NOS Nieuws - Algemeen

In landen als de Centraal-Afrikaanse Republiek, Namibië en Honduras zijn miljoenen mensen getroffen door een humanitaire ramp. Door natuurgeweld, armoede of oorlog of een combinatie daarvan. Toch horen we hier weinig over, zegt hulporganisatie CARE.

De hulporganisatie onderzoekt al tien jaar welke crises met meer dan een miljoen getroffenen het meest onderbelicht blijven. Volgens de organisatie blijkt uit een analyse van vijf miljoen online artikelen over humanitaire nood dat bijna de helft over de situatie in Gaza ging. Veel andere crises verdwijnen daarmee uit beeld, aldus CARE.

De analyse concludeert dat 43 miljoen mensen met crises te maken hebben gehad die nauwelijks aandacht krijgen.

Volgens Jojanneke Spoor, hoofd Humanitaire Hulp van CARE Nederland, zijn er landen die de afgelopen 10 jaar steeds terugkomen in de lijst. "In die landen zijn er langdurige conflicten of crises die zich sluimerend voortzetten. Wel zien we zeker een verschuiving richting de meer klimaatgerelateerde rampen. Veel landen op de lijst hebben te maken met droogte. Dat is niet een heel abrupte crisis en daardoor krijgt dat minder media-aandacht."

Opeenstapeling van rampen

Burundi, in Oost-Afrika, is zo'n land dat vrijwel altijd op de lijst terugkomt. De inwoners hebben te maken met een opeenstapeling van rampen, zegt Spoor. "Het begint met armoede en politieke onrust. Daar komt een klimaatramp overheen, droogte in dit geval, en op dit moment moeten ze ook nog vluchtelingen uit Congo opvangen."

Hoewel dat een enorme impact heeft op de bevolking, krijgt het toch minder aandacht, omdat het een verzameling is van kleinere elementen. "We willen met het rapport dus vooral meer aandacht genereren, om te waken voor die vicieuze cirkel van onzichtbaarheid."

Wanneer crises onzichtbaar blijven, komt er vaak geen financiering beschikbaar, zegt CARE. Daarbij komt dat het afgelopen jaar de wereldwijde budgetten voor humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking flink zijn verlaagd.

De organisatie wijst erop dat de Amerikaanse financiering voor humanitaire crises al jaren afnam en in 2025 nog eens drastisch is beperkt. Dat had grote gevolgen, onder meer voor de strijd tegen ondervoeding in Nigeria en tegen aids.

Persvrijheid en lokale ondersteuning

Toch wil Spoor kijken naar wat er wel kan. "Je kan heel veel doen met lokale middelen. Soms gaat het ook om mensen met elkaar in contact brengen. Dat kan alleen als je weet wat er aan de hand is. Dus de informatievoorziening is echt cruciaal. We moeten wel weten waar mensen lijden en wat er aan de hand is."

Daarvoor doet de hulporganisatie een aantal aanbevelingen. Zo raadt CARE aan om sterker in te zetten op persvrijheid, het ondersteunen van lokale organisaties en het veilig mogelijk maken van onafhankelijke journalistiek. Ook benadrukt de hulporganisatie het belang van directe verslaggeving en het zichtbaar maken van de stemmen van vrouwen en andere gemarginaliseerde groepen.

Ruim 2,5 jaar na de vermissing van de Belgische Céline Cremer in een bos op het Australische eiland Tasmanië zijn er menselijke resten gevonden. Hoewel nog niet duidelijk is of het om Cremer gaat, heeft de Tasmaanse politie haar familie ingelicht over de vondst.

Een wandelaar deed de vondst in de buurt van de Philosopher-watervallen, niet ver van de plek waar de 31-jarige Cremer op 17 juni 2023 voor het laatst werd gezien.

De vondst werd gedaan door een vrijwilliger die, samen met een aantal anderen, al lange tijd zoekt naar de resten van Céline. Volgens de politie geven die aanhoudende zoektochten aan dat de lokale betrokkenheid bij de zaak groot is.

Forensisch onderzoek

De politie onderzoekt de vondst samen met een forensisch team en belooft zo snel mogelijk met meer informatie te komen.

"We begrijpen hoe aangrijpend deze ontwikkeling moet zijn voor haar nabestaanden", schrijft de politie op Facebook. "Hoewel iedereen hoopt dat dit antwoorden zal opleveren, is forensisch onderzoek nodig voordat we kunnen vaststellen of de resten van Céline zijn."

Verdwaald

Vorige maand werd de telefoon van Cremer al door vrijwilligers gevonden in de buurt van de waterval waar nu ook de menselijke resten zijn gevonden. Haar auto werd gevonden op de parkeerplaats bij het pad dat naar de watervallen leidt.

De politie vermoedt dat de vrouw haar telefoon kwijtraakte en daardoor in het dichtbeboste terrein de weg niet meer kon terugvinden. De dagen na de vermissing was het erg koud in het gebied en viel er sneeuw en regen. Al snel concludeerden deskundigen dat de Belgische die omstandigheden niet had kunnen overleven en stopten met zoeken.

De douane heeft bijna 5000 kilo cocaïne gevonden in de haven van Rotterdam. De drugs waren verstopt bij elektrische magneten. De lading kwam uit Ecuador en was onderweg naar een bedrijf in Moerdijk, meldt het Openbaar Ministerie. Er zijn drie verdachten aangehouden.

Volgens het OM is het één van de grootste drugsvangsten met Nederland als eindbestemming. De onderschepte partij heeft een geschatte straatwaarde van zo'n 250 miljoen euro, schrijft Omroep Brabant. De drugs zijn inmiddels vernietigd.

Lading doorgelaten

De douane ontdekte de lading bij een reguliere controle op 8 en 9 januari. Tijdens het scannen werden afwijkingen in de magneten opgemerkt, waarna de douanemedewerkers besloten de drie magneten te onderzoeken. "Uit verder onderzoek bleek dat er in totaal 4882 pakketten in de drie magneten verborgen waren, goed voor bijna 5000 kilo cocaïne", aldus het OM.

Na de ontdekking werd de lading doorgelaten en in de gaten gehouden. De containers werden op donderdag 22 januari afgeleverd bij het bedrijf in Moerdijk. Die dag zijn drie mensen aangehouden.

Man uit Sliedrecht vast

Twee verdachten zijn inmiddels weer vrij. Een derde verdachte, een 52-jarige man uit Sliedrecht, is gisteren voorgeleid aan de rechter-commissaris. De man moet nog 14 dagen langer in voorlopige hechtenis blijven.

De zaak wordt verder onderzocht door het HARC-team, een samenwerking van douane, FIOD, zeehavenpolitie en het Rotterdamse OM. Meer aanhoudingen worden dan ook niet uitgesloten.

Het Openbaar Ministerie heeft een nieuwe onderzoeksmethode om wurgpogingen vast te stellen al 78 keer ingezet in zaken over huiselijk geweld. Afgelopen week leidde de methode voor het eerst tot een veroordeling.

Afgelopen september werd gestart met een nieuwe werkwijze om snel te kunnen achterhalen of er een poging is gedaan om een slachtoffer van huiselijk geweld te wurgen. Daarbij wordt er niet alleen gekeken naar blauwe plekken op de hals, maar ook of er inwendige bloedingen zijn. "Dat is belangrijk omdat bij wurgpogingen aan de buitenkant vaak niet zo veel te zien is, terwijl er inwendig wel schade kan zijn toegebracht", zegt het OM.

Het aanvullend forensisch onderzoek moet worden uitgevoerd binnen 48 uur na de melding bij de politie, omdat het letsel snel kan verdwijnen.

Moeilijk bewijsbaar

De methode betekent dat er veel kan veranderen in zaken over huiselijk geweld en femicide. Bij wurgpogingen was het vaak lastig om hard bewijs te leveren, waardoor rechters regelmatig uitkwamen op lichtere veroordelingen. Vanwege een gebrek aan hard bewijs kreeg de dader bij een wurgpoging slechts een lichte straf, zoals een voorwaardelijke straf, taakstraf of een geldboete.

Judith van Schoonderwoerd den Bezemer, landelijk officier van justitie huiselijk geweld en seksuele misdrijven: "Tot op heden was deze vorm van potentieel levensbedreigend geweld moeilijk bewijsbaar. Zo werden verdachten vaak veroordeeld voor een eenvoudige mishandeling, terwijl dit geen recht doet aan wat de slachtoffers is overkomen."

Eerste veroordeling

Afgelopen week werd voor het eerst een zaak waarin de nieuwe onderzoeksmethode was gebruikt, voorgelegd aan de rechter. Dat leidde meteen tot een veroordeling voor poging doodslag.

Het Landelijk Onderzoeks- en Expertisebureau FMO (LOEF) vond bij de vrouw om wie het ging onder meer tientallen onderhuidse bloeduitstortingen en krasverwondingen in de hals, maar ook puntbloedingen in het oog. Dat bewees dat er was geprobeerd om haar te wurgen.

De verdachte werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van 40 maanden (waarvan 20 voorwaardelijk) en een straatverbod.

Kim Keon Hee, de vrouw van de voormalige Zuid-Koreaanse president Yoon Suk Yeol is veroordeeld tot een gevangenisstraf van twintig maanden vanwege omkoping en corruptie. De rechter acht bewezen dat zij Chanel-tassen en een diamanten ketting aannam in ruil voor politieke wederdiensten.

Kim werd ook beschuldigd van aandelenfraude en schending van de Koreaanse wet op politieke fondsen. Van deze aanklachten is ze vrijgesproken.

De voormalige first lady van Zuid-Korea kan nog in hoger beroep gaan tegen de uitspraak. Dat geldt ook voor de aanklagers. Zij hadden 15 jaar celstraf geëist.

Twee weken geleden werd Kims man, oud-president Yoon, schuldig bevonden aan onder meer machtsmisbruik, belemmering van de rechtsgang en het vervalsen van documenten. Hij kreeg hiervoor vijf jaar celstraf. Er lopen nog meer rechtszaken tegen hem.

Staat van beleg

Eind 2024 probeerde Yoon het parlement buitenspel te zetten door de staat van beleg aan te kondigen. Yoon zei dat de oppositiepartijen dwarslagen en dat zij sympathiseerden met Noord-Korea.

Er volgden grote protesten in de hoofdstad Seoul, waarop Yoon zich gedwongen zag de staat van beleg al na enkele uren in te trekken.

In januari vorig jaar werd hij opgepakt en afgezet. Kim zit sinds augustus vast.

De politie op Aruba heeft gisteren een 36-jarige man neergeschoten die kort daarna is overleden. Dat schrijft het politiekorps van het eiland op Facebook.

De politie was afgekomen op een melding van de psychiatrische kliniek Respaldo over een agressieve patiënt.

De man had volgens de politie een machete, een mes, in zijn hand en gedroeg zich zeer agressief. Oproepen aan de man om te kalmeren en het wapen neer te leggen, haalden volgens de politie niets uit. Toen de man met het mes op een agent afliep, zag de politie zich genoodzaakt te schieten.

De man werd behandeld door ambulancepersoneel en werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht, maar daar overleed hij.

Schietpartij bij politiecontrole

De zaak op Aruba wordt onderzocht door de Landsrecherche, omdat de schutter een politieagent is.

Vorig jaar februari werd een 19-jarige man doodgeschoten op Aruba nadat hij had geprobeerd om te ontsnappen bij een politiecontrole. Dat zorgde voor veel ophef onder de inwoners en zette de verhoudingen met de politie op scherp.

Chipmachinefabrikant ASML heeft vorig jaar zijn beste jaar tot nu toe gedraaid en voor dit jaar rekent het bedrijf uit Veldhoven zelfs op een nog beter jaar. Toch moeten bij ASML de komende periode naar verwachting 1700 banen verdwijnen, meldt het bedrijf bij de bekendmaking van de jaarcijfers over 2025.

De banen verdwijnen voornamelijk in Nederland, schrijft de directie in een mail naar zijn medewerkers. Bij ASML werken momenteel 43.520 fulltimers. De reorganisatie is volgens het bedrijf nodig om verder te kunnen groeien.

"Vooral onze ingenieurs hebben aangegeven dat ze hun tijd willen besteden aan technologie, zonder gehinderd te worden door trage processen. Ze willen de dynamische cultuur terug die ons zo succesvol heeft gemaakt", aldus de directie.

Over 2025 boekte ASML een nettowinst van 9,6 miljard euro, op een omzet van 32,7 miljard euro. Voor volgend jaar rekent het bedrijf op een verdere groei van de omzet, tussen de 34 en 39 miljard euro.

Gevuld orderboek

Dat komt doordat het orderboek van ASML flink is gevuld. In de laatste drie maanden van vorig jaar plaatsten klanten voor ruim 13 miljard aan bestellingen bij het concern. Dat is bijna het dubbele van dezelfde periode in 2024. Volgens ASML hebben bedrijven hoge verwachtingen van kunstmatige intelligentie.

Omdat het een jaar tot anderhalf jaar kan duren voordat de bestellingen geleverd worden, tellen die nog niet mee in de omzet van het bedrijf. Toch is het een goede manier om te kijken hoe het bedrijf het het komende jaar gaat doen. In 2025 kreeg ASML voor een recordbedrag aan bestellingen binnen: 28 miljard euro.

ASML maakt machines waarmee chips kunnen worden gemaakt. Dat zijn ingewikkelde machines waarvan de kosten kunnen oplopen tot honderden miljoenen euro's. De bedrijven die deze machines kopen, zijn chipmakers, zoals TSMC, Intel en Samsung. De chips die zij maken, komen uiteindelijk terecht in allerlei elektronica, zoals in smartphones en datacenters.

Technologie stroomlijnen

Bij het bericht over de jaarcijfers schreef ASML vanmorgen dat het zich wil richten op de "ontwikkeling en innovatie van belangrijke onderdelen van het bedrijf". ASML zegt dat de ontslagen vallen in de managementlagen. "De komende weken zullen we nauw samenwerken met onze sociale partners in Nederland om de intentie en omvang van deze veranderingen te bespreken", aldus ASML.

Door de veranderingen denkt het bedrijf meer en beter te kunnen innoveren. "Dat zal leiden tot verdere, verantwoorde groei voor ASML en alle belanghebbenden." Door de ontwikkeling van nieuwe machines en bijbehorend onderhoud ontstaan er weer nieuwe functies voor bijvoorbeeld productie, klantenservice en verkoop, verwacht het bedrijf.

Vakbond CNV zegt de groeiplannen van ASML "niet te kunnen rijmen" met de ontslagronde. Onderhandelaar Arjan Huizinga zegt snel te willen praten met het bedrijf over een sociaal plan. Dat is er nu niet, stelt hij: "Medewerkers voelden nooit de noodzaak daarvoor, omdat het zo goed ging. Er was geen enkele reden om aan te nemen dat het florerende ASML zou gaan reorganiseren."

Vakbond De Unie noemt de ontslagronde in een tijd waarin het financieel nog nooit zo goed ging "een hard gelag". Onderhandelaar Sjerp Holterman vindt het wel lastig om een oordeel te geven. Hij wacht nog op meer duidelijkheid over de plannen.

Belangrijk voor Nederland

ASML is een van de grootste bedrijven van Europa. Vanwege de miljardenomzet is het een belangrijke speler voor de Nederlandse economie: als het goed gaat met ASML levert dat andere bedrijven bijvoorbeeld ook weer werk op.

Aandeelhouders worden door de grote winst getrakteerd op een flink hogere winstuitkering, van 7,50 euro per aandeel. Daarbij gaat het bedrijf tot eind 2028 voor 12 miljard euro aan eigen aandelen inkopen. Daardoor hoeven beleggers de winst straks met minder andere aandeelhouders te delen. Op de beurs in Amsterdam opende het aandeel vanochtend in de plus.

Het Amerikaanse Democratische Congreslid Ilhan Omar is tijdens een bijeenkomst aangevallen met een onbekende stof, melden Amerikaanse media. De dader is door omstanders tegen de grond gewerkt.

Omar hield in Minneapolis een zogenoemde townhall meeting, waarbij met burgers over de spanningen rond de federale immigratiedienst ICE werd gesproken. Kort voor de aanval zou Omar hebben opgeroepen tot de afschaffing van ICE en tot het aftreden of de afzetting van minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem.

"ICE kan niet worden hervormd," zei Omar enkele seconden vóór de aanval. De politie van Minneapolis zegt dat agenten zagen hoe een man met een injectiespuit een onbekende vloeistof op Omar spoot. Hij werd onmiddellijk gearresteerd. Het is een man van 55.

Na de aanval en de arrestatie zette Omar onder applaus van het publiek haar speech voort.

Bekijk de beelden van de aanval:

Met welke stof Omar is aangevallen, is niet bekend. Volgens een journalist van persbureau AP die erbij was, hing er na de aanval een sterke, azijnachtige geur. Op foto's van de spuit die op de grond viel toen de man werd overmeesterd, zou een lichtbruine vloeistof te zien zijn geweest.

'Ik ben een overlever'

In een verklaring op X zegt Omar dat het goed met haar gaat en dat ze zich niet laat intimideren. "Ik ben een overlever, dus deze kleine onruststoker zal me er niet van weerhouden mijn werk te doen. Ik laat pestkoppen niet winnen."

Omar zit sinds 2019 in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden voor de staat Minnesota. De Democraat werd in het Huis toen de eerste moslima. Ze vluchtte als 4-jarige vanuit Somalië naar de VS. President Trump noemde haar in het verleden een antisemiet. Op zijn uitspraak dat Omar maar naar haar vaderland moet terugkeren als het haar niet bevalt in de VS kreeg hij veel kritiek.

Onder anderen de Democratische gouverneur van Minnesota Tim Walz reageerde ontzet op het incident in Minneapolis. "De wrede, opruiende en ontmenselijkende retoriek van onze nationale leiders moet onmiddellijk stoppen", plaatste hij op X. De Democratische burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, noemde de aanval onacceptabel.

Reactie Trump

Een journalist van ABC News vroeg president Trump of hij de video had gezien, maar hij reageerde ongeïnteresseerd. "Nee. Ik denk niet aan haar. Ik denk dat ze een bedriegster is. Daar denk ik echt niet aan. Ze heeft zich waarschijnlijk laten besproeien, als ik haar een beetje ken", werd hij geciteerd.

De aanval op Omar komt in een tijd dat de druk op president Trump en minister Noem over de inzet van ICE groeit, na twee dodelijke incidenten in Minneapolis.

Goedemorgen! De rechtbank in Den Haag doet uitspraak in de klimaatzaak die Greenpeace heeft aangespannen tegen de Nederlandse staat en PSV neemt het in de Champions League op tegen Bayern München.

Eerst het weer: in het noorden van het land kan het glad zijn door sneeuw. In Groningen, Friesland, Drenthe en op de Waddeneilanden geldt daarom code geel. In de westelijke provincies geldt in de ochtend code geel vanwege dichte mist. Met uitzondering van het noordoosten is het bewolkt, maar droog. Het wordt vanmiddag 0 tot 7 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

D66, CDA en VVD zijn het op hoofdlijnen eens over een coalitieakkoord. De partijleiders zeiden gisteravond dat ze op de grote thema's de knopen hebben doorgehakt, waaronder de financiën, waar de afgelopen dagen over is gepraat.

Volgens D66-leider Jetten zal er veel in Defensie worden geïnvesteerd en is het niet de bedoeling om de rekening naar volgende generaties door te schuiven. De drie partijleiders zeggen dat ze duidelijke keuzes maken, met een uitgestoken hand naar andere partijen. Waarschijnlijk wordt zoals voorzien het coalitieakkoord vrijdag gepresenteerd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Vlak voor de Olympische Winterspelen in Milaan krijgen de Nederlandse, Canadese en Italiaanse schaatsers de beschikking over een hybride pak. Volgens de ontwikkelaar kunnen schaatsers tot wel 8 procent sneller zijn.

Fijne woensdag!

De uitzendbranche bestaat voor een steeds groter deel uit mensen die in het buitenland zijn geboren. Dat ziet het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat keek naar nieuwe cijfers uit 2024.

In 2010 bestond de branche nog voor ruim een kwart uit buitenlanders; inmiddels is dat ruim 44 procent. Het gaat bijvoorbeeld om uitzendkrachten en mensen die op kantoor bij een uitzendbureau werken.

Onder uitzendkrachten zelf ligt dat percentage nog wat hoger; meer dan de helft (52,4 procent) van de 407.000 uitzendbanen ging naar mensen die niet in Nederland zijn geboren.

Krapte arbeidsmarkt

"Dat heeft alles te maken met de krapte op de arbeidsmarkt", zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het statistiekbureau. Het lukt werkgevers maar niet om vacatures te vullen.

Vaak gaat het om werk dat Nederlanders zelf niet willen doen, ziet hij. "Bijvoorbeeld banen in de landbouw, distributiecentra en de industrie. Nederlandse werknemers zijn vaak te hoog opgeleid voor de beschikbare banen, dus werkgevers moeten dan toch in het buitenland zoeken."

Midden- en Oost-Europa

Mensen uit andere Europese landen zijn juist wel te porren voor het doorgaans ongeschoolde werk. "De lonen in Oost-Europa liggen vaak lager, waardoor het voor mensen aantrekkelijker is om hier te komen werken." De meeste van de uitzendkrachten zijn korter dan twee jaar geleden in Nederland komen wonen.

De meeste uitzendkrachten komen uit Europa. Polen gaat aan kop met zo'n 82.500 uitzendkrachten. Daarna volgen Roemenië, Oekraïne en Bulgarije; die landen waren samen goed voor ongeveer 66.000 banen. Uitzendkrachten van buiten Europa vervulden ruim 20.000 banen in Nederland.

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil plegers van huiselijk geweld sneller en langer een huisverbod kunnen opleggen. Nu kan dat voor maximaal vier weken, de Kamer wil dat verlengen naar een jaar.

Een huisverbod wordt op dit moment opgelegd door burgemeesters en officieren van justitie als er sprake is van een acute, dreigende situatie. In de afkoelingsperiode die daarmee ontstaat, kan de hulpverlening voor een gezin op gang komen.

"Je ziet dat het op dit moment niet voldoende werkt", zegt Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA), die de motie zal indienen tijdens het begrotingsdebat justitie en veiligheid. "Na zo'n afkoelingsperiode komt de dader weer terug en kan het zo zijn dat de boel opnieuw escaleert."

'Steviger aanpakken'

Haar voorstel wordt gesteund door Bente Becker (VVD), Hanneke van der Werf (D66) en Ingrid Coenradie (JA21). De vier hebben afgesproken met elkaar op te trekken als het gaat om voorstellen die femicide moeten tegengaan.

"We zien nu dat slachtoffers vaak hun huis uit vluchten", zegt Van der Werf. "Ik vind dat we de dader veel steviger mogen aanpakken. Waarom mag hij thuis blijven wonen, terwijl hij daar zijn vrouw of vriendin in elkaar slaat?"

Mutluer wil het ook makkelijker maken om het verbod op te leggen: niet alleen bij een acute, maar ook bij een langdurige dreiging. Ook moeten daders voortaan verplicht hulp aannemen. "Zo voorkom je dat een dader zegt: 'ik hoef geen hulp, ik zit mijn tijd even uit en dan ga ik door met haar stalken'", reageert Becker.

Verschillende burgemeesters lieten EenVandaag vorig jaar al weten dat het beter zou zijn om het huisverbod langer te kunnen opleggen. Zij vinden dat de afkoelingsperiode nu vaak te kort is om de hulpverlening goed op gang te brengen.

De Tweede Kamer stemt naar verwachting volgende week over de motie van Mutluer. Het is dan aan het ministerie van Justitie en Veiligheid om het voorstel verder uit te werken.

Moet Nederland van de rechter meer gaan doen om de eigen klimaatdoelen te halen? En scherpt de rechter de bestaande doelen zelfs aan? Dat wordt duidelijk vanaf 14.00 uur, als de rechter in Den Haag uitspraak doet in de zaak tussen Greenpeace en de Nederlandse staat over de bescherming van Bonaire tegen klimaatverandering.

Greenpeace wil niet alleen dat Nederland het eiland Bonaire beter beschermt tegen de gevolgen van klimaatverandering, maar ook dat ons land snel veel minder CO2 uitstoot zodat het niet langer bijdraagt aan de opwarming van de aarde.

Als Greenpeace gelijk krijgt, dan heeft dat grote gevolgen voor Nederland. Een betere bescherming van Bonaire kan al veel geld kosten, maar versneld veel minder CO2 uitstoten zal zeker grote impact hebben op de Nederlandse economie.

Bonaire beter beschermen

De zaak draait in eerste instantie om het Caribische eiland Bonaire, een zogeheten bijzondere gemeente van Nederland, aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Greenpeace stelt dat Nederland te weinig doet om Bonairianen te beschermen tegen klimaatverandering. De organisatie wordt daarbij gesteund door een aantal eilandbewoners.

Rond Bonaire stijgt de zeespiegel en warmt het zeewater op. Dat leidt er onder meer toe dat koraal wegsterft, wat het eiland kwetsbaarder maakt voor overstromingen. Ook leven veel Bonairianen nu al in armoede en door het verdwijnen van het koraal dreigt het toerisme af te nemen. Dat is juist de belangrijkste inkomstenbron. Greenpeace wil onder meer dat Nederland iets doet aan de armoede op Bonaire, zodat inwoners zich beter kunnen voorbereiden op klimaatverandering.

"Voor klimaatjuristen is dit een heel interessante zaak", zegt Laura Burgers, jurist aan de Universiteit van Amsterdam. Klimaatzaken gaan vaak over het verminderen van CO2-uitstoot, maar zelden over aanpassingen aan een veranderend klimaat (adaptatie in klimaatjargon). "Het is de eerste keer dat de rechter wordt gevraagd om iets te zeggen over adaptatie."

Uitstoot drastisch verminderen

Toch gaat de zaak ook om het verminderen van de CO2-uitstoot. Gezien de geringe omvang van ons land, draagt Nederland maar beperkt bij aan de opwarming van de aarde. Het stoppen van de CO2-uitstoot hier zal de stijging van de temperatuur op Bonaire niet of nauwelijks beperken. Toch moet Nederland volgens Greenpeace de uitstoot verlagen.

Om de wereld niet meer dan 1,5 graad Celsius te laten opwarmen, mogen mensen maar een beperkte hoeveelheid CO2 uitstoten. Nederland heeft volgens Greenpeace al veel meer uitgestoten dan eerlijk zou zijn op basis van het aantal inwoners.

Daarom zou Nederland als het aan Greenpeace ligt zo snel mogelijk moeten stoppen met de uitstoot van broeikasgassen, liefst al in 2030. Dat is twintig jaar eerder dan de Nederlandse regering nu van plan is en praktisch onhaalbaar. Als de rechter om die reden niet meegaat in de eis van Greenpeace, zou volgens de organisatie in ieder geval in 2040 de Nederlandse CO2-uitstoot op nul moeten staan.

Burgers vindt het niet ondenkbaar dat de rechter die eis wel toekent. "De rechtbank moet interpreteren wat voor Nederland een eerlijk aandeel is om bij te dragen aan de mondiale klimaatdoelen. Of je dat kan vertalen in 'netto nul in 2040' is nog niet zo makkelijk", zegt de jurist. "Het Internationaal Gerechtshof heeft afgelopen zomer wel geoordeeld dat landen alles moeten doen om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken. Vandaag is de vraag hoe een Nederlandse rechtbank omgaat met dat advies."

Eerdere zaken

Het zou niet voor het eerst zijn dat de rechter natuur- of klimaatbeleid aanscherpt. De bekendste klimaatzaak werd ongetwijfeld gevoerd door Urgenda. In 2018 bepaalde de rechter in hoger beroep dat Nederland z'n CO2-uitstoot in 2020 met minimaal een kwart moest hebben teruggebracht. De staat wilde zo'n verplichting niet opgelegd krijgen, maar haalde het doel uiteindelijk wel.

De Nederlandse staat verloor ook al verschillende stikstofzaken, waardoor het al jaren heel moeilijk is om nieuwe vergunningen te krijgen voor bijvoorbeeld bouwprojecten of uitbreidingen van boerenbedrijven.

Vorig jaar januari won Greenpeace, dat vandaag dus weer voor de rechter staat, ook een stikstofzaak van de Nederlandse staat. De rechter bepaalde toen dat Nederland meer moet doen om de eigen stikstofdoelen te halen. En, heel uitzonderlijk, de rechter legde zelfs een dwangsom van 10 miljoen euro op als Nederland die doelen niet zou halen.

In Lelystad zijn twee wethouders afgetreden na een fel en urenlang debat in de gemeenteraad over de onrust binnen de gemeentelijke organisatie. Wethouders Dennis Grimbergen (VVD) en Annemieke Messelink-Dijkstra (InwonersPartij) dreigden een motie van wantrouwen te krijgen. Ze zeiden uiteindelijk onvoldoende vertrouwen te voelen om door te gaan en maakten hun vertrek bekend. Direct daarna verlieten ze de raadszaal.

De crisis in Lelystad begon vorige week. Toen kwam naar buiten dat een meerderheid van het college van burgemeester en wethouders voor een onderzoek naar het functioneren van ambtenaren had gestemd. Leidinggevenden zouden hun werk niet goed doen: ze zouden weigeren opdrachten uit te voeren en beleid tegenwerken.

Leidinggevende ambtenaren zeiden op hun beurt zich niet te herkennen in het beeld dat werd geschetst. Ze spraken juist van een verstoorde werksfeer door de wethouders.

Burgemeester Baltus stelde een integriteitsonderzoek in naar Grimbergen en Messelink-Dijkstra. Dat leidde tot vragen van meerdere fracties. Die wilden opheldering over het aangekondigde onderzoek en de verhoudingen binnen het college.

Gelekt naar de pers

Tijdens het meer dan vier uur durende debat verdedigden de wethouders hun aanpak en stelden ze dat vooral processen bij leidinggevende ambtenaren tekortschieten, met risico's voor dossiers als jeugdzorg en woningbouw.

Fracties reageerden daar kritisch op. Ze vonden dat de wethouders te weinig zelfreflectie toonden op de beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag. Ook vroegen ze de wethouders of ze wel hadden nagedacht waarom er naar Omroep Flevoland was gelekt.

Na een schorsing van een half uur lieten de twee wethouders weten dat ze niet verder wilden. "Wij willen geen deel uitmaken van een systeem waar wij niet achter kunnen staan", zei Grimbergen.

Het college bestond naast de burgemeester uit vier wethouders. De twee overgebleven wethouders en burgemeester Baltus gaan door. Een motie van wantrouwen tegen wethouder Sjaak Kruis haalde het niet. In maart zijn er in heel Nederland gemeenteraadsverkiezingen.

Sneeuw en gladheid hebben op meerdere plekken in het noorden van Nederland geleid tot ongelukken. Onder meer op de A6 en de A32 ging het mis. Voor zover bekend kwamen bestuurders overal met de schrik vrij.

Sinds halverwege de avond trokken sneeuwbuien over Noord-Holland, Flevoland, Drenthe, Friesland en Groningen. Die provincies werden langzaam bedekt onder een witte laag, al is de sneeuw in Noord-Holland vaak alweer weg.

In Groningen, Friesland en Drenthe en op de Waddeneilanden geldt nog de hele dag code geel. Daar waarschuwt het KNMI voor ongelukken door gladde wegen, bruggen, fietspaden en voetpaden.

Vooral blikschade

Gisteravond raakten op de A6 bij Lemmer meerdere auto's van de weg, net als op N-wegen en lokale wegen, meestal met blikschade tot gevolg. Op de A32 bij Wirdum sloeg een auto over de kop en belandde in een sloot.

Rijkswaterstaat heeft tal van strooiwagens ingezet om doorgaande wegen in de noordelijke provincies goed begaanbaar te houden. Tegen 04.00 uur waren de laatste sneeuwbuien het land uit.

Spoorwegen

De Nederlandse Spoorwegen hebben uit voorzorg de dienstregeling aangepast en het treinverkeer in Groningen, Friesland en Drenthe 'losgekoppeld'. Zo moet worden voorkomen dat eventuele problemen door de sneeuw doorwerken in delen van Nederland waar geen sneeuw is gevallen. Reizigers die van en naar Groningen, Friesland en Drenthe reizen, moeten daarom vanochtend extra overstappen in Zwolle.

De politie heeft in Zwolle een automobilist aan de kant gezet die met 180 kilometer per uur over een N-weg reed. De achtervolging begon in de buurt van Ommen en eindigde zo'n 25 kilometer verderop. De bestuurder bleek onder invloed van twee soorten drugs en hij had geen geldig rijbewijs.

Verkeersagenten kregen de man in het vizier omdat hij slingerde op de N340. Tijdens de achtervolging liep de snelheid op tot 180 kilometer per uur, zegt de politie. Op het traject Dalfsen-Zwolle was de gemiddelde snelheid 160 kilometer per uur; toegestaan is 80.

In Zwolle kon de bestuurder worden gestopt. Zijn rijbewijs bleek ruim een jaar geleden te zijn verlopen. Bij een speekseltest testte hij bovendien positief op twee soorten drugs. De man is aangehouden en het rijbewijs is ingenomen.

Bij de confrontatie in Minneapolis waarbij zaterdag Alex Pretti om het leven kwam, hebben twee agenten van de grenspolitie schoten gelost. Dat staat in een voorlopig rapport dat het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid naar het Congres heeft gestuurd.

Volgens het rapport probeerden agenten Pretti aan te houden, maar "verzette hij zich tegen de pogingen van de grenspolitie, waarna een worsteling ontstond". In het rapport staat dat tijdens de worsteling op de grond een van de agenten meerdere keren riep dat Pretti een wapen had. Zo'n vijf seconden later openden twee agenten het vuur met hun dienstwapen.

Pretti werd meerdere keren geraakt in zijn borst. In het rapport staat niet of de kogels van beide agenten hem hebben geraakt. Er wordt ook geen melding gemaakt dat Pretti, die een wapenvergunning had, op enig moment een poging deed om zijn wapen te pakken.

Wapen afgepakt

Het fatale incident werd van meerdere kanten gefilmd. CNN analyseerde de beelden en concludeerde dat het erop leek dat een agent het vuurwapen van Pretti uit diens broeksband trok voordat er werd geschoten. In het rapport staat niet wanneer Pretti's wapen werd afgepakt, alleen dat een agent na de fatale schoten zei dat hij het wapen had.

Het rapport is opgesteld door medewerkers van de grenspolitie (Customs and Border Patrol), de dienst waar de betrokken agenten werken. De dienst is verplicht binnen drie dagen na een sterfgeval waar medewerkers bij betrokken zijn het Congres te informeren. Deze eerste analyse is gebaseerd op verslagen en beelden van bodycams.

'Noem must go'

Na het tweede dodelijke incident in Minneapolis met agenten neemt de politieke druk op minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem toe. Democratische leiders in het Congres willen dat ze wordt ontslagen. "Zo niet, dan starten wij een afzettingsprocedure in het Huis van Afgevaardigden." Inmiddels hebben ook twee Republikeinse senatoren aangedrongen op haar vertrek.

President Trump zei in een interview vertrouwen te hebben in Noem. Hij bleef haar herhaaldelijk verdedigen en zei dat haar baan voorlopig niet in gevaar is.

Rusland heeft in het oosten van Oekraïne een passagierstrein aangevallen met drones. Zeker vijf mensen zijn daarbij om het leven gekomen. In de trein zaten volgens de Oekraïense autoriteiten bijna 300 mensen.

De trein werd aangevallen in de buurt van Barvinkove in de regio Charkiv. Een Russische drone raakte een rijtuig, twee andere drones ontploften bij de locomotief.

President Zelensky zegt dat in het getroffen rijtuig achttien mensen zaten. Op X deelt hij beelden waarop te zien is dat de wagon in brand staat. Aan de zijkant is schade van een inslag te zien.

Zelensky reageert woedend op de nieuwe Russische aanval. "In elk land zou een droneaanval op een passagierstrein op dezelfde manier worden beschouwd: puur en alleen als een terroristische daad", schrijft hij. Rusland heeft zich niet uitgelaten over de aanval.

Infrastructuur als doelwit

Rusland voert veel aanvallen uit op Oekraïens grondgebied, zowel op steden als op infrastructuur. Vaak is de energievoorziening het doelwit, maar ook spoorlijnen en wegen worden onder vuur genomen. De spoorlijn waar de aanval was wordt ook gebruikt voor het vervoeren van militairen naar het front.

De niet geraakte wagons zijn enkele uren na de aanval verder gereden, zeggen de Oekraïense spoorwegen. Treinpersoneel heeft onderweg nog evacués opgepikt. De trein heeft als eindbestemming de grensplaats Tsjop in West-Oekraïne.

De Dienst Toeslagen weigerde jarenlang bewust aan toeslagenouders uit te leggen waarom zij van fraude verdacht werden, terwijl zij wel recht hadden op die informatie. Dat meldt Trouw op basis van een interne memo uit 2025 die de krant verkreeg via de Wet open overheid.

Het memo van de dienst beschrijft dat aan ouders geen documenten worden gegeven waarin staat waarom zij het stempel 'Opzet / Grove Schuld' hebben gekregen. Dat gebeurt volgens het memo vanwege "een interne werkafspraak".

Duizenden ouders kregen onterecht dat stempel. Zij kunnen voor compensatie terecht bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), die in 2020 werd opgericht.

'Niet houdbaar'

De dienst erkent in het memo dat het niet verstrekken van deze stukken "niet houdbaar in beroep" is. Dat betekent dus dat ervan werd uitgegaan dat bij een gang naar de rechter dit geen stand zou houden.

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie aan Trouw dat het memo de werkwijze beschrijft "die in het begin van UHT is opgezet". Maar een advocaat die meerdere slachtoffers bijstaat, zegt tegen de krant dat er nog steeds geen informatie wordt verstrekt. Het ministerie zegt verder dat de "inzet altijd is geweest te voldoen aan de wettelijke verplichtingen".

De onderhandelaars van D66, VVD en CDA zijn het op hoofdlijnen eens geworden. "We hebben samen een akkoord gesloten", zei D66-leider Jetten, die samen met VVD-leider Yesilgöz en CDA-leider Bontenbal naar buiten kwam.

Op de grote thema's hebben de drie partijen knopen doorgehakt. "We moeten nog wel een paar puntjes op de i zetten", zei Jetten. Maar daar kan het volgens het drietal niet meer op stuk lopen.

Vrijdag wordt het akkoord met inhoudelijke afspraken gepresenteerd. Dan zal blijken waar de partijen de komende jaren meer of juist minder aan willen uitgeven. De drie zeggen in ieder geval dat ze "duidelijke keuzes" maken, maar met "een uitgestoken hand" naar andere partijen.

Bekend is in ieder geval dat er "enorme investeringen" in defensie worden gedaan en dat er geïnvesteerd wordt "in Nederland zelf". "Die totale financiële puzzel wilden we goed leggen, zodat we ook geen schulden doorschuiven naar toekomstige generaties", zei Jetten. Ook Yesilgöz spreekt van "mooie afspraken" over de financiën.

De drie partijleiders kwamen samen naar de pers toe om een toelichting te geven, al wilden ze inhoudelijk nog niet veel kwijt:

Dat een van de grootste hobbels nu is genomen, betekent dat de drie hun plannen deze week kunnen voorleggen aan hun fracties. Dat zal waarschijnlijk woensdag of donderdag gebeuren. Het minderheidskabinet in wording zal dan dus vrijdag het coalitieakkoord presenteren.

Daarna zal de volgende fase beginnen: het zoeken naar bewindspersonen. De Tweede Kamer zal daarvoor naar verwachting volgende week een formateur aanwijzen. Dat is doorgaans de leider van de grootste coalitiepartij, in dit geval beoogd premier Rob Jetten (D66).

De drie partijleiders wilden nog niet kwijt hoe de verdeling van de ministerposten zal zijn en wie de nieuwe bewindslieden worden. "Je moet eerst de inhoud op orde hebben, dan de toestemming van de Tweede Kamer krijgen en dan ga je het daarover hebben", zegt Yesilgöz.

Beëdiging eind februari

De nieuwe ploeg van ministers en staatssecretarissen zou dan mogelijk op maandag 23 februari door de koning beëdigd kunnen worden. Die datum staat al met potlood in de agenda van de onderhandelaars. "Maar we doen het stap voor stap", zei Jetten.

CDA-leider Bontenbal ambieert geen kabinetspost. Hij wil fractieleider in de Tweede Kamer blijven. Het is nog niet duidelijk of VVD-leider Dilan Yesilgöz opnieuw minister wil worden. In het kabinet-Rutte IV was zij minister van Justitie en Veiligheid, daarna werd ze fractievoorzitter.

Het Franse luxeconcern Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH) zag zijn jaaromzet in 2025 met 5 procent dalen naar 80,8 miljard euro. De winst kwam uit op 10,9 miljard euro, 13 procent minder dan het jaar ervoor, blijkt uit de jaarcijfers.

LVMH is naast tassenmerk Louis Vuitton, champagnemaker Moët & Chandon en cognacmerk Hennessy ook eigenaar van zo'n 75 andere luxemerken, waaronder Christian Dior, Givenchy, Fendi, Marc Jacobs en Bulgari. Door deze grote portefeuille dienen de resultaten van de merken ook als graadmeter voor de sector van luxegoederen.

Mode en lederwaren zijn het belangrijkste bedrijfsonderdeel van het concern. Samen met de drankdivisie daalde daar de omzet het hardst, respectievelijk 8 en 9 procent. Daarentegen was er nauwelijks een daling waarneembaar in de categorieën horloges, sieraden en cosmetica.

Wereldwijde spanningen

In het financiële verslag staat dat het bedrijf lijdt onder de internationale geopolitieke spanningen en macro-economische ontwikkelingen. Zo leed de drankdivisie onder lager consumentenvertrouwen door handelsspanningen tussen China en de Verenigde Staten.

Hoewel de omzet in 2025 daalde, krabbelde het bedrijf in de tweede helft wel weer op. Dit herstel biedt hoop en hierom is het bedrijf optimistisch voor 2026, ondanks economische onzekerheden.