NOS Nieuws - Algemeen

De politie heeft de afgelopen tijd stopgesprekken gevoerd met mensen die de nabestaanden van influencer Jade Kops lastigvallen. Dat schrijft Omroep West. Kops overleed in april op 19-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker en deelde haar ervaringen met honderdduizenden volgers op sociale media.

Het gezin vertelt bij de streekomroep WOS dat zij dreigende berichten ontvangen van volgers van Jade Kops. "Die accepteren gewoon niet dat wij contact afhouden en dat we daar geen behoefte aan hebben", zegt vader René Kops.

De ouders van Jade spraken bij het programma Aan Tafel van streekomroep WOS over de bedreigingen:

Volgens moeder Wendy Kops zijn de bedreigingen "soms zo concreet dat Jades zusje vaak niet eens meer zelf naar het graf durft", citeert Omroep West. Zo stuurde iemand volgens de ouders: "Pas maar op op het moment dat je bij haar graf staat, ik weet waar ze ligt."

Scannen

"Als we bij Jade staan, scannen we continu", zegt vader René over de bezoeken aan het graf van hun dochter. "Dat is eigenlijk niet de bedoeling op het moment dat je daar staat."

Volgens de ouders gaat het om mensen die zich sterk verbonden voelen met Jade. "We zeggen weleens: Jade was van iedereen. En die mensen denken ook écht dat Jade van iedereen was."

De politie is op de hoogte en heeft meerdere zogenoemde stopgesprekken gevoerd. Bij zulke gesprekken gaat een agent bij iemand langs om diegene aan te spreken op ongewenst of strafbaar gedrag. Om hoeveel verschillende mensen het gaat, is niet bekendgemaakt. Volgens Wendy Kops waren het "flinke gesprekken". "De wijkagent is laatst bij ons thuis geweest om te overleggen hoe we hier het beste mee kunnen omgaan."

De ouders vragen mensen hun grenzen te respecteren. "Ik ben blij dat ze idolaat zijn van onze dochter. Hartstikke mooi. Maar wel tot een bepaalde grens", aldus René Kops.

Eerbetoon

Jade Kops leed vanaf haar 14de aan een zeldzame vorm van kanker. Ze zette zich in voor lotgenoten en had veel volgers op sociale media. Duizenden mensen liepen mee met een erehaag bij haar uitvaart. Er zijn plannen voor een bronzen monument ter nagedachtenis aan Kops in haar woonplaats 's-Gravenzande. Onlangs werd bekend dat er een storm naar Jade Kops wordt vernoemd.

De meeste artsen willen graag medicatie voorschrijven die het milieu zo min mogelijk belast, maar ze missen de kennis om dit te doen. Dat blijkt uit onderzoek geleid door het Universitair Medisch Centrum Groningen in samenwerking met andere ziekenhuizen. Ook vrezen dokters dat het te veel tijd kost.

Medicijnen zijn een enorme bron van vervuiling. Jaarlijks belandt nu al ruim 500.000 kilogram medicijnresten in het riool via urine, ontlasting en het doorspoelen van overgebleven medicijnen door de wc. Daarvan komt 190.000 kilo in meren, rivieren en sloten terecht omdat rioolwaterzuiveringsinstallaties de medicatie niet goed kunnen verwijderen.

Dat is schadelijk voor waterdieren, doordat deze zich bijvoorbeeld minder kunnen voortplanten. Ook is het slecht voor de gezondheid van mensen; de medicijnresten zijn lastig uit het drinkwater te filteren. Dat is onder meer het geval bij huidgels met ontstekingsremmers en medicatie met pfas, een groep van schadelijke stoffen die nauwelijks afbreekt in het milieu.

De verwachting is dat de vervuiling door medicatie alleen maar toeneemt: door de vergrijzing worden er steeds meer medicijnen voorgeschreven. In 2040 zal het medicijngebruik naar schatting met 25 procent zijn toegenomen.

In totaal deden 440 medici mee aan het onderzoek, met name medisch specialisten en huisartsen. Uit het onderzoek komt naar voren dat meer dan negentig procent van de artsen bereid is om duurzamere medicatie voor te schrijven, vertelt onderzoeksleider en apotheker Job van Boven van het UMCG. "Maar het grootste deel geeft aan niet te weten hoe omdat het ze ontbreekt aan kennis."

"Artsen weten nog wel dat een huidgel minder duurzaam is dan een tablet. Huidgels spoelen weg via douchen of het wassen van kleding", aldus Van Boven. "Maar ze hebben bijvoorbeeld geen idee welke medicatie pfas bevat."

Daardoor nemen artsen duurzaamheid nu nog nauwelijks mee in hun keuze om een medicijn voor te schrijven. "Dat gebeurt vrijwel niet. Al is er wel een groepje koplopers van vooral jonge artsen dat hier heel bewust mee bezig is."

Volgens de onderzoeker valt er daarom veel winst te behalen. "Veel middelen zijn minder belastend voor het milieu en even veilig en effectief."

Pfas in medicijnen

Pfas zit in sommige geneesmiddelen om bijvoorbeeld te zorgen voor een betere opname van het medicijn in het lichaam. Van de ruim 10 miljard verstrekte geneesmiddelen vorig jaar zat in 77 miljoen (0,75 procent) pfas, volgens cijfers van Stichting Farmaceutische Kengetallen. De stoffen zaten onder meer in sommige diabetesmedicatie en antidepressiva. Voor een groot aantal is een alternatief medicijn voorhanden.

Artsen hebben meestal geen tijd om zich in deze materie te verdiepen. Daarom moet het ze makkelijk worden gemaakt, zegt Van Boven. Dat kan door informatie over duurzame medicatie op te nemen in medische richtlijnen, en in elektronische voorschrijfsystemen duidelijk te maken welke medicatie minder milieubelastend is door het plaatsen van groene vinkjes. Daar gaat hij een pilot mee doen in het noorden van het land.

"Dat zou zeker helpen", zegt huisarts Boudewijn Dierick uit Makkum. Ook hij zou duurzamer willen voorschrijven, maar het moet wel werkbaar zijn. "We hebben een beperkte tijd per patiënt waarin je een hoop dingen moet doen."

Dierick heeft al stappen gezet, door het voorschrijven van een ander soort ontstekingsremmende pijnstillers. Zo schrijft hij geen huidgel met diclofenac meer voor. "Dat is heel schadelijk en verdwijnt grotendeels in het doucheputje." Ook heeft hij longpatiënten die dat wilden overgezet van belastendere drijfgas-pufjes op poeder-pufjes.

Daarbij is het belangrijk om patiënten mee te nemen in het maken van een keuze voor duurzame medicijnen en niks op te leggen, zegt Dierick. "De meeste patiënten willen het wel proberen. Maar er zijn ook mensen die niet van medicijn willen veranderen."

Inleverbakken bij supermarkten

Duurzamer voorschrijven is niet de enige manier om medicijnvervuiling tegen te gaan. Het makkelijker maken van inleveren van overgebleven medicijnen kan ook helpen om te voorkomen dat mensen hun overgebleven medicatie door de wc spoelen, zegt Van Boven. "We gaan ook een pilot starten met inleverpunten in supermarkten. Nu kan dit alleen bij apotheken en milieustraten en daar komen veel mensen niet zo vaak."

Ook zorgverzekeraars spelen een rol in het duurzaamheidsvraagstuk. "Nu kijken die vooral naar de prijs. Ze vergoeden alleen de goedkoopste geneesmiddelen", zegt Van Boven. "Het zou fijn zijn als ze duurzaamheid willen meenemen als criterium voor vergoeding." Duurzamere medicijnen hoeven ook helemaal niet duurder te zijn. "Vaak zijn ze even effectief en even veilig tegen eenzelfde prijs."

Zorgverzekeraars geven aan gezamenlijk "de komende jaren" duurzaamheidscriteria mee te gaan laten wegen bij de keuze welke medicijnen vergoed worden.

De vijf Nederlanders die donderdag om het leven kwamen bij een busongeluk in Zwitserland zijn vier vrouwen en een man, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het gaat om een vrouw van 71 uit Haarlem, een vrouw van 79 uit Rotterdam, een vrouw van 80 uit Maastricht, een vrouw van 75 uit de provincie Noord-Brabant en een man van 75 uit de provincie Groningen.

Bij het ongeluk met een Oad-bus in het oosten van Zwitserland raakten eergisteren daarnaast veertig inzittenden gewond. Een onbekend aantal van hen ligt nog in diverse ziekenhuizen.

Eerste Nederlanders onderweg naar huis

De repatriëring van Nederlanders die betrokken waren bij het dodelijke busongeval is intussen begonnen. Vanuit Oostenrijk vertrok vanochtend de eerste bus met acht mensen richting Nederland, zag een NOS-verslaggever ter plaatse.

Vier van hen maakten deel uit van de groepsreis naar Oostenrijk, maar waren niet mee op dagtrip naar Zwitserland. Zij zaten dus niet in de verongelukte bus. Twee andere getroffenen zijn zelf naar Nederland vertrokken.

Een aantal mensen is om uiteenlopende redenen in het hotel gebleven. Ook zijn er mensen die niet over reisdocumenten beschikken, omdat die nog in de bus liggen. De bus is nog niet vrijgegeven door de hulpdiensten. Buitenlandse Zaken meldt dat de spullen van de reizigers door Oad zullen worden teruggeven.

Niet iedereen heeft ervoor gekozen om met de bus terug te reizen, met het ongeluk vers in het achterhoofd. Sommigen zullen met het vliegtuig terugkeren. Daarnaast wordt nog bekeken of er gewonden met de ambulancedienst naar Nederland worden gebracht.

Passagiers ontdaan

Oad-directeur Arjan Koster, die naar Zwitserland en Oostenrijk is afgereisd, meldt dat er meerdere chauffeurs zijn ingezet op de repatriëringsbus. Daardoor zijn er zo weinig mogelijk stops nodig en kunnen mensen zo snel mogelijk terug in Nederland zijn.

Na een bezoek aan het hotel waar de passagiers zijn opgevangen zegt Koster tegen de NOS dat die ontzettend ontdaan en ongelooflijk geschrokken zijn. Eenmaal terug in Nederland krijgen ze bijstand van Slachtofferhulp.

Over de toedracht van het ongeluk is nog steeds niets bekend. Duidelijk is wel dat de bus op een plek waar wegwerkzaamheden waren door de vangrail was geschoten en op zijn zij was beland, maar waardoor dat is gebeurd, is nog niet duidelijk. Daar doet de politie onderzoek naar. De bus is inmiddels weggesleept en wordt op een andere locatie onderzocht.

De CIA heeft bij de 25ste herdenking van de aanslagen van 9/11 topgeheime documenten vrijgegeven waarin geschetst wordt wat de Amerikaanse president in de loop der jaren te horen kreeg over de dreiging van Al-Qaida. Grote onthullingen levert dat niet op, maar de documenten schetsen wel het crescendo aan waarschuwingen dat veiligheidsdiensten lieten horen in aanloop naar de aanslagen.

Het gaat om 71 PDB's, de president's daily brief die de Amerikaanse president elke ochtend op zijn bureau vindt met rijp en groen een overzicht van de meeste relevante ontwikkelingen in de wereld, inclusief bedreigingen tegen Amerikanen.

Vanwege die gevoelige inhoud blijven PDB's vaak jarenlang topgeheim. Deze reeks van 101 pagina's is volgens de CIA dan ook de grootste hoeveelheid die ooit tegelijk is vrijgegeven. Wel zijn er nog gevoelige stukken zwartgelakt, bijvoorbeeld om de identiteit van bronnen te beschermen.

De eerste memo waarin Al-Qaida-leider Osama bin Laden wordt genoemd, stamt uit februari 1998. President Clinton kreeg toen te lezen dat de terreurleider "van plan is niet nader genoemde, commercieel beschikbare chemische, biologische en nucleaire middelen te kopen". Er wordt gewaarschuwd dat Bin Laden beschikt over een "financieel imperium dat dit streven ondersteunt".

Het is het begin van een litanie aan mogelijke dreigingen van de terreurorganisatie: VX-zenuwgas, waterstofcyanide, ricine, fosgeen, kapingen, ontvoeringen, bomaanslagen, gif in het drinkwater en schimmels op landbouwgewassen.

De CIA-experts merken meteen op dat de aanslagen uit 1998, op Amerikaanse ambassades in Afrika, erop wijzen dat Bin Laden graag groots toeslaat en vaak tegelijkertijd op meerdere plekken. Bij die gelijktijdige bomexplosies in Dar-es-Salaam en Nairobi kwamen 220 mensen om.

Ook wordt keer op keer benadrukt dat Al-Qaida een volhardende organisatie is: tegenslagen als arrestaties van topfiguren kunnen worden opgevangen en uitstel van aanslagen hoeft zeker geen afstel te betekenen. Al met al wordt Bin Laden zo in september 1998 al "de belangrijkste dreiging" genoemd voor Amerikanen in de VS en Europa.

Vliegtuigkapingen en wolkenkrabbers

Telkens weer wordt ook Bin Ladens ambitie onderstreept om "de strijd naar Amerika te brengen". Hij neemt geen genoegen met aanvallen tegen Amerikaanse burgers of militairen in het buitenland, hij wil de Amerikanen thuis raken. Doelwit zouden symbolische plekken kunnen zijn, zoals het FBI-hoofdkantoor of het Vrijheidsbeeld, of drukbezochte plekken als winkelcentra, luchthavens of wolkenkrabbers.

Achteraf gezien werpen de aanslagen zo soms hun schaduw vooruit in de verslagen. In 1998 wordt er al gerept dat de groep "een vliegtuig vol explosieven wil laten neerstorten in een Amerikaanse stad".

Meerdere keren wordt opgemerkt dat er aanwijzingen zijn dat Al-Qaida een vliegtuigkaping voorbereidt, maar niemand voorziet nog dat de daders de toestellen als vliegende bommen willen inzetten; het vermoeden is dat men gijzelaars tegen opgepakte medestanders wil ruilen. Opmerkelijk, concludeert de samensteller van deze PDB nog, omdat Al-Qaida nooit eerder kapingen uitvoerde.

In de nasleep van de zelfmoordaanval op marineschip USS Cole in Jemen, waarbij zeventien opvarenden omkwamen, neemt vanaf oktober 2000 de urgentie verder toe. Vanaf januari 2001 kreeg de nieuwe president Bush meerdere keren per maand te horen over Bin Laden of Al-Qaida, al zijn niet al die PDB's vrijgegeven.

Precies twee maanden voor 9/11 krijgt hij nog een lijst van drie kantjes met plekken waar terroristen kunnen toeslaan: Saudi-Arabië, Israël, West-Europa, Maleisië, Chili, Egypte... De VS zelf wordt een maand later concreet als doelwit genoemd in een memo genaamd "Bin Laden vastberaden om toe te slaan in VS".

De tekst daarvan werd eerder al eens vrijgegeven toen er na de aanslagen geruchten waren dat de regering-Bush 9/11 had kunnen voorzien. Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice benadrukte toen al dat het vooral om een historisch overzicht ging, alhoewel er ook werd gesproken over "verdachte activiteiten die verband lijken te houden met voorbereidingen van kapingen".

9/12

Het laatste document uit de collectie stamt van 12 september 2001. Terwijl de rook nog optrekt in Washington en New York biedt het president Bush een overzicht van alle aanwijzingen dat Bin Laden achter de aanslagen zat. Zo blijkt een bron twee dagen eerder te hebben gemeld dat Bin Laden de Afghaanse hoofdstad Kabul heeft verruild voor Kandahar, omdat er "iets stond te gebeuren".

Het zou nog tot mei 2011 duren totdat Amerikaanse commando's Bin Laden doodden bij een aanval. De rechtszaak tegen het zelfverklaarde brein achter 9/11, Khalid Sheikh Mohammed, moet juni 2028 beginnen.

Zo beleefde de VS gisteren de 9/11-herdenking:

Nederland is het enige land ter wereld waar artsen het leven mogen beëindigen van kinderen onder de twaalf jaar die ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

Deze week werd bekend dat een eerste arts die hier mee te maken kreeg, zorgvuldig heeft gehandeld.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Nieuwsuur-verslaggever Ellen Brans sprak met verschillende betrokkenen in dit gevoelige dossier over wat dit moment betekent.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Speciale T-shirts en macarons, een golf aan treinkaartjes en hotelboekingen, zelfs een karaokeavond voor tienduizend man georganiseerd door de burgemeester: dat Céline Dion in Parijs verblijft zal weinig mensen in de Franse hoofdstad zijn ontgaan. In aanloop naar haar langverwachte concertreeks, die vanavond begint, is hier een 'Célinemania' losgebarsten.

Ook gisteravond werd er uit volle borst gezongen bij een karaokeshow:

Want jarenlang was het onzeker of de Canadese superster ooit nog live zou optreden. Dion maakte in 2022 bekend dat ze lijdt aan een zeldzame neurologische aandoening die haar centrale zenuwstelsel aantast. Daardoor heeft zij moeite met lopen en zingen. "Een optreden geven is niet moeilijk", zei Dion in I am: Céline Dion, een documentaire waarin zij vertelt over haar worsteling met stiff-person-syndroom. "Het moeilijke is om er een af te zeggen."

Mysterieuze campagne

Maar ze keerde terug. Een memorabel optreden op de Eiffeltoren, tijdens de opening van de Olympische Spelen in 2024, gaf haar fans hoop op meer. Die hoop werd afgelopen voorjaar werkelijkheid: met een mysterieuze affichecampagne in Parijs, gevolgd door een lichtshow eveneens op de Eiffeltoren maakte Dion bekend dat zij dit najaar zestien concerten geeft. Volgend voorjaar komen daar nog eens tien bij.

Haar grote comeback heeft de zangeres zorgvuldig geregisseerd, vertelt biograaf Élisabeth Reynaud, auteur van meerdere boeken over Céline Dion. "Heel Hollywood-achtig. Ze heeft er alles aan gedaan om de aandacht van de wereld op zichzelf te vestigen", zegt Reynaud. "Kijk maar naar wat er op de Eiffeltoren stond: je suis prête (ik ben er klaar voor)."

Volgens Reynaud is het niet voor niets dat Dion voor Parijs, haar tweede thuis, koos als de uitverkoren plek van haar tournee. "Het is de hoofdstad van haute couture, de stad van de liefde", zegt Reynaud. "In Frankrijk heeft ze een belangrijk deel van haar succes behaald, met name dankzij haar geweldige samenwerking met Jean-Jacques Goldman. Die heeft twee prachtige albums voor haar geschreven waarvan vele miljoenen zijn verkocht."

Voor het hotel waar ze verblijft, op een steenworp afstand van de Arc de Triomphe, kijken fans dag en nacht uit naar de zangeres. Hun geduld wordt beloond: voordat ze in de auto stapt, groet ze haar fans uitbundig. Als ze diep in de nacht terugkeert van haar repetities neemt ze de tijd om met hen te dansen en te zingen. "Ik denk dat ze popelde om haar fans weer terug te zien", zegt Reynaud. "Het doet haar heel goed om hun liefde te voelen."

Op de beste plekken bij het dranghek voor Royal Monceau zitten vriendinnen Tamatea Yieng Kow en Vanessa Fournier. De twee kennen elkaar van de Céline-fanclub. Ze woonden honderden concerten bij van hun idool en door de jaren heen gingen zij tientallen keren met haar op de foto.

"De fans zijn mijn tweede familie", zegt Yieng Kow, die vanuit Tahiti de verre reis maakte naar Parijs. "Het zijn mensen die mijn passie voor Céline begrijpen, thuis snapt niet iedereen dat. We zijn met haar muziek opgegroeid, we volgen haar leven op de voet. Toen ze haar tour aankondigde, wist ik meteen: ik pak het vliegtuig, daar ben ik bij."

Dat ze hier elke dag staan vinden ze belangrijk, zegt Fournier. "Na zeven jaar afwezigheid, met alles wat rond haar gezondheid speelt, is het belangrijk dat we haar steunen. We zien hoe blij en dankbaar ze is om ons te zien. Deze comeback betekent alles voor haar. En het doet ons ook goed om haar zo gelukkig te zien."

"Ik ben opgetogen en opgelucht", vult Yieng Kow aan. "Maar ik ben ook ongerust. Want geen concert is haar gezondheid waard. Ook al zou ze op een stoel zitten en tegen ons praten, dan zou dat al meer dan genoeg zijn. We houden van Céline. Ze doet haar best voor haar fans, en we weten dat ze dat soms doet ten koste van haar eigen gezondheid."

Goedemorgen! Vandaag is er een klimaatmars in Amsterdam en Parijs maakt zich op voor de concertreeks van Céline Dion, die daar vanavond van start gaat.

Eerst het weer: de dag begint op veel plaatsen grijs met mist en lage bewolking. In de loop van de dag breekt de zon steeds vaker door. Het blijft tot de avond droog. Bij een matige zuidwestenwind loopt de temperatuur op naar maximaal 20 tot 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het aantal ebolabesmettingen in de Democratische Republiek Congo is opgelopen tot boven de 7000. Inmiddels zijn meer dan 3000 mensen overleden aan de ziekte. Ook is de ziekte inmiddels opgedoken in een zevende provincie, grensprovincie Zuid-Ubangi.

De huidige uitbraak geldt als de dodelijkste ooit in het Centraal-Afrikaanse land. Er is op dit moment geen vaccin tegen de ebola-variant die nu rondgaat. Het onder controle krijgen van het virus verloopt dan ook moeizaam. Conflicten tussen gewapende groepen in Congo verergeren dat nog eens extra.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een extra grote nationale herdenking werd gisteren gehouden op Ground Zero in New York, 25 jaar na de aanslagen van 11 september 2001. Ook elders in het land waren er herdenkingen en ceremonies, onder meer bij het Pentagon vlakbij Washington D.C.:

Fijne dag!

In Hoorn is vannacht een auto tegen een tankstation gebotst en in brand gevlogen. Daarbij kwam een inzittende om het leven en raakten twee andere inzittenden gewond. Zij zijn naar het ziekenhuis gebracht. De politie meldt niets over hun toestand of identiteit.

Het ongeluk gebeurde rond 02.00 uur in de straat Keern aan de westkant van Hoorn. De bestuurder van de auto is aangehouden voor rijden onder invloed. In totaal zaten er vier mensen in de auto.

Na de botsing ontstond brand, die kon vrij snel geblust worden. Omstanders verleenden eerste hulp aan de inzittenden en belden de hulpdiensten, aldus de politie. Op beelden is te zien dat zo'n vijf ambulances en meerdere brandweerwagens zijn uitgerukt.

Volgens een politiewoordvoerder wordt nog onderzoek gedaan naar hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren.

De schade bij het tankstation is vanochtend groot:

De pomphouder ging vannacht direct naar het tankstation toe. "Na tien minuten al. Ik zag een hoop vlammen en een brandende auto, waar weinig meer van over was. De slachtoffers waren toen al afgevoerd", zegt ze bij de regionale omroep NH.

Toen het ongeluk gebeurde stonden de pompen al uit en was de stroom afgesloten. Volgens de eigenaresse kon daardoor meer schade worden voorkomen. De precieze gevolgen voor het tankstation zijn nog niet duidelijk. "Qua brandstof is het allemaal veilig, maar qua omgeving nog niet. Het dak zou nog kunnen instorten."

Noord-Korea heeft vanaf de oostkust van het land ballistische raketten afgevuurd richting de Japanse Zee, meldt het Zuid-Koreaanse leger. De raketten zouden een afstand van zo'n 250 kilometer hebben afgelegd.

Het kantoor van de Zuid-Koreaanse president roept Noord-Korea op om "onmiddellijk" te stoppen met het lanceren van de ballistische raketten en spreekt van schendingen van de VN-veiligheidsresoluties.

De veiligheidsdiensten van Zuid-Korea hebben een spoedvergadering belegd en het leger zegt waakzaam te zijn op nieuwe raketlanceringen. Ook stelt het leger dat het "de Noord-Koreaanse activiteiten nauwlettend in de gaten houdt" en "paraat is om op elke vorm van provocatie te reageren".

Derde aanval

Het is de derde keer in korte tijd dat Noord-Korea projectielen richting de zee afvuurt. Begin augustus voerde Noord-Korea ballistische raketproeven uit, in strijd met resoluties van de Verenigde Naties.

Op 20 augustus meldden Japan en Zuid-Korea eveneens dat de landen een tiental ballistische raketten voor de korte afstand hadden waargenomen. Deze lanceringen werden door de Zuid-Koreaanse veiligheidsraad scherp veroordeeld.

Gezamenlijke oefeningen

Het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap meldt dat Zuid-Korea, de VS en Japan net gisteren een gezamenlijke militaire oefening van vijf dagen hadden afgerond. De oefening in de Oost-Chinese zee, die grenst aan de Japanse Zee, was erop gericht om de paraatheid tegen raket-en kernwapendreigingen van Noord-Korea te testen.

Vorige maand kondigde de Amerikaanse president Trump aan dat hij de gezamenlijke oefeningen met Zuid-Korea gaat terugschroeven. Deze jaarlijkse oefening wordt steevast fel bekritiseerd door Noord-Korea. In diezelfde verklaring verwees hij naar de "zeer goede relatie" die hij met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un zegt te hebben.

Trump stelde dat de gezamenlijke legeroefeningen te veel geld kosten. Daarnaast zei hij dat "ze een signaal afgeven dat volstrekt ongepast en vijandig is, aan een land dat zolang ik president ben, niet-bedreigend en respectvol is geweest".

'Provocerend en agressief'

De zus van de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un reageerde via staatsmedia op de uitspraken van Trump. Ze zei dat ze "het niet de moeite waard vinden om daar commentaar op te geven" en stelde dat "het provocerende, agressieve karakter van de gezamenlijke oefeningen van de VS en Zuid-Korea niet zal veranderen, ook al zijn de duur en omvang ervan verminderd".

Tussen Beilen en Groningen Europapark reden gisteravond laat enkele uren geen treinen door een bommelding. Een inzittende van een trein zou gezegd hebben dat hij meerdere bommen had geplaatst, meldt de politie Drenthe op X.

De man om wie het ging werd daarop aangehouden op station Assen. Het gaat om een 24-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats. Hij zit vast en wordt verhoord.

De politie kreeg rond 23.30 uur melding over de vermeende bommelding. Daarop werd station Assen afgesloten en de omgeving afgezet.

Een explosievenverkenner van de politie deed onderzoek in de trein en de omgeving, maar er werden geen explosieven aangetroffen.

Het aantal gevallen van ebola in de Democratische Republiek Congo is opgelopen tot boven de 7000. Dat melden de autoriteiten van het land. Inmiddels zijn ruim 3300 mensen aan de ziekte overleden.

De huidige uitbraak, die veroorzaakt wordt door de Bundibugyo-variant van het virus, geldt als de dodelijkste ooit in het Centraal-Afrikaanse land. Tegen de ziekte bestaat geen vaccin of medicijn. Het onder controle krijgen van het virus verloopt dan ook moeizaam.

Het virus is verspreid over zeven provincies, met ondertussen ook een gemelde besmetting in de noordelijke grensprovincie South-Ubangi. Het gaat om een man van 23 jaar oud, die aan de gevolgen van de besmetting overleed.

Hij had drie weken door het land gereisd, onder andere door gebieden met ebola-uitbraken. Hij had bij terugkomst in South-Ubangi koorts en braakte bloed uit. Nadat hij was overleden werden monsters door een nationaal onderzoekscentrum getest en daaruit bleek dat hij met ebola besmet was.

Volgens een lokale gouverneur zijn er 38 mensen geïdentificeerd met wie de 23-jarige contact heeft gehad. Zij zijn inmiddels in quarantaine geplaatst. South-Ubangi grenst niet aan een provincie waar andere uitbraken zijn. Gevreesd wordt dat ebola zich vanuit deze provincie verder verspreidt in de regio, zoals naar buurlanden Centraal-Afrikaanse Republiek en Congo Brazzaville.

Wat is ebola?

Ebola is een ernstige infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte komt vooral voor in delen van Centraal- en Oost-Afrika, zoals in DRC en Uganda. De eerste klachten zijn meestal koorts, vermoeidheid, spierpijn en hoofdpijn. Later krijgen patiënten soms last van braken, diarree en bloedingen. Besmetting vindt vooral plaats via lichaamsvloeistoffen van een besmet persoon.

In het noorden van Frankrijk is op het traject tussen de steden Rouen en Caen rond 19.30 uur een regionale trein met meer dan 180 passagiers ontspoord. Volgens de lokale autoriteiten raakten hierbij 44 mensen gewond, een 18-jarige vrouw is in kritieke toestand overgebracht naar het ziekenhuis in Rouen.

Volgens de krant Le Parisien ging het mis in de buurt van de plaats Oissel-sur-Seine. De krant schrijft dat de trein met een snelheid van 140 kilometer per uur tegen een metalen voorwerp knalde dat op de rails lag. De Franse nieuwszender BFMTV schrijft op basis van een bron bij de politie dat de trein "een onbekend object" raakte. Op foto's is te zien dat wagons zijn ontspoord en in de berm liggen.

Drugs- en alcoholtest

Wat de precieze oorzaak van het ongeluk is, wordt onderzocht. Agenten hebben drugs- en alcoholtesten afgenomen bij de machinist, deze waren negatief.

De Franse minister Tabarot van Transport had het eerder op sociale media over twintig gewonden, dit aantal is snel opgelopen. De minister is samen met de president van de regio Normandië onderweg naar de plaats van het ongeluk. De prefect (staatsvertegenwoordiger) van het departement Seine-Maritime is daar al en coördineert de hulpdiensten. Er zijn 120 brandweerlieden aan het werk.

In de Amerikaanse staat North Dakota is voor het eerst een serie pootafdrukken van een volwassen T. rex gevonden. Een onderzoeksteam van een museum in Denver ontdekte de sporen vorig jaar en heeft zijn bevindingen nu gepubliceerd in het Journal of Vertebrate Paleontology.

De versteende sporen werden gevonden in Hell Creek Formation, een gebied waar meer dinosporen zijn gevonden. Ze strekken zich uit over ruim 7 meter en bestaan uit vier afdrukken van poten met drie tenen.

De tyrannosaurus stapte er zo'n 66,5 miljoen jaar geleden rond volgens de wetenschappers, relatief kort voordat een meteoriet het einde van het dinosaurustijdperk inluidde, ongeveer 66 miljoen jaar geleden.

Stappen van 4 meter

Er zijn vaker pootafdrukken van een tyrannosaurus gevonden maar in die gevallen was het er steeds maar één. Of ze waren van een jong dier of van een naaste verwant van de bekende carnivoor. Nooit eerder stuitte men op een serie pootafdrukken van een lopende T. rex.

"Botten vertellen ons ontzettend veel over deze dieren, maar voetafdrukken leggen een specifiek moment in hun gedrag vast", zegt onderzoeker Tyler Lyson over het belang van de vondst. "Aan de hand van een spoor kunnen we een dier daadwerkelijk volgen terwijl het zich door het landschap bewoog. Dat is ongelooflijk zeldzaam voor een T. rex."

De pootafdrukken in North Dakota zijn elk 91 centimeter lang. De dino nam stappen van bijna 4 meter. De afdrukken worden vastgelegd met 3D-scans, waarmee waarheidsgetrouwe reproducties kunnen worden gemaakt. Het team heeft uit de sporen kunnen afleiden dat het dier met een snelheid van zo'n 5,6 tot 7,2 kilometer per uur liep, ongeveer zo snel als iemand die flink doorstapt.

Later dit jaar worden drie van de vier afdrukken overgebracht naar het Denver Museum of Nature and Science.

In Saudi-Arabië is de oliepijpleiding van oost naar west uit voorzorg afgesloten omdat het systeem gisteren werd aangevallen. Dat meldt het Saudische ministerie van Energie.

Via de 1200 kilometer lange pijpleiding vervoert Saudi-Arabië normaal gesproken ruwe olie vanaf de Perzische Golf naar de Rode Zee. Op deze manier kan de Straat van Hormuz worden omzeild voor olie-export. Daar is het al tijden onrustig en is het scheepvaartverkeer deze week weer bijna volledig stilgevallen.

Twee Amerikaanse functionarissen zeggen tegen CNN dat er brand is ontstaan bij twee pompstations. Hoelang het gaat duren om de schade te herstellen, is niet bekend. Bij de aanvallen zouden ook meerdere mensen gewond zijn geraakt. Zij hebben volgens de Saudische autoriteiten medische hulp gekregen.

Drones uit Irak

De Saudische regering en het staatsoliebedrijf Aramco hebben niet gereageerd op vragen van CNN over schade aan het oliepijpleidingsysteem.

Uit onderzoek van de autoriteiten in Irak is gebleken dat de drones vanuit Irak waren gelanceerd. De commandant die verantwoordelijk was voor de militaire operaties in de regio waar de drones vandaan kwamen, is ontslagen. Hij werkte in de zuidelijke provincie Maysan, waar door Iran gesteunde milities actief zijn.

In het verleden voerden aan Iran gelieerde milities uit Irak aanvallen met drones uit op Saudi-Arabië. Deze week voerden door Iran gesteunde Houthi-rebellen uit Jemen aanvallen uit op Saudi-Arabië. Daarbij raakten tientallen mensen gewond.

Eerder vandaag werd duidelijk dat de Houthi's het strategisch gelegen eiland Perim aan de Rode Zee hebben ingenomen. Daarmee zou de door Iran gesteunde groep de controle hebben over de belangrijke zeestraat Bab al-Mandeb. Door deze zee-engte gaan dagelijks miljoenen vaten olie.

Als dat niet meer gebeurt lopen de wereldwijde olietekorten verder op. Dat kan weer leiden tot hogere olieprijzen en duurdere benzine, kerosine en diesel.

Het Openbaar Ministerie gaat een 66-jarige man uit Rotterdam vervolgen voor het veroorzaken van een dodelijk busongeluk vorig jaar in Zwartewaal (Zuid-Holland). De man zou de bestuurder van de auto zijn geweest die vorig jaar januari in botsing kwam met een bus. Bij het ongeluk kwam een 15-jarig meisje om het leven.

Het ongeluk gebeurde op de provinciale weg N218. De bus belandde na het ongeluk in een greppel. De brandweer haalde aanvankelijk acht mensen uit de bus, van wie er vier lichtgewond waren. Een van de inzittenden zei daarna dat een meisje dat voor haar zat nog niet was gevonden.

Zij werd uiteindelijk aangetroffen onder een flinke laag modder vlak achter de bestuurdersplek. De tiener werd zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, waar ze een paar dagen later overleed. Over de toedracht van de botsing tussen de bus en de auto is nog altijd geen duidelijkheid.

Verdachte

De man wordt verdacht van het overtreden van artikel 5 en 6 van de wegenverkeerswet, aldus het OM. In deze wetsartikelen staat onder meer dat het verboden is voor iedere verkeersdeelnemer zich zodanig te gedragen "dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt" en "dat een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval plaatsvindt".

Na een onderzoek van anderhalf jaar kwam het OM tot deze conclusie, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Cabaretier Daniël Arends is voorlopig niet te zien op het podium als gevolg van een hartinfarct eind juli. Dat meldt zijn impresariaat op de website van de cabaretier.

"Hij maakt het naar omstandigheden goed maar zal zich nog geruime tijd op zijn herstel, gezondheid en gezin richten." De show die hij op 9 december zou spelen met stand-upcomedian Mark Waumans vervalt.

De 46-jarige Arends speelde afgelopen seizoen twee voorstellingen: High Class Bitch en Had ik maar nooit zo aardig gedaan.

Vanaf februari 2027 staat er een grote tour met deze voorstellingen gepland. Het impresariaat schrijft dat deze tour vooralsnog gewoon doorgaat.

Het Braziliaanse hooggerechtshof en de federale politie zijn een grootschalig onderzoek begonnen naar presidentskandidaat Flávio Bolsonaro vanwege mogelijke corruptie en witwassen. Een maand voor de presidentsverkiezingen in Brazilië brengen de autoriteiten de uitdager van de huidige president Lula in verband met miljoenenfraude.

Uit documenten die het hooggerechtshof gisteren naar buiten bracht, wordt duidelijk dat de oudste zoon van de voormalige president Jair Bolsonaro wordt verdacht van het aannemen van meer dan 10 miljoen euro van een omstreden bankier. Het geld van deze Daniel Vorcaro gebruikte Bolsonaro voor het maken van een controversiële film over het leven van zijn vader.

Grootste bankfraude ooit

Het hooggerechtshof wil weten waar dit geld precies vandaan komt. Vorcaro is namelijk de centrale figuur in de grootste bankfraudezaak van Brazilië. De voormalig topman van de inmiddels failliete bank Banco Master wordt ervan beschuldigd zo'n 800.000 klanten van de bank voor honderden miljoenen dollars te hebben opgelicht. Daarmee zou hij een luxueuze levensstijl voor zichzelf hebben gefinancierd. Hij zit sinds eind vorig jaar vast.

Onder die klanten bevonden zich ook pensioenfondsen van de overheid en de staatsbank, zo is de verdenking. Door de gift van Vorcaro aan Bolsonaro zou publiek geld dat eigenlijk bedoeld was voor sociale projecten in het land naar de biopic over Jair Bolsonaro zijn gegaan. Volgens de planning zou de film, die The Dark Horse is genoemd en waarin de Amerikaanse acteur Jim Caviezel ex-president Bolsonaro speelt, vandaag uitkomen in Brazilië, maar hij lijkt om onbekende redenen te zijn uitgesteld.

Vuurwapens bij parlementslid

In een poging meer inzicht te krijgen in de financiële huishouding rondom de film vonden er gisteren grote politieoperaties plaats. De federale politie deed onder meer huiszoekingen bij het rechtse parlementslid Mário Frias, die nauw verboden is aan de Bolsonaro's en als producer betrokken is bij de film over Bolsonaro senior. De politie vond zeven vuurwapens bij hem thuis.

Eerder gaf Flávio Bolsonaro al toe dat hij een belletje had gepleegd naar Vorcaro waarin hij om geld vroeg voor de film. Tijdens een campagnebijeenkomst in Manaus ontkende hij vandaag dat hij daarmee een ethische grens passeerde. Volgens hem heeft hij "particulier geld" ontvangen. Hij noemde het strafrechtelijke onderzoek "een poging tot inmenging in de verkiezingen".

Nek-aan-nekrace

Volgende maand zijn er presidentsverkiezingen in Brazilië. Volgens recente peilingen zal dit uitmonden in een nek-aan-nekrace tussen de rechtse Flávio Bolsonaro en de huidige linkse president Luiz Inacio Lula da Silva.

Jair Bolsonaro, die van 2019 tot 2022 president was, werd vorig jaar veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar omdat hij had geprobeerd een staatsgreep te plegen na de verkiezingen van 2022. Die werden gewonnen door Lula.

Een jongen uit Beuningen is overleden nadat hij moest worden gereanimeerd in een zwembad in het Gelderse Afferden. Het ongeluk is gebeurd tijdens een gereserveerd zwemmoment van een school voor speciaal onderwijs, laat de school weten.

Het incident gebeurde woensdag in zwembad De Gelenberg. Meerdere hulpdiensten werden opgeroepen en het kind werd ter plaatse gereanimeerd. De precieze toedracht is niet duidelijk, daar doet de politie onderzoek naar.

De politie laat vandaag weten dat de jongen is overleden. Zijn identiteit en leeftijd zijn niet bekendgemaakt.

School reageert verslagen

De Kom, een school voor speciaal onderwijs in Druten, laat bij Omroep Gelderland weten dat het slachtoffer een jongen uit Beuningen is.

De school reageert verslagen op het overlijden van de leerling. "Onze gedachten zijn allereerst bij zijn ouders, familie en andere naasten", aldus de school. "Zij verliezen hun geliefde zoon. We wensen hen alle kracht toe in deze verschrikkelijk moeilijke tijd."

Ook het zwembad spreekt van een "ingrijpende gebeurtenis" die veel impact heeft en hield vandaag de deuren gesloten.

In een recreatiegebied bij Delft zijn afgelopen weken meerdere vrouwen aangerand en mishandeld. De incidenten vonden 's nachts plaats in Delftse Hout.

In de nacht van 9 juli op 10 juli werd een vrouw rond 01.00 uur van haar fiets getrokken en aangerand. Zes dagen later overkwam een andere vrouw hetzelfde, meldt de politie.

In de nacht van 1 september op 2 september werd een vrouw van haar fiets geslagen en mishandeld. Dat gebeurde rond 02.00 uur. Drie kwartier later belde een andere vrouw de politie met de melding dat ze bijna van haar fiets was geduwd, schrijft Omroep West.

De politie is een onderzoek begonnen en houdt toezicht in het gebied. Het is nog onduidelijk of de vier incidenten iets met elkaar te maken hebben. "Omdat ze in relatief korte periode in hetzelfde gebied plaatsvonden, wordt gekeken of er samenhang is", zegt de politie.

Signalement verdachte

Voor de mishandeling van begin deze maand wordt gezocht naar een man tussen de 20 en 25 jaar die op een fiets reed. Hij was 1,75 tot 1,80 meter lang en had een donkere huidskleur. Verder had hij kort zwart haar en een slank postuur.

Dit signalement komt volgens de politie gedeeltelijk overeen met de signalementen van de daders van de aanrandingen in juli. De politie is op zoek naar getuigen of mensen die meer informatie hebben.

Na 25 jaar zijn de wonden van nabestaanden, overlevenden en hulpverleners nog altijd vers. De Amerikanen die de aanslagen op 11 september 2001 van dichtbij meemaakten, leven nog iedere dag met de gevolgen ervan.

Vandaag was voor hen een dag van leven en dood, van leven en overleven, en van leven met de gevolgen. Een dag van verdriet en herinneren. En van opkrabbelen na die allesverwoestende terroristische aanslagen.

Voor velen begon ook deze dag als elke andere. "Iedereen vecht voor die ene vrije parkeerplek, en dan de trein in", vertelt Stanley Praimnath. Net als 25 jaar geleden haasten forenzen zich voor de trein naar Manhattan, bij het station op Long Island waar we hem ontmoeten.

'Ga terug naar je kantoor'

Hij was altijd vroeg op zijn werk, ook die dag. "Ik stuurde een team aan, probeerde het goede voorbeeld te geven", zegt hij. Toen hij de lift uitkwam, ging de telefoon. "Eerst mijn moeder, toen mijn broer. Stan, ben je oké?, vroegen ze. Ze hadden tv gekeken." Stanley had toen nog niet door wat zich in de andere toren van het World Trade Center had afgespeeld, hij zat in de lift toen het gebeurde.

Al snel werd duidelijk dat een vliegtuig de noordelijke toren had geraakt. "Ik zei: ik ga nu naar huis." Het gebouw is veilig, klonk het uit de mond van een beveiliger. Sirenes loeiden, vergezeld door een boodschap via de intercom: "Ga terug naar je kantoor", hoorde Stanley.

Kort daarna vloog een tweede vliegtuig de zuidelijke toren in, waar Stanley voor de Japanse Fuji Bank werkte, op de 81e verdieping. "De hele verdieping was aan stukken gereten, alsof er een gigantische sloopkogel doorheen was geraasd."

Gordon Felt hoorde het van een collega, zette de televisie aan. Hij zag het tweede vliegtuig de zuidelijke toren invliegen. "Toen wisten we dat het geen ongeluk was en dat we werden aangevallen." Even later belde zijn schoonzus. Zijn broer Edward was onderweg van New York naar San Francisco met vlucht 93. "Ze vertelde dat ze niets van hem had gehoord. Zodra ze meer hoorde, zou ze het ons laten weten."

Kleine keukenbrand

Bij brandweerman Bill Hayes ging die ochtend ook een alarm af. Een kleine keukenbrand: iemand had het fornuis aan laten staan. Terwijl Bill aan het blussen was, viel zijn oog op de televisie, die nog aanstond. Hij zag dat na de torens ook het Pentagon was geraakt. "Ik gaf het door via mijn portofoon. De bevelvoerend officier zei: 'Wie zei dat? Herhaal die melding!'"

Alle brandweerlieden werden gemobiliseerd, ook Bill. "Ik sprak een bericht in voor mijn vrouw. Terwijl ik dat deed, ging het alarm opnieuw af. Het laatste wat ik nog kon zeggen was: 'We gaan die kant op'." Later vertelde zijn dochter dat een ouder tegen haar had gezegd: 'Je vader is misschien wel dood'." Ze was toen 9 jaar oud.

Stanley stond toen net weer buiten, zwaargewond. Op miraculeuze wijze was hij als een van de weinigen in de nok van zijn toren ontsnapt aan de dood. Zijn eerdere schreeuw om hulp was gehoord door Brian Clark, die drie verdiepingen hoger werkte. Samen zijn ze aan de vuurzee ontsnapt. Ze hadden de lange weg van 1.620 traptreden naar beneden afgelegd voordat de zuidtoren, een klein uur na de inslag, ineenstortte.

Voor Bill moest het werk toen nog beginnen. Drie dagen lang was hij bezig. Overlevenden vond hij niet meer in het puin op Ground Zero, de plek waar de Twin Towers stonden. Al noemt hij die zelf liever anders: the pit (de kuil).

'Kunt u me nog horen, meneer?'

Gordon kreeg opnieuw een telefoontje. Vlucht 93 is neergestort in Pennsylvania, overlevenden zijn er niet. Het belletje van zijn broer Edward naar de meldkamer van 911, vanuit het toilet, bleek een van de laatste tekenen van leven uit het vliegtuig. "Er is een kaping gaande", klonk het. "Kunt u me nog horen, meneer? Hallo?" Toen werd het stil op de lijn.

"Ik heb er één keer naar geluisterd", zegt Gordon daarover. "Dat is niet iets wat ik nog een keer zou willen doen." Voor de familie van zijn broer, ook voor Gordon, begon het toen pas. "Wonden helen niet", zegt hij. "En misschien willen we ook helemaal niet dat ze helen. We willen niet vergeten wat we zijn kwijtgeraakt. Maar vlucht 93 is ook een verhaal van enorme moed, hoop en inspiratie."

Gordon, Stanley en Bill, alle drie leven ze nog elke dag met de gevolgen van de aanslagen. Wonden werden littekens, Stanley worstelde lange tijd met een schuldgevoel. Waarom overleefde hij het en veel van zijn vrienden en collega's niet? In zijn geloof vond hij een antwoord: genade van God, concludeerde hij. Hij ging studeren en werd predikant.

Leukemie

Ook werd hij meermaals ernstig ziek. 11 september 2020 kreeg hij de diagnose leukemie. "Die dag moet mij niet", lacht Stanley. Of de ziekte gerelateerd is aan 9/11? "Sommigen zeiden van wel, anderen niet." Ook kreeg hij een vierdubbele bypass. "Mijn zus zei ooit: 'Stan, je hebt meer levens dan een kat'. Ik zei: 'Katten krijgen negen levens en gaan uiteindelijk gewoon dood'."

Ook Bill kampte met gezondheidsklachten, de reden waarom hij na decennia bij de brandweer en in het leger vroegtijdig met pensioen ging. "Kanker, twee keer, gerelateerd aan het WTC", zegt hij. Zijn belangrijkste les? "Niets is vanzelfsprekend", zegt hij. "Probeer goed te leven want je weet nooit wat er de volgende dag gebeurt."

"Ik denk niet dat ik een held ben, maar ik heb wel met helden gewerkt", zegt Bill. "Ik wou dat we meer mensen hadden kunnen redden. Maar we hebben alles gedaan wat menselijkerwijs mogelijk was."

Voor Gordon staat voorop dat het verhaal van 11 september niet mag worden vergeten. "Het is geschiedenis waar we tot op de dag van vandaag nog middenin zitten", zegt hij. "We dragen dit verhaal in ons hart en op onze schouders. Dat blijven we doen zolang we kunnen, maar er komt een dag dat wij er niet meer zijn. Dan moeten anderen het verhaal oppakken en verder dragen."