NOS Nieuws - Algemeen

De NS gaat een onderdeel van de automatisering uitbesteden aan een Nederlandse dochteronderneming van een Amerikaanse IT-leverancier. Met de samenwerking komt een deel van de bedrijfsvoering indirect in Amerikaanse handen.

Het Nederlandse Enterprise Services gaat "het beheer en de hosting verzorgen van een technisch platform waarop interne applicaties kunnen draaien", schrijft de NS. Een voorbeeld is de financiële planning van het bedrijf en een platform voor hulpmiddelen in werkplaatsen voor treinen.

Enterprise Services Nederland is een dochteronderneming van het Amerikaanse DXC Technology. Uit vertrouwelijke aanbestedingsinformatie in handen van NRC blijkt dat die Amerikaanse leverancier het goedkoopste bod deed voor de klus, maar niet het hoogst scoorde op kwaliteit. De overeenkomst geldt volgens NRC voor minimaal zes en mogelijk twaalf jaar en kost de NS maximaal 400 miljoen euro.

Volgens tech-expert Bert Hubert, oud-toezichthouder op de inlichtingendiensten, is de keuze van de NS niet opvallend, omdat het spoorwegbedrijf al jaren bezig is met het overstappen op Amerikaanse leveranciers. Hij noemt het tegenover de NOS wel bijzonder dat de NS nu deze nieuwe stap zet, omdat er steeds meer zorgen leven of gegevens wel veilig zijn in Amerikaanse handen.

NS: systemen niet kritiek

Volgens de NS gaat de nieuwe ICT-leverancier geen systemen beheren waarin persoons- of reizigersgegevens worden verwerkt. Ook zijn de systemen volgens het bedrijf geen kritieke systemen, die noodzakelijk zijn voor het rijden van de treinen of de informatievoorziening.

Hubert denkt dat de systemen wel van invloed zijn op het rijden van de treinen. Volgens hem hebben de systemen invloed op elkaar en kan een storing aan een niet-kritisch systeem wel voor ontregeling elders zorgen.

De deskundige vreest voor de wispelturigheid van de Amerikaanse president Trump, en ziet het zomaar opleggen van sancties als mogelijk gevaar. "Het is vaker gebeurd dat hij met zijn verkeerde been uit bed stapte, en dat hij sancties oplegde aan een Europees of Nederlands bedrijf." Hij wijst naar het Internationaal Strafhof, waar rechters sancties opgelegd kregen.

Digitale autonomie

Dat de NS nu kiest voor een onderneming onder een Amerikaanse leverancier, staat haaks op de Europese en Nederlandse wens om digitaal autonoom te zijn. In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA staat strategische autonomie hoog op de agenda. De NS is niet direct onderdeel van de Rijksoverheid, maar de Nederlandse staat is wel de enige aandeelhouder.

Hubert had de NS willen adviseren er langer over na te denken. "Eerder was het beheer van deze systemen in handen van KPN, dus het is niet zo dat we dit in Nederland niet kunnen." Op de vraag of het verstandig is om - kortgezegd - de VS niet op deze manier aan de knoppen te laten zitten, reageert de tech-deskundige: "Precies, en zeker niet in 2026."

De politie heeft vandaag vijftien mensen opgepakt, onder meer omdat ze via sociale media propaganda van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) hebben verspreid. Daarin wordt opgeroepen tot deelname aan de gewapende jihadistische strijd.

Ze worden verdacht van opruiing met een terroristisch misdrijf en in sommige gevallen ook van deelname aan een terroristische organisatie.

De verdachten zijn 16 tot 53 jaar oud. Vier zijn minderjarig. De aanhoudingen werden in negen politieregio's verricht, verspreid over het gehele land, waarbij het Haagse korps de meeste personen oppakte: vier.

Syrische nationaliteit

De hoofdverdachte in de zaak werd op 20 januari al aangehouden. Van de in totaal zestien verdachten hebben er dertien de Syrische nationaliteit, drie de Nederlandse. Het onderzoek is nog in volle gang. Daaruit moet onder andere blijken of ze als groep samenwerkten of dat het om individualistische acties ging, aldus het OM.

De verdachten waren onder meer actief op TikTok, aldus het OM. Ze verspreidden daar propaganda van terreurgroep Islamitische Staat (IS). Die propaganda bestond uit filmpjes waarop terroristen en onthoofdingen te zien zijn. Ook bevatten de filmpjes oproepen om mee te doen aan de gewapende jihadistische strijd, verheerlijken ze het martelaarschap en tonen ze IS-liederen en preken van IS-leiders.

De politie in Den Haag kreeg in augustus vorig jaar zicht op een TikTok-account. Daarop werd IS-propaganda getoond, met Nederlandse ondertiteling. Sommige posts werden meer dan 100.000 keer bekeken, aldus het OM. Vervolgens startte de politie een onderzoek.

Het Openbaar Ministerie benadrukt dat het onderzoek ook na de arrestaties van vandaag wordt voortgezet, waarbij meer aanhoudingen niet worden uitgesloten.

Eerdere aanhoudingen

In april vorig jaar hield de politie in een soortgelijk onderzoek veertien personen aan. Zij deelden eveneens terreurpropaganda op TikTok en net als bij de aanhoudingen van vandaag was een deel minderjarig: de jongste verdachte was 14 jaar.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bestempelde ruim een half jaar geleden de snelle online radicalisering van jongeren als "een gevaar voor de nationale veiligheid".

Voormalig NCTV-topman Pieter-Jaap Aalbersberg noemde die snelle radicalisering reden tot zorg. Aalbersberg: "Jongeren kunnen op den duur overgaan tot een terroristische geweldsdaad. Daarom is de aanpak van online radicalisering cruciaal, evenals het online modereren van terroristische en extremistische inhoud door sociale mediaplatformen."

Kanye West, nu bekend als Ye, komt naar Nederland. Op 6 juni staat hij met een eenmalige show in het Gelredome, melden concertorganisator J.Noah Live en het Arnhemse stadion.

Het is zijn eerste concert in Europa sinds 2014. De laatste keer dat hij in Nederland op het podium stond was in 2013.

Het concert in Arnhem is de eerste Europese stop. Voor zover bekend staat er verder alleen nog een concert gepland op 18 juli in Italië, in Reggio Emilia.

'Sorry voor gedrag'

Kanye West brak begin 2000 door als producer en rapper en groeide uit tot een wereldster. Hij had grote impact op de muziek-, mode- en popcultuur. West won talloze prijzen met zijn albums. Ook zette hij modemerk Yeezy op.

Door zijn huwelijk met realityster en ondernemer Kim Kardashian kwam zijn privéleven extra in de schijnwerpers te staan. De twee trouwden in 2014 en gingen in 2021 uit elkaar.

De afgelopen jaren raakte West in opspraak door zijn antisemitische uitspraken op sociale media. Hij plaatste foto's van zichzelf in kleding met hakenkruizen erop. Ook verkocht hij artikelen met het symbool erop in zijn webshop.

In 2023 bood hij de Joodse gemeenschap in het Hebreeuws zijn excuses aan voor de uitspraken. Twee weken geleden zei hij opnieuw sorry, in een paginagrote advertentie in The Wall Street Journal. Hij ontkende daarin dat hij een nazi is en zei dat zijn gedrag komt door een auto-ongeluk dat hij 25 jaar geleden had, waarbij hij hersenschade opliep.

Hij zei dat hij een bipolaire stoornis ontwikkelde en daardoor de realiteit uit het oog verloor.

Het RIVM heeft 65 nieuwe chemische stoffen in het oppervlaktewater onderzocht, waarvan er vijf extra aandacht nodig hebben. Het instituut vindt dat er minder chemicaliën in het oppervlaktewater geloosd moeten worden en spreekt waterbeheerders vanwege de drinkwaterveiligheid aan op hun verantwoordelijkheid.

De waterbeheerders zijn Rijkswaterstaat, waterschappen, gemeentes en provincies. Zij controleren of er nieuwe chemische stoffen in het oppervlaktewater zitten. Een derde van het drinkwater in Nederland wordt uit dit water gehaald. Voor stoffen die boven de zogeheten signaleringswaarde komen, moet worden onderzocht of de stof via het drinkwater een gezondheidsrisico kan zijn.

Het RIVM onderzocht 65 stoffen die tussen 2017 en 2020 in het oppervlaktewater boven die signaleringswaarde uit kwamen. Het zijn vooral stoffen uit industrieën, resten van medicijnen en bestrijdingsmiddelen.

Eenvoudige zuivering

Voor vijf stoffen concludeerde het milieu-instituut dat de concentraties in het oppervlaktewater te hoog zijn om er met eenvoudige zuivering veilig drinkwater van te maken, iets wat wel moet volgens de Europese waterrichtlijn.

Wat dit in de praktijk betekent voor de veiligheid van drinkwater, is nog deels onbekend. Het RIVM merkt hierbij op dat drinkwaterbedrijven in Nederland nu vaak ook al meer doen dan een eenvoudige zuivering.

Een van de vijf stoffen die in hoge concentraties zijn gevonden, is lithium. Op basis van nader onderzoek concludeert het RIVM dat lithium in ons drinkwater nu geen risico vormt voor de gezondheid. Voor de andere vier stoffen wil het RIVM dit nog onderzoeken.

Om de kwaliteit in de toekomst veilig te stellen, is het belangrijk dat er minder chemische stoffen in het water terechtkomen, waarschuwt het instituut. De stoffen komen vooral via industriële lozingen in het oppervlaktewater terecht. Volgens het RIVM zullen drinkwaterbedrijven en waterbeheerders hierdoor steeds meer moeite moeten doen om het drinkwater schoon te krijgen.

In Frankrijk zijn 24 gezinnen een rechtszaak begonnen tegen de Franse staat en fabrikanten van babyvoeding in de zaak van de vervuilde babymelk. Dat meldt Radio France.

De gezinnen eisen onder meer onafhankelijke onderzoeken naar mogelijk besmette babyvoeding waardoor hun baby's ziek zijn geworden.

De kwestie kwam twee maanden geleden aan het licht, toen voedselgigant Nestlé partijen babyvoeding terugriep na de vondst van de giftige stof cereulide in het poeder. Die stof kan leiden tot ernstige spijsverteringsproblemen.

Na Nestlé riepen ook andere makers van babyvoeding, zoals Danone en Lactalis, producten terug. Inmiddels zijn er terugroepacties geweest in meer dan zestig landen, waaronder Nederland.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) meldde gisteren dat er tientallen meldingen zijn binnengekomen van ouders die vermoeden dat hun kind ziek is geworden door het drinken van vervuilde babyvoeding.

Saskia Houttuin, correspondent Frankrijk:

"De lijst van teruggeroepen flesvoeding breidt nog altijd verder uit, wat het vertrouwen in het optreden van fabrikanten niet ten goede komt. Dat geldt ook voor de Franse regering, die wordt verweten haar verantwoordelijkheid af te schuiven op de melkfabrikanten. Vandaar dat de aanklacht van de families zich ook richt op de Franse staat. In een reactie op het onderzoek van Radio France zegt het ministerie van Landbouw dat de onderzoeken naar mogelijk besmette melk 'prioriteit' hebben.

In deze zaak wordt ook pijnlijk duidelijk hoe weinig mogelijkheden Frankrijk zelf heeft om goed onderzoek te doen; slechts één laboratorium in het land is in staat om cereulide te detecteren, en dat heeft niet veel capaciteit. Wetenschappers zouden al jaren wijzen op de noodzaak om een laboratorium op te zetten dat zich specifiek richt op het opsporen van cereulide, zodat bij een gezondheidscrisis snel kan worden ingegrepen.

Volgens het landbouwministerie lopen bij het laboratorium momenteel vijf onderzoeken naar de mogelijke aanwezigheid van cereulide in flesvoeding. Het zou gaan om melk die afkomstig is van families van kinderen met klachten. Twee van deze kinderen, allebei baby's, zijn overleden. Het is nog onduidelijk of dat verband houdt met besmette flesvoeding."

De oorzaak van de besmetting bleek te zitten in een vervuild ingrediënt dat was geleverd door een externe toeleverancier, het Chinese bedrijf Cabio Biotech.

Momenteel worden in Frankrijk twee partijen babypoeder geanalyseerd in strafrechtelijke onderzoeken vanwege de dood van twee baby's die mogelijk vervuilde babymelk hadden gedronken.

Volgens de ouders die nu een zaak beginnen in Parijs moeten er nog veel meer partijen worden geanalyseerd door onafhankelijke laboratoria. Nu moeten ouders die vermoeden dat hun baby ziek is geworden door besmette babyvoeding de producten terugsturen naar de fabrikant voor onderzoek.

Andere rechtszaak

Volgens de advocaat die de gezinnen bijstaat, Nathalie Goutaland, is die procedure op z'n minst twijfelachtig. "Door ouders te vragen de poeders terug te sturen naar Nestlé, plaatst het bedrijf zichzelf aan het roer van een gezondheidsonderzoek dat het direct aangaat", zei Goutaland tegen Radio France.

De Franse staat wordt meegenomen in de zaak, omdat die de gezinnen zou doorverwijzen naar de fabrikanten en dus naar een volgens hen niet-neutrale instantie. Ze beschuldigen de staat en de fabrikanten van "opzettelijke gevaarzetting, het bewaren van gevaarlijke goederen, onvrijwillig letsel" en ook "het belemmeren van de waarheidsvinding".

Eerder spande consumentenorganisatie Foodwatch in Frankrijk al een zaak aan tegen Nestlé en twee andere fabrikanten van babyvoeding. Volgens Foodwatch hebben de bedrijven en de autoriteiten het publiek "veel te laat" gewaarschuwd voor besmet melkpoeder. Nestlé sprak dat tegen.

In de weilanden van het Utrechtse Eemdijk zijn meerdere velduilen gespot. De roofvogels trekken veel bekijks.

Statief uitgeklapt, dikke jas aan, camera met telelens in de aanslag. Sinds anderhalve week wordt het dorp overspoeld door vogelaars die hopen een glimp op te vangen van de velduil. Volgens kenners zouden er zo'n twintig in het gebied zitten.

Vogelaars staan elke dag al vroeg langs een weiland:

De beschermde en bedreigde roofvogel trekt over het noordelijk halfrond, vooral door Noord-Europa, Rusland en Noord-Amerika, op zoek naar voedsel. 's Winters duikt hij vaker op in Nederland, maar zelden in het midden van het land.

Goed gecamoufleerd

De velduil laat zich ook niet makkelijk zien. De uilen zitten laag in het gras en gaan vrijwel op in het winterse landschap. René uit Zeist is op de fiets gekomen. Hij was de afgelopen dagen nog in de Soesterduinen om naar ransuilen te kijken, maar toen hij op het nieuws hoorde over de velduilen in Eemdijk, besloot hij daarheen te gaan. "Ik heb er een paar gezien. Ik hoop ze te zien vliegen en jagen, maar dat is nog niet gelukt", vertelt hij aan RTV Utrecht.

Een vrouw uit Bemmel staat met camera in de hand in het veld. "Ransuilen, kerkuilen; allemaal prachtig, maar de velduil is van een ander kaliber." Het zit hem in die ronde kop, vertelt ze. Ze is speciaal voor de velduilen naar Eemdijk gereden. "De velduil is een van de mooiste uilen. En je ziet ze bijna nooit. Dus dat is heel speciaal."

Dat er hier mogelijk twintig zitten, maakt het extra bijzonder. De liefhebster uit Bemmel heeft er al twee gezien. "Maar ze zitten erg verstopt. Je moet heel goed kijken om ze te vinden."

Maatregelen tegen drukte

De Vogelbescherming wijst erop dat mensen afstand moeten houden. Omdat de velduil een beschermde en bedreigde soort is, mag hij niet worden verstoord.

Afgelopen weekend was het zo druk dat de gemeente maatregelen trof. In een deel van Eemdijk geldt een parkeerverbod en de smalle Maatsweg is tijdelijk eenrichtingsverkeer.

Toezichthouders hebben het er druk mee. Handhaver Gerard Koster: "Bermen zijn kapotgereden en er stonden auto's aan beide kanten van de weg." Over het aantal uitgedeelde bekeuringen worden geen uitspraken gedaan.

Het heeft inmiddels 493 dagen geduurd. Zo lang heeft de Engelse voetbalgrootmacht Manchester United het niet voor elkaar gekregen om vijf wedstrijden achter elkaar te winnen. Sportief gezien niet fijn voor de fans, maar één van hen ondervindt er ook de uiterlijke gevolgen van. Vandaag zou dat wel eens afgelopen kunnen zijn.

Frank Ilett, online ook bekend als The United Strand, gunde zichzelf sinds oktober 2024 geen knipbeurt meer tot het moment dat zijn club vijf keer achter elkaar won. Nadat het onder de Nederlandse trainer Erik ten Hag en diens opvolger Ruben Amorim niet was gelukt, gloort er onder de nieuwe trainer Michael Carrick hoop.

Van dag 1 tot dag 492:

Als vanavond de uitwedstrijd bij West Ham United wordt gewonnen, is de zegereeks compleet en mag de tondeuse door het haar van Ilett. En dat is niet onvoorstelbaar, aangezien The Red Devils in deze reeks al de nummer 1 en 2 van de Premier League, Arsenal en aartsrivaal Manchester City, aan de zegekar bonden. West Ham staat 18de in de competitie.

Ondanks de sportieve malheur bij zijn club, heeft de actie van Illet hem zelf geen windeieren gelegd. Het bracht hem sponsordeals en media-optredens, zowel in het Verenigd Koninkrijk als daarbuiten. De 29-jarige supporter werkte samen met verschillende merken, zette een eigen webshop op en onder meer haarverzorgingsbedrijven wilden hem als uithangbord gebruiken. Ook verscheen hij regelmatig in Britse tabloids en sportmedia.

Toch ontkent hij dat hij er rijk mee is geworden. "Ik ben absoluut niet de miljonair die sommige mensen denken dat ik ben", zegt hij tegen de Engelse tabloidkrant The Sun. "Dat is niet zo. Maar dat is ook niet waarom ik ermee begonnen ben."

Het volume van Iletts kapsel is naar mate de tijd vorderde zo gegroeid, dat het doet denken aan het kapsel van een speler met de beroemdste haardos in de clubgeschiedenis. Zelf maakt hij er grapjes over: "Marouane Fellaini was natuurlijk de betere atleet, maar ik denk dat mijn haar dat van hem misschien voorbijgestreefd heeft."

Ondanks alle positieve aandacht, kreeg Ilett ook te maken met agressie van fans die de actie juist niet konden waarderen. Na een wedstrijd tegen Chelsea trok een medesupporter hard aan zijn haar. De dader kreeg later een stadionverbod.

Na het ontslag van Amorim had hij geen vertrouwen meer de sportieve ommekeer, zegt hij tegen The Sun. Maar onder Carrick ziet het er nu opeens heel anders uit. Hoewel hij nog niet geheel gerust is op de zege tegen West Ham, ziet hij het wel als een passend slot.

"Het lijkt bijna in de sterren geschreven dat Carrick wint van zijn oude club", zegt hij. "Het voelt als het perfecte einde." Michael Carrick begon zijn carrière als speler bij West Ham om die uiteindelijk af te sluiten in Manchester, waar hij veel prijzen won en aanvoerder werd.

Die vijfde winstpartij zal ook worden toegejuicht door Ilett uit persoonlijke, praktische overwegingen. "Het echte probleem is dat ik nauwelijks nog kan zien. Het is maar goed dat ik een bril draag, want die houdt mijn pony een beetje omhoog. Het moet er gewoon af."

Haar wordt gedoneerd

Ilett is Brit, maar woont in Spanje. Hij zal de wedstrijd tegen West Ham vanavond online kijken. Mocht het zover komen, dan doneert hij zijn lokken aan de Little Princess Trust, een Britse organisatie die pruiken maakt voor kinderen die door ziekte hun haar kwijt zijn. "Mijn haar is nu 25 centimeter lang, dus gelukkig lang genoeg om te kunnen doneren."

West Ham United - Manchester United begint vanavond om 21.15 uur Nederlandse tijd.

Er is een nieuw landelijk meldpunt waar kinderen en jongeren discriminatie kunnen melden. Het meldpunt werd vandaag gelanceerd in Utrecht. Bij Discriminatie.nl Jeugd moeten kinderen uit heel Nederland ervaringen kunnen delen via de telefoon of een internetformulier, vragen kunnen stellen en ondersteuning kunnen krijgen.

Getrainde medewerkers luisteren naar de meldingen van kinderen, maar kunnen ook vervolgstappen ondernemen. "Dat kan bijvoorbeeld een gesprek op school of bij de sportvereniging zijn, of het bijstaan bij aangifte", zegt woordvoerder Jessica Haanappel. "Het ligt eraan wat het kind wil."

Tot nu toe geen eigen meldpunt

Het meldpunt komt voort uit de aanbevelingen van een onderzoek van de Kinderombudsman Amsterdam. Daaruit bleek dat kinderen graag op een gemakkelijke manier racisme of discriminatie willen delen, zoals bij een meldpunt. Ook drong het VN-kinderrechtenverdrag erop aan dat het mogelijk moet zijn voor kinderen om melding te doen als hun rechten worden geschonden.

Haanappel: "Tot nu toe was er geen aparte plek waar kinderen zelf discriminatie konden melden Vooral ouders maakten daar een melding van. Nu hopen we dat kinderen het zelf gaan melden."

'Kinderen weten niet wat ze moeten doen'

Volgens Roline de Wilde, directeur van de Kindertelefoon, is het belangrijk dat er een specifiek punt is voor kinderen om te praten over discriminatie. Bij de telefonische dienst zien ze dagelijks de gevolgen ervan. "Ze vertellen ons dat zij worden gepest om hun uiterlijk, nageroepen vanwege hun huidskleur of niet geaccepteerd op basis van hun genderidentiteit of seksuele voorkeur. Deze ervaringen zorgen voor angst, schaamte en verdriet en veel kinderen weten niet wat ze moeten doen."

De organisatie gaat ook rapportages maken over de meldingen die binnenkomen, zoals nu al gebeurt voor het algemene meldpunt. Dat moet ervoor zorgen dat patronen en trends eerder gesignaleerd worden en er gerichter beleid op kan worden gemaakt, aldus Haanappel.

Elektrische motoren zijn sterk in opkomst in Oost-Afrika. Dat is goed nieuws voor het milieu én voor de vele motortaxichauffeurs, want groen rijden blijkt ook meer verdienen.

In de Ugandese hoofdstad Kampala is het druk op de wegen. De stad barst uit haar voegen en het verkeer staat vaak muurvast. Motortaxi's, lokaal boda-boda's genoemd, slalommen behendig tussen de auto's door. Ze zijn snel, goedkoop en daardoor enorm populair bij passagiers.

Tegelijkertijd zorgen de miljoenen benzinemotoren in Oost-Afrikaanse steden voor ernstige luchtvervuiling. Dat is slecht voor het klimaat en voor de gezondheid van de inwoners. Maar langzaam ontstaat een omslag: steeds meer motortaxi's zijn elektrisch.

'Veel goedkoper dan tanken'

Sam Atumanyir rijdt op een elektrisch model van het merk Spiro. "Hij is makkelijk te besturen, stil, sterk en heeft weinig onderhoud nodig", vertelt hij langs de kant van de weg in Kampala. Volgens de directeur van Spiro Uganda rijden er inmiddels zo'n 18.000 van deze e-motoren rond in de hoofdstad. Ze kosten ongeveer 950 euro en worden vaak via afbetaling aangeschaft.

Rond de elektrische motoren is inmiddels een complete infrastructuur opgebouwd. Atumanyir laadt zijn motor niet thuis op, maar gaat naar een van de 120 batterijwisselstations in de stad. Voor nog geen 2 euro levert hij daar zijn lege batterij in en krijgt hij een volle terug. "Dat is veel goedkoper dan tanken. Zo kan ik weer zo'n 80 kilometer vooruit." Opladen kost minder dan de helft van wat brandstof kost voor dezelfde afstand.

In meer Afrikaanse landen groeit deze elektrische mobiliteit snel. In Ghana, Kenia en Ethiopië gaat de ontwikkeling zelfs nog sneller dan in Uganda. Overal investeren start-ups in elektrische motoren en netwerken van oplaad- en wisselstations.

In Rwanda stimuleert de overheid de overstap met belastingvoordelen en subsidies, niet alleen om luchtvervuiling tegen te gaan, maar ook om de afhankelijkheid van geïmporteerde brandstof te verminderen. In meerdere landen rijden inmiddels ook elektrische bussen rond en neemt het aantal particuliere elektrische auto's toe.

'2026 wordt het jaar van elektrische opschaling'

Volgens investeringsanalist Heran Getaneh uit Ethiopië wordt 2026 het jaar van grootschalige opschaling van elektrische twee- en driewielers in Afrika. Behalve motorfietsen gaat het daarbij ook om elektrische tuktuks. "Door de groeiende stedelijke bevolking en stijgende brandstofprijzen wordt elektrische mobiliteit voor miljoenen mensen een slimme financiële keuze", stelt ze.

Bovendien zijn de kosten van de elektrische accu's de afgelopen tien jaar sterk gedaald, waardoor de aanschaf steeds betaalbaarder wordt. Volgens onderzoek van de Africa E-Mobility Alliance groeit het aantal elektrische twee- en driewielers jaarlijks met 38 procent.

Meer werkgelegenheid

De opkomst van elektrische motoren leidt bovendien tot meer werkgelegenheid, vooral omdat veel voertuigen lokaal worden geassembleerd. Op een industrieterrein in Kampala worden Spiro-motoren in elkaar gezet. "Elke 45 seconden rolt er een nieuwe motorfiets van de band", zegt fabrieksmanager Janet Karambu Nyamu trots. Een jonge technicus vult aan: "Ik werk met nieuwe technologie en hoop later zelf een bedrijf te beginnen met deze kennis."

Toch is de overstap niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sommige motortaxichauffeurs blijven sceptisch. "Wat als ik de stad uit wil?", vraagt Abbubeker, gehuld in een leren motorjack, zich af. "Daar zijn geen batterijwisselstations. Dan sta ik stil met een lege accu. Benzine is overal." Daarmee raakt hij een van de grootste uitdagingen: het uitbreiden van batterijwisselstations buiten de steden.

Atumanyir erkent dat punt, maar ziet vooral de voordelen. "Passagiers vinden deze motor comfortabel en stil. Ik verdien meer, kan studeren en mijn familie ondersteunen. En onze lucht wordt schoner. Elektrisch is de toekomst."

Gamebedrijf Blizzard gaat in de populaire game Overwatch het gezicht van een nieuw karakter aanpassen, nadat het bedrijf vanuit de gamegemeenschap onder meer werd beschuldigd van een te commerciële insteek bij het ontwerpen van gezichten.

Het gaat om het uit China afkomstige personage Anran. Ze werd in augustus vorig jaar voor het eerst getoond door Blizzard. In dat filmpje had ze een scherpe kaaklijn en neus, en een volwassen uiterlijk.

Maar toen ze vorige week werd aangekondigd als een nieuw en speelbaar karakter, was haar gezicht flink aangepast. Zo had ze een aanzienlijk ronder en jonger gezicht en een kleinere neus, vergelijkbaar met de gezichten van andere Aziatische karakters in Overwatch.

Die verandering viel de fans van de game, die met zo'n 15 miljoen spelers per maand een van de populairste spellen van Blizzard is, meteen op. Zij betichtten Blizzard van het bewust creëren van een standaarduiterlijk: spelers zouden eerder geneigd zijn om bijvoorbeeld nieuwe uniforms voor hun karakters aan te schaffen, als die personages gebaseerd zijn op bepaalde schoonheidsidealen.

Daarnaast verweten ze Blizzard een gebrek aan creativiteit bij het maken van gezichten van vrouwelijke gamekarakters: het zogenoemde same face syndrome.

Overwatch

Overwatch werd in 2016 uitgebracht door het Amerikaanse gamebedrijf Blizzard. In het spel strijden teams van vijf of zes spelers tegen elkaar, waarbij elk karakter een andere rol heeft. De game heeft inmiddels twee delen en leverde al meer dan een miljard dollar op door spelverkopen en aankopen binnen het spel.

Blizzard valt onder de vleugels van game-uitgever Activision Blizzard, een van de grootste game-uitgevers ter wereld die in 2023 voor 69 miljard dollar werd overgenomen door Microsoft. Dat was toen de grootste overname ooit in de game-industrie, die op zijn beurt weer groter is dan de muziek- en filmindustrie tezamen.

Ook de actrice die de stem inspreekt van het karakter, Fareeha Andersen, liet zich kritisch uit. In een video zei ze afgelopen weekend dat het aangepaste gezicht haar een "slechte smaak" bezorgt en dat het niet past bij het karakter waarvan ze de stem heeft ingesproken.

Andersen zei verder dat ze die kritiek ook had gedeeld met de makers van de game. Vervolgens plaatste Overwatch-gamedirecteur Aaron Keller afgelopen nacht een video, waarin hij zei dat er op dit moment wordt gesproken over hoe het gezicht van Anran kan worden aangepast, "zodat ze lijkt en voelt als de stoere, oudere zus zoals we haar voor ons zagen".

Hij deelde nog geen details over wat er precies wordt veranderd, omdat dergelijke aanpassingen volgens Keller complex zijn. Hij hoopt verder dat de aanpassingen ergens in de komende maanden zijn doorgevoerd.

De Duitse politie heeft nieuwe foto's gedeeld van het bankgebouw in Gelsenkirchen dat eind december is leeggeroofd. Te zien is dat alle kluisjes in de kelder zijn opengebroken. Lege cassettes uit de kluisjes liggen metershoog op elkaar.

De foto's zijn gemaakt op de ochtend dat de bankroof werd ontdekt. De politie heeft ook een nieuwe foto gedeeld van het boorgat dat de dieven hebben gemaakt. Een andere foto daarvan was tot nu toe de enige van de plaats delict die openbaar was gemaakt.

Dit zijn de nieuwe foto's; delen ervan zijn door de politie geblurd:

De lege kluisjes werden ontdekt op de ochtend van maandag 29 december. De dieven moeten ergens tussen Kerstavond en die ochtend hebben toegeslagen. In het weekend was de brandweer in het bankgebouw nadat daar een brandalarm was afgegaan, maar toen zou niets opvallends zijn gezien.

De dieven zijn binnengekomen door een boorgat vanuit de archiefkamer van de bank. Binnen braken ze zo'n 3000 kluizen open. De omvang van de schade is nog steeds niet duidelijk. De politie gaat uit van een buit ter waarde van tientallen miljoenen euro's.

Kort na de roof meldden zich getuigen die in het weekend 's nachts mensen met grote tassen in het trappenhuis van een naastgelegen parkeergarage hadden gezien. Camerabeelden uit de parkeergarage toonden gemaskerde mannen die een zwarte Audi en een witte Mercedes-bestelbus naar de uitgang begeleidden.

Inmiddels zijn zo'n 600 tips binnengekomen, maar dat heeft nog niet geleid tot aanhoudingen. "Het was sensationeel goed en intensief voorbereid", zei de minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Noordrijn-Westfalen in januari.

Het forensische onderzoek is inmiddels zo goed als afgerond. De politie van Gelsenkirchen heeft enkele honderdduizenden voorwerpen bekeken en gefotografeerd. Zo'n 50.000 objecten zijn gedetailleerd vastgelegd. Alles uit de ruimte is opgeslagen op een veilige plek met politietoezicht.

Wanneer de plaats delict wordt vrijgegeven, is nog niet bekend. Ook is niet duidelijk wanneer gedupeerden achtergelaten spullen kunnen claimen.

Er werken 350 agenten in het rechercheteam Bohrer (boor). Die hebben al het bankpersoneel en zo'n 1200 gedupeerden ondervraagd. Er staan nog enkele honderden verhoren gepland. "Voor het succes van een strafproces is het van cruciaal belang dat alle gedupeerde klanten worden ondervraagd", zegt de politie.

Ruim honderd internationale organisaties hebben zich aangesloten bij een manifest voor een verbod op apps waarmee foto's van mensen digitaal 'uitgekleed' kunnen worden. In Nederland zijn dat de gemeente Amsterdam en expertisebureau voor online misbruik Offlimits.

In het manifest wordt opgeroepen op tot een wereldwijde ban op deze zogenoemde nudifying tools. De technologie, die vooral misbruikt wordt voor het manipuleren van beelden van vrouwen, meisjes en kinderen, brengt ernstige risico's met zich mee, waaronder seksuele uitbuiting en chantage. Socialemediaplatform X kwam onlangs in opspraak omdat zijn chatbot Grok ook nepnaaktbeelden kon maken.

Het manifest vraagt overheden om binnen twee jaar wetten in te voeren die het gebruik, de verspreiding en de verkoop van deze tools verbieden. Ook wordt een oproep gedaan aan techbedrijven en het publiek om actie te ondernemen tegen deze schadelijke technologieën en de gevolgen ervan te beperken.

'Wetgeving stopt bij de grens'

Offlimits-bestuurder Robbert Hoving zegt dat de AI-technologie gebruikt wordt om naaktbeelden te genereren die niet meer van echt te onderscheiden zijn. "Daarmee doet het ook precies hetzelfde met slachtoffers als bij echte naaktfoto's die worden verspreid. Slachtoffers kunnen niet meer slapen en willen niet meer naar school. Het leidt tot grote paniek, zelfs tot suïcidale gedachten."

De beelden worden volgens Hoving vooral gebruikt om mensen onder druk te zetten. "We zien twee vormen. Bij meiden gaat het om sextortion. Dan wordt gedreigd de nepbeelden te verspreiden als ze geen echte foto's sturen of seksuele handelingen verrichten. Bij jongens wordt met hetzelfde gedreigd als er geen geld wordt overgemaakt."

Hoving zegt dat in Nederland veel toepassingen al verboden zijn, maar volgens hem stopt de wetgeving bij de grens. Daarom pleit Offlimits voor geharmoniseerde wetgeving op internationaal niveau, zodat deze toepassingen nergens meer kunnen bestaan. "Als je dit alleen in één land verbiedt, maar het blijft elders toegestaan, dan kunnen er nog steeds slachtoffers vallen", zegt Hoving.

Stijging van 260 procent

De oproep richt zich niet alleen op overheden, maar ook op technologiebedrijven en de samenleving als geheel. Bedrijven moeten ervoor zorgen dat hun tools niet misbruikt kunnen worden voor het maken van dit soort beelden, vindt Hoving. Daarnaast is bewustwording cruciaal. "We moeten elkaar erop aanspreken dat dit niet kan, en het onderwerp structureel meenemen in voorlichtingsprogramma's op scholen", zegt hij.

Het onderwerp krijgt ook in Nederland politieke aandacht. Het aankomende kabinet wil inzetten op digitale veiligheid en overweegt onder meer maatregelen tegen seksuele deepfakes. Hoewel de bestaande Nederlandse wetgeving volgens Hoving al mogelijkheden biedt om op te treden, is hij positief over die extra focus. "Iedere extra aandacht is nodig om dit probleem op te lossen."

Die urgentie blijkt ook uit de cijfers die Offlimits ziet. De organisatie registreerde het afgelopen jaar een sterke toename van meldingen. "Ten opzichte van vorig jaar zien we een stijging van 260 procent van mensen die zich bij onze hulplijn melden omdat ze slachtoffer zijn geworden van met AI gemaakt materiaal", zegt Hoving. Dat onderstreept volgens hem dat snelle en gezamenlijke actie noodzakelijk is.

Bijna een op de vijf verenigingen van eigenaars (vve's) heeft te weinig geld in kas om noodzakelijk onderhoud aan het pand te kunnen doen. Dat meldt Vereniging Eigen Huis (VEH) op basis van een enquête onder de eigen leden.

Volgens de belangenvereniging lopen de maandelijkse bijdragen steeds meer op, terwijl er tegelijkertijd te weinig wordt gespaard. Dat vergroot het risico op achterstallig onderhoud. Volgens Vereniging Eigen Huis is dat extra zorgelijk, omdat de overheid inzet op het verduurzamen van appartementencomplexen.

De appartementseigenaren die de vragenlijst invulden, betalen gemiddeld 270 euro per maand aan vve-kosten. Dat is 65 euro meer dan vijf jaar geleden, een stijging van 32 procent. In de afgelopen jaren zijn de bouwkosten ook flink gestegen. De VEH hoort ook van vve's waar de servicekosten in vijf jaar tijd met wel 500 euro zijn gestegen.

Bereid meer te betalen

Uit het onderzoek blijkt dat 65 procent van de appartementseigenaren bereid is om meer te betalen voor een goed onderhouden pand. Tegelijkertijd nemen de zorgen toe bij andere eigenaren, die moeite hebben met de steeds hogere bijdrage en die soms nu al nauwelijks kunnen betalen.

Daar komt bij dat dus bijna een op de vijf vve's nu al te weinig geld als buffer heeft om het noodzakelijke onderhoud in de komende jaren te betalen. Daardoor maken veel bewoners zich zorgen over de betaalbaarheid op de langere termijn.

'Lenen moet toegankelijker'

Volgens Vereniging Eigen Huis moet geld lenen voor vve's toegankelijker worden gemaakt als er groot onderhoud nodig is. Ruim de helft van de ondervraagden zou graag willen lenen om groot onderhoud te kunnen uitvoeren. Daarbij willen veel eigenaren ook direct verduurzamen, wat de kosten verder kan verhogen.

Er zijn al wel vve-leningen, maar die zijn vaak alleen toegankelijk voor grotere vve's en vooral gericht op verduurzaming. Dat terwijl juist onderhoud vaak de grootste kostenpost is.

Onderhoud en verduurzaming zijn sterk met elkaar verbonden, zegt Cindy Kremer, directeur van Vereniging Eigen Huis. "Wanneer het dak lek is of de kozijnen rot zijn dan heeft dat de eerste prioriteit voor een vve. Maar verduurzaming kan daar vervolgens slim aan worden gekoppeld, bijvoorbeeld door bij dakvervanging direct te isoleren of door in de nieuwe kozijnen hoogrendementsglas te plaatsen."

VEH roept het kabinet op om de leenmogelijkheden voor vve's te verruimen, omdat onderhoud en verduurzaming volgens de vereniging vaker gecombineerd moeten kunnen worden zonder dat eigenaren in de financiële stress komen.

Philips heeft in 2025 voor het eerst in jaren weer winst gemaakt. Die kwam uit op 897 miljoen euro. De goede resultaten zijn vooral te danken aan de hogere verkoop van tandenborstels en scheerapparaten.

Ook de verkoop van medische apparatuur aan ziekenhuizen nam in de laatste drie maanden van vorig jaar toe. Volgens topman Roy Jakobs groeide met name de verkoop in Noord-Amerika. Dat is opvallend, omdat het afgelopen jaar de Amerikaanse importheffingen werden ingevoerd.

Philips denkt dit jaar de pijn van de heffingen iets meer te voelen. "We verwachten dat de heffingen ons honderden miljoenen extra zullen kosten, maar door maatregelen te nemen verwachten we dat de impact op de resultaten gering zal blijven", zegt Jakobs.

De positieve jaarcijfers voor Philips volgen na jaren van verlies door de grote problemen met de slaapapneu-apparaten. Philips moest in totaal 1,1 miljard dollar aan schikkingen betalen. Het bedrijf leed in 2024 nog een verlies van 698 miljoen euro en het jaar ervoor een verlies van 463 miljoen.

Ook Philips zet meer in op AI

Vandaag maakt Philips ook aan beleggers bekend wat de strategie zal zijn de komende jaren. Topman Jakobs liet tijdens een persbijeenkomst al weten dat het bedrijf de pijlen nog meer wil richten op kunstmatige intelligentie (AI).

"Op dit moment zetten we AI al in bij een aantal van onze apparaten, om te kunnen inschatten hoe groot de kans is dat iemand een hartinfarct krijgt", aldus Jakobs.

Naar verwachting zal Jakobs de komende jaren verantwoordelijk blijven voor het doorvoeren van de nieuwe strategie bij Philips. De raad van commissarissen wil zijn aanstelling als topman verlengen, bleek vandaag. De aandeelhouders stemmen hier in mei over, maar dat is doorgaans niet meer dan een formaliteit.

De Nationale ombudsman is een onderzoek gestart naar de vraag of de overheden van Bonaire en Nederland hun zorgplicht tegenover inwoners van Bonaire hebben geschonden. Aanleiding is de aanhoudende problematiek rond de vuilstort bij Lagun, waar de afgelopen weken opnieuw branden uitbraken. Omwonenden werden geëvacueerd en keerden weer terug zonder dat vaststond of hun leefomgeving veilig was.

De ombudsman zegt dezelfde problemen terug te zien in andere dossiers op Bonaire, waar risico's al jaren bekend zijn maar ingrijpen uitblijft. Daarom onderzoekt hij nu of zowel de lokale als nationale overheid de fundamentele zorgplicht heeft geschonden. Ondertussen roept hij opnieuw op tot een onmiddellijk einde aan de vuilstort en ingrijpen door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

De uitkomst van het onderzoek kan verstrekkende gevolgen hebben. Bonaire valt als zogeheten bijzondere gemeente rechtstreeks onder Nederlands bestuur. Als blijkt dat de zorgplicht is geschonden, raakt dat niet alleen het eiland, maar ook Den Haag.

'De overheid liet mij staan'

Wat die zorgplicht betekent, wordt duidelijk in het verhaal van Joyce. Zij speelt een hoofdrol in een eerder rapport van de ombudsman. Joyce woont sinds 2019 in een landelijk gebied op Bonaire. Vanaf 2022 werd in haar directe omgeving illegaal diabaas afgegraven. Diabaas is een steensoort die op Bonaire wordt gebruikt als grondstof voor de aanleg van wegen en de bouw van huizen.

Door het afgraven ontstonden diepe kuilen, waarin vervolgens illegaal afval werd gedumpt. Vrachtwagens reden af en aan langs haar huis, met stof, lawaai en verzakking van haar huis tot gevolg. Joyce meldde dit herhaaldelijk bij het eilandbestuur. Dat reageerde dat handhaving lastig was, omdat er geen duidelijk beleid bestond voor de winning van diabaas.

De Nationale ombudsman oordeelde eind vorig jaar dat die redenering niet houdbaar is. Het bestuur wist dat de situatie onveilig was, maar liet Joyce jarenlang in onzekerheid zitten. Haar klacht werd gegrond verklaard.

'Zorgplicht geen papieren begrip'

In zijn rapport stelt de ombudsman dat de overheid burgers moet beschermen tegen bekende risico's voor gezondheid en veiligheid. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet als beleid ontbreekt of capaciteit tekortschiet. Juist dan moet de overheid prioriteiten stellen en ingrijpen.

De ombudsman noemt het geval van Joyce geen incident, maar een voorbeeld van hoe burgers de dupe worden van bestuurlijk stilzitten. Dat patroon ziet hij ook terug bij de gang van zaken rond de vuilstort Lagun.

Die geldt al sinds 2013 als onhoudbaar. Toch werd het storten jarenlang voortgezet. In januari braken opnieuw branden uit. Omwonenden werden geëvacueerd en later teruggestuurd met het advies hun huizen "goed te luchten". Metingen naar mogelijk vrijgekomen schadelijke stoffen bleven uit.

Volgens de ombudsman is dat zorgwekkend. Net als bij Joyce gaat het om een situatie waarin risico's bekend zijn, maar burgers niet daadwerkelijk worden beschermd. Verantwoordelijkheden worden doorgeschoven, terwijl bewoners met de gevolgen blijven zitten.

Bewonersorganisatie Pro Lagun spreekt van een aanhoudende crisis voor volksgezondheid en milieu. In aanloop naar een Tweede Kamerdebat, komende donderdag, stelt de stichting dat de overheid al jaren weet hoe gevaarlijk de situatie is, maar nalaat om structureel in te grijpen.

De stichting gaat verder dan de ombudsman en werpt zelfs de vraag op of sprake is van taakverwaarlozing of een ambtsmisdrijf: het nalaten van handelen terwijl dat wettelijk verplicht is. De stichting overweegt juridische stappen.

Gedeputeerde Clark Abraham van het bestuurscollege van Bonaire erkent dat de ombudsman gelijk heeft waar het gaat om het verleden. "Ik heb zelf vaker gezegd dat wij onze zorgplicht niet nakwamen", zegt hij.

Tegelijk wijst hij op de bestuurlijke afwegingen. Direct handhaven bij de diabaaswinning zou volgens hem grote gevolgen hebben gehad. "Als je keihard handhaaft terwijl niemand een vergunning heeft, leg je de woningbouw en infrastructuur stil." Het ontbreken van beleid maakte ingrijpen complex, zegt Abraham. Inmiddels werkt het bestuurscollege aan tijdelijke regels en zijn toezicht en handhaving aangescherpt.

De ombudsman ziet dat het bestuur van Bonaire kampt met beperkte capaciteit en een breed takenpakket. Maar dat mag volgens hem nooit betekenen dat fundamentele rechten opzij worden geschoven. "Onvoldoende menskracht ontslaat een overheid niet van haar zorgplicht."

Goedemorgen! Wie aan het begin van de middag landt op Schiphol, krijgt waarschijnlijk te maken met een bagagecontrole. Douaniers voeren zo actie voor een beter salaris. En op de Olympische Spelen komen Nederlandse shorttrackers in actie.

Eerst het weer: in het noorden en oosten schijnt eerst nog de zon. Vanuit het zuidwesten neemt de bewolking toe en vanmiddag volgt regen. Er waait een matige zuidoostenwind en het wordt 7 tot 10 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Ongeveer 400.000 Nederlanders hebben diabetes type 2 zonder dat ze dat zelf weten, blijkt uit onderzoek van het Diabetes Fonds. Die groep gaat niet naar de dokter met klachten als moeheid en vaak moeten plassen.

De gevolgen van zo'n beginnende diabetes type 2 kunnen groot zijn, zeker als je er jarenlang mee blijft rondlopen zonder er iets aan te doen. Door de ziekte komt er te veel glucose in het bloed. Die hoge bloedsuikerspiegel brengt schade toe aan hart en bloedvaten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De olympische sporters moeten voorzichtig omspringen met hun gewonnen medailles. Gisteren bleek dat meerdere olympiërs hun eremetaal los zagen schieten van het lint.

De organisatie heeft al laten weten "maximale aandacht" te geven aan het probleem. "Natuurlijk willen we dat alles perfect is wanneer de medailles worden overhandigd, want het is een van de belangrijkste momenten in het leven van een atleet."

Fijne dinsdag!

Er hebben zich dit studiejaar, net als voorgaande jaren, weer minder nieuwe studenten aangemeld bij Nederlandse universiteiten. Het aantal instromers voor de bacheloropleidingen is met ruim 3 procent gedaald ten opzichte van vorig jaar, blijkt uit cijfers van de universiteiten. In het hbo daalde de instroom licht.

Er kwamen vooral minder buitenlandse studenten binnen bij de universiteiten. Dat aantal daalde met 3,6 procent. De instroom uit Europese landen daalde het hardst. Het percentage nieuwe studenten uit Nederland daalde met 3,3 procent. Ook hbo-opleidingen zagen minder aanmeldingen vanuit het buitenland.

Het aantal instromers bij de universiteiten daalt al sinds 2020. De UNL, een koepelorganisatie van veertien Nederlandse universiteiten, heeft daar meerdere verklaringen voor. Er deden in 2025 minder vwo'ers eindexamen en er slaagden ook nog eens minder leerlingen. Verder lijken meer leerlingen die wel zijn geslaagd een tussenjaar te nemen, schrijft de UNL.

Kamernood

De internationale studenten blijven vaker weg om andere redenen. Waarschijnlijk is die daling het gevolg van maatregelen die de universiteiten de afgelopen jaren zelf namen. Zo werven ze vrijwel niet meer in het buitenland, en waarschuwen sommige universiteiten aankomende studenten voor de kamernood in hun stad.

Het ministerie van Onderwijs voorspelt dat het studentenaantal de komende tien jaar met bijna 10 procent verder daalt. "De krimp is geen toekomstscenario meer, maar realiteit", zegt UNL-voorzitter Caspar van den Berg. Er is volgens hem een "uitnodigende talentstrategie" nodig, en hij juicht de plannen van de nieuwe coalitie daarvoor toe.

Meer pabo-studenten

In het HBO was ook een lichte daling van het aantal instromers te zien (0,6 procent) ten opzichte van het voorgaande jaar. De cijfers verschillen per richting wel sterk. Zo kwamen er bij de pabo's juist veel nieuwe studenten bij: na de sterke groei vorig jaar was er dit studiejaar opnieuw een forse stijging van 7,6 procent. Meer dan 6200 studenten begonnen aan de opleiding basisonderwijs dit jaar. Bij de tweedegraads lerarenopleidingen was tegelijk een behoorlijke krimp te zien.

Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, denkt dat de populariteit van de pabo's te maken heeft met de energie die er de afgelopen jaren is gestoken in het aantrekkelijker maken van het werk in het basisonderwijs. Dat moet nu ook met de tweedegraads lerarenopleidingen gebeuren, vindt de voorzitter.

De grootste daling bij de hbo-opleidingen was dit studiejaar te zien bij de bètatechniek. Vooral de ICT-opleidingen kregen minder aanmeldingen, 438 nieuwe studenten minder dan vorig studiejaar. Terwijl er nog altijd een groot tekort is aan ICT'ers op de arbeidsmarkt. Limmen wil, naast inzetten op het vergroten van de instroom bij die opleidingen, ook kijken naar om- en bijscholing van mensen uit andere beroepssectoren.

De mogelijke komst van een asielopvang in het Noord-Brabantse Uden heeft geleid tot intimidatie van bestuurders. Dat zei locoburgemeester Gijs van Heeswijk maandagavond tijdens de laatste raadsvergadering over de opvang.

Meerdere wethouders van de gemeente Maashorst, waar Uden onder valt, hebben de afgelopen tijd thuis bezoek gehad van tegenstanders van de asielopvang, schrijft lokale omroep Dtv Nieuws. Volgens de locoburgemeester was met name de burgemeester de kop van jut, onder meer door haatberichten op sociale media. "Dat doet wat met je", zei Van Heeswijk.

Van Heeswijk zegt dat zorgen over de opvang begrijpelijk zijn. "Wij begrijpen dondersgoed de impact op onze gemeenschap. Wij snappen dat die zorgen er zijn. En ik ben ook blij dat die zorgen goed zijn geuit." Volgens hem werd een dieptepunt bereikt toen tegenstanders van de opvang aan de deur stonden bij wethouders.

"Dat betekent dat sommige leden van het college bepaalde belemmeringen voelen bij het goed uitvoeren van hun ambt en hier liever niet wilden zitten. Wij willen een signaal afgeven dat wij achter deze burgemeester staan en de burgemeester steunen."

Intimiderend

Behalve het college ging ook het proces rond de opvang raadsleden niet in de koude kleren zitten. Onder meer Bas Keijzer sprak zich hierover uit. Hij zei zich geïntimideerd te voelen. "Het met elkaar oneens zijn, dat mag. Maar het moet wel respectvol blijven. Ik heb me de afgelopen dagen niet prettig gevoeld. Als je met naam en toenaam rondgaat op sociale media, is dat niet fijn. Ik heb dit als intimiderend ervaren."

Tijdens de raadsvergadering gaf de gemeenteraad na een lange discussie groen licht voor een asielopvang van tien jaar voor driehonderd asielzoekers aan de Boekselsedijk. Daarmee krijgt de gemeente steun voor het opzetten van een opvang vanaf 1 oktober.

Burgemeesters, wethouders en andere bestuurders krijgen steeds vaker te maken met agressie en intimidatie. Vorig jaar november werd bekend dat de burgemeester van Venlo beveiligd moest worden vanwege ophef rond de komst van een asielzoekerscentrum.

In diezelfde maand stapte de burgemeester van Terneuzen op, omdat gemeenteraadsleden volgens hem onder druk hadden gestemd tegen de komst van een asielzoekerscentrum, waar de raad eerder mee had ingestemd.

In de zoektocht naar ontvoerde Canadese mijnwerkers in Mexico zijn tien lichamen gevonden. Daarvan zijn vijf mannen inmiddels geïdentificeerd.

De Canadese mijnwerkers werden op 23 januari ontvoerd uit een zilvermijn in de staat Sinaloa, in het noordwesten van Mexico. Volgens de veiligheidsautoriteiten staat dat gebied onder controle van Los Chapitos, een deel van het Sinaloa-kartel dat vernoemd is naar de zonen van veroordeelde drugsbaron Joaquín 'El Chapo' Guzmán.

De lichamen van de mijnwerkers werden ergens begraven bij een dorpje in de buurt van de mijn. De families van vijf slachtoffers zijn op de hoogte gebracht, schrijft Vizsla Silver Corp, het bedrijf uit Vancouver waar de mijnwerkers voor werkten. De overige lichamen moeten nog worden geïdentificeerd.

Ontvoeringen

Mijnwerkers zijn in Mexico vaker doelwit van de georganiseerde misdaad, omdat drugskartels grondstoffen uit de mijnen willen. Er zijn vier mensen opgepakt die mogelijk iets te maken hebben met het verdwijnen van de mijnwerkers.

De Mexicaanse president Sheinbaum zei dat deze verdachten de autoriteiten naar de lichamen hadden geleid. "Alles wordt onderzocht", zei ze.

Cocaïne

Vorige week werd in Mazatlán, een stad in Sinaloa, een groep Mexicaanse toeristen ontvoerd. Vier mensen van de groep worden nog vermist; een vrouw en een kind zijn wel gevonden. In Sinaloa worden ruim 7000 mensen vermist, in heel Mexico zo'n 132.000. Ontvoeringen en gijzelingen komen in het door drugscriminaliteit geteisterde land vaker voor, om losgeld te eisen.

Het beruchte Sinaloa-drugskartel is een van de grootste Mexicaanse criminele organisaties ter wereld. Het kartel handelt onder meer in cocaïne en fentanyl.

De VS heeft op de Indische Oceaan een olietanker geënterd die al vanaf de Caribische Zee door de Amerikaanse autoriteiten werd gevolgd. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Defensie op X. Volgens het ministerie vervoerde de tanker olie uit Venezuela.

Aquila II voer onder de vlag van Panama. De olietanker was onderweg naar China toen de Amerikaanse marine op de Indische Oceaan met een helikopter aan boord ging. Het is nog niet duidelijk of de bemanningsleden van de tanker zijn opgepakt.

Volgens de Amerikaanse defensieminister Hegseth is de tanker onderdeel van een groep schepen die worden gebruikt om olie te verschepen die onder Amerikaanse sancties valt, en mocht hij niet de Caribische Zee uitvaren. De VS voerde een langdurige achtervolging van de tanker uit, die begon in de Caribische Zee en eindigde in de Indische Oceaan.

Meer controle krijgen

Venezuela heeft enorme olievoorraden en de export daarvan is voor het land een belangrijke inkomstenbron. Vanwege Amerikaanse sancties mag die olie niet de wereldwijde markt op; recent is de handhaving ervan opgevoerd. Sinds eind vorig jaar zijn meerdere olietankers door de VS gevolgd, geënterd of in beslag genomen als onderdeel van die handhaving. Meerdere tankers werden op basis van twijfelachtige juridische gronden onderschept.

Begin januari zijn de Venezolaanse leider Maduro en zijn vrouw door Amerikaanse strijdkrachten ontvoerd en naar de VS overgebracht. In New York zijn zij aangeklaagd voor onder meer narcoterrorisme en het importeren van cocaïne. Zelf hebben ze verklaard dat ze onschuldig zijn.

Daarnaast voert de VS al maanden aanvallen uit op bootjes, die volgens de Amerikanen worden gebruikt voor drugssmokkel. Ook gisteren was er weer zo'n luchtaanval, schreef Hegseth op X. Daarbij werden volgens hem twee opvarenden gedood. Een persoon overleefde de aanval op de Stille Oceaan. Naar hem wordt gezocht.

Er is internationaal veel kritiek op de aanvallen, onder meer omdat de VS geen bewijs deelt voor de veronderstelde drugssmokkel.

Olie

President Trump zei na de ontvoering van Maduro dat de VS de verwaarloosde Venezolaanse olieproductie weer op gang wil brengen. Sindsdien houdt de VS olietankers die de Caribische Zee uitvaren extra in de gaten om de uitvoer van Venezolaanse olie te kunnen controleren.

Het 275 meter lange schip, dat ongeveer 700.000 vaten ruwe olie vervoerde, is nog niet officieel in beslag genomen. Het wordt vastgehouden totdat een beslissing hierover is genomen. Volgens Amerikaanse autoriteiten heeft de VS "een recht van bezoek" uitgevoerd en verliep dat zonder incidenten.

In deze video meer over waarom Trump zijn pijlen gericht heeft op Venezuela: