NOS Nieuws - Algemeen

In Nigeria zijn zeker 300 mensen, onder wie kinderen, ontvoerd na een terreuraanval op een dorp in het noordoosten van Nigeria. Ook zijn tientallen mensen gedood, meldt persbureau AP. De aanval vond plaats in het dorp Ngoshe, in de deelstaat Borno.

Lokale media spreken van een bloedbad. Tijdens een gecoördineerde aanval vielen militanten het dorp binnen, losten ze schoten en staken ze een militaire basis, huizen en winkels in brand.

De verantwoordelijkheid voor de aanval is opgeëist door een nog onbekende terreurgroep, schrijft de Nigeriaanse krant The Guardian. In een video in handen van de krant verklaren vijf mannen dat ze de gemeenschap hebben "veroverd" en dat deze bij hun territorium zal worden gevoegd.

Een lokale functionaris zei eerder tegen persbureau AP dat het waarschijnlijk om een vergeldingsactie gaat, nadat commandanten van de terroristische organisatie Boko Haram waren gedood door het Nigeriaanse leger. De mannen in de video zeggen niet of ze gelieerd zijn aan Boko Haram.

Veiligheidscrisis

In het noorden van Nigeria zijn al jaren islamitische militanten en gewapende criminele bendes actief. Zij plegen aanvallen op dorpen en ontvoeren mensen voor losgeld. Als gevolg van het geweld zijn hele gemeenschappen op de vlucht geslagen.

Volgens onderzoeksbureau SBM intelligence, dat gespecialiseerd is in Afrika, zijn tussen juli 2024 en juni 2025 zeker 4722 mensen ontvoerd. Veel van die ontvoeringen waren in het noordwesten van het land. Het bureau zegt dat de ontvoeringscrisis "een gestructureerde, winstgerichte industrie is geworden". Volgens de Verenigde Naties zijn ook duizenden mensen gedood.

De federale regering staat onder toenemende druk om een einde te maken aan het geweld. Om het leger te ondersteunen zijn vorige maand Amerikaanse militairen aangekomen om training te geven.

Correspondent Saskia Houttuin maakte vorig jaar onderstaande video over de 'epidemie aan ontvoeringen' in Nigeria.

Gemeenten moeten zelf de mogelijkheid hebben om de omstreden staalslakken te verbieden. Dat zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in een reactie op een brief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, waarin staat dat gemeenten niet zelf zo'n besluit mogen nemen.

Milieurechtadvocaat Rogier Hörchner sluit zich aan bij de gemeenten. Hij spreekt van onterechte "powerplay" van het ministerie. "De gemeenten mogen zelf wel degelijk aanvullende regels stellen."

Staalslakken zijn een restproduct van staalproductie. Ze worden onder meer gebruikt in de wegenbouw maar zijn omstreden omdat ze schadelijk kunnen zijn als ze nat worden en gaan lekken. De afgelopen jaren waren er incidenten op verschillende plekken in Nederland. Gemeenten draaiden in die gevallen vaak op voor de kosten.

'Ze moeten er gewoon vanaf'

Uit berichtgeving van Nu.nl en Investico bleek vandaag dat het ministerie een stokje wil steken voor lokale maatregelen tegen staalslakken. In het kader van de 'circulaire economie', waarin afval wordt hergebruikt, is het van belang om geen beperkingen op te leggen op het gebruik van dit materiaal, schreef de hoogste ambtenaar van Infrastructuur en Waterstaat in een brief. Gemeenten die al een verbod of vergunningsplicht hebben afgekondigd, moeten dat dit jaar nog terugdraaien.

Ook staalproducent Tata Steel benadrukt het belang van het circulaire gebruik van de staalslakken in een reactie aan de NOS. Door extra lokale regels ontstaat een "ongelijk speelveld", aldus het bedrijf, en worden "veilige toepassingen van het product belemmerd".

Volgens jurist Hörchner wordt het argument van de circulaire economie echter veel te vaak misbruikt. "Ik ben ervan overtuigd dat deze brief van het ministerie te maken heeft met de lobby die er is vanuit bedrijven zoals Tata Steel, die de staalslakken produceren. Er ligt een enorme berg en daar moeten ze gewoon vanaf."

Overrulen

Na onder meer berichtgeving van de NOS en Nieuwsuur heeft de Tweede Kamer besloten tot een tijdelijk gedeeltelijk verbod op het gebruik van staalslakken. Een aantal gemeenten besloot op basis van dat verbod om lokaal onderzoek te doen en zelf aanvullende maatregelen te nemen.

De VNG vindt het "cruciaal" dat gemeenten de mogelijkheid hebben om maatregelen op te leggen als er negatieve gevolgen zijn voor de mensen en natuur. "Ook in het geval van staalslakken moeten gemeenten die mogelijkheid hebben", aldus een woordvoerder.

De organisatie betwijfelt of de Rijksoverheid gemeenten kan overrulen. "De vraag is of dat juridisch wel kan. Gemeenten hebben immers ook een wettelijke taak in het naleven van de zorgplicht." De woordvoerder wijst er bovendien op dat de kosten voor het weghalen van staalslakken worden betaald door de gemeenten.

Afschrikwekkend effect

Gemeenten als Brummen en Gorinchem, die zelf maatregelen hebben getroffen tegen staalslakken, zeggen dat ze bereid zijn om het tot een rechtszaak te laten komen.

Volgens advocaat Hörchner staan deze gemeenten in hun recht als ze de omstreden materialen willen verbieden. "De minister stelt dat hij de regels bepaalt en de gemeenten hiervan niet mogen afwijken. Dat klopt niet. Zij mogen wel degelijk aanvullende regels stellen."

De brief van het ministerie zal wel veel gemeenten ervan weerhouden om een verbod in te stellen, denkt hij. "Ik ben bang dat een belangrijk deel zal schrikken van de powerplay van het ministerie, dat zegt: waag het niet om betere regels te stellen dan wij al hadden bedacht."

Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat laat weten een taskforce op te richten. Ze wil snel met de gemeenten om tafel. De VNG wil graag dat "het Rijk inzet op een product waarbij gemeenten erop kunnen vertrouwen dat het veilig is en dat áls het fout gaat, de rekening niet bij de gemeenten komt te liggen."

Ministerie en staalslakken

Uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur bleek dat het ministerie Tata Steel eerder al meerdere keren heeft geholpen met de afzet van staalslakken, terwijl het de risico's voor gezondheid en milieu verzweeg. Vorig jaar zwakte het ministerie bovendien een tijdelijk totaalverbod op staalslakken af vanwege de economische belangen van Tata Steel.

Jesse Jackson krijgt vandaag in Chicago een laatste eerbetoon tijdens een openbare herdenkingsdienst. Oud-presidenten Bill Clinton, Barack Obama en Joe Biden behoren tot de sprekers bij de drukbezochte uitvaart.

De politicus, predikant en burgerrechtenactivist Jackson overleed vorige maand op 84-jarige leeftijd in Chicago aan een zeldzame neurologische aandoening.

Gisteren vond al een afscheid in besloten kring plaats van Jackson, die decennialang het boegbeeld was van de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten. Vandaag neemt het publiek afscheid.

10.000 aanwezigen

De herdekingsdienst begon om 11.00 uur plaatselijke tijd (18.00 uur Nederlandse tijd) in de kerk House of Hope in Chicago. Volgens CBS News zijn mensen uit alle hoeken van de wereld op de dienst afgekomen.

De bijeenkomst werd geopend door pastoor Charlie Dates, die sprak van "een volksfeest". Na zijn woorden zette het Legacy Mass Choir een gospeluitvoering in.

Er zijn zo'n 10.000 mensen aanwezig, onder wie tal van Democratische politici. Naast de oud-presidenten zijn bijvoorbeeld ook de voormalige presidentskandidaten Hillary Clinton en Kamala Harris erbij. President Trump, die Jackson na zijn overlijden op sociale media prees, is er niet.

Voorafgaand aan de dienst zei zoon Jesse Jackson Jr. dat zijn vader gemist zal worden. "Hij laat een gat achter dat onmogelijk gevuld kan worden. Ik ben dankbaar voor alle mensen die naar Chicago zijn gekomen, die hun condoleances geven en hun dankbaarheid tonen voor het buitengewone leven dat hij heeft geleid."

Eerder zei hij al dat de uitvaart voor iedereen toegankelijk was. "Democraten, Republikeinen, liberalen, conservatieven, rechts, links, want zijn leven is breed genoeg om het volledige spectrum te omvatten van wat het betekent om Amerikaan te zijn."

Martin Luther King

Jesse Jackson probeerde in de jaren 80 twee keer vergeefs de Democratische presidentskandidaat te worden. Daarvoor was hij onder meer naaste medewerker van Martin Luther King.

Na zijn overlijden werden eerder al drukbezochte herdenkingsdiensten gehouden in Chicago en South Carolina, waar Jackson geboren werd.

De aanvallen van de VS en Israël op Iran en de daaropvolgende tegenaanvallen van Iran vallen allemaal buiten het internationale recht. Dat zei minister-president Jetten vandaag. Tegelijk zegt hij er begrip voor te hebben dat de VS en Israël hebben willen "ingrijpen" in het nucleaire- en raketprogramma van Iran.

Jetten wijst er daarbij op dat het Iraanse regime "bruut en gewelddadig" is en het internationale recht de Iraanse bevolking al tientallen jaren niet heeft beschermd. Ook stipt hij aan dat Iran milities in de regio steunt, bijvoorbeeld in Libanon en Gaza, die al jaren slachtoffers maken. "Je ziet dat Iran ook al vele jaren het internationale recht aan zijn laars lapt."

Steun of instemming

Toch is er geen steun van Nederland voor de aanvallen van de VS en Israël, die gelden als bondgenoten. "Deze aanvallen zijn ingezet zonder andere landen vooraf te informeren of consulteren. Er is geen sprake van een verzoek om steun of instemming." Jetten verwacht ook niet dat dat er alsnog komt.

De premier wil er niet over filosoferen of het de juiste keuze is geweest van die landen om Iran aan te vallen. "Die vraag is nu niet aan de orde, omdat we nog midden in de escalatie zitten", aldus Jetten. "We moeten er vooral alles aan doen om in de escalatie de Nederlandse en Europese belangen te dienen."

Dat gaat Nederland mogelijk doen door een marineschip die kant op te sturen. Het kabinet gaat dit weekend gebruiken om te besluiten over de inzet van het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. Evertsen. De intentie is om "ja" te zeggen, zei Jetten daarbij. Het gaat nu om bijvoorbeeld de precieze opdracht en de instructies die de militairen meekrijgen. "We willen dat de komende dagen nog een keer doorlopen."

Charles de Gaulle

Frankrijk wil met het vliegdekschip Charles de Gaulle Europese landen die in de buurt van Iran liggen beschermen tegen mogelijke raket- en droneaanvallen, aldus Jetten. De Evertsen is goed in staat projectielen uit de lucht te halen. "Daarom neemt het kabinet dit verzoek ook zo serieus."

Het fregat was al met de Charles de Gaulle op trainingsmissie in de Oostzee. Het kabinet besloot deze week al om het fregat met de Fransen te laten meevaren naar de Middellandse Zee en ondertussen de precieze missie te bespreken.

Als het kabinet daartoe besluit, dan krijgt de Tweede Kamer daar na het weekend een zogenoemde artikel 100-brief over.

De onderhoudswerkzaamheden aan de Marker Wadden in het Markermeer zijn bijna afgerond. Dat meldt Natuurmonumenten, dat de werkzaamheden in goede banen leidt.

De aanleg van de kunstmatige natuureilanden begon tien jaar geleden en werd in 2021 afgerond. Als het onderhoud klaar is, kunnen de Marker Wadden vermoedelijk weer tien jaar mee, schrijft Omroep Flevoland.

Tegen de buitenranden van de onbewoonde eilanden heeft aannemer Boskalis een breed strand aangelegd, dat ter bescherming van de eilanden dient.

Zo zien de Marker Wadden er nu uit:

"Het zand wordt met een speciaal schip van de bodem van het Markermeer gehaald", zegt boswachter Elsa Pater van Natuurmonumenten. Het schip spuit eerst het slib - de bovenste laag van het zand - het eiland op.

"Via drijvende buizen komt dat hier aan land", zegt Pater. Het slib stroomt vervolgens naar grote waterplassen op de eilanden. "Die zijn daarmee gedempt. Het vormt straks eilandjes en kreekjes", zegt de boswachter.

Dat is precies wat Natuurmonumenten met het onderhoud wil bereiken: het aanleggen van nieuwe natuur, met een diversiteit aan planten, kleinere diertjes en vogels.

Nieuwe en brede stranden

Ook voor de boswachter is het nog een verrassing hoe de stranden van de eilanden eruit komen te zien. "Ik ben hier twee weken geleden voor het laatst geweest en toen was dit strand er nog niet", zegt Pater.

Als het slib van de bodem is gezogen komt er een zandlaag tevoorschijn. Dat zand wordt tegen de buitenranden van de eilanden opgespoten. De kleur van het zand is nog wat donker. "Er zitten nog een hoop slibdeeltjes in", zegt Pater. Die zullen in de loop der jaren vanzelf wegspoelen.

De eilanden kunnen door de aanleg van het verbrede strand wat natuurgeweld verduren. "De stranden zijn de eerste golfbrekers", zegt de boswachter. Ook zijn de stranden belangrijk voor de bescherming van moerasgebieden.

Moeras

De plekken waar het slib naartoe is gebracht zullen later moerasgebieden worden. Deze liggen door het opgespoten slib nu ook wat hoger, wat het moeras beter beschermt tegen hoge waterstanden in het Markermeer.

De nieuwe wetgeving waarmee het kabinet meer duidelijkheid wil geven aan zzp'ers is een kleine stap dichterbij. Minister Aartsen van Werk en Participatie heeft een deel van de wet naar de Tweede Kamer gestuurd.

In dit deel van de wetgeving staat dat als iemand als zzp'er minder dan 38 euro per uur verdient, deze persoon naar de rechter kan stappen om werknemersrechten op te eisen.

De inlener of opdrachtgever moet dan aantonen dat die echt een zelfstandige heeft ingehuurd en dat er geen sprake is van een werkgever-werknemer-verhouding. Lukt dat niet, dan is er sprake van schijnzelfstandigheid en heeft de werkende dezelfde rechten als in een dienstverband.

Verwarring

Daarnaast haalt Aartsen alvast een onduidelijk gedeelte uit de concept-wetgeving dat volgens hem leidt tot verwarring bij opdrachtgevers en werkgevers. Het is het deel waarin wordt geprobeerd uit te leggen wanneer er sprake is van een arbeidsverhouding en wanneer van zelfstandigheid.

De regels daarvoor veranderen vandaag echter niet. Dat gebeurt pas als de Tweede en Eerste Kamer de nieuwe Zelfstandigenwet hebben aangenomen waar Aartsen op dit moment aan werkt.

Blijft gehandhaafd

Ook blijft er gehandhaafd worden door de Belastingdienst. Als een opdrachtgever ten onrechte geen loonheffingen betaalt voor een schijnzelfstandige, dan worden deze alsnog gevorderd. In Nederland werken bijna 1,2 miljoen mensen als zzp'er. Sinds 1 januari 2025 wordt weer volledig gehandhaafd op schijnzelfstandigheid.

Aartsen is als Kamerlid jaren bezig geweest met de zzp-wetgeving, die hij te onduidelijk vond en onwerkbaar voor zelfstandigen. Vorig jaar kwam hij met een initiatiefwet. Of de tekst van de nieuwe Zelfstandigenwet daarop gaat lijken is nog niet bekend.

Hij benaderde minderjarige meisjes via internet en deed zich voor als een jongen van hun leeftijd. Als de meisjes hem vertrouwden, werden de gesprekken explicieter en uiteindelijk wist hij hen zover te krijgen dat ze naaktbeelden met hem deelden. Voor de slachtoffers begon de ellende daar pas.

Joey E. uit Vlijmen was namelijk geen leeftijdsgenoot, maar een volwassen man van 30 toen hij vorig jaar werd aangehouden. Op zijn computer vond de politie kinderpornografisch materiaal en gesprekken met tientallen meisjes. De politie kon 32 meisjes identificeren; vijftien van hen deden aangifte.

Uit het onderzoek blijkt dat de man zich sinds 2015 schuldig maakte aan online misbruik van minderjarige meisjes. Door naaktbeelden met Joey E. te delen, werden ze kwetsbaar voor afpersing. Hij chanteerde hen met de expliciete beelden en dwong hen steeds verder te gaan. Zeker twee meisjes zag de verdachte ook in het echt, en hij misbruikte hen fysiek.

Zijn jongste slachtoffer was 9, het oudste 16.

Maximale straf

De rechtbank legt hem de maximale gevangenisstraf op van vijf jaar. En hij heeft intensieve behandeling nodig want hij kan weer terugvallen in zijn oude gedrag, zeggen deskundigen.

De rechtbank legt daarom ook tbs op. Dat betekent dat hij verplicht behandeld wordt en pas vrijkomt als de behandelaars het veilig genoeg vinden. Aan de slachtoffers moet hij in totaal ruim 100.000 euro schadevergoeding betalen.

Voor de rechtbank weegt zwaar dat door het handelen van de man de natuurlijke ontwikkeling van liefde en seksualiteit van de meisjes ernstig is verstoord. Tijdens de zittingen zei Joey E. dat de meisjes zelf schuld hadden en dat zij het initiatief namen. Volgens de rechtbank is daar geen sprake van: de meisjes waren bang en zaten met een enorm gevoel van schaamte en schuld.

Joey E. is volgens deskundigen verminderd toerekeningsvatbaar. Hij heeft verschillende psychische stoornissen, onder andere narcistische trekken, pedofiele neigingen, een gebrek aan empathisch vermogen en een gebrek aan berouw.

Toename online misbruik

De veroordeling van Joey E. is de zoveelste in een reeks van online misbruikzaken die de laatste tijd in het nieuws waren.

De Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Geweld tegen Kinderen constateerde in 2024 een "alarmerende" toename van online seksueel geweld, zoals grooming, seksuele intimidatie en het delen en verspreiden van naaktfoto's van minderjarigen in de periode 2020-2024.

De Rapporteur komt onder meer met aanbevelingen om te investeren in opsporing en digitale expertise, en om techbedrijven te verplichten om beter te modereren en misbruik te detecteren, en kinderen beter voor te lichten over de risico's.

Sinds de start van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, vorig weekend, verspreidt de oorlog zich als een olievlek over het Midden-Oosten. Land na land raakt erbij betrokken. Irans bondgenoten Rusland en China houden zich tot nu toe afzijdig, al zijn er inmiddels berichten dat Rusland inlichtingen deelt met Iran. Hoe kijken deze grootmachten naar dit conflict?

Niet lang nadat de eerste bommen waren gevallen op de Iraanse hoofdstad Teheran kwam zowel Rusland als China met een veroordeling van het geweld. Daar bleef het bij. Een militaire interventie en daarmee een directe confrontatie met de Verenigde Staten lijkt ver weg.

"Ik zie dat niet gebeuren", zegt Davis Ellison, analist bij The Hague Centre for Strategic Studies. "Beide landen hebben andere prioriteiten en hebben geen baat bij betrokkenheid in deze oorlog."

Geen militaire steun

"Er moet alles aan gedaan worden om alle acties te stoppen die kunnen leiden tot burgerdoden", zei de Russische buitenlandminister Lavrov vorig weekend. Zijn ministerie sprak van een "niet-uitgelokte daad van gewapende agressie tegen een soevereine en onafhankelijke VN-lidstaat". Rusland is niet blij met de oorlog in Iran. Als het Iraanse regime valt, verliest het Kremlin na Maduro in Venezuela en Assad in Syrië in korte tijd opnieuw een bondgenoot.

Toch is de kans klein dat Rusland zich militair met het conflict gaat bemoeien. Vorig jaar tekenden Rusland en Iran wel een samenwerkingsverdrag. "Maar daarin zijn geen afspraken gemaakt over directe militaire steun als een van de twee landen wordt aangevallen", benadrukt Ellison.

De analist denkt dat Iran zich in de steek gelaten voelt door Rusland. Hij wijst op de hulp die Rusland op zijn beurt al jaren krijgt uit Iran. "Iran ontwikkelt en levert onder meer heel veel kamikazedrones, die ingezet worden op het slagveld in Oekraïne."

Rusland produceert die drones inmiddels zelf in groten getale. Maar omgekeerd is Iran ook een belangrijk afnemer van Russische wapens, van raketten tot automatische geweren.

The Washington Post schrijft dat Rusland wel inlichtingen deelt, die Iran vervolgens gebruikt om Amerikaanse doelen in de Golfregio aan te vallen. Dat zou betekenen dat Rusland wel indirect betrokken is.

Economische impact

Ook China veroordeelde de actie van de Verenigde Staten en Israël. "De aanvallen op Iran, zonder toestemming van de VN-Veiligheidsraad, druisen in tegen het internationaal recht", aldus het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken vorige week. Het land onderstreepte opnieuw het belang van dialoog en diplomatie.

Sterke woorden, maar geen daden. "China wil zich zo min mogelijk bemoeien met wat er buiten zijn grenzen gebeurt", zegt Ellison. "Militaire actie is op dit moment zeker niet aan de orde."

Het land denkt vooral aan langetermijnbelangen op het vlak van handel en economie. En oorlog bemoeilijkt beide zaken. China is de grootste importeur van Iraanse olie en koopt ook veel vloeibaar gas van onder meer Qatar. Beide leveringen liggen nu stil omdat Iran de Straat van Hormuz heeft afgesloten voor de scheepvaart.

Deze oorlog doet China dus economisch pijn, en het wil ook de relaties met andere landen in de regio niet op het spel zetten door zich openlijk aan Irans kant te scharen. "China zal blijven hameren op het hervatten van gesprekken en de-escalatie", aldus Ellison.

Geen inmenging

Militaire afspraken tussen Rusland en Iran ontbreken dus, maar ook al zou Rusland willen bijspringen, dan is dat bijna onmogelijk vanwege de oorlog in Oekraïne. "Het heeft simpelweg de middelen niet", zegt Ellison. "Rusland heeft militairen en materieel nodig voor zijn eigen oorlog."

Volgens Ellison is ook China op dit moment zeker niet van plan om bijvoorbeeld wapens te gaan leveren aan Iran. Indirecte hulp is wel denkbaar, zegt hij. "Bijvoorbeeld ondersteuning met geavanceerde technologie, cyberveiligheid en het delen van inlichtingen over de Amerikanen.".

De oorlog in het Midden-Oosten zou Rusland ergens ook goed kunnen uitkomen, denkt Ellison. De wereld kijkt nu vooral naar Iran en de buurlanden, en minder naar de aanhoudende Russische bombardementen op Oekraïne, waardoor president Poetin zijn gang kan gaan. Die situatie kan volgens Ellison mogelijk zorgen voor een betere positie aan de onderhandelingstafel voor Rusland. "Trump is nu druk met Iran en Oekraïne is een blok aan zijn been, hij wil dat die oorlog stopt. Misschien gaat hij nu sneller akkoord met Poetins voorwaarden voor vrede."

En dan kleeft er nog een voordeel aan de impact van de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran, ziet Ellison. In vergelijking met het Amerika van president Trump is het beeld van Rusland en China nu relatief positief, precies zoals ze zich willen voordoen op het wereldtoneel. "Ze komen stabiel en betrouwbaar over, houden zich slim afzijdig en zeggen zich te houden aan het internationaal recht."

Indonesië gaat sociale media voor kinderen jonger dan 16 jaar verbieden. De Indonesische regering heeft een besluit daartoe vandaag ondertekend. Indonesië is na Australië het tweede land dat zo'n socialemediaverbod heeft ingesteld.

Het verbod zal vanaf 28 maart geleidelijk ingaan. Volgens minister van Digitale Zaken Hafid worden Indonesische kinderen blootgesteld aan verslavingen en aan schadelijke content als pornografie, pesterijen en bedreigingen. "De overheid is er om ervoor te zorgen dat ouders niet langer alleen hoeven te vechten tegen het algoritme", aldus Hafid.

Deze week deed het ministerie van Digitale Zaken een onaangekondigde inspectie op het kantoor van Meta in Jakarta, omdat het bedrijf niet genoeg zou doen om schadelijke content tegen te gaan. Het moederbedrijf van Facebook, WhatsApp en Instagram kreeg daarvoor een waarschuwing.

4,5 miljoen accounts verwijderd

Vorig jaar december ging het verbod op toegang tot sociale media voor kinderen in Australië in. Socialemediabedrijven hebben de accounts van meer dan 4,5 miljoen accounts van kinderen verwijderd. Ook andere landen, waaronder Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, werken aan een socialemediaverbod voor kinderen.

Het kabinet stopt voorlopig met de uitwerking van het omstreden plan om de AOW-leeftijd te verhogen. Vanwege het grote verzet van de vakbonden en enkele oppositiepartijen vindt het kabinet het verstandig om "een pas op de plaats" te maken.

"Het is duidelijk uit het gesprek met de bonden en het debat in de Tweede Kamer dat er geen meerderheid is voor het plan", zei premier Jetten op zijn wekelijkse persconferentie. "Dus er moeten verzachtingen en aanpassingen komen."

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gaat de komende tijd met "iedereen" praten, voegde hij eraan toe. "Ik ga eerst het land in en rustig luisteren", aldus de verantwoordelijk minister. "Stapje voor stapje".

Acties

Het kabinet hoopt ook weer opnieuw te kunnen praten met de boze vakbonden. Maandag liepen FNV, CNV en VCP boos weg uit een kennismakingsgesprek met het kabinet en kondigden acties aan.

Het kabinet-Jetten kondigde bij de presentatie van het coalitieakkoord aan de AOW-leeftijd vanaf 2033 net zo snel te laten stijgen als de levensverwachting. Nederland vergrijst en het kabinet vreest dat de AOW op termijn niet meer te betalen is.

Baan

De snellere verhoging van de AOW-leeftijd levert de schatkist op termijn zo'n 2,7 miljard euro op. Ook is het plan om de WW te verkorten van twee naar één jaar.

De kritiek op de AOW-en WW-plannen was meteen heel stevig en fel. Partijen als GroenLinks-PvdA en de SP en de vakbonden eisten dat het kabinetsplan onmiddellijk van tafel ging.

Die partijen vinden het ook onacceptabel dat eerder gemaakte pensioenafspraken weer opengebroken worden. In het Pensioenakkoord spraken bonden, werkgevers en regering in 2019 af dat de AOW-leeftijd vertraagd zal meegroeien met de gemiddelde leeftijdsverwachting.

Levensverwachting

Minister Vijlbrief zei donderdagavond bij het tv-programma Pauw & De Wit dat het kabinet "de emotie" over het doorbreken van een afspraak uit het pensioenakkoord heeft onderschat. "Daar ben ik wel van geschrokken."

Het kabinet hoopt wel met de verschillende partijen te kunnen praten over het betaalbaar houden van de AOW in de toekomst. De "pas op de plaats" wil nog niet zeggen dat het kabinet het omstreden AOW-plan ook intrekt. Er wordt alleen niet aan gewerkt aan wetsteksten. "We hebben nog tijd", aldus Vijlbrief.

Vijlbrief gaat niet alleen praten met betrokken instanties, maar ook met werknemers. Deze week sprak hij met personeel van de NS dat zwaar werk verricht en vreest voor een snellere verhoging van de AOW-leeftijd. "Het is terecht dat er vragen zijn, bijvoorbeeld over zware beroepen. We gaan het totaal bekijken", aldus Jetten.

Het landschapskunstwerk De Tong langs de A6 tussen Almere en Lelystad keert definitief niet terug, meldt de provincie Flevoland. Het kunstwerk werd in december 2024 weggehaald nadat het meerdere keren was gestript door koperdieven.

Sindsdien was onduidelijk wat er met het beeld zou gebeuren, dat al ruim een jaar in een depot van de provincie ligt opgeslagen, schrijft Omroep Flevoland.

De provincie wil het kunstwerk nu overdragen aan de erfgenamen van Rudi van de Wint, de kunstenaar die het beeld heeft gemaakt. Het is de bedoeling dat het bij andere werken van Van de Wint op het Noord-Hollandse landgoed De Nollen komt te staan. De provincie wil 75.000 euro bijdragen aan het transport en de restauratie van het kunstwerk.

Ovaal kunstwerk

Het 9 meter hoge ovale kunstwerk werd in 1992 in opdracht van de provincie Flevoland door Van de Wint gemaakt. Het kunstwerk, gemaakt van staal en koperdraad, heette eerst De Tong van Lucifer.

Van de Wint, die in 2006 overleed, vond zelf dat het eruitzag als een tong. Hij hoopte aanvankelijk dat de bliksem er in zou slaan, waardoor het beeld licht naar de aarde zou brengen.

Dat gebeurde nooit. Wel raakte het beeld in 2020 beschadigd door harde wind. De provincie besloot het beeld weg te halen voor restauratie en wilde het daarna terugplaatsen. Maar daar waren christelijke partijen en boeren uit de buurt het niet mee eens.

Zij meenden dat het werk de duivel zou uitbeelden die zijn tong uitsteekt naar God in de hemel. De partijen begonnen een petitie om terugplaatsing van het beeld te voorkomen. Nadat de naam was veranderd in De Tong werd het beeld in 2023 alsnog teruggeplaatst.

Tonnen aan schade

In 2006 raakte het kunstwerk ook al eens zwaar beschadigd door koperdieven. De restauratie nam toen vier jaar in beslag en kostte bijna een kwart miljoen euro.

Toen het beeld in 2010 werd teruggeplaatst, gaf de provincie bijna een ton uit aan extra beveiliging. In 2012 werd echter de verlichting gestolen en de elektriciteitskast vernield.

De provincie betaalde in 1992 400.000 gulden (omgerekend 181.000 euro) voor het beeld.

Er vertrekken weer mondjesmaat lijnvluchten van en naar de Golfregio. Luchtvaartmaatschappijen willen de komende dagen het aantal vluchten opvoeren, al zijn die plannen vanwege de veiligheidssituatie onzeker.

In de regio zitten nog duizenden Nederlanders vast door de oorlog in Iran.

Het luchtruim van Dubai is gisteren gedeeltelijk heropend. Vanaf Dubai International Airport, normaal gesproken de drukste luchthaven ter wereld, vertrekt nu ongeveer een kwart van het reguliere aantal vluchten.

Vliegmaatschappij Emirates heeft deze luchthaven als thuisbasis en zegt vanaf morgen meer dan de helft van de oorspronkelijk geplande vluchten te zullen uitvoeren, waaronder de dagelijkse vlucht naar Schiphol. In een persbericht laat de maatschappij weten gisteren 30.000 passagiers vervoerd te hebben vanuit Dubai.

Ook vanuit Abu Dhabi staan vluchten ingepland naar Amsterdam. Luchtvaartmaatschappij Etihad Airways zegt vanaf vandaag een "beperkt vliegschema" naar belangrijke bestemmingen te hanteren.

De luchthaven van Doha in Qatar is nog dicht. Wel probeert Qatar Airways een klein aantal vluchten naar Europa uit te voeren vanuit Oman en Saudi-Arabië. De maatschappij noemt Amsterdam als een van de bestemmingen.

Rechtsomkeert

De luchtvaartmaatschappijen benadrukken dat vliegtuigen alleen vertrekken als de veiligheidssituatie dat toelaat. Een groot deel van het luchtruim in de regio is nog gesloten vanwege het gevaar van Iraanse raket- en droneaanvallen. De Verenigde Arabische Emiraten hebben vandaag al 109 drones en negen ballistische raketten neergehaald, meldt het ministerie van Defensie van de VAE.

Een vlucht van Lufthansa naar Riyad in Saudi-Arabië moest vandaag noodgedwongen uitwijken naar Egypte. Gisteren moest een Franse repatriëringsvlucht naar de Verenigde Arabische Emiraten rechtsomkeert maken vanwege raketaanvallen in het gebied.

Het onverrichter zaken terugkeren van het Air France-toestel "toont de instabiliteit in de regio en de complexiteit van de repatriëringsoperatie", schreef de Franse minister van Transport op X.

Hoge bedragen

Dit weekend staan er meer repatriëringsvluchten op de planning. Vandaag vetrekken er twee vluchten naar Amsterdam, vanuit Oman en Egypte. Morgen vliegt nog een gecharterd toestel vanuit Muscat in Oman naar Schiphol, meldde het ministerie van Buitenlandse Zaken eerder. Ook de Belgen sturen zaterdag een evacuatievlucht naar Oman.

Nederlanders moeten een deel van de kosten van repatriëring zelf betalen. Sommige reizigers wisten de afgelopen dagen op eigen gelegenheid terug te keren naar Nederland met een van de weinige commerciële vluchten, vaak via Oman of Riyad en tegen hoge bedragen.

Vanuit de regio is de vraag naar vluchten met privéjets sterk toegenomen sinds de Iraanse tegenreactie op de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen begon. Aanbieders zeggen tegen persbureau Reuters dat het nog grotendeels gesloten luchtruim het ook voor privéjets moeilijk maakt om passagiers uit bijvoorbeeld Dubai en Oman op te halen.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft documenten van de FBI vrijgegeven over gesprekken met een vrouw die president Trump heeft beschuldigd van seksueel misbruik toen ze tussen de 13 en 15 jaar oud was. Amerikaanse media kwamen erachter dat de documenten ontbraken in de vrijgegeven Epstein-files. Ze zijn nu alsnog gepubliceerd.

De zaak draait om gesprekken met getuigen die de FBI in 2019 heeft gevoerd. De vrouw is anoniem in de documenten en er is verder geen bewijs voor de beschuldigingen, die door het Witte Huis in alle toonaarden worden ontkend.

Onder andere CNN ontdekte eind februari dat tientallen getuigenverklaringen ontbraken die wel in een register werden genoemd. Onder die zogeheten '302'-memo's zaten ook de verklaringen van een vrouw die in 2019 aan de FBI vertelde dat ze decennia geleden was misbruikt, zowel door zedendelinquent Jeffrey Epstein als door Donald Trump.

De FBI had in juli, augustus en oktober 2019 vier gesprekken met de vrouw. Een van de verslagen daarvan was al bekend, maar daarin werd Trump niet genoemd.

'Trump gebeten'

In de daarop volgende verslagen die nu zijn vrijgegeven, komt Trump wel voor. In het tweede gesprek zei de vrouw dat Epstein haar naar New York of New Jersey had gebracht toen ze tussen de 13 en 15 jaar oud was, en dat ze was meegenomen naar een "heel hoog gebouw". Daar liet Epstein haar kennismaken met Trump, vertelde ze.

Trump vroeg volgens haar toen iedereen de kamer te verlaten, staat te lezen in de documenten. Vervolgens probeerde hij haar te dwingen tot orale seks en beet ze hem in zijn penis, vertelde ze in 2019 aan de agenten. Hij had haar vervolgens geslagen, zei ze, en iets gezegd in de trant van "haal dat kleine kreng hier weg". Ze vertelde de agenten ook te hebben gehoord dat Epstein en Trump met elkaar praatten over het afpersen van mensen en het witwassen van geld via casino's.

In een volgend gesprek zei de vrouw dat ze telefonische bedreigingen had gekregen waarvan ze dacht dat die met Epstein of Trump te maken hadden en dat ze verscheidene keren bijna van de weg was gereden.

Bij de laatste ontmoeting zei ze tegen de FBI-agenten dat ze niet gefilmd wilde worden en vroeg ze zich af wat de zin van de gesprekken was omdat de verjaringstermijn voor de mogelijke misdrijven waarschijnlijk was verstreken. Volgens de memo moedigden de agenten haar daarop aan "naar huis te gaan en zo lang te tijd te nemen als ze nodig achtte" voordat ze verder zouden gaan.

De documenten bevatten alleen de verslagen van de gesprekken met de vrouw. De aantekeningen van de FBI-agenten over de zaak zijn niet vrijgegeven, waardoor niet duidelijk is hoe geloofwaardig zij haar vonden.

"Volledig ongegronde beschuldigingen'

De vrouw komt mogelijk ook voor in een oude rechtszaak tegen Epstein. In processtukken is sprake van ene 'Jane Doe 4', die verklaarde door Epstein meegenomen te zijn naar New York City voor ontmoetingen met "prominente rijke mannen". Deze Jane Doe trok haar beschuldigingen in december 2021 in. Volgens haar advocaat had ze een schikking getroffen.

Trump heeft categorisch ontkend dat hij iets verkeerd heeft gedaan in verband met Epstein. Een woordvoerder van het Witte Huis noemt de verklaringen van de vrouw "volledig ongegronde beschuldigingen, zonder enig geloofwaardig bewijs".

Volgens het Witte Huis is het feit dat er niets is gebeurd met de beschuldigingen toen Biden nog president was veelzeggend. Actie zou zijn uitgebleven "omdat ze wisten dat president Trump absoluut niets verkeerd had gedaan", aldus de woordvoerder.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft volgens CNN geen verklaring gegeven voor het ontbreken van de documenten in de vrijgegeven Epstein-files. Afgelopen week liet het ministerie wel weten te onderzoeken of sommige documenten "verkeerd gelabeld zijn in het beoordelingsproces". De Wall Street Journal schrijft dat het ministerie er ten onrechte vanuit ging dat het om duplicaten ging.

Volgens de wet kan het ministerie van Justitie dossiers achterhouden die duplicaten zijn, vertrouwelijk zijn of deel uitmaken van een lopend federaal onderzoek.

De vervoersbedrijven Transdev en Keolis willen vanaf april minder bussen laten rijden in de provincie Utrecht, zodat reizigers minder vaak te maken krijgen met rituitval. Het is een reactie op de aanhoudende problemen met de Utrechtse bussen.

Sinds december verzorgen de twee ov-bedrijven samen het busvervoer in de provincie Utrecht. Transdev rijdt in en rond de stad en Keolis rijdt in de rest van de provincie. De nieuwe dienstregelingen veroorzaakten de afgelopen tijd grote overlast voor reizigers, zoals rituitval en vertragingen. Dit kwam onder andere door een tekort aan bussen en personeel.

Transdev wil 11 procent minder busritten verzorgen en Keolis zal 9 procent afschalen, schrijft gedeputeerde André van Schie in een schriftelijk bericht aan de Provinciale Staten. Bij het schrappen van ritten wordt rekening gehouden met de bereikbaarheid van belangrijke bestemmingen, zoals scholen en ziekenhuizen.

Betrouwbaarheid heeft voorkeur

Volgens Van Schie zit er niets anders op voor de provincie dan zich neer te leggen bij de maatregel. Een betrouwbare beperkte dienstregeling krijgt volgens hem de voorkeur boven een normale dienstregeling met hoge uitval.

"Dit is in het belang van de vele reizigers die op dit moment gedupeerd worden, evenals de buschauffeurs die hun uiterste best doen om de dienstregeling uit te voeren en de frustratie van de reizigers te verduren krijgen", schrijft de gedeputeerde.

Vanaf september moet het aantal busritten langzaamaan weer opgeschroefd worden. Er moeten dan wel genoeg chauffeurs en bussen beschikbaar zijn. Ook moet er voldoende capaciteit op het stroomnet zijn om alle bussen op te laden, omdat er sinds de nieuwe busregeling steeds meer elektrische bussen worden ingezet.

'Het is een zooitje'

De topmannen van Transdev en Keolis boden eerder al hun excuses aan voor de problemen. Van Schie benadrukt in het bericht ook dat de problemen niet op korte termijn verholpen kunnen worden.

Reisorganisatie Rover vindt de oplossing voor de problemen "acceptabel" in deze situatie. Ook zij pleiten voor minder busritten waarvan verzekerd kan worden dat ze rijden. "Maar het had nooit zover mogen komen. Het is een zooitje", zegt een woordvoerder.

Een teamchef van de politie die gisteren op non-actief is gezet, staat op de kieslijst van de VVD in Heerlen. Er worden maatregelen getroffen, meldt de lokale afdeling van de partij.

De teamchef van de politie in Limburg is op non-actief gezet vanwege opmerkingen "van seksueel grensoverschrijdende en racistische aard". Ook zijn er aanwijzingen dat hij misbruik heeft gemaakt van de politiesystemen "waarbij werk en privé onvoldoende zijn gescheiden", zo meldde de politie gisteren. Er loopt een onderzoek en tot die tijd mag de teamchef niet aan het werk zijn.

De man staat ook hoog op de kieslijst bij de VVD in Heerlen. "Dat is een drama", zegt de voorzitter van de lokale VVD tegen de regionale omroep L1.

Geen plek in de gemeenteraad

Volgens de woordvoerder is in overleg besloten hem geen campagneactiviteiten meer te laten doen. Doordat de kieslijsten al definitief zijn, kan hij niet meer van de lijst worden gehaald. Wel zal hij zijn plek in de gemeenteraad niet innemen, mocht hij verkozen worden.

De toekomst van de politieman binnen de partij is nog niet bekend. "Wij worden met het bericht geconfronteerd en verder weten we niets van de situatie. De rechter zal er iets van moeten vinden", zegt de afdelingsvoorzitter van de VVD.

De zoektocht naar nieuwe advocaten voor Ridouan Taghi gaat nog twee maanden langer duren. Het is nog niet gelukt een ander advocatenteam te vinden, meldt het dekenberaad.

Deze organisatie houdt toezicht op de advocatuur en is belast met het vinden van nieuwe verdediging voor Taghi. De hoofdverdachte in het Marengo-proces zit al bijna een jaar zonder advocaten, terwijl het hoger beroep in zijn zaak nog altijd loopt.

"De zoektocht heeft nog niet geleid tot een team dat kan werken binnen de gestelde kaders en voorwaarden die in deze zaak noodzakelijk zijn", schrijft het dekenberaad. Het gerechtshof in Amsterdam wil nog niet reageren. Het hof trok eerder al extra tijd uit voor het vinden van nieuwe advocaten voor Taghi.

Er wordt specifiek gezocht naar ervaren raadslieden die bereid zijn om Taghi in teamverband bij te staan. Zij moeten genoeg tijd hebben om de omvangrijke zaak op zich te kunnen nemen. Ook moeten nieuwe advocaten onafhankelijk en veilig kunnen werken. Of zich al mensen hebben gemeld, wil het dekenberaad niet zeggen.

Uitgesteld

Maandag begint in Amsterdam de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep in het Marengo-proces. Ridouan Taghi wordt samen met een aantal anderen verdacht van meerdere liquidaties. Hem hangt een definitieve veroordeling tot levenslang boven het hoofd. Om een eerlijk proces te garanderen, vindt het gerechtshof het essentieel dat Taghi goed verdedigd wordt.

De zaken tegen dertien medeverdachten worden vanaf maandag besproken. De behandeling van de zaak tegen Taghi zelf is uitgesteld tot zijn verdediging is geregeld.

Het dekenberaad houdt er rekening mee dat het uiteindelijk niet lukt een nieuw advocatenteam samen te stellen. In dat geval moeten er waarschijnlijk advocaten aangewezen worden. Begin mei zal het dekenberaad definitief uitsluitsel geven.

Aanhoudingen

De problemen rond de verdediging van Taghi zijn ontstaan door de aanhouding van enkele van zijn eerdere advocaten. Zij worden verdacht van het doorspelen van boodschappen naar de buitenwereld. De zaak tegen zijn voormalige advocaat Inez Weski staat gepland voor komende maand.

Wanneer de zaak tegen Taghi's laatste advocaat Vito Shukrula dient, is nog niet duidelijk. Volgens Shukrula heeft hij niets misdaan en berust de zaak op een misverstand. Hij mocht onlangs onder voorwaarden zijn werk als advocaat hervatten.

Bij een woning in Amsterdam-Zuid is vannacht na een zware explosie brand uitgebroken. Vier woningen zijn onbewoonbaar verklaard. De politie onderzoekt nog wat de oorzaak is, maar gaat uit van een misdrijf.

Het incident gebeurde rond 02.00 uur vannacht in de Herculesstraat. De knal was zo hard dat ook bewoners verderop in de straat wakker werden, zegt een woordvoerder van de brandweer tegen stadsomroep AT5.

Toegesnelde agenten troffen een "chaotische situatie" aan, zegt een politiewoordvoerder. "De portiek van meerdere woningen stond in brand waardoor mensen hun huis niet konden verlaten."

De brand werd door de brandweer geblust. "Dit had echt veel slechter kunnen aflopen", aldus de woordvoerder

Rook ingeademd

Een aantal bewoners - onder wie kinderen - is door politieagenten aan de achterzijde van het pand geëvacueerd. De ladder die de politie daarbij gebruikte, was van een omwonende geleend. Alle bewoners van het pand moesten van de brandweer naar buiten.

Zeven bewoners zijn naar het ziekenhuis gebracht omdat ze rook hadden ingeademd. Het gaat onder meer om een gezin met kinderen. Vier woningen zijn onbewoonbaar verklaard.

De politie gaat uit van een misdrijf. Volgens de politie zagen getuigen twee jongens wegrennen in de richting van de Marathonweg

Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.

Documenten laten zien dat meerdere ic-medewerkers de afgelopen vijf jaar hun zorgen deelden met de ombudsman van het ziekenhuis en de raad van bestuur. Ze spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd doet nu onderzoek naar de werkcultuur en heeft enkele maanden geleden een gesprek gevoerd met de voorzitter van de raad van bestuur van het ziekenhuis. Dat bevestigt de inspectie na vragen van NOS en Nieuwsuur.

Daarnaast deed het ziekenhuis eerder onderzoek naar drie meldingen over calamiteiten bij patiënten. Dit gebeurde op verzoek van de inspectie. Die dossiers zijn onderzocht en worden door de inspectie beschouwd als afgerond.

'Structureel evalueren'

De beroepsvereniging Nederlandse Vereniging Intensive Care (NVIC) bracht vorig jaar ook een bezoek aan de ic van het Erasmus en kwam met een "zwaarwegend advies": de afdeling moet het functioneren van het team structureel evalueren, "met expliciete aandacht voor werkdruk, samenwerking en de veiligheidscultuur". Daarbij is het volgens de NVIC "essentieel" dat signalen van de medewerkers serieus worden genomen.

Dit blijkt uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur met medewerking van de regionale omroep Rijnmond, op basis van honderden interne mails en documenten, een melding van een klokkenluider en meldingen bij de inspectie. Voor het onderzoek spraken we 21 huidige en vijf voormalige medewerkers van de afdeling.

Drie van hen doen tegenover de NOS en Nieuwsuur voor het eerst hun verhaal:

Door de jaren heen is er een angstcultuur ontstaan, waar medewerkers ook melding van maken. "We hebben het met collega's besproken, we zijn bij de ombudsman geweest", vertelt arts-intensivist Han Meeder. Hij is op dit moment elders gedetacheerd. "Ik weet niet wat we nog meer hadden kunnen doen."

Eind vorig jaar ontving de raad van bestuur een klokkenluidersmelding van een specialist die ruim twintig jaar op de ic werkt. Zij stelde dat gebrek aan tegenspraak gevolgen heeft voor de zorg voor patiënten. Arts-assistenten lieten in interne enquêtes weten dat er "spanning" heerst tussen de medisch specialisten, en dat dit effect heeft op medische discussies.

Hoogleraren patiëntveiligheid en artsen uit de intensive-care-beroepsgroep noemen het uitzonderlijk dat binnen één afdeling zo veel signalen komen. "Dat zegt mij dat er te lang signalen zijn genegeerd die veel eerder opgepakt hadden moeten worden door een raad van bestuur", zegt hoogleraar Jop Groeneweg.

Emeritus hoogleraar patiëntveiligheid Jan Klein deelt die analyse. Het kan bovendien leiden tot slordige overdrachten of problematische communicatie tussen zorgverleners. "Een slechte werkcultuur heeft per definitie invloed op patiëntenzorg."

Gommers heeft geen certificaten

Uit ons onderzoek blijkt ook dat afdelingshoofd Diederik Gommers niet over de certificaten beschikt die in Nederland verplicht zijn om klinisch onderzoek uit te voeren, ingrijpend medisch onderzoek op patiënten. Volgens regels van de branche voor academische ziekenhuizen moeten afdelingshoofden deze BROK-certificaten hebben.

Toezichthouder CCMO zegt in een reactie dat het ontbreken van zo'n certificaat nooit kan bijdragen aan een veilige omgeving voor het uitvoeren van onderzoek. Ook is dit niet in het belang van patiënten.

In een reactie zegt het Erasmus MC: "Het niet beschikken over een BROK-certificering is met het afdelingshoofd besproken. Hij is gestart met de cursus." Volgens het ziekenhuis doet Gommers sinds 2023 geen klinisch onderzoek. Op de vraag bij hoeveel van dit soort onderzoeken op patiënten Gommers betrokken was zonder dat hij gecertificeerd was, gaat het ziekenhuis niet in.

Het Erasmus MC benadrukt dat de eigen kwaliteitsnormen en onderzoeken geen aanwijzingen geven dat de patiëntveiligheid op de ic onder druk staat. Het ziekenhuisbestuur zegt zich daarbij ook te baseren op de database Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). Daarin wordt veel informatie over ic-patiënten geregistreerd, ook sterfgevallen.

Maar die NICE-cijfers zijn daar niet specifiek genoeg voor, zeggen deskundigen. "Het gaat hier om onveilige situaties of niet-optimaal handelen bij patiënten", zegt hoogleraar Groeneweg. "Zorgprocessen zijn moeilijk te vangen in data."

'Te weinig mensen gesproken'

Emeritus-hoogleraar Klein zegt dat juist kwalitatief onderzoek een verziekte werkcultuur kan aantonen. "Dat zijn gesprekken met werknemers. En daarvoor gebruik je een dwarsdoorsnede van je personeelsbestand." Maar er werd voor het onderzoek vanwege de klokkenluidersmelding alleen met medisch-specialisten gesproken, niet met arts-assistenten of verpleegkundigen.

Toen het Erasmus MC namelijk de klokkenluidersmelding liet onderzoeken door commercieel adviesbureau Berenschot, was de opdracht beperkt: de klokkenluidersmelding mocht niet in "totale omvang" onderzocht worden, maar het onderzoek moest worden uitgevoerd op basis van "een beperkt aantal interviews". Op basis van dat onderzoek concludeerde het ziekenhuisbestuur vorig jaar dat het afdelingshoofd geen gedragsregels heeft overtreden en dat de patiëntveiligheidscultuur "op orde" is.

Meerdere experts die de onderzoeksopzet over de patiëntveiligheidscultuur bekeken, noemen de benadering gebrekkig. Enkel vijftien tot twintig medisch specialisten werden geïnterviewd. "Zo komt nooit de onderste steen boven", aldus Groeneweg.

Rol van het ziekenhuisbestuur

In de klokkenluidersmelding staat ook de klacht dat de raad van bestuur al jaren op de hoogte was van de situatie. Uit documenten blijkt dat zij sinds 2021 drie meldingen van medewerkers ontving. Het ziekenhuis bevestigt dit.

Maar deze klacht in de klokkenluidersmelding werd uiteindelijk niet onderzocht. Groeneweg: "Het is voor mij onbegrijpelijk dat een systeemverantwoordelijke niet wil dat de eigen rol wordt onderzocht in een onderzoek naar vermeende misstanden."

Verantwoording onderzoek

Lees hier meer over ons onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier.

NOS en Nieuwsuur deden geen onderzoek naar calamiteiten of vermeende misstanden met patiënten op de intensive care van het Erasmus MC, hoewel verschillende bronnen deze voorbeelden wél aandroegen met soms (beperkt) ondersteunend bewijs. Het is voor ons niet mogelijk om degelijk onderzoek te doen naar individuele patiënten-gevallen. Om die reden komt dit niet terug in onze publicaties.

Bij een internationale politieactie tegen een groot crimineel netwerk zijn dinsdag vijftien mensen opgepakt. De organisatie hield zich wereldwijd bezig met grootschalige drugssmokkel en witwassen in Europa, Azië en Australië, meldt de Europese politiedienst Europol.

Tijdens deze operatie Candy werd ook 1200 kilo drugs in beslag genomen in Duitsland. Daarnaast werd vier miljoen euro aan goederen meegenomen bij twintig huiszoekingen.

De arrestaties vonden plaats in verschillende landen: zes in Zweden, vier in Spanje, drie in Thailand en twee in Australië. Volgens Andy Kraag, hoofd van Europol, gaat het om de sleutelfiguren in de organisatie.

Handelen via legale bedrijven

Kraag noemt de operatie "een duidelijke boodschap aan de onderwereld". Criminele netwerken maken volgens hem graag gebruik van technologie, maar dat blijkt ook hun zwakke plek waardoor ze gepakt worden.

Het onderzoek begon in november 2023 toen door de Zweedse politie twee telefoons in beslag werden genomen en gekraakt. De informatie die daarop gevonden werd, leidde tot een onderzoek van twee jaar door Zweedse rechercheurs en Europol.

Het gaat om een van de grootste criminele organisaties in Zweden die handelde in drugs, zowel fysiek als online. De opbrengsten werden witgewassen via tal van bedrijven.

Wereldwijd

Een deel van die bedrijven handelde wereldwijd. Zo werden in Thailand op grote schaal online drugs verkocht aan klanten in Scandinavische landen. In Duitsland onderschepte de politie drugs die bestemd waren voor Australië.

Europol verwacht dat er nog meer arrestaties en inbeslagnames zullen volgen binnen dit criminele netwerk.

De landelijke adviesprijs voor diesel is door de oorlog in het Midden-Oosten gestegen naar 2,375 euro per liter, meldt consumentencollectief UnitedConsumers. Daarmee evenaart de dieselprijs het record van 2022, toen de energiemarkten werden opgeschud door de Russische inval in Oekraïne.

Door de recordprijs voor diesel is het nu goedkoper om benzine te tanken dan diesel. De prijs voor benzine loopt ook op, maar minder snel.

'Europa afhankelijk van diesel uit buitenland'

Door de aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran en de tegenacties van dat land in de Golfregio stijgen de olieprijzen sterk. Een vat ruwe olie kost nu zo'n 85 dollar, 17 procent meer dan voor de luchtaanvallen die op 28 februari begonnen. De dieselprijzen reageren sterker op die stijging dan de benzineprijzen.

Dat komt omdat Europa veel meer diesel dan benzine importeert. Bij de inkoop van diesel heeft Europa relatief veel last van onrust op de oliemarkt of op belangrijke handelsroutes. Zo ligt de scheepvaart in de Straat van Hormuz praktisch stil. Benzine wordt daarentegen vooral door Nederland zelf geraffineerd.

Ook blijft de vraag naar diesel in Europa groot. Vrachtverkeer, scheepvaart en industrie zijn er voor een groot deel afhankelijk van en kunnen niet zomaar overstappen op een alternatief.

"Omdat Europa afhankelijk is van diesel uit het buitenland, kan de prijs sneller oplopen als de markt onzeker wordt", zegt brandstofexpert Derk Foolen van UnitedConsumers.

Langs snelweg

Het consumentencollectief houdt de landelijke adviesprijzen voor diesel en benzine in Nederland bij op basis van de adviesprijzen van de grootste oliemaatschappijen. Die prijzen gelden doorgaans alleen langs de snelweg. Tankstations op andere locaties zijn vaak goedkoper.

Als de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en de olieprijs blijft stijgen, kunnen ook de prijzen aan de pomp verder oplopen.