NOS Nieuws - Algemeen

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) begint een onderzoek naar de risico's van aardgasexplosies na de zware explosie in de binnenstad van Utrecht in januari.

De raad gaat breder onderzoek doen naar gasexplosies omdat de schade vaak "enorm groot" is, zowel voor bewoners als omgeving. Daarbij blijft aardgas de komende tientallen jaren een belangrijke energiebron voor Nederlandse huishoudens.

"We willen onderzoeken wat de oorzaken zijn van deze gasexplosies en wat er van te leren is", schrijft de raad. Ook explosies in 2022 in een woning in Oldenzaal en een flatgebouw in Bilthoven worden in het onderzoek meegenomen.

De raad benadrukt dat nog niet is vastgesteld of de explosie in Utrecht ook door gas is veroorzaakt. Het onderzoek van het Openbaar Ministerie loopt nog. Over de explosie in de Visscherssteeg heeft de gemeente eerder al wel laten weten dat een misdrijf niet voor de hand ligt.

Vier gewonden

Bij de explosie en daaropvolgende brand raakten op 15 januari vier mensen lichtgewond. Meerdere panden stortten in. Ook raakten omliggende huizen en winkels zwaar beschadigd. De straten rond de Visscherssteeg zijn inmiddels weer toegankelijk, schrijft RTV Utrecht.

Vorige maand is begonnen met de sloop van panden die niet meer te redden zijn. De gemeente liet eerder weten dat die werkzaamheden naar verwachting vier weken duren.

Europese landen staan niet te springen om met een NAVO-missie te helpen met het heropenen van de Straat van Hormuz. De Amerikaanse president Trump zei in een interview met de Financial Times dat als landen daar niet bij helpen, het bondgenootschap "een zeer slechte toekomst" wacht.

Trump vindt dat "het niet meer dan logisch is dat landen die baat hebben bij de Straat, meehelpen met ervoor zorgen dat daar niets slechts gebeurt". Na de eerste aanvallen van Israël en de VS heeft Iran de Straat van Hormuz, een belangrijke doorvaartroute voor olie, goeddeels geblokkeerd.

'Dit is niet onze oorlog'

Europese landen tonen zich na Trumps woorden terughoudend om zich te mengen in de oorlog. Zo zegt de Britse premier Starmer dat het Verenigd Koninkrijk "zich niet in de oorlog laat trekken" en de heropening van de belangrijke zeestraat geen NAVO-opdracht is. Italië ziet geen missies van de marine die uitgebreid kunnen worden tot de Straat van Hormuz.

Ook Duitsland wil niets weten van een NAVO-missie. "Wat verwacht Trump van een handvol Europese oorlogsschepen? Kunnen zij iets wat de krachtige Amerikaanse marine niet kan?", zegt defensieminister Pistorius. "Dit is niet onze oorlog, wij zijn die niet begonnen."

Nederland gaat wat premier Jetten betreft voorlopig ook geen rol spelen in het beveiligen van de zeestraat. "We moeten eerlijk zijn, met het huidige aantal aanvallen dat daar plaatsvindt, is het heel moeilijk om daar op korte termijn een missie in gang te zetten."

EU-buitenlandchef Kallas benadrukt dat de regio formeel gezien niet in het werkgebied van de NAVO valt. "Er liggen geen NAVO-landen in de Straat van Hormuz."

Waarom is deze zeestraat zo belangrijk?

De Straat van Hormuz is een smalle zeestraat in de Golfregio. Ongeveer een vijfde van het dagelijkse wereldwijde olieverbruik gaat via deze route, maar de scheepvaart door de Straat is sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten zo goed als stilgevallen door een Iraanse blokkade. Dat leidt tot hoge olieprijsstijgingen en deed het Internationaal Energieagentschap (IEA) vorige week besluiten om een recordhoeveelheid van 400 miljoen vaten olie uit de strategische reserves te halen.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken zitten vandaag met Kallas om tafel om te bespreken welke stappen mogelijk zijn om de scheepvaart door de Straat van Hormuz weer op gang te brengen.

Gisteren werd al duidelijk dat de EU een marinemissie in de Straat overweegt. Het zou gaan om een uitbreiding van de EU-missie Aspides, die op dit moment bestaat uit drie schepen uit Frankrijk, Italië en Griekenland die in de regio de koopvaardij beschermen tegen aanvallen van de Houthi's uit Jemen.

Duitsland ziet geen rol voor zichzelf bij de beveiliging van de zeestraat, zei buitenlandminister Wadephul. Hij is sceptisch over een uitbreiding van de EU-missie Aspides. Volgens hem kan de veiligheid in de regio alleen gegarandeerd worden als de oorlog tot een einde komt.

Berendsen sluit missie niet uit

Voorafgaand aan het gesprek met zijn collega's zei minister Berendsen dat hij niet uitsluit dat Nederland wel een bijdrage levert aan de veilige doorvaart langs Hormuz. Maar hij vindt het meer voor de hand liggen om extra sancties aan Iran op te leggen om zo de vrije doorvaart af te dwingen.

"We hebben grote belangen bij wat er in de Straat en in de regio gebeurt", maar een besluit om deel te nemen aan een missie kan volgens hem niet lichtvoetig worden genomen. "Een aantal schepen sturen" is volgens hem in elk geval niet de oplossing voor het probleem.

Correspondent EU en NAVO Kysia Hekster:

"Formeel is de Straat van Hormuz natuurlijk geen NAVO-gebied, maar Trump maalt niet om dat soort formaliteiten. Dat maakt het voor de bondgenoten niet makkelijker om te reageren.

Een NAVO-missie optuigen kost tijd en bovendien moeten alle 32 leden van de alliantie dan op één lijn zitten. We weten dat dat niet zo is. Spanje bijvoorbeeld heeft duidelijk gezegd: nee tegen de oorlog. Andere landen zeggen het wat omfloerster, maar ook zij willen niet meedoen aan een oorlog die begonnen is zónder hen, door Amerika en Israël.

De gevolgen voor de Europese landen zijn wel groot. Het kan dus zijn dat ze onder voorwaarden wel in een gelegenheidscoalitie, los van de de NAVO, willen meehelpen om Europese belangen te verdedigen, maar dat is nog niet duidelijk. De Europese landen hebben veel mijnenvegers, de Amerikanen bijna niet, en dat maakt de positie van Europa wel wat sterker."

Rusland stelt dat Oekraïne afgelopen weekend honderden aanvallen met drones heeft uitgevoerd, ook op hoofdstad Moskou. Oekraïne heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging. Ondertussen ging Rusland door met het bestoken van doelen in Kyiv.

Volgens burgemeester Sobjanin van Moskou zijn de afgelopen dagen ongeveer 250 onbemande toestellen die op weg waren naar de regio Moskou neergehaald.

In de stad Labinsk, in de zuidelijke Russische regio Krasnodar, is afgelopen nacht brand uitgebroken bij een oliedepot na een droneaanval, melden lokale autoriteiten. Niemand zou daarbij gewond zijn geraakt.

Aanvallen op Kyiv

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv gingen vanochtend even voor 08.30 uur de luchtalarmen af. Rusland heeft rond de dertig Shahed-drones afgevuurd op de energie-infrastructuur, meldt Kyiv Independent.

Volgens burgemeester Klytsjko zijn brokstukken van drones terechtgekomen in het stadscentrum. Er zijn geen branden of gewonden, meldt hij op Telegram.

Oekraïne produceert duizenden drones per maand. Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe ging afgelopen week op bezoek bij de makers:

Voor het eerst in lange tijd komt een grote Europese bankenovername dichtbij. De Italiaanse grootbank Unicredit maakte vanmorgen bekend ergens in de komende vier dagen een belang van meer dan 30 procent in het Duitse Commerzbank te verkrijgen. Als die drempel is behaald, is Unicredit wettelijk verplicht om een bod uit te brengen op alle aandelen van de tweede bank van Duitsland.

Unicredit begon vorig jaar aandelen van Commerzbank te kopen. Inmiddels heeft de Italiaanse bank 26 procent van de Duitse concurrent in handen. Commerzbank zelf wil van een overname niets weten. Ook de Duitse overheid, die sinds de kredietcrisis een belang van bijna 13 procent in de bank heeft, voelt weinig voor een Italiaanse overname. Een poging om Commerzbank met Deutsche Bank te laten fuseren mislukte eerder.

In een persbericht schrijft Unicredit dat het "een dialoog" wil aangaan met aandeelhouders als de grens van 30 procent in Commerzbank is bereikt. De bank biedt aan 30,8 euro per aandeel te betalen. Daarmee wil Unicredit zo'n 35 miljard euro betalen voor alle aandelen van Commerzbank.

Geen controle

Opvallend genoeg zegt Unicredit erbij dat het niet verwacht dat het de volledige controle over Commerzbank zal krijgen. Vermoedelijk wijzen de Italianen naar de weerzin van de Duitse overheid over de overname. Een woordvoerder van het Duitse ministerie van Financiën zei tegen persbureau DPA tegen een vijandige overname van Commerzbank te zijn.

Daarmee wordt het moeilijk voor Unicredit om de al bestaande Duitse dochter HypoVereinsbank te laten fuseren met Commerzbank. Toch noemt de bank de stap "verstandig, pragmatisch, zonder nadelen".

Het plan om Commerzbank over te nemen komt uit de koker van de enkele jaren terug aangetreden topman Andrea Orcel. Hij bedacht in 2007 als bankier van de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch een plan om ABN Amro over te laten nemen door Fortis, RBS en Santander. Een jaar na de overname moesten zowel Fortis als RBS worden genationaliseerd.

Bij Israëlische aanvallen op Gaza zijn gisteren twaalf mensen gedood. Ook raakten zeker veertien mensen gewond. Het afgelopen etmaal was in de Gazastrook een van de dodelijkste in weken.

De aanvallen vonden plaats in het vluchtelingenkamp Nuseirat in Centraal-Gaza. Daarbij werden een echtpaar en hun 10-jarige zoon gedood. Volgens de ziekenhuisautoriteiten was de vrouw in verwachting van een tweeling. Ook een buurjongen van het gezin werd bij de aanval gedood.

"We lagen te slapen en werden wakker door een inslag van een raket", vertelt een buurman van het gezin aan persbureau AP. "Er was geen waarschuwing vooraf."

In de nabijgelegen stad Zawaida werden acht agenten gedood bij Israëlische aanvallen.

Het Israëlische leger zegt een aanval te hebben uitgevoerd op Hamas-strijders, nadat die een dag eerder het vuur zouden hebben geopend op Israëlische troepen. Verdere details ontbreken.

Bezette Westelijke Jordaanoever

In de nacht van zaterdag op zondag werd een Palestijns gezin op de bezette Westelijke Jordaanoever in hun auto beschoten door Israëlische militairen. De ouders en twee kinderen van 5 en 7 jaar werden daarbij gedood. Twee andere kinderen hebben de aanval overleefd.

Sinds het ingaan van het staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas in oktober vinden er bijna dagelijks aanvallen plaats in Gaza. De Israëlische aanvallen namen in de eerste dagen van de oorlog met Iran af, maar zijn sindsdien volgens Palestijnen en experts weer toegenomen.

Volgens de gezondheidsautoriteiten in Gaza zijn sinds het ingaan van het bestand eind vorig jaar meer dan 650 Palestijnen gedood. Ook zijn vier Israëlische soldaten gesneuveld.

Grensovergang Rafah

Gisteren meldde Cogat, de militaire instantie die de Israëlische bezetting van de Palestijnse Gebieden coördineert, dat de grensovergang bij de zuidelijke stad Rafah woensdag weer deels zal opengaan voor personenverkeer in beide richtingen.

De overgang met Egypte werd kort na de eerste Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran door Israël afgesloten. De grens was begin vorige maand na lange tijd weer deels geopend.

De grensovergang is voor Palestijnen in Gaza de belangrijkste verbinding met de buitenwereld. Door de heropening eerder dit jaar kon een klein deel van de 20.000 mensen die dringend medische hulp in het buitenland nodig hebben de grens oversteken.

Op de Zuidas in Amsterdam heeft vannacht een explosie plaatsgevonden. Dat bevestigt de politie aan de NOS. Dat gebeurde bij een kantoorpand aan de Strawinskylaan. Na de explosie ontstond een kleine brand, die door beveiligers is geblust. In het pand is onder meer de Amerikaanse Bank of New York gevestigd.

Op sociale media circuleert een video waarin de actie wordt opgeëist door dezelfde groep die eerder de aanslagen opeiste bij een synagoge in Luik, een joodse school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam, afgelopen weekend. In de video is te zien dat een explosief voor een draaideur wordt aangestoken. De locatie van de beelden is door de NOS geverifieerd.

De politie zegt de beelden te kennen en daar onderzoek naar te doen, maar kan nog niet zeggen of er inderdaad een verband is tussen de aanslagen. Daarnaast onderzoekt de politie camerabeelden en worden getuigen opgeroepen zich te melden.

Over de groep, die zichzelf Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah noemt, is nog maar weinig bekend. Gisteren zei politiek antropoloog en Midden-Oosten-expert Younes Saramifar tegen de NOS dat de groep in een eerdere verklaring verwijst naar de oorlog tussen Iran, Israël en de VS. Of de groep ook daadwerkelijk achter alle aanslagen zit, is niet met zekerheid te zeggen.

Voor de brandstichting in de synagoge in Rotterdam zijn afgelopen vrijdag vier tieners opgepakt van 17, 18 en 19 jaar oud. De politie is nog steeds op zoek naar twee verdachten die een explosief plaatsten bij een joodse school in Amsterdam.

Een stukje Nederland, midden in Washington. Op de National Mall van de hoofdstad zijn 150.000 tulpen klaargezet om gratis te worden meegenomen: een cadeau van de Europese Unie voor de 250ste verjaardag van de Verenigde Staten. Voor bezoekers is het een vrolijk voorjaarsuitje, maar voor telers en exporteurs zijn de bloemen ook een visitekaartje in een tijd van importheffingen en dure vracht.

Met een stroopwafel in de hand zoeken de duizenden mensen tussen de rijen rode, gele en roze tulpen hun favoriet. Langs de uitgestalde rijen tussen het Capitool en het Witte Huis poseren bezoekers met hun geplukte exemplaren.

De tulpen zijn een geschenk van de Europese Unie en niet alleen bedoeld voor mooie plaatjes. Het is ook een demonstratie van hoe nadrukkelijk de Nederlandse bollensector aanwezig wil blijven in dit land. Juist in een tijd waarin zaken doen met Amerika minder vanzelfsprekend is geworden, zet de internationale tulpenhandel zichzelf in de etalage.

Miljoenenmarkt

De nadruk op zichtbaarheid doet ertoe. De Verenigde Staten zijn voor Nederlandse bloembollen al jaren de belangrijkste exportmarkt. Volgens handelsorganisatie Royal Anthos is de totale exportwaarde van bloembollen ongeveer 650 miljoen euro per jaar, waarvan zo'n 120 miljoen euro naar de VS gaat.

Mark-Jan Terwindt, voorman van Royal Anthos, onderstreept het belang van de Amerikaanse afzetmarkt voor de sector. "We zijn al 150 jaar in Amerika, en we hopen er de komende 100 jaar ook te blijven." De bloemen benadrukken volgens hem ook het belang van de handelsrelatie tussen Nederland en de Verenigde Staten. Terwindt noemt het "tulpendiplomatie".

Ook buiten dit evenement op The Mall is de tulp aanwezig in Amerikaanse tuinen en parken, ook in Washington zelf. Rond het Witte Huis staan elk voorjaar Nederlandse tulpen die Nederland traditioneel schenkt aan de tuinman van de ambtswoning. En bijvoorbeeld in Holland, Michigan wordt elk voorjaar het Tulip Time Festival gehouden, met perken vol Nederlandse tulpen.

Handel onder druk

Die tulpenbollen gaan per vrachtschip van Nederland naar de VS, waar kwekers ze verder opkweken. Jaarlijks worden er meer dan 3500 zeecontainers met bloembollen en vaste planten naar de VS en Canada verscheept. Juist die route is het afgelopen jaar onder druk komen te staan. Tulpenboeren en importeurs kregen te maken met pittige importheffingen en stijgende transportprijzen.

Volgens Werner Jansen, die een tulpenkwekerij in Virginia runt, was de impact van de heffingen groot voor zijn bedrijf. Dat zit hem niet alleen in de hoogte van de heffingen, maar ook in het geschuif ermee. Op veel EU-goederen gold eerder een Amerikaans importtarief van 15 procent. Na een uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof werd dat vervangen door een tijdelijke importheffing van 10 procent, terwijl de regering-Trump alweer werkt aan een verhoging.

Daar komt de onrust op de wereldmarkt nog bovenop. Containertransport is duur, brandstofprijzen zijn gestegen en de beschikbaarheid van scheepsruimte wisselt. Voor een sector die afhankelijk is van gekoeld transport en een strakke planning zijn dat geen randzaken, maar kosten die direct doorwerken in de keten.

Volgens Jansen zie je dat uiteindelijk terug van importeur tot winkel en dus ook in de prijs van een bos tulpen. Toch blijft die vraag naar tulpen overeind. "We zien dat de consument de de tulp wel blijft kopen."

Een beetje geluk

Ondanks het onzekere politieke en economische klimaat kiezen de sprekers in Washington voor een andere nadruk. Terwindt vertelt in zijn openingstoespraak dat de tulpen staan voor "een weerspiegeling van gedeeld erfgoed, langdurige handel en wederzijds respect". Tarieven en politieke spanningen komen op het podium niet ter sprake.

Dat optimisme klinkt vandaag op meer plekken. De sector wil laten zien dat de band met de Verenigde Staten nog altijd belangrijk is. "De tulp blijft een geliefde bloem", zegt teler Jansen. Juist in onzekere tijden staan bloemen voor iets moois: "Voor een beetje geluk."

Voor bezoekers telt vooral dat laatste. Een Amerikaanse die door de tulpen wandelt, herinnert zich nog hoe ze veertig jaar geleden de velden in Nederland zag. Nu staat ze, zichtbaar blij, opnieuw tussen de bloemen.

De PFAS in eieren van hobbykippen komt voor een groot deel uit wormen. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Kippen die buiten lopen, leggen eieren met de meeste PFAS. Dat komt doordat ze 'verontreinigde' wormen eten.

Het RIVM besloot onderzoek te doen nadat de NOS twee jaar geleden had aangetoond dat hobbykippeneieren in het hele land grote hoeveelheden PFAS kunnen bevatten. Het onderzoek richtte zich op de herkomst van de PFAS, een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid van mensen en het milieu.

Dat vooral wormen de boosdoener zijn, konden de onderzoekers concluderen doordat de wormen uit de tuinen waar kippen scharrelden veel PFAS bevatten. De PFAS-soorten in de wormen kwamen bovendien overeen met die in de eieren. Andere bodemdieren hebben mogelijk ook veel PFAS in zich.

PFAS stapelt zich op in wormen

"Doordat er overal in Nederland helaas een beetje PFAS in de bodem zit, zit het ook in de wormen", legt Joke Herremans van het RIVM uit. PFAS wordt gebruikt in uiteenlopende producten zoals regenkleding, pannen en blusschuim. Het spul zit ongeveer overal in: het milieu, ons eten, het drinkwater en moedermelk. Het probleem met de schadelijke stoffen is dat ze niet of nauwelijks afbreken.

"Wormen zitten continu onder de grond in de aarde en de PFAS uit de aarde bindt sterk aan de wormen", vervolgt Herremans. De stof stapelt zich als het ware op in de wormen, waardoor de concentratie in die diertjes veel hoger is dan in de aarde om ze heen.

De 'regenwormtheorie' was in 2024 al een van de mogelijke verklaringen, maar er was alleen lokaal onderzoek naar gedaan.

Geen eieren voor Pasen

Het RIVM adviseerde vorig jaar net voor Pasen om geen eieren van hobbykippen meer te eten, omdat met PFAS vervuilde eieren door het hele land bleken voor te komen. Als je te veel PFAS binnenkrijgt, kan dat slecht zijn voor de gezondheid. Dat geldt met name voor kinderen en mensen met een zwakker immuunsysteem.

Dat advies is ongewijzigd, zegt Herremans. "Meestal denken we als RIVM: laten we geen paniek zaaien. Maar er zit echt heel veel PFAS in die eieren. Als je pech hebt, kun je met drie eieren net zoveel PFAS binnenkrijgen als met een jaar eten en water drinken."

Dat mensen die eieren beter in de restafvalbak kunnen gooien, voelt tegenstrijdig, zegt Herremans. "Je wil zuinig zijn met voedsel, je wil het niet verspillen en je wil je kippen een goed leven geven. En dan blijkt dat het beter is die eieren te laten liggen."

Ze benadrukt dat iedereen vrij is om eieren van hobbykippen te eten, maar "in de winkel heb je een alternatief waar minder PFAS in zit".

Kippen die eieren leggen voor de commerciële markt komen minder buiten en kunnen dus ook niet of nauwelijks wormen eten. Zo kan het dat die eieren wel onder de wettelijke PFAS-norm blijven, verklaart Herremans. De NVWA controleert steekproefsgewijs of deze 'commerciële' eieren niet te veel PFAS bevatten.

"Door dit inzicht hebben mensen een keuze", zegt Herremans. "Je kan ervoor kiezen om je eieren te laten liggen of je kunt je kippen op een andere manier houden."

Wormonvriendelijke ren

Precies dat is de specialiteit van Sible Westendorp van dierenartsenpraktijk Kippendokter. Hij heeft de dieren van duizenden hobbymatige kippenhouders behandeld.

Volgens Westendorp is het vrij simpel: "Hoe natuurlijker de tuin, hoe slechter het is." Dat lijkt ook tegenstrijdig: hoe meer plantjes en groen, hoe meer wormen met PFAS er zitten die een kip kan eten. Een "kale woestijn" is beter als je minder wormen wil, aldus Westendorp.

"Als je wel zo'n bioactieve tuin hebt, zou ik de kippen alleen aan het einde van de dag een paar uur buiten laten." 's Ochtends is de tuin vaak nog nat en is het net nog donker geweest. Wormen houden van nat en donker, dus zitten ze in de ochtend vaak nog boven de grond.

Een andere tip van 'kippendokter' Westendorp is een "wormonvriendelijke ren". Daarvoor maak je een afdak boven het kippenhok. Zo blijft de bodem droog en daar houden wormen niet zo van. Hij raadt ook aan de bodem af te dekken met worteldoek of een verharding te maken en die met houtsnippers of zand te bedekken.

In Baarn zijn afgelopen weekend verkiezingsborden bespoten met een hakenkruis en antihomotekst. De borden stonden in de voortuinen van de politici.

Het gaat om PvdA-wethouder Mark Eijbaard en D66-lijsttrekker Hanneke Struijk-Cramer, schrijft RTV Utrecht. Beide politici hebben aangifte gedaan.

In een verklaring spreken de partijen in de plaats hun afschuw uit over de bekladding van de verkiezingsposters. "Het intimideren van mensen die zich inzetten voor de toekomst van Baarn, en dat ook nog eens in hun eigen voortuin, gaat alle perken te buiten", schrijven ze.

De partijen benadrukken dat politieke meningsverschillen op een andere manier bespreekbaar kunnen worden gemaakt. "Discussie voer je met woorden en argumenten, niet met een spuitbus en haatsymbolen."

Ook zeggen ze onvoorwaardelijk voor de lhbtiq+-inwoners van Baarn te staan. "De vrijheid om jezelf te kunnen zijn, is het fundament van ons dorp en daar wijken we niet voor."

De verklaring is ondertekend door alle acht partijen die deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Baarn.

Nieuw bord in tuin

"Je mag het oneens zijn, je hoeft niet PvdA te stemmen, maar discussiëren gaat op een andere manier dan een hakenkruis opspuiten", zegt wethouder Eijbaard. Inmiddels heeft hij een ander bord in de tuin gezet.

D66-lijststrekker Struijk-Cramer sluit zich bij die boodschap aan. "Je mag het met elkaar oneens zijn, maar je blijft met je tengels van elkaars spullen af."

Uit de eerste ronde van de lokale verkiezingen in Frankrijk is geen duidelijke winnaar naar voren gekomen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen die gisteren werden gehouden konden kiezers ook hun stem uitbrengen voor de burgemeester, maar vooral in veel steden is een tweede ronde nodig om de winnaar aan te wijzen.

In ruim 35.000 gemeenten mochten mensen stemmen. Vooral steden met meer dan 100.000 inwoners trokken de aandacht, onder meer omdat de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) daar probeert de grootste te worden.

In Perpignan in het zuidoosten van Frankrijk lukte dat. Daar werd de huidige burgemeester met 51 procent opnieuw verkozen. Ook in de steden Toulon en Nîmes haalde de partij veel stemmen binnen.

Voorbode voor presidentsverkiezingen

De stembusgang wordt gezien als graadmeter voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Partijen grijpen de lokale verkiezingen aan om te testen welke punten aanslaan bij de kiezer en welke samenwerkingen met andere partijen werken. De partijen voerden in steden campagne met thema's die landelijk spelen.

Bij de vorige Europese en parlementsverkiezingen kreeg RN, het voormalige Front National, een derde van de stemmen. De partij wilde bij deze lokale verkiezingen in een aantal grote steden winnen, iets wat eerder niet lukte.

In Parijs lukte dat niet. Daar werd de Socialistische Partij onder leiding van Emmanuel Grégoire de grootste met 38 procent. Omdat geen van de partijen in de Franse hoofdstad een meerderheid haalde, gaan Parijzenaren komende zondag weer naar de stembus voor de tweede ronde. Dan dingen er vijf partijen mee naar de winst.

Rechtse en linkse successen

Ook radicaal-linkse partijen zoals La France Insoumise deden het goed, vooral in het noorden van het land. Zoals in de meeste steden volgt ook daar pas na de tweede ronde volgende week de definitieve uitslag.

Partijvoorzitter Jordan Bardella van RN was snel met het claimen van overwinningen van zijn partij. In een toespraak deed hij een oproep aan andere rechtse partijen om zich achter RN-kandidaten te scharen in de volgende ronde.

Op deze manier zou de partij kunnen winnen in grote steden. Bij eerdere verkiezingen werd RN vaak door andere partijen uitgesloten, waardoor die geen absolute meerderheid van de stemmen kon krijgen.

Volgens de Franse krant Le Monde stemde een groot aantal mensen niet. Alleen bij de verkiezingen in de coronaperiode gingen er minder mensen naar de stembus.

Goedemorgen! De échte eindstand van NPO 3FM Serious Request wordt bekendgemaakt. En in Frankrijk begint het hoger beroep in een corruptiezaak rond oud-president Sarkozy.

Eerst het weer: vandaag komt het vooral in het oosten tot buien, waarbij onweer en hagel mogelijk zijn. Vanmiddag wordt het vaker droog met een afwisseling van wolken en zon. De temperatuur komt uit rond de 10 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

One Battle After Another is met zes prijzen de grote winnaar van de Oscars. De actiethriller won in de categorieën Beste Film, Beste Regie en Beste Script. Acteur Sean Penn sleepte met zijn bijdrage aan de film de prijs voor beste mannelijke bijrol in de wacht, maar was zelf niet aanwezig om zijn beeldje in ontvangst te nemen.

Jessie Buckley (Hamnet) en Michael B. Jordan (Sinners) mochten het podium op voor de beste hoofdrollen. Het enorm populaire KPop Demon Hunters verzilverde beide nominaties, die voor beste animatie en voor het nummer Golden.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Sean Penn was zelf niet aanwezig om zijn Oscar voor beste mannelijke bijrol in ontvangst te nemen. Presentator Kieran Culkin moest daarom even improviseren.

Fijne dag!

"Wat een avond!", juichte regisseur Paul Thomas Anderson toen hij opnieuw een Oscar mocht ophalen vannacht. 28 jaar nadat hij voor het eerst werd genomineerd voor Boogie Nights en veertien nominaties later won hij er persoonlijk vannacht meteen zijn eerste drie tegelijk. Die waren voor Beste Script, Regie en Film.

Zijn film One Battle After Another haalde met zes van dertien nominaties in totaal de meeste prijzen binnen. Daaronder was de eerste prijs ooit voor Casting, Beste Montage en Beste Mannelijke Bijrol, voor Sean Penn. De film is een zwarte komedie over een uitgerangeerde revolutionair en zijn tienerdochter die door een doorgedraaide militair worden achtervolgd.

Penn was overigens de grote afwezige op de avond:

"Hij kon er niet bij zijn", zei presentator Kieran Culkin. "Of hij wilde niet." Het is bekend dat drievoudig Oscarwinnaar Penn de laatste jaren weinig opheeft met het prijzencircus; hij vindt het maar niets om artiesten elkaar onderling te laten bevechten. Volgens The New York Times verkoos hij een reis naar Oekraïne boven het gala-avondje.

Lees hier ons liveblog terug:

Vooraf was het de vraag hoeveel van zijn historische zestien nominaties horrorfilm Sinners zou binnenhalen. Het bleef bij een relatief karige vier beeldjes, al zat daar wel het eerste Oscargoud ooit voor een cameravrouw bij. Slechts drie keer eerder was een vrouw genomineerd in deze categorie, voor het eerst pas in 2018.

Winnaar Autumn Durald Arkapaw vroeg alle vrouwen in de zaal even op te staan. "Zonder jullie allemaal was ik hier niet geweest."

Beste Acteur Michael B. Jordan uit die film riep ook de zwarte acteurs in herinnering die hem waren voorgegaan als winnaar. "Sidney Poitier, Denzel Washington, Halle Berry, Jamie Foxx, Forest Whitaker en Will Smith. Dat ik tussen die reuzen mag staan, die groten, mijn voorouders, mijn mensen."

Sinners-regisseur Ryan Coogler ging zelf overigens niet met lege handen naar huis: hij won met zijn script.

Moederdag

De prijs voor Beste Actrice ging naar de Ierse actrice Jessie Buckley, die, hoewel ze al vrijwel elke prijs dit jaar heeft gewonnen, toch overdonderd leek. Half huilend, half schaterlachend nam ze het beeldje in ontvangst.

Ze won voor Hamnet, over het bewogen leven van de vrouw van William Shakespeare. De timing van de prijs vond ze toepasselijk: "Het is Moederdag in het Verenigd Koninkrijk, dus ik draag dit op aan de prachtige chaos van het moederhart."

Beste bijrolactrice Amy Madigan kwam ook zeer in haar nopjes het podium op. Ze schreef geschiedenis door 40 jaar na haar eerste nominatie voor Twice in a Lifetime nu wel te winnen voor haar rol in de horrorfilm Weapons, waar ze de bizarre tante Gladys speelt. "Iedereen vroeg me de afgelopen tijd wat er dit jaar anders was. Nou: nu heb ik dit gouden baasje."

Ze bedankt ook haar man Ed Harris in het publiek. "Hij is al eeuwig bij me, a long ass time. Zonder hem aan mijn zijde had dit allemaal niets betekend."

Het enorm populaire KPop Demon Hunters verzilverde beide nominaties, die voor Beste Animatie en voor het nummer Golden. "Dit gaat niet over succes, maar over doorzettingsvermogen", zei zangeres Ejae in tranen. "Ik werd vroeger uitgelachen omdat ik naar K-pop luisterde, maar nu zingt iedereen ons liedje."

"Dit is voor Korea en alle Koreanen", zegt regisseur Maggie Kang. "Aan iedereen die eruit ziet zoals ik, het spijt me dat het zolang duurde om iemand zoals wij terug te zien in een film als deze. Maar nu deze hier is hoeven volgende generaties niet meer alleen te dromen."

Enige consternatie was er toen er voor Korte Film twee winnaars waren: de stemmen staakten voor het eerst sinds 2013, toen Zero Dark Thirty en Bondfilm Skyfall de eer deelden voor Geluid. Een voor een werden de makers van de winnende films het podium op gevraagd. "Ironisch dat juist korte film nu twee keer zo lang zal duren", reageerde presentator Kumail Nanjiani gevat.

Kleine daden van medeplichtigheid

Hoewel de VS momenteel verwikkeld is in een oorlog met Iran, was er geen moment sprake van dat de ceremonie afgelast zou worden. Gastheer Conan O'Brien benoemde de "chaotische en beangstigende tijden", maar noemde dit juist een moment om kunst, samenwerking en optimisme te vieren. "Niet omdat we denken dat alles goed gaat, maar omdat we werken aan en hopen op een betere toekomst."

Gastheer O'Brien begon de show met een reeks parodieën op genomineerde films, waaronder Weapons, F1, Hamnet en One Battle After Another:

Verschillende winnaars maakten van de kans gebruik om tijdens de uitreiking kritiek te leveren op president Trump. Documentairewinnaar David Borenstein noemde zijn film Mr. Nobody against Putin een les voor andere landen. De film vertelt het verhaal van een leraar die langzaam steeds verder verstrikt raakt in de propaganda van het Russische regime.

"De film laat zien dat je je land verliest door talloze kleine daden van medeplichtigheid", redeneerde hij, "zoals door een regering die mensen vermoordt in onze steden en oligarchen die onze media overnemen. Maar zelfs een nobody is machtiger dan je denkt." Hoofdpersoon Pavel Talankin riep in het Russisch op tot een eind aan oorlog, "uit naam van onze toekomst en al onze kinderen".

Een aanzienlijk deel van de bedrijventerreinen in Nederland is niet goed voorbereid op wateroverlast door klimaatverandering. Dat valt op te maken uit een analyse van 3713 terreinen door de organisatie Werklandschappen van de Toekomst. 70 procent van de Nederlandse bedrijventerreinen is volgens die analyse slecht voorbereid op wateroverlast als gevolg van de opwarming van de aarde.

"Bijna een op de drie werkende Nederlanders zit op zo'n plek. Dat zijn miljoenen mensen", zegt programmacoördinator Daphne Teeling van Werklandschappen van de Toekomst. "Bij extreme buien zul je zien dat een op de vijf gebouwen 15 centimeter water aan het pand heeft staan. Ik denk dat veel ondernemers zich daar niet bewust van zijn, en men overziet misschien niet wat dat kan betekenen."

De bevindingen sluiten aan bij eerdere onderzoeken naar de voorbereidingen op extreme regen in Nederland. In januari waarschuwde de Onderzoeksraad voor Veiligheid nog dat de veiligheidsmaatregelen achterblijven bij het tempo waarmee extreme regen toeneemt, en dat het een onderschat probleem is.

Die waarschuwing over de veiligheid gaat dus ook op voor bedrijventerreinen, leert de inventarisatie. Op de terreinen die worden aangemerkt als kwetsbaar, staan gebouwen die risico's lopen bij extreme regen. Ze kunnen schade oplopen en de vitale infrastructuur op het terrein kan worden verstoord.

Werklandschappen van de Toekomst, een initiatief van IVN Natuureducatie dat gesteund wordt door verschillende ministeries, stelt vast dat een gemiddeld bedrijventerrein in Nederland voor 48 procent bestaat uit verhard oppervlak zoals stenen en tegels. Dat kan wateroverlast versterken, maar ook hitteproblemen doen toenemen.

Uit de analyse blijkt dat een op de tien bedrijventerreinen op een hete zomerdag, bij een temperatuur van 33 graden Celsius, meer dan 10 graden extra opwarmt. Bedrijventerreinen in Noord-Brabant zijn daar het meest kwetsbaar voor (16 procent) en bedrijven in Zeeland het minst (7 procent).

Vergroening kan de risico's verkleinen op zowel die extra verhitting als wateroverlast. Ook over de hoeveelheid groen op de terreinen zijn cijfers opgenomen in de analyse. Zo blijkt dat slechts een op de zes terreinen op dit moment voldoende bomen heeft.

Dat heeft ook gevolgen voor de biodiversiteit. Die lijdt onder het tekort aan groen en het gebrek aan variatie in de beplanting. Uit de cijfers valt op te maken dat een gemiddeld terrein voor 4 procent uit heggen en struiken bestaat. IVN beveelt aan om dat te verhogen tot 15 procent.

Volgens Teeling van Werklandschappen voor de Toekomst zijn er flink wat snelle oplossingen voor klimaatrisico's op bedrijventerreinen. "Op de lange termijn zullen ondernemers zich moeten verenigen en moeten samenwerken om hun gebied klimaatadaptief te maken. Maar je kunt ook al morgen iets doen: plant een heg, plant bomen op je kavel, open de bestrating. Daarmee maak je al veel verschil tegen wateroverlast en hittestress."

De Nederlandse hulpverlener Pieter Wittenberg is op 78-jarige leeftijd overleden. Hij was ernstig ziek en was daarom sinds vorige maand gestopt met zijn publieke en humanitaire werkzaamheden.

Wittenberg werd vooral bekend door zijn werk op het Griekse eiland Lesbos, waar hij bootvluchtelingen hielp. Hij werd daarvoor door Griekenland aangeklaagd. Afgelopen januari werd hij vrijgesproken, net als 23 andere hulpverleners. Bij een veroordeling hadden ze tot twintig jaar gevangenisstraf kunnen krijgen.

Droge kleren

Wittenberg en de anderen boden de bootvluchtelingen onder meer water en droge kleren aan. Daarmee maakten ze zich volgens de Griekse aanklagers schuldig aan mensensmokkel en lidmaatschap van een criminele organisatie.

De juridische strijd sleepte zich acht jaar lang voort. Een week na de vrijspraak kreeg hij te horen dat hij ernstig ziek was en niet meer beter zou worden.

Hulporganisatie Human Power omschrijft Wittenberg als "een man die met een enorme solidariteit voor de mensheid in het leven stond. Iemand met een zeer zuiver kompas, die helder had wat hij goed vond en daarnaar handelde."

Veel van de ruim 300 meldingen van schade na de aardbeving bij Assen dit weekend zijn ingediend bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG).

De meeste meldingen moeten eigenlijk worden afgehandeld door de Commissie Mijnbouwschade, want het IMG gaat over schade door gaswinning uit het Groningenveld en de gasopslagen bij Norg en Grijpskerk. De aardbeving met een kracht van 3,0 was bij het buurtschap Geelbroek, bij het Drentse gasveld Eleveld.

De Commissie Mijnbouwschade kreeg 132 meldingen binnen. Wellicht hebben sommige inwoners een melding gedaan bij beide instanties. De commissie liet aan persbureau ANP weten dat het geen probleem is dat mensen hun schademelding bij het IMG hebben gedaan. De meldingen zullen waar nodig worden overgedragen aan de juiste instantie.

Volgens het IMG valt ongeveer 30 procent van de meldingen wel binnen het "effectgebied" van het IMG. De instantie gaat de komende dagen uitzoeken welke meldingen moeten worden doorgestuurd naar de commissie.

Het gasveld bij Eleveld is sinds enkele maanden niet meer in gebruik, maar ook na de sluiting van een gasveld kunnen er nog lange tijd aardbevingen volgen.

In totaal heeft Nederland zo'n 240 gasvelden. De helft hiervan ligt in de Noordzee.

In de Hongaarse hoofdstad Boedapest zijn tienduizenden mensen op de been om hun steun uit te spreken voor ofwel premier Orbán ofwel zijn grootste uitdager, oppositieleider Magyar. Dat doen ze vanwege een nationale feestdag: de revolutie in 1848 wordt herdacht.

Belangrijk onderdeel daarbij is een zogeheten Vredesmars, waarbij onder anderen de premier een toespraak houdt. Met de verkiezingen in zicht draaide de feestdag vooral om verkiezingsretoriek.

Orbán en Magyar riepen de afgelopen dagen allebei hun achterban op om deel te nemen aan een optocht. Ze willen hiermee laten zien hoe groot hun aanhang is. De alternatieve mars van Magyar noemde hij "de Nationale Mars".

Over vier weken zijn er verkiezingen in Hongarije. Orbán is al sinds 2010 onafgebroken aan de macht, maar Magyar kan daar verandering in brengen. Hij gaat in de meeste opiniepeilingen aan kop.

De 44-jarige politicus komt oorspronkelijk uit de partij van Orbán zelf, Fidesz, maar bindt nu de strijd met hem aan als leider van de Tisza-partij.

Oekraïne als tegenstander

In die felle verkiezingsstrijd schuwt Orbán ook harde uithalen richting buurland Oekraïne niet. Volgens critici gebruikt Orbán Oekraïne als middel om angst te zaaien. Volgens de premier vormt het land een groter gevaar dan Rusland.

In een toespraak vandaag verwees Orbán daar opnieuw naar. "We moeten beslissen wie de regering zal moeten vormen: ik of Zelensky", zei hij. Ook andere thema's die hij aansneed gingen vooral over externe dreigingen voor Hongarije.

Daarna kwam de grote menigte Magyar-aanhangers aan op een ander plein in de stad. De twee groepen troffen elkaar niet.

Magyar beloofde zijn toehoorders dat hij een eind wil maken aan de verdeeldheid in het land. Ook benadrukte hij dat mensen die niet op hem stemmen niet als verrader zullen worden bestempeld.

De stijgende olieprijzen als gevolg van de oorlog in Iran zijn een opsteker voor Rusland en een reddingsboei voor de noodlijdende Russische economie, in ieder geval zolang als de oorlog voortduurt.

Maar de extra inkomsten kunnen niet verhinderen dat Rusland dit jaar opnieuw afstevent op een fors begrotingstekort. Dat dwingt het Kremlin tot drastische maatregelen, zoals forse bezuinigingen en belastingverhogingen.

Flinke kortingen

Rusland verdient de laatste jaren steeds minder aan de export van olie en gas, traditioneel de primaire inkomstenbronnen. Dat heeft te maken met sancties, maar ook met een ongunstige koers van de roebel ten opzichte van de dollar.

Iedere dollar die Rusland nu verdient uit de export levert de Russische staatskas ongeveer 20 procent minder op dan begin vorig jaar. En hoewel de export van olie uit Rusland de afgelopen jaren min of meer stabiel is gebleven, ging het gros daarvan tegen flinke kortingen naar grootafnemers en bondgenoten China en India.

Europa was de belangrijkste afzetmarkt voor Russisch gas, maar daarvan is nog maar weinig over. Naast vloeibaar gas bereikt een bescheiden volume via één nog werkende pijpleiding enkele afnemers in Zuidoost- en Centraal-Europa. Gasproducent Gazprom is nu het meest verliesgevende bedrijf in Rusland. Een gelijkwaardig alternatief voor de Europese markt is er niet.

Na lang aandringen van Moskou heeft China een principeakkoord getekend over de aanleg van een nieuwe gaspijpleiding, die gas moet vervoeren van West-Siberië naar China. Maar het is nog verre van zeker dat die er ook daadwerkelijk komt.

Hoe dan ook zal het zeker tien jaar vergen voor zo'n nieuwe route op stoom is. Als het zo ver komt, kan die nieuwe afzetmarkt het verlies van de Europese afnemers niet compenseren.

Extra belastingdruk

De inkomsten uit andere sectoren zijn licht gestegen, blijkt uit de jongste cijfers, maar ze kunnen het verlies van de olie- en gasexport niet ondervangen. De Russische regering zoekt dus naar andere middelen om de tekorten te verminderen. Alle ministeries hebben inmiddels opdracht gekregen hun uitgaven terug te brengen met 10 procent. Er zal dus fors worden bezuinigd op bijvoorbeeld de gezondheidszorg.

Het onder president Poetin enorm gegroeide ambtenarenapparaat zal worden ingekrompen, wat betekent dat er veel banen gaan verdwijnen, ook in de gezondheidszorg en het onderwijs.

Tegelijkertijd is per 1 januari de btw verhoogd van 20 tot 22 procent en is ook het aantal bedrijven dat btw moet afdragen sterk uitgebreid. Dat blijkt funest voor veel vooral kleinere ondernemers, die hierdoor niet of nauwelijks nog het hoofd boven water kunnen houden.

Groeiende leegstand

De extra belastingdruk komt boven op de toegenomen kosten voor materiaal en personeel. Geen wonder dat in januari slechts 4 procent van de bedrijven optimistisch was over het ondernemingsklimaat, zo bleek uit een onderzoek van de Russische werkgeversorganisatie.

Het gevolg zijn sluitingen van winkels en cafés, en die groeiende leegstand is overal merkbaar. Volgens de krant Kommersant hebben in januari en februari alleen in Moskou 125 cafés en restaurants de deuren moeten sluiten, het dubbele van een jaar daarvoor.

Blijkens een in januari en februari gehouden opiniepeiling denkt 31 procent van de Russische ondernemers aan sluiting of verkoop van hun bedrijf, 8 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. In een reactie op de ontstane onrust overweegt het ministerie van Financiën nu bepaalde categorien tot het eind van het jaar vrijstelling van btw-betaling te geven.

Niet meer vol te houden

Sommige ondernemers laten het er niet bij zitten en zijn een flashmob begonnen om aandacht te vragen voor de situatie, onder de naam 'Ik/Wij zijn Masjenka'. De flashmob is het initiatief van een belangenorganisatie voor schoonheidssalons, maar de initiatiefnemers zeggen op te komen voor honderdduizenden ondernemers in diverse sectoren, "omdat de regels zodanig zijn veranderd dat het niet meer is vol te houden".

De naam van de flashmob verwijst naar een gelijknamige bakkerij in de buurt van Moskou, die eind vorig jaar in het nieuws kwam toen de eigenaar tijdens een belsessie met president Poetin klaagde dat hij het hoofd niet langer boven water kon houden. Poetin droeg daarna de regering op waar mogelijk de kleine ondernemers te ontzien.

Een prachtige zondag wat weer betreft, die nog wel vrij fris begon. Dat smaakt naar meer en het goede nieuws is: er komt ook meer. Maar er is ook minder goed nieuws. Eerst moeten we nog 24 uur door met regen.

De bewolking neemt toe en in de avond gaat het van het westen uit regenen. Daarbij waait het ook flink. Na middernacht valt de regen in de vorm van buien. Die kunnen stevig uitpakken met hagel en onweer.

Maandag en dinsdag

Ook morgen overdag vallen er nog buien, maar de scherpe kantjes gaan er geleidelijk vanaf en tussen de buien door laat de zon zich ook zien. Het wordt ongeveer 10 graden, wat redelijk gebruikelijk is voor de tijd van het jaar. In de avond is de bewolking weer dikker en valt wat regen, een voorbode voor zachtere lucht die onze kant op komt.

Dinsdag beginnen we nog met vrij veel bewolking, maar in de loop van de dag breekt van het zuidwesten uit de zon vaker door. Het wordt 14 graden, hoewel het kwik in het noordoosten nog wat achterblijft.

Woensdag en donderdag

Het is de opmaat voor twee zonnige dagen die volgen. Woensdag wordt het 17 graden, en ook donderdag komt het kwik op veel plaatsen boven de 15 graden uit. Ook dat is een zonnige dag, met weinig wind.

Later in de week en in het weekeinde is het rond de 13 graden. Dat is nog altijd zacht voor de tijd van het jaar. Het blijft ook tot en met het weekeinde droog.

Een zeldzame brileider die eind december werd opgevangen in Ecomare op Texel, is dood. De eend kreeg vorige week een worminfectie, waarna zijn conditie snel achteruitging, meldt de dierenopvang.

De brileider, die normaal gesproken voorkomt in Alaska en Siberië, zat al sinds januari vorig jaar in de omgeving van Texel. Hij was de eerste brileider die ooit in Nederland is gezien, en trok maandenlang veel bekijks.

In december werd de eend in kritieke toestand binnengebracht bij Ecomare. Hij was sterk vermagerd en ernstig verzwakt.

Gezondheidsklachten bleven

Ondanks intensieve zorg bleef de brileider kampen met gezondheidsproblemen. Vorige week laaide een worminfectie op en afgelopen donderdag stopte hij met eten, meldt de dierenopvang.

Vanochtend kwamen verzorgers erachter dat de brileider dood was. Zijn dood kwam niet geheel als een verrassing, zegt een woordvoerder van Ecomare tegen de regionale omroep NH. "Net als bij zeehonden en andere vogels geldt: het moment dat ze hier worden opgenomen is er al iets mis met het dier. Ze worden niet zomaar opgenomen."

Toch is deze uitkomst zuur, zegt de woordvoerder. In januari leek het er nog op dat de brileider bijna fit genoeg was om uitgezet te worden. "Dat dachten we oprecht na weken zorg", zegt ze. "We hebben alles geprobeerd, maar het is niet gelukt om hem helemaal op te lappen."

'Ambassadeur van de vogelopvang'

Ecomare krijgt talloze dieren in de opvang, maar met zo'n exotisch exemplaar voelt het toch net wat anders voor het verzorgende personeel, zegt de woordvoerder.

"De zorg is precies zoals bij elke eend, hij kreeg echt geen vip-behandeling. Maar de brileider was veel zichtbaarder bij het publiek en iedereen was meer geïnteresseerd. En omdat we er meer over communiceerden, werd hij een soort ambassadeur van de vogelopvang."

Het dier werd vanuit de hele wereld gesteund, een doneeractie voor de zeldzame gast leverde bijna 10.000 euro op. De woordvoerder spreekt van "een bijzonder verhaal met een minder leuk einde".

Vanwege de oorlog in het Midden-Oosten worden bij de uitreiking van de Oscars vannacht in Los Angeles extra veiligheidsmaatregelen genomen. Anderhalve kilometer rond het Dolby Theatre is een veiligheidsgebied ingesteld, waar de lokale politie, FBI en antiterreureenheden extra veiligheid bieden.

De LA Times schrijft dat er arrestatieteams, bomexperts en scherpschutters worden ingezet. "Er is verhoogde paraatheid dit jaar, meer dan de vorige keer", zegt een FBI-chef tegen de krant. "Maar we zijn goed voorbereid. We hebben de manschappen en ervaring om alles wat kan gebeuren het hoofd te bieden."

Nederlands tintje aan 'The Secret Agent'

Nederlandse genomineerden zijn er dit jaar niet, maar aan de viermaal genomineerde film The Secret Agent uit Brazilië zit wel een Nederlands tintje. De film kwam tot stand als coproductie van Lemming Film uit Amsterdam. De opvallendste scène uit de film, waarin een half verrot harig been de hoofdrol speelt, werd gemaakt door animatoren van Holy Motion uit Arnhem.

Dat de ceremonie vannacht gewoon doorgaat viel te verwachten. Nog nooit werd de uitreiking van de Academy Awards, zoals de Oscars officieel heten, uitgesteld vanwege een conflict. Toch scheelde dat niet veel na de aanval op Pearl Harbor in december 1941, waardoor de VS bij de Tweede Wereldoorlog betrokken raakte.

Onmiddellijk na de aanval werd aangekondigd dat een avondje vol glamour ongepast zou zijn, maar uiteindelijk vond men het twee maanden later toch belangrijk de films van het afgelopen jaar te eren. Wel werd de uitreiking soberder, zonder dansfeestje achteraf en met mannen gekleed in pak in plaats van smoking.

Bronskleurig gips

Vanwege materiaaltekorten waren de Oscars in de oorlogsjaren niet van metaal, maar van bronskleurig gips. "Het spijt de Academy dat dit door de oorlog nodig is", stond er op een sticker op de bodem. "Dit exemplaar zal worden vervangen door een van brons en goud zodra metaal weer beschikbaar is."

Ook toen de VS in 2003 enkele dagen voor de Oscaruitreiking Irak aanviel, ging de ceremonie gewoon door, zij het in iets afgeschaalde vorm. Slechts drie keer werd de ceremonie uitgesteld: na overstromingen in LA in 1938, vanwege de moord op Martin Luther King in 1968 en door de moordaanslag op president Reagan in 1981. Ook tijdens de coronapandemie ging de ceremonie door, zij het met uitstel omdat veel films vertraging hadden opgelopen.

Hoewel de ceremonie dus gewoon doorgaat, kunnen niet alle genomineerden erbij zijn. Zo mag acteur Motaz Malhees uit de genomineerde film The Voice of Hind Rajab de VS niet in, omdat hij een Palestijns paspoort heeft. President Trump kondigde in december een inreisverbod aan voor mensen uit onder meer de Palestijnse Gebieden en landen als Syrië, Zuid-Sudan en Mali.

Dat doet pijn, schreef Malhees op Instagram. "Maar hoewel je een paspoort kunt blokkeren, kun je niet iemands stem blokkeren."

Ook de moeder van Hind Rajab, het meisje dat omkwam nadat ze urenlang vast was komen te zitten tijdens een Israëlische aanval in Gaza, kan er als Palestijnse niet bij zijn. "De enige manier zou zijn als buitenlandminister Marco Rubio persoonlijk toestemming zou geven", zegt een woordvoerder van de filmmakers.

Regisseur Jafar Panahi mag er dan vannacht wel bij zijn, in gedachten is hij bij de ontwikkelingen in zijn geboorteland Iran, waar ook It Was Just an Accident over gaat. De genomineerde film, in het geheim opgenomen in Iran, vertelt het verhaal van een man die iemand ontvoert van wie hij denkt dat het de cipier is die hem martelde in een gevangenis.

Panahi zat zelf al twee keer vast onder het Iraanse regime en werd in december, toen hij de wereld rondreisde om de film te promoten, opnieuw veroordeeld tot een jaar cel. "Aan de oppervlakte lijk ik feest te vieren, maar van binnen voelt het anders", zegt hij over alle Hollywoodverplichtingen die de film hem brengt.

De regisseur denkt dat de huidige ontwikkelingen, net als zijn eerdere gevangenisstraffen, hem zullen inspireren in zijn werk. "Wat er nu gebeurt heeft effect op me. Dat zal zich op een dag kenbaar maken in mijn films."

Live te zien

De ceremonie is vannacht in Nederland te zien op de zender FilmBox vanaf 23.30 uur. De zender is voor 95 procent van Nederland beschikbaar in het basispakket, zoals op Ziggo (kanaal 100), KPN (kanaal 50), Delta (kanaal 34) en CANAL+/ Canal Digitaal / Online.nl (kanaal 14). Voor wie het vannacht allemaal te laat wordt, heeft de filmzender maandagavond om 20.30 uur een highlightshow.