Wethouders Amsterdam overleven debat over omstreden woonproject
Ondanks felle kritiek in de raad, kan het Amsterdamse gemeentebestuur door met een woonproject waarbij jonge statushouders worden gehuisvest samen met studenten en woonstarters. Twee moties van afkeuring hebben het niet gehaald.
Het raasdebat volgde op een reeks van soms gewelddadige incidenten bij Stek Oost, het grootste gemengde woonvormproject in Amsterdam.
Vooral GroenLinks-wethouders Zita Pels en Rutger Groot Wassink kwamen in het debat onder vuur te liggen. Zij zouden volgens VVD, JA21 en FVD niet 'tijdig en daadkrachtig" hebben opgetreden om incidenten bij Stek Oost te voorkomen.
De wethouders gaven aan wel degelijk maatregelen te hebben genomen - en nog gaan nemen - om de veiligheid van de bewoners van Stek Oost te verbeteren. Met die belofte konden ze door. "Wij geloven nog steeds in de gemengde woonvorm", concludeerde Groot Wassink volgens stadsomroep AT5.
StiltecentrumStek Oost werd in 2018 opgezet als cohousing-project niet ver van station Amsterdam Science Park. In totaal plaatste de gemeente samen met woningcorporatie Stadgenoot 250 kleine studio's, voorzien van een eigen badkamer en een open keukentje. Ook kwamen er gemeenschappelijke ruimtes en een stiltecentrum. De helft van de studio's was bedoeld voor statushouders tot 27 jaar, de andere helft voor Nederlandse jongeren.
Om de integratie van statushouders te bevorderen, werden zij gekoppeld aan een 'buddy', een student die de statushouder wegwijs moest maken in de Nederlandse samenleving.
In 2019 kwamen de eerste signalen dat het samenwonen lang niet altijd lukte. Bewoners werden bestolen door andere bewoners, vrouwen klaagden dat ze zich als buddy van de veelal mannelijke statushouders onveilig voelden en er werd veel vernield.
ZedenmisdrijvenOp een gegeven moment pakte de politie een bewoner op, die tussen 3 december 2018 en 9 oktober 2021 zes zedenmisdrijven zou hebben gepleegd in het complex. De man werd voor twee misdrijven veroordeeld tot drie jaar cel.
Juul de Nijs en Nafysa St. Luce woonden een paar jaar in Stek Oost, maar besloten te verhuizen. "Je leeft eigenlijk met de constante verwachting van: binnenkort zal er wel iets gebeuren, het is al te lang stil. Iemand zal 'm wel weer flippen. Op welke manier is het dit keer?", vertelde De Nijs in 2022 aan AT5. Samen met St. Luce sprak ze over "stalking, seksueel overschrijdend gedrag, heel veel geweld en vrouwonvriendelijk gedrag".
DrugshandelDe gemeente Amsterdam en woningcorporatie Stadgenoot zeiden de beveiliging bij Stek Oost na al die incidenten flink te hebben opgevoerd. Maar tv-programma Zembla onthulde onlangs dat het sindsdien toch weer misging. "In de zomer van 2023 spelen er op het complex opnieuw meerdere ernstige veiligheidsproblemen. Zo is er sprake van drugshandel, zijn er vechtpartijen en vermoedt de woningcorporatie dat er in een van de studio's een groepsverkrachting heeft plaatsvonden", aldus Zembla.
Omdat ook medewerkers van Stadgenoot zouden zijn bedreigd, wilde de corporatie in 2023 van het project af, stelt het tv-programma. De gemeente Amsterdam weigerde dat en wees erop dat Stek Oost nog tot 2028 open is. Wel stelde de gemeente de verhouding bij: sinds 2023 is in Stek Oost plaats voor ongeveer 30 procent statushouders en 70 procent studenten en starters.
Opnieuw incidentenMaar daarmee keerde de rust niet terug. "Recentelijk zijn er opnieuw incidenten geweest bij Stek Oost", meldde AT5 afgelopen weekeinde.
Daarop volgde het debat van gisteravond. "Wij gaan handelen. Cameratoezicht. Extra sociaal beheer. We zetten beveiliging in", verzekerde wethouder Pels daar.
Maar 100 procent veiligheid garanderen is volgens haar onmogelijk. "Volgens mij hebben we vanaf dag 1 bij elk gesprek, elk debat hierover gezegd: veiligheidsgaranties bestaan niet. Weet u wat dat zou schelen aan last die wij dan dragen als bestuurders? Als we de garantie zouden kunnen geven dat niet nu een vrouw thuis in elkaar geslagen wordt? Dat zou ik fantastisch vinden. Maar dat bestaat niet."