NOS Nieuws - Algemeen

De vier Amerikaanse internetgiganten verwachten het komende jaar voor zeker 500 miljard dollar (424 miljard euro) te investeren in onder meer datacenters en de apparatuur daarvoor. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van Amazon, Alphabet (het bedrijf achter Google), Microsoft en Meta (het bedrijf van Facebook en Instagram).

Deze bedrijven gebruiken allemaal datacenters: vaak grote gebouwen vol rekken met computerservers. Daarop draaien computerprogramma's of worden bestanden opgeslagen. Ze verhuren die computerruimte aan andere bedrijven (vooral Amazon, Microsoft en Google) en gebruiken die voor hun eigen diensten (zoals Facebook, Instagram en YouTube).

De bedrijven krijgen geregeld kritiek op de investeringen in grote datacenters, vanwege het hoge stroom- en waterverbruik. Ook moet de apparatuur vaak na een aantal jaar vervangen worden. Bedrijven die enorme datacenters gebruiken, zeggen dat er nou eenmaal vraag is naar computers voor opslagruimte en rekenkracht, waardoor de investeringen acceptabel zijn.

Internetgiganten investeren ook in Nederland. Zo opende Google in november nog een nieuw datacenter bij Winschoten in Groningen. En Microsoft wil zijn datacenter bij het dorp Middenmeer in Noord-Holland uitbreiden. De bouw daarvan begint naar verwachting in de tweede helft van 2027.

Investeringen in AI

In dit jaar verwacht alleen al Amazon 200 miljard dollar uit te geven aan gebouwen en apparatuur, maakt het bedrijf deze week bekend. Het bedrijf zegt niet precies hoeveel geld daarvan naar datacenters gaat, maar wel dat het bedrag voornamelijk gaat naar Amazon Web Services, de afdeling van het bedrijf die computerruimte verhuurt. "We zien een grote vraag naar deze diensten en blijven erin investeren", zei een topman van het bedrijf.

Ook Alphabet ziet een toenemende vraag naar het gebruik van Google-computerservers. Het bedrijf verwacht dit jaar 175 tot 185 miljard dollar uit te geven aan onder meer datacenters. Een deel daarvan is ook voor eigen gebruik: het bedrijf gebruikt ze voor de ontwikkeling van computerprogramma's op basis van kunstmatige intelligentie (AI).

Dat is ook waarom Meta verwacht dat het dit jaar tussen de 115 en 135 miljard uitgeeft op dit gebied. Ook daar gaat een deel naar de AI-afdeling. Een ander deel is bedoeld voor Facebook en Instagram.

De verwachte investeringen van Amazon, Alphabet en Meta komen samen uit op 490 tot 520 miljard dollar. Daar komen investeringen van Microsoft nog bovenop. Het bedrijf heeft niet bekendgemaakt hoeveel geld het dit jaar exact gaat besteden aan gebouwen en apparatuur voor datacenters.

Maar in oktober zei Microsoft al dat het meer gaat uitgeven aan die apparatuur. Het afgelopen halfjaar kostte de aanschaf daarvan het bedrijf al ongeveer 42 miljard dollar. Microsofts totale kostenpost waar datacenters onder vallen, kwam in 2025 uit op 118 miljard dollar.

Geld snel terugverdienen

Amazon, Google en Microsoft denken dat zij de investeringen snel kunnen terugverdienen. Zij verdienen nu miljarden dollars per maand met hun datacenters. Zo haalde Amazon Web Services in de laatste drie maanden van vorig jaar een omzet van 35,6 miljard dollar. Voor de Google-afdeling die computerruimte verhuurt, kwam dat bedrag uit op 17,8 miljard.

De enorme investeringen zijn daarom logisch, zegt Microsoft. Het bedrijf zegt dat het al contracten heeft afgesloten waarmee de apparatuur wordt terugverdiend. "De vraag is heel erg groot", zegt ook Amazon. "We verdienen er zo snel als we kunnen geld aan."

Voor Meta zijn de investeringen meer gericht op de lange termijn. Dat bedrijf verdient zijn geld niet met de verhuur van computerservers, maar met de advertenties die mensen op Facebook en Instagram zien. De investeringen zijn bedoeld om daar uiteindelijk nog meer geld mee te verdienen.

Het bedrijf ontwikkelt bijvoorbeeld een computerprogramma dat automatisch video's vertaalt. Het idee is dat mensen daardoor meer tijd doorbrengen op Instagram. En dus dat zij meer advertenties zien, waardoor Meta uiteindelijk meer geld verdient.

Goedemorgen! Vandaag wordt in Portugal de beslissende ronde van de presidentsverkiezingen gehouden. Op de Olympische Winterspelen komt snowboardster Michelle Dekker in actie en wordt de 5000 meter mannen gereden.

Eerst het weer: in het noorden blijft het mistig en fris met 4 graden. Op andere plaatsen is er meer zon en is het warmer met 8 tot 11 graden. De wind komt uit het zuidoosten.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse tv-presentator Savannah Guthrie heeft de mogelijke ontvoerders van haar moeder laten weten dat de familie bereid is te betalen voor haar veilige terugkeer. Eerder deze week werden brieven naar verschillende media gestuurd waarin miljoenen dollars in bitcoin werden geëist voor de vrijlating van Guthrie.

"We hebben jullie bericht ontvangen en we begrijpen het. We smeken jullie nu om ons onze moeder terug te geven, zodat we met haar kunnen samenzijn", zei Guthrie in een video op sociale media.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Voor carnavalsvereniging Goei Geknoei liep het naderende carnaval bijna op een grote teleurstelling uit, schrijft Omroep Brabant. Na maanden intensief bouwen aan de carnavalswagen, bleek het gevaarte niet meer door de deuropening van de loods te passen waarin hij werd gebouwd.

Lees hieronder hoe het afliep.

Fijne zondag!

Het kan het begin zijn van een nieuwe behandeling: het gebruik van weeënremmers om pijn bij endometriose te bestrijden. Gynaecologen in Nederland pasten deze medicatie voor het eerst toe en noemen de resultaten hoopvol. Ze zijn nu op zoek naar financiering voor vervolgonderzoek.

Bij endometriose groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. De patiënt kan te maken krijgen met verklevingen en vochtophopingen die kunnen leiden tot flinke pijn: menstruaties met heftige bloedingen en pijn bij het plassen, poepen of seks. In ernstige gevallen kan het leiden tot onvruchtbaarheid. Naar schatting hebben zo'n 400.000 vrouwen in Nederland een vorm van endometriose.

Chantal Spaan (37) kan erover meepraten. Al vanaf haar dertiende heeft ze een extreem zware menstruatie. "Ik kreeg toen de pil voorgeschreven; dat hielp maar tijdelijk", vertelt ze. Inmiddels heeft ze dag en nacht pijn, gedurende haar hele cyclus. "In m'n bovenbenen, rug, bekkenbodem en het straalt uit naar m'n schouders." Spaan werkte als gastouder, maar moest daarmee stoppen vanwege de pijn.

Voor endometriose was lange tijd weinig aandacht. De klachten werden aangezien voor reguliere menstruatiepijn. "Ik ben heel vaak weggestuurd, mijn klachten werden gebagatelliseerd", zegt Spaan. Totdat ze bij Bertho Nieboer kwam, gynaecoloog bij het Radboudmc en gespecialiseerd in endometriose. Die wees haar op de pilotstudie die hij wilde opzetten, met als doel pijn verminderen.

Daarvoor moest Spaan op de ergste dag van haar menstruatie naar het ziekenhuis om via een infuus weeënremmers te krijgen. Die worden normaliter gebruikt bij vrouwen bij wie de bevalling veel te vroeg begint. Spaan hield een maand vóór en een maand na de behandeling een pijndagboek bij. "Het was veel draaglijker en minder pijnlijk. Soms was het zelfs weg." Ook was ze minder duizelig en misselijk.

Meer onderzoek

Nieboer benadrukt dat het om een eerste studie gaat. Daarbij wordt gekeken of een medicijn überhaupt werkt. "We moeten goed gaan kijken wat de effecten zijn, ook voor de lange termijn. Het gaat nog jaren duren voordat het breed beschikbaar wordt."

Daarop wijst ook gynaecoloog Moniek van der Zanden, verbonden aan het endometriosecentrum van het Haaglanden Medisch Centrum. "Gezien het kleine aantal deelnemers, het ontbreken van een controlegroep en de weinig toegankelijke toedieningsmethode van een infuus zijn er nog wel meerdere vervolgstappen nodig voordat dit in de praktijk toegepast kan worden."

De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) reageert voorzichtig positief op het onderzoek. "Deze pilotstudie vormt zeker een basis om verder onderzoek te doen. Het aantal patiënten zal groot genoeg moeten zijn om met zekerheid een effect vast te kunnen stellen."

Spaan hoopt in elk geval op een vervolg. "Het heeft bij mij heel erg geholpen, dus ik vind het jammer dat ik nu niet meer kan gebruiken. Ik zou het echt prima vinden om één keer per maand een dag opgenomen te worden voor zo'n infuus, als dat betekent dat ik de rest van de maand normaal door kan."

In Amsterdam zijn een fietser en een voetganger gewond geraakt nadat zij werden aangereden door een auto die mogelijk werd achtervolgd door de politie, meldt AT5. De fietser is ter plekke behandeld door ambulancepersoneel, terwijl de voetganger naar het ziekenhuis is gebracht. Hoe het met ze gaat is onbekend. De bestuurder van de auto is aangehouden.

Volgens de stadszender begon de achtervolging rond 21.45 uur in het centrum van de stad. De politie gaf de automobilist een stopteken vanwege een verkeersovertreding, maar dat werd genegeerd. Daarop sloeg de bestuurder op de vlucht en volgde een achtervolging door het centrum en Amsterdam-Oost.

Tijdens de achtervolging werden op de Zeeburgerdijk en in de Molukkenstraat twee personen aangereden. De politie laat aan AT5 weten dat dit vermoedelijk is gebeurd door de auto die werd achtervolgd, en dat de bestuurder na de aanrijdingen is doorgereden.

De achtervolging eindigde uiteindelijk op de Eikenweg in Amsterdam-Oost. De bestuurder, die alleen in de auto zat, is aangehouden. Over het motief voor zijn vlucht is nog niets bekend.

De Amerikaanse tv-presentator Savannah Guthrie heeft de mogelijke ontvoerders van haar moeder laten weten dat de familie bereid is te betalen voor haar veilige terugkeer. Eerder deze week werden brieven naar verschillende media gestuurd waarin miljoenen dollars in bitcoin werden geëist voor de vrijlating van Guthrie.

"We hebben jullie bericht ontvangen en we begrijpen het. We smeken jullie nu om onze moeder aan ons terug te geven, zodat we met haar kunnen samenzijn," zei Savannah Guthrie in een video die op sociale media werd geplaatst. "Dit is de enige manier waarop we rust zullen hebben. Dit is van onschatbare waarde voor ons, en we zullen betalen."

De zoektocht naar de 84-jarige Nancy Guthrie is inmiddels de zevende dag ingegaan. De politie denkt dat ze vorig weekend tegen haar wil is meegenomen uit haar woning, net buiten Tucson in de staat Arizona. Bloed dat op haar veranda werd gevonden bleek van haar te zijn. Van de daders ontbreekt elk spoor. Ook zijn er geen camerabeelden van de ontvoering.

Donderdag vroeg de tv-presentator al om een teken van leven van haar moeder. De familie liet toen weten bereid te zijn om te praten, maar dat er wel bewijs moest worden gegeven dat het goed met haar ging.

President Trump zei vrijdag aan boord van Air Force One dat het onderzoek "heel goed" verloopt. "We hebben enkele aanwijzingen die volgens mij erg sterk zijn," zei Trump onderweg naar zijn landgoed in Florida. "Er kunnen binnenkort redelijk snel nieuwe ontwikkelingen komen."

Ondertussen groeit de bezorgdheid over de gezondheidstoestand van Nancy Guthrie, omdat zij dagelijks medicatie nodig heeft. Het is maar de vraag of de mogelijke ontvoerders die haar kunnen geven.

De 54-jarige Savannah Guthrie is sinds 2012 medepresentator van het populaire NBC-ochtendprogramma Today. Guthrie had vanaf deze week verslag moeten doen van de Olympische Winterspelen in Italië, maar heeft daar vanwege de ontvoering van afgezien.

De zanger van de Amerikaanse rockband 3 Doors Down, Brad Arnold, is op 47-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de band bekendgemaakt op Instagram. Arnold overleed aan de gevolgen van kanker. "Met zijn geliefde vrouw Jennifer en zijn familie aan zijn zijde is hij vredig in zijn slaap heengegaan", schrijft de band.

Arnold was een van de oprichters van de band in 1996. 3 Doors Down brak door in het jaar 2000 met het nummer Kryptonite dat op nummer 17 eindigde in de Top 40. Later scoorde de band grote hits met nummers als Here Without You, Let Me Go en Away From The Sun.

Here Without You was de grootste hit van 3 Doors Down in Nederland:

De zanger speelde een belangrijke rol in het succes. Zo schreef hij veel van de nummers. Arnold schreef de tekst van het nummer Kryptonite toen hij nog maar 15 jaar oud was tijdens een wiskundeles.

"Als oprichtend lid, zanger en oorspronkelijke drummer van 3 Doors Down heeft Brad geholpen de mainstream rockmuziek opnieuw vorm te geven", staat in het Instagram-bericht.

Arnold maakte vorig jaar mei bekend dat hij uitgezaaide nierkanker had, die onder meer zijn longen had bereikt. Een tournee van de band ging niet door.

Stortregen, overstromingen, evacuaties; Spanje en Portugal blijven gebukt gaan onder stormen en extreme regenval. Afgelopen week richtte storm Leonardo grote schade aan en zaterdag trok de volgende storm alweer over.

De Spaanse weerdienst had waarschuwingen afgegeven voor storm Marta, die harde wind, veel regen en ook sneeuw in grote delen van het land bracht. In de zuidelijke regio Andalusië, die deze week al zwaar werd getroffen door storm Leonardo, vielen opnieuw grote hoeveelheden regen. Daar zijn al 11.000 mensen geëvacueerd en de autoriteiten verwachten dat dat aantal nog oploopt.

Meerdere rivieren zijn buiten hun oevers getreden of staan alarmerend hoog. Zeker zes dorpen zijn volledig geïsoleerd geraakt omdat wegen zijn weggespoeld of onbegaanbaar zijn geworden. Op sommige plekken is het leger ingezet om mensen te redden.

Ook in het noordwesten van het land werd gewaarschuwd voor het extreme weer. In Galicië werden windstoten van 146 kilometer per uur gemeten.

Al sinds het begin van het jaar valt er op het Iberisch schiereiland veel meer regen dan normaal. Het was er de natste januari van de afgelopen 25 jaar.

Voedselproductie in gevaar

Inmiddels stapelen de problemen zich op. Vooral boeren maken zich ernstige zorgen. Volgens landbouworganisaties heeft het extreme weer al voor miljoenen schade veroorzaakt aan gewassen.

Duizenden hectaren land met onder meer broccoli, wortelen en olijfbomen staan onder water, vaak al langere tijd. Deze schade kan nog maandenlang doorwerken, zeggen de landbouwclubs, die stellen dat de voedselproductie in gevaar komt.

Bovendien is het voorlopig nog niet klaar met het slechte weer. Ook de komende week wordt nog flink wat regen verwacht.

In het Gelderse Eefde en Limburgse Kessel is vandaag stilgestaan bij twee dodelijke verkeersongelukken. Afgelopen nacht kwamen daarbij drie minderjarige jongens om het leven.

De slachtoffers uit Eefde verongelukten op de provinciale weg N348 bij Gorssel. Een derde minderjarige inzittende raakte gewond, maar verkeert niet in levensgevaar. Mogelijk raakte de auto een stoeprand in de middenberm, waarna de bestuurder de macht over het stuur verloor.

In Kessel ging het ook om een eenzijdig ongeluk. Een auto botste tegen een gebouw van het Waterschap Limburg, een jongen van 17 kwam om het leven. Een andere inzittende van 18 raakte gewond.

Voetbalwedstrijden afgelast

Sportclub Eefde heeft vandaag alle wedstrijden afgelast. De slachtoffers waren volgens Omroep Gelderland actief bij de club. De kantine was wel geopend om steun bij elkaar te zoeken.

Waarnemend burgemeester Backhuijs van de gemeente Lochem, waar Eefde onder valt, zegt dat de dood van de jongens een grote impact heeft. Er is begeleiding beschikbaar voor de nabestaanden. Over de toedracht is nog niets duidelijk. Volgens Backhuijs is een paar maanden geleden op dezelfde weg ook een dodelijk ongeluk geweest.

In Kessel kwamen volgens L1Nieuws tientallen buurtbewoners samen op de plek van het ongeluk. Een van hen zegt dat hij vannacht wakker werd van een enorme knal, die "als een aardbeving" aanvoelde. "Ik wist meteen dat het goed mis was. Een heftige en trieste gebeurtenis."

De auto botste afgelopen nacht tegen een rioolgemaal aan. Volgens het waterschap is daarbij ernstige schade ontstaan. Uit veiligheidsoverwegingen is de stroom daarom afgesloten en wordt de installatie ontmanteld.

De politie doet buurtonderzoek om achter de toedracht van het ongeluk te komen.

In Noord-Italië zijn vier mensen omgekomen bij lawines. In de regio Valtellina in de Alpen werden drie skiërs door een lawine meegesleurd. Twee van hen kwamen om. De derde skiër is met zware verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

In Trentino werden vandaag twee lawines gemeld. Bij een van deze lawines werden vier mensen opgegeven als vermist. Na een zoek- en reddingsactie werden ze alle vier gevonden, maar een van hen overleed later in het ziekenhuis. Ook bij de andere lawine in Trentino kwam een persoon om het leven.

Goede uitrusting

In de Aostavallei, aan de grens met Zwitserland en Frankrijk, kregen vijf skiërs te maken met een lawine. Twee van hen werden meegesleurd, maar ze hadden een goede uitrusting en wisten zichzelf uit de sneeuw te bevrijden.

In de regio Piemonte kwam in een skigebied aan de grens met Frankrijk een Duitse skiër uit een groep van vier in een lawine terecht. Hij werd niet bedolven onder de sneeuw en kon zich zelf in veiligheid brengen.

Het sneeuwdek in Noord-Italië is extreem instabiel geworden door de stijgende temperaturen na de recente sneeuwval.

De Amerikaanse regering wil de uitzetting van de familie van het 5-jarige jongetje dat vorige maand door ICE-agenten werd opgepakt, doorzetten. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid heeft bij de rechter een verzoek tot deportatie ingediend.

De 5-jarige Liam Ramos werd drie weken geleden samen met zijn vader aangehouden tijdens de anti-immigrantenactie in Minneapolis. Volgens buurtbewoners en medewerkers van de school werd de kleuter als lokaas gebruikt om ook zijn moeder op te kunnen pakken.

Beelden van de kleuter, die met zijn grote blauwe konijnenmuts en Spiderman-rugzak in een ICE-voertuig werd meegenomen, gingen de hele wereld over. Het leidde tot grote verontwaardiging over het immigratiebeleid van de regering-Trump in de stad Minneapolis.

Liam en zijn vader, die uit Ecuador komt, werden vastgezet in een ICE-detentiecentrum in Texas, aan de andere kant van het land. Afgelopen zondag werden ze vrijgelaten na een bevel van de rechter, die het overheidsbeleid "ondoordacht en incompetent" noemde. De familie verblijft legaal in de Verenigde Staten, omdat zij een asielaanvraag hebben lopen.

'Geen vergeldingsactie'

Het deportatieverzoek dat het ministerie gisteren heeft ingediend, is volgens een woordvoerder de standaardprocedure. Het zou niet om een versnelde uitzetting gaan. Ze zegt ook dat het geen vergeldingsactie is, zoals de advocaat van de familie had geopperd.

Vandaag was er een zitting in de asielprocedure van de familie. Daar hebben ze de rechter om meer tijd gevraagd om op het verzoek van het ministerie te reageren. Dat verzoek is toegewezen. Een nieuwe zittingsdatum in hun asielprocedure is nog niet bekend.

Met een gezamenlijk persmoment hebben Groenland, Canada en Frankrijk stilgestaan bij de opening van twee nieuwe consulaten in de Groenlandse hoofdstad Nuuk. De ministers van Buitenlandse Zaken poseerden samen voor een ijsbreker en benadrukten de onderlinge banden.

"We zijn nog niet waar we moeten zijn", zei Motzfeldt vandaag over de gesprekken die Groenland voert met de VS en Denemarken over de toekomst van het eiland. "Het gaat een lange weg worden, en het is nog te vroeg om te zeggen waar die gaat eindigen." Haar Deense collega Rasmussen zegt dat hij hoopvol is dat er een oplossing komt "die onze rode lijnen respecteert".

De Amerikaanse president Trump heeft al lange tijd zijn zinnen gezet op Groenland. Hij wil het bij de Verenigde Staten voegen en sloot een militair optreden eerder niet uit. Na tussenkomst van NAVO-chef Rutte is die dreiging voorlopig van de baan.

Solidariteit

Canada opende gisteren, net als Frankrijk, een consulaat in Groenland. De nieuwe Franse consul ontkent dat de opening van het Franse consulaat een signaal is naar de VS. Hij zei dat het bedoeld is als teken van solidariteit met Groenland en Denemarken.

In juni vorig jaar bracht de Franse president Macron al een solidariteitsbezoek aan Groenland. Hij was toen de eerste buitenlandse leider die het eiland bezocht, sinds het dreigement van Trump om Groenland in te nemen.

De Deense premier Frederiksen zegt dat de opening van de consulaten "bevestigt dat onze nauwe bondgenoten de samenwerking met Groenland willen versterken". Via een bericht op Instagram bedankt ze Frankrijk en Canada.

Annexeren

Groenland is onderdeel van het koninkrijk Denemarken. Denemarken heeft steeds gezegd dat het onbespreekbaar is dat Groenland wordt geannexeerd door de VS. President Trump zegt het eiland in het Noordpoolgebied nodig te hebben vanwege de "nationale veiligheid".

Eind januari kwam Rutte een "raamwerk" voor een deal over Groenland overeen met Trump. Die noemde het "een deal voor de lange termijn", die goed zou zijn voor iedereen.

Voor carnavalsvereniging Goei Geknoei liep het naderende carnaval bijna op een grote teleurstelling uit, schrijft Omroep Brabant. Na maanden intensief bouwen aan de carnavalswagen, bleek het gevaarte niet meer door de deuropening van de loods te passen waarin hij werd gebouwd.

Dus zat er niets anders op dan met grof geschut de voorgevel van de loods onder handen te nemen. Na veel slijpen, hameren en een laatste genadeklap met een graafmachine, sneuvelde de voorgevel in het Brabantse Reek.

Draagbalken

De weg leek vrij om de praalwagen naar buiten te rijden, maar dat blijkt toch niet helemaal het geval. Er zitten nog een paar draagbalken in de weg die niet zomaar kunnen worden gesloopt.

Toch hebben de mannen van Goei Geknoei er vertrouwen in dat hun praalwagen komende week bevrijd zal worden en gewoon meerijdt in de optocht. Hoe de wagen naar buiten komt, daar maakt de eigenaar van de loods zich niet zo druk om. De schuur moest toch al worden gesloopt.

Op papier lijken de Japanse parlementsverkiezingen van morgen een formaliteit. De laatste peilingen geven aan dat de regeringspartij, de Liberaal-Democratische Partij (LDP), kan rekenen op een ruime meerderheid: 300 van de 465 zetels.

Maar de stembusgang markeert ook een verschuiving in politieke toon. Veel kiezers maken zich zorgen over de toename van immigranten en premier Sanae Takaichi speelt daar met harde woorden op in. Tegelijkertijd houdt haar regering de deur wagenwijd open voor tientallen miljoenen toeristen.

Economische noodzaak

De straten van Tokio hangen vol verkiezingsposters met leuzen als "herstel de orde" en "begrens buitenlanders". Voor zijn huis staat Chris Kied (29) stil om ernaar te kijken. "Japan schiet zichzelf hiermee in de voet", verklaart de Deense datawetenschapper. Hij woont inmiddels zeven jaar in Japan. "Buitenlanders doen het werk waarvoor te weinig mensen zijn, of dat Japanners niet willen doen."

Japan stond lang bekend om zijn strenge immigratiebeleid. Dat is de afgelopen tien jaar veranderd om problemen rond de vergrijzing aan te pakken. Bijna een derde van de bevolking is ouder dan 65 jaar.

Door die demografische scheefgroei financieren twee werkenden het pensioen van één gepensioneerde. In de jaren 60 waren dat er negen. Tegelijk krimpt de beroepsbevolking. Naar schatting komt Japan in 2040 ruim 11 miljoen arbeidskrachten tekort.

Om de economie in leven te houden werd, onder leiding van de LDP, de oplossing toch gezocht in immigratie. In 2015 telde Japan ongeveer 900.000 buitenlandse werknemers, tien jaar later zijn dat er 2,57 miljoen. Bijna een verdrievoudiging.

Voor toeristen gelden andere regels

En niet alleen het aantal migranten groeit. "Vorig jaar ontvingen we 42 miljoen toeristen", verkondigde LDP-minister Yasushi Kaneko in januari trots. Een verdubbeling in tien jaar. De ambitie ligt nog hoger: in 2030 wil Japan 60 miljoen buitenlandse bezoekers ontvangen. Dat staat gelijk aan bijna de helft van de eigen bevolking.

"Ik schrok ervan", vertelt de Nederlandse Vera Henskens, die ruim tien jaar in Japan werkt. "Ineens zag je overal toeristen." De Japanse overheid zet actief in op toerisme vanwege de grote economische opbrengsten: in 2024 gaven bezoekers naar schatting zo'n 50 miljard euro uit.

Maar in de publieke perceptie slaat het sentiment om. Op sociale media circuleren dagelijks filmpjes van overvolle straten en toeristen die zich misdragen. Tegelijkertijd vervaagt in het publieke debat het onderscheid tussen toeristen en migranten.

Desinformatie

Die vermenging maakt kiezers in verkiezingstijd extra vatbaar voor desinformatie. Volgens onderzoek kregen zes op de tien Japanners tijdens de vorige verkiezingen misleidende berichten over buitenlanders te zien, bijvoorbeeld over vermeende stijgingen in criminaliteit of misbruik van gratis medische zorg. De cijfers spreken dit tegen, maar toch nam een derde van de ondervraagden deze verhalen voor waar aan.

Die onrust vormt nu een voedingsbodem voor radicaal-rechtse partijen, zoals Sanseito, die die onvrede gebruiken om strengere standpunten over immigratie te verkopen. Met slogans als "Japanners eerst" en pleidooien voor een plafond voor het aantal buitenlanders wist de partij bij de vorige verkiezingen onverwacht veertien zetels te winnen.

Onder leiding van Takaichi koos de LDP ervoor om deze agenda over te nemen om stemmen terug te winnen. Na haar aantreden als premier eind vorig jaar stelde ze een speciaal ministerschap in voor het zogenoemde 'buitenlandervraagstuk'.

Hoewel een groot deel van de maatschappelijke onrust samenhangt met overtoerisme, verlegt de aangewezen minister, Kimi Onoda, de aandacht naar migranten, en zegt ze te willen voorkomen dat Japan "een immigratieland wordt".

Maatregelen

Sindsdien zijn visa en verblijfsverlengingen fors duurder geworden, in sommige gevallen meer dan 560 procent. Ook is het aantal deportaties verdubbeld. Toeristen blijven grotendeels buiten schot.

Critici wijzen erop dat deze wetswijzigingen vooral laagbetaalde buitenlandse werknemers treffen, juist de groep die de Japanse economie draaiende houdt, terwijl geen van de maatregelen daadwerkelijk een rem zet op de problemen rond toerisme.

Toch werkt het: onder het publiek zijn het populaire maatregelen. Ongeveer zeven op de tien Japanners zegt, mede hierom, de premier te steunen. "Als ze wint, is dat slecht voor mij, omdat ik een immigrant ben", zegt Henskens. "Maar als dit is wat ze willen, kunnen we alleen maar toekijken hoe dat uitpakt."

In Zwolle is een autobestuurder dwars door de muur van een schuur gereden. Die schuur zat vast aan een huis. De automobilist liep geen ernstige verwondingen op.

Volgens RTV Oost is de schade aan de schuur en de auto enorm. Waarschijnlijk moet de schuur aan de Binnengasthuisstraat, nabij het centrum van Zwolle, worden gesloopt.

De vrouw zou de macht over het stuur zijn verloren. Waardoor dat kwam, is niet duidelijk. Ze is in de ambulance nagekeken, maar hoefde niet mee naar het ziekenhuis.

In Pakistan zijn vier mensen opgepakt die achter de zelfmoordaanslag op een moskee in Islamabad zouden zitten. Daarbij vielen gisteren in totaal 32 doden. Onder de arrestanten is volgens de Pakistaanse autoriteiten ook het brein achter de aanslag.

De vier werden opgepakt na een klopjacht in de plaatsen Peshawar en Nowshera, ten westen van hoofdstad Islamabad. De aanslag werd gisteren al opgeëist door een regionale tak van Islamitische Staat (IS). Volgens de Pakistaanse minister van Binnenlandse Zaken Naqvi is het brein achter de aanslag een Afghaan die banden heeft met IS.

Gisteren opende iemand het vuur bij een sjiitische moskee en pleegde er vervolgens een zelfmoordaanslag met een bom tijdens het vrijdaggebed. Daarbij raakten zeker 169 mensen gewond. Met 32 doden was het de dodelijkste aanslag in Islamabad sinds 2008.

Begrafenis

Vandaag werd in Islamabad een aantal slachtoffers begraven. Zo'n 2000 mensen waren daarbij. Een van de aanwezigen was een man die zijn 21-jarige neef verloor bij de aanslag. "Wat voor zonde heeft deze jonge man begaan dat hij zo'n zinloze dood moet sterven", zei hij tegen persbureau Reuters.

Volgens het Britse persbureau was de beveiliging opgevoerd. Zo waren er politiecheckpoints langs alle belangrijke wegen van de stad.

De laatste tijd laait het geweld in Pakistan weer op. Ook is de spanning met buurland Afghanistan opgelopen, wat in het grensgebied tot gevechten leidt.

'Een vergissing van de bank in uw voordeel', is een van de bekendste Algemeen Fonds-kaarten in het spel Monopoly. Voor 695 klanten van het Zuid-Koreaanse cryptobedrijf Bithumb werd dit werkelijkheid. Van het ene op het andere moment waren ze miljonair.

Het bedrijf maakte per ongeluk 2000 bitcoin naar hun rekening over, in plaats van 2000 Zuid-Koreaanse won (1,15 euro). Helaas konden ze er maar heel even van genieten, want binnen 35 minuten kreeg het bedrijf het foutje ter waarde van 37 miljard euro in de gaten.

De handels- en opnamemogelijkheden van de verse miljonairs werden stilgelegd en de bitcoins werden teruggeboekt. Als compensatie voor het 'ongemak' krijgen ze 11,56 euro bijgestort op hun rekening.

Onderzoek

Volgens Bithumb is 99,7 procent van de per ongeluk weggegeven bitcoins teruggehaald. De Zuid-Koreaanse financiële toezichthouder stelt een onderzoek in naar de zaak. Het cryptobedrijf zelf zegt alle processen na te lopen en wil voortaan AI gaan gebruiken om afwijkende transacties op te sporen.

Na het akkefietje daalde de prijs van een bitcoin korte tijd naar 81,1 miljoen won (46.883 euro) op Bithumb. Daarna herstelden de beurzen zich en steeg de prijs naar 104,5 miljoen won (60.410 euro) per bitcoin.

Bij een pluimveebedrijf in Brabantse Moergestel worden 38.000 kalkoenen gedood omdat er vogelgriep is geconstateerd. In een straal van 10 kilometer rond het bedrijf geldt per direct een vervoersverbod.

Binnen het gebied waar het vervoersverbod geldt, liggen achttien andere pluimveebedrijven. Dieren, eieren, mest en gebruikt strooisel mogen daar niet meer worden vervoerd. De vogelgriep die in Moergestel, bij Tilburg, is aangetroffen is een zeer ziekmakende variant.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit onderzoekt nog of er bij het getroffen bedrijf dieren of spullen zijn vervoerd voordat de ziekte werd vastgesteld. Dan worden er mogelijk nog meer maatregelen genomen.

Hevig seizoen

Het vogelgriepvirus steekt vrijwel elk jaar de kop op, maar dit seizoen verloopt heviger dan de afgelopen jaren. Na een uitbraak in het Drentse Gasselternijveenschemond in oktober werd een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Sindsdien zijn er nog tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld en zijn honderdduizenden dieren afgemaakt.

Vogelgriep is een besmettelijke ziekte die de luchtwegen, de spijsvertering en het zenuwstelsel van een dier kan aantasten. Het komt bij bijna alle vogelsoorten voor, en kan ook andere dieren treffen.

Vogels worden na infectie met het virus meestal snel ziek en gaan er uiteindelijk aan dood. Er wordt een proef gedaan met een vaccin tegen vogelgriep. Die loopt nog tot begin 2027.

De Italiaanse autoriteiten doen onderzoek naar mogelijke sabotage op het spoor in de buurt van de stad Bologna. Elektriciteitskabels van spoorlijnen raakten op de eerste dag van de Olympische Spelen beschadigd, waardoor het treinverkeer vertraging opliep.

De incidenten vonden vanochtend plaats op twee trajecten: tussen Bologna en Padua is een zelfgemaakt explosief afgegaan. De kabels raakten daardoor beschadigd. Tussen Bologna en Ancona vloog een elektriciteitshuisje bij het station van Pesaro in brand. Ook zijn meerdere kabels bij het centraal station van Bologna doorgesneden.

Verschillende regionale en hogesnelheidstreinen liepen enorme vertraging op of konden helemaal niet meer rijden. De Italiaanse spoorwegmaatschappij meldt dat het treinverkeer inmiddels langzaam wordt opgestart.

Anarchisten

De acties zijn tot nu toe door niemand opgeëist. De Italiaanse politie vermoedt dat anarchisten uit protest tegen de Olympische Spelen in het noorden van het land de schade op het spoor hebben veroorzaakt. De Spelen worden georganiseerd door Milaan en Cortina d'Ampezzo.

De Italiaanse minister van Transport Salvini spreekt over een "aanslag tegen de Spelen". Als blijkt dat de verstoring het gevolg is van een vooropgezet plan, dan wilden de daders Italië "schade berokkenen", stelt hij.

Sabotage Zomerspelen

Op de openingsdag van de Olympische Zomerspelen in Parijs twee jaar geleden werd het treinverkeer ontregeld door sabotage op het spoor. Installaties werden in brand gestoken, ook werden kabels doorgeknipt. De Franse politie pakte toen een ultralinkse activist op voor de sabotage van het treinnetwerk.

De landelijke storing in het meldkamersysteem van de hulpdiensten is opgelost. Alarmnummer 112 voor spoedeisende hulp is weer goed bereikbaar.

De storing duurde de hele middag. In enkele regio's kon het langer duren voordat mensen contact konden krijgen met alarmnummer 112.

Ook het politienummer 0900-8844, bedoeld voor zaken die geen spoed hebben, werd getroffen door de storing. De chatfunctie van de 112-app werkte eveneens niet.

De meldkamers konden wel nog hulpdiensten op pad sturen, alleen niet via het gebruikelijke systeem. Er werd gebruik gemaakt van een back-upsysteem.

De oorzaak van de storing is nog niet duidelijk. Daar wordt onderzoek naar gedaan.

In Sudan zijn bij een droneaanval op een voertuig met vluchtelingen zeker 24 mensen gedood. Acht slachtoffers waren kinderen, meldt Sudan Doctors Network. Ook raakten verschillende anderen gewond.

De aanval is niet opgeëist, maar volgens de hulporganisatie zat de militie Rapid Support Forces (RSF) achter de aanval.

De aanval op het voertuig vond plaats in de buurt van de stad Rahad in Noord-Kordofan. De groep was op de vlucht voor gevechten in een ander deel van de regio.

De artsenorganisatie dringt er bij de internationale gemeenschap en mensenrechtenorganisaties op aan om "onmiddellijk actie te ondernemen om burgers te beschermen en RSF verantwoording te laten afleggen voor deze schendingen".

Gisteren vond ook al een aanval plaats op een hulpkonvooi van het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties. Daarbij werd een persoon gedood en raakten anderen gewond. Volgens de Sudanese mensenrechtenorganisatie Emergency Lawyers ging het hier ook om een droneaanval van RSF.

Het konvooi was volgens WFP onderweg naar El Obeid om "levensreddende voedselhulp" te leveren aan ontheemden in die stad. De vrachtwagens vlogen in brand waardoor alle hulpgoederen werden vernietigd.

Bloedige burgeroorlog

Sinds 2023 woedt er een bloedige burgeroorlog in Sudan. Het regeringsleger voert een hooglopende strijd met RSF om de macht. De oorlog heeft volgens de VN het leven gekost van meer dan 40.000 mensen, maar hulporganisaties denken dat het werkelijk aantal doden hoger ligt.

De oorlog heeft geleid tot de grootste humanitaire crisis ter wereld: meer dan 14 miljoen mensen zijn ontheemd geraakt. Ruim 33 miljoen mensen hebben volgens VN-organisatie OCHA humanitaire hulp nodig.

Wie steunt wie in de burgeroorlog in Sudan en waar draait de strijd om? Lees het in dit artikel: