NOS Nieuws - Algemeen

Bij een actie van Europol tegen criminele netwerken die illegaal afval transporteren zijn 337 mensen in 70 landen opgepakt. Europol en lokale autoriteiten namen ruim 127.000 ton aan afval in beslag, met een geschatte waarde van tientallen miljoenen euro's.

De arrestaties vonden in de tweede helft van vorig jaar plaats; het nieuws over de internationaal gecoördineerde actie is vandaag pas bekendgemaakt. Verschillende organisaties en autoriteiten deden onder leiding van Europol wereldwijd in totaal meer dan duizend inspecties. Nederland was een van de landen die de operatie aanstuurden.

Deels gedumpt

Het in beslag genomen afval bestaat onder meer uit autowrakken, oud ijzer, plastic, textiel, zonnepanelen, autobanden en e-waste (elektronisch afval). Ook werden 75 ton aan bestrijdingsmiddelen en 2,3 ton aan kwik ingenomen.

De autoriteiten troffen bovendien ruim 600 ton aan (lucht)verontreinigende stoffen aan, zoals zogenaamde F-gassen. Die gassen zitten vooral in koudemiddelen in airco's en warmtepompen en dragen sterk bij aan de opwarming van de aarde. Daarom is het gebruik ervan in de Europese Unie streng gereguleerd.

"Onderzoekers schatten dat alleen de handel in die illegale F-gassen al 15 tot 20 miljoen euro had kunnen opleveren", schrijft Europol in een verklaring.

Dankzij de internationale operatie zegt de organisatie nu een beter beeld te hebben van de vervoersstromen. De illegale F-gassen komen vooral vanuit Azië de EU binnen. Vanuit de EU worden met name autowrakken, textiel en e-waste heimelijk geëxporteerd naar landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika, waar ze deels gedumpt worden. Ook binnen de EU zelf worden afvalstromen illegaal vervoerd van de ene naar de andere lidstaat.

Vuurwapens

Milieucriminaliteit neemt wereldwijd toe. De illegale handel in afval levert de georganiseerde misdaad hoge winsten op en de risico's zijn relatief klein. Het gaat vaak gepaard met corruptie, fraude en witwassen: ook bij de Europol-operatie werd beslag gelegd op woningen en bedrijven, vuurwapens en 10 miljoen euro aan contant geld en andere financiële middelen.

"Het illegaal vervoeren en dumpen van gevaarlijk afval en vervuilende stoffen heeft grote gevolgen voor het milieu, waaronder langdurige vervuiling van bodem en water", aldus Europol. "Deze criminele netwerken houden geen enkele rekening met het milieu en de maatschappij."

Coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen af van hun eigen plan om de uitkering van zwangere vrouwen en jonge ouders te korten. Daarmee lijkt dit voorstel definitief van tafel, want in de Tweede Kamer is er ook geen meerderheid voor.

Doordat de maatregel niet doorgaat, ontstaat er een gat in de begroting. De partijen willen dan ook eerst kijken waar dat geld dan wel vandaan gaat komen. Minister Vijlbrief (Sociale Zaken) moet volgende week vragen van de Kamer daarover beantwoorden.

Nooit de bedoeling

In het coalitieakkoord hadden de drie partijen afgesproken om het maximale bedrag van een uitkering met 20 procent te verlagen. Zij hadden daarbij vooral mensen die werkloos (WW) of arbeidsongeschikt (WIA) zijn op het oog.

Ze moesten de afgelopen dagen erkennen dat ze er bij de formatie niet bij stil hadden gestaan dat het lagere dagloon ook gevolgen heeft voor de uitkering van zwangere vrouwen en jonge ouders. Dat is volgens de coalitiepartijen nooit de bedoeling geweest.

Klein deel jonge ouders zou worden gekort

Volgens het kabinet zou 18 procent van alle uitkeringsgerechtigden door dit plan vanaf 2029 minder geld krijgen. Hoeveel zwangere vrouwen en jonge ouders daartussen zitten, is niet te zeggen.

De maatregel zou alleen gelden voor mensen met een inkomen boven de 5294 bruto per maand. Veel jonge ouders verdienen minder dan dat. Daarnaast is in tientallen cao's vastgelegd dat werkgevers de uitkering van zwangere vrouwen en jonge ouders tot 100 procent aanvullen.

Op het voorstel was de afgelopen weken veel kritiek, omdat het kan leiden tot meer genderongelijkheid. De afgelopen dagen brokkelde de politieke steun voor het voorstel langzaam af.

D66-minister Vijlbrief liet vorige week al weten het plan "opnieuw te willen bekijken". D66-fractievoorzitter Paternotte ging gisteren een stuk verder door te zeggen dat het plan "helemaal van tafel" moet.

Ook CDA en VVD zijn ongelukkig met de uitwerking, maar wijzen erop dat dan ergens anders op de begroting 50 tot 100 miljoen euro moet worden gevonden. De verwachting is dat de coalitie binnen een paar weken met een oplossing komt.

Twijfel slaat toe

De coalitie houdt nog wel vast aan het plan om het dagloon voor hoge inkomens in de WIA en de WW vanaf 2029 te korten. Toch is het nog maar de vraag of hiervoor dan wel een meerderheid in de Tweede Kamer komt.

Zo lijkt bij D66 ook bij dit deel van het voorstel de twijfel toe te slaan. "Er moet nog een hoop gebeuren in de invulling om te voorkomen dat mensen door het ijs zakken", zei D66-Kamerlid Neijenhuis vandaag in het begrotingsdebat.

Het Openbaar Ministerie onderzoekt twintig nieuwe meldingen over een invalkracht van een kinderdagverblijf in Amsterdam. De man wordt verdacht van het misbruiken van zeker twee kinderen. Hij wordt ook verdacht van het vervaardigen en bezit van kinderporno.

Verdachte Jan B. (66) verscheen vandaag voor het eerst voor de rechter, schrijft NH. Het OM verdenkt hem van poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een kinderdagverblijf in Amsterdam, waar hij werkte als invalkracht.

Nog voor B. op het kinderdagverblijf ging werken, zou hij in januari 2024 een jongen van 13 onzedelijk hebben betast. Ook zou hij naaktfoto's hebben gemaakt van twee kinderen: een jongen van 3 en een baby.

Nieuwe meldingen in onderzoek

De politie bracht vorige week naar buiten dat B. in november al is opgepakt. Over de nieuwe meldingen zegt het OM dat deze "enorm verschillend zijn qua aard en mate van concreetheid". De meldingen worden nu onderzocht.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat er nog zeker negen andere kinderen slachtoffer zijn. Het gaat vooral om naaktfoto's die hij van de kinderen heeft gemaakt, maar waarop geen seksuele handelingen te zien zijn. Ook het onderzoek naar deze negen kinderen loopt nog.

Het OM zegt dat het "in de planning ligt" om de Almeerder ook die handelingen ten laste te leggen. Bij de verdachte thuis werd ook een babysekspop gevonden. Het bezit daarvan is strafbaar.

De politie heeft de afgelopen maanden het beeldmateriaal van de man bekeken en de slachtoffers geïdentificeerd. De betrokken ouders van de in totaal dertien kinderen zijn daarna op de hoogte gebracht.

Eerste dag als invalkracht

B. werd aangehouden nadat de vader van het meisje van 2 aangifte had gedaan. Zijn dochter zat vorig jaar bij de invalkracht op schoot, waarna hij haar zou hebben betast. Het gebeurde in november op de eerste dag dat de man als invalkracht werkzaam was.

De man was van 2022 tot februari 2025 gemeenteraadslid voor 50Plus in Almere. Daarvoor, van 2006 tot 2010, was hij raadslid voor de SP.

Justitie zegt geen aanwijzingen te hebben dat de man met iemand anders samenwerkte of dat hij zijn beelden zou hebben verspreid.

De volgende zitting is op 12 mei. B. blijft tot die tijd vastzitten.

Honderden daklozen die 's nachts op straat slapen, een paar duizend Rotterdammers zonder vaste woon- of verblijfplaats en een toename van de overlast door verslaafden: bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgende week is het daklozenprobleem een van de belangrijkste thema's in Rotterdam.

Ook de toekomst van de Pauluskerk is onderwerp van discussie. De kerk is al sinds de jaren 80 van de vorige eeuw een opvangplek voor daklozen en verslaafden in Rotterdam. Maar dat brengt ook overlast met zich mee voor omwonenden. Leefbaar Rotterdam, de grootste partij in de gemeenteraad, wil daarom dat de opvang stopt. GroenLinks-PvdA is juist trots op de rol van de Pauluskerk.

Dweilen met de kraan open

Predikant Martijn van Leerdam staat bij de ingang van de Pauluskerk als hij wordt aangesproken door een van de daklozen. De man mompelt dat de predikant een boeketje verdient vanwege zijn goede werk en bedankt hem. Daklozen kunnen overdag terecht in de Pauluskerk om iets te eten of om te douchen. Vandaag zitten er zo'n vijftig mensen binnen. Sommigen zitten rustig koffie te drinken, anderen zijn luidruchtiger.

Predikant Leerdam vindt het treurig dat zijn kerk nu zo'n belangrijk onderwerp is bij de verkiezingen. "Door het lakse beleid van Leefbaar Rotterdam de afgelopen jaren, zitten we nu met zoveel dakloze mensen hier op straat die nergens terechtkunnen behalve bij ons."

Toen de Pauluskerk in 2013 weer openging na een renovatie, sliep volgens Leerdam bijna niemand in Rotterdam op straat. "Misschien waren er toen vijftien daklozen in de hele stad. Dus in dertien jaar tijd zijn het er twintig keer zoveel geworden. Dat is fiks."

De predikant noemt de opvang van de kerk dweilen met de kraan open, want er moet gekeken worden naar permanente opvang en zorg voor de daklozen. "Het is misgegaan bij het uitsluitingsbeleid van de gemeente en valse bezuinigingen op de verkeerde plek."

Geen begrip

Een stuk verderop staat Rebecca een sigaret te roken. Ze vertelt dat ze al een jaar geen huis heeft. Er is te weinig begrip voor daklozen, zegt ze. "Er wordt niet meer naar het verhaal gekeken. Er wordt geen correcte hulp aangeboden. En dan heb je de Pauluskerk die ze willen sluiten. Maar ja, waar moeten die mensen dan naartoe?"

Wethouder en lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, Ronald Buijt, zegt de kerk niet te willen sluiten, maar wel de opvang te willen stoppen vanwege de overlast voor omwonenden en ondernemers.

"Het is een slechte entree van de stad, vlak bij het centraal station. En het heeft een aanzuigende werking vanuit de rest van het land", zegt Buijt.

Het stadsbestuur heeft de laatste maanden veel geld uitgegeven voor de aanpak van de overlast van daklozen en drugsverslaafden. Maar GroenLinks-PvdA-lijsttrekker Jeroen Postma geeft het college juist de schuld van de problemen. "Bankjes weghalen, daklozen beboeten, zelfs blikjes willen afpakken van mensen die ze inzamelen. Dat zijn geen maatregelen die deze stad veiliger en menselijker maken. Dat zijn symboolmaatregelen."

Buurtbewoners

Lennie Braun woont al 36 jaar in de buurt van het Eendrachtsplein. Een plek waar veel overlast is van daklozen. "Ze maken de vuilniszakken open voor statiegeldflesjes en poepen overdag op straat. Je stapt gewoon in de stront als je de auto uitstapt. Kinderen kunnen niet buitenspelen."

Lennie gaat volgende week zeker stemmen. Wie er wint, maakt haar niet uit: als het daklozenprobleem maar opgelost wordt. "Ik vind het ook zielig hoor voor die mensen en ik ben wel voor goede opvang, ook al hebben ze geen verblijfsvergunning. Ze kunnen gewoon nergens heen."

De Verenigde Staten, Israël en Iran zitten nog volop in de oorlogsmodus met aanvallen over en weer. De Golfstaten, die zich al hebben moeten verdedigen tegen duizenden drones en raketten, willen liever vandaag dan morgen een eind aan de oorlog door onderhandelingen.

De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth zei gisteren nog dat het "de meest intense dag" van de luchtaanvallen in Iran zou zijn. De VS en Israël zullen "overtuigend winnen", beweerde hij.

Geen onderhandelingen

Iraanse leiders sluiten op hun beurt onderhandelingen uit. De voorzitter van het Iraanse parlement zegt dat het land "absoluut niet op zoek is naar een staakt-het-vuren".

"We vinden dat de agressor een klap in zijn gezicht moet krijgen, zodat hij nooit meer zal overwegen ons geliefde Iran aan te vallen."

De oorlogstaal wordt in de regio kracht bijgezet door voortdurende aanvallen. Iran valt daarbij niet alleen Israël en Amerikaanse militaire bases in de Golfregio aan, maar ook burger- en commerciële doelen in de Golfstaten.

Luchthaven Dubai doelwit

Vandaag waren schepen in de Perzische Golf doelwit van Iran, evenals de luchthaven van Dubai, in de Verenigde Arabische Emiraten. Daarnaast viel Iran olie-installaties in Saudi Arabië aan.

Iran kondigde verder aan dat het banken en andere financiële instellingen in het Midden-Oosten gaat aanvallen, als vergelding voor Amerikaans-Israëlische aanvallen op banken in Iran.

Daarnaast is de smalle en economisch belangrijke Straat van Hormuz al dagen de facto afgesloten door de dreiging van Iraanse drones en raketten. Normaal passeren dagelijks ongeveer 160 handelsschepen, inclusief tankers met vloeibaar gas en olie, de zeestraat. Maar nu gebeurt dan nauwelijks meer. Met stijgende energieprijzen tot gevolg.

5,6 miljard dollar

Met raket- en droneaanvallen laat het Iraanse regime zien dat het ook op dag twaalf van de oorlog nog kan terugslaan, ondanks de massale bombardementen door Israël en de Verenigde Staten op militaire doelen in Iran. Volgens bronnen hebben de Amerikaanse aanvallen al ruim 5,6 miljard dollar aan munitie gekost.

The New York Times schrijft dat sommige functionarissen binnen de regering-Trump steeds pessimistischer worden, omdat ze geen duidelijke strategie zien om de oorlog te beëindigen.

Ook waren er militair adviseurs die al voor de oorlog waarschuwden dat Iran agressief en fel zou reageren op een Amerikaans-Israëlische aanval, hoewel er ook adviseurs waren die dachten dat de oorlog snel ten einde zou zijn als de kopstukken van het Iraanse regime waren uitgeschakeld.

Iraanse reactie verrast VS

In de praktijk blijkt dat Iran nu veel agressiever reageert dan tijdens de twaalfdaagse oorlog in juni vorig jaar. Toen vielen de VS en Israël met name het nucleair programma aan. Iran reageerde met afgemeten salvo's raketten en drones op Amerikaanse militaire bases en Israël.

Hegseth erkende gisteren dat de felle reactie van Iran tegen zijn buurlanden het Pentagon enigszins had verrast.

Volgens Midden-Oostendeskundige Paul Aarts roepen de Golfstaten steeds luider om diplomatie. "Iran lijkt een slimme strategie te voeren en er misschien wel voor te zorgen dat de Golfstaten nog veel meer druk gaan zetten op president Trump om te stoppen met de oorlog."

Uit toespraken en interviews van Trump blijkt geen duidelijke Amerikaanse strategie. De doelen van de oorlog leken de afgelopen anderhalve week fluïde. Trump had het al eens over regime change, het treffen van het nucleaire programma, maar ook over het vernietigen van raketten en raketinstallaties.

Ook over de duur van de militaire actie kwamen vanuit het Witte Huis wisselende signalen. Eerst zou de oorlog een dag of vijf duren, later werden het enkele weken en maandag zei Trump dat de oorlog voorbij is als Iran de VS, Israël of hun bondgenoten niet meer kan aanvallen.

In de Amerikaanse politiek is ook kritiek op de oorlog, met name vanuit de Democratische Partij. Senator Chris Murphy plaatste na een briefing een bericht op X waarin hij de oorlogsstrategie onsamenhangend en onvolledig noemde.

Bagatelliseren

De gevolgen zijn wereldwijd voelbaar in de olieprijs en mogelijke tekorten, aangezien de luchtvaartmaatschappijen Qatar Airways, Etihad en Emirates samen goed zijn voor zo'n 13 procent van het wereldwijde vrachtvervoer via de lucht.

Ook dit lijkt de Amerikaanse regering te hebben onderschat, schrijft The New York Times. Waarschuwingen van adviseurs dat Iran over zou kunnen gaan tot economische oorlogsvoering door scheepvaartroutes te blokkeren, werden in de wind geslagen.

Trump zou die waarschuwingen volgens de krant hebben gebagatelliseerd als een kortetermijnprobleem dat de missie om het Iraanse regime te onthoofden niet mocht overschaduwen.

Gisteren herhaalde Qatar nog eens dat diplomatie de enige manier is om de oorlog te stoppen. Maar vooralsnog geven Iran, de Verenigde Staten en Israël er geen blijk van dat ze daar al aan toe zijn.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van volgende week heeft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zo'n veertig gevallen ontdekt van politieke partijen die mogelijk de reclameregels hebben overtreden. Ze hebben een waarschuwingsbrief gekregen.

Het gaat om gerichte politieke online reclame. Volgens de AP zijn zowel lokale als landelijke partijen niet goed op de hoogte van Europese regels die vorig jaar zijn ingevoerd.

Politieke partijen mogen kiezers alleen gericht benaderen als mensen daarvoor toestemming hebben gegeven. "Die toestemming lijkt vaak te ontbreken", schrijft de AP. De partijen riskeren sancties van de AP als zij zich niet aan de regels houden.

'Targeting'

Door middel van targeting krijgen gebruikers online specifieke advertenties te zien zonder dat het duidelijk is waarom zij die zien. Ook is onduidelijk hoe de persoonsgegevens worden gebruikt, die nodig zijn om de kiezers te bereiken.

Ook is reclame te zien op platforms die juist een verbod op politieke advertenties hadden ingevoerd. De AP zegt niet om welke partijen of platforms het gaat, maar deze week bleek dat onder meer op Facebook en Instagram volop politieke advertenties verschijnen.

Strengere regels

Sinds oktober zijn de mogelijkheden om online te adverteren sterk ingeperkt. De strengere regels moeten persoonsgegevens beschermen en buitenlandse beïnvloeding bij verkiezingen tegengaan. Ook moeten de regels leiden tot meer transparantie en controleerbaarheid.

Zo mag een advertentie niet meer persoonsgericht zijn en moet het altijd duidelijk zijn waarom een advertentie op je tijdlijn verschijnt en wie ervoor betaalt. Niet alleen online, maar ook bij campagnes op straat, televisie en op de radio.

Veel socialemediabedrijven zeiden dat politieke advertenties al niet waren toegestaan op hun platforms of stemden in om er volledig mee te stoppen. Ze noemden de nieuwe voorwaarden te complex en onduidelijk.

Toezicht

"We hebben elders in de wereld gezien dat mensen in de opmaat naar verkiezingen op grote schaal gemanipuleerd kunnen worden door persoonsgerichte advertenties, bijvoorbeeld op sociale media", zegt Monique Verdier, vicevoorzitter van de AP. Zo was in 2024 in Roemenië sprake van buitenlandse inmenging via TikTok tijdens de verkiezingscampagne.

Dat gebeurde bij verkiezingscampagnes in meer landen. "Daarvoor werden persoonlijke gegevens uit socialemediaprofielen misbruikt. Dat zorgde voor een groot privacyschandaal en het ondermijnde democratische processen." Toezicht op online politieke advertenties is daarom volgens Verdier van groot belang.

Nederland en 31 andere landen brengen een recordhoeveelheid olie uit hun strategische reserves op de markt. Dit moet de omhooggeschoten olieprijs drukken en de economische schade van de prijspiek dempen.

Het gaat om 400 miljoen vaten olie, maakte het Internationaal Energieagentschap (IEA) in Parijs bekend. Dat is ongeveer evenveel als de wereld in vier dagen gebruikt. Nederland geeft ruim vijf miljoen vaten vrij. In totaal hebben IEA-landen zo'n 1,8 miljard vaten olie achter de hand.

"We verwachten dat er een prijsdempend effect uitgaat van het toevoegen van zo'n grote hoeveelheid olie aan de markt", zegt Stientje van Veldhoven (D66), minister van Klimaat en Groene Groei. "Op termijn zullen mensen dat aan de pomp merken, maar we zullen het temperen van de hoge olieprijs ook in de inflatie terugzien."

De olieprijs schoot omhoog nadat Israël en de Verenigde Staten waren begonnen met hun aanvallen op Iran, waarna dat land de Straat van Hormuz blokkeerde. Circa een kwart van de totale olietoevoer naar de wereldmarkt gaat via die cruciale route, maar ook de internationale handel in vloeibaar gas is verstoord. Door de oorlog is verder op diverse plekken olie- en gasinfrastructuur getroffen of stilgelegd.

Reserves tegen prijsschokken

De olieprijs ging de afgelopen dagen op en neer, onder meer door nieuws over de oorlog en uitlatingen van de Amerikaanse president Trump. Hoge olieprijzen en grillige prijsbewegingen kunnen leiden tot politieke onrust, omdat mensen in hun portemonnee worden geraakt. Ook kan het de economie schaden omdat bedrijven hogere kosten maken.

Hoeveel effect het vrijgeven van olie exact heeft, is moeilijk te voorzien, zegt Gertjan ten Broeke, directeur van de stichting COVA die de Nederlandse oliereserve beheert. "Het feit dat we strategische oliereserves hebben is natuurlijk een goed ding, zeker als ze ingezet gaan worden. Dat zou de oliemarkten moeten kalmeren."

Ten Broeke waagt zich niet aan het voorspellen van de prijzen. "Er zit natuurlijk ook heel veel sentiment in de olieprijs. Hoelang gaat de crisis nog duren? Wat er gebeurt laat zich ontzettend moeilijk voorspellen."

Reserve zesde maal aangesproken

Het IEA bestaat vooral uit ontwikkelde landen die voor hun economie afhankelijk zijn van (geïmporteerde) olie. Lidstaten zijn verplicht een oliereserve aan te houden die goed is voor circa drie maanden aan import. In IEA-verband spreken ze af wanneer ze olie uit deze voorraad vrijgeven om de gevolgen van onrust te dempen. De olievoorraad is alleen bedoeld voor uitzonderlijke gebeurtenissen, niet voor normale prijsschommelingen.

In totaal hebben IEA-landen 1,2 miljard vaten olie in hun voorraden. Bedrijven beheren ook nog eens 600 miljoen vaten op verzoek van overheden. Dit is slechts een deel van de wereldwijde olievoorraden, maar die staan niet onder controle van het IEA en de lidstaten.

De laatste keer dat het IEA olie vrijgaf, was na de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne in 2022. In twee ronden gingen toen 128 miljoen vaten olie de markt op. Het IEA gaf eerder olie vrij in aanloop naar de Golfoorlog in 1991, toen twee orkanen het Caribisch gebied troffen in 2005 en bij het uitbreken van de burgeroorlog in Libië in 2011.

Opgericht na olieboycot

Nederland is sinds de start in 1974 lid van het Internationaal Energieagentschap, samen met 31 andere landen. Het IEA werd opgericht nadat olieprijzen omhoog waren geschoten door een olieboycot van OPEC, de organisatie voor olieproducerende landen. Zij weigerden olie te leveren aan landen, waaronder Nederland, die Israël steunden in de Jom Kipoer-oorlog.

De oliecrisis maakte duidelijk hoe kwetsbaar westerse landen zijn voor hoge olieprijzen en verstoring van de aanvoer. Het IEA moet de speciale oliereserves coördineren en landen helpen hun energiebeleid af te stemmen. Later werd de organisatie ook een belangrijke bron van energiedata, en na het sluiten van het klimaatverdrag van Parijs schreef het ook rapporten over klimaatbeleid.

De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt een kwart van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering-Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Amerika-kenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien.

Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is een van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen, kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een van de voormalige pleegvaders van jeugddorp De Glind in Gelderland wordt alsnog strafrechtelijk vervolgd voor seksueel misbruik in 1992. Het Openbaar Ministerie verdenkt de man van 68 van ontucht met een kind dat destijds 7 jaar oud was.

De dagvaarding is vanochtend bekendgemaakt door strafrechtadvocaat Jordi L'Homme bij Omroep Gelderland. De verdachte, bekend onder zijn initialen C.W., ontkent de beschuldigingen.

In totaal hebben vier oud-bewoners van De Glind aangifte gedaan van langdurig seksueel misbruik en mishandeling door dezelfde pleegvader. Zij kwamen met elkaar in contact na een reportage van Omroep Gelderland in 2022 over misstanden in het jeugddorp, vlak bij Barneveld.

Overtuigend bewezen

Het OM acht in die vier zaken seksueel misbruik wettig en overtuigend bewezen. Toch gaat justitie in drie van de vier zaken niet over tot vervolging, omdat ze volgens de wet zijn verjaard.

De verklaringen uit de drie zaken spelen mogelijk wel een rol in de vierde zaak, die nu wordt voorbereid. Ze kunnen worden gebruikt als zogenoemd schakelbewijs.

Normale jeugd

De Glind wordt een jeugddorp genoemd, omdat er van oudsher uit huis geplaatste kinderen worden opgevangen. De leiding van de gelijknamige stichting zegt de intentie te hebben om de kinderen een normale jeugd te geven binnen een grotendeels gereformeerde dorpsgemeenschap.

In de berichtgeving bij Omroep Gelderland van 2022 was sprake van "tientallen klachten" van misbruik en mishandeling, maar die leidden lang niet allemaal tot een aangifte.

Lang mee weggekomen

"Ik ben heel blij en opgelucht dat C.W. gedagvaard wordt", reageert Miranda, een van de oud-bewoners die wel aangifte deed en meewerkte aan de reportage. "Dat hij zich nu voor de rechter moet verantwoorden voor de misbruikdelicten die hij heeft gepleegd. Hij is er te lang mee weggekomen en de tijd is aangebroken dat onze stem gehoord wordt."

Hoewel drie van de vier zaken geseponeerd zijn, voelt de vervolging in de vierde zaak als een overwinning voor al zijn slachtoffers, zegt Miranda. "En laat dit een boodschap zijn voor andere slachtoffers: er is nog veel mogelijk en jullie zijn niet alleen."

Gezinshuis

De vier oud-bewoners verbleven in de jaren tachtig en begin jaren negentig in hetzelfde gezinshuis in De Glind. Volgens hun verklaringen kwam de pleegvader 's avonds of 's nachts de slaapkamers binnen en betastte hij de kinderen in bed.

Sommigen van de gedupeerden deden als kind al melding van het misbruik bij de directie van het jeugddorp. Toch, zo zeggen zij, mocht de pleegvader kinderen blijven opvangen en zou het seksueel misbruik zijn doorgegaan.

Advocaat L'Homme noemt de strafrechtelijke vervolging van C.W. "een belangrijke stap" en een "erkenning van de slachtoffers".

"Tegelijkertijd gaat hiervan een krachtig signaal uit: ook vele jaren later kan strafvervolging nog plaatsvinden", aldus L'Homme. "Zelfs als het misbruik teruggaat tot de jaren negentig. (Pleeg)kinderen moeten veilig zijn."

Ontkenning

De advocaat van de verdachte houdt het bij een korte reactie. "Wij hebben kennisgenomen van de beslissing van het Openbaar Ministerie om gevolg te geven aan een aangifte", aldus Geertjan van Oosten. "Cliënt betreurt deze beslissing en blijft stellig in zijn ontkenning."

Wanneer de zaak inhoudelijk voor de rechter komt, is nog niet bekend.

Bij graafwerkzaamheden in het natuurgebied ten noorden van Assen is het Drentse waterbedrijf op oude grafheuvels gestuit met urnen en karrensporen. Archeologen spreken over een tot nu toe onbekend grafveld dat vermoedelijk 2000 tot 4000 jaar oud is.

"Nieuwe grafveldjes vind je eigenlijk niet vaak meer", zegt archeoloog Dave la Fèber bij RTV Drenthe. "Andere grafheuvels zijn bekend, deze is onbekend. Nu we dit weten zijn we heel blij want het levert weer nieuwe informatie op."

Het Drentse waterbedrijf WMD is bezig met de vervanging van de waterleiding in natuurgebied Drentsche Aa. Het gebied staat al heel lang bekend om z'n historische waarde. De beekdalen in het gebied worden door archeologen zelfs gezien als een van de best bewaarde prehistorische cultuurlandschappen van Noord-Europa.

Toch is Edwin Kusters van het waterbedrijf verrast door de vondst. "We wisten dat het gebied 'hoog-archeologisch' was", zegt hij. "Maar dat we daadwerkelijk iets vinden is wel uniek."

Archeoloog Dave La Fèber laat het grafveld zien:

Archeoloog La Fèber: "Mijn collega ontdekte ineens een heel grote vlek en omdat wij dat soort vlekken altijd goed bekijken, heeft hij geconstateerd dat daar crematieresten in lagen. Toen is hij verder gaan kijken en bleken er meerdere grafheuvels te liggen."

De grafheuvels dateren vermoedelijk uit de brons- of ijzertijd. Mensen werden toen niet letterlijk begraven, maar verbrand op het land. Daarna werd de as verzameld en in urnen onder de grond gestopt.

Archeologen vinden nu kleine witte stukjes bot terug. Dat zijn de crematieresten. Ook zijn al stukjes houtskool en stukjes urn aangetroffen.

Hoogste punt

De grafheuvels waren van de hele gemeenschap en werden volgens La Fèber vaak aangelegd op de hoogste punten in het gebied.

Aan de hand van de grootte van de nu gevonden graven denken archeologen te kunnen achterhalen of het om iemand van stand ging of juist niet. "Maar die grootte kan ook weersafhankelijk zijn geweest. Dat je in de zomer een groter graf kreeg dan in de winter", zegt de archeoloog. "Het zijn allemaal dingen die we graag willen weten en waar we onderzoek naar doen."

Nederzetting

Het onderzoek beperkt zich daarbij niet tot de grafheuvels zelf. "Vaak weet je als je een grafveld vindt dat er in de omgeving ook een nederzetting moet zijn geweest", zegt La Fèber. "We moeten als archeologen een reconstructie maken over hoe mensen toen hebben geleefd en in dit geval hoe zij omgingen met hun doden."

Zolang het archeologisch onderzoek loopt, liggen de werkzaamheden aan de nieuwe waterleiding stil. Hoelang dat gaat duren is onbekend.

Oud-medewerker Abderrahim El M. van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is door de rechtbank in Rotterdam vrijgesproken van het lekken van informatie aan de Marokkaanse geheime dienst (DGED). Hij is wel veroordeeld voor het in handen hebben van een groot aantal staatsgeheime documenten zonder daar bevoegd voor te zijn.

Het Openbaar Ministerie (OM) had een celstraf van twaalf jaar tegen M. geëist. De rechtbank komt tot een veel lagere celstraf van 20 maanden omdat er onvoldoende bewijs is dat de voormalig analist van de NCTV als spion opereerde.

Volgens de rechter had M. weliswaar contact met leden van de Marokkaanse geheime dienst en roepen zijn acties zeker vragen op, maar uit het bewijs blijkt niet dat de analist stukken heeft overgedragen aan de DGED of daar plannen voor had.

Honderden geheime documenten

De 66-jarige Rotterdammer werd in 2023 aangehouden op Schiphol. Hij stond op het punt om naar de Marokkaanse stad Casablanca af te reizen. In zijn bagage zat een gegevensdrager met 284 geheime documenten, opgesteld tussen 2007 en 2023. Het was verboden om deze documenten, die afkomstig waren uit het NCTV-gebouw, mee te nemen. Bij een huiszoeking werden er nog honderden documenten gevonden, ruim 800 hadden de status staatsgeheim.

Twee jaar lang wilde M. geen verklaring afleggen. Toen hij eindelijk wel een verklaring gaf, zei hij dat bepaalde documenten per ongeluk in zijn bagage terecht waren gekomen. Dat zou zijn gebeurd omdat hij stukken mee naar huis had genomen om er thuis aan te werken. Dat laatste is niet toegestaan.

Volgens de rechter heeft M. door het uitprinten en meenemen van de documenten onacceptabele risico's gecreëerd voor de staatsveiligheid en had hij als medewerker van de dienst beter moeten weten.

De straf is gelijk aan de tijd die hij heeft doorgebracht in voorarrest, en dus komt M. op vrije voeten.

Nederland is kwetsbaar bij een langdurige onderbreking van de gasaanvoer. Dat blijkt uit een nieuwe weerbaarheidsanalyse van Gasunie-dochter GTS. Volgens de analyse is Nederland goed voorbereid op reguliere leveringsproblemen, zoals koude winters of kortdurende uitval van infrastructuur, maar onvoldoende op een langdurige verstoring van het gasaanbod.

GTS adviseert de minister van Klimaat en Groene Groei over de leveringszekerheid van gas. Het bedrijf benadrukt dat aanvullende maatregelen nodig zijn om een mogelijk gastekort van maanden op te vangen. Centraal in de aanbevelingen staan het operationeel houden van bestaande gasopslagen en het opbouwen van een strategische noodvoorraad.

Daarbij kan zogenoemd 'kussengas' uit de gasopslagen in uitzonderlijke situaties worden ingezet. Dit gas, dat normaal nodig is om druk te behouden in de opslag, kan gedeeltelijk gebruikt worden om tekorten te beperken. In Nederland gaat het om circa 300 miljard kilowattuur kussengas, op Europees niveau om zeker 800 miljard kilowattuur.

Kwetsbaar door geopolitiek

Hans Coenen, lid van de raad van bestuur van de Gasunie, benadrukt: "De gasleveringszekerheid staat of valt met het opbouwen van een strategische noodvoorraad. Door bestaande opslagen extra te vullen én in uiterste nood het kussengas in te zetten, kunnen langdurige tekorten en extreme prijspieken worden voorkomen."

Nederland is steeds afhankelijker geworden van import. Waar ons land vroeger netto-exporteur was, komt nu ongeveer 67 procent van het gas uit het buitenland, vooral uit Noorwegen en via vloeibaar aardgas uit onder andere de Verenigde Staten.

Tegelijkertijd blijft gas cruciaal voor betaalbare energievoorziening en voor het opvangen van schommelingen in zon- en windproductie. Het veranderende geopolitieke klimaat en de hoge afhankelijkheid van import maken Nederland kwetsbaar voor langdurige verstoringen, met risico op economische schade en energiearmoede, vergelijkbaar met de Europese gascrisis na de Russische invasie van Oekraïne.

'Europees risico'

Op korte termijn adviseert GTS aanvullende maatregelen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. Aan de vraagzijde kan dat door maximaal in te zetten op kolencentrales voor stroomproductie, om zo de productie via gascentrales te minimaliseren.

Aan de aanbodzijde zijn de maximale inzet van Europese gasopslagen, binnenlandse productie en langetermijncontracten met verschillende leveranciers uit verschillende landen belangrijk.

De bestaande EU-gasopslagen bieden potentieel genoeg kussengas om een tekort van 500 miljard kilowattuur op te vangen, mits de noodvoorraad snel operationeel kan worden gemaakt, meldt GTS. Het CBS meldde in 2025 dat heel Nederland het jaar ervoor 30 miljard kubieke meter aardgas verbruikte. Dat komt ongeveer neer op 300 miljard kilowattuur.

GTS noemt een langdurige gasonderbreking "een Europees risico". EU-lidstaten moeten gezamenlijk risico's beoordelen en afspraken maken over strategische noodvoorraden, zodat deze direct kunnen worden ingezet om huishoudens te beschermen en de industrie draaiende te houden.

De politie is gisteravond bekogeld met vuurwerk in de Utrechtse wijk Overvecht. Ook een stadsbus kreeg de volle laag. De buschauffeur kon zichzelf in veiligheid brengen. Voor zover nu bekend raakte niemand gewond. De bus is volgens busbedrijf Transdev vernield.

Het incident begon na de achtervolging en de aanhouding van een verdachte op een scooter, rond 23.00 uur op de Theemsdreef, aldus de politie bij RTV Utrecht. Waarvan de scooterrijder werd verdacht, is niet bekendgemaakt.

Direct nadat de scooterrijder was opgepakt, begon een groep van ongeveer vijftig mensen met het bekogelen van de agenten met vuurwerk, laat de politie weten. Niet veel later richtte de groep zijn aandacht op een bus.

Passagiers

Op beelden op sociale media is te zien dat meerdere mensen in de richting van de bus rennen en vuurwerk afsteken. Hoeveel mensen op dat moment in de bus zaten, is niet duidelijk.

Volgens de politie was het tot 01.00 uur onrustig in de straat. "De agressie en het geweld tegen politiemedewerkers is onacceptabel en krijgt een vervolg", aldus de politie.

De Utrechtse gedeputeerde André van Schie, verantwoordelijk voor het busvervoer in de provincie, toonde zich vandaag geschokt. "Echt verschrikkelijk", noemde hij de gebeurtenis. "Ik erger mij er kapot aan. Maar ik denk dat het iets is waar we als maatschappij ook wel iets over te vinden hebben."

De speciale identificatie- en screeningsdienst voor asielzoekers wordt opgeheven. De dienst heeft ruim een jaar lang gefunctioneerd maar de taken worden in juni overgeheveld naar de IND. De 120 werknemers in Ter Apel en Budel mogen niet meeverhuizen en verliezen hun baan.

"Je tuigt met belastinggeld iets op en dan gooi je het in de prullenmand. Inclusief het personeel", reageert een van de werknemers (naam bij redactie bekend) bij RTV Noord. "Weggegooid geld."

De Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) is vorig jaar januari opgericht door het ministerie van Justitie en Veiligheid. De dienst moest de politie ontlasten, die tot dan toe elke asielzoeker die het land binnenkwam identificeerde en registreerde.

Geen papieren

Het probleem is dat nieuwe asielzoekers vaak geen papieren bij zich hebben. Dan is het lastig om precies vast te stellen waar ze vandaan komen en/of ze al eerder in een ander land asiel hebben aangevraagd.

Toen de DISA begon werd speciaal voor die dienst een computersysteem ontwikkeld om biometrische gegevens zoals vingerafdrukken en gezichtsherkenning terug te vinden in nationale en Europese databases. Die gegevens kon de DISA gebruiken om een asielaanvraag te registreren en het werk van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) te vergemakkelijken.

Het opzetten van de dienst inclusief computersysteem heeft 40 miljoen euro gekost, blijkt uit openbare cijfers van het ministerie. Maar vanaf 12 juni dit jaar gaat de IND de screening zelf doen.

Eerst informeren

"Dit betekent dat de huidige kerntaak van DISA ophoudt te bestaan", aldus het ministerie. "Ik kan op dit moment niet ingaan op de gevolgen voor individuele medewerkers, omdat we hen eerst willen informeren over hun situatie."

Volgens het ministerie was begin vorig jaar al duidelijk dat de DISA een tijdelijke organisatie zou zijn. "Voordat de taakoverdracht heeft plaatsgevonden, is binnen de migratieketen verkend of de screening kon worden belegd bij een bestaande organisatie", zegt een woordvoerder. "Uit deze verkenning bleek de IND de meest logische organisatie om het screeningsproces over te nemen bij de inwerkingtreding van het Europees Migratiepact in juni dit jaar."

Volgens dat pact moeten asielzoekers sneller gescreend worden en moet ook sneller worden besloten over terugkeer naar het land van hun herkomst of een ander veilig land.

In de steek gelaten

Maar de werknemers van de dienst voelen zich overvallen. "We voelen ons in de steek gelaten. Dit hadden wij niet verwacht. Dit is een enorme klap in ons gezicht", zegt een van de personeelsleden.

Hij wijst er samen met collega's op dat de DISA, mede dankzij het nieuwe computersysteem, de foutmarge bij de screening van nieuwe asielzoekers heeft teruggebracht onder de 5 procent. Toen de politie het werk deed, lag die marge volgens hem ruim boven de 15 procent.

De werknemers vrezen ook dat de IND straks omkomt in het werk. "Ze doen niks met de kennis en kunde die wij als medewerkers van de DISA in huis hebben", stellen ze. "En dat terwijl de IND al grote achterstanden heeft."

Ander werk

De 120 werknemers van de dienst die hun baan kwijtraken, worden begeleid naar ander werk. De woordvoerder van het ministerie: "Als vanzelfsprekend zijn voor de medewerkers die daarvoor in aanmerking komen mobiliteitsafspraken uit de cao van de Rijksoverheid van toepassing. Daarbij staan goed werkgeverschap en goede personeelszorg voorop."

Oud-minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat heeft niet goed gemotiveerd waarom er een maximum is aan het aantal vliegtuigen dat mag opstijgen en landen op Schiphol. Dat heeft de Raad van State beslist en daarmee is het luchtvaartverkeersbesluit van vorig jaar vernietigd.

Madlener besloot toen dat er vanaf 1 november 2025 maximaal 478.000 vluchten per jaar vanaf Schiphol mochten gaan, om de geluidsoverlast in de omgeving te verminderen. Ook zouden er minder vliegtuigen in de nacht mogen opstijgen en landen.

Met deze beslissing wordt het onzeker hoeveel vluchten er in de toekomst mogelijk zijn vanaf Schiphol. Er moet nu een nieuw luchthavenbesluit komen en daarin moet de nieuwe minister, Vincent Karremans, beter aantonen hoe een verminderd aantal vluchten gaat leiden tot een afname van overlast voor omwonenden.

Argumenten

Tegen het besluit van PVV-minister Madlener gingen veel partijen in beroep bij de Raad van State, zowel bewoners die een lager maximum wilden als vliegmaatschappijen die geen maximum wilden. Zij wilden dat de hoogste bestuursrechter naar de argumentatie en onderbouwing van de minister zou kijken. Daarover is het oordeel nu dus dat er vanuit het ministerie te weinig onderbouwing is voor het inkrimpen van het aantal vluchten.

Madlener stelde dat een maximum aantal vluchten ook een grens betekent voor geluidsbelasting op de omgeving. De vermindering van het aantal vluchten zou effect hebben op de geluidsoverlast van Schiphol.

De Raad van State gaat daar niet in mee en beargumenteert dat niet elk vliegtuig hetzelfde geluid produceert. Een optelsom van het aantal vluchten zegt onvoldoende over de totale hoeveelheid geluid die in een jaar mag worden geproduceerd.

Daarnaast heeft de minister volgens de Raad van State ook niet duidelijk gemaakt dat het aangepaste luchthavenverkeersbesluit leidt tot een afname van de geluidshinder, terwijl dat wel het doel van het besluit is.

Nachtvluchten

Wat wel blijft staan is de vermindering van het aantal nachtvluchten. In het besluit van oud-minister Madlener staat dat dat aantal terug moet van 32.000 naar 27.000. Geen van de partijen had bezwaar tegen die beslissing, dus de Raad van State laat dat staan.

De krimp van het aantal vluchten op Schiphol is al langere tijd zowel juridisch als politiek onderwerp van gesprek. Een rechter oordeelde dat het kabinet omwonenden beter moest beschermen tegen geluidsoverlast van de luchthaven. De minister vóór Madlener, Mark Harbers, stelde eerder een lager maximum aantal vluchten in, tussen de 460.000 en 470.000.

Na zijn aantreden verhoogde Madlener dat tot 478.000 vluchten. Daarmee besloot hij de geluidshinder iets minder terug te brengen dan was afgesproken.

Een woordvoerder van het ministerie, waar nu VVD'er Karremans aan het roer staat, laat weten dat de uitspraak wordt bestudeerd.

Een agent die vorige zomer een man verwondde met een kettingzaag tijdens een inval, wordt niet vervolgd. Het gebruik van de zaag was terecht, concludeert het OM op basis van onderzoek van de rijksrecherche. De betrokken agent heeft zich aan alle regels gehouden.

Het slachtoffer stond achter de voordeur op het moment dat het arrestatieteam de deur wilde forceren van een woning in Rotterdam.

Volgens het OM moest het team een kettingzaag gebruiken, omdat het niet lukte om op een andere manier binnen te komen, zoals met een stormram. Ook wilde het team geen explosieven inzetten, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

De bewoner raakte zwaargewond. Hoe het nu met het slachtoffer gaat, is onbekend. Hij is die dag met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

Niet de verdachte

De man is niet de verdachte waar de politie naar zocht. Een 18-jarige man, die wordt verdacht van een gewapende overval, is nog diezelfde dag aangehouden. Het onderzoek naar de verdachte loopt nog, laat het OM weten. Ten tijde van de overval was hij minderjarig.

De rijksrecherche deed onderzoek naar het incident, zoals gebruikelijk is bij wapengebruik door agenten waarbij gewonden vallen. Het OM heeft zich onder meer gebaseerd op de uitkomsten van dit onderzoek.

De Raad van State (RvS) heeft een plan om de ringwegen bij Utrecht te verbreden vernietigd. De hoogste bestuursrechter van het land stelt dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat niet duidelijk genoeg heeft gemaakt hoe een te grote uitstoot van stikstof kan worden voorkomen.

De Raad van State oordeelde in april vorig jaar dat toenmalig verkeersminister Madlener met zijn plannen om de snelwegen A12, A27 en A28 te verbreden terug moest naar de tekentafel. Destijds hadden meer dan 25 organisaties bezwaar aangetekend tegen het snelwegenproject.

Volgens de RvS was zijn uitleg over hoe voorkomen zou worden dat te veel stikstof vrij zou komen niet goed genoeg. Het ging vooral om de vraag of de stikstoftoename die het gevolg zou zijn van de verbreding van de weg, wel daadwerkelijk weggestreept kon worden doordat een aantal boerderijbedrijven zouden stoppen.

Het is niet de eerste tegenslag voor dit project. Eerder dit jaar stemde een meerderheid van de Tweede Kamer tegen de veelbesproken verbreding van de A27 bij het natuurgebied Amelisweerd in Utrecht. Om de weg te verbreden, zou een deel van het bos moeten worden gekapt.

'Adviezen niet opgevolgd'

Vandaag komt de Raad van State met een vergelijkbare conclusie. De hoogste bestuursrechter zegt dat het project negatieve gevolgen heeft voor vijf Natura 2000-gebieden en een gebied van zo'n 20 kilometer rond de Ring Utrecht. In een recente natuuranalyse staan adviezen over hoe de uitstoot van stikstof te verminderen. Ook is daarin te lezen dat de natuur niet in goede staat verkeert.

Maar deze adviezen heeft de minister niet opgevolgd in zijn nieuwe plannen. En dat had hij wel moeten doen, schrijft de Raad van State. Volgens de bestuursrechter kan de minister daarom niet zeggen dat de stikstofdaling bereikt kan worden met de plannen die het ministerie had gemaakt.

Bovendien waren er volgens de Raad van State ook andere manieren om de stikstofuitstoot te verminderen, naast het uitkopen van boeren. Zo had hij ook kunnen kiezen voor extra compenserende maatregelen om het verlies van de natuurkwaliteit recht te trekken.

Ministerie: 'teleurstellend'

In 1982 was al een deel van het bos bij het landgoed gekapt voor de aanleg van de bewuste snelweg. Daartegen werd toen stevig geprotesteerd, met harde confrontaties tussen actievoerders en politie.

Met het besluit lijkt er een einde te komen aan de slepende kwestie en is de verbreding "van de baan", aldus de Raad van State.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vindt het RvS-besluit "teleurstellend" en noemt het "slecht nieuws, voor de bereikbaarheid, woningbouw en economie". Het besluit betekent ook dat andere maatregelen niet kunnen worden uitgevoerd, omdat het niet alleen gaat om een het gebied bij Amelisweerd. Ook verbredingen op de A12, A28 en andere delen van de A27 kunnen nu niet doorgaan.

Over het vervolg van het project gaat het ministerie in gesprek met de regio.

Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte verzorgen dit jaar het commentaar tijdens het Eurovisie Songfestival, meldt de NPO.

Het festival viert zijn 70-jarig jubileum in Wenen, waar het duo verslag zal doen vanuit de Oostenrijkse hoofdstad.

Geen inzending, wel uitzending

Voorgaande jaren verzorgde de omroep AVROTROS de uitzendingen, dit jaar zijn de NOS en NTR verantwoordelijk. Begin december maakte omroep AVROTROS bekend niet mee te doen aan de speciale editie in 2026. Dat besluit kwam nadat duidelijk was geworden dat organisator EBU Israël niet zou uitsluiten.

AVROTROS en vier andere omroepen (uit Ierland, IJsland, Spanje en Slovenië) wilden dat de Israëlische publieke omroep werd uitgesloten vanwege de oorlog in Gaza. Ook stelde de omroep dat het Eurovisie Songfestival door de Israëlische regering is ingezet als "politiek instrument", onder meer door een promotiecampagne van de Israëlische overheid voor de Israëlische inzending.

Geen andere omroep zou de Nederlandse inzending verzorgen, zei de NPO destijds. Het evenement zou wel uitgezonden worden voor het Nederlandse publiek, en verzocht de NOS en NTR om dat te doen.

De NOS ging op dat verzoek in: "Het onafhankelijk en neutraal verslag doen van grote, (inter-)nationale gebeurtenissen behoort tot de wettelijke taak van de NOS. Vanwege die taak en de bijzondere situatie heeft de NOS besloten op dit verzoek in te gaan en de verantwoordelijkheid hiervoor onder te brengen bij NOS Evenementen."

De NPO benadrukt het belang van het evenement in het persbericht vandaag. "Ook nu er geen Nederlandse inzending is, blijft het evenement cultureel en maatschappelijk relevant voor miljoenen kijkers."

Maar er wordt ook ruimte gemaakt voor de omstandigheden rondom het Songfestival "Daarbij is er aandacht voor zowel de muzikale kant van het evenement als de verschillende perspectieven en gevoeligheden die rond deze editie spelen."

'Bijzondere editie'

"Of het nu gaat om een WK-finale of het Eurovisie Songfestival: het zijn momenten waarop de ogen van miljoenen mensen tegelijk op één evenement gericht zijn", zegt Schut. De 49-jarige presentator en radiomaker presenteert al jaren NOS Studio Sport en doet verslag van verschillende grote sportevenementen, zoals de Winterspelen in Italië. "En net als bij grote sporttoernooien gaat het dan niet alleen over wat er op het podium gebeurt, maar ook over alles eromheen."

Schut zegt het evenement ieder jaar te volgen. "Als muziekliefhebber gaat mijn hart sneller kloppen, omdat het Songfestival me met de paplepel is ingegoten. Ik zat als kind met natte haartjes op de bank en volg het ook nu nog ieder jaar."

Radio-dj Jeroen Kijk in de Vegte heeft al eerder verslag gedaan van het Eurovisie Songfestival, zoals van de editie in 2021 in Ahoy Rotterdam. "Het Eurovisie Songfestival volg ik al jaren. Ik ken de geschiedenis en de traditie van het evenement, net als de bijzondere plek die het inneemt in Europa."

Kijk in de Vegte is zich ervan bewust dat het een bijzondere editie is. "Juist daarom draag ik graag mijn steentje bij aan een uitzending waarin alle ruimte is voor de muziek en de show, maar zéker ook voor de sentimenten die rond het festival leven."

De halve finales op 12 en 14 mei en de finale op 16 mei zijn vanaf 20.30 uur met een voorbeschouwing vanuit Nederland te zien op NPO 1 en NPO Start.

Grote delen van het centrum van de stad Dresden worden vandaag geëvacueerd. Gisteren ontdekten de Duitse autoriteiten bij de ingestorte Carolabrug een onontplofte Britse bom van 250 kilogram uit de Tweede Wereldoorlog.

Scholen, verpleeghuizen, musea, maar ook het politiebureau en het deelstaatparlement van Saksen zullen voor 09.00 uur de deuren moeten sluiten. Ongeveer 18.000 mensen worden geëvacueerd uit een gebied met een straal van zo'n 1000 meter.

Inwoners worden verzocht om niet te wachten tot de deadline, maar al eerder het gebied te verlaten. Er worden extra bussen en trams ingezet om het gebied te ontruimen. Na de deadline van 09.00 zullen achtergebleven mensen in het gebied verwijderd worden door de politie, meldt de stad.

Het is nog niet bekend hoelang het duurt voordat de bom onschadelijk gemaakt is.

Het is niet de eerste keer dat een bom uit de Tweede Wereldoorlog wordt gevonden in het centrum van de Duitse stad. Dresden werd door de geallieerden aangevallen in de nacht van 13 op 14 februari 1945. Het grootste deel van de historische binnenstad werd verwoest, net als de militaire en industriële infrastructuur, door Britse en Amerikaanse bommenwerpers. Ongeveer 25.000 mensen kwamen bij het bombardement om het leven.

De Carolabrug, die in het centrum over de Elbe ging, stortte in 2024 in. Sindsdien zijn er met werkzaamheden rondom de brug meerdere bommen gevonden.

Bij een huldiging van PSV geldt in de binnenstad van Eindhoven een tassen- en fakkelverbod. Burgemeester Jeroen Dijsselbloem heeft daartoe besloten nadat vorig jaar tientallen mensen gewond waren geraakt door afgestoken vuurwerk en fakkels.

"Tijdens de vorige huldiging hebben fakkels ertoe geleid dat 62 mensen zich hebben gemeld bij de EHBO met brandwonden", aldus Dijsselbloem gisteravond in de gemeenteraadsvergadering, meldt Omroep Brabant.

"Met mensenmassa's zijn brandende fakkels echt gevaarlijk. Niet alleen voor degenen die ze afsteken en die regelmatig brandwonden aan de handen oplopen, maar ook voor mensen die daaromheen staan", stelde de burgemeester van Eindhoven.

Komend weekeinde

PSV kan komend weekend de vroegste kampioen in de Eredivisie ooit worden. Als de Eindhovenaren zaterdagavond winnen van NEC en Feyenoord een dag later verliest van Excelsior, dan is de huldiging al komende maandag.

Op de Markt en het Stadhuisplein geldt dan tijdelijk een verbod op het meenemen van tassen omdat daarin vuurwerk vervoerd kan worden. Ook het op andere manier meebrengen van vuurwerk is verboden. Op de 'evenementenlocaties' geldt ook een afsteekverbod voor vuurwerk.

Vorig jaar had de gemeente Eindhoven te weinig beveiligers om te kunnen controleren op vuurwerk, gaf een woordvoerder na afloop toe. Tijdens de huldiging werd toen te midden van tal van kinderen zwaar illegaal vuurwerk afgestoken. De Markt en het Stadhuisplein waren gehuld in een rode waas door de talloze brandende fakkels en rookpotten.

Gebiedsverbod

Rond het kampioensfeest op 18 mei 2025 werden 22 mensen opgepakt, onder andere voor het afsteken van zwaar vuurwerk. Later zijn nog eens negen verdachten aangehouden. In totaal 28 verdachten kregen later een gebiedsverbod opgelegd voor twee jaar. Zij mogen dus niet bij de huldiging zijn.

De gemeenteraadsfractie van de FVD vroeg de burgemeester gisteravond om zijn besluit te heroverwegen en toch fakkels toe te laten tijdens de huldiging vanwege "de traditie en relatieve veiligheid". Maar de burgemeester voelt daar gezien de problemen van vorig jaar niets voor.