NOS Nieuws - Algemeen

Betalen voor je spaargeld: is dat wel zo raar?

46 minutes 56 seconds ago

Geen rente ontvangen, maar betalen voor je spaargeld: het komt steeds dichterbij. ING en de Volksbank gaan per 1 juli een half procent rente rekenen voor spaargeld boven de 100.000 euro, bij ABN Amro is dat vanaf 150.000 euro. Tot nu toe werd er alleen bij meer dan 250.000 euro spaargeld negatieve rente gerekend.

De negatieve rente raakt zowel particuliere klanten als zakelijke klanten, maar is beperkt. Volgens ABN Amro krijgt 3 procent van de rekeninghouders ermee te maken. "Enkele tienduizenden klanten", aldus een woordvoerder.

Bij ING gaat het na 1 juli om 7,5 procent van de zakelijke rekeninghouders en 1,7 procent van de particuliere klanten. Nu ligt de spaartegoedgrens nog op 250.000 euro en dat heeft voor 3 procent van de zakelijke klanten gevolgen en voor 0,3 procent van de particuliere klanten.

Rabobank heft rente vanaf 250.000 euro en verlaagt dat plafond vooralsnog niet. Volgens de bank raakt de negatieve rente nu 1,3 procent van de zakelijke en particuliere klanten, en heeft 98,7 procent van de klanten er dus geen last van.

De meeste mensen zullen geen last hebben van de negatieve rente. Het gros van de huishoudens heeft een spaarrekening die bij lange na de 100.000 euro niet haalt, en zelfs de 50.000 euro niet. Volgens het CBS had een gemiddeld huishouden in 2019 een spaarrekening van 40.000 euro, en de mediaan, het middelste huishouden, bezat 15.000 euro, allemaal ver uit de gevarenzone.

Genoeg goedkoop geld

Volgens de banken vormen de extreem lage marktrente en de ongebreidelde monetaire steun van centrale banken de belangrijkste reden voor de minieme en negatieve spaarrente. De stortvloed aan geld heeft de prijs van geld in de geldmarkt en de kapitaalmarkten enorm gedrukt, en loopt van obligaties, schuldleningen tot hypotheken. Spaarrente ontkomt er dus niet aan.

Banken kregen tot 2014 een rentevergoeding voor de miljarden aan tegoeden en cash die ze in huis hebben en dagelijks uit veiligheid verplicht moeten afstorten bij de centrale banken. De depositorente is sinds 2014 door de ECB omgebogen naar een boeterente van een half procent, om banken te dwingen meer geld aan het werk te zetten in de economie middels kredietverlening en investeringen. Maar door de overvloed aan geld en de lage rente lukt dat niet echt, ook omdat er steeds meer gespaard wordt.

Spaarders waren vroeger meer dan welkom, want het leverde goedkoop geld op dat banken duurder konden doorlenen, maar nu willen banken liever niet nog meer spaarders: er is goedkoop geld genoeg.

Banken betalen dus nu voor het bewaren en dat loopt flink in de papieren. Daardoor is er minder financiële ruimte voor de banken om rente te geven op spaargeld.

In 2020 kostte de negatieve depositorente de Nederlandse banken samen meer dan een miljard euro. Zo stalde ABN Amro eind 2020 55 miljard euro bij de ECB, kreeg de bank voor 14 miljard vrijstelling en betaalde ABN over die 41 miljard 205 miljoen euro boeterente. De grotere ING en Rabobank waren meer kwijt. ING liet grofweg 100 miljard overnachten, kreeg voor de helft vrijstelling en betaalde uiteindelijk 250 miljoen euro. Rabobank stalde 103 miljard euro, kreeg vrijstelling voor 19 miljard en betaalde uiteindelijk 420 miljoen euro.

De eerste keer dat negatieve rente werd ingevoerd, voor overigens veel hogere spaartegoeden, werd gevreesd dat mensen hun spaargeld zouden weghalen bij de bank en thuis onder het matras zouden stoppen. Een op de drie mensen overwoog dat, bleek uit een peiling in 2016. Een jaar later was een op de vier dat van plan, en in een recente peiling was dat nog maar een op de vijf. "Het animo om zelf fysiek geld te bewaren neemt af naarmate mensen meer gewend raken aan lage rente", stelt econoom Marike Knoef.

"Het is een bekende bias in de gedragseconomie: mensen kijken naar euro's in plaats van naar wat je ervan kunt kopen. Je zag dat bij de pensioenen: jarenlang werd er niet geïndexeerd, maar toen er gekort moest worden kwam de grote verontwaardiging." Knoef noemt het 'verliesaversie', een overreactie op iets verliezen. "Bij negatieve rente moet je opeens iets betalen en raak je echt iets kwijt, ook al is het maar een tientje."

De afgelopen jaren was de rente al laag en de inflatie was hoger dan de rente. De schamele rente op papier was in het echt al negatief, want jaar op jaar konden er steeds minder brood en spullen van het spaargeld gekocht worden. "Mensen beseffen dat niet zo goed. Inflatie, hogere prijzen, voelt anders dan euro's betalen voor je spaargeld. "

'Vaccineer zo snel mogelijk ook in armere landen om mutaties te voorkomen'

52 minutes 12 seconds ago

Na een trage start komt het Nederlandse vaccinatieprogramma op stoom met nu zo'n 4,8 miljoen gezette prikken. Maar wereldwijd gaat het veel langzamer, vooral in lage-inkomenslanden. Experts waarschuwen dat dit voor alle wereldburgers een risico vormt, ook voor mensen die al volledig zijn ingeënt.

"Met deze trend verhogen we de kans op nieuwe en gevaarlijkere virusvarianten", zegt veldepidemioloog en microbioloog Amrish Baidjoe. "Die mutaties zouden de vaccins van nu deels kunnen omzeilen en dus ook weer bij ons kunnen toeslaan. In dat geval zijn we weer terug bij af. Daarom is het in het belang van alle landen om te zorgen dat de vaccins snel, maar ook globaal beschikbaar komen."

Vaccins doneren

De inenting van landen met een lager inkomen is afhankelijk van het Covax-programma. Via die samenwerking zijn inmiddels ruim 40 miljoen doses verscheept naar 118 deelnemende landen. Het gaat om donaties van landen met overschotten. Die voorraden worden in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en hulporganisatie Gavi afgeleverd.

De doelstelling van Covax is dat eind dit jaar minstens 20 procent van de bevolking van de betreffende landen is gevaccineerd tegen covid-19. In dat tempo bereiken de meeste Afrikaanse landen naar schatting pas eind 2022 of begin 2023 een wijdverbreide vaccinatiegraad.

Als we zo doorgaan duurt het zelfs tot eind 2024 voordat iedereen is geprikt, betoogt onder andere IC-baas Diederik Gommers vandaag in een opiniestuk in de Volkskrant. Zo'n scenario is volgens epidemiologen en de WHO onwenselijk, omdat de komst van nieuwe mutanten in de tussentijd niet kan worden uitgesloten. Vooral omdat in landen als India en Brazilië het aantal besmettingen en doden tot recordhoogtes is gestegen. En hoe meer besmettingen, hoe groter de kans dat er zorgwekkende varianten opduiken.

Vertraging

Bovendien worden de Covax-doelstellingen volgens The Guardian nu al niet gehaald. Van het AstraZeneca-vaccin is tot nu toe een vijfde van de geschatte leveringen werkelijkheid geworden, schrijft de krant.

"De Covax-doelen zijn vastgesteld voordat de vaccins er waren; tegenslagen zijn niet ingecalculeerd", zegt Baidjoe. "En de belofte was dat landen doneren zodra ze hun risicogroepen hadden gevaccineerd, dat gebeurt nu erg beperkt. En zoals je ook in Nederland kunt zien is de grillige levering ervan een wereldwijd probleem."

In oktober kwamen India en Zuid-Afrika met een radicale oplossing: hef vanwege de pandemie tijdelijk de patenten op coronavaccins op. Anders blijven de armere landen met lege handen achter en is de kans op gevaarlijke varianten groter, beargumenteren de initiatiefnemers.

Zij pleiten ervoor het intellectueel eigendom op het recept en de productiemethode tijdelijk te laten vervallen, zodat deze openlijk gedeeld kunnen worden met de wereld. In dat geval kan iedereen ermee aan de slag en komen er mogelijk ook nieuwe innovaties in het vaccin. Zo kan de productie van vaccins fors worden opgeschroefd, betogen de landen.

Het plan, de TRIPS waiver genoemd, wordt gesteund door tientallen landen, vooral met een laag of middeninkomen. De EU, VS en het Verenigd Koninkrijk zijn bijvoorbeeld tegen. Vandaag en volgende week staat het onderwerp weer op de agenda bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

'Versnipperde aanpak'

In een recent gepubliceerd Kamerstuk noemde het kabinet het een illusie dat dit plan de vaccinproductie verhoogt. Het gaat om zeer complexe productieprocessen die niet zomaar gereproduceerd kunnen worden, staat in de brief. Het zou de farmaceuten ook juist belemmeren weer te investeren in nieuwe innovaties.

Ook hoogleraar duurzame zorg en innovatie Cornelis Boersma vindt TRIPS geen goed idee. Het leidt volgens hem tot een versnipperde aanpak en mogelijke gezondheidsrisico's. "Als je ziet wat voor regie en coördinatie voor de productie en implementatie van een vaccin nodig is, dan lijkt het me geen goed plan. Een ander tegenargument is dat de farmaceuten nu al samenwerken met concurrenten."

Volgens Boersma tonen de vaccinproducenten al dat ze bereid zijn om armere landen te helpen. Bijvoorbeeld door het hanteren van lagere prijzen voor vaccins dan voor de Westerse landen. AstraZeneca heeft ook toegezegd geen winst te willen maken op hun vaccin, zolang de pandemie duurt.

'Geen liefdadigheidsinstelling'

Maar volgens epidemioloog Baidjoe is dat vooral symbolisch. De vrees voor het tijdelijk loslaten van patenten laat volgens hem een systeemprobleem zien. "Farmaceuten zijn geen liefdadigheidsinstellingen, het is business en hun lobby is groot. Het zijn vooral de rijke landen tegen de armere landen in de TRIPS-discussie en dat laat zien dat het er ook om gaat bepaalde markten beter te beschermen."

Los van de vraag wat de eerlijkste of beste oplossing is: zowel Baidjoe als Boersma denkt dat het TRIPS-plan weinig kans van slagen heeft.

Diplomatieke rel Rusland-Tsjechië escaleert: opnieuw diplomaten uitgezet

1 hour 17 minutes ago

Tsjechië heeft besloten tot de uitzetting van bijna zeventig Russische diplomaten en ambassademedewerkers. Het land wil dat de Russische ambassade in Praag niet meer medewerkers telt dan de Tsjechische ambassade in Moskou.

Het is een nieuwe stap in de diplomatieke rel die vorige week begon. Toen maakte de Tsjechische premier Babis bekend dat achttien Russische diplomaten het land moeten verlaten omdat de regering bewezen acht dat Russische inlichtingenofficieren betrokken waren bij een explosie in 2014 in een munitiedepot in Vrbetice, waarbij twee mensen om het leven kwamen. De achttien zouden leden zijn van de militaire inlichtingendienst GROe en de buitenlandse inlichtingendienst SVR.

Moskou reageerde woedend op het Tsjechische besluit, riep de ambassadeur op het matje en stuurde twintig diplomaten van de Tsjechische ambassade het land uit. De Tsjechische regering zei dat de Russen daarmee hun diplomatieke post in Moskou hadden lamgelegd en eiste dat het besluit zou worden teruggedraaid. Nu dat niet is gebeurd, komt Tsjechië met deze nieuwe reactie.

Tsjechië beticht van Russofobie

"Ik wil niets laten escaleren", zegt de Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken Kulhanek in een toelichting. "Dat is niet mijn rol. Maar Tsjechië is een zelfbewust land en zal daarnaar handelen."

Ook uit Moskou komen harde woorden. "Praag is op weg om onze betrekkingen te vernietigen" en "ze zijn vastgelopen in onvervalst Russofobie", aldus een woordvoerder van het minister van Buitenlandse Zaken.

NAVO-lid Tsjechië heeft vandaag overleg gehad met bondgenoten. Die hebben volgens Praag "hun diepe zorgen geuit over de ontwrichtende acties die Rusland blijft uitvoeren" op het grondgebied van NAVO-lidstaten.

Slowakije solidair met Tsjechië

Buurland Slowakije heeft vandaag drie Russische diplomaten een week de tijd gegeven om het land te verlaten. Premier Heger zei dat Slowakije zich met de de maatregel solidair wil verklaren met Tsjechië.

Saillant detail is dat de Russen die de Tsjechen verantwoordelijk houden voor betrokkenheid bij de explosie in 2014 ook door de Britse justitie zijn aangeklaagd voor een poging om de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter te vergiftigen. Dat was in 2018 in Salisbury.

Testsamenleving? Van 'buitenproportioneel' tot 'eindelijk weer vrijheid'

1 hour 32 minutes ago

Eerst testen en dan naar de Keukenhof, het casino of een sportwedstrijd: het is nu nog onderdeel van een pilot, maar het moet op een gegeven moment onderdeel van de samenleving worden, als het aan de overheid ligt.

De zogenoemde testsamenleving moet het leven tijdens de coronapandemie weer normaler maken. Waar de meeste mensen achter het voorstel voor zo'n samenleving staan, is er ook een relatief grote groep die testen en vaccineren voor toegang tot evenementen en horeca niet ziet zitten.

'Draagvlak vergroten of afdwingen'

"Als je een testsamenleving wil, moet je kijken of mensen dat wel willen. Als dat niet zo is, moet je óf proberen het draagvlak te vergroten, óf je moet het gaan afdwingen", zegt Arjen Boin, hoogleraar publieke instituties en openbaar bestuur aan de Universiteit Leiden.

Boin, die gespecialiseerd is in crisismanagement, twijfelt aan het plan. "Het idee dat je een samenleving opnieuw kunt inrichten en dat iedereen daar dan aan meedoet: het is maar de vraag of dat gaat werken. Net zoals het bij het afdwingen van de beperkende maatregelen en het vaccineren moeilijk is om iedereen mee te krijgen."

Ongeveer een derde van de Nederlanders plaatst net als Boin vraagtekens bij een testsamenleving. Uit onderzoeken van het RIVM, I&O Research en TU Delft en de Erasmus Universiteit Rotterdam blijkt dat tussen de 18 en 34 procent van de respondenten tegen een testsamenleving of coronapaspoort is.

Volgens het Hart van Nederland-panel is bovendien driekwart van de Nederlanders tegen een eigen bijdrage van (maximaal) 7,50 euro per testbewijs, zoals het kabinet voorstelt.

In het onderzoek van TU Delft bestaat de groep die sterk tegen is vooral uit Nederlanders tussen de 40 en 60 jaar en Nederlanders die zich niet willen laten vaccineren. Deze tegenstanders hebben bijna allemaal fundamentele bezwaren, geen praktische bezwaren, legt onderzoeker Esther de Bekker-Grob van de Erasmus Universiteit uit.

"De tegenstanders vinden een paspoort om weer meer vrijheden terug te krijgen een buitenproportionele maatregel. Een groep deelnemers ervaart een coronapaspoort als een vorm van discriminatie die leidt tot een tweedeling in de samenleving tussen mensen die wel en geen paspoort hebben", zegt collega-onderzoeker Niek Mouter. "Ook zijn er deelnemers die het coronapaspoort ervaren als een slinkse manier van de overheid om af te dwingen dat Nederlanders het vaccin nemen."

Ook Boin is bang voor een tweedeling in de maatschappij. "Stel dat er weer een nieuwe golf komt, dan kan dat coronapaspoort heel makkelijk ingezet worden om uitzonderingen toe te staan op beperkende maatregelen. Mensen kunnen buitengesloten raken."

Hoe ziet zo'n testdag er eigenlijk uit? Twee weken geleden opende de Keukenhof voor het eerst weer de deuren voor een testdag, dat ging zo:

In het onderzoek van I&O Research vinden respondenten die tegen zijn het paspoort een beperking van de bewegingsvrijheid, discriminatie of betutteling vanuit de overheid. "De vrijheid om te vaccineren is er zo dan wel af", zegt iemand. Ook het argument dat een paspoort een inbreuk op de privacy is, speelt mee.

"Ik houd mij supergoed aan alle afspraken. Ik doe er zelf van alles aan om zo gezond mogelijk te leven, maar ik ben nog lang niet aan de beurt om gevaccineerd te worden en dan zou ik mij iedere keer moeten laten testen om te bewijzen dat ik geen corona heb. Dat vind ik een oneerlijk gebeuren", zegt een ander.

Volgens Boin gaat het plan pas werken als het helemaal wordt nageleefd. "Je hebt dus handhaving nodig, en als we één ding geleerd hebben het afgelopen jaar, dan is het dat we hier in Nederland niet zo van het handhaven zijn. Dat lukt niet goed."

Volgens Boin is het belangrijk om vragen te blijven stellen. "Als je uitgaat van de functionaliteit kun je zeggen: ja, het maakt alles veiliger. Maar zijn er geen alternatieven? Misschien zo veel vaccineren dat groepsimmuniteit ontstaat? Of je alleen bij grote evenementen laten testen? Ik begrijp de doelstelling van de overheid wel, maar of je hier nou mee moet beginnen vraag ik me af. Het kan in ieder geval geen langetermijnoplossing zijn."

Brandbrief CDA-afdelingen: regeren met Rutte 'geen optie'

1 hour 40 minutes ago

Zo'n twintig CDA-afdelingen verzetten zich tegen deelname aan een kabinet met VVD-leider Rutte. Ze vinden zo'n toetreding "ongeloofwaardig" en "geen optie", zo staat in een brandbrief die naar het CDA-bestuur en de Eerste en Tweede Kamerleden wordt gestuurd.

De brief lekte vanavond uit via ThePostOnline en is opgesteld door de CDA-afdeling Heerlen. De brief is ook ondertekend door de CDA-jongerentak en de lokale afdelingen van Heerlen, Steenbergen, Maastricht, Voorst, Landgraaf, Beuningen, Brunssum, Soest, Voerendaal, Deurne, Valkenburg, Moerdijk, Eijsden-Margraten, Zwartewaterland, Dantumadiel, Losser en Arnhem.

Oppositie

De afdelingen vrezen dat deelname aan een nieuw kabinet met Rutte ten koste gaat van het eigen verhaal. "Verantwoordelijkheid dragen, past bij het CDA, maar het land waarachtig dienen kan ook vanuit de oppositie, vanuit de kaderstellende en controlerende rol die de Tweede Kamer weer veel steviger moet oppakken", staat in de brief. Een van de opstellers, de Heerlense fractievoorzitter Marco Peters, zei in het radioprogramma Langs de Lijn en Omstreken over Rutte: "Die man is niet te vertrouwen."

De partij moet volgens de briefschrijvers een brede volkspartij worden, zoals CDA-Kamerlid Omtzigt voorstelt in zijn boek Een nieuw sociaal contract. De afdelingen vinden dat in de CDA-campagne te weinig erkenning en waardering is geweest voor de opvattingen van Omtzigt. "Zijn verhaal wordt breed gedragen in de maatschappij."

Omtzigt haalde 342.000 voorkeurstemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen. "Maar ook buiten zijn electoraat is de steun voor Omtzigt hoorbaar, van links tot rechts en zelfs bij een groep die niet politiek geëngageerd is."

Omtzigt heeft de toeslagenaffaire aan het licht gebracht, benadrukken de opstellers, en daarmee werd duidelijk dat de regering het parlement en de rechterlijke macht jarenlang ontijdig, onvolledig en onjuist heeft geïnformeerd. "Mark Rutte is de verpersoonlijking van deze neergang van de democratische waarden."

Het CDA verloor bij de Tweede Kamerverkiezingen 4 zetels en heeft nu 15 zetels. Op dit moment is informateur Tjeenk Willink bezig om te kijken welke partijen voldoende vertrouwen in elkaar hebben om samen een regering te vormen. CDA-leider Hoekstra is tot nu toe zeer afhoudend geweest om weer mee te doen aan een kabinet. "De bal ligt bij de grootste partij VVD en de grote winnaar D66", zegt Hoekstra met grote regelmaat.

De Heerlense CDA'er Peters is zeer kritisch over Hoekstra, die mogelijk ook heeft geklaagd over het kritische optreden van hun partijgenoot Omtzigt. "Diegene die liegt moet verdwijnen", aldus Peters in het radiogesprek.

Wereldleiders doen toezeggingen over klimaat

1 hour 49 minutes ago

Op een virtuele klimaattop met veertig wereldleiders zijn allerlei toezeggingen gedaan over de aanpak van klimaatverandering. De Amerikaanse president Biden kondigde bij de start ervan aan dat de VS de uitstoot van broeikasgassen in 2030 verder zal terugbrengen.

Ook landen als Canada, Japan en Brazilië kwamen met een nieuw klimaatdoel. Zo moet de uitstoot in Japan in 2030 zijn teruggebracht met 46 procent ten opzichte van het jaar 2013. Eerder streefde het land nog naar 26 procent daling.

De Europese Commissie maakte bekend dat de emissiehandel zal worden uitgebreid naar gebouwen en de transportsector. Voorzitter Ursula von der Leyen effende daarmee de weg voor de geplande herziening van de koolstofmarkt in de Europese Unie.

Deze emissiehandel vormt de ruggengraat van de Europese klimaatplannen. "We zullen ervoor zorgen dat emissiehandel niet alleen werkt voor energieopwekking en industrie, maar ook voor transport en gebouwen", zei Von der Leyen.

Steenkool

China kondigde geen nieuw uitstootdoel aan. Wel kwam bij monde van president Xi de toezegging dat zijn land het gebruik van steenkool aan banden gaat leggen, te beginnen over vijf jaar.

Het zijn allemaal mooie woorden, die indrukwekkend klinken. Tegelijk is nog allerminst duidelijk hoe al die landen die doelen willen bereiken. Ook de leiders van kwetsbare landen kwamen aan het woord. Zo zei president Kabua van de Marshalleilanden dat het terugdringen van de uitstoot cruciaal is voor zijn land.

"Te vaak horen kwetsbare landen dat scherpe emissiedalingen te kostbaar zijn", zei hij. En premier Holness van Jamaica benadrukte: "Grote uitstoters zullen financieel meer moeten bijdragen aan het probleem."

Financiering

Op een andere sessie vandaag werd gesproken over financiering. Dat wil zeggen: over manieren hoe klimaatoplossingen in ontwikkelingslanden betaald kunnen worden. Daaraan deden ook paus Franciscus en de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry mee.

Op de gespreksagenda van een andere groep deelnemers stond hoe landen zich het best kunnen aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Daarnaast spreken ministers van Defensie over de gevolgen voor de mondiale veiligheid.

Op de tweede dag van de klimaattop, morgen, zal het gaan over technische oplossingen en economische kansen. Bill Gates is dan een van de sprekers.

Kinderrechters luiden noodklok over situatie jeugdzorg Zeeland

2 hours ago

Kinderrechters van de rechtbank Zeeland-West Brabant maken zich zorgen over de jeugdzorg in Zeeland. Volgens de rechters is het punt bereikt dat er geen jeugdzorgaanbieder meer is om de gedwongen hulpverlening van kwetsbare kinderen en gezinnen op zich te nemen.

In Nederland kan de overheid ingrijpen in de opvoedsituatie: kwetsbare kinderen en gezinnen krijgen dan gedwongen hulp. Als kinderen ernstig in hun ontwikkeling worden bedreigd, kan een rechter een ondertoezichtstelling uitspreken. "Dat er nu in Zeeland geen jeugdzorgaanbieder in staat is om deze gedwongen hulpverlening op zich te nemen, is volgens de kinderrechters dan ook zeer schrijnend", meldt de rechtbank Zeeland-West Brabant.

De rechtbank zegt dat dat een gevolg is van de onduidelijkheid over het voortbestaan van jeugdzorgorganisatie Intervence. Daarnaast raakte Briedis Jeugdbeschermers uit Zoetermeer vorige week zijn keurmerk voor jeugdbescherming kwijt. Die jeugdorganisatie stond 75 Zeeuwse gezinnen bij en was in de race om een groot deel van de dossiers van Intervence over te nemen, meldt Omroep Zeeland.

Toekomst Intervence

Sinds december is er onzekerheid over de toekomst van Intervence. Alle dertien Zeeuwse gemeenten besloten eind vorig jaar het contract met de jeugdzorgorganisatie op te zeggen. Het was de bedoeling dat de medewerkers en de begeleiding van de gezinnen werden verdeeld over drie andere jeugdbeschermingsorganisaties.

Maar dat plan leidde tot onrust onder personeel en gezinnen. Ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Inspectie Justitie en Veiligheid uitten hun zorgen over het plan, dat onvoldoende uitgewerkt zou zijn. Zij zetten er een streep doorheen.

Op aandringen van demissionair minister Dekker zijn de gemeenten vervolgens gaan kijken naar een ander scenario. Op dit moment bekijken de gemeenten of een overname van heel Intervence door een grotere organisatie mogelijk is, namelijk Jeugdbescherming west uit Den Haag. De komende maanden moeten de gemeenten beslissen of de overname doorgaat.

Problemen in de jeugdzorg

Eerder deze week schetsten ook instellingen als de IGJ, de Nederlandse Zorgautoriteit en de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving het beeld dat er een gebrek is aan jeugdbeschermers en dat kinderen en gezinnen met lange wachtlijsten te maken hebben.

Vandaag werd bekend dat het kabinet ruim 600 miljoen euro extra vrijmaakt om de problemen in de jeugdzorg aan te pakken. Met het geld kunnen gemeenten de wachttijden in de jeugd-ggz aanpakken en kan de crisiscapaciteit worden uitgebreid.

Duitse turnsters klaar met outfit; geen hoog opgesneden pakje meer

3 hours 30 minutes ago

Strak, hoog opgesneden en soms met korte mouwen: een aantal Duitse turnsters is klaar met de gebruikelijke wedstrijdoutfit. Op de openingsdag van de Europese kampioenschappen in Basel verscheen Sarah Voss gisteren in een wedstrijdpak met lange mouwen en pijpen.

Landgenoten Elisabeth Seitz en Kim Bui hebben aangekondigd dat zij morgen, bij de meerkampfinale, het voorbeeld van Voss zullen volgen. Het wedstrijdtenue voor vrouwen is al langer onderwerp van gesprek, maar nog niet eerder maakten vrouwelijke turners zo'n statement.

Veel turnsters vinden de hoog opgesneden pakjes onprettig, zegt Voss tegen de Duitse zender ZDF. Zo kruipen ze vaak op in de bilnaad en zijn ze erg strak. Volgens haar was er binnen de nationale Duitse ploeg al langer discussie over de broeken. "Als kind vond ik de pakjes niet zo erg, maar toen ik in de puberteit kwam begon ik het wel ongemakkelijk te vinden. Je voelt je soms heel naakt", zegt Voss.

Geen puntenaftrek

Een pak dat langer is en de benen bedekt, is volgens de internationale kledingvoorschriften toegestaan; het levert de Duitse vrouwen dus geen puntenaftrek op bij de EK. Bij trainingen worden de broeken al veel langer gebruikt, vertelt Voss. Maar bij wedstrijden gebeurde dat tot nu toe enkel om religieuze redenen.

Elisabeth Seitz zegt tegen de ZDF: "We trainen al dagelijks in broeken. Op een gegeven moment vroegen we ons af: waarom dragen we die dan niet tijdens wedstrijden? Waarom zouden we ons bij een competitie niet ook comfortabel voelen?"

Opkruipend pakje

Ook in Nederland zijn de kledingvoorschriften bij het turnen al langer in beweging, zegt de turnbond KNGU. In 2018 werd de dresscode verruimd, waardoor een langere broek geen puntenaftrek meer betekende. "Een turnbroek(je) moet nauwsluitend zijn, passen bij de bovenkleding en voldoen aan sportieve veilige en esthetische principes", luidt het voorschrift nu.

De bezwaren die de Duitse ploeg uitspreekt, leven ook bij Nederlandse turnsters. Nederlandse turnsters vinden de korte turnpakjes op foto's vaak oncharmant ogen en het is bovendien onprettig als een pakje in de bilnaad opkruipt, zegt een woordvoerder van de KNGU. Turnsters die het pakje uit de bilnaad trokken, konden vroeger op strafpunten rekenen.

In Nederland mogen turnsters inmiddels ook een broek(je) over het turnpak dragen. Bij een oefenwedstrijd die begin april in Heerenveen werd gehouden, droegen de Nederlandse vrouwen zelfs allemaal zo'n broek.

Volgens de KNGU is de keuze van de Duitse vrouwen deze week opvallend. De internationale dresscode schrijft namelijk al jaren voor dat een langer turnpak gewoon gedragen mag worden bij wedstrijden.

Voss zelf hoopt dat andere turnsters haar voorbeeld zullen volgen. "Ik heb laten zien dat je je prettig kunt voelen en er tegelijkertijd goed uit kunt zien."

Onzuiverheden in AstraZeneca-vaccin mogelijk oorzaak zeldzame bijwerking

3 hours 47 minutes ago

De zeer zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin, trombose in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes, kan misschien wel worden voorkomen, denken Duitse wetenschappers.

De wetenschappers hebben in het vaccin minuscule resten van duizend soorten menselijke eiwitten aangetroffen die daar niet thuishoren. Door de vaccins beter te zuiveren, kunnen toekomstige problemen wellicht worden voorkomen, staat in een voorpublicatie van de wetenschappers waar de Volkskrant over schrijft.

De zeldzame bijwerking is tot nu toe acht keer gemeld door Nederlanders na inenting met AstraZeneca. Een vrouw is aan een bloedprop in de longen overleden. "Het is wel een interessant idee over wat er aan de hand kan zijn", zegt Anke Huckriede. Zij is vaccinoloog aan het UMC Groningen. "Maar", zo zegt ze, "het moet nog wel verder onderzocht worden. Dit is niet het einde van het verhaal."

Dat er restjes van wel duizend stoffen in het vaccin zijn aangetroffen, verbaast Huckriede niet zo. "Het vaccin is namelijk gebaseerd op menselijke cellen. Die worden aangezet om onschuldige verkoudheidsvirussen te produceren die de code voor het spike-eiwit van het coronavirus bevatten. Die virussen bevinden zich in een vloeistof boven op de cellen. Daar wordt vervolgens het vaccin uit gehaald, maar de vloeistof bevat ook eiwitten die van de menselijke cellen zelf afkomstig zijn."

Ze denkt dat een heel klein aantal mensen nu gevoelig kan zijn voor de menselijke eiwitten. "Daar reageert het bloed dan op en er ontstaat een soort kettingreactie waarbij eiwitten een rol spelen."

Trombose-expert Frits Rosendaal van het Leids UMC zegt dat de mogelijke oorzaak in het beeld past dat hij heeft van deze zeldzame ernstige trombose. "Het ligt in lijn met wat we al weten."

Een bloedplaatje offert zichzelf feitelijk op, zegt hij. "Wanneer het in aanraking komt met onbekende stofjes, blaast het zich als het ware op waardoor er een stolling ontstaat. Maar daarbij raak je ook het bloedplaatje kwijt."

Vaccinoloog Cécile van Els van het RIVM en de Universiteit Utrecht denkt ook dat de onzuiverheden een mogelijke verklaring voor de bijwerking zijn. "Maar er zijn meer opties. Ik stuitte deze week bijvoorbeeld in de vakliteratuur op muizenstudies van een aantal jaren terug. Daaruit bleek dat adenovirussen - waartoe ook de virussen behoren die Janssen en AstraZeneca in hun vaccins gebruiken - bij muizen een tekort aan bloedplaatjes kunnen veroorzaken."

'Zuivering kost tijd, materialen en geld'

Volgens Huckriede is het technisch wel mogelijk om de vaccins verder te zuiveren. "Maar elke stap die je daarbij zet, betekent dat je minder kunt produceren en dat het vervaardigen duurder wordt. Elke stap kost tijd, materialen en daardoor geld."

Rosendaal noemt het simplistisch om te denken dat de kwestie "zomaar even" wordt opgelost door beter te zuiveren. "In algemene zin zal dat best kunnen", zegt hij. "Maar het is niet duidelijk welke stof er dan uit gehaald moet worden. En als je dan de juiste stof hebt gevonden, moet het ook nog op miljoenen mensen getest worden voordat je weet of het werkt."

Hij vraagt zich af wat er dan nog van het vaccin overblijft en of er dan niet in een feite een nieuw vaccin wordt ontwikkeld. "Het lijkt me te tijdrovend en te duur."

Rusland kondigt na massale troepenopbouw terugtrekking aan

4 hours 6 minutes ago

Rusland haalt een deel van zijn troepen op de Krim en aan de oostgrens van Oekraïne terug. Minister Sjojgoe van Defensie zegt dat ze teruggaan naar hun bases, maar dat zware wapens achterblijven voor een militaire oefening later dit jaar.

De afgelopen tijd liepen de spanningen in de regio op toen Rusland zijn militaire aanwezigheid in de regio fors opvoerde. Volgens westerse bronnen zitten er inmiddels meer dan 100.000 militairen. EU-buitenlandchef Borrell waarschuwde deze week dat "een vonk" het conflict rond Oost-Oekraïne kan laten escaleren.

De troepenopbouw is volgens de NAVO de grootste sinds 2014, toen Rusland de Krim annexeerde en er een oorlog uitbrak in het oosten van Oekraïne nadat separatisten in de Oekraïense regio's Donetsk en Loegansk de onafhankelijkheid hadden uitgeroepen. Vandaag deden tientallen Russische oorlogsschepen, vliegtuigen en duizenden militairen mee aan een oefening op de Krim.

Officieel geldt er een wapenstilstand voor de strijd in het oosten van Oekraïne, maar in de praktijk laaien de gevechten geregeld op.

Bekijk langs onderstaande graphics een korte samenvatting van hoe het conflict ontstond en wat er sindsdien is gebeurd:

Minister Sjojgoe, die eerder op de dag in een helikopter de militaire oefening op de Krim gadesloeg, zegt dat hij de oefening als afgerond beschouwt. "De troepen hebben laten zien dat ze het land kunnen verdedigen en ik heb besloten om de oefeningen in de zuidelijke en westelijke militaire districten te beëindigen." Wapens blijven wel achter in de regio Voronezj, op een afstand van zo'n 160 kilometer van de grens met Oekraïne.

Het Russische ministerie van Defensie heeft beelden vrijgegeven van de grootschalige oefeningen op de Krim:

De Oekraïense president Zelensky verwelkomt het besluit van de Russen. "De vermindering van troepen bij onze grens betekent een verhoudingsgewijze beperking van de spanningen." Zelensky voegde eraan toe dat Oekraïne alert blijft.

Vorige week kondigde Moskou aan grote delen van de Zwarte Zee rond de Krim als verboden gebied te bestempelen voor buitenlandse oorlogsschepen; de Straat van Kertsj bij de Krim zou dichtblijven. Die aankondigingen leidden tot tegenmaatregelen door het Westen.

De Verenigde Staten kondigden aan dat ze Turkije op de hoogte hadden gebracht van de komst van twee oorlogsschepen, die via de Bosporus naar de Zwarte Zee zouden varen, maar dat plan werd opgeschort. Ook het Verenigd Koninkrijk zou plannen hebben gemaakt om oorlogsschepen naar de regio te sturen.

'Zelensky welkom in Moskou'

Zelensky heeft de Russische president Poetin deze week uitgenodigd voor een gesprek in de oostelijke Donbass-regio, waar de strijd zich afspeelt. Een Kremlin-woordvoerder zei daarover vandaag dat Poetin met een antwoord zal komen als hij dat nodig acht. Kort daarna liet Poetin weten dat Zelensky op elk moment dat hem schikt welkom is in Moskou.

Zelensky weet zich inmiddels gesterkt door de toezegging van NAVO-landen om deze zomer een grote militaire oefening te houden met het Oekraïense leger. Voor Rusland ligt de toenadering van Oekraïne tot de NAVO uiterst gevoelig. Vorige week waarschuwde Moskou nog dat toetreding van Oekraïne tot het militaire bondgenootschap de spanning op grote schaal zou vergroten en "tot onomkeerbare gevolgen voor de soevereiniteit van Oekraïne" zou leiden. Toezeggingen voor toetreding zijn er overigens niet, wel geldt het land als een "speciale partner" van de NAVO, wat deze week in een verklaring nog eens werd bekrachtigd.

Kamer spreekt treurnis uit over informatie missie Afghanistan

4 hours 31 minutes ago

De Tweede Kamer steunt de uitzending van tachtig extra militairen naar Afghanistan, maar heeft veel klachten over de informatievoorziening. Een motie van treurnis over de handelwijze van het kabinet kreeg vanmiddag ruime steun. Een motie van afkeuring van Denk en de SP tegen de ministers Bijleveld en Blok haalde het niet.

De tachtig militairen vlogen vannacht onverwachts naar Afghanistan, dus nog voor het Kamerdebat over de uitzending. Het is uitzonderlijk dat dit gebeurt zonder er eerst met de Tweede Kamer over te spreken. Tijdens het debat bleken bijna alle aanwezige Kamerleden te vinden dat ze voor een voldongen feit waren geplaatst en ze spraken van mosterd na de maaltijd.

Volgens D66-Kamerlid Sjoerdsma is de gang van zaken "een klap in het gezicht van de artikel-100-procedure". Die procedure gaat over gevaarlijke missies in het buitenland en stelt dat de Tweede Kamer vooraf moet worden geïnformeerd. Dat gebeurde in dit geval pas pal van tevoren, rond 23.00 uur gisteravond, met een brief van de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken.

'Seintje gekregen'

Bovendien bleek vandaag dat een aantal Kamerleden, onder wie Mulder (CDA) en Brekelmans (VVD), telefonisch was gewaarschuwd dat de brief eraan kwam. Veel anderen hadden geen seintje gekregen, en vonden dat ze daardoor op een informatieachterstand waren gezet: zij wisten later dan hun collega's dat de militairen vannacht al zouden vliegen.

Bijlleveld en Blok hadden begrip voor het "ongemakkelijke gevoel" bij de Kamer, maar zeiden dat ze gedwongen waren om de militairen halsoverkop te laten vertrekken. Er was degelijk een vlucht voor vandaag gepland, na het debat met de Kamer. Maar die vlucht kon niet doorgaan en dit was de enige andere oplossing. De beveiligingstroepen moeten uiterlijk een week voor 1 mei ter plaatse zijn, zeiden ze, omdat de Taliban dreigen om rond die datum aanslagen te plegen op de buitenlandse kampen.

'Volstrekt onacceptabel'

De Kamer zei begrip te hebben voor die argumenten, maar had geen goed woord over voor de informatievoorziening. Verschillende Kamerleden verwezen naar de kritiek op de bestuurscultuur, waarover onder anderen informateur Tjeenk Willink zich heeft uitgesproken. Die kritiek komt erop neer dat de Kamer te weinig toekomt aan haar controlerende taak, mede doordat het kabinet niet transparant genoeg is.

De motie van treurnis van de PvdA was mede ondertekend door D66 en GroenLinks en kreeg verder steun van SP, Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren, Volt, Denk, 50Plus en Bij1. Zo'n motie is een iets mildere vorm van een motie van afkeuring, die Denk en de SP indienden. Deze partijen vinden het "volstrekt onacceptabel" wat er is gebeurd, maar kregen geen meerderheid.

Dit jaar ruim 600 miljoen extra voor jeugdzorg

4 hours 41 minutes ago

Gemeenten krijgen voor dit jaar 613 miljoen euro extra om de problemen in de jeugdzorg aan te pakken. Met het geld kunnen de wachttijden in de jeugd-ggz worden aangepakt en kan de crisiscapaciteit worden uitgebreid, zegt staatssecretaris Blokhuis.

De gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de jeugdzorg, maar komen voor die taak geld tekort. Toen het kabinet de verantwoordelijkheid aan de gemeenten overdroeg, werd er tegelijkertijd fors op bezuinigd. In 2019 gaven de gemeenten zo'n 1,6 miljard euro meer uit aan jeugdzorg, ook omdat er steeds meer jongeren zorg nodig hadden en behandelingen langer duurden.

Fundamentele keuzes voor nieuw kabinet

Blokhuis erkent dat de druk op gemeenten, ook door de coronacrisis, fors is toegenomen. "Ik ben blij dat we in overleg met de gemeenten tot afspraken zijn gekomen die de druk op korte termijn verlichten."

Voor de langere termijn zijn er volgens Blokhuis fundamentele keuzes nodig, ook over de rol van de gemeenten. "Het is aan een nieuw kabinet om daarover te besluiten", zegt hij. Daarbij moet het volgens hem ook gaan over structureel meer geld voor de jeugdzorg.

'Situatie meer dan zorgelijk'

De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, de Nederlandse ggz en belangenbehartiger van ggz-cliënten Mind zijn blij met de toezeggingen van het ministerie, stellen zij in een gezamenlijk persbericht. Met het ministerie is overeengekomen dat 50 miljoen euro vrijkomt voor de crisiscapaciteit. Daarnaast gaat 255 miljoen naar het aanpakken van wachttijden.

Dat geld is hard nodig, stellen de organisaties. Zij noemen de situatie sinds vorig jaar "meer dan zorgelijk", bijvoorbeeld omdat kinderen wekelijks worden geweigerd voor een crisisplek. Daarnaast lopen de crisisdiensten "over", mede door de coronapandemie. De organisaties vinden dat er "flink opgeschaald" zal moeten worden, om ook op de langere termijn betere zorg te kunnen bieden aan kinderen en jongeren.

"De vele kinderen en jongeren met zeer ernstige problematiek konden en kunnen niet wachten", stelt Arne Popma, voorzitter afdeling Kinder- en jeugdpsychiatrie van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. "Om hen te kunnen helpen is een structurele renovatie aan het hele systeem van de acute jeugdzorg nodig."

Twijfels bij FNV

FNV Zorg & Welzijn is vooralsnog sceptisch over de toezeggingen van Blokhuis. De vakbond betwijfelt of het extra geld wel op de goede plek zal terechtkomen. De bond stelt dat van de 420 miljoen die gemeenten vorig jaar ontvingen, kwetsbare gezinnen en professionals niets hebben gemerkt.

"Hoe weten we zeker dat deze 600 miljoen wel op de juiste plek terecht gaat komen?", aldus FNV-jeugdzorgbestuurder Maaike van der Aar in een schriftelijke reactie.

Om de bestaande wachtlijsten weg te werken, is volgens de FNV meer personeel nodig. Daarom pleit de vakbond voor een structurele loonsverhoging van 5 procent voor jeugdwerkers. Volgens de FNV zijn onderwaardering en achterblijvende arbeidsvoorwaarden nu de belangrijkste redenen voor jeugdwerkers om de sector te verlaten.

Kamer onderbreekt reces voor debat over toeslagenaffaire

5 hours 1 minute ago

De Tweede Kamer komt volgende week terug van het mei-reces om te debatteren over de nieuwe onthullingen in de toeslagenaffaire. De Kamer wil uiterlijk maandag een brief van het kabinet over de berichten dat er doelbewust informatie is achtergehouden voor het parlement. Donderdag is dan het debat, dat werd aangevraagd door Denk-leider Azarkan.

RTL Nieuws meldde gisteren dat in 2019 in de ministerraad werd besloten om Kamerleden niet alle stukken te sturen waar ze om hadden gevraagd. Uit de notulen van de ministerraad zou verder blijken dat ministers veelvuldig klaagden over 'lastige' Kamerleden, zoals CDA'er Pieter Omtzigt.

Het kabinet moet morgen beslissen of de notulen van die vergaderingen openbaar gemaakt worden, zoals sommige Kamerleden willen. Dat is zeer uitzonderlijk, want die notulen blijven normaal gesproken twintig jaar geheim. Het idee daarachter is dat bewindspersonen in vertrouwelijkheid met elkaar moeten kunnen discussiëren.

Demissionair premier Rutte zei gisteren dat er niets onoorbaars is gebeurd tijdens de vergaderingen van het kabinet. Uit kringen rond hem is te horen dat hij wel bereid is de notulen openbaar te maken. Maar dat is een besluit van de hele ministerraad en niet iedereen vindt het een goed idee. Het zou een precedent scheppen, waardoor ministers en staatssecretarissen zich niet meer vrij zouden kunnen voelen om alles te zeggen tijdens de vergaderingen.

Kabinetsformatie

De kwestie kan ook gevolgen hebben voor de kabinetsformatie. Daarbij speelt het gebrek aan vertrouwen nu al een grote rol na het uitlekken van de notitie met daarin de aantekening 'Positie Omtzigt, functie elders'. Het kwam Rutte op een motie van afkeuring te staan.

Het is de bedoeling dat informateur Tjeenk Willink volgende week met zijn eindverslag komt, en ook daarover zal een debat worden gehouden.

'Ruzie over naaktfoto werd Lotte (14) uit Almelo fataal'

5 hours 13 minutes ago

De ruzie die de 14-jarige Lotte uit Almelo begin dit jaar het leven kostte, ging over een naaktfoto. Bronnen rond het proces tegen de twee broers die in de zaak worden verdacht, hebben dat gezegd tegen RTV Oost.

De broers, die op het moment van het misdrijf 15 en 17 jaar oud waren, stonden vandaag terecht. Bij de zogenoemde pro-formazitting achter gesloten deuren waren behalve Lottes ouders ook de ouders van de twee verdachten aanwezig.

Een woordvoerder van de familie vertelde aan RTV Oost hoe de ouders de pro-formazitting hebben beleefd:

De oudste broer was niet aanwezig, de jongste broer volgde de zitting via een videoverbinding. Beiden hadden een kortstondige verhouding met het meisje. Kort nadat het 'uit' was gegaan met de oudste van de twee, kreeg Lotte een relatie met de ander.

Woede

Tijdens de zitting werd uitgebreid gesproken over het gegeven dat de oudste van de twee broers een foto van zijn geslachtsdeel naar Lotte had gestuurd, zo meldt RTV Oost. Nadat het meisje die foto had doorgestuurd naar een vriendin en de jongen daar lucht van had gekregen, werd hij kwaad.

De 17-jarige jongen wilde een afspraak met Lotte maken om erover te praten. Bij die afspraak kwam ook zijn jongere broer mee. Tijdens die ontmoeting kwam het tot een schermutseling, waarbij Lotte tegen de grond werd geduwd.

Verdronken

Het meisje kreeg vervolgens een trap richting de sloot, waardoor ze in het water belandde. Het is tot op heden nog niet gelukt de exacte doodsoorzaak vast te stellen, maar volgens forensisch onderzoek is het meest aannemelijke scenario dat Lotte door verdrinking om het leven is gekomen.

De jongste van de twee broers zou het lichaam van Lotte daarna met rietmaaisel hebben afgedekt, waarop de twee met de scooter van de oudste naar een nabijgelegen tankstation reden. Daar wasten ze hun handen en maakten ze de scooter schoon.

Jongens blijven vastzitten

Eenmaal thuis vertelden ze het verhaal aan hun vader, waarop ze met z'n drieën in het busje van de vader naar de plaats van het misdrijf reden. Daar lag het levenloze lichaam van Lotte in het water. Toen de vader zag wat er was gebeurd, belde hij met 112 om te melden dat "iemand in het water" lag.

Bij thuiskomst werden de vader en oudste zoon aangehouden, de jongste zoon werd de volgende dag vastgezet. Inmiddels is de vader op vrije voeten omdat hij volgens justitie een minder grote rol in de zaak heeft. Hij is nog wel verdachte.

Omdat beide jongens nog in een observatiekliniek zitten en het onderzoek naar hun psychische gesteldheid nog niet is afgerond, is de zaak aangehouden tot 6 juli. Tot die tijd blijven de jongens vastzitten.

Niet langer testen en winkelen: Duitse stad Tübingen staakt proef

5 hours 32 minutes ago

De Duitse stad Tübingen stopt met het testproject "Veilig Open", waarbij mensen met een negatieve coronatest weer vrij naar winkels en theaters konden. Volgens de nieuwe maatstaven van de landelijke politiek zijn er in het district te veel besmettingen om verantwoord verder te kunnen. Burgemeester Boris Palmer sluit de deuren, maar met flinke tegenzin.

Tübingen verwierf in maart internationale bekendheid met het project. Als eerste gemeente in Duitsland bood ze op verschillende plekken in het stadscentrum gratis coronatesten aan. Met een negatieve uitslag ontvingen burgers een dagkaart waarmee ze weer vrij op het terras konden zitten en zonder afspraak konden winkelen. Ook musea en theaters konden op deze manier weer bezoekers ontvangen.

In deze reportage zie je dat daar volop gebruik van werd gemaakt:

In no time kreeg het universiteitsstadje van ruim 90.000 inwoners een golf van toeristen over zich heen. Op het hoogtepunt werden 36.000 coronatests per dag afgenomen; vooral bij dagjesmensen van buiten de regio die ook snakten naar een biertje op het terras of een toneelvoorstelling. Het werd er zelfs zo druk dat het hele doel van het project - veilig winkelen - in gevaar kwam. Dat dwong burgemeester Palmer begin april al om de terrassen te sluiten en de dagkaart alleen nog aan de eigen inwoners aan te bieden.

Noodrem van Berlijn

Nu komt het project alsnog helemaal ten einde. De belangrijkste oorzaak daarvan ligt in de Duitse hoofdstad Berlijn. Daar werkt het nationale parlement aan een nieuwe noodrem-wet die in werking treedt als het aantal besmettingen in een regio boven de honderd per 100.000 inwoners per week komt. Dan mogen winkels alleen nog op afspraak open. Boven de 150 moeten ze zelfs helemaal dicht.

Volgens de meest recente cijfers ligt het besmettingsgemiddelde in het district Tübingen op 180. Veel te hoog dus.

Op zijn Facebookpagina kondigde de burgemeester vandaag het einde van "Veilig Open" aan. Maar hij lijkt het totaal oneens met de ontwikkeling. Hij wijt de hoge cijfers aan de dorpen en buitengebieden om de stad heen die tot hetzelfde gelijknamige district behoren. "De stijging zit vooral buiten Tübingen waar nu waarden van 240 bereikt worden, terwijl wij in de stad op 91 liggen", aldus Palmer. Hij vindt dan ook dat zijn gemeente niet in aanmerking zou moeten komen voor de noodrem die boven de honderd in werking treedt.

'Winkelen heeft nauwelijks effect'

Uitgerekend gisteren waren voor het eerst enkele onafhankelijke onderzoeksresultaten bekendgemaakt van het testproject in de Zuid-Duitse stad. Een team van de universiteit van Mainz heeft een statistische analyse gemaakt van het effect dat de proef met testen en winkelen in Tübingen had op de gemiddelde besmettingscijfers per week. Daarin blijken nauwelijks opzienbarende zaken naar voren te komen. Dat zou erop kunnen duiden dat het openen van horeca en cultuur voor mensen die getest zijn niet direct leidt tot pieken of dalen in het aantal besmettingen.

Wel zijn er door het vele testen in het stadscentrum meer positieve gevallen ontdekt die anders onopgemerkt waren gebleven. In die zin is het project volgens de onderzoekers misschien wel een beetje slachtoffer van zijn eigen succes geworden. Hun advies luidt dan ook om de studie onder strenge voorwaarden voort te zetten, om zo nog betere data te verzamelen. Maar dat lijkt er voorlopig niet in te zitten.

Geen aparte zaak voor schadeclaims MH17-nabestaanden

6 hours 25 minutes ago

De schadeclaims van nabestaanden van de MH17-ramp zullen worden behandeld tijdens het reguliere proces. Een aparte rechtszaak is niet nodig, heeft de rechtbank beslist.

Bijna 300 nabestaanden eisen smartegeld van de verdachten die terechtstaan voor het neerhalen van het vliegtuig. Het gaat om enkele tienduizenden euro's per persoon. Een totaalbedrag is niet bekendgemaakt, maar het betreft zeker vele miljoenen euro's.

De advocaten van een van de verdachten wilden de vraag om smartegeld buiten de MH17-zaak houden. Zij vinden de afhandeling te ingewikkeld en denken dat het proces daardoor veel vertraging oploopt. De verdediging vroeg de rechtbank vorige week te kiezen voor een aparte procedure.

Maar de rechtbank vindt dat niet nodig, omdat de MH17-zaak toch al omvangrijk is en de schadeclaims het proces niet snel zullen "overschaduwen". Bovendien hebben de nabestaanden gekozen voor vaste bedragen, wat hun vorderingen relatief eenvoudig maakt.

In de chaotische strijd in Oekraïne in 2014 werd MH17 uit de lucht geschoten. In deze special blikken Nieuwsuur en NOS op 3 terug op die gebeurtenis, met een interactief verhaal:

Verder bepaalde de rechtbank dat de verdediging in het MH17-proces een aantal tapgesprekken moet krijgen die nu niet in het dossier zitten. Onlangs bleek Nieuwsuur over een groot aantal gesprekken te beschikken. Deze tapes kunnen volgens de advocaten relevant zijn voor hun cliënt. Het Openbaar Ministerie hoeft van de rechtbank niet op zoek naar al het materiaal, maar moet wel een deel van de audio aanleveren.

Over een maand gaan de rechters zelf kijken bij de MH17-wrakstukken. Die staan opgesteld op vliegbasis Gilze-Rijen. Daar wordt die dag een tijdelijke zittingszaal ingericht.

Vanaf juni wordt de zaak tegen de vier verdachten inhoudelijk behandeld. Het dossier wordt dan in het openbaar besproken. Tegelijkertijd loopt er nog aanvullend onderzoek, maar dat is volgens de rechtbank relatief beperkt.

Nabestaanden komen in september aan het woord. Wanneer het Openbaar Ministerie een strafeis zal uitspreken, is nog niet bekend.

9648 nieuwe besmettingen, grootste stijging IC-bezetting in twee weken

6 hours 40 minutes ago

Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 9648 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 1134 meer dan gisteren en het is het hoogste dagelijkse aantal sinds 7 januari.

Op woensdag en donderdag is het aantal positieve tests vrijwel altijd hoger dan in de rest van de week. Dat komt doordat mensen zich in het weekend minder laten testen en er in de loop van de week vervolgens een 'inhaaleffect' ontstaat.

Gemiddeld stijgt het aantal positieve coronatests ook: afgelopen week werden gemiddeld 8272 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is een stijging van 13 procent vergeleken met een week eerder.

2682 coronapatiënten in het ziekenhuis

In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen nu 2682 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2614), van wie 839 op de IC (gisteren: 822), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. De toename van IC-patiënten is de grootste in twee weken tijd.

Het RIVM verwacht binnenkort een daling van het aantal IC-opnames, maar daar is op dit moment nog niets van te zien. Integendeel, het aantal covidpatiënten op de IC is nu 6 procent hoger dan een week geleden en vergelijkbaar met het niveau van eind april 2020.

Bij het RIVM werden 20 overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er nog 18. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 20 doden per dag, tegen 25 doden per dag een week eerder.

Het aantal besmettingen in verpleeghuizen daalt nog maar mondjesmaat. Er zijn nu 174 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting is vastgesteld. Een week geleden waren dat er 177.

Vaccinatietempo neemt iets af

In de strijd tegen het coronavirus zijn naar schatting van het ministerie van Volksgezondheid 4,8 miljoen prikken gezet. Het gaat daarbij om het aantal gezette prikken, niet het aantal gevaccineerden.

Het vaccinatietempo lijkt deze week wel iets af te nemen: de afgelopen twee dagen werden dagelijks minder dan 100.000 prikken gezet, terwijl een week eerder meer dan 116.000 werd gehaald. Toch loopt Nederland met 34 geplaatste prikken op 100 inwoners aardig in het Europese gareel. Volgens het Coronadashboard wordt elke halve seconde ergens in Nederland iemand gevaccineerd. Komende dagen wordt de mijlpaal van de vijf miljoenste prik bereikt.

Kritieke planbare zorg verder afgeschaald

7 hours 13 minutes ago

De kritieke planbare zorg is de afgelopen week verder onder druk komen te staan. Vorige week kon 69 procent van de ziekenhuizen die zorg nog volledig leveren, nu is dat bij 63 procent van de ziekenhuizen nog mogelijk, zegt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

Kritieke planbare zorg is zorg die binnen zes weken moet plaatsvinden om onnodige gezondheidsschade te voorkomen.

Gert Bosma wacht al zes jaar op een nieuwe nier. Zijn voor morgen geplande transplantatie werd gisteren afgezegd:

Ook minder urgente zorg wordt nu vaker uitgesteld, als gevolg van de druk van coronapatiënten op de capaciteit van de ziekenhuizen. Een kwart van de ziekenhuizen levert die zorg helemaal niet meer en bijna geen enkel ziekenhuis levert die nog volgens planning.

OMT-voorzitter Van Dissel verwacht dat de opnamecijfers voor coronapatiënten in de ziekenhuizen en op de IC's de komende weken dalen. Als de verwachtingen uitkomen, moet dat rond 1 mei duidelijk te zien zijn.

Ggz

De NZa keek ook naar de situatie in de ggz. Het aantal verwijzingen nam toe, vooral voor mensen met ADHD, angstklachten, stemmingsklachten en psychotraumatische klachten.

NS gaat weer met normale dienstregeling rijden, verwacht meer reizigers

7 hours 27 minutes ago

De NS gaat weer in stappen naar de normale dienstregeling vanaf 3 mei, dus over anderhalve week. Halverwege juni moet weer 98 procent van de NS-treinen rijden, heeft het bedrijf bekendgemaakt. Dat is volgens de NS nodig omdat met de door het kabinet aangekondigde versoepelingen meer reizigers in de trein worden verwacht.

Momenteel rijdt 90 procent van de treinen. Vanaf 3 mei worden weer meer treinen ingezet op trajecten waar de meeste reizigers worden verwacht, bijvoorbeeld tussen Rotterdam en Utrecht. Vanaf 14 juni zullen alle treinen weer rijden, met uitzondering van het nachtnet en extra forensentreinen die bedoeld zijn voor de spits. Op die momenten wordt er namelijk nog weinig gereisd, zegt de NS.

Als reizigersaantallen verder doorgroeien en er weer een nachtleven is, zal de NS de laatste stap zetten naar een dienstregeling van 100 procent.

Treinen worden weer langer

Een aantal treinen is op dit moment korter dan normaal vanwege de lagere reizigersaantallen. Waar nodig worden treinen weer langer, als dat kan. "Zo willen we ervoor zorgen dat elke reiziger in deze tijd op een zitplaats in de trein kan rekenen."

Het wordt de afgelopen maanden steeds drukker in de treinen. Volgens brancheorganisatie OV-NL en de Nederlandse Spoorwegen gebruikt nu 35 tot 40 procent van het aantal mensen dat voor de coronapandemie reisde het openbaar vervoer weer. Dat was begin maart nog 25 tot 30 procent. Omdat volgende week de hogescholen en universiteiten, de winkels en de terrassen weer openen, wordt nog meer drukte verwacht. Ook wordt waarschijnlijk het ov-advies 'alleen noodzakelijke reizen' versoepeld, werd gisteren bekend.

Reizigersvereniging Rover heeft deze maand al 30 procent meer klachten over volle treinen gekregen dan vorige maand. "En de maand is nog niet voorbij."

Naast iemand zitten

De NS waarschuwt ervoor dat het steeds vaker zal voorkomen dat reizigers naast elkaar komen te zitten. "We snappen dat dat wennen is." Volgens het ov-protocol hoeft er geen afstand in het openbaar vervoer te worden gehouden zolang mensen een mondkapje dragen.

Toch heeft het Outbreak Management Team nu al twee keer zijn zorgen geuit over deze situatie. Volgens het OMT zijn de treinen te vol, en moet er meer ruimte komen zodat mensen zich toch aan de basisregel van 1,5 meter afstand kunnen houden. Ook epidemiologen maken zich hier zorgen over. "Een mondmasker helpt wel een beetje, maar beschermt je absoluut niet 100 procent", zei epidemioloog Frits Rosendaal hier eerder over. "Ik zou nu echt niet een half uur schuin tegenover iemand willen zitten."

Alarmerende klimaatberichten voorafgaand aan klimaattop Biden

8 hours 11 minutes ago

De Amerikaanse president Biden heeft aangekondigd dat de Verenigde Staten de uitstoot van fossiele brandstoffen in 2030 met 50 tot 52 procent zullen hebben verminderd ten opzichte van 2005. Biden deed dat bij het begin van een online klimaattop, die hij voor vandaag en morgen heeft georganiseerd.

Veertig staatshoofden en regeringsleiders doen eraan mee, uit onder meer China, Rusland, India en de EU. Biden hoopt dat andere landen zijn voorbeeld zullen volgen en ook met verdergaande emissiereducties zullen komen.

De top komt op een moment dat opnieuw de noodklok klinkt over het klimaat. Zo concludeert de Europese klimaatorganisatie Copernicus vandaag in het rapport 'European State of the Climate 2020' dat de laatste zes jaar wereldwijd de zes warmste jaren zijn sinds het begin van de metingen.

Eerder deze week zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres dat de wereld door klimaatverandering aan de rand van de afgrond staat. Er is volgens hem geen tijd te verliezen om de doelstellingen uit het Parijse klimaatakkoord te halen. "Dit is het jaar van actie", aldus Guterres, die reageerde op een rapport van de Wereld Meteorologische Organisatie. Volgens de WMO was vorig jaar een van de drie warmste jaren ooit. 2016 was het warmst, daarna volgen 2019 en 2020.

Grootste uitstoters

In aanloop naar de top hebben verschillende landen hun klimaatdoelen al aangescherpt. Zo liet Engeland weten de uitstoot in 2030 met driekwart te willen terugbrengen en bereikte de Europese Unie gisteren een overeenkomst over de klimaatwet.

De VS en China zijn de grootste uitstoters van broeikasgassen. De Chinese president Xi heeft gezegd het verbruik van steenkool te willen gaan afbouwen, en daarmee te willen beginnen in de periode 2026-2030.

President Biden is er alles aan gelegen om de wereld te laten zien dat Amerika weer volledig meedoet aan de strijd tegen klimaatverandering. Nadat president Trump zijn land had terugtrokken uit het Parijse klimaatakkoord, draaide zijn opvolger Biden dat bij zijn aantreden direct terug.

Bij de landen die hij heeft uitgenodigd zitten zeventien landen die samen verantwoordelijk zijn voor ongeveer 80 procent van de wereldwijde uitstoot. Er zitten ook koplopers in de strijd tegen klimaatverandering bij, en landen die het kwetsbaarst zijn voor de gevolgen.

Nederland doet niet mee. Wel is Nederland uitgenodigd voor een zogenoemd side-event over 'adaptatie', oftewel aanpassingen aan klimaatverandering.

Mijlpaal

De bijeenkomst moet de urgentie van het klimaatprobleem onderstrepen, maar ook de economische kansen die de energietransitie biedt. Biden wil vooral daar de nadruk op leggen.

De klimaattop van vandaag en morgen moet ook een mijlpaal worden in aanloop naar de mondiale klimaattop in Glasgow, komend najaar. Vorig jaar ging die bijeenkomst niet door, vanwege de wereldwijde coronacrisis. Door corona is de uitstoot enigszins gedaald, maar de urgentie van het klimaatvraagstuk is niet minder geworden.

In de afgelopen jaren hebben klimaatwetenschappers benadrukt dat het belangrijk is om de mondiale opwarming te beperken tot 1,5 graad, omdat daarmee de ernstigste consequenties kunnen worden tegengegaan.

Warme winter in Europa

De opwarming is intussen doorgegaan. De Europese organisatie Copernicus constateerde eerder dit jaar al dat 2020 het warmste jaar ooit in Europa was. Vooral de hoge temperaturen in de winter waren opvallend. Toen lag de temperatuur 3,4 graden boven het gemiddelde uit de periode 1981-2010. Dit had vooral invloed op de sneeuw- en ijsbedekking in Noordoost-Europa.

In delen van het Noordpoolgebied en Noord-Siberië was het zelfs 6 graden bovengemiddeld. Bovendien waren er niet eerder zo weinig vorstdagen in Europa. Ook was er een recordaantal uren zonneschijn, sinds het begin van de satellietmetingen in 1983. "De temperaturen in Europa nemen toe in alle seizoenen", zei Freja Vamborg van Copernicus.

Checked
4 minutes 56 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed