." Volgens Netanyahu wordt onderzocht of er banden zijn tussen Iran en de copiloot uit Oman die de gezagvoerder in de cockpit aanviel en waarschijnlijk als doel had het vliegtuig te laten crashen.

Netanyahu: "Ik ken de precieze achtergrond van de aanvaller niet, maar hij haatte duidelijk Israëliërs, want hij was van plan om ongeveer 170 van hen in dit vliegtuig te doden, waarbij hij ook zelfmoord zou plegen." En: "Dat is fanatisme en haat van een onmetelijk niveau."

Copiloot wordt verhoord

De copiloot is aangehouden direct na de noodlanding die het vliegtuig maakte in Saudi-Arabië. Hij wordt hij door de Saudische autoriteiten verhoord.

Over het motief van de copiloot hebben de Israëlische autoriteiten nog geen uitspraken gedaan, maar de Israëlische publieke omroep Kan meldt op basis van veiligheidsbronnen dat er geen aanwijzingen zijn dat een staat of terroristische organisatie achter het incident zit.

Minister van Defensie Katz sprak gisteren al wel van "een jihadistische terreurpoging". "Volgens de eerste informatie waarover we beschikken, had de terrorist maar één bedoeling: het vliegtuig met alle passagiers aan boord laten neerstorten."

Duidelijk is dat de paniek aan boord van vlucht FZ1073 enkele uren na opstijgen in Dubai groot was. Netanyahu prees de Indiase gezagvoerder Smit Machchlar dat het hem, hoewel hij zwaargewond was, toch lukte om de deur van de cockpit te openen. De copiloot werd vervolgens overmeesterd door passagiers waarna andere piloten die aan boord zaten de besturing van het vliegtuig overnamen.

Het lukte hen om het vliegtuig, nadat het gedurende dertig seconden een duikvlucht van bijna 5000 meter had gemaakt, te stabiliseren en aan de grond zetten op de luchthaven van Tabuk in Saudi-Arabië. De zwaargewonde piloot Machchlar werd door passagiers aan boord in leven gehouden en direct na de landing overgebracht naar het ziekenhuis, net als de copiloot. De toestand van Machchlar is stabiel.

Netanyahu zei te verwachten dat de dader spoedig wordt overgebracht naar de Verenigde Arabische Emiraten voor verder verhoor. Volgens Netanyahu is het de bedoeling dat Israël hierbij zal aansluiten.

De Amerikaanse president Trump zei gisteren in The Oval Office dat hij met Netanyahu had gesproken over het geweldsincident. De copiloot is volgens hem "misschien een terrorist of misschien een gestoorde".

Inspectie door de Mossad

De passagiers arriveerden gisteravond uiteindelijk in Tel Aviv. Daar werden zij naartoe gevlogen in een toestel dat eerst was geïnspecteerd door de Israëlische geheime dienst Mossad. Op het vliegveld werden ze ontvangen door Netanyahu. Flydubai heeft alle vluchten van en naar Israël opgeschort zolang het onderzoek loopt.

Bij de aanhoudende Franse scholierenprotesten zijn meer dan honderd mensen gewond geraakt en honderden aanhoudingen verricht. De protesten tegen een tekort aan leraren en vervallen schoolgebouwen breidden zich gisteren uit naar meer scholen verspreid door Frankrijk. Vandaag worden opnieuw demonstraties verwacht.

Vandaag presenteert de Franse regering de begroting voor 2027. Die zal naar verwachting bezuinigingen bevatten om de druk op de overheidsfinanciën te verlichten. De protesten begonnen vorige week in de regio Parijs, toen scholieren de ingangen van middelbare scholen blokkeerden.

Gisteren waren onder meer protesten in Saint-Denis, een voorstad van Parijs, in Lyon en in Lille.

Woede aanwakkeren

Volgens onderwijsminister Edouard Geffray zijn sinds het begin van de protesten deze week 119 mensen gewond geraakt, onder wie leerlingen en schoolmedewerkers. De meeste gewonden onder het personeel zijn volgens hem schooldirecteuren en docenten.

Politici van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI) hebben zich aangesloten bij de demonstraties. Andere bestuurders en politici verwijten de partij de woede onder scholieren, en het daarmee gepaard gaande geweld, aan te wakkeren.

LFI-voorman Jean-Luc Mélenchon sprak eerder van geweld van de veiligheidsdiensten, dat hij "onacceptabel" en "disproportioneel" noemde.

Problemen erkend

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nunez zijn gisteren 625 mensen aangehouden, nadat een dag eerder al meer dan 440 arrestaties waren verricht. De meeste aangehouden demonstranten zijn minderjarig. Nunez meldde ook zeven incidenten waarbij zoutzuur naar politieagenten werd gegooid.

De regering heeft het geweld veroordeeld, maar ook erkend dat de problemen op middelbare scholen serieus genomen en aangepakt moeten worden.

Bij het Lycée Paul-Eluard in Saint-Denis is het al dagen onrustig. "We willen gehoord worden, omdat wij de generatie van morgen zijn," zegt Jannah (16 ). "Wij gaan hier leven. We hebben recht op goed onderwijs. Het minste wat we mogen verwachten, is dat we onder zo normaal mogelijke omstandigheden kunnen werken. Maar dat is hier niet het geval."

De leerlingen van de school klagen over de slechte staat van hun schoolgebouw: muren brokkelen af, stoelen zijn kapot en er zijn ratten. Een deel van de lessen wordt nu gegeven in een tijdelijk noodgebouw. "In de winter is het daar heel koud, in de zomer ontzettend warm", zegt Jannah. "Dat kan gewoon niet. We zijn er helemaal klaar mee."

Politieoptreden tegen jongeren

Om hun leerlingen te beschermen vormen docenten van de school een 'menselijke ketting' tussen de scholieren en de ordetroepen van de politie en gendarmerie. Eén van hen is Julie Morriset, docent filosofie. "Elke dag zijn er arrestaties en is er politiegeweld," vertelt ze. "We hebben leerlingen gehad die met traangas zijn bespoten, die zijn geslagen en die op een gewelddadige manier zijn gearresteerd. We hebben het hier wel over jongeren van 15, 16 en 17 jaar die worden behandeld alsof het tuig is. Dat vinden wij echt niet kunnen."

"Ik vind het belachelijk en schandalig dat de politie optreedt tegen jongeren tussen de 14 en 18," zegt Asia (14). "We zijn minderjarig, we zijn hier alleen om over onze rechten te praten."

Het is artsen van het Radboudumc gelukt om clitorissen zodanig te reconstrueren dat die weer helemaal functioneren en orgasmes kunnen geven. Dat blijkt na een eerste studie waarbij vrouwen werden geholpen nadat een deel van hun clitoris verloren was gegaan als gevolg van vulvakanker.

Van de eerste 23 vrouwen met vulvakanker die zijn geopereerd met herstel van de clitoris, kon negentig procent na de operatie weer een clitoraal orgasme krijgen. Dat gebeurde drie tot zes maanden na de operatie. "In het begin is de clitoris soms wat overgevoelig of juist minder gevoelig, maar na een jaar is het herstel optimaal. We zien dat bij de meeste vrouwen het gevoel weer teruggaat naar de situatie van voor de operatie", vertelt gynaecologisch oncoloog Mieke ten Eikelder.

Samen met plastisch chirurg Tim Nijhuis ontwikkelde Ten Eikelder de operatietechniek. "Wanneer de tumor in of rondom de clitoris zit, moeten we die soms gedeeltelijk verwijderen", zegt Ten Eikelder. "Tot nu toe werd de wond daarna dichtgemaakt en verdween de clitoris onder een laag huid. Zonder aandacht voor kwaliteit van leven of de vraag of een orgasme nog mogelijk is."

Wangslijmvlies

Tijdens de operatie, waarbij de tumor wordt verwijderd, worden de zenuwbundels van de clitoris losgemaakt en verschoven zodat er een nieuw topje van de clitoris ontstaat. "Daarna zetten we daar een stukje wangslijmvlies overheen", zegt Nijhuis. "Wangslijmvlies lijkt namelijk op het gebied bij de vulva. En zo blijft de gevoeligheid van de clitoris behouden."

Belangrijk is dat het verwijderen van de tumor en de reconstructie van de clitoris tegelijkertijd gebeuren, het kost ongeveer 15 minuten extra operatietijd. "Dus een aparte tweede operatie is niet eens nodig", aldus Nijhuis.

Voor mannen met kanker in hun penis was het al veertig jaar mogelijk om hun penis te laten reconstrueren. Nu pas wordt reconstructie van de clitoris na kanker mogelijk. Het past in de voorzichtige trend naar meer onderzoek naar vrouwspecifieke aandoeningen. Want over het vrouwenlichaam weten artsen relatief weinig omdat het meeste wetenschappelijk onderzoek gebaseerd is op mannen.

NOS op 3 onderzocht waarom we zo weinig weten van de clitoris.

Wel bestonden er al mogelijkheden om vrouwen, die bijvoorbeeld waren besneden, te helpen met een reconstructie. Maar de methode waarbij de zenuwbundels worden losgemaakt en bedekt met wangslijmvlies om een gevoelig nieuw knopje te maken, is volgens de twee artsen nieuw. "Nergens in de beschreven bestaande operatietechnieken hebben we dit kunnen terugvinden", zegt Ten Eikelder.

Seksualiteit is belangrijk voor de kwaliteit van leven voor vrouwen, zo zegt ervaringsdeskundige Hanni Braspenning, een 80-jarige kunstenares die in het Radboudumc is geopereerd. "Ik werk vanuit een zekere emotie én gevoel die belangrijk zijn voor mijn identiteit als vrouw en feminist. Zonder clitoris ben ik een deel van mijn vrouwelijkheid kwijt en dat zou geen goed effect op mijn kunst hebben. Daar heb ik nu geen zorgen meer over."

'De nieuwe standaard'

Door de bemoedigende resultaten, wordt de methode nu overgenomen in het land om te onderzoeken of dit succes ook op grotere schaal kan worden bereikt. Dit landelijke onderzoeksprogramma wordt mede gefinancierd door het fonds KWF Kankerbestrijding.

Naast het Radboudumc behandelen nog acht andere ziekenhuizen vulvakanker. Zij doen allemaal mee aan een vervolgproject, waarin de gynaecologisch oncologen en plastisch chirurgen de nieuwe techniek aanleren. Daarnaast leiden Nijhuis en Ten Eikelder buitenlandse specialisten op.

"We hopen dat deze ingreep wereldwijd de nieuwe standaard gaat worden", zegt Ten Eikelder. Ze benadrukt wel dat de techniek verder moet worden onderzocht, ook hoe die veilig kan worden ingevoerd in de dagelijkse zorg in Nederland.

Goedemorgen! Het is vandaag de tweede dag van de Algemene Financiële Beschouwingen. Minister Eelco Heinen (Financiën) en staatssecretaris Eelco Eerenberg beantwoorden vragen van Kamerleden. En het Nederlands elftal speelt zijn derde wedstrijd in de Nations League in en tegen Griekenland.

Eerst het weer: vandaag vooral in het oosten en noordoosten stevige buien, met kans op onweer. In de rest van het land overwegend droog. Het wordt zo'n 20 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In de Amerikaanse staat Tennessee is de executie van de ter dood veroordeelde Christa Pike mislukt. Na het twee dodelijke injecties, leefde ze nog. Haar advocaten hebben gevraagd om de executie per direct stop te zetten. Ze zou inmiddels zijn overgebracht naar een ziekenhuis voor medische zorg.

Pike werd ter dood veroordeeld voor een moord die zij in 1995 pleegde, toen ze 18 was. Volgens haar advocaten is bij de strafbepaling destijds onvoldoende rekening gehouden met haar jonge leeftijd en trauma's uit haar jeugd. Een federaal hof van beroep gaf daarom kort voor het geplande tijdstip van de executie uitstel, maar het Hooggerechtshof draaide dat na een aantal uur terug.

En dan nog dit:

Gisteren overleed schrijfster, cabaretière, taalkundige en columnist Paulien Cornelisse op 50-jarige leeftijd. Zo leerde Nederland haar kennen:

Fijne dag!

Na jarenlange discussie over schijnzelfstandigheid moet een nieuwe wet een einde maken aan de discussie wanneer iemand zzp'er is en wanneer niet. "Dit moet duidelijkheid geven voor ondernemers en opdrachtgevers", zegt minister Aartsen van Werk en Participatie.

Opdrachtgevers die met schijnzelfstandigen werken lopen het risico naheffingen van de Belastingdienst te krijgen voor belasting en sociale premies. Door de onduidelijke regels stopte een deel van de opdrachtgevers daarom met het inhuren van zzp'ers.

In de nieuwe wet staan criteria waar zzp'ers en opdrachtgevers houvast aan hebben, zegt Aartsen. Werk je onafhankelijk van anderen, draag je ondernemersrisico's en heb je de vrijheid om je werk zelf te organiseren dan ben je een ondernemer.

Drie opdrachtgevers

Concreet betekent het dat je een inschrijving bij de Kamer van Koophandel moet hebben, een btw-nummer, een zakelijke bankrekening en facturen uitschrijft en zakelijke betalingen doet. Je moet gerekend over twee jaar minstens drie verschillende opdrachtgevers of klanten hebben en actief zijn met het werven van nieuwe opdrachtgevers.

"Het zijn geen onredelijke criteria die we stellen", zegt Aartsen. "Als je eraan voldoet weet je zeker dat je niet bang hoeft te zijn voor naheffingen."

Ook het werk zelf moet aan criteria voldoen. Je moet als ondernemer in principe vrij zijn om te bepalen waar, wanneer en hoe je de opdracht uitvoert. Tenzij het werk echt alleen op een bepaalde plek kan worden uitgevoerd zoals een bouwplaats, of op een bepaald tijdstip zoals reparatiewerk buiten kantooruren of openingstijden.

Pensioen en verzekeringen

Verder moet de zzp'er voorzieningen treffen die een werknemer in loondienst niet nodig heeft. Een verzekering tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid, pensioen, verzekeringen voor schade door de werkzaamheden en andere ondernemersrisico's. Hier komt een minimumbedrag voor in de wet, je hoeft niet al die voorzieningen te hebben.

"Over het bedrag dat een zzp'er minstens moet besteden aan deze voorzieningen willen we met ondernemers in gesprek", zegt Aartsen. "Het moet niet te veel zijn maar het mag ook geen wassen neus worden."

Voor de meeste ondernemers zijn dit allemaal vanzelfsprekendheden. Zij worden met deze wet wettelijk erkend als zelfstandig ondernemer. Maar precies voor de groep waarbij het niet duidelijk is moet de wet helpen om alsnog aan de criteria te voldoen.

Tot 29 oktober kunnen belanghebbenden op de wetteksten reageren via Internetconsultatie.nl. Daarna komen er nog debatten met de Tweede en Eerste Kamer. Eerder dan 1 januari 2028 zal de wet niet ingaan.