Celstraf van 30 jaar voor vader vermoorde Ryan (18), 20 jaar cel voor broers
Khaled al N. is bij verstek veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf voor de moord op zijn 18-jarige dochter Ryan uit Joure. Dat is vijf jaar hoger dan dat het Openbaar Ministerie (OM) had geëist. Haar broers, Mohamed (23) en Muhanad (25), moeten twintig jaar de gevangenis in voor het medeplegen van de moord.
De rechter vindt dat er genoeg bewijs is dat het drietal schuldig is aan moord op Ryan, en noemt haar dood "een tragisch dieptepunt van een familiegeschiedenis waarin onderdrukking van vrouwen de rode draad vormde".
Het OM eiste eind november een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 25 jaar tegen de vader. Tegen de broers was twintig jaar geëist voor het medeplegen van de moord.
Hoe reëel het is dat de vader zijn straf gaat uitzitten, is niet duidelijk. Hij is na de moord gevlucht naar Syrië en wordt internationaal gezocht. Er is geen justitiële samenwerking met Syrië, waardoor Nederland hem niet kan laten arresteren en uitleveren. Het OM zegt wel te blijven zoeken naar mogelijkheden om de man in de toekomst toch naar Nederland te krijgen, of om hem zijn straf in Syrië te laten uitzitten.
'Onbegrijpelijk en onverteerbaar'Volgens de rechtbank in Lelystad is Ryan "op gruwelijke wijze" om het leven gebracht, omdat zij de eer van de familie zou hebben geschonden door zich te westers te gedragen. "Ze zou met haar vrije gedrag de familie-eer hebben besmeurd."
De vader van Ryan speelde een leidende rol in haar moord. Hij had de mond vol van eer, maar nam op geen enkele wijze verantwoordelijkheid, zei de rechter. De rechtbank noemde verder het door hem gepleegde dodelijke geweld tegen zijn dochter "onbegrijpelijk en onverteerbaar".
Ook was het steeds de bedoeling om alle schuld bij al N. neer te zetten, om zo de broers uit de wind te houden. Ook het vluchten van de vader naar Syrië was onderdeel van dat plan. "Het is de taak van een ouder om zijn kind te steunen en tot bloei te laten komen. Khaled deed het tegenovergestelde."
De rechter houdt bij de strafoplegging rekening met de jonge leeftijd van de broers en het feit dat zij door hun vader zijn aangestuurd en dat zij onder druk hebben gehandeld.
Uit achtergehaalde berichten blijkt dat zij zich na de moord op Ryan geen zorgen maakten over hun zusje. "Sporen wissen was hun enige zorg", aldus de rechter. Zo hadden de broers foto's en video's verwijderd van de telefoon van Ryan en aan familieleden gevraagd om chats met haar te verwijderen.
'Te westers'Het lichaam van Ryan werd op 28 mei 2024 gevonden in een moeraspoel bij de Oostvaardersplassen. Er werd achttien meter ducttape gebruikt om Ryan vast te binden, waarna ze levend het water in werd gegooid. Ze werd gevonden met haar handen op haar rug gebonden, haar neus en mond waren afgeplakt met tape.
Het OM achtte bewezen dat haar vader en broers met een vooropgezet plan Ryan hebben vermoord. "Zij zagen Ryan als een last die uit de weg geruimd moest worden", aldus het OM. Ryan kwam uit een streng-islamitisch gezin, waarover bij de politie al meerdere incidenten bekend waren. Ze worstelde met de traditionele opvattingen van haar gezin.
Een van haar broers liet eerder aan de politie weten dat hij vond dat Ryan de eer van de familie had aangetast door zichzelf live op TikTok te filmen zonder hoofddoek en met make-up.
PsychopaatBij de inhoudelijke behandeling van de zaak in november zeiden de broers dat ze onschuldig waren en dat hun vader hun zus heeft vermoord. De broers noemden de vader een "psychopaat" en een "monster".
De broers hadden zich maandenlang beroepen op hun zwijgrecht. Het OM vroeg zich af waarom zij niet "van de daken" schreeuwden dat ze onschuldig waren.
De vader van de omgebrachte Ryan is naar het noorden van Syrië vertrokken en is daar hertrouwd. Vanuit het land schreef hij vorig jaar in een brief in De Telegraaf dat hij zijn dochter heeft gedood. In de inhoudelijke zitting liet hij dat in november ook herhalen door zijn advocaat.
Vorm van femicideBinnen het gezin dat uit Syrië vluchtte en in het Friese Joure terechtkwam, speelden veel problemen. Volgens Omroep Flevoland was het gezin bekend bij veel hulpverleningsinstanties en de politie. Vanaf 2022 verbleef Ryan meerdere keren in instellingen en opvanglocaties.
Ryan verklaarde zelf al eens bij de politie dat haar vader haar en meerdere familieleden mishandelde en bedreigde.
Justitie zei dat Ryan slachtoffer is geworden van "eermoord, een vorm van femicide". Daarvoor is geen plek in Nederland, zei de officier van justitie.
In Taftanaz, in de noordelijke provincie Idlib, sprak Nieuwsuur met kennissen en familieleden van Khaled al-N: