NOS Nieuws - Algemeen

Over 62 dagen, op woensdag 18 maart, zijn er weer verkiezingen. Dan mogen bijna veertien miljoen kiesgerechtigden stemmen voor de gemeenteraad.

Tussen deze en de laatste verkiezingen in oktober zit weinig tijd. Toch heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken een evaluatie gemaakt, ook over het experiment met het kleinere stembiljet. De Tweede Kamer besprak die vandaag met demissionair minister Rijkaart (BBB).

De overheid wil bij de gemeenteraadsverkiezingen in nog meer gemeenten experimenteren met het nieuwe, kleinere stembiljet. De kiezers in Alphen aan den Rijn, Boekel, Gouda, Leiden, Meierijstad, Midden-Delfland, Nijmegen, Noordoostpolder, 's-Hertogenbosch, Soest en Tynaarlo doen dan mee.

Het experiment in vijf gemeenten bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen is goed verlopen, zegt de minister. 0,47 procent van de stemmen was ongeldig, dat zijn ongeveer vijftigduizend stemmen. Een daling ten opzichte van de eerste keer. Toen was 0,74 procent van de stemmen ongeldig.

Minder fouten bij 'oude' stembiljet

De Tweede Kamer vindt het foutenpercentage nog steeds aan de hoge kant. Zeker omdat tijdens de experimenteerfase stemmen geldig worden geacht terwijl ze eigenlijk ongeldig zijn. Ter vergelijking: in de gemeenten waar met het 'oude' stembiljet werd gestemd was het aantal ongeldige stemmen nog lager: 0,26 procent.

Als een kiezer op het nieuwe biljet wel de witte stip bij een partijnummer rood maakt, maar vergeet de witte stip bij een kandidaatnummer rood te maken, dan telt de stem toch. De stem gaat dan naar de lijsttrekker van die partij. Dat is vastgelegd in het Tijdelijk experimentenbesluit nieuwe stembiljetten.

BBB-Kamerlid Vermeer vindt dat vreemd, omdat de kieswet in Nederland juist uitgaat van individuen die een Kamerzetel krijgen en niet een partij. Maar zo is het nu eenmaal afgesproken in de experimenteerfase, zegt de minister.

Met het nieuwe stembiljet maak je eerst het rondje rood voor de partij:

En vervolgens het rondje voor het nummer van de kandidaat van die partij:

Vermeer wil weten welke kiezers de fouten maken en waar dat aan ligt. Ook Kamerlid Van Baarle van Denk wil weten of het nieuwe biljet wel wetenschappelijk is getest op begrijpelijkheid voor alle opleidings- en vaardigheidsniveaus. Ook hij vindt het foutenpercentage nog erg hoog.

De minister zegt dat het door het stemgeheim onmogelijk is om er achter te komen wat de kenmerken van de kiezers zijn die de fout maakten. Wel is uit tests gebleken dat mensen met een beperking erg tevreden zijn met het nieuwe biljet. Ook zijn de kosten voor het maken van de stemmallen, een hulpmiddel voor blinde en slechtziende kiezers, veel lager met het nieuwe biljet.

Werkdruk stembureaus

Dat vindt Van Baarle geen argument. "Democratische verkiezingen mogen wat kosten", vindt hij. De minister zegt dat er meerdere voordelen aan het nieuwe stembiljet zitten, zoals ook de werkdruk op de stembureaus. Hij stuurt nog een uitgebreidere evaluatie en de voorgaande onderzoeken over het kleinere stembiljet naar de Kamer.

Over het definitief invoeren van het kleinere stembiljet wordt in ieder geval pas na de gemeenteraadsverkiezingen een besluit genomen. Hoe de experimenten daar verlopen, speelt een belangrijke rol bij dat besluit.

Frankrijk heeft een groep extreemrechtse Britse activisten de toegang tot het land ontzegd. Ze hadden geprobeerd om migrantenboten met geweld tegen te houden en te vernietigen. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken Nunez waren hun acties bedoeld om aan te zetten tot geweld en de openbare orde te verstoren.

De activisten zijn lid van de groep Raise the Colours, die betrokken was bij een campagne om migrantenboten die naar het Verenigd Koninkrijk probeerden te komen op te sporen en te verwoesten. Ook verspreidden ze volgens het ministerie propagandamateriaal langs de Franse noordkust waarin ze Britten opriepen de migratie te stoppen.

Na een melding van geweld tegen migranten in de nacht van 9 op 10 september in Grand Fort Philippe, niet ver van Duinkerke, werd een onderzoek ingesteld. Vier mannen vielen migranten aan en zeiden dat ze niet welkom waren in Engeland. Ook werden de migranten bestolen.

Individuen

Volgens minister Nunez is er in de Franse samenleving geen plaats voor haatcampagnes en gewelddadige acties. "Onze rechtsstaat is niet onderhandelbaar", schrijft hij op X.

Het ministerie weet sinds december van de acties van de groep en heeft toen maatregelen genomen om te voorkomen dat het tot verdere ordeverstoringen zou komen. Hoeveel boten de activisten hebben verwoest en hoe de propaganda werd verspreid, zegt het ministerie niet.

Raise the Colours zegt geen officieel bericht te hebben ontvangen van de Franse autoriteiten. De groep zegt niet achter het gebruik van geweld en overtreding van de wet te staan. Het gaat hier om individuen, stellen ze.

Farage

De groep ontstond als burgerinitiatief in Birmingham, waar een kleine groep honderden nationale vlaggen aan lantaarnpalen hing. Dat initiatief verspreidde zich over het Verenigd Koninkrijk. De Britse en Engelse vlag werden opgehangen als uitingen van het nationale gevoel. Ze werden ook opgehangen bij hotels waar asielzoekers verbleven, tijdens een golf van protest afgelopen zomer. Dat leidde tot onrust onder groepen migranten. Het werd gezien als uiting van antimigratiesentiment.

Vorig jaar slaagde een recordaantal van bijna 41.500 migranten erin Het Kanaal in kleine boten over te steken van Frankrijk naar het Verenigd Koninkrijk. In de zomer tekenden de twee landen een akkoord om een einde te maken aan de migratiestroom. Migranten die illegaal Het Kanaal oversteken, kunnen worden teruggestuurd naar Frankrijk.

Het is een belangrijk onderwerp geworden onder Britse kiezers en het heeft de radicaal-rechtse politicus Nigel Farage van de anti-immigratiepartij Reform UK een flinke stijging in de opiniepeilingen opgeleverd.

VS-gezant Witkoff heeft de tweede fase van het Gaza-plan aangekondigd. Witkoff spreekt over de "overgang van een staakt-het-vuren naar demilitarisering, technocratisch bestuur en wederopbouw".

Het gaat om de tweede fase van het vorig jaar voorgestelde Amerikaanse twintigpuntenplan. De eerste fase ging in met een staakt-het-vuren in oktober vorig jaar.

Egypte meldt dat er overeenstemming is over wie het bestuur moet krijgen over de Gazastrook. Het bestuur moet in handen komen van een vijftienkoppig Palestijns technocratisch comité, dat tijdelijk Gaza moet besturen. Die mensen zijn niet gebonden aan een politieke partij.

Aan het hoofd van het bestuur staat volgens persbureau Reuters Ali Shaath. Hij is een voormalig plaatsvervangend minister bij de Palestijnse Autoriteit. In het bestuur komen verder onder meer de voorzitter van de Kamer van Koophandel in Gaza en een oud-medewerker van een Palestijns telecombedrijf.

Toezicht van Trump

Volgens de Israëlische krant Haaretz hebben ze jarenlange ervaring in economische, sociale en publieke instellingen in de Gazastrook. Ze hebben daardoor goed zicht op de gevolgen van de oorlog en de humanitaire crisis in Gaza.

Een zogeheten vredesraad onder leiding van de Amerikaanse president Trump moet toezicht houden op de overgangsregering.

Wachten op lichaam laatste gijzelaar

In de tweede fase zou Hamas zich moeten ontwapenen. Volgens het persbureau DPA is verder afgesproken dat leden van Hamas die de wapens neerleggen en zeggen vreedzaam met Israël samen te willen leven, amnestie moeten krijgen.

Al in december werd door de Israëlische premier Netanyahu gezegd dat de tweede fase "zeer binnenkort" zou beginnen. Hij zei toen dat het wachten was op het overhandigen van de laatste dode gijzelaar die in handen is van Hamas.

Dat is nog altijd niet gebeurd. Witkoff roept Hamas op dit alsnog onmiddellijk te doen. "Als Hamas hieraan geen gehoor geeft, zal dit ernstige gevolgen hebben." Hamas claimt dat ze het laatste lichaam niet kunnen vinden.

Correspondent Nasrah Habiballah:

"Het is nog onduidelijk wat deze aankondiging van de volgende fase door Witkoff concreet gaat betekenen voor de mensen in Gaza. Er zou nu dus een nieuw bestuur zijn gevormd, maar wat dan nu de concrete stappen zijn als het gaat over wederopbouw, ontwapening van Hamas of terugtrekking van het Israëlische leger is nog onduidelijk.

Palestijnen die in Gaza wonen hebben in ieder geval weinig vertrouwen in het plan van Trump. Want sinds het bestand is de humanitaire situatie in Gaza maar nauwelijks verbeterd. Bovendien zijn er nog dagelijks aanvallen door Israël.

Ook in Israël is niet iedereen blij met het ingaan van de tweede fase. Het lichaam van de laatste gijzelaar is nog steeds niet overgedragen aan Israël. Familieleden van de gijzelaars hebben er bij premier Netanyahu op aangedrongen niet over te gaan op de volgende fase tot ook het laatste lichaam is vrijgegeven. Netanyahu bracht die boodschap ook over aan Trump toen hij onlangs op bezoek ging in de VS. Om druk uit te oefenen op Trump, nam hij de ouders van de laatste gijzelaars zelfs mee bij zijn bezoek."

Een man van 85 uit Ridderkerk is vanmiddag om het leven gekomen bij een schuurbrand bij zijn woning. Dat meldt de politie.

De brand brak rond 15.00 uur uit aan de Begoniastraat. De bewoner was op dat moment in de schuur. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekendgemaakt.

De regionale omroep Rijnmond schrijft dat buren in paniek waren, omdat de brandweer niet naar binnen kon. Het vuur is inmiddels geblust. Hulp mocht voor de bewoner niet meer baten.

De politie heeft in een container in Barneveld 319 kilo cocaïne gevonden. De lading was verstopt in diepgevroren vis afkomstig uit Suriname.

Twee dagen geleden werd de politie getipt dat er "verdovende middelen" in een lading vis verstopt zaten. Die troffen rechercheurs aan bij een niet nader genoemd bedrijf in Barneveld.

Aanvankelijk zag de politie niets afwijkends, maar toen de vissen vervolgens een voor een werden gescand, bleken ze een "vreemde substantie" te bevatten. Bij het openzagen van de bevroren vissen werd duidelijk dat de dieren pakketjes cocaïne bevatten.

Cocaïne vernietigd

De drugs zijn vernietigd door de douane. De politie doet verder onderzoek. Het bedrijf uit Barneveld heeft volgens de politie niets te maken met de lading coke.

Denemarken en Groenland breiden per direct hun militaire aanwezigheid in en rond Groenland uit. Het gaat onder meer om vliegtuigen, schepen en militairen. Dat maakten de landen kort voor hun afspraak in Washington bekend.

De Zweedse premier Kristersson zegt dat er vandaag meerdere Zweedse militairen arriveren in Groenland. De militairen maken deel uit van een groep bondgenoten die op verzoek van Denemarken militairen stuurt naar Groenland. Hij specificeert niet om hoeveel militairen of om welke landen het gaat.

Noorse media melden dat Noorwegen twee militaire planners stuurt om de samenwerking tussen de bondgenoten te bespreken.

Correspondent Rolien Créton bezocht begin vorig jaar Groenland en sprak daar toen met Groenlanders over de interesse in hun land:

De Amerikaanse vicepresident Vance en buitenlandminister Rubio hebben vandaag in Washington gesproken met de buitenlandministers van Denemarken en Groenland, Rasmussen en Motzfeldt. De afspraak volgde op dreigementen van de Amerikaanse president Trump. Die wil Groenland, onderdeel van het Deense koninkrijk, in handen krijgen. "Of ze het nu willen of niet", zei hij er dit weekend over.

Het Europees Parlement zei vandaag in een verklaring de uitlatingen van de Trump-regering "ondubbelzinnig te veroordelen".

De EU bestempelt de uitspraken als een "flagrante schending" van het internationaal recht, het VN-handvest en de soevereiniteit en territoriale integriteit van een NAVO-bondgenoot. "Dergelijke verklaringen zijn onaanvaardbaar en horen niet thuis in de betrekkingen tussen democratische partners."

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen liet weten onderweg te zijn naar het Witte Huis:

Trump is zelf niet bij de ontmoeting, maar liet voorafgaand aan de meeting nog eens zijn standpunt weten. "NAVO: zeg tegen Denemarken dat ze daar nu moeten vertrekken", schreef hij op Truth Social. "Twee hondensleeën zijn niet genoeg, alleen de VS kan dit", voegde hij daaraan toe.

Een aantal uur eerder herhaalde hij zijn eerdere stelling dat de VS Groenland nodig heeft voor de nationale veiligheid. "Het is cruciaal voor de Golden Dome die we bouwen", aldus Trump, refererend aan plannen voor een Amerikaans raketafweersysteem. De NAVO moet er volgens hem voor zorgen dat het land in handen komt van de VS.

NAVO-secretaris-generaal Rutte zei begin deze week dat de NAVO-lidstaten samen moeten zorgen dat Groenland beschermd wordt tegen landen als Rusland en China. Rutte zei dat alle lidstaten, dus ook de VS, het eens zijn over het belang van Groenland. De NAVO zou daarom werken aan "nieuwe stappen" om de veiligheid van het land te versterken.

Inval Venezuela

Dat Trump Groenland wil hebben is niet nieuw. Al in zijn eerste termijn als president had hij het al over het "kopen" van Groenland. Maar nadat de VS Venezuela was binnengevallen en president Maduro had ontvoerd, namen de zorgen hierover toe.

Groenlanders houden hun hart vast:

Groenland wil graag onafhankelijk worden van Denemarken, maar dat is even lager op de prioriteitenlijst beland. "Het is niet het moment om te gokken met ons recht op zelfbeschikking, nu een ander land het heeft over ons overnemen", zei de Groenlandse premier Nielsen in een interview met het tijdschrift Sermitsiaq.

Dat betekent volgens Nielsen niet dat ze deze wens opgeven. "Nu zijn we onderdeel van het koninkrijk en staan we achter het koninkrijk. Dat is cruciaal in deze ernstige situatie."

De EU verwees in de verklaring van vandaag naar het verdrag dat de VS in 1916 sloot met Denemarken, waarin de VS erkende dat Denemarken de volledige soevereiniteit had over Groenland.

In de VS heeft de FBI huiszoeking gedaan in de woning van een journalist van The Washington Post. De huiszoeking vond plaats binnen een onderzoek naar een overheidsmedewerker die ervan wordt beschuldigd geheime overheidsdocumenten te hebben meegenomen. De journalist zelf zou niet de hoofdverdachte zijn.

In het huiszoekingsbevel dat de krant heeft ingezien staat dat het gaat om systeembeheerder Aurelio Perez-Lugones uit Maryland. Hij had een machtiging om topgeheime documenten in te mogen zien en zou onder meer vertrouwelijke rapporten van de inlichtingendienst mee naar huis hebben genomen. Deze rapporten werden volgens The Washington Post gevonden in zijn broodtrommel en in zijn kelder.

Wat de link is tussen deze overheidsmedewerker en de journalist Hannah Natanson, is niet bekendgemaakt.

'Zeer ongebruikelijk en agressief'

In het huis van Natanson in de staat Virginia werden volgens The Washington Post een telefoon, twee laptops en een smartwatch in beslag genomen.

The Washington Post noemt het "zeer ongebruikelijk en agressief dat de politie een huiszoeking uitvoert bij een journalist". De krant zegt de situatie nauwlettend te volgen.

Fluisteraar van de federale overheid

Natanson berichtte vorig jaar over de transformatie van de federale overheid onder de regering-Trump. Die liet duizenden overheidsmedewerkers ontslaan tijdens een conflict met de Democraten over de nieuwe begroting van de overheidsuitgaven. The Washington Post noemt het "de meest spraakmakende en gevoelige berichtgeving van The Washington Post gedurende het eerste jaar van de regering-Trump".

Natanson omschreef zichzelf vorige maand in een persoonlijk verslag over die periode als de "fluisteraar van de federale overheid". Ze schreef over de honderden telefoontjes en berichten, dag en nacht, die ze kreeg van "federale ambtenaren die me wilden vertellen hoe president Trump hun werkplekbeleid herschreef, hun collega's ontsloeg of de missie van hun agentschap veranderde". Ze ging er bijna aan onderdoor, schreef ze.

Het bedrag (60 miljoen euro) is uitzonderlijk, maar het gebaar zelf niet. De miljoenenschenking die het Rijksmuseum ontvangt past in een trend. En die is essentieel voor Nederlandse musea om voort te bestaan, zegt directeur Taco Dibbits van het Rijksmuseum.

Want de Nederlandse musea staan al geruime tijd onder druk. De kosten lopen op door bijvoorbeeld inflatie terwijl tegelijkertijd de subsidies steeds meer slinken. "Om overeind te blijven zijn musea de afgelopen jaren heel actief geworden in fondsenwerving, want het is van levensbelang dat er schenkers zijn die ons een warm hart toedragen", aldus Dibbits.

Volgens de Museumvereniging zijn subsidies en kaartverkoop voldoende voor de basis, maar is extra geld van particulieren nodig voor innovaties en nieuwe ontwikkelingen in musea. Directeur Vera Carasso ziet dat het aantal particuliere schenkingen toeneemt. "Mensen schenken terwijl ze nog leven, maar ook steeds vaker in nalatenschap, omdat de vergrijzing toeneemt."

Toch zijn schenkingen van alle tijden, zegt Rijksmuseum-directeur Dibbits. "In Nederland zijn, door de hele geschiedenis heen, veel schenkingen gedaan aan musea zodat zij hun collectie konden uitbreiden. Zonder schenkers zou het Rijksmuseum er niet zo uitzien zoals het er vandaag uitziet."

De grootste giften aan Nederlandse musea

Voor kleinere musea zoals het Stedelijk Museum in Schiedam (78.000 bezoekers per jaar), is zo'n enorm bedrag natuurlijk iets om van te dromen. Directeur Anne de Haij kan enige jaloezie niet onderdrukken, maar is er tegelijkertijd ook blij mee. "Ik word gelukkig van elke gift aan kunst en cultuur. Wij kunnen het natuurlijk ook goed gebruiken, maar ik hoop vooral dat dit andere mensen kan inspireren ook te schenken aan kleinere instellingen."

Musea als het Rijksmuseum hebben speciale mensen in dienst die relaties onderhouden met donateurs. Voor kleinere musea is dat lastig omdat daar geen geld voor is. De Haij: "Het is wel een beetje het The Winner Takes It All-principe. Het Rijksmuseum is een fantastisch museum dat het heel erg goed doet. Het heeft een mooie collectie die veel publiek en sponsoren trekt. Met dat geld kunnen ze dan weer meer medewerkers aannemen voor fondsenwerving en donaties. Dat voordeel hebben kleinere musea minder."

Het museum in Schiedam heeft verschillende donateurs die het museum jaarlijks steunen. Eenmalige giften zoals het Rijksmuseum krijgt, komen minder vaak voor. Wel krijgt het museum vaak kunstwerken aangeboden. In 2021 schonk de Stichting Beheer SNS Reaal zelfs de hele bedrijfscollectie van bijna 600 kunstwerken van Nederlandse kunstenaars. "Daarnaast kregen we een bedrag om die collectie te onderhouden, dat ging om een paar ton", aldus De Haij.

Onafhankelijkheid

Kan de onafhankelijkheid van musea door schenkingen, zeker die van vele miljoenen, in gevaar komen? Rijksmuseum-directeur Dibbits vindt van niet. "Voor ons is het uitgangspunt dat de schenker niet bepaalt. Natuurlijk praat je samen over de invulling, maar wij bepalen uiteindelijk hoe het geld besteed wordt. Het is van essentieel belang dat musea onafhankelijk blijven."

De Haij is het daar mee eens. "We zijn een publieke instelling en daar moet je geen inmenging in krijgen. Ik heb tot nu toe niet meegemaakt dat een schenker of donateur vertelde wat er met het geld moet gebeuren."

De Museumvereniging is wel enigszins bezorgd. Directeur Carasso: "In Nederland zijn de subsidies voor musea relatief klein vergeleken met landen om ons heen. Dus we zijn wel degelijk afhankelijk van zulke geldstromen, dat is zorgelijk. Tegelijkertijd is het ook een manier om particulieren te betrekken en een mooie bijdrage voor de sector te krijgen."

Een groot deel van Amsterdam zat aan het eind van de middag ongeveer anderhalf uur zonder stroom. Die stroomuitval was veroorzaakt door een explosie bij een elektriciteitsstation, meldt netbeheerder Liander.

Onder meer de Kalverstraat, winkelgebied De 9 Straatjes en een deel van het Westelijk Havengebied werden getroffen. Daardoor gingen winkels in de binnenstad eerder dicht en stonden trams stil.

Volgens Liander is er bij werkzaamheden aan een elektriciteitsstation aan de Marnixstraat een explosie ontstaan. Dat zou de storing hebben veroorzaakt. Niemand raakte gewond.

Iets na 17.00 uur werd een NL-Alert verstuurd. Daarin werd opgeroepen de lift niet te gebruiken en bij de buren een oogje in het zeil te houden.

De kinderboeken Kleine Pluis en Nijntje in de dierentuin van tekenaar en auteur Dick Bruna zijn bekroond met het Diamanten Boek. Van de boeken zijn meer dan 200.000 exemplaren verkocht. Met het behalen van de status is Bruna de eerste kinderboekenauteur die drie diamanten Boeken op zijn naam heeft staan.

Vorig jaar kreeg het boek Opa en oma Pluis al de diamanten status. Op het IJsbeelden Festival in Biddinghuizen kreeg Nijntje bij haar eigen ijsbeeld de twee oorkondes uitgereikt.

Diamanten Boek

Titels die minstens 200.000 keer zijn verkocht, worden door de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) uitgeroepen tot Diamanten Boek. De titel is in 2012 in het leven geroepen, hij wordt niet vaak toegekend aan kinderboeken.

Nijntje in de dierentuin verscheen voor het eerst in 1955 en was een van de eerste boeken over Nijntje dat werd uitgegeven. In het boek gaat zij met haar vader met de trein naar de dierentuin. In Kleine Pluis (2003) vertellen vader en moeder Pluis dat Nijntje een zus wordt en maakt ze zich op voor de komst van een kleine Pluis.

Miffy

De in 2017 overleden Utrechtse tekenaar bedacht Nijntje in 1955 voor zijn oudste zoon. Tijdens een vakantie in Egmond aan Zee vertelde Bruna iedere avond voor het slapengaan een verhaaltje over een wit konijn dat in de tuin van het vakantiehuisje rondloopt. Dat konijn werd de inspiratie voor Nijntje.

Nijntje werd wereldberoemd en de boeken over haar zijn in meer dan vijftig talen vertaald. Wereldwijd zijn meer dan 85 miljoen exemplaren van de boeken over Nijntje, ook wel Miffy in het buitenland genoemd, verkocht.

Vorig jaar werd het boek De waanzinnige boomhut van 13 verdiepingen van Andy Griffiths en Terry Denton uitgeroepen tot Diamanten Boek. In 2024 kregen de kinderboeken De schippers van de Kameleon (Hotze de Roos), Het leven van een Loser 1 (Jeff Kinney) en De Gorgels (Jochem Myjer & Rick de Haas) die status.

Epic Games, de maker van het populaire online spel Fortnite, moet een eerder door de Autoriteit Consument en Markt (ACM) opgelegde boete alsnog betalen. Dat heeft de rechter bepaald .

Epic moet ruim 1,1 miljoen euro betalen omdat volgens de toezichthouder kinderen in het spel werden gemanipuleerd om geld uit te geven. Vorig jaar stapte het bedrijf naar de rechter om de boete aan te vechten.

Gratis spel

Hoewel Fortnite gratis is, verdient maker Epic Games geld aan de verkoop van virtuele items. Het gaat dan bijvoorbeeld om outfits of dansjes voor hun karakter in het spel. Fortnite heeft wereldwijd honderden miljoenen spelers en de aankopen die gebruikers doen, leveren het bedrijf jaarlijks miljarden dollars op.

De game bestaat uit meerdere onderdelen, waarvan Battle Royale de bekendste is. Daarin vechten maximaal 100 spelers met elkaar om als laatste over te blijven.

Aanzetten tot aankoop

De rechtbank is het met de ACM eens dat de reclame-uitingen in de game kinderen rechtstreeks aanzetten tot het doen van aankopen. Zo werd in de webshop onder meer bewust schaarste gecreëerd, waardoor kinderen onder tijdsdruk moesten beslissen over een aankoop.

Eerder al verwijderde de spelontwikkelaar een timer waardoor kinderen konden zien hoelang een item nog beschikbaar was. Ook daar kreeg Epic een boete voor, maar die vocht het bedrijf niet aan bij de rechter.

Asielzoekers die een vermogen hebben opgebouwd uit dwangsommen die de minister van Asiel en Migratie aan hen betaald heeft, kunnen worden verplicht bij te dragen aan hun eigen opvang. Dat oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS).

Wanneer de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) niet binnen de wettelijke termijn beslist over een asielaanvraag, is de minister verplicht een dwangsom (het wachtgeld) aan de asielzoeker te betalen.

In de vier zaken waarin vandaag uitspraak is gedaan, stelde het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) een eigen bijdrage vast voor asielzoekers die een vermogen uit de dwangsommen hadden opgebouwd boven de vermogensgrens. Die grens is vastgesteld op 8000 euro voor alleenstaanden en 16.000 euro voor meerpersoonshuishoudens.

30.000 ingebrekestellingen

Een asielzoeker kan de IND in gebreke stellen wanneer de IND niet op tijd beslist over een aanvraag over verblijf in Nederland. De IND krijgt vervolgens twee weken om te reageren. Gebeurt dit niet, kan de aanvrager naar de rechter stappen.

Die bepaalt vervolgens hoeveel extra tijd de IND krijgt. Wanneer ook dan een uitspraak uitblijft, kan de rechter de minister van Asiel en Migratie verplichten een dwangsom te betalen aan de asielzoeker, tot maximaal 37.500 euro per zaak.

De IND werd in 2024 bijna 30.000 keer in gebreke gesteld en moest 36,8 miljoen euro aan dwangsommen betalen. Nog altijd lopen de wachttijden bij de IND op: de overheidsdienst verwacht dat dit de komende jaren zo blijft, net als de rechtelijke dwangsommen die moeten worden betaald.

De vraag was of asielzoekers in deze gevallen zelf moesten meebetalen aan hun eigen opvang. De asielzoekers voerden aan dat de ontvangen dwangsommen niet mochten worden opgeteld bij hun vermogen en dat deze dwangsommen immateriële schadevergoedingen waren voor het lange wachten.

Prikkel

Het COA was het hier niet mee eens en stelde dat het wachtgeld dat een asielzoeker ontvangt geen immateriële schadevergoeding is, maar "een financiële prikkel voor de minister om sneller op een asielaanvraag te beslissen". Daar ging de Afdeling bestuursrechtspraak van de RvS in mee.

Die oordeelt dat het COA dwangsommen die aan asielzoekers zijn betaald, mag meenemen bij de berekening of het vermogen uitkomt boven de vermogensgrens. Als dat zo is, mag het COA een eigen bijdragen verlangen van een asielzoeker voor de kosten van de opvang.

Europese richtlijnen

In het oordeel baseert de RvS zich op de Europese Opvangrichtlijnen. Daarin staat dat EU-lidstaten een eigen bijdrage mogen vragen van asielzoekers voor opvangvoorzieningen en gezondheidszorg, mits zij over voldoende eigen middelen beschikken. Hoe deze bijdrage wordt berekend, is aan het COA.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat onderzoek doen naar vier leveranciers van stadswarmte. Zij hebben mogelijk te veel winst gemaakt op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. De waakhond gaat onderzoeken of de hoge winst eenmalig is geweest.

Warmteleveranciers mogen niet meer dan 6,8 procent aan winst boeken op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. Die regel is ingesteld om huishoudens die zijn aangesloten op het warmtenet (oftewel stadswarmte) te beschermen tegen onredelijk hoge tarieven. Overstappen naar een andere leverancier kan namelijk niet.

Elk jaar doet de ACM onderzoek naar 24 leveranciers. Over 2024 viel op dat vier daarvan hogere winsten boekten dan 6,8 procent. In eerste instantie wil de ACM nu weten hoe het kan dat deze leveranciers meer verdienden dan "het redelijke rendement". Als blijkt dat deze vier bedrijven ook in 2025 meer verdienden dan de norm, kunnen zij worden gedwongen de tarieven voor 2027 aan te passen.

Om welke vier warmteleveranciers het gaat meldt de ACM niet.

Scott Adams, de bedenker van stripfiguur Dilbert, is op 68-jarige leeftijd overleden. De Amerikaanse cartoonist en auteur maakte vorig jaar bekend dat hij prostaatkanker had die was uitgezaaid naar zijn botten. De afgelopen jaren werd zijn werk in de VS al niet meer gepubliceerd vanwege enkele controversiële uitspraken.

De ex-vrouw van Adams maakte zijn dood bekend via een livestream op sociale media. Op Adams' socialemedia-accounts werd verder een verklaring geplaatst waarin hijzelf terugblikt op zijn leven.

"Ik heb een geweldig leven gehad. Ik heb alles gegeven wat ik had", schrijft Adams. Ook riep hij zijn fans op om zijn werk te delen met anderen. "Dat is de nalatenschap die ik wil achterlaten."

Dilbert

De satirische Dilbert-cartoons verschenen voor het eerst in 1989. Op het hoogtepunt verscheen de strip dagelijks in 2000 kranten, in minstens 70 landen en in 25 talen. De tekeningen werden massaal gedeeld en op kantoren opgehangen. In Nederland verscheen Dilbert in De Telegraaf en in het tijdschrift Intermediair. Er werden ook tekenfilms van gemaakt.

De strip en tekenfilms gaan over een IT'er (Dilbert) die binnen zijn bedrijf worstelt met de bureaucratische en bizarre besluiten van zijn leidinggevenden. De tekeningen staan onder meer bekend om hun korte en kernachtige uitspraken zoals "Alle geruchten zijn waar, vooral als je baas ze ontkent".

De cartoonist bedacht de stripfiguur toen hij in de jaren 80 werkzaam was bij een telecombedrijf. Hij deelde zijn tekeningen uit aan collega's om hen te vermaken.

In 1997 ontving Adams de Reuben Award, een van de belangrijkste prijzen voor cartoonisten. In hetzelfde jaar werd Dilbert het eerste fictieve personage dat door Time Magazine werd opgenomen in de lijst van meest invloedrijke Amerikanen.

De laatste jaren kwam de tekenaar geregeld in opspraak vanwege denigrerende en racistische uitspraken. Zo vergeleek hij in een blog in 2011 vrouwen met kinderen en mensen met een verstandelijke beperking, omdat die ook "op een andere manier worden behandeld door de maatschappij". In 2020 tweette Adams dat zijn tekenfilm in 2000 na twee seizoenen van de buis werd gehaald omdat hij wit was.

Meerdere Amerikaanse kranten stopten met het publiceren van de strip nadat Adams in 2023 zich racistisch had uitgelaten over zwarte Amerikanen. In zijn eigen programma op YouTube bestempelde hij zwarte Amerikanen die het niet eens waren met de stelling "Het is oké om wit te zijn" als een "haatgroep". Ook zei hij dat hij zwarte Amerikanen niet langer zou helpen en dat "witte Amerikanen uit de buurt van zwarte mensen moesten blijven". Hij reageerde later dat hij zijn uitspraken wat dik had aangezet en dat hij racisten afkeurde.

Na de opspraak tweette hij dat "alleen de tanende linkse nepnieuwsindustrie" hem had gecanceld. "Ik ben nog nooit zo populair geweest. Heb geen weerstand in het echt gekregen. Zowel zwarte als witte conservatieven steunen me unaniem."

Palliatieve zorg

Adams kreeg volgens zijn ex-vrouw thuis palliatieve zorg in Noord-Californië. Hij werd behandeld met Pluvicto, een medicijn tegen prostaatkanker. Die behandeling kreeg hij nadat hij vorig jaar op sociale media president Trump had gevraagd om zijn zorgverzekeraar te benaderen.

Trump reageerde dat hij ermee aan de slag zou gaan en een dag later postte Adams dat de eerste toediening met Pluvicto inmiddels was ingepland.

In een reactie op Adams' dood schrijft Trump op Truth Social dat hij een fantastische man was die hem respecteerde toen dat nog niet gangbaar was. "Hij heeft dapper een lange strijd gevoerd tegen een vreselijke ziekte", aldus Trump.

De politie gaat niet uit van een misdrijf bij de explosie in een seniorenflat in Vlissingen, gisteravond laat. Volgens een woordvoerder zijn er geen aanwijzingen gevonden van brandstichting. Er wordt onderzocht wat de explosie heeft veroorzaakt.

Rond 23.00 uur werden de bewoners van een seniorenflat van vier verdiepingen opgeschrikt door een enorme explosie op de tweede verdieping. Daarna brak een zeer grote uitslaande brand uit.

De brandweer kon voorkomen dat de brand oversloeg naar andere appartementen. Ook hebben brandweerlieden meerdere mensen met een hoogwerker uit het gebouw gehaald.

Drie gewonden

Bij de explosie raakten drie mensen gewond, van wie een zwaargewond. Deze bewoner is per ambulance naar een ziekenhuis gebracht.

Er was veel schade aan meerdere appartementen in het gebouw, aan andere gebouwen en aan voertuigen rondom de seniorenflat. De grote hoeveelheid glas op straat bemoeilijkte de bluswerkzaamheden.

Ontruiming

Alle 32 appartementen in het gebouw werden ontruimd. Zo'n veertig bewoners zijn opgevangen op een politiebureau, waar ook medewerkers van het Rode Kruis aanwezig waren voor ondersteuning.

Een deel van hen kon nadat de brand was geblust en de constructie van het gebouw was gecontroleerd terugkeren naar hun appartement. Anderen brachten de nacht door bij familie of vrienden. Voor tien tot vijftien bewoners heeft de gemeente een overnachtingsplek geregeld, meldt een woordvoerder van de Veiligheidsregio.

Burgemeester Van den Tillaar ging vannacht naar de opvangplek om de getroffenen een hart onder de riem te steken. "Mensen zorgen voor elkaar, dat is goed om te zien. Het is goed om te horen waar iedereen mee zit, want in de loop van de komende dagen moet er veel geregeld worden", zei hij tegen Omroep Zeeland.

De Nederlandse Kustwacht komt zo veel personeel en geld tekort dat de dienst de infrastructuur in de Noordzee niet kan beschermen tegen spionage en sabotage. Uit interne documenten van de Kustwacht en verschillende ministeries, die NRC opvroeg met een beroep op de Wet open overheid, blijkt dat Nederland het risico loopt om verdachte schepen te missen die mogelijk spionage- of sabotageacties komen uitvoeren.

Na de Russische invasie in Oekraïne in 2022 riep de landelijke regering het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) in het leven om de kritieke infrastructuur te beschermen. Door gesteggel binnen de zes verantwoordelijke ministeries komt het programma echter al jaren nauwelijks van de grond. Dat terwijl de dreiging volgens de inlichtingen groot is. Toch wil geen enkel ministerie structureel geld uittrekken.

Problemen

NRC las in documenten dat de Kustwacht bijvoorbeeld meldingen van vissersboten niet kan verwerken. Ook is de afdeling die verdachte signalen moet analyseren alleen geopend tijdens kantooruren en had de meldkamer in 2024 maar de helft van de benodigde bezetting.

De ambities om de beveiliging op de Noordzee op te schroeven staan tot zeker volgend jaar op een laag pitje, staat in de stukken. Die ambities moeten "zo min mogelijk beslag leggen op tijd of capaciteit".

Hoe nu verder?

Vooralsnog lijkt er geen oplossing te komen voor de financieringsproblemen. Verantwoordelijk demissionair minister Tieman liet vorige maand weten aan de Tweede Kamer dat het aan het nieuwe kabinet is om een besluit te nemen over het vervolg van het PBNI.

De Noordzee is een van de drukst bevaren scheepsregio's ter wereld. Ook liggen op de zeebodem vele kilometers aan gaspijpleidingen, data- en elektriciteitskabels, die van belang zijn voor de Nederlandse economie. De Nederlandse overheid verwacht dat in 2030 driekwart van de verbruikte elektriciteit van zee komt.

Reactie ministerie van Infrastructuur en Waterstaat:

"Voor PBNI zijn in 2024 en 2025 voldoende middelen beschikbaar gesteld om investeringen te kunnen doen. Het effect van deze investeringen in bijvoorbeeld sensoren maar ook onderzoek naar de bodem van de Noordzee of het inhuren van een patrouilleschip strekt langer dan alleen 2024 en 2025 en werkt door in de komende jaren.

Echter, voor een duurzame bescherming van de Noordzee zijn ook structurele middelen nodig. Het huidige kabinet heeft voor 2026 financiering beschikbaar gesteld om de periode naar een nieuw regeerakkoord te kunnen overbruggen.

Voor PBNI is opbouwend naar 2030 ongeveer 70 miljoen euro structureel nodig om onder andere sensoren in te kopen, voor publieke-private samenwerking, de oprichting van een National Maritime Security Center (NMSC) en investeringen te doen voor de Kustwacht."

De omstreden Amerikaans-Libanese islamitische prediker Mohamed Baajour komt toch niet naar Utrecht. Hij zou op 20 januari spreken bij het Islamitisch Cultureel Centrum in de wijk Leidsche Rijn, als onderdeel van een tournee door Europa. Hij heeft die tour geannuleerd, meldt RTV Utrecht.

Baajour (59) zegt dat er een cultuur is ontstaan waardoor hij zich "redelijkerwijs gezien" niet meer veilig voelt om naar Europa te reizen. Hij verwijst op Instagram naar berichten op sociale media en artikelen met daarin "valse en beschadigende informatie" over hem.

De mogelijke komst van Baajour leidde deze week tot discussie. De PVV vroeg demissionair minister Van Weel gisteren in het vragenuurtje in de Tweede Kamer om Baajour niet te laten spreken in Nederland. PVV-Kamerlid Vondeling noemde de prediker "een haatbaard".

'Geen ruimte'

"Ik wil vooropstellen dat dit kabinet geen ruimte geeft voor mensen die hier alleen naartoe komen om haat te zaaien", reageerde de minister. Maar hij kon nog niet toezeggen dat de prediker zou worden geweigerd, omdat zo'n besluit goed onderbouwd moet worden.

De minister vroeg de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) een analyse te maken. "Zodra dat zover is, kan een besluit worden genomen", aldus Van Weel.

Baajour is geboren in Libanon, maar woont naar eigen zeggen al meer dan 35 jaar in de Verenigde Staten. Hij is verbonden aan het East Plano Islamic Center in Plano, een voorstad van Dallas in Texas. De prediker deed in het verleden omstreden uitspraken, onder meer over de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023.

Ophef vorig jaar

De Utrechtse burgemeester Dijksma zei gisteren bij RTV Utrecht "natuurlijk ook zorgen" te hebben over de mogelijke komst van Baajour. Net als de minister verwees ze naar de komende analyse van de IND en de NCTV. "Afhankelijk van de beschikbare informatie kunnen zij hierop handelen, omdat het om een spreker uit het buitenland gaat. Utrecht is een tolerante en inclusieve stad waarin geweld nooit verheerlijkt mag worden", zei Dijksma.

Vorig jaar konden drie andere islamitische predikers wel spreken in Utrecht. Ook toen was er ophef, maar de rechtbank oordeelde in een kort geding dat de toenmalige ministers Faber en Van Weel hun weigering niet voldoende hadden onderbouwd.

In 2024 sprak burgemeester Dijksma zich uit tegen de komst van de Australische spreker Mohamed Hoblos. Hij mocht toen Nederland niet in.

Er moet nog heel wat gebeuren voordat chipfabrikant Nexperia weer in rustiger vaarwater terechtkomt. Bovendien staat het bedrijf er financieel een stuk minder goed voor dan een paar maanden geleden.

Dat bleek vandaag tijdens een urenlange zitting bij de Ondernemingskamer. In de zaak staat Nexperia lijnrecht tegenover moederbedrijf Wingtech en ook eigenaar Zhang Xuezheng, bekend als mr. Wing. Over en weer klonken er veel verwijten.

Een grote bestelling

Een belangrijk onderdeel in deze zaak zijn beschuldigingen van wanbeleid aan het adres van Wing. Het draait daarbij in het bijzonder om een bestelling van zogenoemde wafers, platte schijven waarop de chips worden geprint. Deze bestelling moest Nexperia doen bij een andere onderneming van Wing, WingSkySemi. De bestelling zou veel groter zijn geweest dan nodig, waardoor Nexperia de kas van WingSkySemi zou spekken.

De eigenaar zelf was vandaag niet aanwezig in de rechtbank. Zijn advocaat zegt dat hij "zich daartoe niet in staat acht gezien alle gebeurtenissen".

Wings afwezigheid werd betreurd door de ondernemingsraad (or) van Nexperia, die spreekt namens het personeel van het bedrijf. De or geeft aan dat ze Wing "graag zou hebben gesproken hier in de rechtszaal vandaag".

Er is al maanden sprake van een crisissituatie bij de chipfabrikant. Naast het besluit van de Ondernemingskamer speelde ook de ingreep van demissionair minister Karremans van Economische Zaken mee. Die vreesde dat kennis en kunde naar China zou verdwijnen. In reactie hierop verbood China de export van chips die in China worden verwerkt. Dit is een zeer belangrijke productielocatie. Het leidde tot een crisis in de Europese autosector, die min of meer werd bezworen nadat Karremans zijn maatregel had geschorst. Maar de situatie is nog niet de oude.

Scheuring binnen Nexperia

Het heeft inmiddels geleid tot een de facto scheuring binnen Nexperia, waarbij de locatie in China een geheel eigen koers vaart. Vandaag tijdens de zitting werd benadrukt hoe belangrijk het is dat de twee kanten weer gaan samenwerken. Maar van een pasklare oplossing om dit voor elkaar te krijgen, lijkt nog geen sprake.

De advocaten van Wingtech waarschuwden dat Nexperia er de afgelopen maanden financieel niet op vooruit is gegaan. Zo zou er in twee maanden tijd 100 miljoen dollar "zijn verbrand". Verder kan de chipfabrikant volgens hen niet meer rekenen op leningen van banken, terwijl er wel forse investeringen moeten worden gedaan.

Verkoop fabrieken

Verder bleek dat vorig jaar gekeken is naar de verkoop van de Europese fabrieken. Het was onderdeel van 'Project Rainbow'. Wing zou dit project hebben geïntroduceerd om zo de kans te verkleinen dat Nexperia op een Amerikaanse zwarte lijst wordt gezet; als je op zo'n lijst staat is het veel moeilijker om handel te drijven.

Volgens de advocaat van Wingtech is de verkoop van de fabrieken in Hamburg en Manchester inderdaad onderzocht, maar al snel werd duidelijk dat dit geen realistische mogelijkheid was. Het project is toen niet verder uitgewerkt.

De Ondernemingskamer doet uiterlijk over vier weken uitspraak over de vraag hoe het nu verder moet gaan; komt er een onderzoek of worden ingestelde maatregelen teruggedraaid. In dat laatste geval zou Wing kunnen terugkeren als bestuurder.

Volgens hoogleraar ondernemingsrecht Manuel Lokin is er een grote kans, op basis van wat er vandaag in de rechtbank is gezegd, dat de Ondernemingskamer een onderzoek toe zal wijzen. Het is mogelijk dat de rechtbank Wing deels tegemoet komt om ervoor te zorgen dat de band tussen Nexperia Nederland en Nexperia China weer wordt hersteld. Een mogelijke oplossing die de Ondernemingskamer heeft, is om Wing of iemand namens hem weer een bestuursrol te geven om het gesprek tussen de partijen op gang te krijgen.

Economieverslaggever Aida Brands zat vandaag in de rechtszaal:

"Voor de zaak was ontzettend veel aandacht van de internationale pers. Maar opvallend was dat de zaal voor de helft was gevuld met advocaten van alle betrokken partijen. Het laat zien dat de belangen enorm zijn en iedereen tot de tanden juridisch bewapend wil zijn.

Het knetterde ook behoorlijk. Wie is nou de schuldige van dit uit de hand gelopen conflict? Heel veel dichter tot elkaar leken de partijen niet te komen. Ook blijft onduidelijk of het plaatsen van de grote bestelling van chiponderdelen nou in het belang van Nexperia was of niet. Waren de zorgen over verplaatsingen naar China terecht of waren er helemaal geen serieuze plannen? Op al deze vragen kwamen geen eenduidige antwoorden.

Opvallend was ook dat demissionair minister Karremans er flink van langs kreeg van een van de advocaten van Wingtech.

De vraag blijft na vandaag of het besluit van de minister om zich actief met Nexperia te bemoeien, de problemen niet veel groter heeft gemaakt."

Groenlanders vrezen de ontmoeting tussen de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland vanmiddag. De bijeenkomst in het Witte Huis volgt op dreigementen van de Amerikaanse president Trump. Hij wil Groenland hebben. "Of ze het nu willen of niet", voegde hij daaraan toe.

Die uitspraak maakte veel los in Groenland. Kledingontwerper Mia Chemnitz woont in de met sneeuw bedekte hoofdstad Nuuk. Ze vertelt dat ze Trumps uitspraken maar moeilijk kon aanhoren. "Voor mij is Groenland een land met een eigen cultuur, waarin de natuur centraal staat. Ik hoor Trump alleen maar praten over Groenland als een stuk territorium. Het gaat hem niet om de bewoners", zegt ze.

Dat de Amerikaanse president een overname met militair geweld niet wilde uitsluiten, hakte er hard in bij Chemnitz. "Hoe kan ik de Amerikaanse overheid ooit nog vertrouwen?"

Ze voelt zich klemgezet tussen twee landen die over Groenland beslissen: Denemarken en de Verenigde Staten. Want Groenland is formeel onderdeel van het Deense koninkrijk. En de Denen gaan nog steeds over het defensie- en buitenlandbeleid van Groenland en daarom zitten ze vanmiddag in Washington ook aan tafel.

De band tussen Groenland en Denemarken is gecompliceerd, benadrukt Chemnitz. Het is een boek met uiterst pijnlijke hoofdstukken, vol Deense onderdrukking en discriminatie. "Als je onderdeel bent van een koninkrijk en je hebt het gevoel dat iemand boven je staat, dan vraag je jezelf bij onderhandelingen toch af of ze doen wat het beste voor henzelf is, of dat ze kiezen voor ons, de Groenlanders."

Groenlanders houden hun hart vast:

Tegelijkertijd zijn de Groenlanders en Denen met elkaar vervlochten en zijn de meeste Groenlanders een mix van verschillende culturen, nuanceert ze. "Neem het Deense koningshuis, dat is populair in Groenland", vertelt Chemnitz terwijl ze door haar winkel loopt. Ze wijst: "Deze poncho maakte ik voor de Deense koningin."

Zelf de baas

Hoewel Groenland vanmiddag vertegenwoordigd is bij de gesprekken, heeft ook de Groenlandse Arnakkuluk Jo Kleist het gevoel dat het weinig draait om wat de Groenlanders willen. In het Groenlandse cultuurcentrum vertelt ze dat ze bang is voor wat er kan gebeuren. "Ik voel me boos en verdrietig dat wij nu in angst moeten zitten omdat machtige landen interesse hebben in dit deel van de wereld." Ze hoopt dat de interesse van de Amerikanen overwaait en dat de Groenlanders uiteindelijk volledig zelf de baas zijn over hun land.

Trump zei tijdens zijn eerste termijn als president al eens dat hij Groenland wilde kopen. Maar na het binnenvallen van Venezuela en de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro, werd de druk op Groenland opgevoerd. Trump zegt aanspraak op Groenland te maken vanwege de nationale veiligheid. Groenland is militair-strategisch gelegen, precies tussen de VS en Rusland.

In deze video zie je welke belangen er spelen in en rond Groenland:

Tegelijkertijd verwelkomen zowel Groenlandse als Deense politici voorstellen voor een NAVO-missie in Groenland. Want zowel voor Nuuk als Kopenhagen is de aanwezigheid van NAVO-militairen de beste manier om inlijving van Groenland te voorkomen.

Ook kledingontwerper Chemnitz zou geen enkel bezwaar hebben tegen meer NAVO-troepen in Groenland. "Dat is in ons belang, in het belang van de Amerikanen, in het belang van Denemarken. Als het Trump gaat om de veiligheid, kunnen we die militairen hier gewoon neerzetten. Maar ik vrees dat het Trump niet alleen gaat om nationale veiligheid."

Signaal

Voor Groenland is het op dit moment de belangrijkste prioriteit om de annexatieplannen van Trump tegen te houden. De politieke strategie is om één lijn met Denemarken te trekken. "We kiezen voor het Groenland dat we vandaag de dag kennen en dat deel uitmaakt van het Deense koninkrijk", zei de Groenlandse premier Nielsen gisteren op een gezamenlijke persconferentie met de Deense premier Frederiksen.

Het was een signaal aan zowel de Groenlanders als aan de VS. Niet lang daarna reageerde Trump op de uitspraken van de Groenlandse premier. "Ik weet niet wie hij is, ik weet niets van hem", zei Trump over Nielsen. "Maar ik weet wel dat het een groot probleem voor hem wordt."

Er is voldoende gas om de winter door te komen. Demissionair energieminister Hermans heeft dat gezegd in het tv-programma Goedemorgen Nederland. Zij ziet geen reden voor zorg.

Volgens de Gasunie zijn de gasvoorraden door het koude weer snel geslonken. In november waren de opslagen voor iets meer dan 73 procent gevuld. Daar is nu nog zo'n 40 procent van over. Vorig jaar rond deze tijd was er een voorraad van ongeveer 50 procent.

Maar volgens Hermans is de situatie stabiel. Nederland importeert wekelijks (vloeibaar) gas uit landen als de Verenigde Staten, Noorwegen, België en het Verenigd Koninkrijk. Om dat in de winter aan te vullen, worden de opslagen aangesproken.

'Vinger aan de pols'

Ze snapt dat mensen zich afvragen of ze de verwarming straks nog wel kunnen aanzetten, "maar we houden ongelooflijk sterk de vinger aan de pols", zei ze in het WNL-programma.

In 2024 waren de gasopslagen voor de winter voor zo'n 90 procent gevuld. Dat is dus meer dan in 2025. Maar ook daar is volgens Hermans een logische verklaring voor.

Ze stelt dat er elk jaar "een nationaal vuldoel" voor de gasvoorraden wordt bepaald. Dat lag deze keer lager, op 74 procent, vanwege het verminderde gasverbruik in Nederland.

Groninger Gasveld

Een eventuele heropening van het Groninger gasveld is volgens Hermans "onbespreekbaar". In 2024 besloot een ruime meerderheid van de Tweede Kamer dat dat gasveld gesloten zou worden.

Daar wil de minister zich aan houden. "Het is volstrekt niet aan de orde om te zeggen: we gaan dat anders doen. Ik vind dat onbetrouwbaar. Een betrouwbare overheid houdt zich aan zijn woord."