NOS Nieuws - Algemeen

De Amerikaanse columnist E. Jean Carroll heeft 4,9 miljoen euro schadevergoeding ontvangen van Donald Trump. De Amerikaanse president moest dat betalen vanwege een aanranding uit de jaren 90, maar hij stribbelde lang tegen.

Carroll (83), bekend van een adviescolumn in het modeblad Elle, schreef in 2019 in haar memoires dat Trump haar in de jaren 90 had aangerand in een pashokje van een luxe warenhuis in New York. De toenmalig vastgoedmagnaat was haar gevolgd bij het omkleden en had zich aan haar vergrepen.

Onder een wet die het mogelijk maakte oude zedendelicten alsnog voor de rechter te brengen klaagde Carroll de president aan. Ze had indertijd geen aangifte gedaan, maar had wel twee vrienden over het incident verteld. Dat was voldoende voor de jury om Trump te veroordelen tot het betalen van smartengeld.

'Niet mijn type'

Trump ontkende dat het vergrijp had plaatsgevonden. In een reactie zei hij Carroll niet te kennen en dat ze bovendien "mijn type niet was". Hij zei dat ze het hele verhaal had verzonnen om haar boek te kunnen verkopen.

Carroll stapte daarop opnieuw naar de rechter, dit keer wegens laster omdat hij ontkende wat een jury bewezen had geacht. Trump werd daarop veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 83 miljoen dollar. Tegen beide bedragen tekende de president meermaals bezwaar aan.

Recentelijk wees het Hooggerechtshof Trumps protest tegen het eerste bedrag af. Een nieuw bezwaar deed de rechter daarop in een vonnis van slechts één zin van de hand. Daarop was de weg vrij om het geld dat Trump in 2023 al op een derdenrekening van de rechtbank had moeten storten, uit te keren aan Carroll, inclusief rente.

Strijd gaat door

"We zijn blij te kunnen melden het geld te hebben ontvangen", laat haar advocaat vandaag weten. "The eagle has landed", reageert Carroll zelf, doel bereikt dus. Ze is van plan het geld te gebruiken als aanvulling op haar pensioen.

Het beroep van Trump tegen het hogere bedrag loopt nog steeds. Zijn advocaten zoeken ook nog steeds naar een manier om het nu uitgekeerde geld weer terug te krijgen. Op de betaling van vandaag heeft het kamp-Trump niet gereageerd.

Overigens zijn de bedragen voor Trump relatief klein: deze maand werd duidelijk dat hij het eerste jaar van zijn tweede termijn ruim een miljard had verdiend aan allerlei zakendeals terwijl hij al president was.

Acteur Cees Geel is op 61-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand. Dat heeft zijn management bekendgemaakt.

De acteur heeft een lange staat van dienst. Hij brak in 2004 door bij het grote publiek met zijn hoofdrol in de film Simon. Hij speelde een stoere hasjdealer die nog maar een paar maanden te leven heeft, omdat bij hem kanker is vastgesteld. Zijn rol werd beloond met een Gouden Kalf voor Beste Acteur. De film was destijds de Nederlandse inzending voor de Oscars.

Flikken Rotterdam

Daarna was Geel te zien in talloze films en series, zoals Nieuw Zeer en Samen. Hij speelde negen seizoenen Stan Vroom in de serie Flikken Rotterdam. De opnames voor het laatste seizoen van deze serie zijn onlangs afgerond.

Hij had ook een toneel- en theatercarrière en was bekend als de vertelstem van verschillende programma's, zoals De Slechtste Chauffeur van Nederland. Voor zijn rol in de musical 3 Musketiers won de acteur in 2003 een Musical Award.

Voor Flikken Rotterdam speelde werkte Geel samen met acteur en regisseur Martin Schwab. "We hadden twee weken geleden de laatste draaidag", zei Schwab gisteravond in het NOS-radioprogramma Met het Oog op Morgen.

"Het was een genot om met hem te werken. Geel kon van niets, iets maken", zegt Schwab, die op het moment dat Geels overlijden bekend werd toevallig met een groep van Flikken uit eten was in Rotterdam. "Het is een enorm hechte familie. We zijn allemaal enorm van slag van het nieuws."

Schwab noemt Geel "een goede, markante, eigenwijze en eigenzinnige acteur". Hij beschrijft hem als "iemand die duidelijk wist wat hij met dat kuchje wilde en daar veel effect mee wist te bereiken."

Maakte kleine dingen bijzonder

Dat leidde soms wel tot botsingen op de set. "Maar dan moest ik hem in de edit toch gelijk geven dat hij de juiste keuzes had gemaakt", blikt Schwab terug.

"Hij was niet altijd makkelijk te kneden, maar luisterde wel. Al kon hij soms weerbarstig zijn. Geel had een robuuste aanwezigheid."

'Hij was in een goede mood'

De week voor zijn dood bracht Geel door in zijn vakantiehuisje met zijn twee dochters, weet Schwab. "Hij had daar een leuke week."

Het nieuwe seizoen wordt in het najaar van 2026 uitgezonden op NPO 1. Omroep AVROTROS heeft "met grote verslagenheid kennisgenomen van het overlijden van Cees Geel".

Een bijzonder compleet T. rex-skelet heeft op een veiling in New York een recordbedrag opgebracht. Een onbekende bieder betaalde er ruim 50 miljoen dollar voor, zo'n 44 miljoen euro. Dat is flink meer dan de geschatte waarde tussen de 20 en 30 miljoen dollar.

De tyrannosaurus van 67 miljoen jaar oud is 11,5 meter lang en bijna 4 meter hoog, met een schedel van bijna anderhalve meter vol vervaarlijke snijtanden. Het gaat met 183 gevonden botten om een relatief compleet skelet. Paleontologen zijn vaak al verrukt als ze meer dan de helft van de botten terugvinden, van Gus is 61 procent terecht.

Veilinghuis Sotheby's noemt het met name zeldzaam dat het dier zijn kwetsbare vorkbeen nog heeft. Ook werden beide benen teruggevonden, iets wat bij slechts één andere T. rex het geval was.

Het skelet is Gus genoemd, naar de eigenaar van het stuk grond in de Amerikaanse staat South Dakota waar hij gevonden werd. "Die overleed helaas in het eerste jaar dat men met de opgraving bezig was, dus is ervoor gekozen om hem te eren met de naam voor dit exemplaar", zegt woordvoerder Cassandra Hatton van Sotheby's.

Paleontologen hadden in totaal drie jaar nodig om Gus voorzichtig op te graven. Daarna was er nog eens drie jaar nodig om hem te prepareren en in een speciaal gemaakte stellage te plaatsen. Dat geduld was volgens Hatton cruciaal: "Ik heb prachtige fossielen vreselijke skeletten zien worden omdat mensen niet vaardig genoeg waren of onvoldoende tijd namen."

"Je moet begrijpen dat zo'n fossiel niet compleet uit de grond komt. Het is niet zo dat je een gat graaft en dan als in Jurassic Park een dino ziet", legt ze uit. "Specialisten moeten zorgvuldig bepalen wat ze zien - wat rots is en wat bot. Dat vergt tijd."

Copyright

Het vorige record voor duurste dino stond op naam van Apex, een stegosaurus die in 2024 door miljardair Ken Griffin werd gekocht voor 44,6 miljoen dollar. Hij leende dat exemplaar voor 4 jaar uit aan het Museum of Natural History in New York.

De nieuwe eigenaar van Gus, die vooralsnog anoniem is, kan proberen het aankoopbedrag deels terug te verdienen met het copyright van Gus. Omdat dino's vaak incompleet worden teruggevonden, bestaat er een handel in replica's van ontbrekende botten, tot nu toe vaak afkomstig van de vrij complete T. rex Stan.

Omdat Gus zelf geen Stan-delen bevat, heeft de nieuwe eigenaar het copyright op de hele dino. Die kan er daarmee voor kiezen ook in de namaakbottenhandel te stappen.

Hatton: "Dit is de eerste keer dat een T. rex met alle rechten geveild wordt, dus het is interessant om te zien wat dat met de verkoopprijs doet."

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt zorgen te hebben over "de verharde toon" van de VS over het Internationaal Strafhof ICC in Den Haag. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio schreef gisteren in een opiniestuk in The Wall Street Journal dat "als het nodig is we het ICC steen voor steen gaan afbreken".

Volgens persbureau Reuters worden opties overwogen zoals extra inreisverboden voor medewerkers van het ICC en het opschorten van visa. Daarnaast wil de VS landen verder onder druk zetten om het Strafhof vaarwel te zeggen. Het is volgens Rubio allemaal nodig omdat de VS wordt aangevallen, "niet met kogels, maar met zogenaamd internationaal recht".

Rubio sloeg dezelfde toon aan in een videoboodschap:

"Nederland staat als gastland en verdragspartij achter het hof en zijn medewerkers", reageert Buitenlandse Zaken in Den Haag vandaag in een verklaring. "Onafhankelijke internationale hoven en tribunalen moeten hun mandaat ongehinderd kunnen uitvoeren."

Ook de Europese Commissie vond het noodzakelijk de Amerikaanse aanvallen af te keuren: "We willen straffeloosheid bestrijden. Bedreigingen aan het adres van functionarissen van het hof zijn onaanvaardbaar." Het ICC is volgens de Commissie de "hoeksteen van het internationale strafrechtsysteem".

Vrijbrief

De VS heeft al jarenlang kritiek op het ICC, dat wereldwijd mensen kan vervolgen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Zo sprak de regering-Trump er schande van dat er een arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen premier Netanyahu om de oorlog in Gaza.

Ook wil het land niet dat het ICC onderzoek mag doen naar Amerikaanse burgers, met name Amerikaanse militairen. De VS is niet aangesloten bij het Strafhof, maar Amerikanen kunnen wel worden vervolgd voor misdaden die zijn begaan in de 125 landen die wel lid zijn.

"Amerika wil niet ter verantwoording worden geroepen", zegt Alette Smeulers, hoogleraar Internationale Misdrijven van de Rijksuniversiteit Groningen. "Het wil eigenlijk een vrijbrief om het internationaal recht te schenden in landen die wel zijn aangesloten."

Wat dat betreft is de Amerikaanse kritiek niets nieuws, zegt Smeulers, "maar het land gaat nu wel verder, met een zekere onbeschaamdheid".

Sancties

President Trump was nog maar kort terug in het Witte Huis toen hij vorig jaar "de ongegronde acties van het hof tegen Amerika en onze bondgenoot Israël" hekelde. Hij stelde verschillende sancties in tegen rechters van het ICC. Smeulers: "Dit soort sancties zijn normaal gericht op terroristen en worden nu op rechters toegepast, dat is de omgekeerde wereld."

Die sancties raken het hof ook echt, ziet ze: "Ze hebben een enorm effect op de levens van rechters. Ze worden afgesloten van het bankensysteem. De openbaar aanklager kan niet meer bij zijn e-mails. Dat is echt een aantasting van je persoonlijke leven en kan sommigen ervan weerhouden bij het Strafhof te gaan werken."

Dat de VS probeert andere landen los te weken kan het instituut ook aantasten, zegt strafrechtadvocaat Tamara Buruma, gespecialiseerd in het internationaal recht. "Amerika heeft een overwicht", redeneert ze. "Je kunt straks de situatie krijgen dat landen misschien nog achter het ICC staan, maar ondertussen geen lid meer zijn."

Invloedrijk

Daarmee verliest het internationaal recht aan zeggingskracht. "De grootste mensenrechtenschenders zijn al geen partij bij het Strafhof, maar dit is wel een excuus voor landen om ook weg te gaan en een andere norm te gaan volgen waarin het internationaal recht niet telt", zegt Smeulers. Dat bleek vorige week toen drie Afrikaanse landen aankondigden om zich officieel terug te trekken uit het hof.

En dat terwijl de invloed van het ICC verder reikt dan specifieke processen. "Het is veel breder dan alleen een arrestatiebevel dat het ICC tegen iemand uitvaardigt", legt Buruma uit. "De uitspraken van het ICC zijn belangrijk voor nationale rechters om hun uitspraak op te baseren en om in bijvoorbeeld Nederland, Duitsland en Zweden naar een zaak te kijken vanuit hetzelfde uitgangspunt."

Blokkeringswet

Buruma juicht het daarom toe dat Europa tegengas biedt, al mogen er van haar wel meer concrete acties volgen. Vooral Nederland kan volgens haar meer doen om het ICC te beschermen: "Als gastland heb je de verplichting om je in te zetten voor de bescherming van het ICC."

"Nederland kan zich binnen de EU hardmaken voor een zogeheten blokkeringswet. Daarmee zorg je ervoor dat sancties die de VS heeft ingesteld niet gelden in Europa. Nu moeten Amerikaanse bedrijven in Europa zich houden aan twee rechtssystemen. Met zo'n wet voorkom je dat een Amerikaans bedrijf als bijvoorbeeld Mastercard iemands bankrekening moet afsluiten, omdat Europese regels het bedrijf beschermen."

Buruma denkt dat felheid van de VS over het ICC veelzeggend is, want waarom maken de Amerikanen zich zorgen om het ICC als ze er niet verbonden aan zijn? "Kennelijk zijn ze bang voor een instituut dat ze nog wel respecteren."

Tata Steel moet de bodem bij de Mergelkade op het terrein in Velsen-Noord saneren. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft het saneringsplan van het staalbedrijf goedgekeurd. De dienst houdt de komende jaren toezicht op de werkzaamheden.

De bodem en het grondwater raakten vervuild door de opslag van ongeveer 835.000 ton staalslakken op de locatie. De staalslakken lagen daar sinds 2018 opgeslagen. Uit onderzoek van de omgevingsdienst in 2024 bleek dat stoffen uit de staalslakken in de bodem en het grondwater waren terechtgekomen.

Staalslakken zijn restproducten van de staalproductie. Als ze langdurig in contact komen met water kunnen schadelijke stoffen zoals vanadium en chroom zich verspreiden in de omgeving.

Tata Steel kreeg opdracht om de opslag te beëindigen en de staalslakken voor november 2025 te verwijderen. Een deel is afgevoerd naar de Baltische Staten, een ander deel is tijdelijk opgeslagen bij het bedrijf Pelt & Hooykaas op het Tata-terrein. Ook de achtergebleven laag van verdichte staalslakken en slakkenzand is inmiddels verwijderd.

Voortgang rapporteren

In het goedgekeurde saneringsplan staat dat Tata Steel een groot deel van de verontreinigde grond gaat afgraven en afvoeren. Daarna wordt de locatie aangevuld met schone grond of schoon zand. Ook moet het bedrijf maatregelen nemen om te voorkomen dat vanadium zich verder via het grondwater verspreidt.

De Omgevingsdienst heeft aanvullende voorwaarden opgelegd voor de uitvoering van de sanering. Tata Steel moet de voortgang en resultaten van metingen blijven rapporteren. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de concentraties vanadium en chroom en naar de zuurgraad van het grondwater.

Een automobilist heeft afgelopen vrijdag twee slagbomen van de Ketelbrug tussen Lelystad en Emmeloord losgeschroefd. Rijkswaterstaat is niet te spreken over de actie en doet aangifte, bevestigt een woordvoerder aan Omroep Flevoland.

De slagbomen aan beide kanten van de Ketelbrug gingen vrijdag rond 15.00 uur niet meer omhoog. Dit zorgde ruim een uur voor oponthoud. Er ontstond een file van 8 kilometer tussen Lelystad en Noordoostpolder.

Mogelijk duurde die vertraging voor één of meerdere automobilisten te lang. Twee slagbomen, voor de brug en aan het einde van de brug, werden losgeschroefd. Daarna werden de versperringen op de vluchtstrook gelegd.

'Levensgevaarlijke actie'

Rijkswaterstaat liet eerder al weten niet blij te zijn met de actie. "Het is levensgevaarlijk, voor jezelf en voor anderen", zei een woordvoerder vorige week daarover.

De woordvoerder vergeleek het met een spoorwegovergang. "De slagbomen zitten er niet voor niks. Ik begrijp dat je geïrriteerd raakt, maar dan nog is het niet slim. Dit hebben we nog niet vaak meegemaakt."

Of de dader of daders na de actie ook zijn doorgereden, is nog niet bekend. Een monteur heeft de slagbomen uiteindelijk kunnen repareren.

De VS gaat toch geen tol heffen in de Straat van Hormuz, in tegenstelling tot wat president Trump gisteren zei. In plaats van passerende schepen te laten betalen kondigt Trump vanavond een reeks handelsovereenkomsten aan met landen die grenzen aan de Perzische Golf.

"Het concept van tolheffing bevalt me niet", zei Trump in het Witte Huis, waar de Iraakse premier Ali al-Zaidi te gast was. De Amerikaanse leider is overstag gegaan na "zeer productieve" gesprekken met leiders van het Midden-Oosten, legde Trump later uit in een post op sociale media.

De tolheffing zou vanavond ingaan, evenals de hervatting van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens. Die laatste maatregel gaat wat Trump betreft wel door. De blokkade geldt volgens hem voor "schepen die van en naar Iraanse havens varen, of die ook maar iets van Iraanse vracht vervoeren". De blokkade geldt sinds 22.00 uur Nederlandse tijd.

Bombardementen door VS en Iran

Ook vanmiddag en vanavond bombardeerde de VS doelwitten in Iran. De Iraanse strijdkrachten hebben raketaanvallen uitgevoerd op enkele landen in de regio die Amerikaanse legerbases huisvesten. De nieuwste escalatie onderstreept nog eens dat het staakt-het-vuren en alle voorlopige afspraken tussen Teheran en Washington voorbij zijn.

Onder meer in de Iraanse havenstad Bandar Abbas werden explosies gehoord. Volgens het Amerikaanse leger zijn aanvallen uitgevoerd op Iraanse militaire installaties waarmee onlangs commerciële schepen in de belangrijke zeestraat onder vuur zijn genomen.

"In oorlogstijd hebben wij de volledige controle over de Straat van Hormuz", citeren Iraanse staatsmedia de onderminister van Buitenlandse Zaken. Hij herhaalt het standpunt van het Iraanse regime dat schepen zullen worden aangevallen als ze hun passage niet coördineren met Iran. Trump houdt ondertussen vol dat de zeestraat volledig open is voor de scheepvaart.

Marineschip van Koeweit getroffen

Onder meer in Koeweit en Bahrein klonk vanavond opnieuw het luchtalarm. Enkele tientallen drones en meerdere raketten zouden zijn neergehaald. De Iraanse strijdkrachten zeggen dat ze depots van het Amerikaanse leger in deze landen hebben getroffen.

Een schip van de Koeweitse marine is onder vuur genomen door Iran, aldus de strijdkrachten van Koeweit. Vier opvarenden raakten hierdoor gewond. Het Iraanse leger heeft volgens Koeweit ook burgerdoelen en civiele infrastructuur geprobeerd te raken. Er zou schade zijn door brokstukken van neergehaalde projectielen.

Opvarende van getroffen tanker overleden

Het Iraanse leger trof daarnaast afgelopen nacht twee tankers in de Straat van Hormuz. Een Indiase opvarende van een aangevallen tanker is overleden, meldt de Verenigde Arabische Emiraten. De opvarenden van deze twee schepen zijn inmiddels geëvacueerd, zeggen de Omaanse autoriteiten.

Iran heeft in iets meer dan een week tijd zeker zeven commerciële schepen in de Straat van Hormuz onder vuur genomen. Als gevolg hiervan is de scheepvaart door de Straat van Hormuz weer nagenoeg stil komen te liggen.

Afgelopen maand kwamen de meeste Oekraïense burgers om het leven sinds april 2022. Dat meldt de VN-mensenrechtencommissie in Oekraïne.

In juni vielen zeker 293 doden en raakten 1990 burgers gewond. Dat is nog meer dan in mei, toen er ook al een record aan burgerslachtoffers viel. Toen kwamen er zeker 274 mensen om het leven en raakten nog eens 1763 gewond.

"De cijfers tonen een alarmerende, escalerende trend met een toenemend aantal burgerslachtoffers, veroorzaakt door het intensievere gebruik van krachtige wapens die bijzonder dodelijk zijn in dichtbevolkte stedelijke gebieden", zegt Danielle Bell van de VN-commissie.

Tekort aan Patriot-raketten

In het eerste halfjaar kwamen 1396 burgers om het leven in Oekraïne. Ook raakten 7978 mensen gewond. Dat is 37 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. De toename van slachtoffers heeft volgens de commissie vooral te maken met de Russische raketten waarmee steden ver van het front worden aangevallen.

Oekraïne kampt met een groot tekort aan Patriot-onderscheppingsraketten om de Russische ballistische raketten af te weren. Daardoor vallen er nu meer burgerdoden. Ballistische raketten zijn moeilijker te onderscheppen dan kruisraketten of drones.

Dit is een groot probleem voor Oekraïne:

De Patriot-raketten worden geproduceerd in de Verenigde Staten. Vorige week werd bekend dat de VS een licentie gaat verlenen aan Oekraïne om de raketten zelf te produceren. Wanneer dat gaat gebeuren, is onduidelijk.

Ook kwam gisteren naar buiten dat Nederland samen met Oekraïne en acht andere landen een coalitie gaat vormen die Europa moet beschermen tegen ballistische raketten. De landen wijzen in een gezamenlijke verklaring op de groeiende dreiging daarvan. "Ons doel is om een gezamenlijke ballistische raketverdedigingscapaciteit voor Europa op te bouwen", staat in de verklaring.

In de Duitse deelstaat Beieren is sprake van een verdwijning met een luchtje. De politie zoekt een vrachtwagen met 20 ton emmentalerkaas in het laadruim. De vracht is ingeladen in de Duitse stad Bayreuth, maar nooit aangekomen bij de klant in Frankrijk.

De vermiste lading gatenkaas is naar schatting 80.000 euro waard, schrijven Duitse media. Via een online portaal was een Bulgaars bedrijf ingeschakeld om de partij te vervoeren. De kaas werd vorige week maandag opgepikt. Het is onduidelijk waar de vrachtwagenchauffeur vervolgens naartoe is gereden.

De politie sluit diefstal niet uit en onderzoekt wat er precies is gebeurd.

Het komt geregeld voor dat een lading zuivelproducten wordt ontvreemd. De prijs van kaas- en melkproducten is de afgelopen jaren fors gestegen. Daarmee zijn ze aantrekkelijker geworden voor criminelen om te verkopen op de zwarte markt.

Boter en trappistenkaas

Eind november vorig jaar verdween bijvoorbeeld 21 ton boter in Polen. De maand ervoor is een lading van ruim 21 ton trappistenkaas opgehaald in Duitsland en vervolgens nooit op de bestemming aangekomen. Dat blijkt uit cijfers van het zogeheten Meldpunt Gestolen Zuivel, een initiatief van de Nederlandse zuivelbranche.

De meeste meldingen worden gedaan door Nederlandse bedrijven, legt een woordvoerder uit, maar soms ook door ondernemingen uit andere Europese landen. Vorig jaar werden op de website tien meldingen van vermiste ladingen gepubliceerd. Dit jaar zijn er nog geen meldingen gedaan.

Het is onduidelijk in hoeveel gevallen is vastgesteld of er sprake is geweest van diefstal. Het werkelijke aantal verdwenen ladingen kaas en melk is waarschijnlijk hoger dan het meldpunt vermeldt want er is geen meldplicht.

De brandweer heeft na de brand op een bouwplaats in Brussel de lichamen gevonden van zes vermisten, melden de autoriteiten aan verschillende media.

Het ging vanochtend mis bij de verbouwing van een kantoorpand aan het De Brouckèreplein, in het centrum van de stad. Er ontstond een kleine brand op de tweede verdieping van het gebouw, die snel kon worden geblust. Brandende deeltjes belandden echter in de twee liftschachten en veroorzaakten in de kelder een nieuwe brand.

Er waren op dat moment ongeveer 250 bouwlieden aan het werk. Twee van hen moesten met brandwonden naar het ziekenhuis worden gebracht.

Na de ontruiming van de bouwplaats bleek dat er zes personen vermist werden. Later werd duidelijk dat hun lichamen zich in een van de twee liften bevonden die door het vuur naar beneden gestort waren.

Berging verloopt moeilijk

Het bleef lang onduidelijk hoeveel slachtoffers zich in de liften bevonden, omdat het gevaarlijk en moeilijk was om de cabines te openen. De brand was rond 09.00 uur uit, maar pas aan het eind van de middag lukte het een kleine opening te maken voor inspectie. Daarna konden de lichamen worden geborgen.

In België wordt geschokt gereageerd op de fatale brand. Koning Filip is aan het eind van de middag langs geweest samen met premier De Wever. Zij bedankten onder meer de hulpverleners.

Het Oxy-gebouw, voorheen bekend als het Muntcentrum, stamt uit de jaren 70 en wordt momenteel verbouwd om er appartementen, hotelkamers en kantoorruimte te kunnen vestigen. Het is nog niet duidelijk waardoor de brand op de bouwplaats is ontstaan.

De Amerikaanse immigratiedienst ICE schort voorlopig de meeste verkeerscontroles op. De maatregel volgt op twee dodelijke schietpartijen in korte tijd waarbij ICE-agenten betrokken waren, melden bronnen binnen de Amerikaanse overheid aan CBS News.

ICE-agenten mogen voorlopig alleen nog voertuigen stoppen tijdens operaties tegen mensen die worden verdacht van ernstige misdrijven. De opschorting blijft van kracht totdat agenten extra training hebben gekregen voor het uitvoeren van verkeerscontroles.

De aanleiding is onder meer de dood van een 26-jarige Colombiaanse migrant in de Amerikaanse plaats Biddeford in de staat Maine. Hij werd gisteren doodgeschoten door een ICE-agent nadat hij volgens de autoriteiten had geprobeerd weg te rijden bij een controle. Het ministerie waaronder ICE valt zegt dat de man zijn auto als wapen gebruikte, maar daarvoor is geen bewijs openbaar gemaakt. De betrokken agent droeg geen bodycam en is tijdelijk op non-actief gesteld.

Vorige week kwam in Texas ook een Mexicaanse migrant om het leven bij een verkeerscontrole waarbij een ICE-agent betrokken was. In totaal zijn nu vier mensen doodgeschoten door federale immigratiediensten die het grootschalige deportatieprogramma moeten uitvoeren, meldt CNN.

Demonstraties tegen ICE

Verkeerscontroles zijn de afgelopen tijd een belangrijk onderdeel geweest van de immigratiehandhaving onder de regering-Trump. Via deze controles konden ICE-agenten mensen identificeren, volgen en arresteren buiten hun woning of werkplek. De nieuwe richtlijn kan de werkwijze van de immigratiedienst daarom aanzienlijk veranderen.

De zorgen over de opleiding van Amerikaanse ICE-agenten zijn groot, door verlaagde toelatingseisen en versnelde trainingstrajecten. Die leiden al langer tot maatschappelijke onrust en zorgen over de ervaring en het optreden van nieuwe ICE-agenten.

De schietpartijen hebben geleid tot protesten in verschillende plaatsen. In Biddeford gingen vandaag mensen de straat op om te demonstreren tegen de aanwezigheid en werkwijze van ICE. Demonstranten spraken hun zorgen en woede uit over het optreden van de immigratiedienst.

ICE heeft de nieuwe richtlijn voor verkeerscontroles zelf nog niet officieel toegelicht.

Correspondent Verenigde Staten Sjoerd den Daas:

In Trumps eerste volle jaar waren de headlines en vette krantenkoppen het belangrijkst: laten zien welke criminelen er van straat waren geveegd. Angst aanjagen bij de immigrantengemeenschap, en aan de eigen achterban laten zien dat de regering Trump - zoals beloofd - het strengste immigratiebeleid ooit voert.

Ondertussen ging de campagne door, zij het met minder bombarie. Na krantenkoppen en controverses wilde het Witte Huis dit jaar, nu er ook parlementsverkiezingen zijn, de deportatiecijfers daadwerkelijk opvoeren. Een massadeportatie, met 3000 ICE-arrestaties per dag bleef het nadrukkelijke doel. Vorig jaar werd dat niet gehaald. Daarmee is de druk op ICE, en de vele duizenden nieuw ingehuurde, vaak onervaren en beperkt getrainde ICE-agenten om zoveel mogelijk ongedocumenteerden van straat te vegen enorm.

De immigratie-agenda was, samen met Trumps economische beloftes, een van de belangrijkste redenen voor Trumps herverkiezing. Streng immigratiebeleid blijft populair op rechts, steun voor deportaties is er voornamelijk als het gaat om gewelddadige criminelen. Om 'the worst of the worst', zoals de campagne ook wel werd geschetst door het Witte Huis, ging het allang niet meer alleen.

Thuis bij ongedocumenteerde mensen binnenvallen mocht niet meer zonder huiszoekingsbevel van de rechter, ook de rechtbanken waar ICE-agenten veel arrestaties verrichtten zijn verboden terrein. Daarmee werden controles en stops in het verkeer, of bruutweg mensen van de weg plukken een belangrijker onderdeel van de ICE-methodes.

Of de tijdelijke opschorting van arrestaties betekent dat beleid echt wordt bijgestuurd is twijfelachtig. Zolang de doelstellingen niet veranderen is het onwaarschijnlijk dat de werkwijze echt op de schop gaat - en zal de druk op ICE-agenten om te leveren belangrijker blijven dan de manier waarop de doelen bereikt worden.

Het enorme datacenter van Microsoft in Noord-Holland gebruikt ongeveer 1 procent van alle stroom in Nederland. Dat blijkt uit gegevens die de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) openbaar heeft gemaakt. Het is voor het eerst dat duidelijk wordt hoeveel elektriciteit bepaalde grote datacenters in Nederland verbruiken, al ontbreken de cijfers van Google.

Een van de grootste datacenters van Nederland, bij het dorp Middenmeer, is van Microsoft. Het verbruikte vorig jaar 1,17 terawattuur (TWh) aan stroom. In totaal verbruikte Nederland vorig jaar in totaal ruim 112 TWh elektriciteit, blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Twee andere giga-datacenters zijn van Google. Een daarvan staat in de buurt van die van Microsoft, het andere in de Eemshaven in Groningen. Het verbruik daarvan wil het bedrijf echter niet bekendmaken.

Overvol stroomnet

Het stroomverbruik van datacenters is onderwerp van discussie, omdat het stroomnet in veel plekken in Nederland onder druk staat. Sinds een paar jaar geldt op veel plekken in Nederland een verbod op de bouw van grote datacenters. Wel worden er nog steeds datacenters gebouwd die kleiner zijn dan de bovengrens die de overheid heeft gesteld.

Het was al bekend dat datacenters veel elektriciteit gebruiken. De meest recente cijfers komen uit 2024: in dat jaar was een kleine groep van ongeveer 45 datacenters verantwoordelijk voor 4,2 procent van het Nederlandse stroomverbruik, berekende het CBS. Dat is net zo veel als 1,9 miljoen woningen. Maar het statistiekbureau zei er niet bij welke datacenters dat precies zijn.

De RVO-gegevens geven een concreter inzicht, hoewel niet alle bedrijven zijn opgenomen in de cijfers. Bedrijven kunnen aangeven dat hun verbruik geheim is.

Een Google-woordvoerder zegt dat de cijfers van de Google-datacenters niet openbaar worden gedeeld, omdat die iets zouden kunnen zeggen over hoe Google zijn datacenters inricht en gebruikt. "We beschouwen het stroomverbruik van individuele datacenters als concurrentiegevoelige informatie die we liever voor ons houden."

De Knesset, het Israëlische parlement, heeft een omstreden basiswet aangenomen die Thorastudie als fundamentele waarde aanmerkt. Volgens critici kan dit de weg vrijmaken voor vrijstelling van de dienstplicht voor ultraorthodoxe jesjiva-studenten.

De wet werd ingediend door de ultraorthodoxe partijen Shas en United Torah Judaism (UTJ). Volgens de wet is "Torastudie een fundamentele waarde in het erfgoed van het Joodse volk en in de staat Israël". Het gaat om een basiswet, een categorie wetgeving die in Israël een bijzondere juridische status heeft. Omdat Israël geen formele grondwet kent, hebben de basiswetten een belangrijke rol in het Israëlische rechtssysteem.

In een eerdere versie van het wetsvoorstel werd Thorastudie omschreven als een bijdrage aan de staat die van vergelijkbare betekenis is als de bijdrage van militairen. Die formulering leidde tot kritiek, omdat tegenstanders vreesden dat daarmee een juridische basis zou ontstaan om ultraorthodoxe mannen vrij te stellen van de dienstplicht. In de uiteindelijke versie is deze bewoording daarom afgezwakt.

Toch vrezen oppositieleden en andere critici dat de wet alsnog kan worden gebruikt als onderbouwing voor uitzonderingen op de dienstplicht. Doordat Thorastudie in de basiswet wordt erkend als een fundamentele waarde van de staat Israël, kan de wet bij toekomstige wetgeving of rechterlijke toetsing worden aangevoerd als argument voor vrijstellingen of speciale regelingen.

Jesjiva

Een jesjiva is een religieuze school waar studenten zich voornamelijk bezighouden met de studie van de Thora, de Talmoed en andere Joodse religieuze teksten. Vooral binnen ultraorthodoxe joodse gemeenschappen wordt deze studie gezien als een belangrijk onderdeel van het religieuze leven.

In 2024 oordeelde het Hooggerechtshof unaniem dat de regering ultraorthodoxe jesjiva-studenten moet oproepen voor militaire dienst. Tienduizenden ultraorthodoxe mannen zijn dienstplichtig, maar slechts een klein deel meldt zich voor militaire dienst.

Het leger heeft de afgelopen maanden meerdere keren aangegeven dat er een tekort aan soldaten is vanwege de aanhoudende oorlogen sinds de Hamas-aanval op 7 oktober 2023.

Het onderwerp veroorzaakt veel spanning in de Israëlische samenleving. Ultraorthodoxe mannen protesteren de afgelopen maanden steeds vaker tegen de dienstplicht. Ze leggen het land plat met bijvoorbeeld wegblokkades. Dit leidt geregeld tot botsingen met de politie en het leger.

Politiek akkoord

De Knesset gaat eind deze week met reces en wordt daarna ontbonden in aanloop naar de verkiezingen dit najaar. Premier Netanyahu probeert daarom deze week nog een reeks controversiële wetsvoorstellen door het parlement te krijgen. Daar heeft hij zijn ultraorthodoxe coalitiepartners voor nodig.

Daarom hebben ze afspraken gemaakt. De coalitie versnelt de behandeling van wetgeving die door de ultraorthodoxe partijen wordt geëist, zoals de Thorastudie-wet. Een ander wetsvoorstel gaat over het tijdelijk opschorten van arrestaties en sancties tegen dienstweigeraars.

In ruil daarvoor steunen de ultraorthodoxe partijen de wetsvoorstellen van Netanyahu. Het gaat dan bijvoorbeeld om een wetsvoorstel dat de regering zeggenschap geeft over de benoeming van een onderzoekscommissie naar de gebeurtenissen rondom de aanval van Hamas op 7 oktober 2023.

Kritiek

De wet over de Thorastudie krijgt veel kritiek vanuit de oppositie. "Een Knesset die zichzelf respecteert, zou geen wetten aannemen die ontduiking van dienstplicht mogelijk maken terwijl er soldaten sneuvelen aan het front", zei oppositieleider Yair Lapid. Hij richtte zich ook tot de coalitieleden: "Zo beëindigen jullie je ambtstermijn: door soldaten van het leger in het gezicht te spugen".

Voorafgaand aan de stemming deden de oppositieleiders gezamenlijk een oproep aan de coalitieleden om tegen het wetsvoorstel te stemmen. "Degenen die de wet over het ontduiken van de dienstplicht steunen, zullen voor altijd de schande van hun stem met zich meedragen in de ogen van de Israëlische burgers die dienen en werken", is te lezen in de verklaring.

Ook vanuit zijn eigen Likud-partij krijgt Netanyahu kritiek. Parlementsleden Yuli Edelstein en Dan Illouz stemden tegen het wetsvoorstel. Beiden verzetten ze zich al langere tijd tegen de wet. Edelstein heeft inmiddels aangekondigd de Likud-partij te verlaten vanwege de kwestie en verwacht wordt dat Illouz hetzelfde zal doen. Netanyahu was zelf niet aanwezig bij de stemming.

Een 26-jarige man uit Ulft in Gelderland is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor het doodsteken van een 23-jarige vrouw in Hoog-Keppel. Volgens de rechtbank was de man volledig ontoerekeningsvatbaar en daarom krijgt hij geen celstraf.

Christiaan W. stak het slachtoffer op 23 juni 2024 dood in haar woning. De twee waren bevriend en W. logeerde op dat moment bij haar, omdat hij niet lekker in zijn vel zat, schrijft Omroep Gelderland.

Deskundigen concludeerden dat W. in een psychose verkeerde toen hij het slachtoffer doodde. Zij adviseerden de man volledig ontoerekeningsvatbaar te verklaren, en hem tbs met voorwaarden op te leggen. Dat is een mildere vorm dan tbs met dwangverpleging.

'Wel keuzevrijheid'

Het Openbaar Ministerie was het daar niet volledig mee eens. Volgens de officier was het handelen van de verdachte niet alleen het gevolg van zijn psychische toestand, maar had hij nog een "behoorlijke keuzevrijheid".

Het OM vond dat W. daarom niet volledig ontoerekeningsvatbaar kon worden verklaard, maar hooguit verminderd toerekeningsvatbaar. De eis was tien jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Schadevergoeding

De rechtbank ging deels met de deskundigen mee en verklaarde de dader ontoerekeningsvatbaar. Daarom wordt hij ontslagen van alle rechtsvervolging.

Wel is besloten om W. tbs met dwangverpleging op te leggen in plaats van tbs met voorwaarden. Volgens de rechtbank is deze straf meer passend omdat de maatregel onbeperkt kan worden verlengd.

Verder moet W. aan de vader van het slachtoffer een schadevergoeding van 33.000 euro betalen. Haar zus krijgt 17.500 euro. De rechtbank noemt het doden van de vrouw "een afschuwelijk en bijzonder ernstig feit en onverteerbaar" voor de nabestaanden.

Het Verenigd Koninkrijk heeft tijdens de coronapandemie miljarden verspild doordat het niet goed voorbereid was op de noodsituatie. Doordat bij de aanschaf van beschermingsmiddelen de vraag niet goed was afgesteld op het aanbod, werd tweederde van het materiaal nooit gebruikt, concludeert een overheidscommissie.

Er werd in totaal voor 17,5 miljard euro (14,9 miljard pond) aan beschermingsmiddelen gekocht voor ziekenhuizen, zoals mondkapjes. Uiteindelijk werd voor 11,6 miljard euro (9,9 miljard pond) aan beschermingsmiddelen niet gebruikt voordat de houdbaarheidsdatum afliep.

"Het was zeker beter om te veel materiaal te hebben dan te weinig", erkent de opsteller van het rapport, oud-rechter Heather Hallett, "maar het was nog beter geweest om het aanbod beter op de vraag af te stemmen."

Schaarste werd overvloed

Volgens de commissie werd het VK begin 2020, net als veel andere landen, totaal overvallen door de ernst van de pandemie. Bestaande voorraden bleken al snel niet afdoende, en in de wedloop met andere landen om genoeg mondkapjes te krijgen werd er te veel gekocht en te veel betaald.

Een duidelijk overzicht van wie wat nodig had of wanneer ladingen zouden binnenkomen ontbrak. De aanvankelijke schaarste mondde daardoor uit in overvloed. Ondertussen hadden inkopers van de overheid geen goed overzicht van prijzen of aanvoerlijnen.

"Het risico dat er te veel werd gekocht, nam men voor lief", zag Hallett.

Kritiek op 'VIP-route'

De commissie heeft geen goed woord over voor de "VIP-route" die de regering van premier Johnson hanteerde: producenten die connecties hadden met belangrijke overheidsmedewerkers kregen voorrang bij aanbestedingen.

Het werd gezien als een manier om het aankoopproces te stroomlijnen, maar Hallett ziet vooral nadelen. "Hoewel het niet zo bedoeld was, betekende het dat wie banden had met de overheid, een streepje voor had. Dat verhoogt de kans op misbruik."

Het ondermijnde het vertrouwen precies op het moment dat het nodig was, concludeert Hallett. "Deze aanpak had niet gemoeten en moet niet worden herhaald." Specifieke gevallen van misbruik noemt Hallett niet, al houdt ze een gedeelte van haar rapport over een bedrijf nog geheim, in afwachting van een strafrechtelijk onderzoek.

Levens redden

Hallett doet in het rapport elf aanbevelingen. Zo raadt ze de regering aan in de toekomst een voorraad beschermingsmiddelen van minimaal drie maanden aan te houden. Ook moet men een beter overzicht houden van de markt, zodat men weet voor welke prijzen de overheid bij welke producent terechtkan. "De inkopers beter voorbereiden vermindert de kosten en redt levens", aldus Hallett.

De regering-Starmer zegt bereid te zijn lessen te trekken uit de fouten en gaat de aanbevelingen in het rapport wegen.

Zomerspeelweken worstelen met een tekort aan vrijwilligers. Soms zijn er zo weinig begeleiders dat niet alle kinderen kunnen meedoen. Ook worden de speelweken ingekort of zelfs helemaal afgeblazen.

Bij Jeugdland in Arnhem lopen tieners met rode shirtjes af en aan met houten palen, latten en planken die ze meegeven aan kinderen die in de rij staan. "Mag ik ook nog spijkers?", vraagt een kind aan een van hen. Hij maakt een kommetje van zijn handen, dat een vrijwilliger volgooit met spijkers.

Een van die vrijwilligers is de 17-jarige Milou. Ze is hier niet voor het eerst. "Dit is nu mijn vijfde jaar als vrijwilliger en daarvoor heb ik zes jaar als kind zelf meegebouwd." Het is er vooral heel gezellig, vindt ze. "En iedereen heeft gewoon één doel en dat is de kinderen blij maken."

'Paar dagen vrijgenomen'

Dat kan Joeri beamen, die voor het eerst meedoet als vrijwilliger. De softwareontwikkelaar zag een oproep in de krant. "Er stond dat er te weinig vrijwilligers waren voor het zomerkamp. Dus toen heb ik me aangemeld", zegt hij, terwijl hij kinderen helpt met knutselwerkjes voor in hun hutten. "Ik heb gewoon wat dagen vrij genomen."

Dat gaat helaas niet bij iedereen zo makkelijk, zegt Henriette Verhoeven van Stichting Jeugdland. "Het vrijwilligersprobleem is overal. Dat geldt niet alleen voor ons, maar ook voor sportverenigingen."

Met name de ervaren vrijwilligers zijn andere dingen gaan doen, zegt Verhoeven. Heel jammer, vindt ze. "Daarom moesten we dit jaar zeventig kinderen teleurstellen."

'Anders zit ik thuis te scrollen'

De kinderen die naar de huttenbouw-weken van Jeugdland komen, gaan doorgaans niet op vakantie. Het is een gevarieerde groep, vertelt vrijwilliger Milou.

"We krijgen hier kinderen van de basisscholen, van het azc, Nederlandssprekend, buitenlands, verschillende leeftijden ook", somt ze op. "Die komen hier naartoe om een gezellige tijd te hebben."

De 12-jarige Rizwaan zou het erg vinden als hij niet naar het kinderkamp had gekund. "Dat zou echt niet zo fijn zijn. Dan heb ik niks meer te doen", zegt hij. "Dan zit ik thuis maar een beetje te scrollen en dat is gewoon saai. Hier heb ik dingen te doen en dat is wel fijn eigenlijk."

Niet veilig voor kinderen

Ouders die te horen krijgen dat hun kind niet naar de speelweek kan komen reageren gelukkig begripvol, zegt Verhoeven. Het is namelijk niet veilig voor de kinderen als er te weinig begeleiders zijn. "Daar is wel begrip voor."

"En dan zeg ik ook: u kunt ook een week komen helpen. Dan kunnen we weer tien kinderen extra binnen laten", aldus Verhoeven. "Maar goed, de meeste ouders kunnen of willen dat ook niet."

Yasmina (12) en Soumaya (10) laten hun hut zien. "Dit zijn de gordijnen die ik heb gemaakt", zegt Soumaya, terwijl ze de gele stof aan een zelfgemaakte roede toont. Via een deur gaan ze het bouwwerk binnen. "Dat gaan we nog dichtmaken", wijst ze naar een half afgemaakte zijwand. Waar ze het meest trots op zijn? "Eigenlijk een beetje op alles."

De grote natuurbrand in het bos van Fontainebleau, ten zuidoosten van Parijs, heeft inmiddels ruim 2050 hectare natuur verwoest. De autoriteiten hopen de twee brandhaarden vandaag onder controle te krijgen.

Minister Nuñez van Binnenlandse Zaken zegt dat de branden inmiddels wel zijn ingedamd, maar nog niet onder controle zijn. Pierre Ory, de bestuurder van het departement Seine-et-Marne, noemde vandaag tegen BFMTV een cruciale dag. "De brandweer moet de vlammen overwinnen", zei Ory.

Om verdere uitbreiding te voorkomen blijven brandweerlieden met brandslangen langs de bosranden actief. Ook zijn twee bulldozers van het leger ingezet om paden vrij te maken, zodat brandweervoertuigen moeilijk bereikbare delen van het bos kunnen bereiken. Volgens France Info worden de bulldozers ook gebruikt om het terrein vlakker te maken.

Op een nabijgelegen camping waar veel Nederlanders verblijven, hebben ze vooral last van overvliegende blusvliegtuigen:

Bij de bestrijding zijn honderden brandweerlieden ingezet. Zij krijgen ondersteuning van vier blusvliegtuigen van het type Canadair, een Dash-blusvliegtuig en meerdere blushelikopters.

De blusvliegtuigen van Canadair zouden eigenlijk een demonstratievlucht doen boven de Champs-Élysées in het kader van de nationale feestdag Quatorze Juillet, maar moesten in plaats daarvan helpen met blussen.

De blusvliegtuigen in actie:

De natuurbrand in Fontainebleau geldt als een van de grootste die dat bos in meer dan een eeuw heeft getroffen. Ongeveer 1000 mensen zijn geëvacueerd, onder wie gasten van een camping aan de bosrand. Volgens de autoriteiten zijn daarbij geen slachtoffers gevallen en is de materiële schade buiten het bos vooralsnog beperkt gebleven.

Dat het blussen lang duurt, komt niet alleen door de droogte en het moeilijk begaanbare terrein. Volgens Le Parisien leidt ook de veenachtige bodem ertoe dat 'zombiebranden' kunnen ontstaan. Daarbij blijft vuur onder de grond dagen of zelfs weken doorsmeulen om later op een andere plek op te laaien.

Brandstichting

De Franse politie heeft sinds zondag zes mensen aangehouden. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het ontstaan van de brand.

Onder hen is volgens Franse media een lid van de vrijwillige brandweer. Hij heeft bekend een brandje te hebben gesticht. Een ander zegt een sigaret te hebben weggegooid.

Onderzoekers hielden nadrukkelijk rekening met brandstichting. In een gebied van ongeveer een kilometer zijn volgens de autoriteiten zo'n tien afzonderlijke brandhaarden aangetroffen. Dat wijst erop dat de brand mogelijk op meerdere plaatsen is aangestoken.

De politie heeft een 54-jarige man uit Roosendaal aangehouden die wordt verdacht van het aansteken van een grote brand in Wijk aan Zee vorige week. Bij de brand werden meerdere strandhuisjes verwoest en raakten twee mensen gewond.

De brandweer kreeg in de nacht van woensdag op donderdag een melding binnen. Meerdere strandhuisjes bleken in brand te staan. Zes huisjes gingen volledig in vlammen op en huisjes aan weerszijden van de getroffen recreatiewoningen werden ontruimd.

Een persoon werd met brandwonden opgenomen in het ziekenhuis. De andere gewonde was een medewerker van de brandweer, die tijdens het blussen last kreeg van de hitte.

Motief

Na de brand startte de politie een onderzoek naar de oorzaak. Dat onderzoek leidde tot de aanhouding van de verdachte. Hij zit voorlopig vast.

Waarom de man de brand zou hebben aangestoken, is nog onbekend. "De motieven van de verdachte zijn nog niet duidelijk", zegt een politiewoordvoerder tegen de regionale omroep NH.

De overname van het van oorsprong Nederlandse IT-bedrijf Solvinity door een Amerikaans bedrijf blijft verboden. Dat heeft de rechter bepaald in een rechtszaak waarin Solvinity probeerde het verbod ongedaan te maken.

Staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) blokkeerde de overname van Solvinity eind mei, omdat Amerikaanse wetgeving ertoe kan leiden dat de Amerikaanse overheid gegevens van Solvinity-klanten kan opvragen. Tijdens de rechtszaak werd duidelijk dat de overheid zich zorgen maakt over gegevens van politie en justitie. Het IT-bedrijf heeft onder meer de politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid als klant.

In de afgelopen maanden ging het in de politiek vooral over een andere klant: de overheidsorganisatie die DigiD en MijnOverheid beheert. Tegenstanders van de overname vreesden ook dat de Amerikaanse overheid op die manier persoonlijke gegevens kan opvragen - of de toegang tot de overheidsdiensten kan blokkeren.

Naar de rechter

Solvinity maakte bij de staatssecretaris bezwaar tegen het besluit om de overname te blokkeren, maar stapte tegelijkertijd ook naar de rechter. Op die manier probeerde het bedrijf het verbod ongedaan te maken. Ook wilde Solvinity dat het onderzoek naar de risico's werd heropend. Het bedrijf vond dat het onderzoek onzorgvuldig en onvolledig was.

De rechter vindt dat Solvinity het kan houden bij de lopende bezwaarprocedure. Daarom grijpt hij niet in, zoals Solvinity wilde. De staatssecretaris heeft aangegeven dat zij uiterlijk in september een beslissing neemt over het bezwaar. De rechtbank zegt dat Solvinity daar prima op kan wachten.

Solvinity zegt tegen de NOS dat het positief is dat de rechter in de uitspraak benadrukt dat de staatssecretaris heeft beloofd dat zij uiterlijk eind september met een oordeel komt. Een woordvoerder van de staatssecretaris laat weten het goed te vinden dat er nu een uitspraak ligt, omdat die voor duidelijkheid zorgt.

Het gerechtshof Den Haag heeft ook in hoger beroep twee voormalige ambtenaren van de gemeente Rotterdam veroordeeld in een grote corruptiezaak. De celstraffen, van zes en drie maanden, vallen wel lager uit dan eerder. Het tweetal is veroordeeld voor onder meer oplichting, valsheid in geschrifte, omkoping en witwassen.

Hoofdverdachte is Pieter van den H. (43) uit Hardinxveld-Giessendam. Hij heeft zich gedurende vele jaren laten omkopen door aannemers, voor in totaal 450.000 euro. Om die reden kwam de rechtbank drie jaar geleden tot een straf van veertien maanden cel. Zijn collega Cornelis D. (61) liet zich voor een totaalbedrag van 190.000 euro omkopen. Hij kreeg in eerste aanleg acht maanden cel. Beide verdachten gingen in hoger beroep.

De ambtenaren regelden dat een bevriende aannemer bestratingswerkzaamheden kon uitvoeren in de gemeente. Via nepfacturen werden hoge bedragen uitgekeerd voor werkzaamheden die niet waren verricht of sterk waren overdreven. De ambtenaren werden beloond met contant geld, maar ook met 22 (race)fietsen en een groot aantal horloges, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Miljoenenschade

De schade voor de gemeente Rotterdam werd eerder op 2 miljoen euro geschat. In 2017 werd een onderzoek gestart naar de aannemer, waardoor uiteindelijk ook de twee ambtenaren tegen de lamp liepen.

Net als de ambtenaren moet ook de aannemer de cel in. Die krijgt van het hof in Den Haag drie maanden gevangenisstraf en honderd uur taakstraf. Een onderaannemer krijgt een taakstraf van 180 uur en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden.

De straffen zijn lager dan drie jaar geleden, volgens het hof omdat de zaak inmiddels al acht tot veertien jaar geleden speelde. Bovendien hebben de verdachten grote delen van de schade terugbetaald aan de gemeente. Ook houdt het hof rekening met persoonlijke omstandigheden.

H. vertelde drie jaar geleden in de rechtbank al een ander mens te zijn geworden. "De dag van de inval, in mei 2018, voelde als een bevrijding", zei hij onder meer. "Ik ben mezelf flink kwijtgeraakt in de jaren ervoor. Het is krankzinnig wat ik heb gedaan. Fijn ook dat ik hier kan zitten in de rechtszaal, dan kan er een einde aan komen."