NOS Nieuws - Algemeen

Het Europees Parlement heeft het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag gekozen als de winnaar van de Sacharovprijs van dit jaar. Het hof staat onder zware druk van de Verenigde Staten. President Trump wil met sancties het hof platleggen.

"Met de toekenning van de prijs aan het Strafhof erkent het Europarlement het belangrijke werk van het hof bij het handhaven van het internationaal recht en de internationale rechtspraak", zegt parlementsvoorzitter Roberta Metsola.

Wat doet het Internationaal Strafhof?

Het Strafhof onderzoekt, vervolgt en berecht personen die worden beschuldigd van mensenrechtenschendingen en dient als aanvulling op de nationale rechtbanken van aangesloten landen. Het hof doet onder meer onderzoek naar genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Alle landen in de Europese Unie zijn verplicht om besluiten van het Strafhof uit te voeren, vanwege het Statuut van Rome. Het hof wordt niet door alle landen in de wereld erkend. Zo erkennen de VS, Israël, Rusland en Iran het hof niet.

Het Strafhof, dat volgend jaar met sancties vanuit de VS te maken krijgt, is dankbaar voor de prijs. "Met dat in het achterhoofd krijgt de Sacharovprijs een bijzondere betekenis", zegt voorzitter Tomoko Akane. "Het bevestigt het belang van een onafhankelijke rechterlijke macht en degenen die het internationale recht in stand houden", zegt ze.

Voorgedragen kandidaten

De toekenning van de Sacharovprijs is een politiek besluit. De fractievoorzitters van de politieke groepen in het Europees Parlement bepalen wie de prijs krijgt. Het Strafhof werd genomineerd door de sociaaldemocraten, de op één na grootste fractie van het parlement. De sociaaldemocraten, waar een deel van Pro toe behoort, kregen steun voor toekenning van de prijs aan het ICC van de liberalen (VVD, D66), de Groenen (Pro) en uiterst links (Partij voor de Dieren).

De grootste politieke groep, de christendemocraten (CDA), stemde niet voor het Strafhof. Zij hadden een eigen kandidaat, de Tanzaniaanse oppositieleider Tundu Lissu. Ook het uiterst rechtse Patriotten voor Europa (PVV) had een eigen voordracht, de Iraanse tweelingzussen Taraneh en Romina Rahimi. De tweeling werd vastgezet en gemarteld na te hebben deelgenomen aan protesten in Iran.

Thijs Reuten (sociaaldemocraten, Pro) vindt de prijs voor het ICC "een krachtig signaal". "Het is essentieel dat het Strafhof kan blijven functioneren ter voorkoming van straffeloosheid, ondanks de absurde dreigementen van Trump."

Ook Raquel García Hermida-van der Walle (liberalen, D66) is blij met de winnaar. "Het Strafhof beschermt ons tegen plegers van de gruwelijkste misdaden tegen de menselijkheid. En nu hebben zij onze bescherming nodig."

Andere winnaars

Eerder vandaag sprak de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, Navanethem Pillay, in Den Haag. Ze is oud-rechter van het Strafhof. "In een tijd waarin de beginselen van het internationaal recht wereldwijd op de proef worden gesteld, is het werk van degenen die zich inzetten voor internationale rechtspraak belangrijker dan ooit."

Een eerdere winnaar was de inmiddels overleden Russische oppositieleider Aleksej Navalny. Ook de bevolking van Oekraïne en de Iraanse vrouwenbeweging Vrouwen, Leven, Vrijheid hebben de prijs gewonnen.

Wat is de Sacharovprijs?

De Sacharovprijs wordt toegekend aan mensen, groepen of organisaties die zich inzetten voor mensenrechten of democratie. De eerste prijs werd uitgereikt in 1988.

De prijs is vernoemd naar Andrej Sacharov, een Russische fysicus en uitvinder van de waterstofbom. In 1975 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede, omdat hij aandacht vroeg voor de nucleaire wapenwedloop ten tijde van de Koude Oorlog. In de Sovjet-Unie werd Sacharov beschouwd als een dissident met ontwrichtende ideeën.

"Ik had gehoopt dat we inmiddels wel het doel bereikt hadden waarmee ik de lijst twintig jaar geleden begon", verzucht Mijntje Lückerath-Rovers. Als hoogleraar Corporate Governance stelt zij al 20 jaar lang dé Nederlandse ranglijst op naar representatie van vrouwen en mannen op topfuncties: de Female Board Index.

Toen ze in 2006 startte met de lijst had ze als doel gesteld dat zowel een derde van de commissarissen als een derde van de bestuurders vrouw is.

Inmiddels is het aantal vrouwelijke bestuurders van de 81 beursgenoteerde bedrijven in Nederland gestegen tot 18 procent. Maar hoogleraar Lückerath-Rovers ziet geen versnelling bij nieuwe benoemingen. Het aantal vrouwelijke commissarissen zit wel boven een derde. Voor die toezichthouders is een wettelijke grens ingevoerd, bij bestuurders is dat niet het geval.

Gemengd beeld

Volgens Lückerath-Rovers geeft de lijst van dit jaar een gemengd beeld. "Aan de ene kant zit er al een aantal jaren een stijging in het aandeel vrouwelijke commissarissen, maar anderzijds blijft de stijging van het aantal vrouwelijke bestuurders teleurstellend achter." Bij voortzetting van de huidige trend zou pas in 2044 een derde van de bestuurders vrouw zijn.

Er zijn inmiddels 21 bedrijven met ten minste een derde vrouwen in zowel de raad van bestuur als de raad van commissarissen, een toename vergeleken met zeventien ondernemingen vorig jaar. Daarnaast zijn bij vier bedrijven (PostNL, Triodos, Fastned en Hydratec) zowel de bestuurszetels als de commissariszetels fifty-fifty verdeeld over mannen en vrouwen. Bij ABN Amro bestaan beide raden voor een meerderheid uit vrouwen.

Toen de hoogleraar met de lijst begon was slechts 2 procent van de bestuurders en 8 procent van de commissarissen vrouw. Inmiddels zijn die percentages fors gegroeid naar respectievelijk 18 en 44 procent.

Wettelijk quotum: hoe zit dat?

Sinds 1 januari 2022 geldt er een wettelijk quotum voor de raad van commissarissen bij beursgenoteerde bedrijven. Minimaal een derde moet vrouw zijn en een derde man.

Dit jaar voldoen 71 van de 81 ondernemingen uit de Female Board Index aan deze norm. De tien ondernemingen onder deze grens zijn vooral kleinere beursfondsen. Onder een derde uitkomen betekent niet automatisch dat een onderneming de wet overtreedt.

Er is momenteel geen wettelijk quotum voor de raad van bestuur.

Voor haar onderzoek rangschikt Lückerath-Rovers sinds 2008 alle beursgenoteerde bedrijven in Nederland. Na iedere publicatie merkte de hoogleraar dat het publiek debat hierover oplaaide. En dat bedrijven veranderingen doorvoerden. "Zo merkte ik dat bedrijven die onderaan de lijst bungelden, het jaar erna meer vrouwen aanstelden".

Hoewel het voor Mijntje Lückerath-Rovers na 20 jaar tijd een mooi moment is om het stokje van de Female Board Index aan een ander over te dragen, blijft ze betrokken. "Het belang van vrouwen aan het roer moet steeds benadrukt blijven. Bedrijven zouden zich moeten schamen als ze een top hebben die alleen uit mannen bestaat."

Daar ligt volgens de hoogleraar ook een taak voor het personeel. "Werknemers moeten zich blijven uitspreken voor meer vrouwen op bestuursposities."

'Kansen laten liggen'

Staatssecretaris Judith Tielen van Emancipatie vindt dat het aantal topvrouwen niet snel genoeg groeit. "Sinds de komst van het wettelijk quotum stijgt het aantal topvrouwen en dat is mooi. Maar het gaat wel langzaam. Vooral als je kijkt naar het aantal bestuurders gaat het echt niet snel genoeg. Organisaties laten daar kansen liggen."

Volgend jaar gaat ze het wettelijk quotum evalueren. Tielen: "Ook ga ik in gesprek met bedrijven, organisaties en vrouwen over wat nodig is om meer schot te krijgen in het aantal vrouwen in de top én in de managementlagen daarnaartoe."

In de Amerikaanse staat Florida is een 35-jarige politieagent opgepakt nadat hij de identiteit van een dode man had aangenomen. In juli 2022 was de agent in de stad Lauderhill op een melding afgegaan om het welzijn van een persoon te controleren. Bij aankomst bleek dat de 71-jarige Dennis West was overleden.

De agent maakte hier melding van, de lijkschouwer constateerde vervolgens dat West een natuurlijke dood was gestorven en daarmee leek de kous af. De agent, Brian Louis Sguros, deed zich bij de lijkschouwer echter voor als goede vriend van de overledene en vertelde daarbij dat West geen familieleden meer had. Hij zou het overlijden daarom verder afhandelen.

In de database van de politie achterhaalde de agent de geboortedatum, het burgerservicenummer en andere gegevens van de man en uiteindelijk trok Sguros in augustus 2022 in het huis van West. Om geen argwaan te wekken bij de lokale autoriteiten betaalde hij uit naam van de overledene gewoon de onroerendgoedbelasting en energierekeningen door.

Nieuwe buitendeur en ramen

Ook vervalste hij Wests handtekening om een vergunning te krijgen om het huis te verbouwen. Een aannemer die in 2024 langskwam om de buitendeur en enkele ramen te vervangen, herinnert zich zijn ontmoeting met Sguros, schrijven Amerikaanse media op basis van het politierapport. De agent vertelde de aannemer dat West "niet beschikbaar" was. Dat de man al jaren dood was, werd niet verteld.

Een jaar later, in 2025, deed de agent een poging om het pand definitief op zijn naam te zetten en nam daarvoor contact op met het lokale kadaster. Zover kwam het uiteindelijk niet: de fraude kwam aan het licht toen de erfgenamen van de overleden man werden opgespoord door een vastgoedfirma die het pand wilde overnemen.

Verbouwing van meer dan 2 ton

Nadat dat bedrijf het huis had gekocht, troffen medewerkers tot hun verrassing Sguros aan in het huis. Geconfronteerd met de situatie leverde hij de huissleutels in, al startte hij ook een civiele procedure om de gemaakte verbouwkosten van 214.000 dollar terug te krijgen. De rechtszaak die hieruit voortkwam riep echter zo veel vragen op dat de autoriteiten een strafrechtelijk onderzoek naar Sguros startten.

Hij wordt nu verdacht van fraude, identiteitsmisbruik en het onrechtmatig toe-eigenen van de woning. Zijn verweer is dat hij in het huis trok om te voorkomen dat het zou worden gekraakt. The Miami Herald schrijft dat de agent op non-actief is gesteld zonder behoud van salaris.

Gisteren stelde de rechter de borgsom vast op 25.000 dollar. Nadat hij die had betaald, verliet hij rennend en met twee mondkapjes op de gevangenis.

Een lokaal tv-station heeft de beelden:

De VS en Israël hebben plannen klaarliggen voor een nieuwe aanval op Iran, die de landen willen uitvoeren na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. Dat schrijft The New York Times onder meer op basis van gesprekken met Amerikaanse functionarissen.

De landen zouden afgelopen tijd hun oefeningen hebben opgevoerd, bijvoorbeeld van luchtaanvallen. Dat doen de landen boven Irak, dat tussen Israël en Iran in ligt. Deze week was de Amerikaanse minister Hegseth van Defensie op bezoek bij de Israëlische premier Netanyahu voor overleg hierover, aldus de Amerikaanse krant.

Amerikaanse functionarissen beweren dat een laatste grootschalige, driedaagse aanval genoeg economische schade kan aanrichten om Iran tot concessies te dwingen. Het is onduidelijk hoe een aanval - bijna acht maanden na de eerste Israëlisch-Amerikaanse aanvallen - de Iraanse regering nu wel op de knieën kan krijgen.

Energie en wapens

De geplande aanvallen zullen volgens Amerikaanse functionarissen gericht zijn op de energie-infrastructuur, nucleaire faciliteiten en wapenopslagen van Iran.

"Ze hebben allebei geen overtuigend verhaal over hoe meer oorlog van toegevoegde waarde is in deze conflictregio", zegt Dana Stroul tegen The New York Times. Ze werkt voor de Amerikaanse denktank The Washington Institute for Near East Policy en werkte eerder voor toenmalig president Biden.

Als de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen doorgaan, dreigt Iran hard terug te slaan. Het land viel afgelopen maanden al schepen en energie-infrastructuur aan, maar Iran deinst niet terug om dat uit te breiden naar datacentra en internetkabels op zee, klinkt het vanuit Teheran.

Tussentijdse verkiezingen

Er lagen al meerdere plannen om Iran nog een keer aan te vallen, ook deze maand. Het Amerikaanse en Israëlische leger werden daarvoor in staat van paraatheid gebracht. President Trump zette op het laatste moment een streep door de plannen.

Trump zit in het nauw vanwege de tussentijdse verkiezingen van 3 november. Veel Amerikanen zijn boos over hoge brandstofprijzen als gevolg van de Iranoorlog, die door de VS zelf is gestart. De president dreigt na de verkiezingen zijn Republikeinse meerderheid in Congres kwijt te raken.

In Israël zijn er volgende week parlementsverkiezingen. Op 27 oktober kunnen Israëliërs naar de stembus, wat ook de macht van Netanyahu zou kunnen verkleinen. Als hij de verkiezingen verliest, wordt hij demissionair premier, wat volgens experts een oorlog moeilijker kan maken.

Een lerares die zwaargewond raakte toen een 16-jarige schutter een week geleden het vuur opende op een Amerikaanse basisschool, zegt dat ze totaal geen tijd had om haar leerlingen te redden. "Ik draaide me nog om om de deur te sluiten, maar hij was er al. Voordat ik iets kon doen, schoot hij me van dichtbij neer."

De 54-jarige Becky Drury werd meerdere keren geraakt door de schutter. Een 25-jarige juf en drie leerlingen van 5, 8, en 11 werden gedood, een kind van 7 raakte zwaargewond.

Drury schrijft in een schriftelijke verklaring dat ze op de commotie afkwam toen de schutter met geweld de school in de plaats Bend binnendrong. "Toen ik doorhad dat er buiten iets aan de hand was, rende ik erheen om te kijken wat er was. Zodra ik de schutter zag, rende ik onmiddellijk terug naar mijn klaslokaal."

Dood gehouden

De schutter, een oud-leerling, had buiten al het vuur geopend op de bestuurder van een auto die hem probeerde tegen te houden. Daarna verschafte hij zich toegang tot de school door een deur open te schieten.

Drury had door dat ze zwaargewond was geraakt. "Op de grond zag ik dat mijn linkerhand bijna volledig weggeblazen was door het schot en ook mijn andere arm was ernstig gewond. Ik kon niet opstaan om mezelf te verdedigen of iemand anders te beschermen, dus deed ik het enige wat ik kon: doen alsof ik dood was in de hoop dat hij me niet weer zou beschieten."

Een collega van Drury gooide een telefoon naar de schutter en wist hem naar de grond te krijgen, waarna een worsteling om het geweer begon. De dader werd definitief uitgeschakeld door een vader van twee leerlingen die op de schoten was afgekomen. Met zijn eigen wapen doodde de vader de schutter.

'Niet te bevatten'

De politie in Bend doet nog onderzoek naar hoe de dader het wapen in handen wist te krijgen. Het was volgens een politiewoordvoerder legaal gekocht, maar niet door hem. Amerikaanse media meldden dat het gaat om een wapen van zijn moeder. Een motief is niet duidelijk.

Drury noemt het "niet te bevatten" was er in haar klaslokaal is gebeurd. "Mijn hart bloedt voor iedereen die door deze tragedie is geraakt."

"Ik denk aan hen die gewond zijn geraakt, die we zijn verloren, hun gezinnen, onze school en de gemeenschap in Bend. Ik ben dankbaar voor de goedheid en steun die we deze moeilijke dagen hebben ontvangen."

Verhuurders op de boekingssite Airbnb mogen hun gasten niet meer verplichten de afwas te doen of de bedden af te halen bij het uitchecken. Dat blijkt uit de nieuwe huisregels die het bedrijf net heeft gepubliceerd. Volgens het bedrijf zijn dat "taken van een schoonmaker", en zouden die dus niet door huurders moeten worden uitgevoerd.

De meeste verhuurders op Airbnb, de grootste boekingssite voor privé-verblijven ter wereld, vragen van hun gasten ook een bedrag voor schoonmaakkosten. Volgens het bedrijf is het dan oneerlijk om ze tegelijk te verzoeken om zelf schoonmaaktaken uit te voeren en leidt dat dan ook regelmatig tot ontevreden gasten.

Beren

Andere regels die het bedrijf nu stelt: gasten mogen niet meer de opdracht krijgen om hun afval mee te nemen naar buiten en daar weg te gooien, en ze mogen ook niet meer het verzoek krijgen om bepaalde voorzieningen in de accommodatie niet meer te gebruiken, zoals airco of verwarming. Ook mogen gasten niet meer gedwongen worden om een contract met de verhuurder te ondertekenen, buiten de site om.

Wél redelijke verzoeken zijn volgens het bedrijf: vuile afwas in de wasbak zetten, afval scheiden binnen de accommodatie, gebruikte handdoeken verzamelen en airco of verwarming uitzetten bij vertrek. In uitzonderlijke gevallen mogen gasten verplicht worden hun afval "in een dierbestendige container op te bergen, in gebieden waar beren voorkomen".

De nieuwe regels gaan over een maand in.

Strenge regels

Airbnb kwam de afgelopen jaren in opspraak doordat het bedrijf de woningnood in populaire steden als Amsterdam en Barcelona zou verergeren, of de leefbaarheid van woonwijken zou aantasten, aldus critici. Het kreeg vorig jaar een boete van tientallen miljoenen in Spanje voor het aanbieden van woningen die helemaal niet verhuurd zouden mogen worden.

In veel toeristische steden heeft het bedrijf daarom de afgelopen jaren strenge regels ingevoerd voor de verhuur van privéwoningen, met bijvoorbeeld een maximum aan het aantal nachten waarin een woning verhuurd mag worden per jaar.

De Amerikaanse staat New Mexico spant een rechtszaak aan tegen de advocaat en accountant van zedendelinquent Jeffrey Epstein. Aanklager Raúl Torrez stelt dat zij het misbruik van meisjes door de zakenman mogelijk moeten hebben gemaakt en daarom niet van zijn erfenis zouden mogen profiteren.

"Jeffrey Epstein opereerde niet alleen en zijn dood mag niet betekenen dat de mensen die zijn misdaden mogelijk maakten ermee wegkomen", stelt Torrez. "Mensen die het misbruik hebben gefaciliteerd, mogen niet verdienen terwijl de slachtoffers met de gevolgen leven."

De staat kan de civiele zaak aanhangig maken omdat Epstein er jarenlang een afgelegen ranch had, waar ook meisjes zouden zijn misbruikt. Het gaat vooralsnog om een civielrechtelijke zaak, maar Torrez lijkt in zijn persbericht ook te zinspelen op een mogelijke strafrechtelijke vervolging van de twee.

Zwijggeld?

Advocaat Darren Indyke en accountant Richard Kahn zeiden eerder al nooit iets te hebben geweten van de praktijken van Epstein. Ook nu reageert hun advocaat verbolgen op de aanklacht.

"Geen enkele vrouw heeft ooit de heren Indyke of Kahn beschuldigd van seksueel misbruik, of gezegd dat zij daar getuige van waren. Ook heeft niemand geclaimd dat zij of iemand anders beschuldigingen heeft geuit over meneer Epstein."

Torrez zegt desalniettemin dat de twee wel degelijk moeten hebben geweten van wat Epstein deed. Als zijn vertrouwelingen moesten zij achteraf betalingen van in totaal tot 3 miljoen dollar doen aan de vrouwen die Epstein had misbruikt, overduidelijk zwijggeld in de ogen van Torrez. "Hier waren begeleiders, advocaten, boekhouders en anderen bij betrokken die de gevolgen moeten ondervinden."

Miljoenen

Indyke en Kahn zouden in de loop der jaren al 16 en 10 miljoen dollar hebben ontvangen van Epstein. Als mede-curatoren van zijn nalatenschap zou daar nog tussen de 25 en 50 miljoen dollar bij kunnen komen. De twee regelden na de dood van Epstein onder meer de miljoenenschikking met enkele misbruikslachtoffers.

Epstein maakte in 2019 in zijn cel een einde aan zijn leven, nadat hij voor de tweede keer was opgepakt voor kindermisbruik. In 2009 had hij door schuld te bekennen al eens een celstraf ontlopen.

New Mexico opende dit jaar een onderzoek naar of er op de Zorro Ranch van Epstein ook strafbare feiten waren gepleegd. In dat onderzoek is nog niemand aangeklaagd.

De haai die sinds vorige maand in een Zuid-Koreaanse stad rondzwom, is gisteren naar open zee begeleid, maar keerde enkele uren later alweer terug in de haven van Busan. De schemerhaai groeide afgelopen weken uit tot een toeristische attractie en zou zo'n 1,6 miljoen bezoekers hebben getrokken.

Op 18 september werd het dier, dat door fans Bukangi wordt genoemd, voor het eerst gespot in een kanaal in de haven. Tegen het einde van september werd ook al vergeefs geprobeerd om Bukangi de haven uit te krijgen. Ook begin deze maand werd er een poging gedaan.

Gisteren lukte het alsnog om de 3,5 meter lange haai met gigantische netten naar open water te sturen. Toch slaagde de haai er een paar uur later in om terug de haven in te zwemmen, onder het net door. "De haai bevindt zich nu tussen het buitenste net en een tweede net dat 30 tot 40 meter verderop in het kanaal is geplaatst", zegt een ambtenaar tegen persbureau AFP.

De haai blijft maar terugkomen naar de haven:

In Zuid-Korea was niet iedereen enthousiast om het dier onder dwang de haven uit te loodsen. Toch is het vertrek van de haai volgens autoriteiten nodig om de veiligheid van het dier te waarborgen.

Milieuorganisaties zeggen dat de komst van de haai te maken heeft met klimaatverandering. De opwarming van de zee stuurt volgens hen veel vissen naar koudere wateren in het noorden en komen zo uit bij Zuid-Korea. Hongerige haaien zwemmen erachteraan.

Haai Bukangi is niet de enige haai die Zuid-Korea weet te vinden. In de eerste helft van dit jaar werden 46 haaien bij de oostkust gespot; dat zijn er vier keer zoveel als in dezelfde periode vorig jaar.

Wat vind jij van de app en website van de NOS?

Wat doen we goed? Wat kan er beter? We zijn benieuwd naar jouw mening. Vul de enquête in via deze link.

In de binnenstad van Delft heeft vanochtend een brand gewoed. De brand is inmiddels onder controle. Voor zover bekend zijn er geen gewonden gevallen.

De brand brak rond 06.15 uur uit in een pand aan de Kerkstraat, vlak bij de Nieuwe Kerk. Het vuur sloeg snel om zich heen, en de brandweer rukte met veel mensen en voertuigen uit om het vuur te bestrijden. "Het gaat om het oude centrum van Delft. Dat is heel kwetsbaar. Wij zijn liever met te veel materiaal dan te weinig", zegt een woordvoerder van de brandweer tegen Omroep West.

Omdat de kans bestond dat het vuur oversloeg naar andere panden, zijn uit voorzorg tien woningen ontruimd. Mensen die last hadden van de rook, kregen het advies om ramen en deuren te sluiten en de mechanische ventilatie uit te zetten.

Mensen opgevangen in café

Zo'n vijftien à twintig mensen zijn opgevangen in een nabij gelegen café. Het is nog niet duidelijk wanneer zij terug naar huis kunnen.

"Iedereen werd in eerste instantie opgevangen in het bouwdepot. Dat was koud. Ik heb vervolgens mijn zaak opengesteld", zegt de kroegbaas. "Ik werd wakker en woon vlakbij. Dus ik ben gaan kijken. Er bleek een noodlocatie nodig te zijn. Dus ik heb mijn zaak beschikbaar gesteld."

Hoewel het vuur onder controle is, is het gevaar op overslaan naar andere panden nog niet geweken, zegt de brandweer. Er worden delen van het getroffen pand gesloopt om te kijken of er nog brandhaarden zijn.

Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. "Zo weten wij ook nog niet of de brand binnen of buiten het pand is begonnen. De brand is aan de achterzijde voor eerst gezien", aldus de brandweer.

Bij Russische aanvallen op Oekraïne zijn de afgelopen uren twee doden en meerdere gewonden gevallen. Het geweld blijft dus aanhouden ondanks Russische toezeggingen onderhandelingen te overwegen. "Rusland reageert op onderhandelingen met raketten", vat president Zelensky het samen.

In de hoofdstad Kyiv ging het luchtalarm gistermiddag al af terwijl in Moskou nog naar buiten moest komen wat de Amerikaanse gezant Steve Witkoff die dag had besproken met het Kremlin. Ook vannacht gingen de aanvallen op de Oekraïense hoofdstad door.

Volgens president Zelenksy zijn er zeker 34 mensen gewond geraakt, onder wie kinderen. Onder de doden is een vrouw die in de oostelijke stad Charkiv omkwam, volgens de plaatselijke autoriteiten.

"Rusland lanceerde de aanvallen bijna direct nadat er weer was gesproken", reageerde Zelensky op X. "Dit betekent dat er geen echte verandering is te zien in hun houding." Hij herhaalde dat betere luchtverdediging voor zijn land cruciaal is.

Burgerdoelen

Volgens burgemeester Klytsjko van Kyiv werd onder meer de Zuidbrug weer bestookt, een belangrijke verkeersader over de Dnjepr. Daarnaast werden een ambulancepost en zes ambulances geraakt. Zelensky spreekt verder over aanvallen op winkelcentra, de spoorwegen, energie-infrastructuur en zelfs een klooster.

Oekraïne voerde volgens de burgemeester van Moskou ook een grote droneaanval uit op de Russische hoofdstad. Hij zei dat de meeste van de ruim 600 drones waren neergehaald, maar dat er toch twee mensen gewond zijn geraakt.

Weinig concreet resultaat

Daarmee lijkt het oorlogsgeweld onverminderd door te gaan, hoewel president Trump gisteren nog zei dat vrede "nog nooit zo dichtbij" is geweest door de shuttlediplomatie van zijn gezant Witkoff. Die vloog dinsdag naar Oslo voor gesprekken met Zelensky en zijn Europese bondgenoten en reisde gisteren door naar Moskou om de uitkomst te bespreken met Poetin.

Het Kremlin liet hem weten "in principe bereid te zijn" tot gesprekken met de VS en Oekraïne. Als het daadwerkelijk tot een dergelijk trilateraal overleg komt, dan gaat het niet om vredesonderhandelingen op het hoogste niveau, maar om voorbereidende gesprekken over de voorwaarden daarvoor. Tegelijkertijd temperde een Kremlin-woordvoerder de verwachtingen door te zeggen dat de Oslo-voorstellen "nauwelijks echte waarde hebben om de Oekraïne-crisis op te lossen".

De Noorse premier Støre, gastheer van de Europese gesprekken over Oekraïne, zei desalniettemin te hopen dat er mid-november gesprekken kunnen plaatsvinden tussen de VS, Oekraïne en Rusland. Dat zou het eerste contact zijn van de strijdende partijen sinds een drietal gesprekken in de eerste maanden van dit jaar, toen het enige concrete resultaat een gevangenenruil was.

Nieuwe fase?

Støre sprak van een nieuwe fase in de vredespogingen. "Ik denk dat dit een fase kan zijn waarin ook de Russen naar mogelijkheden tot diplomatie zoeken."

Zelensky reageerde wederom welwillend op elk initiatief om vooruitgang te boeken en stond open voor een ontmoeting. "Maar Rusland heeft al vaker gezegd te willen praten en dan veranderde er weer wat en werd het afgeblazen. We zullen zien wat er dit keer gebeurt."

"Wij willen dat Zelensky een deal maakt", verwoordde president Trump zijn inzet. "We hebben Oekraïne al zo veel gegeven en we hebben er niets voor teruggekregen behalve verdriet, dood en enorm geldverlies."

Trump uitte zich de afgelopen tijd steeds kritischer over Zelensky en schroefde de hulp aan Oekraïne terug. Tegelijkertijd zocht hij nadrukkelijk toenadering tot Poetin, met bijvoorbeeld een brandstofdeal die hem met het oog op de tussentijdse verkiezingen in de VS moet helpen de hoge dieselprijzen door de oorlog in Iran te drukken.

De politie heeft dertig websites offline gehaald waar illegale medicijnen en drugs werden verkocht. Drie verdachten die achter deze sites zouden zitten, zijn deze week opgepakt. De politie houdt hen ook verantwoordelijk voor de webshop Slaappillen.net en koppelt hun sites aan zeker drie sterfgevallen.

De politie vermoedt dat de verdachten gewoon doorgingen met de verkoop van bijvoorbeeld kalmeringsmiddelen, slaapmiddelen en pijnstillers, nadat vorig jaar Slaappillen.net was opgedoekt.

Dat gebeurde nadat een vrouw uit Voorburg overleed die daar de zware pijnstiller oxycodon had besteld. In de namaakpillen zaten nitazenen, een gevaarlijke synthetische stof die een groot risico geeft op een overdosis.

Nieuwe webshops

De nu aangehouden verdachten zorgden er volgens de politie voor dat de verkoop van illegale medicijnen onverminderd doorging via andere sites. Klanten van Slaapmiddelen.net kregen daarvoor soms zelfs een rechtstreekse uitnodiging. Steeds als de overheid websites offline liet halen, verschenen er nieuwe varianten.

De drie verdachten hadden volgens de politie een essentiële rol in het opzetten en beheren van steeds weer nieuwe webshops. Ook daar werden gevaarlijke namaakmedicijnen verkocht, waaronder mogelijk vervuilde oxycodon.

Servers

Dit keer heeft de politie niet alleen de webshops offline gehaald, maar ook de servers in beslag genomen waarop de sites draaiden. Zo hoopt de politie te voorkomen dat er snel weer nieuwe verkooppunten kunnen worden opgezet.

"We hebben de hele techniek achter de websites neergehaald", zegt Ron van Brussel, bij de Landelijke Eenheid Opsporing en Interventies verantwoordelijk voor de aanpak van zware georganiseerde criminaliteit. "Het wordt hiermee moeilijker gemaakt om een doorstart te maken."

Recept

De verdachten zijn een 35-jarige man uit Kwintsheul, een 39-jarige man uit Rotterdam en een 66-jarige man uit Den Haag. Zij worden verdacht van het aanbieden, verkopen en leveren van illegale medicijnen, wat heeft geleid tot de dood van drie mensen.

De medicatie die zij zouden hebben verkocht, is in Nederland alleen op doktersrecept en via een apotheek verkrijgbaar. De offline gehaalde webshops richtten zich op de Nederlandse markt, maar soms ook op Duitse of Franse klanten.

"De klanten zijn vaak kwetsbare mensen die behoefte hebben aan slaap- of kalmeringsmiddelen, die ze in het reguliere circuit niet kunnen krijgen", vertelt Van Brussel. "Zij gaan vervolgens online op zoek. Dan weet je eigenlijk niet wat je koopt."

De precieze samenstelling van de medicijnen is vaak onbekend, waardoor gebruikers grote gezondheidsrisico's lopen. De politie roept mensen op om zich te melden, als zij iemand kennen die ernstig ziek is geworden of zelfs is overleden na het gebruik van online bestelde pillen.

Nabestaanden verheugd

Behalve de arrestaties waren er deze week ook meerdere doorzoekingen. De politie heeft onder meer cryptowallets van de verdachten in beslag genomen. Ook zijn de afgelopen tijd al verschillende opslagplaatsen van illegale medicijnen gevonden.

Volgende week staan twee mannen voor de rechter die een ondergeschikte rol zouden hebben gespeeld in de organisatie achter Slaappillen.net. Inmiddels is de politie dus een stap verder in het onderzoek naar de hoofdverantwoordelijken. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Nabestaanden van een van de slachtoffers van de nep-oxycodonpillen van Slaappillen.net reageren verheugd. "Complimenten aan de politie dat er eindelijk voortgang is in de zoektocht naar de organisatie achter de website die onze dochter fataal is geworden", zeggen zij.

Handel niet voorbij

Naast het onderzoek naar de groep achter Slaapmiddelen.net en de vervangende sites, loopt nog de zaak tegen de webshop Funcaps. Ook die verkocht op grote schaal namaakmedicijnen en designerdrugs. Het Openbaar Ministerie koppelt ruim twintig sterfgevallen aan middelen die via Funcaps zijn verkocht. De eigenaren zitten nog vast.

Hoewel de politie denkt dat er nu ook cruciale spelers uit de groep rond Slaapmiddelen.net zijn opgepakt, is de handel in illegale medicijnen daarmee zeker niet voorbij. "Er zijn meerdere criminele groepen die dit soort sites in de lucht houden", aldus Van Brussel.

De twee Afghaanse mannen van wie in 2023 lichaamsdelen aanspoelden op Texel, werden naar het Verenigd Koninkrijk gesmokkeld door een omvangrijk mensensmokkelnetwerk onder leiding van crimineel Idriss Ghazi Kareem. Dat blijkt uit onderzoek van NH en Zembla.

Kareem werd eind vorig jaar in Parijs veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf voor het smokkelen van mensen, wat hij zelfs in de gevangenis nog wist te organiseren. Volgens de rechter verdiende hij hiermee honderdduizenden euro's per jaar.

Schoen met voet

Op 6 oktober 2023 werden op het strand van Texel een schoen met een voet erin en een onderlichaam gevonden. Lang bleef onduidelijk van wie de aangespoelde lichaamsdelen waren. Politierechercheur Fetze Venema werkte 2,5 jaar aan de identificatie. Samen met het Rode Kruis spoorde hij in Afghanistan familieleden op van de vermiste mannen voor DNA-onderzoek.

Pas deze zomer werd duidelijk dat het twee Afghaanse vluchtelingen waren: Samiullah (20) en Ahmad Jan (27). De mannen stapten in de nacht van 12 augustus 2023 samen met 66 anderen iets ten noorden van Calais aan boord van een rubberboot.

De boot was niet geschikt voor de overtocht naar Engeland en haalde de kust dan ook niet. Op open water begaf de motor het en na een explosie scheurde de boot. Zestig migranten overleefden het, acht anderen niet. Van die acht werden er zes uit het water gehaald. Samiullah en Ahmad Jan raakten vermist. Hun stoffelijke resten spoelden twee maanden later aan op Texel.

Na deze bootramp kwam de Franse justitie een omvangrijk mensensmokkelnetwerk op het spoor, met als leider Kareem. Hij regelde boten en ander materiaal dat nodig was voor overtochten van migranten over het Kanaal.

Slachtoffers bij vluchtpogingen

Dit jaar zijn bij het oversteken met een rubberboot over het Kanaal zeker 26 mensen omgekomen, onder wie twee kinderen.

Vermoedelijk is het werkelijke aantal hoger omdat er nog mensen worden vermist. In 2025 waren er 29 doden en vermisten, in 2024 83, in 2023 17.

Dat kopstukken van dit soort smokkelnetwerken in Nederland komen, is volgens de Koninklijke Marechaussee niet vreemd. Ons land speelt een belangrijke rol in de handel: "Het gaat om de invoer, doorvoer en opslag van scheepsbenodigdheden die naar de Franse kust worden vervoerd. Daar worden ze ingezet om migranten naar Groot-Brittannië te laten oversteken."

Uit afgeluisterde gesprekken leidt het Nederlandse Openbaar Ministerie af dat de handelaren zelf weten dat de materialen daar niet geschikt voor zijn. "Voor ons is dat een strafverzwarende omstandigheid", zegt officier van justitie Petra Hoekstra. "Ze vinden dat het geld opweegt tegen een mensenleven. En dat betekent dat ze mensen bewust zetten op drijvende doodskisten."

Wat vind jij van de app en website van de NOS?

Wat doen we goed? Wat kan er beter? We zijn benieuwd naar jouw mening. Vul de enquête in via deze link.

De Jemenitische stad Taiz is volledig omsingeld door Houthi-rebellen. Alle aanvoerwegen zijn afgesloten, mensen en goederen kunnen de stad niet in of uit.

De derde stad van het land is door de strategische ligging al jaren een troef voor de strijdende partijen. Ook nu weer is dit een belangrijk front in de recent opgelaaide oorlog tussen de Houthi's en het regeringsleger van Jemen. De Verenigde Naties en internationale hulporganisaties kunnen de stad niet bereiken en luidden vorige week de noodklok.

Vier inwoners van de stad vertellen hieronder over de alsmaar verslechterende situatie.

Ghada Nabil, werkt voor een hulporganisatie:

"Mijn stad is veranderd in een openluchtgevangenis. Bewoners worden beroofd van alle basisbehoeften. Er is constant gevaar. Hier heerst een systematisch beleid van uithongering en isolatie.

De situatie is heel snel verslechterd. Het is niet langer alleen de beperkte bewegingsvrijheid. De invoer van voedsel, drinkwater en brandstof naar de stad wordt stelselmatig geblokkeerd.

De gevechten komen steeds dichterbij. Ik hoor het geluid van willekeurige beschietingen op woonwijken en burgers naast het gebrul van explosies, mortiervuur, het geratel van mitrailleurs en het gezoem van drones. Deze geluiden herinneren ons er constant aan dat we te midden van een actieve frontlinie wonen.

Ik ben bang dat de wereld ons zal vergeten, terwijl Taiz zal wegzakken in een humanitaire ramp. Verpletterd onder het gewicht van deze omsingeling en de oorverdovende internationale stilte."

Latifa Abdullah, accountant:

"Onze stad hapt naar adem. We willen leven, maar moeten elke stap die we zetten voorzichtig afwegen. Het voelt alsof we hier volledig afgesneden zijn van de rest van de wereld.

Mensen die het konden betalen, ontvluchtten de stad vóór de omsingeling. Terwijl degenen die nergens heen konden zijn gebleven, verankerd in hun huizen, hun land en hun herinneringen aan betere tijden.

Alleen thuis voel ik me veilig. Samen met mijn kinderen en mijn familie ver weg van de stress op straat. Ik vraag me af wat de toekomst voor onze kinderen brengt, gezien de huidige staat van het onderwijs en de algehele verslechterende situatie. Mijn hoop is dat er een oplossing komt en de wegen naar Taiz weer open zullen gaan.

Mijn droom is dat onze kinderen vrede en veiligheid zullen kennen en het normale leven kunnen ervaren dat ze verdienen, ver verwijderd van de angst, onderdrukking en uitputting die we nu doormaken."

Khaled Naggar, professor aan de universiteit:

"Universiteiten en scholen zijn gesloten, een grote uitdaging voor onze studenten. Deze oorlog leidde snel tot ineenstorting van onze infrastructuur. Het afval ligt overal op straat. Door de gevechten wordt het niet opgehaald, want ze kunnen de vuilnisbelten niet bereiken. De hoeveelheid afval op straat heeft invloed op de gezondheid van de inwoners. Ziektes gaan zich snel verspreiden.

We maken ons zorgen over de basisbehoeften. De meelvoorraad raakt op. Er was paniek en mensen probeerden zoveel mogelijk in te slaan. Meel, suiker en olie werden volop gehamsterd. Dat betekent dat die producten op de markt nauwelijks meer te vinden zijn. Als je het wel vindt, dan is het onbetaalbaar.

Ik verwacht dat het de komende dagen snel erger wordt, als de wegen niet opengaan voor voedsel. En de benzinecrisis wordt ook steeds groter. Er is geen diesel voor de waterpompen, dus de watervoorraden raken op. Het gebrek aan diesel veroorzaakt grote problemen in de ziekenhuizen. Veel ziekenhuizen zullen hun spoedeisende hulp en andere afdelingen moeten sluiten. Ze hebben hulp nodig om te voorkomen dat patiënten onnodig overlijden."

Weam Adnan, mensenrechtenactiviste:

"Er is nauwelijks verkeer op straat, want het is nergens veilig. Als je de straat op gaat, kun je geraakt worden door een sluipschutter of een bombardement. Er wordt niet alleen gevochten door militairen; huizen van gewone burgers en ziekenhuizen zijn allemaal door de Houthi's aangevallen. We horen de gevechten dagelijks en beginnen onderscheid te maken tussen de verschillende soorten wapens die wijken in de buurt raken.

Mijn grootste zorg is dat de Houthi's steeds dichter bij de stad komen. Hier zijn ze niet welkom. Mijn droom is dat deze oorlog eindigt met de uitschakeling van de Houthi's. We willen vrede en willen beginnen met de wederopbouw. We hopen dat de criminelen gestraft zullen worden voor al hun misdaden in Taiz, omdat er momenteel allerlei oorlogsmisdaden ongestraft kunnen plaatsvinden."

Goedemorgen! De eerste lading Russische diesel gaat op weg naar de VS en een hoop Nederlandse clubs spelen vanavond Europees voetbal.

Eerst het weer: in de ochtend is er veel bewolking en regen, en waait het flink vanuit het zuidwesten. In de middag gaat de wind liggen en wordt het zonniger. Het wordt 11 tot 14 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Er zijn nog altijd websites onbereikbaar nadat die uit voorzorg offline zijn gehaald. Dat gebeurde na een lek in de programmeertaal PHP. Zo is de website overheid.nl nog niet bereikbaar, evenals de site van Meld Misdaad Anoniem.

Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat het nog niet duidelijk is wanneer overheid.nl weer beschikbaar komt. Sommige sites nemen langer de tijd om hun systemen te updaten en zijn daarom nog niet online.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het jaarlijkse clubfestival Amsterdam Dance Event is weer begonnen. In dit verzorgingshuis vieren ze het met een ravebingo, met als hoofdprijs een nieuwe rollator.

Onze verslaggever Henrik-Willem Hofs peilde er de feestsfeer:

Fijne dag!

De Filipijnen en China liggen op ramkoers over claims op eilandengroepen en riffen in de Zuid-Chinese Zee. China claimt bijna het hele gebied en heeft regelmatig aanvaringen met buurlanden die ook delen van het gebied claimen op basis van het zeerecht.

Manilla en Peking ruziën al jaren over de Spratly-eilanden en het Scarborough-rif. En nu lijkt er een nieuw potentieel conflictgebied bij te komen: de Batan-eilanden, de meest noordelijke provincie van de Filipijnen. De ligging is strategisch, op zo'n 200 kilometer van Taiwan.

Diplomatiek lopen de spanningen ook op, na uitspraken van de Chinese ambassadeur vorige week. Deze Jing Quan zei dat China een oorlog "makkelijk kan winnen", wat de Filipino's opvatten als een bedreiging. Inmiddels is Quan op het matje geroepen door het Filipijnse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Claims op de Batan-eilanden

Deze zomer heeft een groep Chinese wetenschappers geconcludeerd dat de Batan-eilanden "een natuurlijke geografische verlenging zijn van het eiland Taiwan". Peking ziet Taiwan als onderdeel van China en claimt daarmee nu ook de Batan-eilanden.

De eilanden zijn niet bepaald indrukwekkend. Slechts drie van de tien zijn bewoond, met krap 19.000 inwoners. Onder hen zijn vooral vissers, boeren die zoete aardappelen telen en een aantal hoteleigenaren voor de pakweg 13.000 toeristen per jaar.

Het is vooral de ligging die geopolitiek indruk maakt: in de Straat van Luzon, waarmee de Chinese marine een directe doorgang zou hebben naar de Stille Oceaan, zeggen militaire experts.

De Chinese wetenschappelijke claim werd direct verworpen door de Filipijnen. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken staat de soevereiniteit van de Batan-eilanden "vast en is de discussie erover gesloten". Filipijnse historici benadrukken dat de eilanden al sinds de 18de eeuw onderdeel zijn van de archipel, in de tijd dat de Spanjaarden ze koloniseerden.

In 2016 wees het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag de Chinese claims op de Zuid-Chinese Zee af, nadat de Filipijnen een zaak hadden aangespannen. China weigert de uitspraak te erkennen.

Er is geen juridische grond voor China om de Batan-eilanden te claimen, maar door het op te werpen, kan de claim legitiem gaan klinken, zegt Harvard-wetenschapper in Taiwan Studies Felix Brender tegen Channel News Asia. "Het gevaar is dat herhaling Filipijns territorium betwist doet klinken."

Diplomatieke rel

Intussen nemen de diplomatieke uitspattingen toe. De Filipijnse minister van Defensie Teodoro noemde China een "regionale onrustzaaier". Begin deze zomer zette China Teodoro al op de sanctielijst, vanwege eerdere uitspraken.

In reactie daarop zei ambassadeur Quan: "Als China militair geweld zou gebruiken, kunnen we makkelijk winnen. Maar China houdt van vrede en daarom kiezen we niet voor geweld." Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken deed ook een duit in het zakje en zei dat "de Filipijnen zulk onverantwoordelijke gedrag van die politici zouden moeten beteugelen".

De Filipino's schrokken en zetten naar eigen zeggen het sterkste diplomatieke middel in. De ambassadeur is door president Marcos ontboden. "Dit klonk voor mij als een dreigement, en niet een heel diplomatieke uitspraak," zei de president. "Ik denk dat het een discussie verdient tussen de ambassadeur en mij."

Het gesprek moet nog plaatsvinden. Maar ambassadeur Jing Quan ontkent inmiddels dat zijn woorden als dreigement bedoeld waren.

Toch is het geen toeval dat China zich zo stevig uitspreekt. Sinds het aantreden van Marcos schurkt zijn regering meer tegen de VS aan. Drie jaar geleden gaf zijn regering de Amerikanen toegang tot drie militaire bases in het noorden van Luzon. Dat is het belangrijkste eiland van de Filipijnen, en het eiland dat het meest nabij de Batan-eilanden en daarmee Taiwan ligt.

Daarnaast voert zijn leger ook militaire oefeningen uit met Japan in dat gebied. Dat is China een doorn in het oog. Het afgelopen jaar zijn de relaties tussen China en Japan enorm bekoeld, nadat Japanse premier Takaichi had gezegd dat een Chinese aanval op Taiwan "een situatie kan vormen die de overleving van Japan bedreigt."

Maar ook China breidt gestaag de militaire oefeningen en activiteiten in de Zuid-Chinese Zee uit. Vorige maand oefenden de Chinese marine en luchtmacht rond het Scarborough-rif, wat tot felle kritiek van de Filipijnen en de VS leidde.

De Kamer van Koophandel (KVK) zag het aantal startende bedrijven in Nederland in het derde kwartaal van dit jaar met ruim 15 procent stijgen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Dit is de sterkste stijging in jaren.

Van alle 62.395 'starters', zoals de KVK ze noemt, zijn ruim acht op de tien zzp'ers. Het aantal zelfstandigen zonder personeel ligt daarmee 20 procent hoger dan een jaar eerder.

Vooral in het onderwijs, de bouw en zorg zijn er meer ondernemers. Dat zijn ook de sectoren waar eind 2024 de afname van zzp'ers zichtbaar was. Veel bedrijven kondigden aan vanaf 1 januari 2025 te stoppen met de inzet van zzp'ers, omdat de Belastingdienst dan actief zou handhaven op schijnzelfstandigheid. Daarvan is sprake als iemand op papier een zzp'er is, maar in de praktijk hetzelfde werk doet als een werknemer.

Toename

Die afname van twee jaar gelden is niet doorgezet, want inmiddels neemt het aantal zzp'ers in die sectoren weer toe. "Aan de ene kant merk je dat het helemaal weren van zzp'ers moeilijk blijkt in de praktijk. Aan de andere kant zie je dat mensen dan zeggen: dan ga ik binnen die sectoren ander werk doen waarbij ik wel zelfstandig kan werken", legt Joris Knoben uit. Hij is hoogleraar ondernemerschap aan de universiteit van Tilburg.

Knoben ziet dat mensen bijvoorbeeld aan de slag gaan als zelfstandig zorgverlener of therapeut. En in het onderwijs gaan zzp'ers dan niet aan de slag binnen de muren van een school, maar geven bijvoorbeeld bijles.

"Het lijkt erop dat bedrijven twee jaar geleden schrokken van de nieuwe regels, er was veel onduidelijkheid", zegt hij. Onlangs heeft minister Aartsen van Werk en Participatie aangekondigd dat hij die angst wil wegnemen met een nieuwe Zelfstandigenwet die in 2028 moet ingaan.

"Ondanks discussies over schijnzelfstandigheid en maatregelen om het gebruik van zzp'ers terug te dringen, blijft deze vorm van ondernemerschap een belangrijk onderdeel van de economie", zegt de hoogleraar.

Faillissementen

Tegelijkertijd stopten er minder bedrijven. In het derde kwartaal werden 36.610 bedrijven opgeheven, 4,3 procent minder dan een jaar eerder. Het aantal faillissementen steeg licht, met nog geen procent.

In totaal stonden op 1 oktober ruim 2,6 miljoen bedrijven ingeschreven bij de KVK. Dat is 1,5 procent meer dan een jaar geleden.

In de omgeving van Marseille in Zuid-Frankrijk zijn drie mensen om het leven gekomen door zware regenval en overstromingen. Ook raakte iemand gewond.

Dat maakten de autoriteiten van het departement Bouches-du-Rhône bekend. Het noodweer trof de regio dinsdag. Volgens de regionale autoriteiten is het waterniveau tot "ongekende niveaus" gestegen.

De gemeenten Saint-Martin-de-Crau en Arles zijn sinds het noodweer getroffen door een stroomstoring die mogelijk lang zal aanhouden, waarschuwt de regionale overheid. Daarnaast zijn meerdere wegen in de regio nog afgesloten en het treinverkeer is op sommige plekken nog verstoord.

Ook zijn er storingen in het telefoonnetwerk, waardoor communicatie in gebieden zonder stroom lastig is. In Saint-Martin-de-Crau zijn 250 mensen ondergebracht in noodopvanglocaties.

Verdronken

Onder de omgekomen slachtoffers zijn volgens de krant La Provence een 86-jarige vrouw en een 26-jarige vrouw. Zij zouden zijn verdronken in een kelder in Lançon-Provence. Daarnaast kwam een 75-jarige man om het leven in Saint-Mitre-les-Remparts. Volgens de burgemeester van de stad werd hij meegesleurd door de stroming en werd zijn lichaam later die ochtend gevonden.

De autoriteiten spreken van "aanzienlijke materiële schade". De inventarisatie daarvan is nog gaande.

Noord-Korea zegt binnen enkele dagen langs de hele grens met Zuid-Korea luidsprekers te hebben klaarstaan. Die mededeling deed Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.

De dreiging met nieuwe propaganda-speakers lijkt de vooruitgang die de Zuid-Koreaanse president heeft geboekt in het verminderen van de spanning met het buurland teniet te doen.

Het verminderen van die spanning was een verkiezingsbelofte van Lee Jae-myung, die sinds juni vorig jaar president van Zuid-Korea is.

K-pop en huilende dieren

Tot begin augustus 2025 stonden aan beide kanten van de grens luidsprekers, gebruikt voor psychologische oorlogsvoering. Vanuit Zuid-Korea schalde er kritiek op het Noord-Koreaanse regime en K-pop-muziek. Als reactie klonken uit de speakers van Noord-Korea geluiden van huilende dieren en bonkende gongs.

Om de spanningen te verminderen, zette Zuid-Korea op 11 juni vorig jaar de luidsprekers uit. Een dag later deed Noord-Korea hetzelfde. Vervolgens begon Zuid-Korea in augustus met het weghalen van de speakers aan de grens. Noord-Korea volgde opnieuw dat voorbeeld.

Landmijnen

Nu komen die speakers weer deels terug en zijn de spanningen weer toegenomen. Kim reageerde met haar verklaring op uitspraken van een speciale adviseur van president Lee. Deze adviseur voor defensiebeleid had Noord-Korea ervan beschuldigd landmijnen te hebben geplaatst waardoor Zuid-Koreaanse militairen gewond raakten, en had het land opgeroepen niet verder te escaleren met behulp van luidsprekeruitzendingen.

Kim sprak van "nieuwe tegenmaatregelen" langs de hele grens en voegde eraan toe dat Noord-Korea zal doorgaan met het versterken van de grens.

De waarschuwing van Noord-Korea betekent niet per se dat de luidsprekers ook weer aangezet gaan worden, zegt Lim Eul-chul van de Kyungnam-universiteit in Seoul tegen persbureau Reuters. Wel rijst volgens hem bij de Zuid-Koreaanse regering hierdoor de vraag of de toenaderingspolitiek moet worden voortgezet.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een deel van het diplomatieke personeel en hun familieleden opgedragen Saudi-Arabië te verlaten. Het gaat om 'niet-essentieel personeel' van de Amerikaanse ambassade in de hoofdstad Riyad en de consulaten in het land.

Dit besluit volgt op een reeks dodelijke aanvallen in het land door de door Iran gesteunde Houthi-rebellen uit buurland Jemen. De vrees bestaat dat het conflict dat deze zomer weer oplaaide verder escaleert.

Burgerslachtoffers

Saudi-Arabië steunt in Jemen de internationaal erkende regering en wordt daarom bestookt door de Jemenitische Houthi-strijders. De laatste tijd hebben de Houthi's het geweld opgevoerd, naar eigen zeggen als vergelding voor aanvallen op Houthi-doelen in Jemen.

In een nieuw reisadvies zegt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken: "Door Iran gesteunde Houthi's voeren vijandelijkheden uit tegen Saoedi-Arabië, waaronder aanvallen op burgerluchthavens en andere kritieke infrastructuur. Dit heeft geleid tot burgerslachtoffers en ernstige verstoringen van het reisverkeer. Er is een risico dat deze vijandelijkheden snel verder escaleren buiten het directe gebied."

Volgens Amerikaanse overheidsbronnen van persbureau Reuters zullen ook familieleden van ambassadepersoneel uit andere Golfstaten moeten vertrekken. Het ministerie zei daar niets over.

Internationale luchthaven

Onder meer luchthavens in Saudi-Arabië en energiecentrales waren deze maand het doelwit van de Houthi's, met doden tot gevolg. Zo kwam gisteravond bij een aanval op een vliegveld in Dammam iemand om het leven en raakten acht anderen gewond. Ook de internationale luchthaven in Riyad werd deze maand getroffen.

Persbureau AP meldt dat er gisteren wel weer vliegtuigen opstegen en landden op de luchthaven in hoofdstad Riyad. Grote luchtvaartmaatschappijen zoals Lufthansa en Air France hebben hun vluchten naar Riyad vooralsnog geannuleerd tot half november. Saudische maatschappijen voerden gisteren wel vluchten uit.

Britse straaljagers

Deze week werd bekend dat het Verenigd Koninkrijk Saudi-Arabië te hulp schiet. De Britse luchtmacht gaat het Saudische luchtruim beschermen tegen aanvallen van de Houthi's. Het land stuurt onder meer een aantal Typhoon-straaljagers. Volgens het Britse ministerie van Defensie gaat het om een missie met een defensief doel: de straaljagers zullen geen aanvallen uitvoeren.

De steun volgt op een verzoek van de Saudische regering. Het Verenigd Koninkrijk geeft Saudi-Arabië al langer defensieve steun in de strijd tegen de Houthi's. Zo kunnen Saudische gevechtsvliegtuigen gebruikmaken van Britse tankvliegtuigen om in de lucht bij te tanken.

Er zijn nog altijd websites onbereikbaar nadat die uit voorzorg offline zijn gehaald. Dat gebeurde na een lek in de programmeertaal PHP. Zo is de website overheid.nl nog niet bereikbaar, evenals de site van Meld Misdaad Anoniem. De sites van 113 en Centrum Seksueel Geweld waren nog tot laat offline, maar die werden in de loop van de nacht weer bereikbaar.

Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat het nog niet duidelijk is wanneer overheid.nl weer beschikbaar komt. Sommige sites nemen langer de tijd om hun systemen te updaten en zijn daarom nog niet online.

Ruim honderd gemeenten, provincies en waterschappen maken voor de verspreiding van officiële brieven gebruik van het raadssysteem Notubiz. De website van die organisatie is online, maar niet elk onderdeel is voor gemeenten of provincies te gebruiken.

Officiële documenten van onder meer de gemeenten Den Haag, Almere, Breda, Haarlem, Den Bosch en Delft en van de provincies Overijssel, Gelderland en Friesland, kunnen niet worden ingezien. NotuBiz wil vanavond eerst testen of de updates goed zijn doorgevoerd en gaat ervan uit dat alle pagina's morgenochtend weer beschikbaar zijn.

Update

Een programmeertaal is een taal waarmee programmeurs websites, apps en software kunnen bouwen. Ongeveer 70 procent van alle websites wereldwijd gebruikt de programmeertaal PHP of een variatie daarop. Daarom gingen er vandaag zoveel websites offline, ook internationaal.

Om 16.00 uur gistermiddag voerde de organisatie achter de programmeertaal PHP een beveiligingsupdate door die gebruikers konden installeren. Daardoor konden websites weer veilig opstarten. Veel sites zijn weer in de lucht, maar voor een aantal andere geldt dat dus niet.

Ook internationaal gingen websites uit voorzorg offline. Naast Nederland konden overheidswebsites van België, Finland, Duitsland en Frankrijk niet worden gebruikt. Voor België en Frankrijk is dat nog steeds het geval.

Nadat de Amerikaanse organisatie achter de programmeertaal PHP, PHP Foundation, gisteren communiceerde dat het vandaag een beveiligingsupdate zou doorvoeren, grepen hackers de aankondiging aan om het lek te lokaliseren en informatie erover te verspreiden. De informatie had misbruikt kunnen worden; kwaadwillenden hadden websites die gebruikmaken van de programmeertaal binnen kunnen dringen om daar klantdata te stelen.

In 2024 waren er al aanwijzingen dat er iets mis was aan de programmeertaal PHP. Maar door andere, concretere problemen werden de aanwijzingen overschaduwd, schrijft PHP Foundation op zijn eigen site.

Daarna werd het eerste lek gevonden op 11 augustus door onderzoekers van het beveiligingsbedrijf Calif in samenwerking met OpenAI. Daarvoor werd een speciaal AI-model gebruikt. Het tweede lek werd op 24 augustus ontdekt door beveiligingsbedrijf Wiz, dat eigendom is van Google.

Geen indicatie van misbruik

Volgens de PHP Foundation, zijn er vooralsnog geen signalen dat de kwetsbaarheden in de programmeertaal hebben geleid tot misbruik van bedrijven via hun websites. Dat beamen het Nederlandse NCSC en het Amerikaanse CISA, beide gespecialiseerd in cybersecurity. Zij zeggen geen actief misbruik van het lek te hebben gezien.