NOS Nieuws - Algemeen

Een peuterzwembad midden in een woonwijk in Zoetermeer gaat deze zomer niet meer open. De gemeente heeft dat besloten omdat de kosten voor onderhoud, veiligheid en hygiëne zo'n 700.000 euro bedragen.

"Ik vind het erg jammer", reageert een jonge moeder met een dochter van 2 jaar bij Omroep West. "We wonen hier nog maar net, ik zou hier lekker met haar kunnen zitten. Dan hoef ik niet zo ver van huis voor een zwembad."

Het openbare peuterbadje werd in 2018 geopend als centrale ontmoetingsplek in de wijk Palenstein, die vooral bestaat uit hoogbouw. Sindsdien is het zwembad iedere zomer acht weken open, maar nu wil de gemeente het nog voor de zomeropening weghalen.

Aangescherpte regels

"Om te voldoen aan de aangescherpte regels voor hygiëne, waterkwaliteit en veiligheid zijn de eenmalige kosten 532.500 euro", aldus de gemeente. "Ook stijgen de structurele onderhouds- en beheerkosten naar 175.000 euro per jaar."

De totale kosten komen volgens die berekening uit op zo'n 700.000 euro. "Daarom is het niet langer haalbaar om het zwembadje jaarlijks acht weken open te stellen", stelt de gemeente.

Schoonhouden

Een omwonende geeft toe dat dat veel geld is. Maar ze vraagt zich wel af of de gemeente alle mogelijkheden heeft onderzocht. "Ik denk dat er hier genoeg mensen zijn die mee willen helpen met het schoonhouden bijvoorbeeld."

Maar het besluit is gevallen. Als het zwembad is weggehaald, komt er een grasveld voor in de plaats. "Later dit jaar bekijkt Zoetermeer hoe deze plek opnieuw kan worden ingericht als ontmoetingsplek", belooft de gemeente. "Het doel is om samen met bewoners een fijne plek voor de buurt te realiseren."

Iets meer dan een jaar na zijn aantreden presenteert paus Leo XIV vandaag met een panel van sprekers zijn eerste encycliek. Dat is een belangrijk document waarmee een paus zijn visie geeft op een thema dat volgens hem de hoogste prioriteit heeft. Pausen schrijven meestal meerdere encyclieken tijdens hun pontificaat, maar het is de eerste keer ooit dat een paus zelf bij de presentatie aanwezig is.

Het onderwerp is de hele mensheid en wat het betekent om mens te zijn in deze tijd van duizelingwekkend snelle technologische veranderingen. Met als centraal punt de ontwikkeling en het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI).

Het geeft aan hoezeer het onderwerp Leo aan het hart gaat. En hoe goed de afdeling communicatie van het Vaticaan begrijpt dat je veel meer aandacht genereert als je de persoon van de paus zelf inzet. Leo's voorganger Franciscus was weliswaar zichtbaar op bijvoorbeeld X, maar dat gebeurde uit zijn naam; in tegenstelling tot Leo was hij niet zelf actief op socialemediaplatforms.

Encyclieken krijgen als titel de eerste twee woorden van de Latijnse versie mee, in dit geval Magnifica Humanitas, wat zowel "schitterende mensheid" als "schitterende menselijkheid" betekent. De ondertitel is veelzeggend: over het behoud van menselijkheid in het tijdperk van kunstmatige intelligentie.

Sociale leer

Leo verkondigde een jaar geleden in een toespraak tot de kardinalen die hem twee dagen eerder tot paus hadden gekozen dat hij van plan was te focussen op de impact van AI op werk, menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid.

Hij legde toen uit dat hij met zijn naamkeuze vooral teruggreep op Leo XIII, de paus die eind 19de eeuw de encycliek Rerum Novarum ('Over de Nieuwe Dingen') schreef als antwoord op de industriële revolutie.

In die encycliek wees Leo XIII zowel het socialisme als het ongebreidelde kapitalisme af en pleitte hij voor de oprichting van katholieke vakbonden en betere werkomstandigheden voor arbeiders. Het werd de basis voor de sociale leer van de Rooms-Katholieke Kerk. Een leer die door alle pausen na Leo XIII verdere invulling heeft gekregen.

Nieuwe revolutie

Afgelopen 15 mei, op de dag af 135 jaar na Rerum Novarum, ondertekende Leo XIV zijn encycliek, met als doel een aanzet te geven tot uitgebreide discussie over een nog veel ingrijpender revolutie.

Kunstmatige intelligentie heeft een impact op bijna alle facetten van ons leven. Van onderwijs tot gezondheidszorg, van oorlogsvoering tot informatievoorziening. Van de manier waarop we met elkaar omgaan tot zelfs de manier waarop we denken. AI is allesomvattend.

In eerdere toespraken beschreef Leo de veelgelaagde crisis waarin de mensheid zich volgens hem op dit moment bevindt en de noodzaak om de ontwikkeling en het gebruik van AI goed te begeleiden. In de tekst van de encycliek die later deze ochtend beschikbaar is, wordt die analyse verder uitgewerkt.

Leo is niet de eerste paus die zich met AI bezighoudt. In 2024 waarschuwde zijn voorganger Franciscus tijdens de G7 in Zuid-Italië voor de gevaren van kunstmatige intelligentie zonder regelgeving en riep hij op tot een ethisch gebruik van de nieuwe technologie.

Zes jaar voor de lancering van ChatGPT begon het Vaticaan zich al voor AI te interesseren en werd een uitvoerige dialoog opgezet met bedrijven in Silicon Valley. Ook op verzoek van sommige van die bedrijven in de VS zelf, die de enorme impact van AI zagen aankomen en niet goed wisten hoe deze revolutionaire ontwikkeling in goede banen moest worden geleid.

Eerste digitale paus

Een van die gesprekspartners maakt deel uit van het panel dat samen met de paus de encycliek presenteert. Het is Chris Olah, de medeoprichter van Anthropic, een bedrijf uit Silicon Valley dat zich beijvert voor een beter begrip van de werking van AI en een veilig gebruik ervan.

Anthropic weigerde onlangs om het Amerikaanse ministerie van Defensie toegang te geven tot hun AI-technologie zonder strikte regelgeving en kwam daarmee in conflict met de regering van president Trump.

Leo is de eerste paus met goede kennis van internet en een digitale voetafdruk in de sociale media. Robert Francis Prevost, zoals hij eigenlijk heet, studeerde wiskunde in zijn geboorteland de Verenigde Staten voordat hij aan zijn priesteropleiding begon.

Als eerste digitale paus is hij volgens velen de aangewezen persoon om de discussie over AI verder aan te zwengelen en de mensheid te helpen haar menselijkheid en menselijke waardigheid te behouden in deze tijd van snel veranderend bewustzijn.

Op de Internationale Dag van de Vermiste Kinderen lanceert Amber Alert Europe een campagne om huiselijk geweld als oorzaak van kindervermissingen tegen te gaan. De organisatie wil dat volwassenen signalen van een onveilige thuissituatie eerder herkennen, zodat voorkomen kan worden dat kinderen van huis weglopen.

Amber Alert Europe is een Europees netwerk dat zich bezighoudt met vermiste kinderen en samenwerkt met politiediensten, overheden en hulporganisaties. Volgens het centrum verdwijnen jaarlijks duizenden kinderen nadat zij zijn weggevlucht uit een onveilige situatie thuis.

De campagne draagt de naam 'Home Should Be Safe', of in Nederland: 'Thuis hoort veilig te zijn', en start vandaag gelijktijdig in twintig landen en veertien talen. Daarbij richt de organisatie zich op volwassenen die veel contact hebben met kinderen, zoals leraren, sportcoaches, buren en zorgverleners.

Volgens de initiatiefnemers kunnen volwassenen helpen met het beschermen van kinderen door signalen van huiselijk geweld te herkennen, op een veilige manier het gesprek aan te gaan en zorgen te delen met hulpinstanties of vertrouwenspersonen.

Belangrijke rol volwassenen

Volgens het netwerk zijn waarschuwingssignalen vaak al zichtbaar voordat een kind verdwijnt, maar worden die niet altijd herkend of serieus genomen.

"Een vermist kind is vaak het sluitstuk van een veel langer verhaal", zegt Amber Alert Europe-oprichter en voorzitter Frank Hoen. "Als we volwassenen kunnen helpen de signalen eerder te herkennen, kunnen we voorkomen dat kinderen ooit dat breekpunt bereiken."

Kinderen die te maken hebben met geweld, misbruik of verwaarlozing durven daar volgens de initiatiefnemers vaak niet over te praten. Daarom moeten volwassenen een actieve rol spelen bij het signaleren van problemen.

Op gevoel vertrouwen

De campagne noemt vijf mogelijke signalen van huiselijk geweld bij kinderen: plotselinge gedragsveranderingen, onverklaarde verwondingen, voortdurend op hun hoede zijn, angst om naar huis te gaan en moeite met het uiten van gevoelens.

"Een blauwe plek bij een kind betekent niet automatisch dat er sprake is van misbruik", zegt Hoen. "Maar wanneer iets niet goed voelt, is het belangrijk om op dat gevoel te vertrouwen."

Aan de campagne doen onder meer België, Duitsland, Italië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten mee. De actie wordt ondersteund door politiediensten, overheden en organisaties voor kinderbescherming.

Goedemorgen! In Friesland wordt vandaag de Fietselfstedentocht gereden en paus Leo XIV presenteert zijn eerste encycliek.

Eerst het weer: het wordt een zonnige en warme dag. In het noorden wordt het rond de 25 graden, in het zuiden ongeveer 29 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Een groep jongeren heeft in de Democratische Republiek Congo een ziekenhuis bestormd waar ebola-patiënten worden verpleegd. Ze wilden dat hulpverleners de lichamen van overleden geliefden zouden vrijgeven.

Volgens getuigen werd er bij de bestorming ook geschoten. Of er gewonden zijn en of er lichamen zijn meegenomen is niet duidelijk.

Door de ebola-uitbraak zijn al zeker 176 mensen overleden. De lichamen van overleden ebola-patiënten kunnen erg besmettelijk zijn en mogen daarom niet worden vrijgegeven.

De afgelopen week werd in Congo twee keer brand gesticht bij opvangtenten voor ebola-patiënten. Er is in het land veel wantrouwen tegen hulpverleners en de overheid.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Oostenrijk is een sportvliegtuigje in de touwen van een paraglider gevlogen. De vrouw overleefde het omdat het haar lukte om haar noodparachute te gebruiken. Ze kwam er met een paar blauwe plekken en wat kneuzingen van af.

Fijne dag!

Een ruzie over te harde muziek of een buurjongen die 's ochtends vroeg door het trappenhuis schreeuwt: het begint vaak klein, maar burenruzies in Nederland worden steeds complexer. Dat melden organisaties die bemiddelen in conflicten tussen buren aan de NOS.

Dat komt bijvoorbeeld doordat er mensen bij betrokken zijn met verward gedrag of door taalproblemen. In 2025 kwamen er ruim 20.000 meldingen van burenruzies binnen bij buurtbemiddelingsorganisaties in Nederland. Volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid was 30 procent daarvan een complexe melding; vijf jaar geleden was dat 21 procent.

In Breda liep recentelijk een burenruzie zo erg uit de hand dat een vrouw uit haar scootmobiel werd geslagen en haar bewustzijn verloor. Het conflict met haar bovenburen begon als een simpele ruzie over geluidsoverlast.

Kinderen met knikkers

Om dit soort escalaties te voorkomen zijn er in 315 gemeenten in Nederland buurtbemiddelingsorganisaties actief. In totaal zijn er meer dan 3200 bemiddelaars die zich vrijwillig inzetten om burenruzies te verhelpen.

Paul de Ruiter doet dat al tien jaar. "De meeste klachten gaan over geluidsoverlast. Bijvoorbeeld muziek of kleine kinderen met knikkers die ze horen rollen. Je hebt natuurlijk wijken die qua isolatie gewoon heel slecht in elkaar zitten. Dus dan heb je al gauw overlast."

Normaal gesproken voeren twee buurtbemiddelaars de gesprekken. Ze gaan eerst langs bij de melder en daarna bij de andere partij. Als beide partijen daarvoor openstaan, volgt meestal een gezamenlijk gesprek, vertelt ervaren buurtbemiddelaar Hanne Groenendijk.

"Soms is dat niet eens nodig. Dan denken de buren na het aankloppen van ons: 'Dit is toch eigenlijk te gek, dat mensen van buiten ons moeten helpen om met elkaar in gesprek te gaan'. Soms lossen ze het dan op zonder bemiddelingsgesprek. Dat is natuurlijk helemaal mooi om te horen."

Complexere zaken

Claudia Helsloot, directeur van bemiddelaar Beterburen in Noord-Holland, herkent zich in het landelijke beeld van een toenemend aantal ingewikkelde zaken. "Het is bijna nooit meer een gewone burenruzie. Het zijn complexe zaken. Mensen met verward gedrag en meerdere problemen."

Haar uitgangspunt is: "Wij kunnen die mensen niet veranderen, maar er wel voor zorgen dat er afspraken worden gemaakt waardoor het leefbaarder wordt. En heel veel mensen vinden het ook niet prettig als iemand anders last van ze heeft."

Die complexiteit ziet ook buurtbemiddelaar Groenendijk. "Bijvoorbeeld doordat een van de buren een 'rugzakje' heeft. Soms horen wij dan ook dat mensen al heel lang op de wachtlijst staan voor psychische hulp. De complexiteit bestaat er dan uit dat mensen niet zo makkelijk aanspreekbaar zijn of een heel eigen visie op de werkelijkheid hebben. Maar wij gaan altijd open naar mensen toe. Ons motto is: oordeel uit, aandacht aan."

Ondanks alle goede intenties worden de conflicten dus wel steeds ingewikkelder voor de vrijwilligers. Bij Beterburen zijn ze daarom gestart met een pilot, vertelt directeur Helsloot. "Onze vrijwilligers hebben al een zeer intensieve basistraining gehad. Maar soms is dat niet genoeg. Dertig mensen specialiseren zich nu verder, omdat je steeds meer in je toolkit moet hebben om die gesprekken nog te kunnen doen."

Beter communiceren

Vaak zit de sleutel in betere communicatie, zegt Groenendijk. Afgelopen jaar was ze betrokken bij de bemiddeling tussen twee buren: een Nederlands en een Syrisch gezin dat nog maar kort in Nederland woonde. Het Nederlandse gezin ervaarde geluidsoverlast rond 19.00 uur als de kleine kinderen in het gezin naar bed gingen.

"Wij hebben toen gezorgd voor een tolk. We zijn eerst bij allebei de buren apart langsgeweest en hebben daarna de buren aan tafel gekregen met elkaar. Door die tolk kon er goed aan elkaar verteld worden waar men last van had. Toen werd ook duidelijk dat de Syrische buurman echt wel wilde dat de overlast verminderde. Hij wilde een goede relatie met de buren. Nu gebruiken ze Google Translate en kunnen ze rechtstreeks met elkaar praten als er iets aan de hand is."

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis oefent sinds dit jaar financiële druk uit op huisartsen om zorg-apps te gebruiken die niet voldoen aan de wet- en regelgeving. Dat zeggen tientallen huisartsen tegen de NOS naar aanleiding van eerdere berichtgeving.

Het gaat om apps die patiënten adviseren of ze een afspraak moeten maken bij de dokter. Vaak twijfelen de huisartsen of de apps medisch verantwoord zijn. Maar als huisartsen weigeren de apps te gebruiken, worden ze financieel gestraft omdat ze dan een lagere vergoeding krijgen voor andere zorg.

Huisartsen kunnen tot 10.000 euro per jaar mislopen. Dat is problematisch, omdat sinds 2023 de huisartsentarieven structureel te laag zijn vastgesteld. Het betalen van vaste lasten, bijvoorbeeld de huur voor het praktijkgebouw, wordt steeds lastiger.

Deze situatie is mede het gevolg van twee grote zorgakkoorden uit 2022 en 2024. Veertien partijen hebben het akkoord ondertekend. De zorgsector, de zorgverzekeraars en het kabinet willen hiermee de zorg toegankelijk houden en de personeelstekorten opvangen. Zorg-apps die het werk van echte zorgverleners overnemen, waaronder triage-apps zoals het bekende Moet ik naar de dokter?, zijn een prioriteit in het akkoord.

'Aanvullend bewijs nodig'

Uit een recent rapport van kennisplatform Digizo.nu, dat is opgericht door de veertien partijen om de zorg te adviseren over digitalisering, blijkt dat er nog weinig resultaten zijn die de effectiviteit van deze apps onderbouwen. Daarvoor "is aanvullend bewijs nodig".

Ook blijken de ervaringen van artsen die de apps hebben getest uiteen te lopen. "Waar de ene zorgverlener aangeeft dat de kwaliteit van de vragenlijsten om spoed en niet-spoed van elkaar te onderscheiden goed is, geeft een ander aan dat de vragenlijsten vaak onvolledig zijn", staat in het rapport.

Digizo.nu adviseert in het rapport dat er meer onderzoek nodig is voordat dergelijke apps grootschalig kunnen worden uitgerold.

Duizenden euro's

Toch wacht Zilveren Kruis niet op extra bewijs en zet de grootste zorgverzekeraar van het land huisartsen onder druk om de app te gebruiken. Praktijken die dit niet doen, krijgen 1 euro minder vergoeding per patiënt, zo blijkt uit de tarievenlijst van de verzekeraar. Gemiddeld hebben praktijken ruim 3600 patiënten, dus het mogelijke verlies loopt in de duizenden euro's.

Voor de Utrechtse huisarts Nanja Danhof in Kanaleneiland met ruim 9000 patiënten is het verlies dus nog groter. Maar vanwege de veiligheid van haar patiënten was de triage-app geen optie, zegt ze. "Veel van mijn patiënten spreken de Nederlandse taal niet goed of hebben weinig kennis over zorg, waardoor de kans groot is dat ze deze apps verkeerd invullen. Dat kan gevaarlijk worden, omdat patiënten mogelijk verkeerd advies krijgen en ik daar geen zicht op heb."

Danhof: "Uiteraard hebben we vanwege het financiële verlies even overwogen om de app wel te gebruiken. Zo zie je hoe financiële druk onze vrijheid beperkt om medisch verantwoorde keuzes te maken."

Zilveren Kruis zegt in een reactie dat de financiële prikkel moet helpen om de zorg efficiënter te maken en daarmee toegankelijk te houden én dat de maatregel voortkomt uit de zorgakkoorden, mede ondertekend door de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV).

"Maar het blijft aan de huisarts om te beoordelen of een toepassing past bij de eigen praktijk en patiëntenpopulatie", reageert een woordvoerder van de LHV. De beroepsvereniging zegt zeker mogelijkheden te zien waarbij triage-apps helpen. Maar dan moeten huisartsen er wel op kunnen vertrouwen dat die apps voldoen aan de regels en moet duidelijk zijn voor welke patiënten en situaties die geschikt zijn. "Dat is nu nog onvoldoende geborgd."

'Slimme oplossingen zoeken'

Toch is recentelijk 800 miljoen euro aan publiek geld toegekend om de komende drie jaar onder meer het gebruik van deze apps op te schalen. Dat apps nog niet aan de regels voldoen of risico's kunnen opleveren, is voor het ministerie bijzaak. Dat blijkt uit een gesprek met minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk: "Er dreigt een huisartsentekort. We moeten zoeken naar slimme oplossingen en dat is bijvoorbeeld die digitale triage."

Sterk benadrukt dat signalen van huisartsen wel belangrijk zijn. Dat juist kritische huisartsen worden gekort door de zorgverzekeraar, daar wil de minister niet op ingaan. "Ik ga niet over afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgverleners."

Niels Chavannes, hoogleraar huisartsgeneeskunde en werkzaam in het Leids Universitair Medisch Centrum, stelt dat zorgverzekeraars en de minister hun verantwoordelijkheid binnen deze grote zorghervorming niet nemen.

"Huisartsenpraktijken staan op deze manier met de rug tegen de muur. Het is lastig om de praktijk draaiende te houden omdat de financiering nu al te krap is. Op deze manier ga je gedwongen worden om te kiezen voor toepassingen die zich nog niet hebben bewezen en waar je niet achterstaat."

In Nieuw-Zeeland is een internationale surfwedstrijd stilgelegd omdat een cameraman in het water werd gebeten door een dier. De organisatoren denken dat het mogelijk om een haai of een zeeleeuw ging.

De halve finale van de World Surf League was bezig voor de kust van de plaats Raglan toen het misging. Volgens de organisatie zagen ook de Braziliaanse deelnemers Yago Dora en de Italo Ferreira tijdens hun wedstrijd het water opspatten toen de cameraman werd gebeten.

De cameraman werd onmiddellijk naar de kant gehaald om te worden verzorgd. Alle andere mensen die in het water waren werden met jetski's opgehaald. "Iedereen was geschrokken", zei woordvoerder Renato Hickel.

Wedstrijd stilgelegd

De cameraman bleek lichte bijtwonden te hebben, naar verluidt in een voet. Een dokter die eerste hulp verleende, achtte de kans groter dat het ging om een zeeleeuwenbeet dan een van een haai. "Maar toch," zei Hickel, "het blijft doodeng".

Het is eerder voorgekomen dat een WSL-wedstrijd gehinderd werd door zeeleven. De Australische wereldkampioen Mike Fanning wist in 2015 bij een wedstrijd in Zuid-Afrika nipt een haai van zich af te slaan. Toen werd de wedstrijd afgelast.

Volgens Hickel maakte de gebeten cameraman het naar omstandigheden goed. "Hij was goed geluimd" en zou erop gestaan hebben dat de wedstrijd vervolgd werd. De wedstrijd is het grootste surfevenement ooit in Nieuw-Zeeland, met enkele duizenden toeschouwers.

Omdat het tij inmiddels tegenzat, moest er wel enkele uren worden gewacht voordat de laatste dag van het elfdaagse evenement kon worden hervat. Volgens Hickel had dat ook zijn voordelen: "De wind die ons parten speelde is geluwd en de golven zijn beter dan vanochtend."

Een voorbijganger die werd geraakt tijdens de schietpartij bij het Witte Huis, ligt een dag later nog in het ziekenhuis. De man raakte ernstig gewond, maar is niet in levensgevaar. Zijn toestand is stabiel.

De omstander liep een schotwond op, maar details over de toedracht zijn nog niet bekendgemaakt. De leeftijd van de man is niet naar buiten gebracht.

Een 21-jarige man met psychische problemen opende zaterdag aan het begin van de avond het vuur op een bewakingspost in de buurt van de presidentiële ambtswoning in de Amerikaanse hoofdstad. Beveiligers schoten daarop terug en verwondden hem dodelijk. Onder de beveiligers raakte niemand gewond.

Journalisten bij het Witte Huis werden overvallen door de schoten:

De dader was al eerder eens in aanraking gekomen met bewakers bij het Witte Huis. Vorig jaar juli probeerde hij ook al het terrein op te komen. Hij zei toen dat hij Jezus Christus was en daagde beveiligers uit hem te arresteren.

Het is de derde keer in korte tijd dat de beveiliging van het Witte Huis te maken krijgt met geweld. Eind april werd een gewapende verdachte opgepakt die probeerde binnen te dringen bij een gala-avond waar Trump zou spreken, begin deze maand werd een man onder vuur genomen die met een wapen de colonne van vicepresident Vance naderde.

President Trump, die thuis was tijdens de schotenwisseling dit weekend, gebruikte het geweld om andermaal te pleiten voor zijn plannen voor een enorme balzaal bij het Witte Huis. "Dat laat zien hoe belangrijk het is, voor alle toekomstige presidenten, om de meest veilige ruimte ooit in Washington te bouwen."

Een man is gisteravond op het dak van de Oude Kerk in hartje Delft geklommen. De man klauterde rond 21.00 uur via een regenpijp omhoog.

Omstanders belden het alarmnummer. De politie probeerde daarop, met behulp van een onderhandelaar, de man weer naar beneden te praten, meldt Omroep West.

Een aantal mensen filmde het tafereel:

Volgens de lokale omroep was de man dronken en gooide hij voorwerpen van het dak af. De omgeving van de kerk werd afgezet. Ook kwam er een politiehelikopter om de man vanuit de lucht in de gaten te houden.

Uiteindelijk kwam hij zelf naar beneden. Hij bleek zodanig gewond dat hij naar het ziekenhuis moest worden overgebracht. De man is niet aangehouden, laat de politie weten.

De Oude Kerk aan het Heilige Geestkerkhof is een van de twee grote monumentale kerken in het centrum van de Zuid-Hollandse stad. In het gebouw bevinden zich onder meer de grafmonumenten van zeehelden Piet Hein en Maarten Tromp en het graf van de schilder Johannes Vermeer.

Een groep boze jongeren heeft in de Democratische Republiek Congo een ziekenhuis bestormd waar ebola-patiënten worden verpleegd. Het is het derde geweldsincident tegen een zorginstelling in de regio sinds donderdag. De groep eiste dat de hulpverleners lichamen van twee overleden familieleden aan hen zouden overdragen.

Bij het ziekenhuis in de stad Mongbwalu zou ook zijn geschoten, door wie is niet bekend. Het medisch personeel zag zich genoodzaakt patiënten in veiligheid te brengen. Het is niet duidelijk of er doden of gewonden zijn gevallen en evenmin of het de aanvallers gelukt is om lichamen van overledenen mee te nemen.

Lichamen van overleden ebola-patiënten mogen niet worden vrijgegeven omdat ze hoogst besmettelijk kunnen zijn. De afgelopen tijd worden slachtoffers daarom begraven door hulpverleners in beschermende pakken. Om familieleden op afstand te houden, worden vaak ook bewapende beveiligers ingezet bij begraafplaatsen.

Vaker onrustig

Afgelopen zaterdag staken inwoners van Mongbwalu een tent van de hulporganisatie Artsen zonder Grenzen in brand. In die tent werden ebolapatiënten verpleegd en mensen die symptomen van de ziekte lieten zien. Achttien patiënten worden sindsdien vermist. Gevreesd wordt dat zij de ziekte verder zullen verspreiden.

Afgelopen donderdag werd er in de plaats Rwampara brand gesticht bij een opvangtent voor ebola-patiënten. Hier eisten familieleden het lichaam op van een man die vermoedelijk aan de gevolgen van een besmetting is overleden.

Wantrouwen

Voorzitter Tedros Ghebreyesus van Wereldgezondheidsorganisatie WHO zegt dat er nu meer dan 800 verdachte en 101 bevestigde gevallen zijn geteld. Het dodental staat op zeker 176.

Hij erkent dat er in de Congolese samenleving veel wantrouwen heerst richting hulpverleners. Volgens hem is het daarom cruciaal dat er een alomvattende gezondheidsaanpak komt. Die moet niet alleen uit noodhulp bestaan, maar ook uit langlopende gezondheidsprojecten als kraamzorg, de bestrijding van ondervoeding en vaccinaties.

Dat wordt allemaal bemoeilijkt door de burgeroorlog die heerst in het gebied in Oost-Congo waar ebola is uitgebroken. Het regeringsleger vecht daar al jaren tegen zowel islamitische terreurgroepen als de M23-rebellen, die door Rwanda worden gesteund.

Die onrust maakt de bestrijding van het virus veel lastiger. In het conflictgebied wonen vijf miljoen mensen. Volgens de WHO heeft een op de vier noodhulp nodig. Een op de vijf is ontheemd, onder wie ook hulpverleners.

Gemist

Het eerste geval van deze ebola-uitbraak werd eind april vastgesteld, maar experts gaan ervan uit dat het virus al veel langer rondwaart. Eerdere gevallen zijn waarschijnlijk gemist doordat er op een andere, vaker voorkomende variant van het virus werd getest.

Zo maakt het Rode Kruis zich zorgen over de dodelijke besmetting van drie vrijwilligers, die mogelijk al eind maart blootgesteld waren. Zij hadden het virus waarschijnlijk opgelopen door contact met overleden patiënten bij een gezondheidsproject dat niets met ebola te maken had.

In Frankrijk zijn dit weekend twee mensen verdronken door gevaarlijke stromingen. In totaal kwamen volgens de autoriteiten in het departement Gironde sinds vrijdag al 31 mensen in de problemen.

In de plaatsen Lacanau en Lège-Cap-Ferret aan de Golf van Biskaje kwam redding te laat voor een Duitse vrouw van 54 en een man van in de zestig, melden de autoriteiten. De echtgenote van dat laatste slachtoffer kon nog wel worden gered.

De zwemmers kwamen volgens plaatselijke media in de problemen door zwinkuilen, getijdepoelen die als ze leeglopen zwemmers kunnen verrassen met onverwacht sterke stromingen. Doordat zo'n kuil aan de oppervlakte niet te zien is en bovendien van plek kan veranderen, is het een verraderlijk natuurfenomeen.

Vroege hittegolf

De problemen worden nog verergerd doordat Frankrijk dit weekend te maken had met onverwacht hoge temperaturen zo vroeg in het jaar. Dat betekende dat veel mensen verkoeling zochten op het strand, terwijl het seizoen voor strandwachten op veel plekken nog niet is begonnen.

De autoriteiten van de kustregio's waarschuwen badgasten alleen te gaan zwemmen in gebieden die door strandwachten met vlaggen zijn aangegeven. Als iemand toch wordt meegesleurd, is het advies om niet te proberen tegen de stroom in te zwemmen, maar mee te drijven tot de kracht van het water vermindert en dan parallel aan het strand een veilige plek te zoeken om terug te komen.

Er is een scheur ontstaan in een oververhitte chemische tank in Californië en dat kan goed nieuws zijn, stelt de brandweer. De druk op de tank zou hierdoor kunnen verminderen, waardoor de kans afneemt op een explosie of een gifwolk. Uit voorzorg zijn 50.000 omwonenden geëvacueerd.

De problemen met de tank in Garden Grove begonnen donderdag. Er was een chemische reactie ontstaan in de opslag van de circa 25.000 liter methylmethacrylaat, een product dat gebruikt wordt bij de fabricage van plastic. Doordat de ventielen van de tank geblokkeerd zijn, konden de warmte en druk die daardoor ontstonden niet worden verlicht.

De angst was dat als de tank explodeerde, er brokstukken over een wijd gebied verspreid zouden kunnen worden. Ook was het mogelijk dat een gifwolk over de stad zou trekken.

Gekoeld

De brandweer waarschuwt dat hoewel de scheur betekent dat de druk iets zal teruglopen, het gevaar van een explosie nog niet compleet is geweken. Het evacuatiebevel blijft daarom onverminderd gelden. De geëvacueerde omwonenden zijn ondergebracht in verschillende opvangcentra. De tank wordt met een blusspuit gekoeld.

Uit metingen van de luchtkwaliteit in de buurt is niet gebleken dat er gevaarlijke hoeveelheden methylmethacrylaat zijn ontsnapt. Als mensen met dat gas in aanraking zouden komen, kunnen ze last krijgen van de luchtwegen en irritatie van ogen en huid.

Bij de Oostenrijkse stad Zell am See is een klein vliegtuig in botsing gekomen met een paraglider. Dat melden Oostenrijkse media. De 28-jarige piloot vloog tegen de parachute van een 44-jarige vrouw.

Op beelden, gefilmd door de vrouw, is te zien dat de parachute doormidden wordt gescheurd en dat ze daarna naar beneden valt:

De botsing liep goed af. De paraglider was in staat om haar noodparachute te ontvouwen. Ze liep door een harde landing enkel lichte verwondingen op. Nadat ze was geland, werd ze opgehaald door een politiehelikopter. Ze is naar een luchthaven in de buurt gebracht en is daarna zelf naar een dokter gegaan.

'Kan het niet geloven'

"Ik kan nog steeds niet helemaal geloven dat ik hier zit te typen en dat er, afgezien van een paar lelijke blauwe plekken en wat kneuzingen, eigenlijk niets is gebeurd", schrijft de vrouw op Instagram.

Bij de botsing raakten lijnen van de verscheurde parachute verstrikt in de motor van het vliegtuigje, een Cessna 172. Ondanks dat heeft de piloot het toestel veilig kunnen landen. Hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren, is nog onduidelijk.

Naar eigen zeggen kon de piloot de paraglider niet meer ontwijken. De Oostenrijkse luchtvaartpolitie doet onderzoek naar de botsing.

Voorrang in de lucht

Zell am See, gelegen in de Alpen, heeft een open luchtruim, zei de directeur van het vliegveld Zell am See tegen de Oostenrijkse publieke omroep ORF. "We hebben hier geen gecontroleerd luchtruim. Het is volledig open, niets is beperkt."

Maar volgens de Alpenpolitie zijn er duidelijke regels over voorrang in de lucht. Zo moet een gemotoriseerd toestel altijd voorrang verlenen aan een niet-gemotoriseerd luchtvaartuig, zoals een paraglider of een zweefvliegtuig.

Na een warme eerste pinksterdag houdt het warme weer voorlopig aan. Waar het vandaag op de meeste plekken al zomers was, met temperaturen rond de 25 graden, passeren we dinsdag op veel plaatsen de grens van 30 graden.

Het blijft droog met morgen op tweede pinksterdag weer veel zon en temperaturen oplopend tot 29 graden in het zuiden. Dinsdag wordt het zelfs tropisch warm. In een groot deel van het land wordt het dan 30 graden, in het zuiden kan het 32 graden worden.

Mogelijk wacht ons dan de eerste officiële tropische dag van het jaar, als in De Bilt ook de 30 aangetikt wordt. Als dat gebeurt, wordt een warmterecord gebroken; de warmste 26 mei in De Bilt was in 2005, toen het 29,1 graden werd.

Drukte in Scheveningen

De hoge temperaturen zorgden er vandaag al voor dat veel mensen eropuit trokken. In Scheveningen zochten veel mensen verkoeling op het strand. Volgens Omroep West was het daar zo druk dat de parkeerplaatsen in Scheveningen en Kijkduin vol waren. De gemeente riep mensen op om met de fiets of het openbaar vervoer te komen.

Ook evenementen hielden rekening met de hitte. Zo waren in Biddinghuizen ruim 60.000 mensen bij het christelijke festival Opwekking. Daar waren extra watertappunten en zonnebrandpompjes op het festivalterrein. Ook werd kampeerders verzocht niet overdag te douchen, zegt festivaldirecteur Carlino Bus tegen de NOS: "Want dan heeft het water nog voldoende druk voor de wc's en watertappunten."

In Maastricht ging voor het weekend al een streep door de marathon, die vandaag zou worden gelopen. De halve marathon ging nog wel door.

In Friesland was vandaag de Stepelfstedentocht. Die begon al gisteravond laat en eindigde vanavond in Bolsward. Alle steppers kregen een hitteprotocol, waarin werd opgeroepen goed te drinken en te smeren en de schaduw op te zoeken als het te warm werd. Volgens Omrop Fryslân reden er volgbussen mee met extra water.

Morgen is in Friesland ook de Fietselfstedentocht. Bij de finishtent in Bolsward is uit voorzorg een tijdelijke meldkamer van het Rode Kruis ingericht, van waaruit hulpverleners worden aangestuurd die fietsers in nood moeten helpen.

Later in de week minder heet

Na dinsdag wordt het ietsje koeler in Nederland, maar blijft het zomers. Het blijft droog en de temperaturen liggen ook nog boven de 20 graden. Vrijdag kan het 25 graden worden.

China heeft een nieuwe stap gezet in het vervullen van zijn ruimte-ambities, door drie astronauten naar het Chinese ruimtestation Tiangong te sturen. Vanavond werd het ruimtevaartuig Shenzhou-23 gelanceerd vanaf de Jiuquan-lanceerbasis in het noordwesten van China.

China bereidt zich voor op een eerste bemande maanlanding in 2030. De Shenzhou-lancering is onderdeel van de voorbereiding.

Aan boord zijn drie astronauten, of taikonauten zoals China ze noemt. Commandant Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan en Lai Ka-ying. Lai is de eerste ruimtevaarder uit Hongkong die deelneemt aan een ruimtemissie.

De crew is van plan kort samen te werken met drie taikonauten van de Shenzhou-21-lancering, die al meer dan 200 dagen in ruimtestation Tiangong zitten.

Bekijk de lancering van de Chinese raket:

Chinese staatsmedia melden dat de bemanning aan de slag gaat met verschillende wetenschappelijke experimenten. Een van de doelen van de missie is om "de grenzen van het menselijk aanpassingsvermogen en de prestaties" tijdens langdurige ruimtevluchten te onderzoeken.

Eén van de ruimtevaarders blijft naar verwachting een jaar lang in Tiangong. Dat zou een van de langste individuele verblijven in de ruimte zijn voor een mens. Als het lukt, vestigt de taikonaut een Chinees record.

Het wereldrecord voor de langste aaneengesloten periode in de ruimte is sinds 1995 in handen van de Rus Valeri Polyakov. De kosmonaut was 437 dagen weg van de aarde.

Het is nog niet bekend wie van de taikonauten het jaar volmaakt. Dat wordt na aankomst bepaald, op basis van de voortgang van de missie.

Strijd om de maan

China wordt gezien als rivaal van de VS, als het aankomt op ruimtevaart. NASA heeft als doel om in 2028 mensen te laten landen op de maan. In voorbereiding daarop werd in april de Artemis II-missie gelanceerd, waarin vier astronauten voor het eerst rond de maan vlogen.

Hoe de Artemis II-missie ging, zie je in deze video:

China werkt aan nieuwe raketten, capsules en maanlanders om zijn doel om in 2030 op de maan te landen te halen. In 2028 wil het land ook nog een lancering doen, die de Chang'e-8-missie wordt genoemd. Die missie is bedoeld om de eerste stappen te zetten richting de bouw van een permanent maanstation.

China wil samen met Rusland rond 2035 een kernreactor op de maan bouwen, om dat permanente maanstation van stroom te voorzien.

In Well, in Limburg, is iemand om het leven gekomen bij het zwemmen. De Duitse man was met een vriend in het Leukermeer, maar raakte in de problemen en kwam niet meer boven.

Iets voor 15.00 uur werden de politie en brandweer gebeld. De hulpdiensten kwamen met meerdere boten en een traumahelikopter naar het vakantiepark aan het meer. Het Onderwater Drone Team werd ingezet en volgens L1 Nieuws zochten recreanten ook mee.

Rond 16.45 uur werd het lichaam van de man gevonden. Het slachtoffer is een Duitse man van "begin 20", schrijft De Limburger. Het is niet duidelijk waardoor hij in de problemen is gekomen.

Ook in een plas in een recreatiepark in Oldenzaal is iemand overleden, meldt RTV Oost. Het slachtoffer werd nog gereanimeerd, maar dat mocht niet meer baten. Het is nog niet bekend om wie het gaat. Volgens de politie is uit onderzoek gebleken dat het ging om een natuurlijk overlijden. Het was dus een noodlottig ongeval en geen verdrinking.

Verdrinkingen in Nederland

In Nederland overleden vorig jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek honderd inwoners door verdrinking. Iets minder dan de helft van hen was ouder dan 60 jaar, waarmee 60-plus de leeftijdsgroep is met de meeste verdrinkingsdoden.

Een lach en glunderende ogen. Bart en Slawek kijken naar een video van hun romantische trip naar Parijs eerder deze maand. Het Poolse stel had daar een feestje van andere lhbti-activisten. Gejuich barst los wanneer Bart op een knie gaat met een ring in de hand. "Ik wist niet dat ik hem om moest doen", blikt Bart terug vanaf zijn bank in hun gezellige flat in Warschau. "Ik dacht: Slawek, doe hem om en dan is het gedaan. Nu kan je niet meer terug."

Bartek Staszewski (35) is lhbti-activist, Slawek Wodzynski (45) ambtenaar. Ze kennen elkaar al dertien jaar, maar trouwen wilden ze de afgelopen jaren bewust niet. Want dat kunnen Poolse stellen van hetzelfde geslacht alleen in het buitenland. Juridisch waren deze huwelijken toch niet geldig in Polen. Bart en Slawek hoopten ooit thuis te kunnen trouwen. Nu besluiten ze ervoor te gaan, net als veel vrienden en kennissen.

Want huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht die in de EU zijn gesloten, worden toch erkend. Die stap volgt na uitspraken van het Hof van Justitie van de EU en de hoogste administratieve rechter van Polen. "Het moet ons in feite dezelfde rechten geven als wanneer we het in Polen zouden doen", zegt Slawek. "Een huwelijk hier kan nog tien jaar duren."

Europese hof

Twee Poolse mannen die in 2018 in Duitsland trouwden en hun huwelijksakte wilden laten registreren in Polen, procedeerden tot aan het hoogste Europese hof en kregen gelijk. Makkelijk ging die erkenning niet, zelfs na de uitspraken van de rechters.

De regering, die bestaat uit een bonte coalitie van links progressief tot christelijk conservatief, stribbelde eerst nog tegen. Dit soort huwelijken zou vanwege "technische redenen" niet erkend kunnen worden, en echtparen zouden afzonderlijk rechtszaken moeten aanspannen.

Het leidde tot woedde in de lhbti-gemeenschap. Zeker omdat premier Tusk in de campagne drie jaar geleden zei op te komen voor hun rechten. Bart organiseerde met andere activisten protesten en riep de regering op de uitspraken te respecteren.

Excuses

Vorige week ging Tusk toch overstag. Dit was volgens hem een kwestie van menselijke waardigheid. De premier bood zelfs zijn excuses aan, aan "iedereen die zich al die jaren afgewezen en vernederd heeft gevoeld". De staat heeft deze Polen lange tijd gefaald, concludeerde Tusk. Een veelzeggende kanttekening volgde daarbij wel voor de meer conservatieve kiezers: adoptie zal voor deze echtparen niet mogelijk zijn.

Kort na de koerswijziging van de regering besloot de burgemeester van Warschau, Rafal Trzaskowski, als eerste zo'n huwelijk te erkennen. Inmiddels is dit ook al met echtparen in de stad Wroclaw gebeurd. Het komt met de nodige uitdagingen. Zo staat er op de aktes nu nog 'man' en 'vrouw'. Vrijdag kondigde de regering aan dat er andere versies zullen komen voor twee mannen of twee vrouwen.

Recent waren er demonstraties in Warschau voor LHBTI-rechten:

Maar er zijn andere grote vragen over hoe deze erkenning in de praktijk gaat uitpakken. Want alle administratieve instanties moeten het document accepteren. De erkenning is "een eerste stap", zegt advocaat Karolina Gierdal van de lhbti-organisatie Lambda. "Nu moeten we de strijd aangaan met al die instanties. Of de sociale zekerheid eronder valt, of het ook geldt voor de erfenis. Hoe zit het met de belastingen? We weten nog niet wat er gaat gebeuren."

Dit zou allemaal makkelijker geregeld kunnen worden via aparte wetgeving, maar die zal de conservatieve president Nawrocki vast en zeker tegenhouden met zijn vetorecht. Na de uitspraak van het Europese hof verklaarde een adviseur van de president dat hij niet zal meewerken aan de "terreur van regenbooguitspraken" die "het gezin compleet vernietigen". De regering belooft om Nawrocki heen te werken zoals tot nu toe met allemaal dossiers gebeurt wanneer het Poolse staatshoofd dwarsligt.

Volgens advocaat Gierdal gaat het momenteel om zo'n duizend echtparen die hun huwelijk in het buitenland willen erkennen. Maar waarschijnlijk zullen veel meer Poolse stellen nu willen trouwen, net als Bart en Slawek.

Denemarken

Of zij al weten wanneer hun huwelijk is? Zo snel mogelijk, zegt Bart, misschien juni. "Misschien september", tempert Slawek de verwachtingen. "Juni", dringt Bart aan. Ja, het is een enorme stap, die erkenning. Maar hij is bang dat het toch weer teruggedraaid kan worden. Zeker als volgend jaar weer radicaal-rechtse partijen aan de macht komen.

Waar het stel het wel over eens is, is de locatie. Ze willen naar Denemarken, want daar kan je als buitenlands koppel makkelijk trouwen. En als het even kan op een mooi eiland. Bart: "Eindelijk wordt het een huwelijk met juridische geldigheid. Niet alleen een symbolische foto en een papiertje."

De Turkse oproerpolitie heeft het hoofdkantoor van de grootste oppositiepartij CHP in Ankara ontruimd, om het afgezette partijbestuur te verjagen. Agenten hebben traangas ingezet en rubberen kogels afgevuurd.

Op beelden die rondgaan zijn grote wolken van traangas te zien en agenten die het pand bestormen. Aanhangers van de partij probeerden zich aanvankelijk tegen de politie te verzetten. Zo bespoten ze agenten met brandblussers. Deuren, meubilair en de ramen op de begane grond van het pand werden vernield.

De politie-inzet bij de ontruiming was groot:

De ontruiming is een indirect gevolg van een gerechtelijke beslissing, afgelopen donderdag. Die dag zette de rechtbank in Ankara de 51-jarige politicus Özel en andere leden van het partijbestuur uit hun functie.

In 2023 werd Özel op een partijcongres verkozen tot leider, maar de rechtbank verklaarde die uitslag ongeldig, omdat er onregelmatigheden zouden hebben plaatsgevonden. De rechtbank gaf geen uitleg over de onregelmatigheden.

Volgens de rechtbank moet de voorganger van Özel, Kemal Kilicdaroglu, weer aan het roer van de partij komen te staan. Kilicdaroglu was dertien jaar lang partijleider en verloor in 2023 de presidentsverkiezingen van president Erdogan.

De CHP noemde het vonnis een "poging tot staatsgreep", bedoeld om de partij te verzwakken. De afgezette Özel wil dat er zo snel mogelijk een nieuw partijcongres komt.

'Dag en nacht'

Özel beloofde de rechterlijke uitspraak aan te vechten en "dag en nacht" in het partijhoofdkwartier te blijven. Op basis van de uitspraak beval het kantoor van de gouverneur van Ankara dat Özel en gelieerde partijleden uit het gebouw moesten worden verwijderd.

Onder luid gejuich van supporters buiten verliet Özel het hoofdkantoor. "We verlaten het gebouw nu alleen maar om het terug te veroveren op een manier waarop niemand zich er ooit nog mee kan bemoeien. Wanneer we terugkomen, zullen noch deze regering noch haar collaborateurs dit nog eens durven doen."

Na de inval verscheen een ruim drie minuten durende video van Özel op sociale media. "We worden aangevallen. Onze misdaad? Onze partij na 47 jaar weer de grootste partij van Turkije maken. Onze misdaad? De partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling verslaan", aldus Özel die hiermee verwees naar de AK-partij van Erdogan.

Rechtszaken

De CHP, een seculiere centrumpartij, gaat gebukt onder een golf van arrestaties en rechtszaken. Zo werd in 2025 Ekrem Imamoglu aangehouden, de burgemeester van Istanbul die geldt als een belangrijke tegenstander van Erdogan. De arrestaties en aanklachten worden door critici gezien als een bewuste poging van de regering om de grootste oppositiepartij uit te schakelen.

Bij de gasexplosie in een kolenmijn in China zijn 82 mensen om het leven gekomen, in plaats van de eerder gemelde 90 doden. Dat melden Chinese autoriteiten. Vrijdagavond waren zo'n 250 mijnwerkers ondergronds aan het werk in de provincie Shanxi toen de explosie plaatsvond. Honderden reddingswerkers werden ingezet om te helpen.

Het dodental was verkeerd opgeteld, zeggen lokale autoriteiten tegen Chinese staatsmedia. "Na het incident was de situatie op de locatie chaotisch en had het bedrijf geen duidelijk overzicht van het aantal werknemers. Dat leidde tot het onjuiste aantal."

128 mensen raakten gewond bij het ongeval en twee mensen zijn nog vermist.

Gisteren werden de eigenaren van de mijn, die verantwoordelijk waren voor de veiligheid, gearresteerd. Volgens de autoriteiten waren er "ernstige" veiligheidsovertredingen in de mijn, maar verder werd niet uitgelegd om wat voor overtredingen het ging.

Chinese staatsmedia meldden dat de plattegrond van de mijn niet overeenkwam met de werkelijke indeling ervan. Ook zou er een te hoge hoeveelheid van koolstofmonoxide aanwezig zijn geweest. Volgens de BBC was de mijn waar de gasexplosie plaatsvond al in 2024 aangemerkt als een locatie met ernstige veiligheidsrisico's.

Andere mijnen van de eigenaren zijn vanwege het ongeluk door de overheid gesloten.

Grondige inspectie

Ondanks strengere veiligheidsregels van de overheid komen mijnongelukken in China vaker voor. Vooral in steenkoolprovincies, zoals Shanxi, gaat het vaker mis door gasexplosies, instortingen en gebrekkige veiligheidsmaatregelen.

Na het ongeluk van vrijdag is een grondige inspectie van de kolenmijnbouwsector aangekondigd. Zo zullen de gasafvoer, de ventilatiesystemen, de ondergrondse indelingen van mijnen en de monitorsystemen gecontroleerd worden.

In de stad Angeles in de Filipijnen is een grote zoektocht gaande naar overlevenden onder een ingestort hotel in aanbouw. Het gebouw van 9-hoog bezweek 's nachts na een zware onweersbui. Daarna wisten 24 bouwvakkers die veelal op de begane grond van het pand sliepen zich in veiligheid te brengen. Zeker 21 mensen worden nog vermist, melden de lokale autoriteiten.

Bij de instorting kwamen ook brokstukken op nabijgelegen gebouwen terecht. Een 65-jarige toerist uit Maleisië die verbleef in een hotel naast de bouwplaats kwam daardoor om het leven. Een andere gast raakte gewond. Ook liepen sommige bouwvakkers die weg wisten te komen verwondingen op.

De vermisten zijn voornamelijk bouwvakkers, zegt het hoofd van het lokale bureau voor rampenbestrijding. Maar ook van een man en vrouw die in een kraampje bij het gebouw eten en drinken verkochten om de studie van hun kinderen te bekostigen, is nog niets vernomen. "Dit is de ergste dag van ons leven", zegt hun 18-jarige dochter die bij de rampplek is tegen persbureau AP.

Tekenen van leven

Reddingswerkers horen stemmen onder het puin, zegt de politie. "Er zijn tekenen van leven", aldus de minister van Publieke Werken die ter plaatse is. Die voegde eraan toe dat de hulpverleners, inmiddels zo'n 700, heel voorzichtig te werk gaan bij hun zoektocht. Graven gaat met de hand en er zijn speurhonden. "Het is een zeer instabiele locatie en de prioriteit is om de mensen eruit te halen."

Bij het gebouw verzamelen zich intussen familieleden van vermisten. Collega's van bouwvakkers die vastzitten onder het puin doen er hun verhaal. Loodgieter Randy Alapide was vrij toen het pand het begaf en haastte zich naar de plek des onheils. Hij tekende daar een kaart van het gebouw om aan hulpverleners duidelijk te maken waar ze moeten zoeken.

"Ik ken drie van de vermisten", vertelt hij. "Zij zijn kostwinners en hun families wachten op hen." De zoektocht naar hen gaat komende nacht door, heeft het hoofd van de lokale politie laten weten. Die zegt dat de reddingsoperatie doorgaat "totdat iedereen is gevonden".

Hotel met zwembad

Naar de oorzaak van het instorten wordt onderzoek gedaan. Ambtenaren vertelden journalisten dat er een bouwvergunning was afgegeven voor een hotel van negen verdiepingen hoog, maar dat er ook een tiende verdieping in aanbouw was met een zwembad.

Het pand in aanbouw stond in een dichtbevolkte wijk van de stad Angeles, zo'n 80 kilometer ten noorden van hoofdstad Manilla. De stad huisvestte tot begin jaren 90 van de vorige eeuw een van de grootste Amerikaanse luchtmachtbases buiten het vasteland van de VS. De stad en omliggende plaatsen ontwikkelden zich zo tot commerciële centra, gericht op vermaak.