NOS Nieuws - Algemeen

In een verklaring voor een commissie van het Congres heeft oud-president Bill Clinton gezegd dat hij geen strafbare feiten heeft gepleegd in zijn omgang met Jeffrey Epstein. Ook heeft hij naar eigen zeggen nooit iets strafbaars gezien in de tijd die hij met Epstein doorbracht, rond de eeuwwisseling.

Clinton is de eerste oud-president ooit die zich moet verantwoorden tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse parlement. De commissie wil de waarheid boven tafel halen over de banden van (oud-)politici met Epstein, de miljonair en veroordeelde zedendelinquent die zichzelf in 2019 in zijn cel om het leven bracht. Gisteren moest Clintons vrouw Hillary al getuigen, en zij zei daarbij Epstein zelfs nooit ontmoet te hebben.

Dat laatste kan Bill Clinton niet zeggen: in de enorme lading aan e-mails en foto's van Epstein, die het ministerie van Justitie onlangs vrijgaf, komt de oud-president enkele malen voor. Zo was er een foto van Clinton met Ghislaine Maxwell in een zwembad. Maxwell was lange tijd Epsteins compagnon. Ook werd een foto verspreid van Clinton in Epsteins privé-vliegtuig, met een onherkenbaar gemaakte jonge vrouw tegen hem aan.

De ongedateerde foto:

In een verklaring die hij aan het begin van de zitting voorlas, zei de oud-president: "Ik zou nooit op dat vliegtuig zijn gestapt als ik enig idee had van waar Epstein mee bezig was. Ik zou hem zelfs persoonlijk bij de politie hebben aangegeven."

Volgens Clinton had hij de banden met de miljonair al lang verbroken toen die in 2008 veroordeeld werd voor seks met een minderjarige. In de jaren daarna werd steeds meer bekend over de seksfeestjes die Epstein organiseerde met vaak minderjarige meisjes. Zij "verdienen gerechtigheid en herstel, en moeten al veel te lang wachten op beide", aldus Clinton.

'Laat Hillary erbuiten'

In een opvallende passage in de verklaring haalde de oud-president uit naar de commissie, ingesteld door politici van Republikeinse zijde, voor het feit dat zij gisteren ook Hillary Clinton lieten opdraven. "Zij had geen enkele band met Jeffrey Epstein, ze heeft hem nooit ontmoet. Of je nu 10 of 10.000 mensen dagvaardt, zij had daar niet tussen moeten zitten."

Het is onbekend welke vragen de parlementariërs verder nog aan Clinton hebben gesteld en hoe hij daarop antwoordde: de hoorzitting vindt achter gesloten deuren plaats. De zitting duurde gisteren bij Hillary Clinton zo'n zes uur, het is niet duidelijk hoelang voor de sessie met haar echtgenoot wordt uitgetrokken.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor de grensgebieden tussen Israël en Gaza, Libanon en Egypte aangepast naar rood. Aanleiding zijn de spanningen in het Midden-Oosten, zegt het ministerie.

Ook voor de bezette Golanhoogten geldt code rood. "Wat uw situatie ook is: reis er niet heen", staat in het advies. "Het is er te gevaarlijk."

Het ministerie noemt Iran niet expliciet, maar aannemelijk is dat de waarschuwing is afgegeven in verband met de verhoogde militaire aanwezigheid van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten.

President Trump heeft de afgelopen tijd bij herhaling gedreigd met een aanval op Iran, wanneer dat land niet stopt met het verrijken van uranium. Zo'n aanval kan een trigger zijn voor een vergeldingsaanval van Iran tegen Israël. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat er een "risico op een gewapend conflict is, dat ook invloed kan hebben op de veiligheidssituatie in Israël"

Trump 'niet blij met Iran'

Trump zei vandaag tegen de Amerikaanse pers dat hij "niet blij" is met Iran, maar dat hij "zal afwachten wat er gebeurt" na de aanvullende gesprekken die VS met Iran voert over het nucleaire programma van dat land.

De president herhaalde dat Teheran geen kernwapens mag bezitten. Eerder deze week zei Trump tijdens zijn State of the Union dat de VS een aanval niet schuwt wanneer de diplomatieke weg geen resultaat oplevert.

Deze week vonden opnieuw gesprekken plaats tussen Iran en de VS over het beperken van het Iraanse atoomprogramma met bemiddeling van golfstaat Oman. Er is nog veel onduidelijk over het resultaat van die gesprekken. Gisteren kwam naar buiten dat de VS en Iran het op sommige punten eens zijn. Voor volgende week is een nieuwe ronde gesprekken aangekondigd.

Reisadvies voor Iran

Het Nederlandse reisadvies voor Iran staat al sinds 12 januari op rood. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat de ambassade in Teheran nog operationeel is.

Om veiligheidsredenen worden geen mededelingen gedaan over aanvullende maatregelen of over het aantal personeelsleden dat voor Nederland werkt.

Andere landen

Ook andere landen lijken voor te sorteren op escalatie in de regio. De VS waarschuwde burgers en ambassadepersoneel al voor mogelijke vergeldingsaanvallen en ook China heeft burgers in Israël opgeroepen om veiligheidsmaatregelen te nemen. Het Verenigd Koninkrijk meldt dat het personeel heeft teruggehaald uit Iran vanwege "de veiligheidssituatie".

Frankrijk heeft eveneens een negatief reisadvies afgegeven en roept Franse burgers in Israël op "voorzichtig en zeer waakzaam" te zijn, weg te blijven van demonstraties en "schuilplaatsen te zoeken".

De VS kondigde vandaag eveneens aan dat minister Rubio van Buitenlandse Zaken na het weekend naar Israël zal afreizen om te praten over "regionale prioriteiten", waaronder Iran.

Polen waarschuwt burgers in Iran, Israël en Libanon om het land onmiddellijk te verlaten. "De veiligheidssituatie in het Midden-Oosten is onstabiel. Het risico op escalatie is hoog", waarschuwt het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken op X.

De rechtbank in Rotterdam heeft vijf tieners veroordeeld voor het verspreiden van IS-propaganda via TikTok en andere sociale media. Een van hen trainde ook voor een aanslag.

Vorig jaar hield de politie veertien verdachten aan in onderzoeken naar terrorisme. Online zouden ze hun volgers hebben aangespoord om terroristische misdrijven te plegen. Dat deden ze onder meer door jihadistische filmpjes te plaatsen.

Vandaag deed de Rotterdamse rechtbank uitspraak tegen zeven verdachten. Zij waren allemaal nog minderjarig toen ze werden opgepakt.

Afscheidsbrief

Een toen 15-jarige jongen had het online over het plegen van een aanslag en ging op zoek naar een vuurwapen. Hij zwoer trouw aan terreurgroep Islamitische Staat en schreef een afscheidsbrief voor zijn moeder.

Toch is dat volgens de rechtbank niet genoeg bewijs voor een concreet aanslagplan. Wel acht de rechtbank bewezen dat hij trainde voor een terroristisch misdrijf, deel uitmaakte van IS en extremistische propaganda verspreidde via sociale media.

Hij krijgt ruim een jaar jeugddetentie, deels voorwaardelijk. Omdat de jongen geradicaliseerd is, moet hij zich ook verplicht laten behandelen en mag hij geen sociale media meer gebruiken.

Bom

Een nu 17-jarige jongen stuurde handleidingen voor het maken van een bom, maar ook hij had volgens de rechtbank geen duidelijk plan voor een aanslag. Wel deelde hij IS-video's op TikTok, Instagram en Telegram via steeds weer nieuwe accounts. Hij krijgt daarvoor twee maanden cel.

Drie anderen die ook filmpjes online zetten waarin werd opgeroepen tot gewelddadig jihadisme, krijgen een taakstraf. De rechtbank sprak twee verdachten vrij.

Deze maand heeft de politie opnieuw een aantal jongeren aangehouden voor het online verspreiden van IS-gedachtegoed. Deze zaken zijn nog in onderzoek.

Het hooggerechtshof in Israël heeft het besluit om 37 hulporganisaties in Gaza te verbieden opgeschort. Eind vorig jaar maakte Israël bekend dat hulporganisaties die niet voldeden aan nieuwe regels vanaf 1 maart niet langer actief mochten zijn in Gaza.

De hulporganisaties moesten onder meer namen en contactgegevens van hun medewerkers doorgeven aan de Israëlische overheid. Ook moesten ze details delen over hun geldstromen en werkzaamheden. Israël wil zo controleren of medewerkers geen banden hebben met Hamas.

Organisaties als Artsen zonder Grenzen (AzG) vrezen dat het delen van deze informatie een veiligheidsrisico vormt voor hun medewerkers, bijvoorbeeld voor degenen die zich kritisch hebben uitgelaten over Israël. Bovendien zijn honderden hulpverleners de afgelopen jaren gedood in Gaza.

Zeventien organisaties dienden afgelopen zondag bij het hof een spoedverzoek in om het verbod op te schorten. Aan dat verzoek geeft het hof dus gehoor. De rechtbank gaat zich de komende tijd buigen over de kwestie. Wanneer er een besluit volgt is niet bekendgemaakt.

UNRWA-verbod

Al eerder kwam Israël met een verbod voor VN-organisatie UNRWA. De grootste hulporganisatie in Gaza mag sinds maart vorig jaar niet langer opereren vanuit Israël en op de bezette Westelijke Jordaanoever.

De VN-hulporganisatie is nog wel werkzaam in de Gazastrook.

Minister-president Jetten doet elke week aangifte van homohaat. Hij krijgt iedere dag bedreigingen binnen vanwege zijn geaardheid, zei hij op zijn eerste wekelijkse persconferentie als premier.

"Ik heb al tien jaar te maken met ontzettende homohaat. Ik heb ervoor gekozen om niet weg te duiken", aldus de D66-premier. Hij kiest er bewust voor om af en toe persoonlijke dingen op zijn sociale media te blijven delen, zegt hij.

Dikke huid

"Ik wil mensen laten zien dat ik me niet klein laat maken door haters." Jetten deelt regelmatig berichten over zijn verloofde, de Argentijnse hockeyer Nicolás Keenan. NRC meldt vandaag dat de afgelopen dagen 200 homofobe reacties zijn geplaatst op het X-account van de minister-president.

De premier zei zelf een dikke huid te hebben, maar veel mensen hebben volgens hem dagelijks last van zulke haatdragende opmerkingen. "Ik wil mensen een spiegel voorhouden dat het in Nederland blijkbaar normaal is geworden om iemand op zijn seksuele geaardheid aan te vallen."

Buiten eigen bubbel

Jetten wil de komende tijd in contact komen met jongeren en mensen buiten zijn bubbel, vertelde hij ook. "Organiseer voor mij werkbezoeken op plekken waar ze misschien niet verwachten dat de premier of een D66'er langskomt", heeft de nieuwe premier zijn ambtenaren gevraagd. "Want ik wil juist daar van mensen horen: hoe kijken ze tegen de overheid aan, waar lopen ze tegenaan, waar zijn ze boos over?"

Verder kondigde hij een bezoek aan Brussel aan. Volgende week ontmoet hij daar Europese Commissie-voorzitter Von der Leyen, de Belgische premier De Wever en NAVO-chef Rutte. Ook spreekt hij er met de voorzitter van de Europese Raad, Costa en de voorzitter van het Europees Parlement, Metsola.

Verder wil Jetten snel afreizen naar Oekraïne, zei hij. Op zijn eerste dag als premier belde hij ook al met de Oekraïense president Zelensky.

Van alle tienermeisjes ter wereld roken Europese het meest, blijkt uit een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Die deed onder meer onderzoek in de zogenoemde Europese regio, bestaande uit 53 landen in Europa en Centraal-Azië.

Europese meisjes tussen de 13 en 15 jaar scoren het slechtst. In vergelijking met leeftijdsgenoten in andere delen van de wereld roken zij het vaakst, terwijl wereldwijd tienerjongens aanzienlijk meer roken. Van de 40 miljoen 13- tot 15-jarigen die wel eens een sigaret opsteekt, is 65 procent jongen en 35 procent meisje.

Ook volwassen vrouwen in de Europese regio roken meer dan gemiddeld. 40 procent van de vrouwen die wereldwijd roken woont in Europa - dat zijn er 63 miljoen.

Goede maatregelen

Volgens de WHO neemt Nederland goede maatregelen om roken en het gebruik van vapes tegen te gaan. Zo is Nederland een van de zeven landen in de Europese regio waar e-sigaretten met smaakjes verboden zijn en worden antirookcampagnes goed uitgevoerd.

De analyse is gebaseerd op cijfers uit verschillende jaren, waarvan de nieuwste uit 2024 komen. Het rapport omvat iedere vorm van tabaksgebruik, maar in bijna alle gevallen gaat het om roken. Slechts 2 procent pruimt, snuift of gebruikt tabakszakjes, ook wel snus genoemd.

De toeleverancier die door Odido wordt gebruikt voor de opslag van klantendata, waarschuwde meermaals voor de door hackersgroep Shinyhunters gebruikte hackmethode. Salesforce riep bedrijven op om de beveiliging indien nodig aan te scherpen.

De laatste waarschuwing kwam eind januari, waarschijnlijk voor de hackaanval bij Odido, die op of kort voor 6 februari zou hebben plaatsgevonden. In de dagen daarna ontdekte het telecombedrijf dat er sprake was van een datalek. Odido meldde dat persoonsgegevens van zo'n 6,2 miljoen accounts waren gestolen.

Het afgelopen jaar werden meerdere bedrijven slachtoffer van vergelijkbare hackaanvallen van Shinyhunters. Daaronder waren bijvoorbeeld Air France-KLM en Google.

Wat weten we over Shinyhunters?

De NOS kon vaststellen dat de hackmethode waarvoor gewaarschuwd werd, precies overeenkomt met de hack bij Odido. Dat blijkt uit informatie van de hackers en uit gesprekken met bronnen rond de hack.

Odido zegt in een reactie dat het bedrijf het incident onderzoekt. Lopende die onderzoeken wil het bedrijf verder niets over de kwestie zeggen.

Salesforce heeft vooralsnog niet gereageerd op onder meer de vraag of het bedrijf meer had kunnen doen om het downloaden van zulke grote hoeveelheden klantdata te voorkomen.

Waarschuwing FBI

Vorig jaar waarschuwde Salesforce ook al een aantal keer voor de gebruikte methode, waaronder in oktober in een officiële security-update. Ook beveiligingsbedrijf Mandiant, onderdeel van Google, en de FBI hebben waarschuwingen uitgedaan.

Of Odido maatregelen heeft genomen naar aanleiding van de waarschuwingen, is onbekend. Een ander groot Nederlands bedrijf dat ook klantdata in een clouddienst van Salesforce beheert, geeft aan bekend te zijn met de manier waarop de inbraak bij Odido is gebeurd, melden bronnen aan de NOS. Naar aanleiding van eerdere berichten over de hackmethode traint het bedrijf personeel om hier alert op te zijn en dergelijke pogingen meteen intern te melden.

Phishing en data stelen

De internetcriminelen misbruiken geen kant-en-klaar achterdeurtje in de software, maar een combinatie van menselijke fouten en te ruim ingestelde toegang voor medewerkers. Daardoor kan een aanvaller die een medewerker om de tuin weet te leiden, succesvol toegang krijgen tot veel data.

Salesforce adviseerde zijn klanten daarom om bestand te zijn tegen phishing. Verder waarschuwde het bedrijf dat tweestapsverificatie, waardoor accounts extra beveiligd zijn, in sommige gevallen kan worden omzeild.

Bij Odido wisten, meldde de NOS eerder, aanvallers medewerkers te verleiden om ze toegang te geven tot het systeem. Daarbij lukte het de aanvallers om de extra beveiligingsstap te omzeilen. Naar nu blijkt is de gebruikte extra beveiligingsstap het type stap waar Salesforce expliciet voor waarschuwde.

Losgeld

De internetcriminelen die bij Odido binnenkwamen, zijn gisteren begonnen met het publiceren van persoonsgegevens van Odido-klanten. Ze dreigen daar de komende twee weken mee door te gaan en elke dag een miljoen nieuwe 'datapunten' vrij te geven als Odido geen losgeld betaalt.

Ook dreigen ze de gevoeligheid van de data op te voeren: zo is nu bij lang niet alle klanten het e-mailadres of telefoonummer openbaar gemaakt. Ook de nummers van identiteitsbewijzen, die de hackers in bezit hebben, zijn nog niet gepubliceerd.

Eén klant kan meerdere van die datapunten hebben. Zo kan het gaan om meerdere aansluitingen op één adres, bijvoorbeeld een aantal mobiele abonnementen en een vast abonnement, maar ook om oude adressen. De Autoriteit Persoonsgegevens liet gisteren weten uitleg te willen van Odido vanwege de mogelijke te lange opslag van gegevens.

Een Nederlands bedrijf vraagt tegen betaling studiefinanciering aan voor studenten. Dat is niet strafbaar, maar de Dienst Uitvoering Onderwijs vindt het toch kwalijk. Inmiddels hebben zo'n 350 internationale studenten gebruik gemaakt van deze dienst.

DUO vindt dat het bedrijf misbruik maakt van ontbrekende kennis bij internationale studenten over het aanvragen van studiefinanciering. Die weten niet hoe het moet, dat het gratis is als je het zelf doet, of ze vinden het te ingewikkeld.

Het gaat om het Nederlandse bedrijf myStudentFinance dat wordt gerund door een internationale student. Studenten kunnen hen machtigen om studiefinanciering aan te vragen. Over de eerst ontvangen studiefinanciering rekenen zij een commissie van zo'n 60 procent.

Dat kan volgens DUO flink oplopen, omdat het proces van aanvragen bij internationale studenten vaak langer duurt. Hierdoor krijgen zij bij de eerste uitbetaling met terugwerkende kracht vier of vijf maanden studiefinanciering à 324,52 euro per maand. Over dit bedrag betalen de studenten de commissie aan het bedrijf.

Moreel verwerpelijk

DUO kreeg onlangs enkele meldingen van studenten over het bedrijf. Vervolgens meldde een bank zich bij de uitvoeringsinstantie. Die had geconstateerd dat er opvallend veel transacties van DUO naar één partij plaatsvonden en trok daarom aan de bel om te onderzoeken of hier sprake was van witwassen.

"Wij hebben vervolgens aangifte gedaan bij de politie om te laten onderzoeken of wat zij doen door de beugel kan," laat Bert Viel van DUO weten. "Het OM liet weten dat het moreel wellicht verwerpelijk is, maar niet strafbaar en zeker niet uniek in zijn soort."

MyStudentFinance zegt dat het aanvragen van studiefinanciering voor internationale studenten vaak helemaal niet zo makkelijk is. EU-studenten komen niet automatisch in aanmerking en ze moeten "aanzienlijke documentatie overleggen om hun recht op financiering aan te tonen".

Schrijnend om te horen

Het aantal studenten dat het bedrijf heeft ingeschakeld is hiervan volgens hen het bewijs, studenten die anders "in armoede zouden leven". MyStudentFinance wil niet zeggen hoeveel studenten klant bij hen zijn.

"Het is schrijnend om te horen dat studenten geld uitgeven aan informatie die ze gewoon gratis bij DUO kunnen krijgen," reageert Sarah Evink, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg. "We krijgen de laatste tijd ook steeds vaker klachten van studenten die hier niet van wisten en dus achteraf pas horen dat ze onnodig geld hebben uitgegeven."

Gedurende het onderzoek heeft DUO samen met Logius, het bedrijf achter DigiD, geprobeerd om de 100 actieve machtigingen ongedaan te maken. Maar dat kon niet.

Daarnaast is onderzocht of de mogelijkheid om studiefinanciering op een andere rekening dan die van jezelf te ontvangen uitgeschakeld kon worden. Ook dat is niet mogelijk. Er zijn namelijk ook studenten die hier gebruik van maken in andere situaties, bijvoorbeeld als zij een bewindvoerder hebben.

Juridische stappen

De 100 studenten die het bedrijf al hadden gemachtigd hebben een brief van DUO gekregen waarin werd uitgelegd dat er geen kosten worden gerekend voor het aanvragen van studiefinanciering en dat het niet via derden hoeft.

De studenten kregen vervolgens een bericht van myStudentFinance waarin ze gewezen werden op het contract dat zij hebben getekend en waaraan zij gehouden zijn. Het bedrijf vindt de communicatie van DUO aan hun klanten onwettig en overweegt juridische stappen tegen de dienst.

"Dan houd je heel weinig middelen over om dit te voorkomen. We kunnen niet anders dan duidelijk maken dat het aanvragen gratis is," zegt Bert Viel. DUO bekijkt nu of op de websites van de onderwijsinstellingen duidelijker kan komen te staan hoe internationale studenten studiefinanciering kunnen aanvragen.

Inmiddels heeft DUO wel contact met het ministerie van Onderwijs om te kijken of er via wet- en regelgeving iets gewijzigd kan worden.

In de week dat het kabinet Jetten officieel beëdigd én begonnen is, nemen Joost Vullings en Marleen de Rooy weer samen een aflevering van podcast De Stemming op.

De week draaide vooral om het nieuwe kabinet Jetten, maar ook het opstappen van Mona Keijzer bij de BBB kan niet onbesproken blijven. Marleen heeft een theorie over wat, wanneer en met wie Keijzer verder gaat.

Op woensdag en donderdag werd er gedebatteerd over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. Marleen en Joost zagen Rob Jetten zelfverzekerder worden in zijn rol als premier en waren vooral blij met alle inhoud in het debat. Over het verhogen van de AOW-leeftijd werd flink gedebatteerd, en in de podcast geeft dat ook weer reden tot discussie.

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister.

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl

Er moeten tienduizenden opvangplekken voor asielzoekers bij komen. Dat blijkt uit een raming die de nieuwe minister van Asiel Van den Brink (CDA) heeft gepubliceerd.

Voor halverwege 2027 wordt verwacht dat Nederland 88.000 plekken nodig heeft. Begin deze maand waren er ongeveer 77.500 plekken voor asielzoekers, maar ruim 27.000 daarvan vervallen de komende tijd. Dat betekent dat er de komende anderhalf jaar bijna 38.000 plekken moeten worden gerealiseerd. Van den Brink spreekt van een "grote opgave".

Spreiding

Het gaat om de raming voor de spreidingswet, de wet die de verdeling van asielzoekers over Nederland regelt. Met die wet wordt bepaald hoeveel asielzoekers gemeenten naar verwachting moeten opvangen.

Provincies zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de verdeling over de verschillende gemeenten, die gebaseerd op inwonertal en welvaart een aantal plekken moeten leveren.

Zie hieronder de benodigde plekken per provincie:

Provincies hebben nu tot begin december om de opgave te verdelen over 'hun' gemeenten. Die hebben daarna nog ruim een half jaar de tijd om de opvangplekken in te richten.

Als ze dat niet lukt kan de minister dwangsommen opleggen, maar daar wil Van den Brink nu nog niet mee dreigen. "Een gesprek met gemeenten is allereerst een gesprek", zegt hij. "Dat soort maatregelen zijn niet het begin van een gesprek."

Keijzer wilde niet

De cijfers die Van den Brink nu heeft gepubliceerd zijn dezelfde die zijn voorganger, minister Keijzer (toen nog BBB), weigerde te delen, terwijl ze dat volgens de wet vóór 1 februari had moeten doen. Begin deze maand zei Keijzer dat ze de ramingen niet bekend wilde maken, omdat die volgens haar nog te onzeker waren.

Ze redeneerde dat er de komende tijd nog veel statushouders uit de asielketen doorstromen naar een woning, waardoor er plekken vrijkomen. Ook verwees ze naar nieuwe strengere asielwetten, die de Eerste Kamer nog moet behandelen en die volgens haar veel effect kunnen hebben op het aantal asielzoekers dat een plek nodig heeft.

Van den Brink is kort over wat hij daarvan vindt. "Ik vind daarvan dat ik de wet moet nakomen", reageert de pas aangetreden minister. "En dat heb ik vandaag gedaan door dat besluit gelijk te nemen zodra ik kon."

Hieronder de verdeling per provincie van het totale aantal benodigde plekken. Hoe meer inwoners en welvarender, hoe groter de opgave:

De 81-jarige Cor de J. is door het Gerechtshof Den Haag veroordeeld tot een celstraf van achttien jaar wegens moord. In 2022 schoot hij een 74-jarige man door zijn hoofd.

In 2024 oordeelde de rechter nog dat er geen bewijs was dat er sprake was van een vooropgezet plan. Het hof gaat daar dus niet in mee.

De J. werkte als klusjesman voor een vrouw, woonachtig in een villa in het Zuid-Hollandse Kinderdijk. Het slachtoffer was haar nieuwe partner. Op een late avond in 2022 schoot De J. daar de 74-jarige man door het hoofd. Die overleed enkele dagen later aan zijn verwondingen.

Na het schietincident bedreigde De J. ook de vrouw en stal hij haar sieraden. Hij wilde op die manier het voorval op een roofoverval laten lijken, stelt de rechter.

'Amoureuze gevoelens'

Pas twee dagen na het incident wees de vrouw De J. aan als dader. Eerder zei ze niet te weten wie haar partner had neergeschoten. De J. zou "amoureuze gevoelens" hebben gehad voor de vrouw en het niet kunnen verkroppen dat zij een partner had gevonden.

In het hoger beroep oordeelde het hof dat er wel sprake was van een plan bij de verdachte, volgens het hof van een "ongekende koelbloedige wreedheid". Daarom krijgt de verdachte nu geen twaalf, maar achttien jaar cel opgelegd. De J. heeft altijd ontkend dat hij de moord heeft gepleegd.

Het is volgens het hof zeer waarschijnlijk dat de dader, inmiddels op hoge leeftijd, zal komen te overlijden in de gevangenis. Door de ernst van de zaak is "een lagere strafoplegging niet mogelijk", aldus het hof. Ook moet De J. ruim een ton aan schadevergoedingen betalen aan nabestaanden van het slachtoffer.

De Amerikaanse ambassade in Israël heeft het personeel laten weten dat personeelsleden die dat willen het best zo snel mogelijk kunnen vertrekken. Dat meldt persbureau AP, dat een interne mail van de Amerikaanse ambassadeur heeft ingezien.

Die waarschuwt personeelsleden dat er de komende dagen wellicht geen vluchten naar Washington meer zullen vertrekken. "Degenen die een geautoriseerd vertrek willen moeten dat vandaag doen", benadrukt hij. De VS waarschuwt vaker burgers en ambassadepersoneel voor mogelijke vergeldingsaanvallen.

Gesprekken Genève

Deze waarschuwing komt een dag nadat de gesprekken tussen Iran en de VS over het beperken van het Iraanse atoomprogramma in Genève werden afgerond. Er is niet veel naar buiten gekomen over het bereikte resultaat, alleen dat de landen het op sommige punten eens zijn.

De VS wil dat Iran stopt met het verrijken van uranium, waarmee kernwapens gemaakt kunnen worden. Tot een deal kwam het in ieder geval nog niet. De gesprekken gaan volgende week verder in Wenen.

Daarmee hangt de dreiging van een Amerikaanse aanval op Iran nog altijd in de lucht. President Trump waarschuwde vorige week dat beperkte aanvallen op Iran een mogelijkheid zijn. Zowel de VS als Iran heeft gezegd klaar te zijn voor een oorlog als de gesprekken mislukken.

De afgelopen weken heeft de VS gewerkt aan het opbouwen van een troepenmacht in het Midden-Oosten. Zo zijn er meerdere vliegdekschepen naar de regio gestuurd.

Opgeschorte vluchten

Onder meer luchtvaartmaatschappij KLM schort vluchten naar vliegveld Ben Gurion bij Tel Aviv op vanaf 1 maart. KLM zegt dat dit om "operationele en commerciële" redenen ging en niet vanwege "specifieke veiligheidsredenen".

De Amerikaanse overheid is niet de enige die burgers waarschuwt. De Chinese ambassade in Israël heeft Chinese burgers in het land opgeroepen om veiligheidsmaatregelen te nemen vanwege "toenemende veiligheidsrisico's in het Midden-Oosten".

Het Verenigd Koninkrijk meldt dat het personeel heeft teruggehaald uit Iran vanwege "de veiligheidssituatie".

Rapport atoomagentschap

Het internationale atoomagentschap IAEA heeft in een rapport bekendgemaakt dat Iran een deel van het verrijkte uranium bewaarde op een ondergrondse plek bij de stad Isfahan. Dat meldt persbureau Reuters, dat het rapport in handen heeft.

Het is voor het eerst dat het IAEA zegt waar er verrijkt uranium is opgeslagen. Het complex bij Isfahan werd in juni aangevallen door de VS en Israël. Sindsdien heeft Iran het atoomagentschap geen toestemming meer gegeven om een kijkje te nemen bij de nucleaire faciliteiten in het land.

Iran is al langer bezig met het verrijken van uranium. Dat begon nadat Trump in zijn eerste termijn als president een akkoord uit 2015 met Iran opzegde dat beperkingen oplegde aan het Iraanse kernwapenprogramma.

Iran heeft tot nu toe de Amerikaanse eis om weer te stoppen met het verrijken van uranium van de hand gewezen. Er zijn aanwijzingen dat Teheran wel concessies zou willen doen.

De Europese Commissie begint met het "voorlopig uitvoeren" van het Mercosur-handelsverdrag, zegt commissievoorzitter Ursula von der Leyen.

Met de tijdelijke invoering van het verdrag passeert de Europese Commissie het Europees Parlement. Dat wil dat eerst het Europese Hof van Justitie zich uitspreekt over de handelsovereenkomst. Maar Europese wetten staan de voorlopige invoering van een verdrag toe, zegt Von der Leyen.

Het Mercosur-handelsverdrag kreeg op 9 januari de goedkeuring van een meerderheid van de EU-lidstaten. Het is bedoeld om de handel tussen de EU en Mercosur-landen Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay te stimuleren. Over de overeenkomst is ruim 25 jaar onderhandeld. Niet alle Europese landen waren voor: Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije stemden tegen.

Import en export

Door het verdrag kunnen de Zuid-Amerikaanse en EU-landen importheffingen verlagen en procedures versimpelen. Het zou zo goedkoper en makkelijker moeten worden voor de EU om producten te exporteren naar en te importeren uit Zuid-Amerika, en andersom.

Volgens tegenstanders van het verdrag gaat de overeenkomst in tegen de belangen van Europese boeren. Eerder werd het ondertekenen van het akkoord al met een maand uitgesteld na boerenprotesten. Zij vrezen dat ze niet kunnen concurreren met goedkoop vlees en soja uit Zuid-Amerika.

Om te voorkomen dat zij hun concurrentiepositie ten opzichte van Zuid-Amerikaanse boeren verliezen, stelt de Europese Commissie voor een aantal sectoren maximaal toegestane hoeveelheden in. Die moeten ervoor zorgen dat de Europese markt niet verstoord raakt en er bijvoorbeeld te veel rundvlees, pluimvee of suiker wordt geïmporteerd.

Fantastisch nieuws

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde anderhalve week later voor een voorstel waarin stond dat het verdrag eerst moet worden beoordeeld door het Europees Hof van Justitie.

Dat was een domper voor de Europese Commissie omdat het betekende dat de invoering van het Mercosur-verdrag op zijn minst zou worden uitgesteld. De beoordeling door het hof kan zo'n een tot twee jaar kan duren.

Vandaag keurden de parlementen van Argentinië en Uruguay het handelsverdrag officieel goed. Von der Leyen noemde dat "fantastisch nieuws" en verwacht dat de definitieve goedkeuring van Brazilië en Paraguay snel volgt. De commissievoorzitter zei dat ze wel beseft dat het akkoord pas definitief wordt als het Europees Parlement ermee heeft ingestemd.

Urgentie

Wel lijkt ze enige haast te hebben. Zo benoemt Von der Leyen de financiële voordelen van het verdrag en zegt ze dat "de overeenkomst een markt creëert van 720 miljoen mensen en leidt tot een besparing van miljarden aan importheffingen."

De Europese Commissie werkt nauw samen met alle EU-landen en instellingen om er zo voor te zorgen dat het proces "soepel en transparant" verloopt, benadrukt ze.

Een woordvoerder van de Europese Commissie zei later ook dat het proces wel urgentie heeft. Verdere vertraging kan "de Europese economische positie en onze politieke invloed verzwakken".

Het Zweedse leger heeft actie ondernomen tegen een drone bij een Frans vliegdekschip in de haven van Malmö. Waarschijnlijk was het een Russische drone, liet de Zweedse minister van Defensie Pal Jonson weten.

De drone werd gespot door een Zweeds marineschip dat op patrouille was in de Öresund, de zeestraat tussen Zweden en Denemarken. De Zweedse marine zegt dat er meteen tegenmaatregelen tegen de drone zijn genomen, zonder die te specificeren.

Mogelijk hebben bemanningsleden geprobeerd de communicatie tussen de drone en de bestuurder ervan te verstoren. Dat kan bijvoorbeeld met een drone-jammer, een soort pulse-geweer. Of de actie succesvol was, is niet duidelijk. Uiteindelijk raakten de Zweden het contact met de drone kwijt, meldt de marine.

Ook het Franse leger maakte melding van de drone. De bemanning van het vliegdekschip Charles de Gaulle nam die vanaf 13 kilometer afstand waar. Het Franse schip was voor het eerst in Zweden, voor een NAVO-oefening in de regio.

Het 261 meter lange schip heeft een eigen escorte, maar wordt in de Zweedse territoriale wateren beveiligd door de Zweedse marine. Een woordvoerder van het Franse leger zei dat het incident met de drone liet zien dat die beveiliging "robuust" is.

Russisch marineschip

De Zweedse minister Jonson vermoedt een verband tussen de drone en een Russisch marineschip dat zich in de Öresund bevond. Dat schip is na het incident verder de Oostzee opgevaren. Zweden houdt nauw contact met Denemarken over het incident en er zijn verder geen drones meer waargenomen, zegt Jonson.

Kremlin-woordvoerder Peskov heeft de bewering dat de drone Russisch was afgedaan als "behoorlijk absurd". NAVO-bondgenoten melden al maandenlang drones in de buurt van militaire bases en vliegvelden, waaronder een aantal incidenten in Denemarken en de Baltische staten.

Lafayette 26

Volgens de Franse generaal Dominique Trinquand zou het niet verwonderlijk zijn dat Moskou in het gebied inlichtingenoperaties uitvoert. "Dat ze dat doen terwijl een Frans vliegdekschip daar gestationeerd is, is zeker een strategisch signaal," zei hij tegen Franse media.

Het vliegdekschip neemt deel aan de oefening Lafayette 26 in de Oostzee en de Atlantische Oceaan, voor de kust van Noorwegen. Die oefening wordt gezien als reactie op de hybride oorlogsvoering vanuit Rusland.

De Italiaanse politie heeft een 50-jarige Burundese man opgepakt in het heropende onderzoek naar de moord op drie Italiaanse nonnen in 2014 in Burundi. De Burundees was in 2018 naar Italië verhuisd om daar een opleiding te volgen.

De vrouwen werden vermoord in hun klooster. Het bevel voor de moord zou zijn gegeven door het vroegere hoofd van de Burundese geheime dienst, met wie de opgepakte man nauw samenwerkte. De opdrachtgever werd in 2015 omgebracht bij onrust in het land.

Volgens de aanklagers heeft de verdachte geholpen bij het organiseren van de moord. Vier andere mannen voerden de moord uit, drie van hen hebben (gedeeltelijk) bekend. Ze kwamen vermomd in kerkelijke gewaden het klooster binnen en vertrokken verkleed als politieagenten.

Aanval

De nonnen (75, 79 en 83 jaar) werden in hun klooster in Burundi aangevallen. Van twee zusters werd de keel doorgesneden nadat zij met een voorwerp geslagen waren.

De derde zuster, die tijdens de eerste aanval afwezig was, werd de volgende nacht onthoofd. Haar hoofd werd vervolgens naast haar lichaam geplaatst, schrijft het Italiaanse ministerie van Justitie.

De nonnen zouden door de geheime dienst zijn vermoord omdat zij weigerden medische hulp te bieden aan Burundese milities in Congo.

Het onderzoek naar de moord werd in 2024 heropend door het Italiaanse OM nadat een onderzoeksjournalist een boek over de cold case had geschreven.

Verschillende zaken waren destijds verdacht, maar werden niet verder onderzocht. Zo werd de derde non vermoord op dezelfde locatie als de vorige aanval, terwijl deze toen onder bescherming van de Burundese politie stond.

Het OM spreekt van een "klimaat van terreur" tijdens de eerdere onderzoeken. Er werd gezegd dat de moord het resultaat was van een gewapende overval door een labiel persoon, maar dit is nooit bewezen. De zaak werd twee keer geseponeerd vanwege gebrek aan bewijs.

De Taliban zeggen te willen onderhandelen met Pakistan, na een grootschalige Pakistaanse luchtaanval op verschillende Afghaanse steden vannacht. Dat meldt een woordvoerder van het regime aan journalisten.

Volgens het Afghaanse regime vliegen er nog steeds Pakistaanse verkenningsvliegtuigen in het Afghaanse luchtruim, schrijft Al Jazeera. Een woordvoerder van het Pakistaanse leger meldt dat de operatie verdergaat op aanwijzing van de premier.

Pakistan voerde vannacht luchtaanvallen uit op meerdere Afghaanse steden, waaronder de hoofdstad Kabul, als reactie op verschillende aanvallen van beide landen op elkaars grondgebied.

Journalisten spreken van zware explosies, die ruim twee uur duurden. De Pakistaanse regering noemt het een "openlijke oorlog", volgens de minister van Defensie is "het geduld op" in Islamabad.

'274 Taliban-strijders gedood'

Bij de aanvallen zijn volgens het Pakistaanse leger 22 militaire doelwitten in Afghanistan bestookt. De steden Kabul en Kandahar zijn aangevallen, evenals locaties in de provincies Paktia, Nangarhar en Khost. Volgens een woordvoerder zijn 274 Taliban-functionarissen en -strijders gedood. Ook zijn er minstens twaalf Pakistaanse soldaten omgekomen, zegt hij.

Het Pakistaanse leger heeft de luchtaanvallen op Afghanistan Ghazab Lil Haq genoemd, wat "Woede omwille van de waarheid" betekent.

Het aanbod van de Taliban om te onderhandelen volgt zo'n twee uur nadat ze zelf Pakistaanse militaire doelen hadden bestookt met drones. Het Pakistaanse ministerie van Defensie bevestigde de drone-aanvallen, het zou een reactie zijn op de eerdere aanvallen door Pakistan. De legerwoordvoerder zegt dat Afghanistan 53 doelen heeft aangevallen, maar dat alle aanvallen zijn afgeslagen.

Traumacentrum getroffen

Door indirect vuur liep ook een traumacentrum dat zich inzet voor gezondheidszorg in conflictgebieden schade op. De faciliteit is van Healthnet TPO, een Nederlandse ngo, en staat bij de grensovergang Torkham. Er werd op dat moment levensreddende medische hulp verleend aan burgers in het centrum. Een medewerker raakte gewond bij het incident.

Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:

"Dat de Taliban liever om tafel gaan met Pakistan om een uitweg uit dit conflict te vinden is logisch. Ze weten ook dat ze zeer waarschijnlijk het onderspit delven bij een confrontatie tussen beide legers.

Het Pakistaanse leger is veel groter, met 660.000 manschappen, en is beter uitgerust dan het Afghaanse leger. Pakistan heeft de overmacht in de lucht met meer dan 450 gevechtsvliegtuigen. Afghanistan beschikt niet over een luchtmacht en heeft maar 172.000 militairen.

Het wapenarsenaal waar het Afghaanse leger uit moet putten komt naast aankopen op de zwarte markt voor een groot deel uit achtergelaten wapens van het voormalige leger van de Afghaanse Republiek en Amerikaanse troepen.

Verder is Pakistan een kernmacht, al is de kans zeer klein dat ze daar gebruik van maken. Dat is Afghanistan niet.

Waar de Afghanen wel sterk is zijn, wat ze uiteindelijk de macht in handen heeft gebracht in 2021, is de guerrillastrijd. Jarenlang hebben ze zich in relatief kleine groepen op de grond verzet tegen het Amerikaanse leger en NAVO-troepen, mogelijk met hulp van zelfmoordcommando's van de Pakistaanse Taliban. Die hebben de laatste jaren in het noordoostelijke grensgebied al laten zien dat ze veel schade kunnen aanrichten."

De Pakistaanse legerwoordvoerder stelde op de persconferentie dat Afghanistan "een duidelijke keuze moet maken". Daarin moet het Taliban-regime kiezen tussen bondgenootschap met onder andere de Pakistaanse Taliban (TTP) en vrede met Pakistan.

Volgens Pakistan biedt de Afghaanse Taliban de TTP onderdak op Afghaans grondgebied, waardoor zij aanvallen op Pakistan kunnen uitvoeren. De Afghaanse regering spreekt dat tegen.

De TTP werd in 2007 opgericht door verschillende jihadistische groeperingen, actief in het noordwesten van Pakistan. De groepering heeft markten, moskeeën, luchthavens, militaire bases en politiebureaus aangevallen. Ook hebben ze terrein veroverd, voornamelijk langs de grens met Afghanistan, maar ook diep in Pakistan.

Oproepen tot de-escalatie

Wereldwijd reageren diplomaten bezorgd op de escalatie tussen Pakistan en Afghanistan. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zegt te bemiddelen tussen de twee landen, in de hoop dat de toestand kalmeert.

Ook de Turkse minister van Buitenlandse Zaken probeert te bemiddelen, en zou hebben gebeld met functionarissen in Afghanistan en Pakistan. Ook staat hij in contact met Qatar en Saudi-Arabië, die samen met Turkije vorig jaar bemiddelden tussen Afghanistan en Pakistan.

Rusland dringt er bij zowel Pakistan als Afghanistan op aan om de gevechten te staken en te onderhandelen. Een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat Rusland zich zorgen maakt.

"We roepen onze vrienden Afghanistan en Pakistan op om deze gevaarlijke confrontatie te staken en terug te keren naar de onderhandelingstafel om alle meningsverschillen op te lossen via politieke en diplomatieke middelen," schrijft ze op Telegram.

Erkend

Rusland is het enige land ter wereld dat de Taliban-regering van Afghanistan officieel erkent. Het land heeft met zowel de Afghaanse als de Pakistaanse regering goede banden.

Binnenkort reist de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif naar Rusland, bevestigt het Kremlin. Een datum voor het bezoek is nog niet bekend, al melden Russische staatsmedia dat het bezoek volgende week plaatsvindt.

Het Openbaar Ministerie heeft nu ook formeel beroep ingesteld tegen de uitspraak in de Stint-zaak. Stint-oprichter Edwin Renzen en ontwerper Peter Noorlander kregen twee weken geleden geen straf voor het ongeluk op een spoorovergang in Oss

Hoewel het ongeluk aan vier jonge kinderen het leven kostte, was volgens de rechter onvoldoende bewezen dat de twee daaraan schuld hadden. Het OM had celstraffen van vijf jaar en vier maanden geëist.

De officieren van justitie noemden de uitspraak teleurstellend en lieten meteen weten dat ze in hoger beroep zouden gaan. Dat hebben ze nu gedaan. "Het OM kan zich niet verenigen met de overwegingen en de conclusies van de rechtbank", laat het Openbaar Ministerie weten.

Technische gebreken

Bij het ongeluk op 20 september 2018 werd een Stint met vijf kinderen en een begeleider aangereden door een trein. Onderzoeksbureaus concludeerden dat de elektrische bolderkar allerlei technische gebreken had.

Volgens advocaten van de oprichter en de ontwerper waren die gebreken minder ernstig dan de rechtbank door het OM werd voorgehouden. De oorzaak van het ongeluk was volgens hen een menselijke fout.

De rechtbank oordeelde dat voor het ongeluk nooit een oorzaak was vastgesteld, en dat het daardoor niet in verband kan worden gebracht met wat er volgens de aanklacht mis was met het voertuig.

In Frankrijk is voor het eerst de giftige stof cereulide aangetroffen bij een baby die na het drinken van flesvoeding in het ziekenhuis is opgenomen. Dat bevestigt het ministerie van Volksgezondheid na onderzoek van Radio France.

Het gaat om een baby van 24 dagen oud die begin deze maand in Montpellier werd opgenomen. Het kind had besmette flesvoeding gedronken.

Tot nu toe zijn in Frankrijk drie baby's overleden, mogelijk na het drinken van flesvoeding die was besmet met cereulide, die door een bacterie wordt veroorzaakt. Zeker veertien andere baby's moesten naar het ziekenhuis nadat ze ziek waren geworden. Het ministerie van Volksgezondheid benadrukt dat er nog geen causaal verband is vastgesteld, omdat het onderzoek nog loopt.

Danone

Analyses uitgevoerd door een Belgisch laboratorium in opdracht van de Franse staat wijzen wel op blootstelling aan de stof. In de stoelgang van een baby die ziek werd, lag de concentratie van cereulide ruim boven de veilige hoeveelheid die door Europese en Franse gezondheidsautoriteiten was vastgesteld. De baby werd begin februari opgenomen in Montpellier nadat die babymelk had gedronken van het merk Gallia Calisma van Danone.

"Deze analyse bevestigt dat de baby aan dit toxine is blootgesteld en verklaart waarschijnlijk de waargenomen symptomen", zegt het Franse ministerie van Volksgezondheid tegen Franse media over het nieuwe geval. Wel benadrukt het ministerie dat het te vroeg is om te zeggen dat de flesvoeding de directe oorzaak daarvan is. Het ministerie geeft verder geen details vrij over de zaak.

Terugroepactie

Het is niet duidelijk waarom het Franse ministerie van Volksgezondheid of Danone de resultaten naar buiten heeft gebracht. In Frankrijk zijn 24 gezinnen naar de rechter gestapt om fabrikanten van babyvoeding en de Franse staat aan te klagen. Zij eisen onafhankelijk onderzoek naar de besmette babymelk waardoor hun baby's mogelijk ziek zijn geworden.

De kwestie in Frankrijk kwam twee maanden geleden aan het licht, toen de Zwitserse voedselgigant Nestlé partijen babyvoeding terugriep vanwege cereulide in het poeder. Die stof kan leiden tot ernstige spijsverteringsproblemen, buikpijn en overgeven. Ook in tientallen andere landen zoals België en Nederland werd babymelkpoeder van onder meer Nestlé en Danone teruggeroepen.

Na meldingen bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) deed de autoriteit onderzoek. Daaruit bleek dat er geen giftige stof werd gevonden in de monsters. De lijst met producten die werden teruggeroepen zijn vanwege een mogelijke besmetting met de stof, is te vinden op de website van de NVWA.

De gemeente Utrecht stopt met het uitdelen van buitenslaapboetes aan daklozen. De bekeuring kon vanaf de invoering rekenen op forse kritiek. Een meerderheid van de gemeenteraad zet nu een streep door de bekeuring.

Het voorstel van Bij1 werd met grote meerderheid aangenomen. De partij diende het voorstel al twee keer eerder in, maar kreeg toen onvoldoende steun, schrijft RTV Utrecht.

Volgens fractievoorzitter Charlotte Passier van Volt was de motie "genuanceerder dan de vorige". Haar partij stemde eerder tegen en deze keer voor.

Het beboeten van buiten slapen stigmatiseert en criminaliseert mensen die in een kwetsbare positie verkeren, vindt een meerderheid in de raad. Door hen financieel te straffen worden zij verder in de problemen gebracht, is de gedachte.

Verbod afgezwakt

Buiten slapen is al jaren verboden in Utrecht. In 2024 werden zo'n 200 boetes aan daklozen uitgedeeld.

Vanwege aanhoudende kritiek zwakte de gemeenteraad het verbod vorig jaar af. Sindsdien moeten buitenslapers in de eerste plaats hulp en opvang worden aangeboden. Handhaving moet vooral worden ingezet op plaatsen waar buiten slapen leidt tot onveilige situaties en aanhoudende overlast.

Door de afzwakking van het verbod werden vorig jaar nog maar elf daklozen bekeurd.

Worstelen met kwestie

Burgemeester Dijksma van Utrecht liet de raad onlangs weten dat veel gemeenten worstelen met op straat slapende daklozen. Volgens haar is de boete nodig om mensen richting zorgverleners te dwingen.

De burgemeester vindt het feit dat iemand buiten slaapt op zichzelf geen reden voor een boete. Wel wil ze dat politie en gemeente bij meldingen van inwoners en ondernemers en bij aanhoudende overlast kunnen ingrijpen.

Volgens de burgemeester is er geen enkele gemeente te bedenken die daarin "een ultiem evenwicht" heeft gevonden.

Meerdere steden

In 2024 werden verspreid over 130 gemeenten voor ruim 300.000 euro aan buitenslaapboetes uitgeschreven.

De gemeente Amsterdam stopte in juni met het beboeten van dak- en thuislozen die op straat slapen. Ook Leiden en Almere stopten vorig jaar met de boetes.

Vorig jaar zijn er 17.900 valse geldbiljetten uit de omloop gehaald in Nederland. Dat is een daling van 26 procent ten opzichte van het jaar daarvoor, meldt De Nederlandsche Bank (DNB).

DNB ziet in de afgelopen tien jaar een dalende trend als het gaat om valse biljetten. Alleen in 2022 en 2024 waren er pieken door een klein aantal oplichtingszaken met vals geld van zeer slechte kwaliteit, schrijft DNB.

Vervalste briefjes van 50 euro worden het vaakst aangetroffen: bijna 43 procent van de aangetroffen vervalsingen had deze coupure. Daarnaast waren met 28 en 20 procent ook 200 en 20 euro populair, vervalsingen van 5 of 500 euro komen met minder dan 1 procent nauwelijks voor.

Wereldwijde daling

Mogelijke verklaringen voor de afname zijn volgens de bank de daling in het gebruik van contant geld, oplettende winkeliers die briefjes controleren op echtheid en de aandacht vanuit politie en justitie bij het bestrijden van vals geld.

Ook wereldwijd is er een daling van het aantal valse biljetten dat uit de omloop werd gehaald, schrijft de Europese Centrale Bank. In 2025 zijn 444.000 valse eurobankbiljetten gevonden, 20 procent minder dan in 2024. Briefjes van 20 en 50 euro waren het vaakst vervalst, samen was dat ongeveer 80 procent van alle vervalste biljetten.