NOS Nieuws - Algemeen

Fietsers kunnen naar verwachting in de loop van 2027 weer volledig over de Afsluitdijk fietsen. Dat zegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in een brief aan de Tweede Kamer. Er worden tijdelijke fietsbruggen geplaatst, zodat fietsers en wandelaars de hele lengte van de Afsluitdijk kunnen gebruiken.

Het fietspad over de 32 kilometer lange waterkering ging in 2019 dicht vanwege versterking van de dijk en de vernieuwing van sluizen en pompen. Halverwege 2024 ging het nieuwe fietspad over de Afsluitdijk grotendeels weer open. Tussen de sluizen van Den Oever en Kornwerderzand kan sindsdien over een lengte van 24 kilometer gefietst of gewandeld worden.

Bij de sluizen zelf ligt nog geen nieuw fiets- en wandelpad, omdat daar nog wordt gewerkt. Om toch naar de overkant te komen, zijn mensen aangewezen op een gratis pendelbus waar mensen hun fiets in mee kunnen nemen.

'Complex, maar technisch mogelijk'

Het kabinet heeft op verzoek van de Tweede Kamer gekeken of er bij de sluizen tijdelijke fietsbruggen kunnen komen en of dit voordeliger is dan het busvervoer. De pendelbus zou sowieso tot 2035 rijden. De kosten daarvan waren 14 miljoen euro, meldt Omrop Fryslân.

Hoewel de aanleg van de tijdelijke fietsbruggen complex zou zijn, is het technisch wel mogelijk, schrijft demissionair minister Robert Tieman in de Kamerbrief. De kosten daarvan zijn zo'n 5 miljoen euro. Daarom kiest het ministerie voor de goedkopere optie.

De fietsbruggen kunnen volgens het ministerie "op zijn vroegst" in 2027 geplaatst worden, omdat eerst de andere werkzaamheden bij de sluizen afgerond moeten worden. Wanneer dat precies gaat gebeuren, is nog niet duidelijk. Zodra de bruggen er zijn, verdwijnt ook de pendelbus.

Aanklagers in Zuid-Korea hebben de rechtbank gevraagd om de doodstraf voor de afgezette president Yoon Suk-yeol. Dat bevestigt de rechtbank waar Yoon wordt berecht. In december 2024 kondigde hij een staat van beleg aan, die hij vervolgens ook weer introk.

Afgelopen december kwam de eerste strafeis in de reeks zaken. Toen werd door aanklagers tien jaar cel geëist, onder meer voor het verhinderen van pogingen om hem te arresteren. Ook wordt Yoon beschuldigd van het leiden van een opstand. De officiele strafeis voor die zaak wordt later deze maand bekendgemaakt.

Militaire noodtoestand

In een televisietoespraak plaatste Yoon het parlement buitenspel, waarna het land in een urenlange chaos stortte. Yoon beweerde dat de oppositie sympathiseerde met de aartsvijand Noord-Korea. De oppositie riep parlementsleden en burgers op om naar het parlementsgebouw in de hoofdstad Seoul te komen, waar ook legertroepen aanwezig waren. Daar lukte het de leden om de vergaderzaal te bereiken en een resolutie aan te nemen om de noodtoestand terug te draaien. Dat kon alleen gebeuren met goedkeuring van de president, die uren op zich liet wachten.

Correspondent Gabi Verberg

De kans dat deze straf ook daadwerkelijk opgelegd wordt, is niet heel groot. De laatste keer dat Zuid-Korea de doodstraf uitvoerde was bijna dertig jaar geleden. Sindsdien is de straf wel een aantal keer opgelegd, maar niet uitgevoerd.

Een deel van de Zuid-Koreanen wil van de straf af. Een wetsvoorstel om de doodstraf definitief af te schaffen werd in 2015 besproken maar haalde het niet.

Yoon heeft alle aanklachten altijd tegengesproken, volgens hem stond hij als president in zijn recht om de staat van beleg af te roepen. Inmiddels zit Yoon al lange tijd vast in afwachting van zijn proces. In maart vorig jaar besloot de rechtbank dat hij zijn proces in vrijheid mocht afwachten. Dat werd in juli teruggedraaid. De angst was dat hij bewijsmateriaal zou vernietigen als hij op vrije voeten bleef.

Al zes dagen lang zijn alle 90 miljoen Iraniërs afgesloten van de buitenwereld. Om aanhoudende protesten de kop in te drukken, heeft het Iraanse regime het internet en grotendeels ook het telefoonverkeer stilgelegd.

Sporadisch komen er toch beelden naar buiten. Dit gebeurt via de Amerikaanse satellietdienst Starlink, het communicatiebedrijf van Elon Musk.

Hoeveel mensen in Iran precies gebruik maken van Starlink is moeilijk in te schatten. Betrouwbare informatie uit het land is schaars en er zijn ook geen buitenlandse journalisten aanwezig. Wel is zeker dat de mensen die Starlink gebruiken hun leven riskeren.

Spionage-apparatuur

Sinds vorig jaar is het in Iran verboden om Starlink te gebruiken. De zogenoemde Starlink-terminal, waarmee gebruikers met een schotelantenne verbinding maken met de satelliet, wordt beschouwd als spionageapparatuur en op het bezit daarvan staat een gevangenisstraf van maximaal tien jaar.

Starlink is voor Iraniërs op dit moment een van de weinige manieren om nog enigszins contact te maken met de buitenwereld tijdens de grootste black-out ooit in het land, zegt Amir Rashidi. Hij is een Iraans expert in digitale rechten en veiligheid van de mensenrechtenorganisatie Miaan Group, gevestigd in de VS.

"Zo'n grote black-out hebben we nog nooit gezien. Niet alleen al het internet ligt eruit, mensen kunnen ook niet bellen of berichten versturen." Al leek vanochtend een kleine groep mensen opeens te kunnen bellen naar het buitenland.

Klopjacht van regime

De Starlink-terminals die nu in Iran zijn, zijn allemaal het land in gesmokkeld. "Vooral via de Koerden in het noorden van het land", zegt Rashidi. "Maar ook via Dubai. Het is een grote zwarte markt geworden."

Het regime probeert ze de laatste dagen actief op te sporen en te verstoren. Het lijkt erop dat dit gebeurt met zware militaire apparatuur, die normaal door het leger in een oorlog wordt gebruikt. Ook zijn er berichten dat het regime met drones op zoek is naar de schotelantennes. Toch lukt het verstoren van de verbindingen maar gedeeltelijk, zeggen verschillende experts.

Internetwaakhond Netblocks stelt vast dat geprobeerd wordt om de satellietverbindingen in Iran te verstoren. "Dat is iets wat voorheen niet gebeurde", zegt oprichter Alp Toker. Hij voegt eraan toe dat Rusland mogelijk de technologie voor het verstoren met het regime heeft gedeeld.

"Wat het regime probeert, is nog niet heel succesvol", ziet Rashidi. "Ze proberen het vooral in de omgeving van Teheran. Doordat Starlink duizenden satellieten heeft in een relatief lage baan om de aarde, heb je snel internet en is het moeilijker te jammen dan wanneer gebruik wordt gemaakt van één satelliet."

Politiek drukmiddel

Starlink lijkt inmiddels ook een politiek drukmiddel te zijn geworden voor de Amerikaanse regering. President Trump liet meermaals weten de betogers te steunen. Hij zei "klaar te zijn voor actie", zonder meer details te geven. Vandaag wordt de president bijgepraat over wat Starlink kan doen om de Iraniërs te helpen.

Trump zegt daarover contact te hebben gehad met Musk. "Misschien kunnen we het internet weer aan de praat krijgen, als dat mogelijk is."

Vorig jaar dreigde de VS juist Oekraïne af te sluiten van Starlink als het niet akkoord ging met bepaalde voorwaarden in de onderhandelingen over een mineralendeal. Het systeem is van levensbelang voor het Oekraïense leger in de oorlog tegen Rusland.

Volgens Rashidi kan de internationale gemeenschap veel meer doen. "De big tech-bedrijven hebben alle hulpmiddelen in handen om te helpen." Toch ziet ook de expert dat Trump de touwtjes in handen heeft en dat het gaat om politieke bereidheid vanuit het Witte Huis.

"Ik hoop dat hij doet wat hij zegt. Het is ongelofelijk belangrijk dat veel meer mensen Starlink krijgen, niet alleen om meer aan de buitenwereld te laten zien wat er gebeurt, maar ook om meer mensen in Iran te mobiliseren voor de protesten."

In Parijs is het hoger beroep van start gegaan dat de politieke toekomst van Marine Le Pen zal bepalen. De partijleider van het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) werd vorig jaar maart veroordeeld tot vier jaar cel voor het illegaal doorsluizen van meer dan 4 miljoen euro aan Europees geld naar de partijkas.

Van die vier jaar moet ze er twee in huisarrest doorbrengen met een elektronische enkelband. De overige twee jaar cel zijn voorwaardelijk.

Bij de rechtszaak werd ook bepaald dat zij zich vijf jaar lang niet verkiesbaar mag stellen. Met dit hoger beroep hoopt ze haar politieke carrière veilig te stellen. Ook tien Europarlementariërs van haar partij gingen in hoger beroep. Het proces loopt tot 12 februari, de rechter doet in de zomer uitspraak.

Politiek vonnis

Voor het hoger beroep heeft Le Pen haar advocatenteam uitgebreid. Verder heeft ze in de aanloop naar het proces weinig gezegd. Voor haar hangt er veel van deze zaak af. Volgend voorjaar zijn er presidentsverkiezingen in Frankrijk. In peilingen gaat haar partij aan kop.

Ze heeft de beschuldigingen altijd tegengesproken. Ze stelt dat zij en haar partijgenoten om politieke redenen zijn veroordeeld: ze zou gedwarsboomd worden om te voorkomen dat ze president van Frankrijk wordt. "Ik ben uitgeschakeld, maar effectief ook miljoenen Fransen", zei ze daarover.

Rassemblement National, tot 1 juni 2018 bekend als het Front National, is de laatste jaren uitgegroeid tot de grootste oppositiepartij in het Franse parlement. Uit een recente opiniepeiling van Le Monde blijkt dat 42 procent van de Fransen het eens is met de ideeën van de rechts-radicale partij. In 2022 was dat nog 29 procent.

Le Pen is een van de populairste politici van Frankrijk en zou kans maken om de volgende presidentsverkiezingen te winnen. Als zij bij de volgende verkiezingen geen kandidaat kan zijn, heeft Le Pen gezegd dat haar rechterhand Jordan Bardella in haar plaats kan meedoen. Deze 30-jarige politicus is populair, weet via TikTok jongeren te bereiken en wordt gezien als de politieke belofte van RN.

Ook in de peilingen staat hij er goed voor. Zó goed, dat aanhangers van de partij denken dat hij meer kans maakt om de president te worden dan Le Pen.

Bij de presidentsverkiezingen van 2017 en 2022 werd Le Pen tweede achter de huidige president Macron (Renaissance), wiens populariteit naar een dieptepunt is gedaald. Hij is in 2027 na twee termijnen niet meer herkiesbaar.

Na de veroordeling van Le Pen was het de vraag of haar hoger beroep snel behandeld zou worden, nog vóór de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Het Hof van Beroep in Parijs kwam twee dagen na het vonnis al met een verklaring dat het de zaak in behandeling zou nemen. Het hoger beroep zal ongeveer een maand duren.

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:

Een nieuw jaar, een nieuwe rechtbank. Het hoger beroep van Marine Le Pen en tien andere leden van haar partij dient vanaf vandaag in het hart van Parijs: in het Paleis van Justitie op het Île de la Cité, op een steenworp afstand van de Notre Dame.

Dat er de komende weken veel op het spel staat bleek vanmiddag toen Le Pen langs een haag van journalisten en camera's de rechtszaal binnenliep. Zowel zij als haar advocatenteam onthield zich van enig commentaar.

In de rijkversierde zaal van het Cour d'appel (Hof van beroep), onder enorme bronzen kandelaren, oogde de politica geconcentreerd. De komende weken hoopt zij, zoals ze eerder deze week verklaarde, "de rechters van haar onschuld te overtuigen".

Terwijl vandaag de hoogste rechter onophoudelijk aan het woord was met het nalopen van technische details en het voorlezen eerdere verklaringen, wordt Le Pen naar verwachting volgende week naar voren geroepen om te getuigen.

Haar belangrijkste inzet is om het vijfjarige verbod op verkiezingsdeelname geschrapt of ingekort te krijgen. Of de vier rechters van het Hof van beroep daartoe besluiten, wordt pas aankomende zomer duidelijk.

In Parijs demonstreerden vorig jaar april duizenden aanhangers van Le Pen tegen haar veroordeling. Nieuwsuur maakte toen deze reportage:

Steeds vaker is een verdachte van een straatroof of overval minderjarig. Dat blijkt uit een persbericht van de politie.

Het aantal minderjarige verdachten van straatroven en overvallen neemt snel toe. In 2025 waren het er 1457, bijna een kwart meer (24 procent) dan in 2023. In 2021, 2022 en 2023 lag het aantal geregistreerde minderjarige verdachten nog rond de 1175.

Volgens de politie is in 55 procent van de straatroven of overvallen de verdachte een minderjarige. Tien jaar geleden was dit nog 35 procent van het totaal.

Sneller carrière maken

In een dubbelinterview van de De Volkskrant met korpschef Janny Knol en OM-voorzitter van het College van procureurs-generaal Rinus Otte noemen zij de situatie zorgelijk.

"Ons valt bijvoorbeeld op dat waar je voorheen zag dat jongeren geleidelijk carrière maakten in de criminaliteit, ze nu sneller de stap zetten naar ernstige misdrijven als straatroven en overvallen en heel gemakkelijk switchen tussen verschillende vormen van on- en offline criminaliteit", zei ze.

Meer doorverwijzingen naar OM

Het totaal aantal geregistreerde misdrijven bleef in 2025 met ruim 800.000 zaken ongeveer gelijk ten opzichte van een jaar geleden. Van al die verdachten waren er ruim 30.000 minderjarig. Daarvan werden er iets meer dan 24.000 doorgestuurd naar het OM, omdat het ging om een zwaar vergrijp. In andere gevallen werd het misdrijf afgedaan met bijvoorbeeld een vermanend gesprek met de politie of een doorverwijzing naar Halt.

In vergelijking met 2024 lag het aantal doorverwijzingen van minderjarigen naar het OM zo'n 12 procent hoger.

"Ik krijg er pijn van in mijn buik", zegt Erik Gerritse over het CPB-bericht vanochtend dat 12.000 huurders van corporatiewoningen daarnaast een of meerdere koopwoningen bezitten en vaak weer verhuren. Gerritse is directeur van de grote Amsterdamse wooncorporatie Ymere en kent de gevolgen maar al te goed.

Hoewel het gaat om nog niet 1 procent van het totaal aantal huurders in de corporatiesector, zijn het wel 14.374 woningen. En elk huis telt, zegt Gerritse. "Elke dag hoor ik over mensen in een schrijnende situatie of van wie het leven op pauze staat. Die mensen gun ik die woning meer dan iemand die er drie koophuizen op nahoudt."

De CPB-cijfers zijn nieuw, maar de maatschappelijke verbolgenheid groeit al een paar jaar. Vijf jaar geleden analyseerde het Kadaster cijfers in opdracht van NRC waaruit een vergelijkbaar beeld naar voren kwam, wat leidde tot Kamervragen. Corporaties laten intussen in toenemende mate nieuwe huurcontracten opstellen. En vorig jaar was er de gewonnen rechtszaak van Ymere tegen een huurder.

Wat doen deze huurders met hun koopwoning?

Een groot deel van de scheefwoners met een koophuis verhuurt dat huis, zegt het CPB. Soms aan een eigen kind, soms aan een ouder, maar veel vaker nog aan iemand die verder van hen af staat. Dat is het geval bij zo'n 4000 woningen.

Bij een paar duizend andere huizen woont een ex-partner nog in de woning. Daarnaast staan er ook nog zo'n 2000 huizen leeg, in ieder geval op papier. Het kan wel dat die huizen als tweede huis worden gebruikt of zonder registratie ook verhuurd worden. Of dat zo'n huis wordt verbouwd.

Ymere zette juridische stappen nadat aan het licht was gekomen dat een huurder in een sociale huurwoning woonde, maar ondertussen twee koopwoningen verhuurde voor duizenden euro's. De man vond dat hij niets verkeerd deed en weigerde de woning terug te geven. Daarop spande Ymere een zaak aan.

De corporatie wilde de woning terug vanwege 'dringend eigen gebruik'. Dat argument wordt normaal gesproken ingezet als een huiseigenaar er zelf in wil wonen, nu zodat er iemand kon wonen die de sociale huurwoning echt nodig heeft. De rechtbank gaf de woningcorporatie gelijk.

Aangepast contract

De zaak heeft veel teweeggebracht, zegt advocaat Koert Gobbens van het Rotterdamse Yur Advocaten. Hij helpt corporaties bij het wijzigen van huurcontracten om dit soort vormen van scheefhuur tegen te gaan, iets dat steeds meer urgentie krijgt.

"Nu is het enige dat vaak benoemd wordt, dat de woning iemands hoofdverblijf moet zijn. En zelfs dát staat nog niet altijd in bestaande contracten. De wet zegt verder vooral dat je een goede huurder moet zijn. Maar ook als een huurder meerdere koopwoningen bezit, kan diegene in theorie nog zeggen: ik zorg prima voor deze huurwoning, dus geen reden tot ontruiming."

Hoewel corporaties zich door de uitspraak van Ymere gesterkt voelen, waarschuwt Gobbens dat dit gaat om een specifieke situatie. "Elke situatie staat op zich, en het is ook altijd de vraag wat er in het contract staat. Het wijzigen van een lopend contract is lastig, een huurder zal daarmee niet snel vrijwillig akkoord gaan."

Speurwerk

Grote vraag in deze discussie: hoe kom je er als verhuurder achter dat een huurder scheefwoont en wat doe je vervolgens?

Leendert Yntema speurt beroepsmatig naar fraude. Hij werkt voor verschillende woningcorporaties en komt wekelijks gevallen tegen van huurders die ook koophuizen bezitten. Onderdeel van de onderzoeken is langsgaan bij het huurhuis.

"Als diegene keurig in de sociale huurwoning woont, kun je niet veel doen", zegt Yntema. "Maar het komt ook voor dat huurders eigenlijk in het koophuis wonen en andere mensen in de huurwoning laten wonen. Als vriendendienst, of als illegale onderhuur." In zulke gevallen kan sprake zijn van woonfraude en kan de corporatie stappen ondernemen.

Ymere vraagt inmiddels aan aspirant-huurders of ze vastgoed hebben. "Hebben ze dat, dan gaan we geen huurcontract met ze aan", zegt Gerritse. Aan de voorkant is het nu geregeld, zegt hij. Maar wil je handhaven bij bestaande huurders, dan is dat verschrikkelijk lastig. "En dat is per toeval: op basis van controles, tips van buren. Het liefst zouden we eens per jaar de gegevens naast elkaar leggen en in gesprek gaan met de mensen die dus blijkbaar genoeg woningen hebben om er zelf in te wonen."

Voorlopig komt er toch geen extra Nederlandse toeslag op pakketjes en bestellingen van buiten de Europese Unie, zoals uit China. Het demissionaire kabinet ziet ervan af omdat België en Frankrijk het ook niet doen.

Nederland wilde de extra heffing invoeren om de extra kosten van de douane te dekken, die steeds meer moet controleren.

Door de toeslag zou een pakketje met één product rond deze tijd zo'n zes euro duurder worden. Nu is dat minstens drie euro, omdat de EU-landen gezamenlijk wel een pakkettoeslag invoeren. Daar werden zij het begin vorig jaar over eens.

Minder aantrekkelijk maken

EU-landen doen dit om bestellingen bij webshops in vooral China minder aantrekkelijk te maken. Er komt een heffing van drie euro per product of productgroep. Voor een pakket met drie T-shirts en één koptelefoon wordt bijvoorbeeld een heffing van zes euro gerekend.

De heffing gaat gelden voor pakketjes ter waarde van maximaal 150 euro. Voor duurdere pakketten gelden al heffingen.

Een 40-jarige man uit het Limburgse Herten wordt ervan verdacht lange tijd meisjes seksueel te hebben misbruikt via een mede door hem ontwikkeld spel. De politie heeft beelden van zeker 150 meisjes op zijn computer gevonden.

Terwijl ze voor een webcam zaten, moesten de meisjes opdrachten uitvoeren in een zogenaamde "highscoregame", om punten te verdienen. Die opdrachten gingen steeds verder. De meisjes wisten niet dat de man live meekeek en opnames maakte.

Onder de slachtoffers zijn minstens 40 Nederlandse meisjes, zegt landelijk officier van justitie Linda van den Oever. Ook is een aantal meisjes Vlaams. "Een groot gedeelte van de meisjes is Engelssprekend, maar we weten nog niet uit welk land zij komen."

Niet allemaal gevonden

Volgens Van den Oever zijn nog niet alle 150 meisjes gevonden door het OM. Daarom doen zij een brede oproep naar kinderen of gezinnen die het verhaal met de game herkennen. "Het onderzoek is volop bezig. We proberen er ook achter te komen wat hij zelf produceerde en welk beeld hij mogelijk ontving."

De verdachte kwam deze zomer in beeld na een tip uit de Verenigde Staten. Hij was naar voren gekomen in een onderzoek naar een forum op het darkweb, waar seksuele beelden van minderjarigen werden uitgewisseld. De man werd uiteindelijk op 1 oktober aangehouden en zit sindsdien in voorarrest.

Slachtoffers van 9 tot 17 jaar

De man blijkt al sinds 2017 jonge slachtoffers online te hebben misbruikt. Naarmate ze verder kwamen in zijn 'spel', zette de verdachte de meisjes ook meer onder druk. Als ze niet zouden doen wat hij vroeg, zou hij video's op internet zetten of naar hun ouders sturen, dreigde hij. De politie vond beelden op zijn computer van huilende slachtoffers.

Het jongste slachtoffer is 9, het oudste meisje dat in beeld is bij de politie is 17. In totaal bleek uit het onderzoek dat de man duizenden kinderpornografische afbeeldingen in bezit had en ruim 300 seksuele video's van minderjarige meisjes.

De politie is nog volop bezig met het identificeren van de slachtoffers. Als de meisjes en hun ouders dat willen staat ook Slachtofferhulp klaar, laat de politie weten.

Naar verwachting verschijnt de zaak in juni voor de rechter.

Een 62-jarige man uit Veghel is veroordeeld tot 20 jaar cel voor het doodsteken van zijn 84-jarige moeder. Volgens de rechtbank heeft de verdachte het slachtoffer "op koelbloedige wijze" vermoord.

De vrouw werd in augustus 2024 in haar woning in Oss met meerdere messteken om het leven gebracht. Uit onderzoek is gebleken dat haar zoon vervolgens heeft geprobeerd de inhoud van haar kluis te stelen. Kort voor de steekpartij had hij al zonder toestemming 80.000 euro van de rekening van zijn moeder gehaald.

Een dag later werd de man aangehouden. Hij heeft bekend dat hij zijn moeder om het leven gebracht. Volgens de verdediging was hij dat niet van plan en was er dus sprake van - het juridisch minder zware - doodslag en niet van moord.

Vooropgezet plan

De rechtbank denkt hier heel anders over en oordeelt dat de verdachte de vrouw wel degelijk met een vooropgezet plan om het leven heeft gebracht. Zo stond hij vlak voor de moord rond middernacht op, pakte een pet, handschoenen en een groot mes uit zijn woning en reed naar zijn moeder.

Vlak voordat hij bij de woning van zijn moeder was, deed hij zijn "vermomming" aan. Vervolgens heeft hij met de huissleutel van zijn moeder de deur opengemaakt en haar in de slaapkamer doodgestoken.

Volgens de rechtbank had de man op meerdere momenten de mogelijkheid om af te zien van zijn plan, maar deed hij dat niet. "De verdachte koos er willens en wetens voor om zijn moeder om het leven te brengen", stelt de rechtbank.

Wisselende verklaringen

Tijdens de behandeling van zijn strafzaak had de man verklaard dat hij de kluis van zijn moeder wilde stelen en dat hij het mes had meegenomen om haar zo nodig te bedreigen. Pas in de woning zou hij het besluit hebben genomen om zijn moeder te doden, toen zij wakker bleek te zijn, meldt Omroep Brabant.

De rechtbank kan dit scenario niet rijmen met de eigen verklaring van de verdachte dat hij direct, zonder dat er een woord is gewisseld, op zijn moeder begon in te steken toen hij haar in de slaapkamer zag.

Daarnaast staat het scenario dat de verdachte had geschetst volgens de rechtbank ook haaks op zijn andere verklaring, over dat de verdachte "in een waas" zou hebben gehandeld. Die toestand was naar eigen zeggen een gevolg van het afbouwen van medicatie.

'Uit op het geld'

De rechtbank spreekt van een koelbloedige actie en dat het uit alles blijkt dat de verdachte uit was op het geld van zijn moeder. Volgens de rechtbank was de man naast zijn moeder de enige die toegang had tot haar bankrekening en hij was ook de enige aan wie zijn moeder haar huissleutel toevertrouwde. "De verdachte maakte misbruik van dit vertrouwen", oordeelt de rechtbank.

Al met al vindt de rechtbank een celstraf van 20 jaar op zijn plaats. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie, dat ook uitging van moord. Naast de celstraf moet de man ook een schadevergoeding van ruim 100.000 euro aan zijn zus betalen.

Nu de demonstraties in Iran langer en langer aanhouden, wordt de omvang van de bloedige protesten steeds duidelijker. Alhoewel er nog steeds maar mondjesmaat beeld naar buiten komt en bellen nauwelijks mogelijk is, geeft de schaarse informatie iets meer zicht op de gruwelijkheden.

Op geverifieerde beelden zijn honderden demonstranten te zien op de straten in verschillende steden van Iran. Gebouwen staan in brand en op straat liggen lijkzakken.

VN-commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk spreekt van honderden doden. Persbureau Reuters schrijft op basis van een Iraanse functionaris dat het aantal doden hoger ligt, rond de 2000. Volgens de functionaris zouden onder die doden zowel Iraanse ambtenaren als burgers zijn.

Ook een BBC-correspondent zegt dat hij "met zekerheid kan zeggen dat het aantal doden in de duizenden moet lopen". En ook HRANA, een mensenrechtenorganisatie gevestigd in de VS, meldt ruim 2000 geverifieerde doden.

Grote internetblokkade

Het exacte dodental is niet onafhankelijk te verifiëren. In Iran is geen sprake van vrije pers en ook buitenlandse journalisten kunnen het land niet in. Er is nog altijd een grote telecom- en internetblokkade. Het is bijna onmogelijk om een betrouwbaar beeld te schetsen van de situatie in het land.

Vanwege de internetblokkade is het voor media lastig te verifiëren wanneer foto's en video's zijn gemaakt. Beelden verschijnen vaak pas veel later online.

VN-commissaris Türk zegt geschokt te zijn door het toenemende geweld van de Iraanse veiligheidsdiensten tegen de demonstranten. "Deze cyclus van afschuwelijk geweld kan niet langer doorgaan", zei een woordvoerder namens Türk.

Trump: blijf demonstreren

De Amerikaanse president Trump blijft zich, net als vele andere functionarissen, uitspreken over de situatie in Iran. Trump zei in een post op zijn eigen platform Truth Social dat "patriotten moeten blijven demonstreren" en dat "de moordenaars een grote prijs zullen betalen".

Ook schrijft Trump dat hij al zijn vergaderingen met een Iraanse diplomate heeft geschrapt, "tot het moorden stopt". De president schrijft verder dat hulp onderweg is.

De VS riep een paar uur geleden Amerikaanse burgers in Iran op om Iran "nu" te verlaten, over land naar bijvoorbeeld Armenië of Turkije. Anders is het advies aan Amerikanen in Iran om een veilige plek te zoeken met een voorraad aan medicijnen, water en voedsel, en de betogingen te mijden.

Gisteren zei Trump heffingen van 25 procent op te gaan leggen aan landen die nog zaken doen met Iran.

Ziekenhuizen overspoeld

Een Iraanse arts, werkzaam in Londen, probeert contact te onderhouden met zijn netwerk van artsen in Iran. De BBC schrijft dat dat normaal gesproken prima ging, maar dat contact krijgen nu niet lukt. Een laatste bericht dat de arts kreeg luidde: "In de meeste ziekenhuizen is het net een oorlogsgebied. We hebben een tekort aan voorraden, een tekort aan bloed."

Een aantal dagen geleden werd duidelijk dat ziekenhuizen worden overspoeld met dode en gewonde patiënten. De Iraanse arts Kayvan Mirhadi in de VS zei beelden te hebben gezien van zeer gerichte sluipschutterschoten. "Ze schieten mensen direct in hun hoofd, hart en ogen, vaak jonge mensen."

Sinds dit weekend zou het er heftiger aan toe gaan. "Ik denk dat ze dit weekend groen licht hebben gegeven om mensen gewoon neer te schieten. Ik hoor van verschillende bronnen dat er met AK-47's en pistolen op demonstranten is geschoten."

Onderstaande beelden zijn ergens tussen 9 en 11 januari gemaakt. Op straat zijn lijkzakken te zien.

De Verenigde Staten hebben bij de aanval op een vermeende drugsboot bij Venezuela begin september gebruikgemaakt van een vliegtuig dat was gecamoufleerd als burgervliegtuig. Daarmee heeft het land volgens The New York Times Amerikaanse en internationale wetten overtreden.

Het vliegtuig was volgens de krant overgeschilderd om eruit te zien als een normaal burgertoestel. Aan de buitenkant waren ook geen wapens te zien. De opvarenden van de boot wisten zo niet dat ze door een militair toestel werden benaderd.

Volgens deskundigen die The New York Times sprak, heeft het Amerikaanse leger zich schuldig gemaakt aan een oorlogsmisdrijf.

Bij de aanval kwamen elf opvarenden om het leven. Twee van hen klampten zich vast aan het wrak; bij een tweede beschieting werden ook zij om het leven gebracht.

De beelden van de aanval werden door president Trump gedeeld op Truth Social:

De Amerikaanse actie riep meteen een golf van verontwaardiging op. Er waren veel vragen over de juridische basis voor het Amerikaanse optreden. Later werd ook bericht dat het bootje niet onderweg was naar de VS, maar vermoedelijk naar Suriname.

The New York Times heeft vragen over het gebruik van het vermomde vliegtuig voorgelegd aan de betrokken instanties in Amerika, maar bevestiging van de bevindingen van de krant blijft uit. De reden is onder meer dat het toestel een geheime status heeft, waardoor er geen informatie mag worden gedeeld. Een woordvoerder van het Witte Huis zegt in het artikel dat de aanval op de boot voldoet aan de eisen van het internationaal oorlogsrecht.

Na de aanval begin september volgden er meer. De Amerikanen doodden honderden opvarenden van vermeende drugsboten zonder vorm van berechting.

De Amerikanen hadden voorheen als beleid dat boten die werden verdacht van drugssmokkel werden gestopt. Als er bij een doorzoeking drugs werden gevonden, werden de verdachten voor een rechter gebracht.

Nederlandse marine

Ook ons land was nauw betrokken bij die aanpak vanwege de strategische ligging van de eilanden Bonaire, Curaçao en Aruba, die bij het Koninkrijk der Nederlanden horen. Ze liggen voor de kust van Venezuela in een gebied waar veel drugs worden gesmokkeld.

De Nederlandse marine werkte daarom vaak samen met de Amerikanen, maar die samenwerking is vanwege de aanvallen abrupt gestopt. Minister Brekelmans zei in een toelichting dat de Amerikanen een andere "route" hebben ingezet door verdachten niet aan te houden maar te beschieten. "Dat is echt aan hen om dat te doen, daar maken wij geen deel van uit."

Het blijft onduidelijk waarom de Verenigde Staten gebruik zouden hebben gemaakt van het vermomde vliegtuig. Bij andere aanvallen op vermeende drugsboten maakte de VS gebruik van militaire drones.

Eén van de grootste literaire festivals in Australië is afgelast vanwege ophef over een Palestijns-Australische schrijfster die als spreker op de gastenlijst stond.

Schrijfster Randa Abdel-Fattah was uitgenodigd om haar nieuwe roman op het festival te bespreken. Dat leidde binnen de Joodse gemeenschap tot controverse, omdat ze zich in de afgelopen jaren kritisch zou hebben uitgelaten over Israël en over de oorlog in Gaza.

Ook de premier van de deelstaat Zuid-Australië sprak zich uit tegen haar deelname, waarna het bestuur van het festival haar uitnodiging besloot in te trekken, "uit respect voor een gemeenschap die lijdt onder de gevolgen van een verwoestende gebeurtenis."

Kort na Bondi

In de verklaring, die inmiddels offline is gehaald, schreef het festivalbestuur dat het "niet cultureel verantwoord zijn om Abdel-Fattah te blijven uitnodigen in deze ongekende tijd, zo kort na Bondi". Het bestuur verwijst daarmee naar de aanslag op een Joods festival in Sydney, waarbij eind vorige maand 15 mensen werden gedood.

De kritiek kwam onder meer voor uit het feit dat Abdel-Fattah, na de aanslagen van 7 oktober 2023 in Israël door Hamas haar profielfoto op sociale media wijzigde in een afbeelding van een persoon met een Palestijnse vlag.

In een interview met de Australische publieke omroep ABC, zei de schrijfster later dat ze "op dat moment nog geen idee had wat er aan de hand was." "Natuurlijk keur ik het doden van burgers niet goed", zei ze.

Massale boycot

Het besluit om haar terug te trekken van het festival leidde tot grote verontwaardiging bij 180 andere uitgenodigde schrijvers. Zij trokken zich vervolgens terug van het evenement, onder andere de Britse schrijfster Zadie Smith en de oud-premier van Nieuw-Zeeland, Jacinda Ardern.

Ook directeur Louise Adler van het festival diende haar ontslag in. In een open brief aan de Britse krant The Guardian, schrijft ze: "Ik kan niet meewerken aan het monddood maken van schrijvers."

Adler, die zelf Joods is en lid van de Joodse belangenorganisatie JCA, schreef dat het besluit over Abdel-Fattah het resultaat was van "druk van pro-Israëlische lobbyisten, bureaucraten en opportunistische politici".

'Censuur'

De schrijfster zelf reageert furieus. "Dit is een schaamteloze daad van anti-Palestijns racisme en censuur", schrijft Abdel-Fattah op sociale media. "Ik heb niets te maken met het bloedbad in Bondi."

Het festivalbestuur heeft zijn excuses aangeboden voor hoe het besluit werd gebracht, omdat het "juist meer verdeeldheid heeft gezaaid". Het laat weten dat het festival niet meer kan doorgaan zoals gepland en dat het overgebleven bestuur ook opstapt.

Abdel-Fattah accepteert de verklaring niet: "Het is duidelijk dat het hen gaat om hoe de beslissing werd gecommuniceerd en niet om de beslissing zelf."

Correspondent Meike Wijers

Alles wat mogelijk iets te maken heeft met het Israëlisch-Palestijnse conflict of de oorlog in Gaza ligt op dit moment ontzettend gevoelig in Australië. Abdel-Fattah is geen activist, maar een schrijver die onder meer schrijft over het conflict.

Mede door de aanslag in Sydney komt er een aantal heel grote veranderingen aan in Australië. Volgende week komt het parlement terug van reces om een aantal vergaande wetten te bespreken. Het lijkt er nu op dat die ook zullen worden aangenomen.

Als deel van die nieuwe wetten worden demonstraties bijna allemaal verboden. Ook komen er heel strenge wetten op haatzaaien. Dat heeft nu al effect, want vandaag kondigde een neonazistische organisatie aan dat die zichzelf gaat opheffen, omdat de leden bang zijn dat ze celstraf krijgen.

De provincie Drenthe heeft extra toezichthouders ingezet in de omgeving van de basisschool in Ruinen waar gisteren een wolf is gezien. Dat zegt gedeputeerde Gert-Jan Schuinder (BBB) tegen RTV Drenthe.

De provincie heeft inmiddels bevestigd dat het om een wolf gaat die op een aangrenzend sportveld bij basisschool 't Oelebröd is gezien. "Op basis van de beelden was goed te analyseren dat het qua formaat en houding om een wolf ging", zegt Schuinder.

Ook het vermoeden dat het om een zogenoemde passerende wolf ging, is door deskundigen bevestigd. "Dat gebeurt vaker in deze periode. Jonge wolven gaan op zoek naar een nieuw leefgebied. Dat is soms moeilijk te vinden en soms lopen ze dan door een dorp. Dat is niet wenselijk, maar is nou eenmaal de situatie."

Bekijk hier de camerabeelden:

De basisschool hield de deuren gisteren uit voorzorg de hele dag dicht. Vandaag zitten de kinderen gewoon weer in de klas. "De kinderen weten dat we extra toezichthouders hebben. We houden goed in de gaten waar de wolven zich nu bevinden", aldus Schuinder.

Sommige deskundigen, maar ook ouders van leerlingen, vonden de sluiting van de school overdreven. "Niet bij alle zichtmeldingen worden de burgemeester en dergelijke ingeschakeld", zegt Schuinder.

Hij snapt dat de basisschool koos voor een sluiting. "Als je niet weet waar het beest uithangt en geen bevestiging krijgt waar hij is, dan moet je een beslissing nemen. Ik sta er volledig achter."

Niet de probleemwolf

De provincie heeft geen aanwijzingen dat de gespotte wolf in de buurt van de school de 'probleemwolf' is. Daarmee wordt wolf GW4890m bedoeld, een dier dat herhaaldelijk schapen heeft aangevallen achter wolfwerende rasters. De provincie wil die wolf afschieten.

Toch maakt de provincie zich ook zorgen om de wolf die bij de school is gezien. "Elke wolf die in de nabije omgeving van mensen komt, is mogelijk een niet-schuwe wolf. En een niet-schuwe wolf betekent niet gelijk dat hij een probleemwolf is, maar het is wel zo dat hij dan langzamerhand went aan menselijk contact. Dat is niet wat een wolf hoort te doen."

Met de winst van twee Golden Globes eergisteren, twee vrijwel zekere Oscarnominaties (animatie en liedjes) en ruim 500 miljoen streams op Netflix blijft de animatiefilm KPop Demon Hunters in het middelpunt van de belangstelling staan. "Het doet een beetje denken aan het succes van Frozen".

Al twee maanden nadat de animatiefilm vorig jaar juni was uitgekomen op Netflix, was het de meest bekeken film ooit op het streamingplatform. Het invloedrijke Time Magazine noemde het de doorbraak van het jaar 2025.

De animatiefilm volgt het fictieve Zuid-Koreaanse/Amerikaanse zangtrio Huntrix dat in het geheim demonen bestrijdt, terwijl leadzangeres Rumi met haar innerlijke demonen strijdt. De film bevat liedjes die zijn geschreven en worden gezongen door artiesten die actief zijn in de populaire Zuid-Koreaanse muziekstroming K-pop.

Aanstekelijke liedjes

"Het is heel slim gemaakt", zegt NPO 3FM-dj en kenner van de Aziatische cultuur Mai Verbij. "Bij de jongere generatie was K-pop al enorm populair en in de film zitten nummers die enorm catchy zijn en choreografieën die kinderen kunnen nadansen".

Ze roemt ook het verhaal. "Het volgt de K-pop-formule en mixt het met Pixar-achtige (makers van onder meer Toy Story en Finding Nemo, red.) elementen met superhelden en slechteriken."

Time Magazine stelde dat het de eerste animatiefilm is sinds Frozen in 2013 "die zo alom vertegenwoordigd is in onze levens". De vergelijking komt niet uit de lucht vallen; ook Frozen had een vrouwelijke hoofdpersoon die een strijd voerde met zichzelf.

Veel merchandise

Ook de kleurrijke personages uit beide animatiefilms lenen zich goed voor allerlei merchandise: van speelgoed tot kleding. Verbij: "Je zag tijdens Halloween dat veel mensen zich hadden verkleed als een van de personages uit de film."

Netflix sloot voor het speelgoed gebaseerd op de film deals met Mattel en Hasbro. Maar dat de speelgoedmakers er niet van uitgingen dat de film zo'n succes zou worden, blijkt wel uit de overeenkomst met Netflix die ze pas in oktober sloten. Daardoor waren ze veel te laat om tijdens kerst te profiteren van het gigantische succes van de film.

Koreaans karakter

De film werd bedacht door de Canadees-Koreaanse filmmaker Maggie Kang. Zij wilde een tekenfilm maken die geworteld was in de Zuid-Koreaanse cultuur. In het verhaal komt onder meer een verwijzing voor naar Jeoseung Saja, een boodschapper die volgens Koreaanse vertellingen zielen naar de onderwereld begeleidt.

Hoewel de film ook veel Noord-Amerikaanse invloeden bevat en grotendeels Engelstalig is, komt het Koreaanse karakter goed naar voren, vooral in de manier waarop K-pop wordt getoond, zegt Verbij. "In de K-pop wil je als groep het populairst zijn met het best bedachte concept. Dus je ziet dat de ene groep als thema meer een schattige uitstraling heeft, terwijl andere groepen wat stoerder zijn of juist wat sexyer. Die verschillen zie je ook in de film terug."

Wel zegt ze dat de film geen compleet beeld geeft van de K-pop. "Als je het kritisch bekijkt, mis je de wurgcontracten en schandalen van de K-pop, maar over het algemeen is de esthetiek er heel erg sterk in verwerkt en is het heel herkenbaar."

Hoog in de hitlijsten

Het succesvolste uit de film zijn toch wel de aanstekelijke liedjes. Waar Let It Go uit Frozen in 2014 onder meer een Oscar won en hoog in de hitlijsten stond, lijkt Golden uit KPop Demon Hunters dat succes voorbij te streven. Dat nummer, dat in de film wordt gezongen door Huntrix, staat na zes maanden wereldwijd nog altijd in de top 10 van meest gestreamde nummers.

Ook staat het nummer al 23 weken in de Nederlandse Top 40, waarvan 19 weken op een top 10-positie. Daarnaast won het al een Golden Globe voor beste originele lied in een film en is het genomineerd voor twee Grammy Awards.

Het nummer is op YouTube al meer dan een miljard keer bekeken:

Ook op de radio wordt het nummer veelvuldig gedraaid. Dat is een groot verschil met een aantal jaar geleden, zegt radio-dj Verbij. "Je ziet eigenlijk al jaren dat K-popnummers veel worden gestreamd op Spotify en worden bekeken op YouTube, maar dat radiostations het niet draaiden. Dat is vorig jaar echt onwijs gekanteld."

Als voorbeeld noemt ze het nummer APT van Rosé en Bruno Mars dat veel voorbijkomt en nummers van Blackpink, de K-popgroep waar Rosé in zit. Ook KPop Demon Hunters heeft volgens haar aan die populariteit bijgedragen. "Het is nu echt mainstream geworden."

Ook het nummer Soda Pop uit de film werd een grote hit:

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen heeft morgen een ontmoeting in het Witte Huis met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio en vicepresident Vance. Onderwerp van gesprek zijn de plannen van president Trump om Groenland in te lijven.

"We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet", zei Trump zaterdag. Door Groenland, een autonoom gebied van Denemarken, in te nemen, wil hij naar eigen zeggen voorkomen dat het eiland binnen de Russische of Chinese invloedsfeer komt te vallen.

Rasmussen maakte vandaag bekend dat hij samen met zijn Groenlandse ambtsgenoot Motzfeld naar de VS gaat om te praten over de situatie. "De Amerikaanse vicepresident JD Vance wilde ook aan de gesprekken deelnemen en zal de ontmoeting voorzitten. Daarom vindt deze in het Witte Huis plaats", zei Rasmussen op een persconferentie. "In de vergaderzaal kunnen we elkaar in de ogen kijken." Vance wil net als Trump Groenland innemen.

'Einde NAVO'

Groenland is net als de Denen mordicus tegen een overname door de VS. De wens van Trump "kan op geen enkele manier" worden ingewilligd, stelde de regering al in een verklaring. "Als onderdeel van het Deense Gemenebest is Groenland NAVO-lid. Daarom moet de verdediging van Groenland via de NAVO verlopen."

Vorige week veroordeelde de Deense premier Mette Frederiksen de Amerikaanse dreigementen ook al scherp. "Een aanval van de VS betekent het einde van de alliantie", zei ze. Zij kreeg gisteren bijval van Eurocommissaris Andrius Kubilius (Defensie). Hij bezigde soortgelijke woorden tijdens een veiligheidsconferentie in Zweden.

Gisteren zei NAVO-secretaris-generaal Rutte in Kroatië dat de NAVO-lidstaten gezamenlijk moeten zorgen dat Groenland beschermd wordt tegen landen als Rusland en China. Er zou gewerkt worden aan "nieuwe stappen" om de veiligheid van het arctische eiland te verzekeren. Rutte heeft de dreigementen van Trump nog niet veroordeeld.

Volgende week maandag ontmoet de Deense minister Poulsen van Defensie Rutte om te praten over een grotere militaire aanwezigheid van de NAVO op Groenland.

Foto's Witte Huis

Trump lijkt in ieder geval voorlopig niet af te zien van zijn plan. Het Witte Huis deelde vandaag op sociale media bewerkte foto's waarop Trump naar Groenland kijkt. "Tik om de situatie te volgen", luidt het bijschrift bij de post op X.

Trumps idee om Groenland te annexeren, is niet geheel nieuw. In 2019 opperde hij tijdens zijn eerste ambtstermijn al om het eiland te kopen, iets wat de VS in 1946 ook al probeerde. Toen werd een bod van 100 miljoen dollar geweigerd.

Centrale banken wereldwijd steunen de voorzitter van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, nadat hij gedagvaard werd door het ministerie van Justitie in de Verenigde Staten.

Powell sprak zich zondag in een videoverklaring uit tegen de druk van de regering-Trump die dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat. Powell werd gedagvaard wegens het overschrijden van kosten bij de renovatie van Fed-gebouwen, maar volgens hem is dit niet de echte reden voor de dagvaarding en moet het in een bredere context gezien worden.

Volgens Powell wordt er gedreigd met een strafrechtelijk onderzoek omdat de Fed de rente vaststelt om "het algemeen belang te dienen, in plaats van de voorkeuren van de president te volgen".

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) steunt de solidariteitsverklaring van centrale banken wereldwijd aan Powell. "We staan volledig achter voorzitter Jerome Powell" en "het is cruciaal dat de onafhankelijkheid van de Fed en zijn voorzitter behouden blijft", schrijft de ECB in een verklaring. De Nederlandsche Bank (DNB) valt hier ook onder. Leiders van centrale banken van onder andere Engeland, Canada en Zuid-Korea steunen de verklaring ook.

Onafhankelijk

De Fed (Federal Reserve) is een onafhankelijk instituut in de Verenigde Staten, en die onafhankelijkheid is belangrijk, benadrukken de centrale banken. Als centrale bank van de VS zorgt de Fed ervoor dat prijzen stabiel blijven en niet te hard stijgen.

Sommige politici zouden de rente graag verlagen om geld lenen goedkoper te maken, wat hen voor de verkiezingen populairder zou kunnen maken. Centrale banken houden juist rekening met de langere termijn en nemen daarvoor soms impopulaire beslissingen zoals het duurder maken van het lenen van geld.

Trump uitte al vaker kritiek op Powell omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt. Op korte termijn kan de verlaging zorgen voor economische groei, maar op de langere termijn kan het de inflatie verder aanjagen. Eerder probeerde de Amerikaanse president al een bestuurder van de Fed, Lisa Cook, te ontslaan, maar de rechter oordeelde dat dit onterecht was.

Trump kreeg ook al kritiek van zijn eigen partijgenoot senator Thom Tilles. Hij leverde felle kritiek op het ministerie omdat de Amerikaanse regering een eind zou maken aan de onafhankelijkheid van de Fed met deze actie. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel", zei Tilles in een reactie op de video van Powell.

Ook Trumps eigen minister van Financiën, Scott Bessent, is niet blij met de dagvaarding. Hij zei volgens nieuwsmedium Axios dat die "een zooitje creëert", en slecht zou zijn voor de financiële markten.

Nederland roept de ambassadeur van Iran op het matje vanwege het geweld van de Iraanse overheid tegen vreedzame demonstranten. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel noemt het buitensporig.

"Ik ben diep geschokt door het bloedige geweld tegen Iraanse demonstranten", zegt Van Weel. Het ontbieden van de ambassadeur betekent dat Nederland formeel protest aantekent tegen het geweld, de "grootschalige willekeurige arrestaties en de internetblokkades". Ook andere Europese landen, zoals Finland, Spanje en België, hebben de Iraanse ambassadeurs in hun land ontboden.

Bij de Iraanse ambassade in Den Haag zijn enkele tientallen mensen bijeen gekomen om te demonstreren tegen het regime van het land. Op borden van actievoerders stonden teksten als 'Stop killing', 'S.O.S. Iran!' en 'Make Iran great again'. Sommige mensen hadden de oude Iraanse vlag bij zich, een groen-wit-rode vlag met in het midden een leeuw met zwaard. De vlag werd tot 1979 gebruikt.

Via sociale media komen berichten naar buiten dat de politie en het leger gericht op burgers schieten. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn er meer dan duizend, of zelfs meer dan tweeduizend mensen gedood. Ook een Iraanse functionaris noemde tegenover persbureau Reuters een aantal van tweeduizend. De berichten zijn lastig te verifiëren omdat het internet in het land door de overheid is platgelegd en telefoneren ook nauwelijks mogelijk is.

De lijkzakken liggen op straat door overvolle mortuaria in Iran:

Scenario's

De Duitse bondskanselier Merz houdt rekening met een snelle val van het Iraanse regime. "Als een regime alleen aan de macht kan blijven door geweld te gebruiken, dan is het in feite afgelopen met ze", zei hij tijdens een bezoek aan India. De Amerikaanse president Trump dreigde al met militair ingrijpen. Amerikaanse media melden dat het leger daarvoor verschillende scenario's heeft besproken.

In Iran wordt al twee weken geprotesteerd. Steeds meer mensen gaan dag in dag uit de straat op omdat zij een einde willen aan het streng-islamitische regime van ayatollah Khamenei.

Wat gebeurt er als een ambassadeur wordt ontboden?

De ambassadeur krijgt het verzoek om zich op een bepaald tijdstip te melden op het ministerie. Eigenlijk wordt daar altijd gehoor aan gegeven, zo zijn de regels van de internationale diplomatie. Wat volgt is een beleefde, maar koele ontvangst. Dat gebeurt meestal niet door de minister, maar door een hoge ambtenaar.

De ambassadeur krijgt in zakelijke bewoordingen uitgelegd waarom hij of zij ontboden is en krijgt de gelegenheid daarop te reageren. Over de precieze inhoud van het gesprek worden ook achteraf geen mededelingen gedaan. Het ontbieden van een ambassadeur heeft vooral symbolische waarde.

Het Isala-ziekenhuis in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan de moeder en de kinderen die slachtoffer werden van de donoraffaire-Jan Wildschut in de jaren 80. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bepaald.

In 1988 onderging de moeder een behandeling bij de gynaecoloog en vruchtbaarheidsarts. De afspraak was dat zij behandeld zou worden met het zaad van haar toenmalige echtgenoot. Wildschut gebruikte zonder medeweten van het stel zijn eigen zaad, waaruit een drieling werd geboren. De moeder en de kinderen stelden het ziekenhuis aansprakelijk voor de schade die zij daardoor hebben geleden.

Het ziekenhuis deed een beroep op verjaring maar daar gaat het gerechtshof niet in mee. Het hof oordeelt dat de inbreuk "op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de moeder en de kinderen zo ernstig is dat het onaanvaardbaar is om de claim af te wijzen vanwege verjaring". De hoogte van de schadevergoeding moet nog worden vastgesteld.

Toevallig

In de jaren 80 verwekte Wildschut tientallen donorkinderen met zijn eigen sperma. Niet alleen deed hij dat bij vrouwen die zwanger wilden raken van een donor, maar ook bij vrouwen die zwanger wilden worden van het sperma van hun eigen partner.

De zaak kwam in oktober 2020 toevallig aan het licht toen een donorkind via een internationale databank een DNA-match had met een nicht van Wildschut. De arts was toen al overleden.

De Zwolse gynaecoloog hield zich van 1981 tot en met 1993 in het toenmalige Sophia Ziekenhuis in Zwolle onder meer bezig met 'kunstmatige inseminatie donorsperma' (KID) en Kunstmatige Inseminatie met sperma van de Eigen partner (KIE).

In maart 2021 vertelden drie donorkinderen van Wildschut aan de NOS hoe zij met het nieuws omgingen:

Een plofkraak heeft vannacht veel schade veroorzaakt aan een reisbureau in Amsterdam. Naast het reisbureau zit een geldautomaat, vermoedelijk was die het doelwit. De gevel van het pand is weggeblazen en binnen ligt veel puin.

Veel mensen hoorden de plofkraak, rond 04.00 uur aan het Osdorpplein. "Ik woon zelf in Oud-West en kon hier de twee knallen horen", laat een Amsterdammer weten aan stadsomroep AT5.

Na de explosie brak brand uit:

Het is nog onbekend wat voor explosieven zijn gebruikt bij de plofkraak.

Getuigen hebben aan de politie verklaard dat drie mensen, volledig in het zwart gekleed, samen op één motorscooter na de plofkraak zijn gevlucht in de richting van de Cornelis Lelylaan. Het is nog onduidelijk of er iets is buitgemaakt. De politie doet onderzoek.

De prijzen zijn het afgelopen jaar net zo hard gestegen als het jaar ervoor. Net als in 2024, kwam de inflatie over 2025 uit op 3,3 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee ligt de inflatie nog altijd ver van het gewenste niveau van zo'n 2 procent.

Afgelopen jaar waren het met name voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken die het leven duurder maakten. De prijzen lagen in 2025 gemiddeld 4 procent boven de prijzen van het jaar daarvoor.

Van voeding en dranken schoot vorig jaar vooral de prijs van rundvlees flink omhoog, met 23 procent. Daarnaast werd een kopje koffie met ruim 20 procent stevig duurder.

Ook de prijs van cacao (18,8 procent) en chocolade (18,4 procent) nam behoorlijk toe. Een andere grote prijsaanjager was boter, dat ruim 11 procent in prijs steeg.

Huurverhoging

CBS-econoom Frank Notten noemt de huren als grootste drijfveer van de hoge inflatie. "Dat tikt aan", benadrukt hij. De huren stegen in 2025 harder dan een jaar eerder. Dat stuwt de inflatie."

Tegen prijsstijgingen staan ook producten die vorig jaar juist goedkoper werden. Voor een vliegticket betaalde je in 2025 gemiddeld 7,2 procent minder dan in 2024. Verder was een liter benzine 2,4 procent goedkoper.

Voor een mobiel telefoonabonnement betaalde je 6,7 procent minder. "Daardoor komt de inflatie over 2025 op hetzelfde percentage uit als 2024", zegt Notten.

Wat de pijn voor consumenten ook matigde, waren de gestegen lonen. Vorig jaar lagen de cao-lonen gemiddeld 5 procent hoger dan in 2024. Die loonstijging is weliswaar minder dan in de twee jaren ervoor, maar is wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar.