NOS Nieuws - Algemeen

Aldi is gestopt met de claim de goedkoopste supermarkt te zijn, zoals het bedrijf het afgelopen jaar deed. Volgens de Consumentenbond was de typering gebaseerd op achterhaalde informatie en werd er te lang gebruik van gemaakt.

Het probleem ligt vooral in de bewoording van de claims. "Iets zeggen als 'nergens goedkoper' of 'wij zijn de goedkoopste' is te absoluut", zegt een woordvoerder van de Consumentenbond.

Negen supermarkten

Begin vorig jaar claimden negen supermarkten dat ze de goedkoopste waren. Uit een eerdere publicatie van de Consumentenbond bleek dat Aldi op een bepaald moment inderdaad het goedkoopste alternatief was voor A-merken.

Maar, zegt de woordvoerder, zo'n prijspeiling is een momentopname. Een claim dat je de goedkoopste supermarkt bent kan je niet langer dan een paar maanden zeggen. "Daarnaast gaat het om een bepaald segment, wij zeggen nooit iets over de hele supermarkt maar bijvoorbeeld over vers, biologisch of basisboodschappen."

Naast Aldi zeiden ook Boni, Vomar, Lidl, Dekamarkt, Dirk, Plus, Hoogvliet en Nettorama vorig jaar dat ze de goedkoopste waren, zonder verdere informatie te geven over die bewering.

Stellingen aangepast

De Consumentenbond riep de supermarkten al eerder op om te stoppen met hun claims. Allemaal beloofden ze er mee te stoppen, sommige wat sneller dan anderen. Dekamarkt stopte direct en ook de Hoogvliet haalde online alle stellingen snel weg. Bij Nettorama en Boni duurde het iets langer voor de informatie op borden in de supermarkt en in folders was aangepast.

Supermarkt Vomar heeft beloofd om de informatie aan te passen, maar pas rond Pasen is dat ook in alle winkels gebeurd.

'Steken laten vallen'

Nu stopt dus ook Aldi met de algemene claims, nadat de Consumentenbond vroeg om per direct te stoppen. Tegen de organisatie erkende Aldi dat het "steken had laten vallen" en beloofde beterschap. De supermarkt doneert daarnaast 250.000 euro aan de Voedselbank.

De NOS heeft aan Aldi ook vragen gesteld over de aanpassing van hun claims, maar geen reactie gekregen. De Consumentenbond is blij met deze uitkomst. Voor hun is deze zaak nu afgesloten, laten ze weten.

Ook dit jaar komt de Consumentenbond weer met een prijspeiling voor een bepaald segment. Of dat een vergelijking van budget- en A-merken is of iets anders, wil de woordvoerder niet kwijt.

De moeder van de overleden Russische oppositieleider Aleksej Navalny heeft bij het graf van haar zoon in Moskou opgeroepen tot gerechtigheid. Navalny overleed precies twee jaar geleden in een strafkolonie in het hoge noorden van Rusland.

Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Frankrijk en Duitsland concludeerden eerder deze week dat Navalny vergiftigd is. De landen deden onderzoek naar biologisch materiaal van het lichaam van Navalny. Daarin is de giftige stof epibatidine gevonden, die voorkomt in gifkikkers in Zuid-Amerika.

Lyudmila Navalnaya bij het graf van haar zoon:

"Dit bevestigt wat wij vanaf het begin al wisten", reageerde Lyudmila Navalnaya tegenover persbureau AFP. "We wisten dat onze zoon niet gewoon was gestorven in de gevangenis, maar dat hij was vermoord."

'Valse beschuldigingen'

Het Kremlin verwerpt de beschuldigingen van de Europese landen ten stelligste en noemt het valse beschuldigingen. "We accepteren dit niet en zijn het er niet mee eens", aldus een woordvoerder. Rusland heeft altijd gezegd dat Navalny om het leven kwam toen hij tijdens een korte wandeling niet goed werd en in elkaar zakte.

Bij het graf van Navalny verzamelden zich vandaag tientallen mensen. Verschillende mensen hadden daar hun gezicht bedekt omdat de Russische autoriteiten Navalny en zijn organisatie als "extremistisch" bestempelen.

Lyudmila Navalnaya legde bij het graf bloemen neer. Ze zei dat ze er ook achter zal komen wie haar zoon heeft vermoord. "We willen dat het recht zegeviert en dat de berechtiging van de schuldigen in ons land gebeurt." Eerder wees de weduwe van Navalny naar de Russische president Poetin als schuldige. Hij zou de opdracht hebben gegeven tot de vergiftiging.

Volgens het team van Navalny zijn er vandaag in tientallen landen herdenkingen, waaronder in Amsterdam en Parijs.

Bij een online veiling is een Pokémonkaart verkocht voor 16,5 miljoen dollar (bijna 14 miljoen euro). Nooit eerder werd zoveel geld betaald voor een verzamelkaart van de Japanse tekenfilmserie.

Het gaat om een versie met daarop een tekening van het karakter Pikachu, die is uitgegeven in 1998. Van deze specifieke kaart zijn maar zo'n veertig exemplaren gemaakt, waarvan dit de enige was in een perfecte staat.

De kaart werd geveild door de Amerikaanse worstelaar en youtuber Logan Paul. Hij kocht de kaart in 2021 zelf voor ruim 5 miljoen dollar. Dat was destijds ook al een recordbedrag.

Logan is de broer van influencer Jake Paul. Die is in Nederland vooral bekend als de verloofde van schaatsster Jutta Leerdam, en zit tijdens de Olympische Spelen regelmatig op de tribunes van schaatswedstrijden.

Livestream

Logan Paul heeft de afgelopen jaren regelmatig over zijn Pokémonkaart gepraat. Hij droeg hem in een hoesje aan een gouden ketting. Begin dit jaar maakte hij in een video op YouTube bekend dat hij de kaart zou verkopen aan de hoogste bieder. Ook de veiling zelf was afgelopen nacht te volgen via een urenlange livestream.

Het startbedrag van de veiling was 500.000 dollar en in totaal zijn er 97 biedingen gedaan. De hoogste bieder is de Amerikaanse investeerder AJ Scaramucci. Hij is de zoon van Anthony Scaramucci, die in 2017 al na tien dagen het veld moest ruimen als communicatie-adviseur van president Trump.

Scaramucci haalde met zijn broer de kaart op tijdens de livestream van Logan Paul. Hij is blij met zijn aankoop, vertelde hij. "We zijn al fans van Pokémon sinds we kinderen waren." Zijn broer voegde daaraan toe: "Dit is alleen nog maar het begin." Ze willen meer zeldzame zaken gaan verzamelen. "Dit is een fantastische eerste aankoop", reageerde Paul.

Verzamelen

Pokémon komt uit Japan, daar worden de karakters ook wel Pocket Monsters genoemd. Er zijn tekenfilmseries van, videogames en dus ook verzamelkaarten. Op die kaarten staan de verschillende fantasiedieren, zoals Pikachu, Charizard en Jigglypuff. In totaal zijn er meer dan duizend verschillende Pokémon.

De kaarten zijn te koop en er is een spel mee te spelen. Maar ze worden ook volop verzameld. Sommige kaarten zijn zeldzaam en de prijs ervoor kan hoog oplopen.

In een koeltrailer in Hoek van Holland zijn zaterdag zeventien mensen aangetroffen, onder wie zes minderjarigen. Er waren kinderen bij van 3 en 4 jaar. De marechaussee deed de ontdekking bij een reguliere controle voor de veerboot naar het Verenigd Koninkrijk.

Er zijn twee verdachten aangehouden voor mensensmokkel. Een van hen is de Turkse chauffeur (50) van de vrachtwagen. De ander is een van de migranten die in de truck zijn gevonden, een man van 34 die ook de Turkse nationaliteit heeft.

De groep bestond uit veertien Turken, twee Koeweiti's en een Iraniër. Ze zijn door ambulancepersoneel onderzocht, omdat de koeling aanstond, maar niemand hoefde naar het ziekenhuis.

De migranten worden opgevangen door de Koninklijke Marechaussee. Ze worden verhoord en kunnen een asielaanvraag indienen of worden teruggestuurd naar het land van herkomst.

Rond Utrecht Centraal en in de regio Amsterdam rijden van aanstaande vrijdag tot en met zondag 1 maart minder treinen. Dat meldt NS. Door werkzaamheden van spoorbeheerder ProRail vallen op sommige trajecten treinen uit en worden bussen ingezet. Reizigers moeten rekening houden met extra drukte en langere reistijden.

In Utrecht wordt gewerkt aan het spoor bij Utrecht Centraal. ProRail verbreedt perron 3 en verlegt spoor 5. Daardoor rijden tussen vrijdag 20 februari vanaf 23.00 uur en vrijdag 27 februari minder treinen tussen Utrecht en onder meer Amsterdam Centraal, Schiphol Airport en Arnhem Centraal. Ook vertrekken veel treinen van een ander spoor dan gebruikelijk.

In het weekend van 21 en 22 februari rijden er geen treinen tussen Ede-Wageningen en Arnhem Centraal; daar worden bussen ingezet. Ook rijden er dat weekend geen sprinters tussen Utrecht Centraal en Utrecht Overvecht. Reizigers kunnen omreizen via Bilthoven of, richting Hilversum, via Amersfoort Centraal, meldt de spoorvervoerder.

Van 23 tot en met 26 februari rijden er tot 21.00 uur geen sprinters tussen Utrecht Centraal en Maarssen. Ook daar worden bussen ingezet. Tussen Utrecht Centraal en Bunnik rijden van 23 tot en met 27 februari na 21.00 uur stopbussen in plaats van sprinters.

Alternatief vervoer naar Schiphol en RAI

Ook rond Amsterdam zijn er beperkingen. Tussen Amsterdam Sloterdijk en Haarlem rijden van 24 februari tot en met 1 maart geen treinen. NS zet ook hier bussen in. Reizigers tussen Haarlem en Amsterdam Centraal kunnen omreizen via Uitgeest. Tussen Leiden Centraal en Amsterdam Centraal wordt geadviseerd te reizen via Schiphol Airport.

Op zaterdag 28 februari en zondag 1 maart rijden er bovendien geen treinen tussen Amsterdam Zuid en Schiphol en tussen Amsterdam Zuid en Amsterdam RAI. Reizigers kunnen tussen Amsterdam Zuid, Amsterdam Lelylaan en Amsterdam Sloterdijk reizen met de metro. Tussen Utrecht Centraal en Schiphol kan worden omgereisd via Amsterdam Centraal.

Volgens NS kan ook in de rest van het land de dienstregeling licht afwijken in deze periode. De vervoerder adviseert om kort voor vertrek de reisplanner te checken, omdat reisadviezen op het laatste moment kunnen veranderen.

NS heeft de drie fases van geplande omleidingen en werkzaamheden in beeld gebracht:

In de stad Bnei Brak, ten oosten van Tel Aviv, zijn twee vrouwelijke militairen van het Israëlische leger door de politie ontzet nadat zij werden opgejaagd door een groep ultraorthodoxe mannen.

Op beelden is te zien hoe de vrouwen door de straten rennen, terwijl agenten een beschermende linie vormen. De oproerpolitie zette flitsgranaten in om de menigte uiteen te drijven. Volgens de politie zijn 23 mensen aangehouden.

Op deze beelden van gisteren is het incident te zien:

Drie agenten raakten gewond en meerdere politievoertuigen liepen schade op, waaronder een omgekantelde patrouillewagen en een politiemotor die in brand vloog.

Bnei Brak staat bekend als een van de belangrijkste en grootste centra van ultraorthodoxe joden ter wereld. De stad heeft ruim 200.000 inwoners.

'Extreme minderheid'

Volgens Israëlische media ontstond de confrontatie omdat gedacht werd dat de twee militairen oproepen voor militaire dienstplicht kwamen overhandigen. Het Israëlische leger zegt dat de vrouwen op officieel huisbezoek waren bij een andere militair.

De Israëlische premier Netanyahu noemt het incident "onaanvaardbaar". In een bericht op X spreekt hij van "een extreme minderheid die niet de hele ultraorthodoxe gemeenschap vertegenwoordigt". "We zullen geen anarchie toestaan en geen enkele vorm van geweld tegen IDF-militairen en veiligheidstroepen tolereren die hun taken met toewijding uitvoeren," aldus Netanyahu. Ook joodse religieuze leiders veroordeelden het geweld.

De kwestie van de militaire dienstplicht ligt al jaren gevoelig in Israël en is sinds de oorlog in Gaza verder op scherp gezet. Voor de meeste Israëliërs is militaire dienst verplicht, maar ultraorthodoxe mannen waren daar voorheen van vrijgesteld.

Sterke groei gemeenschap

De ultraorthodoxen zien de dienstplicht als een bedreiging voor hun identiteit en manier van leven. Ze vormen een gesloten gemeenschap en vrezen dat die onder druk komt te staan als ze in het leger samen moeten optrekken met seculiere collega's, onder wie vrouwen.

Het idee achter de vrijstelling voor ultraorthodoxen was dat ze zich konden richten op de wederopbouw van instituten die in de Tweede Wereldoorlog waren vernietigd. Inmiddels zijn de religieuze instituten groter dan ze ooit zijn geweest, zelfs vóór de Holocaust waren ze niet zo groot.

Ook de ultraorthodoxe gemeenschap is sterk gegroeid. In 1948 vormden de ultraorthodoxen nog geen 3 procent van de bevolking. Inmiddels is dat gegroeid naar zo'n 15 procent.

Onderlinge verdeeldheid

De uitzondering werd ruim tien jaar geleden door het Israëlische Hooggerechtshof ongrondwettelijk verklaard. Tijdelijke regelingen om de vrijstelling toch voort te zetten, werden vorig jaar definitief beëindigd. Daardoor moest de regering beginnen met het oproepen van ultraorthodoxe mannen voor militaire dienst.

De Israëlische regering bespreekt momenteel een wetsvoorstel dat ultraorthodoxe mannen alsnog dienstplichtig maakt. Dat plan heeft binnen de gemeenschap tot grote verontwaardiging geleid. Eind vorig jaar gingen honderdduizenden ultraorthodoxe Israëliërs de straat op bij een van de grootste protesten tegen de dienstplicht in jaren.

Overigens is de ultraorthodoxe gemeenschap onderling ook verdeeld over de militaire dienst. Kort na het begin van de oorlog tegen Hamas, in oktober 2023, meldden zich volgens het leger zo'n 2000 ultraorthodoxen die wilden dienen als reservist. Ook voor die tijd was er al een legeronderdeel voor orthodoxen, het Netzah Yehuda-bataljon.

In het Zwitserse kanton Wallis is rond 07.00 uur een trein ontspoord na een lawine. Vijf mensen in de trein zijn gewond geraakt, zegt de politie. Een van hen is naar een ziekenhuis gebracht, de rest kon ter plekke worden behandeld.

De trein ontspoorde op het traject van Goppenstein naar Brig. Volgens de politie was een lawine terechtgekomen op het spoor. Toen de trein uit een tunnel kwam, reed hij in op de bergen sneeuw en liep uit de rails.

In de trein zaten 29 mensen. Zij zijn allemaal snel na het ongeluk geëvacueerd. Aanvankelijk gingen de autoriteiten uit van tachtig passagiers.

Bij de reddingsactie werden onder meer de brandweer, ambulances, bergwachten en een helikopter ingezet. De spoorlijn van Goppenstein naar het zuiden is tot zeker morgenochtend dicht.

De akoestische gitaar van Golden Earring-zanger George Kooymans is geveild voor 28.000 euro. Het bedrag wordt gedoneerd aan onderzoek naar de dodelijke zenuw- en spierziekte ALS, waaraan de zanger en gitarist vorig jaar is overleden.

In totaal werd er bij de veiling 57.000 euro opgehaald, meldt Stichting ALS Nederland. Naast de gitaar werden er ook onder meer gesigneerde drumstokken en beschilderde drumvellen van bandgenoot Cesar Zuiderwijk geveild. Ook kon er worden geboden op shirts die Zuiderwijk heeft gedragen tijdens de afscheidsconcerten.

Kooymans bespeelde de geveilde gitaar op het unplugged album The Naked Truth, dat in 1992 werd opgenomen in Café De Kroon in Amsterdam. Het album werd een groot succes in Nederland en leidde voor een nieuwe succesvolle periode waarin veel akoestische shows werden gegeven.

Stichting ALS is blij met het opgehaalde bedrag. "We zijn onder de indruk van de enorme betrokkenheid van iedereen die aan deze veiling heeft deelgenomen", zegt directeur Limore Noach. "Met hun bod hebben zij niet alleen een uniek en dierbaar aandenken aan Golden Earring in handen gekregen, maar dragen zij ook concreet bij aan een toekomst zonder ALS."

Na ruim dertig jaar is er mogelijk een doorbraak in het onderzoek naar een geruchtmakende cold case in België uit de jaren 90. Het gaat om de moord op zus en broer Kim en Ken Heyrman uit Borgerhout, een voorstad van Antwerpen. Zij verdwenen begin januari 1994, nadat ze van huis waren vertrokken om bij vriendjes te gaan spelen.

Het lichaam van de 11-jarige Kim werd ruim een maand later gevonden in een van de dokken van de Antwerpse haven. Het stoffelijk overschot van Ken (8) is nooit teruggevonden. Hij is pas in 2014 officieel doodverklaard. Familie en vrienden houden nog elk jaar een herdenking bij het Asiadok, waar Kim teruggevonden werd.

Uit DNA-onderzoek met moderne technieken is nu naar voren gekomen dat er mogelijk een verband is tussen de moorden op Kim en Ken en die van de 17-jarige Tania Van Kerkhoven een half jaar eerder, in juli 1993. Zij verdween nadat ze was weggegaan van een feest, haar lichaam werd teruggevonden in een park in het Antwerpse district Berchem. Ze was doodgestoken. Ook in die zaak is de dader nooit opgespoord.

Twee verkrachtingen

Het nieuwe onderzoek wijst uit dat in zowel in de zaak van Kim en Ken als die van Tania het DNA-profiel van dezelfde man is teruggevonden. Dat DNA was eerder ook al aangetroffen bij twee verkrachtingen in Antwerpen uit 1992 en 1993. Aangetoond is dat de moordenaar van Tania en de dader van de verkrachtingen dezelfde man is. Er is nog niet achterhaald van wie het DNA is.

Mogelijk gaat het in het geval van Kim en Ken ook om een spoor van de dader, maar justitie wil zich daar nog niet op vastleggen. "Het onderzoek spitst zich in deze fase toe op de identificatie van de man, om daarna inhoudelijk te onderzoeken wat zijn precieze rol is in elk van de vier dossiers", zegt een woordvoerder bij omroep VRT.

"Heel wat mensen zijn uitgenodigd om een DNA-staal te laten afnemen. En daarvan wordt onderzocht of zij mogelijk de match zijn", voegt hij eraan toe.

Compositietekening

Justitie had in oktober een nieuwe compositietekening verspreid van de verdachte in de zaken van Tania Van Kerkhoven en de twee verkrachtingen. Op basis van een eerdere tekening was de man dertig jaar ouder gemaakt.

Nadat de nieuwe afbeelding was verspreid, zijn meer dan honderd tips binnengekomen bij de politie.

De Amerikaanse entertainmentgroep Disney heeft het Chinese ByteDance gesommeerd te stoppen met het gebruik van auteursrechtelijk beschermde personages in een nieuwe AI-videotool. ByteDance belooft in een reactie de tool aan banden te leggen.

Disney beschuldigt ByteDance, bekend van het platform TikTok, ervan bekende personages uit de Star Wars- en Marvel-films te gebruiken om de nieuwe AI-videotool Seedance 2.0 te testen. In de brief, die door de Amerikaanse nieuwssite Axios is ingezien, noemt Disney het gebruik van het beschermde intellectuele eigendom zonder toestemming een "virtuele plundering".

De tool veroorzaakte afgelopen week veel deining online. Gebruikers kunnen makkelijker dan ooit gelikte filmpjes maken op basis van korte tekstopdrachten. Verschillende resultaten die daaruit kwamen, hebben al virale clips opgeleverd.

De brief van Disney wijst op specifieke video's waarin personages als Darth Vader en Baby Yoda uit Star Wars en Spider-Man verschijnen. Disney beschuldigt ByteDance ervan deze materialen commercieel te exploiteren via zijn platform, zonder enige compensatie voor de rechthebbenden.

Meer bezwaren tegen ByteDance

ByteDance heeft inmiddels gereageerd en laat via de BBC weten de zorgen over Seedance 2.0 serieus te nemen. Het bedrijf zei maatregelen te treffen om misbruik van intellectueel eigendom te voorkomen, zonder daar verdere details over te geven.

Disneys juridische stappen staan niet op zichzelf. De Motion Picture Association (MPA), die de belangen van grote Amerikaanse filmbedrijf zoals Warner Bros, Paramount en Netflix vertegenwoordigt, heeft ByteDance ook opgeroepen onmiddellijk te stoppen.

De bezwaren van de MPA kwamen nadat een AI-video die gemaakt zou zijn met Seedance 2.0 met Brad Pitt en Tom Cruise veel aandacht genereerde. Ook kwamen nieuwe interpretaties van Avengers: Endgame voorbij en werd een scène uit Friends met Rachel en Joey gespeeld door otters.

Ook de Amerikaanse acteerbond SAG-AFTRA heeft zorgen geuit over de potentiële impact van AI-tools als Seedance op de rechten van acteurs en makers in Hollywood. Daarnaast heeft de Japanse regering een onderzoek geopend naar ByteDance nadat er AI-gegenereerde video's waren opgedoken met onder meer populaire Japanse anime-personages.

Samenwerking OpenAI

Disney heeft zich in het verleden al vaak fel verzet tegen het gebruik van zijn intellectuele eigendom door AI-tools. Vorig jaar spande het bedrijf samen met NBC Universal en Warner Bros. een rechtszaak aan tegen de AI-afbeeldingengenerator Midjourney.

Ook Google werd aangeklaagd door Disney vanwege AI-video's met Disney-personages. Disney heeft echter ook laten weten open te staan voor samenwerkingen met AI-bedrijven, mits dit op de juiste voorwaarden gebeurt. Zo sloot Disney vorig jaar een deal met OpenAI, waarbij het bedrijf 1 miljard dollar investeerde in de AI-gigant.

De Rottemerentunnel, die onderdeel uitmaakt van de A16 in Rotterdam, is vanochtend urenlang dicht geweest vanwege een technische storing. Rond 14.15 uur was de storing weer verholpen.

Een woordvoerder van Rijkswaterstaat laat aan de regionale omroep Rijnmond weten dat er problemen waren met het digitale netwerk van de tunnel. Daardoor konden camera's en matrixborden niet worden bediend. Uit voorzorg werd daarom besloten de tunnel af te sluiten.

Het verkeer in beide richtingen is omgeleid via de A13 en A20. Gisteren kampte de tunnel ook al met een technische storing. Ook toen was de tunnel in beide richtingen dicht.

Nieuwe A16

De Rottemerentunnel hoort bij de nieuwe A16 Rotterdam die in oktober vorig jaar openging. De weg kruist onder meer drie spoorlijnen en de rivier de Rotte. De nieuwe weg moet tot minder files, betere verbindingen en minder sluipverkeer leiden.

Rijkswaterstaat verwacht dat het fileprobleem op de A13 bij Rotterdam-Overschie en de A20 tussen het Kleinpolderplein en het Terbregseplein door de nieuwe weg "aanzienlijk minder" wordt.

Tweede tunnel afgesloten

Ook in de Beneluxtunnel (A4) tussen Rotterdam en Den Haag zijn vanochtend technische problemen ontstaan. Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat moet het hoogtedetectiesysteem worden vervangen, dat er is voor bijvoorbeeld te hoge vrachtwagens. Ook de Beneluxtunnel is inmiddels weer open.

Het aantal baby's op de intensive care is in de afgelopen maanden fors gedaald. Die daling is grotendeels te verklaren door de prik tegen het RS-virus, concludeert het RIVM. Afgelopen september werden de eerste baby's ingeënt.

Eind vorig jaar zag het RIVM al een daling, maar het was toen nog te vroeg om harde conclusies te trekken. De inenting lijkt nu zijn vruchten af te werpen: vorig seizoen werden 178 baby's met het respiratoir syncytieel-virus opgenomen, nu 43.

Op dit moment gaat het virus nog steeds rond in Nederland, zegt het instituut, maar de prik leidt nu al tot driekwart minder opnames op de ic. De afgelopen jaren leidde RS-uitbraken iedere herfst en winter tot een piek in ziekenhuizen, maar dit keer voor het eerst niet.

Hoe eerder hoe beter

De daling neemt een enorme druk af van de zorg. Ook vorig jaar naderden de zeven kinder-ic's in Nederland de grenzen van hun capaciteit. Om alle zieke baby's te kunnen helpen, moesten ziekenhuizen in buurlanden bij springen.

Voor oudere kinderen of volwassenen is het virus niet veel meer dan een gewone verkoudheid, maar voor jonge baby's kan het virus gevaarlijk zijn. De ziekte kan leiden tot ernstige benauwdheid of longontstekingen. In Nederland is sterfte zeldzaam, maar wereldwijd is het RS-virus de tweede doodsoorzaak bij zuigelingen, na malaria.

Het RIVM adviseert daarom om baby's zo vroeg mogelijk na de geboorte te laten inenten tegen het RS-virus. "Hoe eerder, hoe beter", zegt Jeanne-Marie Hament, hoofd van het Rijksvaccinatieprogramma bij het RIVM. Op dit moment krijgen baby's de prik binnen twee weken na de geboorte.

Hoe werkt de RS-prik?

De prik beschermt baby's in hun eerste levensjaar tegen ernstig ziek worden door het RS-virus. De prik die de baby's krijgen, is geen vaccinatie, maar een zogeheten immunisatie. Dat betekent dat de antistoffen tegen het virus al in de prik zitten en niet door de baby zelf hoeven te worden aangemaakt. Met een prik is een baby zes maanden beschermd tegen het RS-virus.

Er is ook een vaccinatie tegen het RS-virus. Die wordt gegeven aan zwangere vrouwen. Zij maken antistoffen aan die dan via de placenta bij de baby terechtkomen. Ook dat biedt zes maanden bescherming tegen het virus.

Dit seizoen kunnen kinderen geboren tot en met eind maart nog de prik krijgen. Baby's die daarna geboren worden, krijgen de prik vlak voor de start van het RS-seizoen aangeboden, in september of oktober.

Omdat de antistoffen al in de prik zitten, zijn er zeer weinig bijwerkingen, zegt het RIVM. Eventuele bijwerkingen zijn zwelling of roodheid op de prikplek, huiduitslag of koorts. Dat komt overeen met de meldingen die binnenkomen bij bijwerkingencentrum Lareb.

De klachten gaan meestal vanzelf weer over volgens het instituut. Als de baby jonger is dan drie maanden en koorts krijgt, wordt ouders aangeraden om contact op de nemen met de huisarts.

Geldgebrek

Begin 2024 adviseerde de Gezondheidsraad om zo snel mogelijk alle baby's een inenting te geven. Vanwege geldgebrek was dat in Nederland nog niet gelijk mogelijk. Andere Europese landen voerden de prik wel sneller in, in België, Portugal en Spanje leidde dat tot een daling van 80 procent van het aantal ziekenhuisopnames.

Het RIVM ziet dat veel ouders ervoor kiezen om hun kind te laten inenten. "We zien dat het bij veel mensen leeft. Het is een ziekte waar veel ouders van gehoord hebben", zegt Hament. Ze denkt dat ouders daarom gemotiveerder zijn om voor de prik te gaan.

Omdat de RSV-prik onderdeel uitmaakt van het Rijksvaccinatieprogramma, hebben alle baby's recht op de prik. Hoe groot het effect van de prik precies is, wordt de komende tijd verder onderzocht door het RIVM.

De FBI hoopt dat de vondst van een handschoen na twee weken een concreet spoor betekent in de ontvoering van Nancy Guthrie, de moeder van een prominente Amerikaanse presentator. Het kledingstuk lijkt op eentje waarmee de vermoedelijke dader van de ontvoering werd gefilmd bij Guthries huis.

De handschoen werd gevonden in een veld zo'n 3 kilometer van het huis van Guthrie, die op 31 januari voor het laatst werd gezien. Bij het uitkammen van het veld werden ook vijftien andere handschoenen gevonden, maar die bleken allemaal te zijn achtergelaten bij de zoektocht zelf.

Wat rechercheurs hoop geeft, is dat dit exemplaar lijkt op de handschoenen die de verdachte aanhad toen hij door de deurbelcamera van Guthrie werd gefilmd. In een persbericht zegt de FBI verder dat er DNA is gevonden, dat vergeleken zal worden met de nationale database van profielen van misdadigers en misdrijfsporen.

Onderzoekers vonden vorige week ook al een ander DNA-spoor in het huis van Guthrie, dat niet van haarzelf, haar familie of andere naasten bleek te zijn. Of de twee overeenkomen, heeft de politie nog niet gezegd.

Hoop

De ontvoering van Nancy Guthrie, moeder van NBC-presentator Savannah Guthrie, houdt de VS al dagen in zijn greep. Er zijn twee losgeldbrieven binnengekomen waarin miljoenen aan bitcoins wordt gevraagd, maar verder contact met de daders is er niet geweest.

Savannah Guthrie heeft in een nieuwe oproep de dader op het hart gedrukt dat het nog altijd "niet te laat is om het juiste te doen". Ze zegt dat de familie nog altijd hoopt op een goede afloop. "We denken dat elk mens in principe goed is en het is nooit te laat", zei ze in haar videoboodschap. "We hebben nog steeds hoop."

De video van de dader is het belangrijkste aanknopingspunt dat de 400 agenten die aan de zaak werken tot nu toe hebben. Op de beelden is een man te zien die volgens de politie ongeveer 1,75 meter lang is, met een normaal postuur. Hij was gewapend en droeg een rugzak van het merk Ozark Trail. Er is een beloning van 100.000 dollar uitgeloofd voor de gouden tip.

Leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs krijgen les uit schoolboeken die niet specifiek voor hen bedoeld zijn. Dat zeggen mensen uit het vakgebied tegen de NOS. Dat heeft ernstige gevolgen: de kinderen leren veel minder, waardoor ze minder zelfredzaam zijn.

Scholen komen nu met een landelijk platform met lesmateriaal dat wel aansluit. Maar financiering vanuit de overheid is onvoldoende en onzeker.

Voor Ilja de Voogd was het iets waarover hij zich het meest verbaasde toen hij acht jaar geleden directeur werd van VSO Alphons Laudyschool in Amsterdam, een middelbare school voor speciaal onderwijs. "Er zijn geen passende lesmethodes voor onze doelgroep. Dat is onze realiteit."

Niche

Commerciële uitgevers van schoolboeken wagen zich niet aan lesmateriaal voor de bijna 110.000 leerlingen in Nederland met onder meer leer- en gedragsproblemen, lichamelijke en verstandelijke beperkingen. "We zijn een niche", zegt De Voogd. "We zijn financieel niet interessant genoeg."

Uitgevers erkennen dat. "De groep leerlingen is zo klein dat het al snel te duur wordt om speciaal voor die groep iets te maken", reageert Jorien Castelein van branchevereniging MEVW. "Helaas is het leermiddelenaanbod voor deze groep onvoldoende op maat."

Boeken uit het reguliere onderwijs voldoen niet, zegt Herald Hofmeijer, lerarenopleider gespecialiseerd onderwijs aan de Hogeschool van Amsterdam. "Die gaan uit van een andere ontwikkelingssnelheid. Voor het gespecialiseerd onderwijs moet je tussenstappen maken en meer herhalen, anders lopen de kinderen binnen no time achter."

Fysieke situaties

Ook sluit het lesmateriaal niet goed aan bij hun belevingswereld. In de klas van voormalig leraar van het jaar Steffie van der Meijden leidde dat weleens tot 'fysieke situaties'. "Als je als 16-jarige groot op de voorkant van je taalboek 'groep 3' ziet staan, dan is dat super confronterend. Het leidt tot grote frustraties. De tafels vlogen weleens door het lokaal."

Daarom zijn de leerlingen nu afhankelijk van welwillende leraren. Soms krijgen die tijdens hun werkdag tijd om zelf materialen te maken, zoals bij de school van directeur De Voogd. "Dat kost veel tijd. Ze zijn er dagelijks mee bezig."

Veel vaker doen ze het in hun vrije tijd. "Ik was ook zo'n docent die ieder weekend en elke vakantie lessen aan het maken was", zegt Van der Meijden.

Vanuit de belangenbehartiger van het gespecialiseerd onderwijs, de sectorraad GO, werkt zij aan een oplossing: GOpen, een landelijk digitaal platform, waar leraren lesmaterialen van goede kwaliteit kunnen uitwisselen. Begin maart gaat het platform live met de eerste vijftig lessen, die zijn ontwikkeld door twee teams met onder anderen docenten en onderwijskundigen.

Schooldirecteur De Voogd zou hier erg mee geholpen zijn. "Het is belangrijk dat er meer uniformiteit komt in het lesmateriaal en dat expertise gebundeld wordt. Mijn leerkrachten houden dan meer tijd over voor begeleiding van de leerlingen."

Een van de scholen die meewerken aan GOpen is het Heliomare College Alkmaar voor gespecialiseerd voortgezet onderwijs. Docent Chantal Kuyl-Mater heeft met eigen ogen gezien hoe belangrijk goed lesmateriaal is. Voorheen lukte het veel kinderen niet om goed te leren lezen, merkte ze. "Elke keer was dat voor hun een bevestiging van: zie je wel, ik kan het niet."

De onvrede die ouders uitten over het leesonderwijs gaf een duwtje in de rug om zelf lesmateriaal te ontwikkelen. "We geven nu taalles dicht bij de belevingswereld van de leerlingen."

Met resultaat. De kinderen zijn niet alleen beter gaan lezen, ze bloeien helemaal op. "Leerlingen kunnen zelf een WhatsApp lezen, de menukaart lezen in een restaurant. Het geeft ze zelfstandigheid en doet iets met hun eigenwaarde. Als je de wereld om je heen beter begrijpt, kun je er ook beter in functioneren."

Vrijwilligersbijdrage

Dat lesmateriaal komt dus ook op GOpen. Doel van Van der Meijden is om uiteindelijk volledig te voorzien in leermateriaal voor het speciaal onderwijs.

Daar is wel een stevige overheidsbijdrage voor nodig volgens de sectorraad GO. Nu kunnen ze leraren slechts een vrijwilligersbijdrage betalen uit de subsidie en draaien scholen grotendeels op voor de kosten.

Of daar verbetering in komt, is nog maar de vraag. Vorige week heeft het ministerie van Onderwijs subsidie voor het platform toegezegd tot 2030, maar hoeveel is onduidelijk. Wat na 2030 gebeurt, is onzeker.

Reactie ministerie:

Het ministerie van Onderwijs schrijft in een reactie dat de situatie bij hen bekend is. Schoolboeken voor blinden en slechtzienden worden wel aangepast, aldus het ministerie. Die maken een half procent uit van de hele groep.

De subsidie voor GOpen is "bedoeld als een kwaliteitsimpuls", tijdelijk van aard en "niet ingericht om in alle gevallen kostendekkend te kunnen zijn".

Dat veel leraren in hun vrije tijd lesmateriaal ontwikkelen, "herkennen wij niet als structureel probleem".

Bij een explosie en een daaropvolgende brand in een vuurwerkwinkel zijn in het oosten van China acht mensen omgekomen. Twee anderen raakten gewond.

De explosie in de provincie Jiangsu werd veroorzaakt doordat iemand vuurwerk op de verkeerde manier afstak in de buurt van de winkel. De brand was ongeveer anderhalf uur later onder controle.

Chinees Nieuwjaar

Morgen is het Chinees Nieuwjaar, dan wordt er traditioneel in China veel vuurwerk afgestoken. Naar aanleiding van het ongeluk heeft de Chinese overheid alle regio's opgeroepen om extra toezicht te houden op de productie en de verkoop van vuurwerk om meer ongelukken te voorkomen.

2026 is volgens de Chinese astrologie het jaar van het Vuurpaard. Afgelopen jaar was het het jaar van de Houtslang.

Spanje is begonnen met een grootschalig legalisatieproces voor honderdduizenden migranten. De regering wil alle aanvragen vóór eind september afronden, wat naar schatting een half miljoen mensen een jaar lang legaal werk zou opleveren. Maar in een land dat bekendstaat om zijn trage bureaucratie, moeten aanvragers eerst een ingewikkeld en hobbelig traject doorlopen.

Om überhaupt een aanvraag te kunnen doen, moeten migranten allerlei documenten verzamelen. Met ziekenhuispapieren, huurcontracten, geldtransfers en andere stukken moeten ze bewijzen dat ze minstens vijf maanden in Spanje verblijven. Daarnaast moeten ze aantonen dat ze geen strafblad hebben, in Spanje én in hun land van herkomst.

Rijen bij Algerijnse consulaat

Voor het Algerijnse consulaat in Alicante staan al wekenlang rijen. Algerijnen moeten daar in persoon een document aanvragen dat hun blanco strafblad bevestigt. Dat kan niet online, en er is maar één consulaat in de regio, waardoor het er extreem druk is. Veel mensen willen niet met journalisten praten, maar wanneer Kamal en Shuaib naar buiten lopen, delen ze toch hun ervaring.

Kamal heeft een slaapzak op zijn rug. Hij vertelt dat hij de afgelopen maanden op veel verschillende plekken heeft gewoond. Vooral in Spanje, maar ook in Frankrijk en Portugal. "De ene maand slaap ik hier, dan weer daar", zegt hij. "Ik doe seizoenswerk in de landbouw, dus reis naar waar ik nodig ben. Ik help met het plukken van tomaten, olijven en aardbeien bijvoorbeeld."

"Vanaf april kunnen we alle papieren gaan inleveren. Daarna kunnen we legaal aan het werk", zegt Shuaib. De twee jonge mannen zijn ervan overtuigd dat ze alle gevraagde bewijzen kunnen verzamelen. Ook een huurovereenkomst, hoewel ze de afgelopen maanden geen vaste verblijfplaats hadden. Shuaib: "Die regelen we wel bij iemand die hier al woont. Een andere Algerijn of Arabier. Die mensen vragen daar zo'n 1200 tot 1400 euro voor. Ze maken gebruik van de situatie."

Ze hebben overwogen in Frankrijk te gaan wonen. "Op school in Algerije kregen we Frans en we kennen er ook mensen. Maar in Frankrijk houden ze niet van Algerijnen", zegt Shuaib. Zijn vriend Kamal vult aan: "Spanje is makkelijker, hier heb je premier Sánchez. Ze houden hier van ons."

Hulporganisaties hoopvol

Niet alleen migranten zelf zijn positief over de nieuwe regeling. Ook hulporganisaties reageren hoopvol. Volgens Alberto Ares, directeur van de Spaanse tak van Jesuit Refugee Service Europe, is dit het resultaat van jarenlange inspanning. "Maar ik zie dit niet als een eindstation", zegt hij.

Organisaties zoals de zijne helpen migranten met het papierwerk. "We proberen een veilige omgeving te bieden, waar we mensen uitleggen wat de regels zijn en welke stappen ze moeten nemen", legt hij uit. Migranten vertellen hem vooral bang te zijn om fouten te maken, omdat die grote gevolgen kunnen hebben. "Niemand zou zich alleen moeten voelen tegenover een overheid die zelfs voor burgers complex is."

Ares ziet sterke en zwakke kanten in de Spaanse bureaucratie. "De procedures zijn gefragmenteerd en moeilijk te doorlopen, zelfs voor mensen die de taal spreken en over middelen beschikken." Vooral het personeelstekort baart hem zorgen. "Dat leidt tot vertragingen en frustratie. Voor iemand in een kwetsbare situatie voelt elke dag wachten als stilstand."

Twijfels bij oppositie

Het is niet de eerste keer dat Spanje kiest voor zo'n regeling. In 2006 werd een vergelijkbare procedure ingevoerd. Toen werden zo'n 576.000 migranten gelegaliseerd en veel dossiers werden op tijd behandeld. Maar niet alles verliep volgens planning: sommige aanvragen liepen uit door ontbrekende documenten en trage strafbladcontroles.

De Spaanse oppositie heeft vanaf het begin twijfels geuit over het plan. Ze vrezen voor grote migratiestromen richting Spanje en sommige politici zijn ook bang dat het plan überhaupt niet haalbaar is.

"In 2006 zagen we ook lange wachtrijen en overwerkt personeel", zegt Ares. "En tussenpersonen die hoge bedragen vroegen om mensen te 'helpen' met hun dossiers." Dat zien Algerijnse migranten nu opnieuw. Tegelijkertijd zijn er verschillen. "De criteria om verblijf en werk te bewijzen zijn beter afgestemd op de huidige realiteit", zegt Ares, onder meer door digitalisering.

Toch is er volgens hem veel ruimte voor verbetering. "De overheid en consulaten moeten voldoende personeel inzetten, openingstijden verlengen en ambtenaren goed trainen. Een goed voorbereide ambtenaar kan het verschil maken tussen een vernederende ervaring en een ervaring die iemands waardigheid herstelt."

Goedemorgen! Aankomend premier Jetten gaat in gesprek met een deel van zijn ministersploeg en shorttracksters Xandra en Michelle Velzeboer hopen op een medaille bij de 1.000 meter op de Winterspelen.

Eerst het weer: in het noordoosten valt eerst nog wat sneeuw. Elders is een mix van zon, wolken en buien. De temperatuur stijgt naar 3 tot 7 graden en er waait een matige, aan zee vrij krachtige westenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De verdachte van de aanslag in december op een Chanoeka-viering in Sydney is voor het eerst voor de rechter verschenen. De man was tijdens een korte zitting te zien via een videoverbinding vanuit de gevangenis.

De man die vandaag voor de rechter verscheen is de 24-jarige Naveed Akram. Hij pleegde de aanslag met zijn 50-jarige vader, die ter plekke door de politie werd doodgeschoten. Bij de aanslag op het Joodse lichtjesfeest vielen op 14 december vijftien doden. Nog eens tientallen mensen raakten gewond.

De zitting duurde zo'n vijf minuten en draaide vooral om procesafspraken. Akram, die wordt beschuldigd van 59 misdrijven, deed er grotendeels het zwijgen toe. Buiten de rechtbank zei zijn advocaat dat zijn cliënt het "zo goed mogelijk" doet, gezien de "zeer zware omstandigheden" in de gevangenis.

Of Akram schuld gaat bekennen, wilde de advocaat nog niet kwijt. "Ik heb in dat opzicht niet met hem over de aanval gesproken", zei hij tegen journalisten. De zaak gaat in april verder.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een Amerikaanse wrakkenjager heeft eindelijk gevonden waar hij al tientallen jaren naar op zoek was: de restanten van de Lac La Belle. Het luxe stoomschip uit de 19e eeuw verging in 1872 op het Michiganmeer.

De inmiddels 80-jarige Paul Ehorn vond het wrak al in 2022, maar hij wilde de vondst pas bekendmaken als duikers een 3D-video van het schip konden maken. Dat lukte tot afgelopen zomer niet door slecht weer en andere oorzaken.

Bekijk hier foto's van het wrak:

Fijne dag!

De verdachte van de aanslag in december op een Chanoeka-viering in Sydney is voor het eerst voor de rechter verschenen. De man was tijdens een korte zitting te zien via een videoverbinding vanuit de gevangenis.

Bij de aanslag op het joodse lichtjesfeest op 14 december vielen vijftien doden. Nog eens tientallen mensen raakten gewond. De man die vandaag voor de rechter verscheen is de 24-jarige Naveed Akram. Hij pleegde de aanslag met zijn 50-jarige vader, die ter plekke door de politie werd doodgeschoten.

De zitting duurde zo'n vijf minuten en draaide vooral om procesafspraken. Akram, die wordt beschuldigd van 59 misdrijven, deed er grotendeels het zwijgen toe. Buiten de rechtbank zei zijn advocaat dat zijn cliënt het "zo goed mogelijk" doet, gezien de "zeer zware omstandigheden" in de gevangenis.

Of Akram schuld gaat bekennen, wilde de advocaat nog niet kwijt. "Ik heb in dat opzicht niet met hem over de aanval gesproken", zei hij tegen journalisten. De zaak gaat in april verder.

Vuurwapentraining

De twee mannen gooiden eerst vier zelfgemaakte explosieven de menigte in. Die kwamen niet tot ontploffing. Daarna openden ze het vuur. Onder de dodelijke slachtoffers was een 10-jarig meisje.

Kort na de aanslag bleek dat de twee schutters de aanval maandenlang hadden voorbereid. Ze hadden onder meer een vuurwapentraining gehad op het Australische platteland en bezochten een paar dagen voor de aanslag Bondi Beach om de locatie te verkennen.

Islamitische Staat

Volgens de politie waren de twee geïnspireerd door Islamitische Staat. In oktober namen ze een video op met op de achtergrond vuurwapens en een afbeelding van een vlag van de terreurorganisatie.

Op een andere opname is volgens gerechtelijke documenten te zien hoe de jongste van de twee een vers uit de Koran in het Arabisch reciteert. Ook leggen de twee uit wat hun motivatie is om een aanslag te plegen op de joodse gemeenschap.

Bekijk hier een terugblik op de aanslag op Bondi Beach:

Op het Nieuw-Zeelandse Noordereiland zitten tienduizenden mensen zonder stroom door een storm. Door de zware regen en harde wind zijn ook het vliegverkeer en trein- en veerdiensten ontregeld.

Zo'n twintig voertuigen zitten op een weg vast achter een modderlawine, melden Nieuw-Zeelandse media. De hulpdiensten proberen contact te leggen met de inzittenden. Daarbij wordt een legerhelikopter ingezet.

In de hoofdstad Wellington zitten zo'n 10.000 mensen zonder stroom, op andere plaatsen hebben bij elkaar circa 20.000 mensen geen elektriciteit. In de regio rond de hoofdstad wordt mensen verzocht om niet de weg op te gaan. Vluchten van en naar de hoofdstad zijn vertraagd of geschrapt. Een aantal scholen blijft uit voorzorg dicht.

Bij een storm eerder deze maand begaf de belangrijkste rioolwaterzuiveringsinstallatie van Wellington het. Daardoor stroomde afvalwater de zee in. De storm van afgelopen weekend heeft de vervuiling weer de kust op gespoeld en geblazen. Sommige inwoners spreken op sociale media van een poonami.

De storm trekt naar verwachting de komende dagen richting het Zuidereiland.

Op de A12 bij Veenendaal heeft de politie een bestelbusje van de weg gehaald dat was geladen met meer dan 300 flessen lachgas. Dat was eerder deze maand al, maar is nu bekend geworden.

Volgens de politie viel de auto op doordat de trekhaak maar een paar centimeter boven het asfalt hing. De man achter het stuur werd door de agenten gemaand te stoppen.

De bestuurder vertelde dat het busje was gehuurd en dat hij bezig was met een verhuizing. Bij inspectie van de laadruimte bleek die tot het dak toe vol te liggen met flessen lachgas.

Door de lading was het voertuig 1100 kilo zwaarder dan toegestaan. De bestuurder is inmiddels voorgeleid bij de rechter-commissaris. Op een later moment moet hij voor de rechter verschijnen.

Het vervoeren en verkopen van lachgas is sinds begin 2023 verboden in Nederland.