NOS Nieuws - Algemeen

In de Duitse deelstaten Berlijn en Mecklenburg-Voor-Pommeren zijn sinds 08.00 uur de stembureaus open voor deelstaatverkiezingen. Het gaat niet om de grootste regio's, met bij elkaar zo'n vijf miljoen inwoners. Toch kan de stembusgang grote gevolgen hebben voor de landelijke politiek.

Na de monsterzege van de radicaal-rechtse AfD in Saksen-Anhalt staat bondskanselier Merz onder druk, mede omdat de overwinning van de AfD ten koste ging van zijn eigen CDU. Al dagen wordt over zijn aftreden gespeculeerd en binnen zijn partij wordt zijn vervanging voorbereid. Aan het eind van de middag komt de partijtop bijeen om over zijn lot te beslissen.

In beide deelstaten wijzen peilingen op verlies voor de CDU. De situatie in Mecklenburg-Voor-Pommeren (MV), lang de thuisstaat van CDU-kanselier Merkel, is de situatie het meest kritiek. Daar koerst de partij af op het slechtste resultaat ooit in een deelstaat. De christendemocraten dreigen zelfs onder de kiesdrempel te eindigen.

De partij is deels het slachtoffer van een tweestrijd tussen de AfD en de SPD, maar lokale CDU'ers wijten de verwachte nederlaag ook aan de onvrede over Merz.

Berlijn

In Berlijn levert de CDU nu nog de burgemeester, maar hij stapt op na een reeks leugens over zijn handelen bij een grote stroomstoring. Een duidelijke favoriet is er niet: vier partijen peilen tussen de 16 en 21 procent, met Die Linke nipt aan kop. Zelfs de AfD kan in de progressieve hoofdstad de grootste worden, met name vanwege succes in de buitenwijken.

Zelfs als de CDU de grootste blijft in Berlijn, lijkt een coalitie tussen de drie linkse partijen realistisch. Dan verliest Merz' partij opnieuw een belangrijke post. Als Die Linke de grootste wordt, is het de eerste keer dat die partij wint in Berlijn. De partij van Elif Eralp zou als felste anti-AfD-geluid juist kunnen profiteren van het AfD-succes eerder deze maand.

Merz is door de lokale CDU-afdelingen buiten de campagne gehouden. De bondskanselier is geen stemmentrekker, integendeel. Met name in MV zette de CDU zich actief af van hun leider. Het toont hoe het aanblijven van Merz een existentieel gevaar vormt voor de partij.

Partijtop bijeen

Merz weet dat hij in het nauw zit. Het partijbestuur van de CDU wordt daarom om 17.00 uur bijeengeroepen in Berlijn. Onder hen zijn de huidige acht deelstaatpremiers van de CDU. Op de verkiezingsavond van Saksen-Anhalt nodigde hij ook al de premiers uit, maar toen kwam er slechts één opdagen.

Nu wil hij controle hebben én uitstralen. Naar verluidt zal Merz zijn vertrouwelingen in de ogen aankijken en om hun vertrouwen vragen. Stützen oder stürzen, is de vraag: steunen of laten vallen. Alom wordt aangenomen dat het de machtige deelstaatpremiers zijn die bij Merz zouden moeten aandringen tot aftreden.

Dat kan alleen als de partijprominenten eensgezind optreden. Vermoedelijk één van hen zal Merz moeten opvolgen. Zo'n unieke kanselierswissel moet breed gedragen zijn, niet in de laatste plaats door Merz zelf. Uiteindelijk zal de Bondsdag ermee akkoord moeten gaan, inclusief coalitiepartner SPD en de Merz-loyalisten in de fractie.

Halve steun

De premiers spraken deze week in een brief hun steun uit aan de bondskanselier, zonder Merz bij naam te noemen. De tekst legde echter vooral de nadruk op het belang van stabiliteit. Ook werd samenwerking met de AfD of de optie van een minderheidsregering uitgesloten, andere geruchten die deze week de kop opstaken.

De brief verstomde de discussie over Merz kortstondig, maar een hartstochtelijke steunverklaring was het niet. Zoals SPD-vicevoorzitter Schweitzer het omschreef: "Als ik voetbaltrainer zou zijn en het bestuur zegt op deze manier mij te willen behouden, dan zou ik alvast nadenken waar mijn tas ook alweer stond."

Ook als de partijtop vanavond steun uitspreekt, is Merz nog niet direct gered. Deze zomer hield de partij ook vast aan de in opspraak geraakte fractievoorzitter Spahn, totdat de verontwaardiging en het verzet onder leden te groot werd. Merz heeft voor de zekerheid een geplande reis naar de VS afgezegd om de komende dagen met zijn fractie in gesprek te kunnen.

Zo hangt het lot van Merz boven deze verkiezingen, die eigenlijk vooral over de deelstaatpolitiek hadden moeten gaan. Hoe het afloopt, durft niemand met zekerheid te zeggen. "Maatregelen ontstaan in een bepaalde situatie en vanavond zal een zekere dynamiek ontstaan", omschreef een anonieme CDU-deelstaatvoorzitter de kansen op een putsch tegenover Die Welt.

De stemlokalen zijn open tot 18.00 uur. Direct daarna volgt een exitpoll in beide deelstaten. De voorlopige uitslag volgt in de nacht.

In Leeuwarden is een bowlingcentrum compleet verwoest door een brand. Er vielen geen gewonden. De brandweer heeft het gebouw gecontroleerd laten uitbranden. Het is niet bekend hoe de brand in het bowlingcentrum aan het Kalverdijkje is ontstaan. De politie doet onderzoek.

De brand brak rond 03.45 uur uit. Er waren op dat moment geen mensen binnen.

Midden in de nacht trok de brand toch veel bekijks:

Bij het brandende gebouw waren knallen te horen. Mogelijk werden die veroorzaakt door ontploffende gasflessen of andere dingen die onder druk staan, zei de veiligheidsregio.

NL-Alerts vanwege rook

Omdat er veel rook vrijkwam, zijn twee NL-Alerts verstuurd aan omwonenden. Mensen kregen het advies om uit de rook te blijven, ramen en deuren te sluiten en de mechanische ventilatie uit te zetten.

De brandweer is nog bezig met nablussen, meldt Omrop Fryslân. Daardoor kan er in de oostelijke woonwijk Camminghaburen nog wel sprake zijn van rook- en stankoverlast.

De politie heeft het terrein van het afgebrande bowlingcentrum aangemerkt als plaats delict, meldt de omroep. Mogelijk is er sprake van brandstichting.

Het team van het bowlingcentrum reageert op Facebook aangeslagen op de brand. "Zoals het er nu uitziet is alles compleet verwoest. Wij hebben geen woorden meer en zijn allemaal compleet verslagen door deze vreselijke gebeurtenis."

Geen asbest

Uit metingen blijkt dat er geen asbest is vrijgekomen bij de brand. Ook zijn er geen verhoogde concentraties schadelijke stoffen gemeten.

Zanger Ed Sheeran heeft tijdens zijn eerste optreden sinds de Amerikaanse rapper Macklemore uit het voorprogramma is geschrapt, excuses gemaakt voor de ophef die is ontstaan. Volgens Sheeran heeft hij "fouten" gemaakt bij het omgaan met de situatie. "Ik wilde nooit een activistische muzikant worden, maar dit heeft me midden in een belangrijk en gepassioneerd debat over de vrijheid van meningsuiting en de meest complexe politieke kwestie ter wereld geplaatst", zei hij.

Ook sprak hij zich uit over de situatie in Gaza. Hij noemde die aan het begin van het concert in Philadelphia "catastrofaal en onverdedigbaar".

Macklemore zou met Sheeran door de Verenigde Staten touren. Tijdens een concert op 4 september in het MetLife Stadium in de Amerikaanse staat New Jersey vroeg de rapper aandacht voor de situatie van de Palestijnen in Gaza en op de bezette Westelijke Jordaanoever. Zo riep hij onder meer "Free Palestine".

Stadioneigenaar

Macklemore zei na zijn vertrek uit de tour dat Robert Kraft, de eigenaar van het stadion in Massachusetts waar Sheeran komende week optreedt, contact had opgenomen met de Britse zanger. Kraft zou hem hebben verteld dat Macklemore niet in zijn stadion mocht optreden. Volgens de rapper had Kraft daarnaast andere stadioneigenaren tegen hem opgezet.

Kraft reageerde dat hij Macklemore niet wilde laten optreden vanwege zijn uitspraken en een "bredere geschiedenis van antisemitische retoriek en beeldvorming". Hij zei dat hij zich verantwoordelijk voelt om in te grijpen wanneer volgens hem een grens wordt overschreden.

'Besluit van organisator'

Sheeran kreeg kritiek op het schrappen van Macklemore. Sommige fans vonden dat hij duidelijker stelling had moeten nemen. Sheeran zei zelf dat het besluit om Macklemore te schrappen niet van hem kwam, maar van de organisator van de tour.

Ook leden van Sheerans begeleidingsband Beoga en drie andere acts die in het voorprogramma zouden spelen, trokken zich terug. Het gaat om Finneas, Lukas Graham en Aaron Rowe. Zij deden dat uit solidariteit met Macklemore. Sheeran trad vannacht dan ook op zonder voorprogramma.

Sheeran zei eerder dat hij zijn optredens niet als politiek platform wil gebruiken. Tegelijkertijd zei hij persoonlijke opvattingen te hebben over het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Hij zei dat hij gedurende de week had geprobeerd een oplossing te vinden tussen de betrokken partijen.

Gaza en Israël

Over de situatie in Gaza zei Sheeran tijdens het concert: "Mijn hart is gebroken door de omvang van de verwoesting en het verlies van levens van burgers en kinderen." Ook zei hij dat hij wil dat zijn muziek en optredens draaien om eenheid en menselijkheid, en niet om politiek.

Sheeran noemde de gebeurtenissen in Israël tijdens de aanslagen van 7 oktober 2023 "afschuwelijk" en zei dat ze eeuwenlang Joods leed verder hebben verergerd.

Voor het stadion verzamelden zich voorafgaand aan het concert ongeveer vijftig pro-Palestijnse demonstranten.

In Parijs zijn twee Duitsers opgepakt die voor de grap schilderijen hadden opgehangen in het Louvre. Op de werken waren ze zelf te zien.

De mannen hingen de werken met plakband aan de muur in de zaal waar ook de Mona Lisa hangt. De muur raakte daarbij licht beschadigd.

Het museum kon de grap niet waarderen. De twee Duitsers werden aangehouden door bewakers en overgedragen aan de politie.

De mannen verklaarden dat ze het voor de lol hadden gedaan. Op het ene schilderij was een van de twee mannen in een harnas te zien, terwijl op het andere de twee mannen samen met een vrouw waren afgebeeld.

De grap is pijnlijk voor het wereldberoemde museum. Vorig jaar was het Louvre doelwit van een inbraak waarbij overdag sieraden ter waarde van miljoenen euro's zijn gestolen. De dieven kwamen binnen via een verhuislift en vertrokken niet lang erna. Vier verdachten zijn gearresteerd. Het museum zei na de roof de beveiliging te verscherpen.

Een explosie in de nacht van donderdag op vrijdag in de wijk Watergraafsmeer in Amsterdam, blijkt te zijn afgegaan voor de woning van een influencer. Het slachtoffer, een vrouw die zich op sociale media Sara Posh noemt, vindt de explosie een laffe daad. "Niemand gaat voor mij bepalen wat ik wel of niet mag zeggen."

De politie kreeg donderdagnacht rond 03.00 uur een melding van een explosie. Door de ontploffing ontstond er rookschade in de woning, schrijft de Amsterdamse stadszender AT5. De bewoner was thuis, maar raakte niet gewond.

'Sara Posh' bespreekt allerlei onderwerpen, waaronder juice over BN'ers en mede-influencers. "Op mijn socials geef ik mijn mening over onderwerpen die al openbaar zijn gedeeld. Ik probeer met mijn platform juist een ander beeld van de influencerwereld te laten zien", schrijft ze in een verklaring op TikTok. "Niemand is verplicht mij te volgen of te liken."

De VS wil een speciale eenheid voor kunstmatige intelligentie met de naam "AI Force" en daarmee onder meer ontwikkelingen op dat gebied verder versnellen. Dat heeft president Trump op zijn platform Truth Social bekendgemaakt. Ook stelt hij binnenkort een nieuwe "AI-tsaar" aan die op dat gebied advies moet geven.

Trump zegt dat hij de AI Force wil opzetten naar voorbeeld van de Space Force, de ruimtetak van de Amerikaanse strijdkrachten die in 2019 tijdens zijn eerste termijn werd opgericht.

Hij kondigde ook aan dat 'AI Force' zich moet bezighouden met de negatieve gevolgen van kunstmatige intelligentie binnen het bestaande strafrecht. "Tegelijkertijd zullen we ook letten op wat er misgaat. Dat kunnen we heel eenvoudig doen met ons bestaande strafrechtelijke en civielrechtelijke systeem", schrijft Trump.

Waarschuwingen

De aankondiging volgt kort op de uitspraken van een voormalig onderzoeker bij AI-bedrijf Anthropic die zijn zorgen uitte over de snelle ontwikkelingen van AI. Zo voorspelde Jacob Coxon dat de technologie de mensheid voor het einde van dit decennium zou kunnen uitroeien.

Trump wijst de zorgen van de hand. "We zullen de groei van deze ongelooflijke sector op geen enkele manier belemmeren of verstikken", schrijft Trump op Truth Social. "Integendeel, we zullen de sector koesteren, helpen en in de gaten houden terwijl die groeit."

De president maakte niet duidelijk wat die AI Force precies gaat doen. Wel zegt Trump over de nieuwe AI-tsaar: "Alleen mensen met een hoog IQ mogen solliciteren!"

China

Trump werd eerder op het gebied van AI geadviseerd door durfkapitalist David Sacks, die de functie van AI-tsaar vervulde voordat hij in het voorjaar terugtrad. Hij is een groot voorstander van AI. Onlangs reageerde Sacks op de waarschuwingen over de uitroeiing van de mensheid. Hij stelt dat bedrijven als Anthropic en OpenAI de ontwikkelingen zouden moeten afremmen als dat nodig wordt geacht. Maar nieuwe federale regels zijn volgens hem niet nodig.

De aankondiging van Trump komt ook enkele dagen voor zijn geplande ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping op donderdag. Washington en Beijing strijden om de leiding op het gebied van kunstmatige intelligentie, die beide regeringen zien als van groot belang voor hun economische en militaire slagkracht.

Eerder maakte NOS op 3 een uitgebreide video over de keerzijde van AI:

Journalisten van de grote Amerikaanse nieuwsorganisaties CNN, MS NOW en Politico hebben vandaag geen toegang gekregen tot het Witte Huis. De maatregel was gisteren al aangekondigd door president Trump. De reden is berichtgeving die hem niet bevalt.

De Witte Huis-verslaggevers van CNN en MS NOW meldden vandaag live dat hun de toegang tot het Witte Huis was geweigerd toen ze daar aankwamen voor hun werk. Kort daarna meldde Politico dat ook hun Witte Huis-verslaggever niet binnen mocht en dat haar pasje was ingenomen.

Hun werkgevers reageren strijdbaar op de situatie. Jonathan Greenberger, hoofdredacteur van Politico, zei in een verklaring aan de redactie: "We staan achter haar en alle verslaggevers hier die verslag doen. We zullen onze rechten volgens het Eerste Amendement krachtig verdedigen."

Persoonlijk bewegen

CNN en MS NOW gaven vergelijkbare verklaringen af. "We laten ons niet afleiden van onze plicht om de overheid en andere publieke instanties ter verantwoording te roepen", meldde CNN. MS NOW (voorheen MSNBC) schreef: "Het Witte Huis behoort toe aan het Amerikaanse volk en de beslissingen die daar worden genomen, worden gefinancierd met ons belastinggeld."

MS NOW zei verder "vastbesloten" te zijn om "alle noodzakelijke stappen te ondernemen om onze rechten volgens het Eerste Amendement en de essentiële rol van onafhankelijke journalistiek in onze democratie te verdedigen."

De druk van Trump en zijn regering op bepaalde media speelt al langer. Zowel de nieuwsbedrijven als individuele journalisten zijn regelmatig doelwit. Medewerkers van de nieuwsorganisaties zijn persoonlijk of via sociale media aangevallen, soms op persoonlijke wijze door hen te beledigen tijdens persconferenties.

'Geen benadeling om woorden'

Trump heeft ook rechtszaken aangespannen en enorme schadevergoedingen geëist tegen verschillende media, waaronder The New York Times, The Wall Street Journal en de BBC. In alle gevallen gaat het over berichtgeving die hem niet zinde.

De president besloot daarnaast vorig jaar om verslaggevers van het Amerikaanse persbureau AP de toegang tot het Oval Office, Air Force One en bepaalde evenementen te ontzeggen. De reden: AP weigerde te spreken van de Golf van Amerika, zoals Trump wil.

AP heeft vandaag laten weten de nieuwsorganisaties te steunen die een toegangsverbod hebben gekregen. "Geen enkele nieuwsorganisatie of persoon mag door de overheid worden benadeeld vanwege de woorden die ze gebruiken", aldus AP.

Als alles meezit, kán er in 2033 een nieuw gemaal staan bij Eefde dat beter voorbereid is op extreem droge periodes zoals deze zomer. Dat verwacht Rijkswaterstaat. Maar juist in het infrastructuurdossier zit Nederland momenteel weinig mee. De ene brug na de andere kampt met achterstallig onderhoud en ook de wateruitdagingen zijn de komende jaren, mede aangejaagd door klimaatverandering, ronduit gigantisch.

In maart werd bekend dat er een tekort van 80 miljard euro is voor infrastructurele projecten, en dat er gekozen moet worden welke onderhouds- en vernieuwingsprojecten nog kunnen doorgaan. Of Eefde daarbij hoort, moet nog blijken. Het Deltafonds, waar een nieuw gemaal deels uit betaald moet worden, kampt al jaren met tekorten. Inmiddels is dat opgelopen tot 12 miljard euro, werd op Prinsjesdag bekend.

Uit onderzoek van de NOS bleek vanochtend dat verschillende overheden en (overheids)organisaties de situatie bij Eefde al jaren "niet robuust" en ongewenst noemen. Deze zomer werd het Twentekanaal volledig afgesloten vanwege het laagwater. Rijkswaterstaat liet de kans op dit soort extreem lage waterstanden twee jaar terug nog berekenen. Dat leidde tot de inschatting dat dat rond 2050 in het ergste geval iedere twee jaar kan gebeuren.

Eén schip, vijftig vrachtwagens

Nu al is de klap groot voor bedrijven in de regio, laat zoutproducent Nobian op verzoek van de NOS zien na een zomer vol waterproblemen. De fabriek in Hengelo moest noodgedwongen overstappen op vervoer per vrachtwagen. Binnenvaartschepen konden niet door het Twentekanaal. Ook nu is dat verkeer nog sterk verminderd.

"Je moet je voorstellen: de lading van één binnenvaartschip, dat zijn vijftig vrachtwagens", vertelt Albertjan ten Voorde van Nobian. "Dit kost heel veel geld, het is niet efficiënt en het is voor het milieu ook niet duurzaam om langdurig te doen." Het bedrijf, dat ook veel levert aan bijvoorbeeld het Ruhrgebied in Duitsland, ziet dat de hele chemische keten kampt met problemen door de lage waterstanden. "Dit kun je niet iedere zomer hebben."

Daar zit ook de zorg van het Twentse havenbedrijf, vertelt Anne-Ruth Scheijgrond van Port of Twente. Ze wijst op de kosten van tientallen miljoenen voor zowel bedrijven in de regio als hun klanten. "Uiteindelijk gaan klanten hun vertrouwen verliezen en dat is heel, heel triest."

"Er zullen bedrijven zijn die zeggen: ik kan het me absoluut niet veroorloven dat ik geen goederen kan aan- of afvoeren per schip. Die gaan dan kijken: wat zijn mijn opties? Blijven we in Twente of gaan we naar elders in Nederland?", vertelt emeritus-hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft.

Toch verwacht hij geen exodus vanwege de waterproblemen. "Je verplaatst je bedrijf niet zomaar. Een kantoor verplaatsen is één ding, maar hele fabrieken kun je niet zomaar sluiten en elders weer openen." Van Wee kan zich wel voorstellen dat bedrijven langetermijninvesteringen tegen het licht houden.

Eefde staat niet op zichzelf. Veel Nederlandse infrastructuur kampt met problemen en klimaatverandering heeft vergaande gevolgen voor die toch al kostbare opgaven. Die problemen blijken geregeld groter dan eerder werd verwacht, met vergelijkbare ingrijpende gevolgen voor onder meer bedrijven.

Dat geldt zeker ook voor het waterbeheer, vertelt hydroloog Niko Wanders van de Universiteit Utrecht. De realiteit haalt de kennis over ons klimaat in, ziet hij. Zeker op het gebied van hydrologie, en niet alleen bij Eefde. "We breken record na record na record en dat gaat best wel snel."

Het is mogelijk dat dit jaar de uitzondering is, gaat Wanders verder. Om daar snel aan toe te voegen: "Maar het past in een trend. Het is helaas iets waarbij je kunt denken: ons waterbeheer kan zich niet snel genoeg aanpassen om klimaatverandering of de gevolgen daarvan bij te benen."

Gisteren nog beginnen

Dat zeggen ook Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. "De huidige situatie laat zien dat langdurige perioden met zeer lage rivierafvoeren en lage waterstanden een steeds belangrijkere factor worden in het watersysteem. De renovatie is daarmee niet mislukt, wel is het zo dat de gevolgen van veranderingen in klimaat en het watersysteem sneller gaan dan voorspeld."

Wat Scheijgrond van het havenbedrijf betreft moet begonnen worden met een nieuw gemaal bij Eefde. "Eigenlijk gisteren al", zegt zij. "Eigenlijk zouden we het liefst zelf de schep ter hand nemen en aan de slag gaan." Zo'n vaart loopt het niet. Vragen van de NOS over de snelheid vinden Rijkswaterstaat en het ministerie "met de kennis van nu" begrijpelijk, maar ruimte voor versnelling is er niet.

Bij de demonstratie van de extreemrechtse organisatie Wij Zijn Het Volk in Den Haag zijn 24 betogers opgepakt, meldt de politie. Ze werden aangehouden voor onder meer het niet voldoen aan het noodbevel en verboden wapenbezit.

Een geplande mars door de stad werd aan het begin van de middag door de politie verboden "vanwege ordeverstoringen, geweld tegen de politie en de blijvende aanwezigheid van gezichtsbedekkende kleding". De veelal in het zwart gestoken aanwezigen zochten de confrontatie met de politie en gooiden vuurwerk.

Nadat de mars was verboden, mocht een daaraan gekoppelde demonstratie wel doorgaan op het Malieveld. Het bleef echter onrustig. Relschoppers bleven vuurwerk, stokken en rookbommen gooien. Daarop besloot de ME het waterkanon in te zetten en de demonstranten gecontroleerd weg te leiden van het Malieveld. Agenten gebruikten ook pepperspray.

Op beelden is te zien hoe het uit de hand liep:

Volgens locoburgemeester De Mos is met het geweld tegen de politie "een grens overschreden". Hij noemt het zijn verantwoordelijkheid om de stad beschermen en te zorgen voor de veiligheid van iedereen. "Daarom hebben we eerst de mars geschrapt en demonstreren op het Malieveld mogelijk gehouden. Toen het geweld aanbleef, was beëindiging noodzakelijk."

Volgens De Mos was de politie uitermate goed voorbereid. "Een groot compliment voor de politie dat ze hebben kunnen voorkomen dat het verder is uitgewaaierd naar de stad."

Premier Jetten heeft zijn afschuw uitgesproken over de gebeurtenissen. "Er is excessief geweld tegen de politie gebruikt, er zijn weerzinwekkende extreemrechtse en antisemitische uitingen gescandeerd en Hitlergroeten gebracht", schrijft hij op X. Ook hij complimenteert de politie en daarnaast ook het gemeentebestuur. "We staan pal voor onze rechtsstaat en laten het demonstratierecht niet misbruiken."

Fotograaf

Bij de ontruiming van het Malieveld viel een fotograaf in het water. Op beelden van het incident is te zien dat de fotograaf een duw krijgt van een agent waardoor hij met camera en al in het water belandde.

Beeld van het incident:

Het gaat om een Spaanse fotograaf. Hij zegt tegen de NOS dat hij zijn perskaart zichtbaar droeg. "Geen enkele agent kwam daarna naar me toe om me te helpen of om te checken of het wel goed met me ging. Andere fotografen hebben mij eruit getrokken." De man zegt dat hij een klacht wil indienen tegen de politie.

De politie zegt bekend te zijn met het incident en spreekt van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Er is volgens een woordvoerder contact gelegd met de fotograaf en er wordt gekeken wat er is gebeurd en dan wordt mogelijk een regeling getroffen, zoals de vergoeding van zijn camera. Ook staat de politie in contact met de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ).

Meerdere journalisten zijn tijdens het protest lastiggevallen door demonstranten, zegt de politie. Zo werd een verslaggever naar eigen zeggen door demonstranten ten val gebracht en waren er meerdere meldingen van intimidatie.

De NAVO heeft positief gereageerd op de Groenland-deal tussen de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland. Denemarken en Groenland zelf benadrukken dat de gesloten overeenkomst de Groenlandse soevereiniteit niet zal aantasten, ondanks de bewering van de Amerikaanse president Trump dat Washington "permanente controle" krijgt over de veiligheid van het eiland.

Trump maakte vannacht bekend dat er een akkoord was bereikt met Groenland en Denemarken. Volgens Trump stelt de overeenkomst de VS in staat om een aanzienlijke militaire aanwezigheid op Groenland te vestigen en wordt het tegenstanders van Amerika verboden om eigen bases op het eiland te bouwen.

Denemarken en Groenland bevestigden de deal, maar zeiden niets over de details. Zo is niet duidelijk hoe groot de Amerikaanse militaire aanwezigheid gaat zijn en of Washington ook zeggenschap krijgt over buitenlands beleid of natuurlijke hulpbronnen in Groenland.

Denemarken en Groenland hebben de hoop uitgesproken dat een overeenkomst een einde maakt aan de maandenlange onzekerheid die was ontstaan door Trumps pogingen tot inlijving van Groenland, dat onderdeel is van Denemarken. Verwacht wordt dat het akkoord volgende week tijdens de Algemene Vergadering van de VN zal worden ondertekend.

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Binnen de NAVO zullen ze opgelucht ademhalen. De crisis was groot en secretaris-generaal Rutte moest begin dit jaar in Davos in Zwitserland alles op alles zetten om de crisis te bezweren tussen de Amerikanen en de Denen en Groenlanders. Rutte sprak toen van een 'raamovereenkomst' en daar is dit nu uit voortgekomen.

Overigens is er volgens experts feitelijk weinig veranderd aan een overeenkomst uit 1951 die de VS het recht geeft op militaire aanwezigheid in Groenland. Voor het bondgenootschap telt alleen dat dit probleem nu voorlopig uit de weg is.

Intussen zijn er alweer nieuwe moeilijkheden, met de Iran-oorlog. Ook wordt door Amerikaanse media gemeld dat het Pentagon overweegt tienduizenden in Europa gestationeerde militairen terug te halen. Vanwege de dreiging van Rusland leidt dat tot nervositeit bij Europese leiders."

"Volgende week kan een goede week worden - voor Groenland, Denemarken en de Verenigde Staten", schrijft de Deense minister Rasmussen van Buitenlandse Zaken op Facebook. De Groenlandse premier Nielsen is tevreden. "De overeenkomst erkent de soevereiniteit en territoriale integriteit van ons Koninkrijk en het recht van het Groenlandse volk op zelfbeschikking", meldt hij.

Trumps dreigementen over Groenland leidden tot een diplomatieke crisis die de betrekkingen binnen de NAVO onder druk zette. De VS is het grootste en belangrijkste lid van de NAVO. De hoop is nu dat de spanningen zullen afnemen. Een NAVO-woordvoerder zei vandaag dat het bondgenootschap afspraken verwelkomde. De deal "zal bijdragen aan de bevordering van veiligheid, stabiliteit en samenwerking in deze cruciale regio", aldus de woordvoerder.

Jehovah's getuigen mogen voortaan een bloedtransfusie ondergaan. De internationale leiding van de streng religieuze geloofsgemeenschap heeft bekendgemaakt dat het verbod daarop grotendeels wordt geschrapt. Het accepteren van een bloedtransfusie wordt nu een persoonlijke gewetenskwestie voor gelovigen. Zij mogen dus zelf beslissen of ze ermee instemmen.

Het verbod blijft alleen gehandhaafd bij zogeheten volbloed-transfusies, waarbij het volledige bloed wordt toegediend. Dit soort transfusies komt echter zelden voor. Bij vrijwel alle bloedtransfusies in Nederland en wereldwijd worden alleen bepaalde delen van het bloed toegediend, zoals rode bloedcellen, plasma of plaatjes. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij een hartoperatie, een keizersnede of na een ernstig ongeluk.

In het verleden zijn er Jehovah's getuigen overleden nadat ze een bloedtransfusie weigerden. Ook minderjarige patiënten die van hun ouders niet een bloedtransfusie mochten ondergaan overleden na weigering.

Veel Jehovah's getuigen die een hartoperatie moeten ondergaan, worden behandeld in het Amphia-ziekenhuis in Breda. Daar zit het Topklinisch Expertisecentrum voor de zorg voor Jehovah's getuigen, het enige van Nederland.

Bas Gerritse is cardio-anesthesioloog in het ziekenhuis en coördineert het expertisecentrum. "Dit is een enorme ommekeer van iets wat jaren gespeeld heeft", zegt hij. "Al vele jaren weigeren Jehovah's getuigen bloedtransfusies en plotseling komt het bericht dat dat inzicht in het geloof is herzien."

Gerritse verwelkomt het nieuws. "Hartoperaties zijn ingewikkeld en gaan vaak gepaard met veel bloedverlies. Daarom is bloedtransfusie soms nodig." Voor Jehovah's getuigen die dat niet wilden, zijn er in het Amphia-ziekenhuis speciale technieken zodat een operatie zonder bloedtransfusie ook veilig kan verlopen. Nu het verbod vervalt, kunnen zij dus vaker terecht in andere ziekenhuizen. Dat maakt de zorg eenvoudiger en veiliger, zegt de arts.

Handelingen 15:20

Dat het hoofdkantoor van de Jehovah's Getuigen het verbod op bloedtransfusie aanpast, heeft te maken met een gesprek dat al langer gaande is in de gemeenschap. Eerder werd het bijvoorbeeld al mogelijk om je eigen bloed met een transfusie toegediend te krijgen. Dat bloed werd dan voor een operatie afgenomen en kon tijdens de operatie worden teruggegeven.

Als onderdeel van die discussie heeft het in de Verenigde Staten gevestigde hoofdkantoor ook opnieuw naar de Bijbelpassages gekeken waarop het verbod gebaseerd was. Dat gaat om Handelingen 15:20, waarin staat dat gelovigen geen bloed mogen eten of drinken. Volgens Jehovah's Getuigen valt een bloedtransfusie met volbloed daar dus ook onder.

"Decennia hebben we geloofd dat dat ook betrekking had op de vier hoofdelementen van bloed (rode en witte bloedcellen, plaatjes en plasma, red.). Maar omdat de Bijbel het niet specifiek heeft over die componenten, moet iedere Jehovah's getuige beslissen of hij bloed van een ander persoon accepteert", zegt een internationale woordvoerder van het hoofdkantoor in een video op Instagram.

De woordvoerder benadrukt daarna ook dat er alternatieven zijn voor bloedtransfusies. Dat soort alternatieve behandelingen worden bijvoorbeeld in het Amphia-ziekenhuis gegeven. "Bij het nemen van de beslissing is vooral het verlangen van Jehovah's getuigen belangrijk om een schoon geweten voor hun God te houden", zegt de woordvoerder.

De Nederlandse tak van de gemeenschap zegt in een persbericht de persoonlijke keuzes van geloofsgenoten te zullen blijven "respecteren en steunen".

Toen het nieuws gisteren naar buiten kwam, werd Bas Gerritse niet lang daarna gebeld door de coördinator van het Nederlandse hoofdkantoor van de Jehovah's Getuigen. "Hij zei dat hij iets heel belangrijks moest zeggen en was enthousiast om het te vertellen. Zij realiseren zich heel goed dat dit voor veel mensen kan bijdragen aan veiligere zorg."

De politie gaat vaker drones inzetten om overtredingen in het verkeer aan te pakken. Het gaat om ernstige overtredingen, zoals het negeren van een rood kruis of achteruitrijden op de snelweg. De afgelopen maanden is daar in Amsterdam mee geëxperimenteerd.

"Rode kruizen worden veelvuldig genegeerd", zegt Tine Polmans van de Amsterdamse verkeerspolitie. "Nu zijn agenten die bijvoorbeeld na een ongeluk hulp verlenen, ook belast met het bekeuren van automobilisten die dat doen. Door de inzet van een drone hoeven hulpverleners op locatie zich daar niet meer mee bezig te houden."

De politie laat tijdens een demonstratie zien hoe ze te werk gaan:

De drone wordt bestuurd door twee piloten. "Het is een grote drone, dat geeft meer risico", zegt piloot Giovanni daarover. "Mijn collega gaat over de drone en de bewegingen die 'ie maakt, en ik bedien de camera", zegt Giovanni. "Ik moet ervoor zorgen dat de overtredingen goed op beeld komen."

Zo'n overtreding wordt vervolgens gefotografeerd door de drone. Dat gebeurt alleen als de piloot de overtreding zelf ziet gebeuren. Dat geldt zonder drone overigens ook: een agent of inspecteur van Rijkswaterstaat moet de overtreding zien voordat er een bekeuring uitgeschreven kan worden.

Kritiek

De nieuwe werkwijze van de politie werd onder meer op Instagram aangekondigd. Op het bericht, waarbij onder meer de tekst 'Jij ziet ons niet, wij jou wel' stond, kwamen honderden reacties. Deels positief, maar er klinkt ook kritiek als 'politiestaat', 'zorgwekkend', en 'Big brother is watching us'.

"Dat klopt niet", zegt Polmans. "We houden je alleen in de gaten als je daadwerkelijk een overtreding maakt." Mensen die dat niet doen, worden volgens haar niet vastgelegd. "De dronepiloot maakt foto's van overtredingen, die worden aan het proces-verbaal toegevoegd."

Ook dronepiloot Giovanni wuift de kritiek weg. "Als je je aan de regels houdt, hoef je je geen zorgen te maken."

De proef in Amsterdam is inmiddels afgerond en als geslaagd bestempeld. Het Openbaar Ministerie heeft de werkwijze goedgekeurd en die mag nu in het hele land worden gebruikt.

Een jongen is vannacht gewond geraakt nadat hij tussen Uitgeest en Krommenie van een rijdende trein was gevallen. Volgens de politie had hij zich aan de buitenkant van de trein vastgeklampt.

Het incident gebeurde rond 01.20 uur. Vrienden van de jongen in de trein zagen hem na vertrek in Uitgeest aan een treindeur hangen, nadat hij net te laat was geweest om in te stappen. Toen zij hem kort daarna niet meer zagen, vermoedden ze dat hij was gevallen en sloegen ze alarm, schrijft de regionale omroep NH.

Ook andere reizigers hebben volgens de politie gezien dat iemand aan de buitenkant van de trein hing. Volgens getuigen viel de jongen van de trein toen die al een hoge snelheid had bereikt.

'Levensgevaarlijke acties'

De trein werd stilgezet en het treinverkeer op het traject werd tijdelijk stilgelegd. Hulpdiensten begonnen vervolgens een zoektocht langs het spoor. Een politiehelikopter vond de jongen niet veel later naast het spoor.

Hulpverleners bereikten hem via een sloot. De jongen is met onbekend letsel naar het ziekenhuis gebracht. Zijn leeftijd is niet bekendgemaakt.

NS en ProRail noemen het incident levensgevaarlijk. "Dit soort acties op en rond het spoor en de trein zijn levensgevaarlijk, doe het niet", zeggen de organisaties.

In het centrum van Maastricht is vlak bij het station een overleden persoon gevonden. Dat gebeurde rond 07.30 uur. Het lichaam lag in een bosschage aan de Noormannensingel.

"We houden er heel sterk rekening mee dat er sprake is van een onnatuurlijk overlijden", zegt een politiewoordvoerder tegen L1 Nieuws. "Dat komt door de omstandigheden waarin het slachtoffer is aangetroffen."

De omgeving is ruim afgezet voor onderzoek. Forensisch rechercheurs stellen sporen veilig.

Camerabeelden

De politie bekijkt camerabeelden uit de omgeving en ook worden omwonenden en mogelijke getuigen gesproken. Daarnaast wordt een drone ingezet om de vindplaats en de omgeving in kaart te brengen.

De identiteit van de overleden persoon is nog niet bekendgemaakt.

Een Canadese vrouw heeft een schadevergoeding toegekend gekregen van omgerekend ruim 15.000 euro vanwege discriminatie bij een verkeerscontrole. Het mensenrechtenhof van de provincie British Columbia oordeelde dat er bij het contact met de politie in Vancouver sprake was van "aantasting van haar waardigheid, gevoelens en zelfrespect".

Safiya Elshazly, een zwarte vrouw, zat op een dinsdagavond in december 2020 met drie anderen op de achterbank van een auto toen de politie het voertuig aanhield. Toen een agent haar vroeg naar haar legitimatie omdat hij een bekeuring wilde uitschrijven voor het niet dragen van de veiligheidsgordel, zei ze die niet bij zich te hebben.

Daarop hield de agent haar aan wegens obstructie en boeide hij haar buiten de auto met haar armen op de rug. In haar klacht wees Elshazly erop dat de agent haar anders behandelde dan de witte bestuurder. Die had eveneens geen legitimatiebewijs bij zich, maar werd volgens haar "beleefd behandeld, gerustgesteld en respectvol toegesproken".

Tegen de regels

Andere agenten die getuigden in de zaak verklaarden dat het tegen de regels is om iemand die geen legitimatie toont meteen te arresteren. Het standaard politieprotocol is dat een agent eerst naar persoonsgegevens als naam, geboortedatum en adres vraagt, om die in de beschikbare systemen op te zoeken.

Een andere agent die ter plaatse kwam zei vervolgens tegen de vrouw dat ze "behoorlijk dronken" was, zo viel te horen op geluidsopnames. De vrouw sprak dat tegen en zei dat ze uit geloofsovertuiging geen alcohol gebruikt. Dezelfde agent maande haar te blijven waar ze was, omdat hij niet wilde dat ze "ervandoor zou gaan", terwijl ze zich nauwelijks had verroerd.

'Boze zwarte vrouw'-stereotype

De politieleiding stelde in een verweer dat de vrouw geen nadeel heeft ondervonden van de situatie en voegde eraan toe dat de eerste agent haar had aangehouden vanwege haar gedrag, en niet vanwege "beschermde kenmerken" zoals ras en huidskleur.

De leden van het mensenrechtenthof veegden die lezing van tafel en achtten het "waarschijnlijker dan niet dat het stereotype dat zwarte mensen geneigd zijn tot crimineel gedrag, van invloed is geweest op het gedrag van de agenten". Zij onderwierpen haar aan "ongegronde, verscherpte controle en bestookten haar met denigrerende opmerkingen en beschuldigingen".

In dezelfde uitspraak oordeelt het hof dat het besluit om de vrouw te arresteren en fysiek in bedwang te houden "werd beïnvloed door zowel het stereotype van de 'boze zwarte vrouw' als door de onevenredige verwachting van volgzaamheid en gehoorzaamheid van mensen die als raciaal 'anders' worden gezien".

Schadevergoeding

Het hof, een semi-rechterlijke instantie, kende Elshazly een schadevergoeding van 25.000 Canadese dollar toe voor de aantasting van haar waardigheid, omgerekend zo'n 15.550 euro. Ook kreeg ze bijna 900 euro toegewezen voor de vervanging van haar telefoon, die tijdens de arrestatie beschadigd was geraakt.

Bij een verkeersongeval in Zwolle is gisteren een 58-jarige vrouw uit die plaats om het leven gekomen, meldt de politie. Het ongeluk gebeurde pal voor het Isala-ziekenhuis.

Het slachtoffer liep over een voetgangersoversteekplaats toen ze werd aangereden door een auto. Die werd bestuurd door een 83-jarige vrouw uit de gemeente Raalte.

Uit testen is gebleken dat de bestuurder niet onder invloed was van alcohol of drugs. De politie onderzoekt de oorzaak van de aanrijding, schrijft RTV Oost.

Mensen die het ongeluk zagen gebeuren krijgen slachtofferhulp aangeboden.

Een demonstratie van de extreemrechtse organisatie Wij Zijn Het Volk in Den Haag is uit de hand gelopen. De ME heeft de betoging ontbonden "vanwege aanhoudend geweld", meldt de gemeente. De demonstranten zijn gecontroleerd weggeleid van het Malieveld.

Het Malieveld is leeg en de demonstranten zijn door de ME naar station Den Haag Centraal gedreven. Daar was de ME nadrukkelijk aanwezig om de toegang naar de stad af te sluiten.

Ook is er een noodbevel afgekondigd voor een deel van Den Haag. De politie mag mensen "die bijdragen aan wanordelijkheden" uit het gebied verwijderen.

Op beelden is te zien hoe het uit de hand liep:

Minister van Weel van Justitie spreekt op X van "walgelijke beelden vanaf het Malieveld". "Hitlergroeten, antisemitische leuzen, geweld tegen de politie en vuurwerk gooien naar de ME. Belangrijk dat hier snoeihard tegen opgetreden wordt", zegt hij. Ook spreekt hij zijn dank uit aan alle agenten "die weer voor onze rechtsstaat staan".

Verbod op mars door stad

Eerder vanmiddag verbood de gemeente al een geplande mars door de stad "vanwege ordeverstoringen, geweld tegen de politie en de blijvende aanwezigheid van gezichtsbedekkende kleding". De veelal in het zwart gestoken aanwezigen zochten de confrontatie met de politie en gooiden vuurwerk. Een onbekend aantal betogers werd aangehouden.

Nadat de mars was verboden, mocht een daaraan gepaarde demonstratie wel doorgaan op het Malieveld. Het bleef echter onrustig. Relschoppers bleven vuurwerk, stokken en rookbommen gooien. Daarop besloot de ME het waterkanon in te zetten.

Aan het begin van de middag waren op het Malieveld een paar honderd demonstranten aanwezig. Zij riepen onder meer "Homo's en pedofielen wegwezen", meldt Omroep West. Ook hielden ze spandoeken vast met racistische teksten, net als Prinsenvlaggen en White Pride-vlaggen.

Jaar na Malieveldrellen

De demonstratie was een jaar na de uit de hand gelopen demonstratie van 'Els Rechts' op het Malieveld. Relschoppers gooiden toen onder meer stenen naar de politie en staken politieauto's in brand.

Ook trok een grote groep de stad in, waar nog meer vernielingen werden aangericht. Zo werd het kantoor van D66 beschadigd. Ook werden journalisten belaagd.

Bij de start van de jaarlijkse herdenking van Operatie Market Garden zijn boven de Ginkelse Heide bij Ede tientallen parachutisten uit vliegtuigen gesprongen.

Vanwege de harde wind was lange tijd onduidelijk of de luchtlandingen door konden gaan. De piloten en de luchtmachtleiding hielden tot het laatste moment een slag om de arm of het veilig genoeg was om te springen.

Uiteindelijk kon de landing alsnog doorgaan en verschenen voor het oog van zo'n 40.000 belangstellenden de eerste parachutisten boven de Ginkelse Heide, schrijft Omroep Gelderland.

Operatie Market Garden

De militaire Operatie Market Garden in september 1944 was een gewaagd plan van de geallieerden met het doel om een einde te maken aan de Tweede Wereldoorlog. Het idee was om het oosten van Nederland te bevrijden, zodat ze van daaruit snel konden doorstoten naar het Ruhrgebied en uiteindelijk naar Berlijn.

Duizenden parachutisten landden ver achter de Duitse linies op onder meer de Ginkelse Heide. Zij moesten de bruggen over de Maas, Waal en Rijn veroveren op de Duitsers. Het plan mislukte, vooral doordat de Duitse tegenstand veel groter was dan aanvankelijk ingeschat. Bij de operatie sneuvelden tussen de 3500 tot 4000 geallieerden. Aan Duitse zijde vielen zo'n 3000 dodelijke slachtoffers.

Het voorprogramma werd door de ongunstige weersomstandigheden wel afgelast. Daardoor ging onder meer een streep door de sprong van leden van de Parachutegroup Holland vanuit een historische Dakota. Zij zouden met dezelfde soort parachutes springen die in 1944 door de geallieerden werden gebruikt.

Ongeveer 750 militairen uit twaalf NAVO-landen oefenden de afgelopen twee weken onder de naam Falcon Leap luchtlandingen en parachutistendroppings boven Nederland. De dropping boven de Ginkelse Heide is de afsluiting van de internationale oefening.

Op de heide vonden de hele week parachutesprongen plaats in aanloop naar de herdenkingen. Een militair belandde gisteren in een boom op de heide bij Renkum (Gelderland). De man zat een uur vast op ongeveer 7 meter hoogte en moest worden gered door de brandweer.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Ruim dertig jaar na de doop is de Batavia begonnen aan zijn laatste reis door Nederland. De reconstructie van het historische VOC-schip is vanochtend vanuit Lelystad vertrokken naar Amsterdam. Daar komt het op een draagconstructie te liggen, die naar verwachting begin volgende maand in z'n geheel op een ponton weer naar Lelystad wordt verscheept.

De hele operatie is nodig omdat de Batavia, sinds jaar en dag een publiekstrekker naast het outletcenter in Lelystad, houtrot vertoont en daardoor niet langer in het water kan blijven liggen. Voorzien van een 'stoel' is het schip in de toekomst weer te bekijken op steenworp afstand van de oude ligplaats: bij Museum Batavialand, dat eind 2028 weer open hoopt te gaan.

Het schip trok vanochtend veel bekijks:

De reconstructie van de Batavia is het geesteskind van Willem Vos, de scheepsbouwmeester die het plan in 1985 van de grond kreeg als leer- en werkgelegenheidsproject. De constructie was een puzzel. Bouwtekeningen waren in de 17de eeuw niet gangbaar en natuurgetrouwe tekeningen van de Batavia, die al op de eerste reis verging voor de kust van Australië, bestaan niet.

Door inspiratie op te doen bij andere schepen uit die tijd kon Vos toch aan de slag en in 1995, tien jaar na het begin van de bouw, doopte koningin Beatrix het schip in de haven van Lelystad. De Batavia deed dat jaar ook mee aan Sail Amsterdam. In de loop der jaren groeide de nieuwe Batavia uit tot een icoon van de stad, met naar schatting in totaal 5 miljoen bezoekers.

Voor anker in Sydney

Het schip diende ook als visitekaartje tot in het verre buitenland. Zo voer het in 1999 helemaal naar Sydney, waar het jaar erop de Olympische Spelen plaatsvonden. Die reis liep bijna op een debacle uit, schrijft Omroep Flevoland, omdat er niet genoeg geld was voor de terugreis. De gemeente Lelystad en provincie moesten toen bijspringen.

Ook maakte het schip zijn opwachting in De Scheepsjongens van Bontekoe (2007) en voer het voor opnames in avonturenfilm Michiel de Ruyter (2015) het Markermeer op. "Wie mag er nou met dit soort schepen gewoon zeeslagje spelen?", zei hoofdrolspeler Frank Lammers destijds bij een rondleiding over het schip, duidelijk onder de indruk.

Een paar jaar geleden was het volgens scheepsbouwer Vos al zo beroerd gesteld met de conditie van zijn 60 meter lange schip, dat ze de Batavia maar het beste ergens konden laten vergaan. "Zoals het een scheepswrak betaamt. Ik zou het schip een laatste rustplaats willen geven, op de Marker Wadden bijvoorbeeld. Op een leuke plek met een informatiecentrum erbij."

Zover wilde directie van Museum Batavialand het niet laten komen. Toenmalig directeur Astrid Hertog gaf al aan dat het de voorkeur zou hebben om het schip op het droge te trekken en van een overkapping te voorzien. "Maar dat is best een klus en operatie." Ruim vier jaar na Vos' voorstel om het schip een zeegraf te geven, komt de Batavia nu dus toch aan land.

De politie heeft zo'n honderd demonstranten aangehouden in verband met een actie op de A12 bij Zevenaar, ten zuidoosten van Arnhem. Actievoerders van Extinction Rebellion (XR) blokkeerden daar de weg of deden een poging daartoe.

Volgens persbureau ANP lukte het zo'n vijftig betogers rond het middaguur om de weg op te gaan. Zo klommen sommigen vanaf het talud naar de snelweg. Ook waren er demonstranten die met voertuigen het verkeer blokkeerden; daarbij werden twee busjes en een auto gebruikt. De voertuigen zijn in beslag genomen.

In de buurt van de oprit naar de A12 zijn ook mensen aangehouden.

De activisten zijn in bussen afgevoerd, de meesten zijn vrijwillig ingestapt. Sommige actievoerders bleven zitten op de weg en werden weggetild door de politie.

De politie heeft de demonstranten van de snelweg gehaald:

Premier Jetten keurt de blokkade af. In een bericht op sociale media noemt hij de actie "gevaarlijk voor weggebruikers en ontoelaatbaar".

Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat meldt dat er aangifte wordt gedaan tegen de activisten. "Demonstreren op de snelweg is verboden. Het brengt andere mensen in levensgevaarlijke situaties", schrijft hij.

Aangewezen locatie

De politie had de XR-activisten opgeroepen om naar een aangewezen locatie te gaan in het centrum van Zevenaar, anders zouden ze worden opgepakt.

De weg was door de blokkade gesloten vanaf Zevenaar in de richting van de Duitse grens, maar is inmiddels weer vrijgegeven. Het verkeer werd gedurende de blokkade via de afrit Zevenaar de snelweg afgeleid.

XR voert vaker actie op (snel)wegen tegen subsidies voor fossiele brandstoffen. De groep bezette al vaker de A12 in Den Haag. Deze keer was vooraf niet bekendgemaakt waar het protest zou plaatsvinden.