Aggregator

De Schotse politie is een onderzoek begonnen naar een verblijf van de Britse ex-prins Andrew en de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein op Balmoral Castle. Dat kasteel in de Schotse Hooglanden is het zomerverblijf van de Britse koninklijke familie.

De gevallen prins zou daar in 1999 zijn geweest met Epstein en diens handlanger Ghislaine Maxwell. Het is niet duidelijk waar precies onderzoek naar wordt gedaan of wat er zou zijn gebeurd op het koninklijke landgoed. De politie zegt "informatie" te hebben ontvangen en op basis daarvan een onderzoek te zijn gestart.

Een woordvoerder zegt dat het onderzoek zich "in een zeer vroeg stadium bevindt" en dat zolang het loopt de politie geen uitspraken doet. "Het belang van de slachtoffers staat centraal", aldus de politiewoordvoerder.

Banden met Epstein

Andrew Mountbatten-Windsor, broer van koning Charles, verloor in 2025 ook de titel 'prins', nadat hij zijn andere titels en koninklijke privileges al was kwijtgeraakt. Dat heeft alles te maken met zijn banden met Epstein.

Epstein was een rijke Amerikaanse zakenman die bekend werd door zijn vele contacten met invloedrijke mensen. Hij vergaarde zijn vermogen door onder meer investeringen en het beheren van het vermogen van puissant rijke klanten.

Hij had toegang tot politici, beroemdheden en leden van koninklijke huizen over de hele wereld, onder wie Andrew.

In 2008 werd Epstein veroordeeld voor gedwongen prostitutie en in 2019 werd hij opgepakt op verdenking van seksueel misbruik van minderjarigen, waar hij al eerder van werd verdacht. Nog voordat het proces in de zaak kon beginnen, overleed hij in zijn cel, vermoedelijk door zelfmoord.

Dineren op Buckingham Palace

Het vrijgegeven dossier over Epstein heeft wereldwijd tot onderzoeken geleid naar mensen die banden met hem hadden. Uit die documenten blijkt dat het misbruik wijdverspreid was en dat het gebeurde op plekken waar Epstein ook prominente politici en publieke figuren mee naartoe nam.

Zo komen Donald Trump en Bill Clinton in de documenten voor, net als Microsoft-oprichter Bill Gates. Ook voormalig prins Andrew duikt er meermaals in op. Begin dit jaar werden foto's gevonden waarop hij op handen en knieën boven een vrouw hangt.

Uit de documenten blijkt ook dat Andrew Epstein had uitgenodigd op Buckingham Palace, het koninklijk paleis in Londen. "We kunnen daar in alle privacy dineren", schreef Andrew. Het is niet bekend of dat etentje ook echt heeft plaatsgevonden.

Virginia Giuffre

Al ver voordat de Epstein-files werden gepubliceerd, werd Andrew beschuldigd van seksuele wandaden. Zo komt hij voor in de memoires van het inmiddels overleden Epstein-slachtoffer Virginia Giuffre. In 2015 beschuldigde zij de prins ervan dat ze als 17-jarige met hem naar bed moest onder dwang van Epstein en Maxwell. Andrew zou hebben geweten dat ze op dat moment nog minderjarig was.

Over de hele wereld gingen boekwinkels deze week 's nachts open. Fans stonden in de rij voor het nieuwste boek in de fantasy-serie A court of thorns and roses, beter bekend als ACOTAR, van de Amerikaanse schrijfster Sarah J. Maas.

Wat voor boeken zijn dit? En wat maakt ze zo ontzettend populair, vooral onder jonge vrouwen?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

In deze podcast neemt BookTokker Marwa Omari ons mee in de Maasverse: het universum uit de boeken van Sarah J. Maas. En we gingen langs bij boekhandel Broese in Utrecht.

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith Kutschenreuter

Last week brought us at least two broken embargoes: php2shell leaked onto Hacker News a day early, and a batch of Linux kernel bugs landed on the public kernel mailing …read more

De Spaanse minister van Transport treedt niet af na het treinongeluk ten zuiden van Madrid van deze week, waarbij zeker 69 mensen om het leven kwamen. Dat zei de minister, Óscar Puente, op een persconferentie.

Puente geeft daarmee geen gehoor aan de oproep van oppositiepartijen en een vakbond die willen dat hij stopt als minister. "Mijn taak is om het probleem op te lossen, precies vast te stellen wat er is gebeurd en voor duidelijke uitleg te zorgen", zei de minister.

Volgens Puente kon het treinongeluk in Spanje gebeuren door een menselijke fout. Critici benadrukken juist dat die menselijke fout volgde op technische problemen waarvoor de minister verantwoordelijk is.

Niet het eerste ongeluk

De positie van Puente ligt vooral onder vuur omdat het treinongeluk niet het eerste dodelijke ongeluk van dit jaar is. In januari ging het ook al fout; toen kwamen tientallen mensen om het leven bij een treinongeluk bij Córdoba en raakten er nog veel meer gewond. Ook toen was Puente minister.

De bewindsman zegt dat hij er begrip voor heeft dat mensen willen dat hij aftreedt, "maar beslissingen moeten niet worden genomen onder druk van het moment", vindt Puente. Komende dinsdag legt hij verantwoording af in het Spaanse parlement.

Woensdag stonden door een storing in het veiligheidssysteem treinen stil op de hogesnelheidslijn van Madrid naar Andalusië. Toen de verkeersleiding toestemming had gegeven om weer te gaan rijden, bleef een van de treinen stilstaan. Een hogesnelheidstrein reed daar in volle vaart achterop.

'Spoor is veilig'

Na het ongeluk zei Puente al dat het Spaanse spoor in principe veilig is. "Er zijn systemen, regels, protocollen. Fouten kunnen gebeuren, maar ik wil benadrukken dat onze spoorwegen net zo veilig zijn als in omliggende landen."

Minister Puente is lid van de Socialistische Partij van premier Sánchez. Die verkeert al enige tijd in zwaar weer, onder meer vanwege mogelijke corruptie en belangenverstrengeling. Sánchez riep begin deze maand vervroegde parlementsverkiezingen uit die eind november worden gehouden.

Op de kerstafdeling van een groot tuincentrum in Duiven is een bezoekster overleden na een ongeluk met een roltrap. Dat gebeurde gistermiddag. Het gaat om een vrouw van 78.

De vrouw zou van de roltrap zijn gevallen bij de nieuwe kerstshow van het tuincentrum. Dat staat bekend om zijn grote kerstshow aan het eind van ieder jaar.

De hulpdiensten kregen gisteren rond 16.00 uur melding van het ongeval. Het slachtoffer werd ter plekke gereanimeerd, schrijft Omroep Gelderland. Vervolgens werd ze met spoed naar het ziekenhuis gebracht, maar hulp mocht niet meer baten.

Mogelijk medisch incident

Wat zich precies in de winkel heeft afgespeeld, is onduidelijk. De politie doet onderzoek en bekijkt onder meer of er sprake is van meer dan een medisch incident.

De winkel werd gisteren na het ongeluk tijdelijk gesloten, maar is vandaag gewoon geopend.

Verschillende winkels in Den Haag nemen voorzorgsmaatregelen uit vrees voor rellen morgen. Op sociale media worden jongeren opgeroepen te demonstreren op het Malieveld, maar er gaan ook berichten rond over plunderingen van winkels.

Omroep West ziet dat een grote kledingketen in het centrum van Den Haag de ramen en deuren dichttimmert. Ook andere winkelketens gaan maatregelen nemen, zeggen medewerkers tegen de regionale omroep.

Vorige week kregen ondernemers al signalen over mogelijke onrust, zegt Bas Winkler van een Haagse ondernemersvereniging. Ondernemers en organisaties hebben al contact gehad met de gemeente en de politie, zegt hij.

De demonstratie wordt online aangekondigd onder de naam 'Gen Z-protest'. De politie in Den Haag is op de hoogte van de berichten die rondgaan op sociale media. Of de politie speciale maatregelen treft, kan een woordvoerder niet zeggen. De gemeente Den Haag laat weten dat er geen demonstratie is aangemeld, maar is volgens een woordvoerder "alert en voorbereid".

Waarschuwing voor ouders

Ook in andere steden zouden er mogelijk protesten zijn. Zo wordt ook in Maastricht gevreesd voor onrust, schrijft L1 Nieuws. De scholenkoepel Stichting Limburgs Voorgezet Onderwijs (LVO) heeft naar ouders van alle aangesloten scholen een bericht gestuurd. Daarin worden zij gevraagd alert te zijn op eventuele plannen van hun kind om mee te doen aan de protestactiviteiten die zijn aangekondigd.

"We weten niet of de oproepen daadwerkelijk tot actie of onrust leiden", aldus de scholen. "Wel kunnen jongeren uit nieuwsgierigheid of door groepsdruk besluiten om te gaan kijken, zonder goed te overzien waar zij in terecht kunnen komen. We zouden het fijn vinden als u thuis in gesprek gaat hierover."

De politie Limburg sluit zich aan bij het bericht van LVO, zegt een woordvoerder. "We willen ouders ook vragen om het socialemediagebruik van hun kinderen in de gaten te houden." Ook in Limburg doet de politie geen uitspraak over opschaling of bezetting. Wel laat een woordvoerder weten dat de situatie wordt gemonitord.

Ook het Huygens Lyceum in Eindhoven heeft ouders in een brief attent gemaakt op de berichten die rondgaan.

'Denk na, gedraag je'

Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) zegt dat bij hem signalen bekend zijn van "zorgwekkende berichten" over demonstraties. "De lokale driehoeken van verschillende steden zijn ermee bezig", laat hij weten. "Die nemen maatregelen als daar aanleiding toe is. Ze zitten er bovenop."

Tegen mensen die willen meedoen aan de demonstraties, zegt Heerma: "Demonstreren is een recht, maar denk na, gedraag je en laat je niet meesleuren in situaties waarvan je daarna denkt: waar ben ik in terechtgekomen?"

Frankrijk

Bij massale Gen Z-protesten in Frankrijk liep het de afgelopen weken enorm uit de hand. In eerste instantie voerden scholieren actie tegen problemen in het onderwijs, zoals vervallen schoolgebouwen, overvolle klassen en hoge werkdruk. De aanhoudende acties gingen over in een breder protest met vakbonden, boeren en de gele hesje. Vorig weekend gingen in het hele land honderdduizenden mensen de straat op.

Op 17 oktober liepen de demonstraties in meerdere steden uit op rellen, plunderingen en brandstichting. Er werd voor honderden miljoenen euro's aan schade aangericht en meer dan 2300 mensen werden opgepakt. Ook dit weekend worden rellen verwacht. Protestorganisaties hebben opgeroepen om opnieuw te gaan demonstreren.

Een 55-jarige Russische man is in Polen aangehouden op verdenking van spionage. Hij zou duizenden foto's van transportfaciliteiten hebben gemaakt. Een rechtbank heeft bepaald dat hij drie maanden in voorlopige hechtenis blijft.

"De man wordt ervan verdacht activiteiten te hebben verricht voor een buitenlandse inlichtingendienst", zegt de politie. "Alles wijst erop dat de foto's die hij maakte tegen de staatsveiligheid gebruikt konden worden."

Agenten zagen in de Zuidwest-Poolse stad Swidnica tijdens het beveiligen van een voetbalwedstrijd een man bij een onbewaakte spoorwegovergang foto's maken van voorbijrijdende treinen en de infrastructuur. De Rus zat volgens de politie in een auto en reed snel weg toen hij de agenten zag. Later kwam de politie hem opnieuw tegen. De man zou zich nerveus hebben gedragen.

Honderdduizenden bestanden

Bij hem werden volgens de politie professionele fotoapparatuur en gegevensdragers aangetroffen met honderdduizenden bestanden, waaronder foto's van belangrijke infrastructuur en transportfaciliteiten, ook buiten Polen.

De politie verdenkt de man ervan de foto's te hebben gemaakt met de bedoeling die aan een buitenlandse inlichtingendienst door te spelen. Bij een veroordeling riskeert hij minimaal vijf jaar gevangenisstraf.

"Het feit dat het mogelijk is geweest om een Russische burger te arresteren, is vrij zeldzaam", zegt Tomasz Siemoniak, woordvoerder van de Poolse inlichtingendienst. Volgens hem vermeden de Russische inlichtingendiensten voorheen het inzetten van eigen burgers en gaven ze er de voorkeur aan om "wegwerpagenten" uit andere landen voor deze taken te rekruteren.

Oplopende spanningen

De spanningen tussen Rusland en Polen zijn de afgelopen maanden verder opgelopen. Polen beschuldigt Rusland van spionage en sabotage op zijn grondgebied.

In september schond een Russische helikopter 42 seconden het Poolse luchtruim, waarop Poolse gevechtsvliegtuigen de lucht ingingen. Ook werden grondtroepen in staat van paraatheid gebracht.

Eind september maakte Nieuwsuur deze video:

De Australische atleet, die vorige maand wereldnieuws was nadat ze tijdens een Hyrox-wedstrijd een diarree-aanval had, heeft excuses aangeboden omdat ze doorging en daarmee andere deelnemers in gevaar bracht. Dat zei Joanna Wietrzyk in een interview met de BBC.

Het poepincident deed online veel stof opwaaien, omdat atleten tijdens Hyrox-wedstrijden dezelfde apparaten gebruiken. Veel medeatleten vonden het onhygiënisch dat Wietrzyk doorging en daarmee de gezondheid van anderen op het spel zette.

"Ik dacht eigenlijk niet na over de mensen om mij heen... Achteraf gezien was de beslissing die ik nam de verkeerde beslissing, en het spijt me oprecht voor iedereen die ik daarmee heb geraakt", zegt de 24-jarige topsporter, die met een tijd van 54 minuten en 25 seconden wereldrecordhouder is.

Het is haar eerste interview sinds de Hyrox-wedstrijd in Peking, die ze uiteindelijk wel won.

Wat is Hyrox?

Hyrox is een internationale fitnesscompetitie die snel aan populariteit wint. De sport werd in 2017 bedacht door twee Duitsers: sportmarketeer Christian Toetzke en voormalig hockeyinternational Moritz Fürste.

Deelnemers wisselen acht keer een kilometer hardlopen af met een fitnessoefening. Zo moeten ze een zware slee duwen en trekken, een stuk lopen met een zandzak op de rug en honderd keer een zware bal omhoog gooien.

In de regels staat dat deelnemers tijdens de wedstrijd niet mogen spugen, hun neus niet mogen snuiten en geen afval mogen achterlaten. Ontlasting wordt niet expliciet in de regels wordt genoemd. De organisatie heeft inmiddels de regels aangepast.

Wietrzyk zegt in het interview dat ze een bacteriële infectie had opgelopen door voedselvergiftiging. Bij de start van de wedstrijd voelde ze zich naar eigen zeggen nog "erg, erg goed".

Het moment waarop dat veranderde, kwam halverwege de race. "Het gebeurde heel plotseling. Op dat moment dacht ik, als competitief persoon en atlete die ik ben, alleen nog maar aan de race en aan het behalen van een zo goed mogelijk resultaat."

Traumatisch

De beelden van het incident gingen de wereld over. Achteraf noemt ze zowel de ervaring zelf als de negatieve reacties die daarop volgden op sociale media traumatisch. Ook gaf ze toe dat ze erover heeft nagedacht om te stoppen met de sport.

Ze spreekt van een "mentaal en emotioneel zware periode". Na het poep-incident ontvingen zowel zij als haar familie bedreigingen. Ze had niet verwacht dat de gebeurtenis wereldwijd zoveel aandacht zou krijgen. Ook sponsors, zoals Puma, trokken zich terug.

"Ik heb inderdaad de verkeerde beslissing genomen, maar ik vind niet dat ik daarom online zo'n stortvloed aan kritiek over me heen had moeten krijgen. Uiteindelijk ben ik ook maar een mens."

Vechten of vluchten

In een inmiddels verwijderde Instagram-post stelde ze zich na de race strijdbaar op. "Als je er niet helemaal voor gaat, kun je beter naar huis gaan. Een overwinning is een overwinning. Bedankt voor alle steun. Ik kom snel terug", schreef ze eronder.

Daar heeft ze nu spijt van, zegt ze tegen de BBC. Volgens Wietrzyk was haar reactie ingegeven door de "vecht-of-vluchtmodus" waarin ze verkeerde toen ze in het ziekenhuis lag. Daar werd ze na de wedstrijd naartoe gebracht en kreeg ze een infuus.

In de week na het evenement bood ze op sociale media alsnog haar excuses aan en zei ze dat ze van het incident had geleerd. Ook kondigde ze aan haar overwinning in te leveren en af te zien van de punten die ze met haar winst had behaald.

Vandaag staat ze aan de start van een race in Hamburg. Ze hoopt dat het veelbesproken incident haar na dit interview niet blijft achtervolgen en dat ze er een punt achter kan zetten. "Ik wil niet dat dit mijn identiteit wordt."

Hulpdiensten in Kenia zijn nog steeds op zoek naar slachtoffers van de bouwramp die vorige week in Nairobi plaatsvond. Een gebouw van achttien verdiepingen, dat in aanbouw was, stortte toen in.

Vanmorgen werd het eerste dodelijke slachtoffer onder het puin vandaan gehaald. De vrouw raakte zwaar verminkt toen ze vrijdag werd verpletterd door het zware beton dat naar beneden kwam.

Deze week hebben reddingswerkers met warmtecamera's gezocht naar overlevenden. Volgens de Keniaanse autoriteiten zijn er met die infraroodcamera's twee mensen onder het puin aangetroffen. Het is niet bekend hoe het met hen is.

Inmiddels hebben veel mensen de hoop op nog meer overlevenden opgegeven. Familieleden van mogelijke slachtoffers wachten al dagen in spanning op nieuws over hun geliefden. Er worden nog zestien mensen vermist. Een dag na de instorting zijn vier mensen gered.

Geen vergunning

De gouverneur van Nairobi zegt dat er aan het gebouw werd gewerkt zonder dat daarvoor de juiste vergunningen aanwezig waren. Ook zegt hij dat de ruimtes op de begane grond nooit verhuurd hadden mogen worden. Daar zaten een elektronicawinkel, slagerij en groenteboer.

Volgens persbureau AP storten in de hoofdstad vaker gebouwen in aanbouw in. Er zou onvoldoende toezicht zijn op de naleving van bouwvoorschriften.

Keniaanse autoriteiten zeggen dat het grootste deel van het puin inmiddels is opgeruimd.

Onder leden van de Provinciale Staten heerst ophef over acties van een mede-Statenlid. Volgens commissaris van de Koning Hugo de Jonge heeft Martin Bos zich meermaals misdragen, schrijft hij in een brief gericht aan Bos. Zo zou Bos betrapt zijn in de werkkamer van De Jonge, terwijl hij geen reden had om daar te zijn. Bos zegt dat hij daar niet is geweest en kan zich ook niet vinden in de andere aantijgingen waarover de bestuurder schrijft.

Twee weken geleden stuurde De Jonge een brief aan Bos, die namens Forum voor Democratie als eenmansfractie in de Provinciale Staten zit. Overigens is Bos geen lid meer van Forum voor Democratie, omdat die partij hem een jaar geleden heeft geroyeerd.

Afspraak

Via Omroep Zeeland kwam de inhoud van de brief naar buiten. De commissaris tekent op dat hij en Bos hadden afgesproken om een gesprek te voeren, maar dat Bos niet naar die afspraak was gekomen. "Daarom zet ik hieronder op een rij welke onderwerpen wij met u hadden willen bespreken", aldus De Jonge.

In de brief schrijft hij onder meer over onheuse bejegening van medewerkers van de griffie, het niet houden aan huisregels van het Abdijcomplex (de werkplek van Zeeuwse provinciemedewerkers) en buitensporige declaraties van Bos.

'Benieuwd naar het verhaal'

Collega's van de Provinciale Staten zijn niet te spreken over het gedrag van Bos. "Het hele dossier is verwerpelijk en beschamend", zegt Patrick van der Hoeff (PVV). "Het komt de politiek in zijn algemeenheid niet ten goede." De acties van Bos stralen af op iedereen, zegt Gert Heijkoop (JA21). "Ik vind het respectloos naar je collega's toe."

Het is moeilijk uit te leggen, zegt Lizo Koppejan (ChristenUnie). "Ik ben wel benieuwd naar het verhaal. Het is te bizar voor woorden." Bos zelf ontkent alle aantijgingen, maar Wouter Versluijs (D66) gelooft hem niet. "Hoe haal je het in je hoofd?"

Geroyeerd door FVD

Als de Statenleden maatregelen zouden willen treffen naar aanleiding van de aantijgingen, kan dat eigenlijk niet. Een Statenlid wordt gekozen door de kiezers en een volksvertegenwoordiger kun je niet zomaar ontslaan. "De enige die er echt iets van kan zeggen, is de kiezer zelf", zegt politicoloog John Bijl. "En die krijgt in maart 2027 weer een stem." Dan zijn de Provinciale Statenverkiezingen.

Mocht Bos dan campagne gaan voeren, is het de vraag voor welke partij aangezien hij door FVD is geroyeerd. "Wij zijn niet blij met deze acties", zegt een woordvoerder van het partijbureau. De enige die de fractienaam kan veranderen, is Bos zelf. "Voor ons lijkt er niets anders op te zitten dan zelf expliciet duidelijk te maken dat onze naam onrechtmatig wordt gedragen door Bos. Wij dragen geen enkele verantwoordelijkheid voor zijn gedrag en uitingen."

Declaraties

Dit jaar werd bekend dat Bos twee jaar lang opvallend veel geld uitgaf aan vergaderkosten in vergelijking met andere fracties. Zo gaf hij in 2024 in zijn eentje 10.000 euro uit aan vergaderkosten, terwijl een andere eenmansfractie (JA21) in dat jaar 100 euro in die categorie besteedde.

Uit gedeclareerde bonnetjes bleek dat Bos 88,5 procent van die vergaderkosten uitgaf aan etentjes. Strikt genomen is dat niet strafbaar, maar Hugo de Jonge zei destijds: "Onverantwoord is het wel. Je moet niet zo met belastinggeld omgaan."

In de brief die De Jonge nu naar het Statenlid heeft gestuurd, verzoekt hij hem om een deel van de kosten die in 2024 uit het fractiebudget zijn betaald, terug te betalen aan de Provinciale Staten.

Verder gaat De Jonge in op gesprekken tussen Bos en medewerkers van de griffie. Hij zou tientallen mails met dwingende toon hebben gestuurd, waarbij medewerkers buiten de normale werktijden werden benaderd.

Bos herkent zich niet in de verwijten uit de brief, zegt hij tegen Omroep Zeeland. Hij ontkent dat hij in de werkkamer van Hugo de Jonge is geweest. Ook zegt hij dat zijn toon in mails altijd correct is. Buiten gebruikelijke tijdstippen een mail sturen moet kunnen, aldus het Statenlid.

"Het staat mensen vrij om brieven te schrijven", zegt Bos. "Ik herken mij helemaal niet in deze brief. Wel opmerkelijk dat het wordt gelekt." Hij is niet van plan de declaraties terug te betalen, zegt hij. "Alles is volgens de regels gelopen en alles is correct gedaan."

De agent die gisteren in het Amsterdamse centrum een pakketbezorger met een taser beschoot, zag volgens de politie op dat moment geen andere manier om de situatie onder controle te krijgen.

De bezorger had daarvoor geweigerd zijn busje te verplaatsen en werkte ook niet mee aan zijn aanhouding, zegt de politie. In een persbericht staat dat de motoragent de bezorger vroeg om zijn bus te verplaatsen zodat het verkeer erlangs kon rijden.

In het drukke winkelgebied van de Negen Straatjes, waar het incident gebeurde, geldt een stopverbod tussen 12.00 en 18.00 uur. Verkeersborden geven dat ook aan. Het stopverbod is ingevoerd voor de verkeersveiligheid en zodat voetgangers de stoepen kunnen gebruiken. Het incident gebeurde rond 15.30 uur.

'Bij pols gepakt'

De politie meldt dat de man weigerde het busje te verplaatsen, waarop de agent hem meerdere malen om zijn rijbewijs en identiteitsbewijs vroeg. De man weigerde opnieuw, waarna de agent hem wilde aanhouden en hem naar een muur wilde brengen. Volgens de politie pakte de man de agent bij zijn pols, rukte die zich los en gebruikt hij de taser.

Beelden van het incident, gemaakt door omstanders:

De politie meldt dat een kort fragment "nooit het complete plaatje" weergeeft. "We vragen iedereen niet meteen een oordeel te vellen op basis van maar een deel van de informatie."

Maarten Brink van de Nederlandse Politiebond zegt dat de politie vaker last heeft van filmpjes die online worden verspreid. "Wij zeggen, je moet het hele beeld hebben. Vaak zijn het filmpjes die geknipt of verknipt zijn. Mensen hebben via de media snel een oordeel."

Brink wijst er ook op dat ieder door de politie toegepast geweld getoetst wordt. "Bij alle incidenten gebeurt dat." Agenten moeten bij iedere situatie afwegen welk geweldsmiddel ze inzetten. Het gebruik van de taser is gemeld bij een hulpofficier van justitie, die het gaat toetsen. Dat gebeurt altijd wanneer politiemensen geweld gebruiken.

De bezorger werd gistermiddag meegenomen naar het politiebureau. Daar kreeg hij drie bekeuringen om daarna naar huis te zijn gestuurd.

Het humanitair konvooi dat is ingezet om mensen die vastzitten in de Oekraïense stad Olesjky te helpen, is op gang gekomen. Het hulpkonvooi van zo'n 25 bussen, ambulances en andere voertuigen was vanochtend naar de stad vertrokken om voeding en medische hulpmiddelen te brengen en mensen die er weg willen te evacueren.

Tot nu toe zijn volgens Oekraïense autoriteiten 527 mensen geëvacueerd. De Oekraïense premier Koretsky tekent daarbij aan dat dit aantal niet vaststaat en dat de evacuatie nog bezig is. De mensen die de stad hebben verlaten, worden via Rusland naar Belarus gebracht, van waaruit ze naar andere plekken in Oekraïne gaan.

De plaats aan de frontlinie in het zuiden van Oekraïne wordt door Rusland bezet en gebruikt om van daaruit aanvallen uit te voeren op de grote stad Cherson. Die stad werd aan het begin van de Russische invasie ingenomen, maar werd eind 2022 door Oekraïne heroverd.

Voor de evacuatie zaten er zo'n 1700 mensen vast in Olesjky. Net als in andere plaatsen aan de frontlinie dreigt hongersnood omdat inwoners van de buitenwereld zijn afgesloten en geen toegang hebben tot voedsel, medicijnen en andere hulpmiddelen.

"Iedereen die weg wil, krijgt de kans om dat op een veilige manier te doen", zeggen Oekraïense en Russische functionarissen in een gezamenlijke verklaring over de zeldzame hulpactie. "Degenen die willen blijven, krijgen alle humanitaire hulp die ze nodig hebben". Volgens de Oekraïense ombudsman Lubinets is er bij de missie speciale aandacht voor ouderen en mensen met een beperking.

Voordat de voertuigen de stad binnen konden rijden, moesten er mijnen worden verwijderd die rond de stad lagen, zeggen de functionarissen die de missie coördineren.

NOS-correspondent Christiaan Paauwe sprak eerder met een gezin dat uit het bezette stadje is gevlucht:

De gezamenlijke actie zou tot stand zijn gekomen met hulp van Melania Trump, de vrouw van de Amerikaanse president. Vorige week maakte het Witte Huis bekend dat zij een staakt-het-vuren voor de stad Olesjky en omgeving tussen Rusland en Oekraïne had geregeld.

Dat bestand ging dinsdag in en was bedoeld om niet-militairen de gelegenheid te geven om burgers hulp te bieden en de stad te verlaten.

In the streaming era it’s easy to forget that there’s still a lot of stuff being broadcast over the radio for anyone who cares enough to dial in their receiver. …read more

De drie partijen JA21, SGP en BBB die samen 'de route over rechts' vormen, zijn er niet uitgekomen in hun gesprek met de top van het kabinet. Pro en Volt, die samen optrekken als 'optie over links', zagen op hun beurt nog geen beweging van het kabinet.

"Het was een stevig, ingewikkeld gesprek", zei JA21-leider Eerdmans na afloop van zijn gesprek. Hij voerde het woord namens het rechtse drietal. "Het ligt nog niet zoals wij zouden willen." Partijleiders Eerdmans, Stoffer (SGP) en Vermeer (BBB) wilden niets zeggen over de inhoud van hun gesprekken over het Belastingplan en de begrotingen.

Verder wisten ze niet of ze later nog verder gaan praten met het kabinet. "Iedereen gaat dit even op zich in laten werken", aldus Eerdmans. De drie zeiden wel dat hun "bondje" nog intact is.

Benzinepomp

Premier Jetten zei vanochtend al twijfels te hebben bij het pakket van het drietal, vooral vanwege de eisen op het gebied van draagmoederschap en abortus. "Wil je nou echt heel zware medische-ethische thema's verbinden met wat mensen moeten betalen bij de benzinepomp?" Coalitiepartijen D66 en CDA zeiden gisteravond ook al dat zij niet zo blij waren met het eisenpakket.

Na de drie rechtse oppositiepartijen waren Pro-leider Klaver en Volt-leider Dassen aan de beurt. Zij zagen "nog geen enkele beweging" van het kabinet op het gebied van hun belangrijkste eis. De twee willen dat de lasten voor vermogenden stijgen en die voor werkenden omlaag gaan.

"De afstand is heel groot", zei Pro-leider Klaver. "Daar zullen we over verder moeten praten." Klaver verwacht dat dat dit weekend gebeurt, maar een vervolggesprek is niet gepland.

Weer in het autootje

ChristenUnie en 50Plus kwamen vanmorgen als eerste langs. Toen zij naar buiten kwamen, waren ze positief over wat het kabinet aan hen had gepresenteerd. "Maar we moeten het wel eerst nog op papier zien", zei CU-leider Bikker.

Zowel Bikker als Struijs van 50Plus gaf daarbij een waarschuwing af. Als het kabinet om andere partijen tegemoet te komen grote wijzigingen aanbrengt, dan kan hun steun op losse schroeven komen te staan. "Dan springen we weer in het autootje en komen we hier weer praten", zei Struijs.

ChristenUnie en 50Plus kunnen samen met de Groep Markuszower zorgen voor een meerderheid in de Tweede Kamer. Markuszower, die deze week met minister Heinen van Financiën heeft gesproken, zei eerder dat hij weinig eisen stelt. Voor hem is het vooral van belang dat Pro niet aan de macht komt.

Hoe het nu de komende dagen gaat, en met wie het kabinet verder gaat praten, is nog niet bekend.

De Britse olie- en gasmaatschappij BP heeft afgelopen kwartaal 8,5 miljard dollar winst gemaakt. Dat is de hoogste winst in achttien jaar en bijna vier keer zo veel als een jaar eerder. BP profiteert van de hoge energieprijzen sinds de start van de oorlog in het Midden-Oosten.

BP verdient ook veel meer aan het raffineren van ruwe olie tot benzine, diesel en kerosine. Door de oorlog die de VS en Israël eind februari startten tegen Iran is de toevoer van olie en gas vanuit het Midden-Oosten verstoord. Ook zijn daar raffinaderijen geraakt, waardoor die nu niet of minder operationeel zijn. Oliemaatschappijen maken daardoor meer winst met raffinaderijen die wel actief zijn en als een tierelier moeten draaien om de weggevallen raffinagecapaciteit op te vangen.

Ook aardgas is de afgelopen tijd fors duurder geworden. Op de Europese groothandelsbeurs kost een megawattuur aan gas vandaag ruim 102 euro. In februari, voor de oorlog, was dat nog minder dan 30 euro.

Ook Shell en Total

De afgelopen dagen maakte de ene na de andere oliemaatschappij een miljardenwinst bekend. Shell kwam gisteren met een kwartaalwinst van ruim 12 miljard dollar en het Franse TotalEnergies met ruim 9 miljard dollar.

Vanuit de politiek in Nederland en andere landen gaan regelmatig stemmen op om hoge winsten van olie- en gasbedrijven extra te belasten. In het voorjaar stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een motie daarover van Pro en D66.

Maar onder meer doordat Shell geen Nederlands bedrijf meer is maar een Brits bedrijf, is zo'n extra belasting opleggen heel lastig. Er wordt nog wel op Europees niveau gekeken of er mogelijkheden zijn.

In Amsterdam is een 1-jarig jongetje van de derde verdieping naar beneden gevallen. Volgens de politie viel hij uit het raam van de woning aan de Amstelveenseweg. Hij is overgebracht naar het ziekenhuis. Het is niet bekend hoe het met hem gaat.

De hulpdiensten kregen rond 09.30 uur de melding binnen. Er werd niet alleen een ambulance, maar ook een traumahelikopter opgeroepen. Ook de politie en marechaussee zijn aanwezig, schrijft stadsomroep AT5. De recherche doet nu onderzoek naar het voorval, laat een politiewoordvoerder weten. De straat is daarom gedeeltelijk afgezet.

Volgens een verslaggever zijn omwonenden erg geschrokken. Wie het incident heeft zien gebeuren, kan contact opnemen met slachtofferhulp.

Het slaan van de oorlogstrom is weer in volle gang. De VS en Israël zouden plannen hebben voor een nieuwe aanval op Iran en Teheran dreigt keihard terug te slaan. Onder Iraniërs is dat het gesprek van de dag.

Zij treffen, waar mogelijk, voorbereidingen. "De algehele sfeer suggereert dat oorlog op komst is. Daar heeft iedereen het over", zegt een vrouw van 40 ten noorden van Teheran. "We houden er rekening mee dat water en elektriciteit weg kan vallen. We kopen kaarsen en slaan zoveel mogelijk extra water in. We zorgen dat de tank van onze auto vol zit en hamsteren lang houdbare producten."

Klaar zijn voor oorlog is voor velen in Iran het nieuwe normaal. Sinds juni 2025 hebben Iraniërs twee oorlogen doorgemaakt. Volgens hulporganisatie de Iraanse Rode Halve Maan zijn daarbij dit jaar minstens 1900 burgers gedood. De schade loopt in de honderden miljarden euro's.

De onzekerheid over wat er nu misschien weer te gebeuren staat, leidt bij velen tot dagelijkse keuzestress. Is het een goed idee om op zakenreis te gaan? Moeten we de kinderen vandaag wel of niet naar school sturen? Zullen we de ramen alvast afplakken, want wat als de bombardementen heel plotseling beginnen?

Korte grootschalige aanval

President Trump heeft aangegeven dat hij, als er geen diplomatiek akkoord komt, een korte aanval overweegt. De VS en Israël zouden de afgelopen tijd hun militaire oefeningen in de regio hebben opgevoerd. Amerikaanse troepen in de regio zijn hun munitie aan het aanvullen en bommenwerpers en straaljagers bereiden zich voor, aldus Amerikaanse functionarissen.

Zij beweren daarnaast dat een laatste grootschalige driedaagse aanval genoeg economische schade kan aanrichten om Iran tot concessies te dwingen. Een derde vliegdekschip en duizenden troepen zullen binnenkort in de regio aankomen en er is veel speculatie dat deze aanvallen snel na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november zullen beginnen.

"Hier heerst een gevoel van machteloosheid. Al die stress die we straks weer moeten gaan doormaken. Die angstaanjagende geluiden van bombardementen en explosies en het gevoel dat je nergens veilig bent", zegt een man vanuit Kish, een van de eilanden in de Perzische Golf waar het ook al maanden onrustig is vanwege de strategische ligging.

Iran wil keihard terugslaan

Iran waarschuwt harder terug te slaan dan ooit. Iraanse functionarissen dreigen luchthavens, pijpleidingen, onderzeese kabels, energiefaciliteiten, ontziltingsinstallaties, Amerikaanse bases en oorlogsschepen in de hele regio te treffen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi schreef in de Financial Times dat nieuwe aanvallen "het leven van burgers en het welzijn van alle regionale staten en de wereldeconomie in groot gevaar zouden brengen".

Araghchi: "De realiteit is dat Iran, puur door zijn geografie, altijd een ongeëvenaarde invloed zal hebben op het maritieme verkeer door de Straat van Hormuz. President Trump deed verkeerde aannames over Iran toen hij aan deze oorlog begon. Het herhalen van die fout nu zal alleen maar leiden tot een oneindig pijnlijker resultaat."

Extreme prijsstijgingen

Dus beginnen de meeste Iraniërs elke dag weer in volle onzekerheid. "Ik maak me zorgen om onze veiligheid, de toekomst van ons gezin en over de alsmaar stijgende prijzen. Als dit zo doorgaat houden we het écht niet lang meer vol", zegt de man uit Kish. De prijsstijgingen zijn voor bijna niemand meer bij te benen.

Oorlog, sancties en de Amerikaanse zeeblokkade hebben bijgedragen aan een keldering van de valuta. De prijzen voor sommige basisvoedingsmiddelen zijn in rap tempo met meer dan 200 procent gestegen. Medicijnen zijn steeds moeilijker te krijgen.

"Alles wordt duurder en straks waarschijnlijk moeilijker te krijgen," zegt de vrouw van 40. "Gisteravond zat ik met mijn vriendinnen uit te rekenen wat een Big Mac bij McDonald's in Londen kost in Iraanse valuta. Hoe kunnen we dát ooit betalen?'', zeiden we tegen elkaar. We kunnen maar beter hier blijven."

Woede en hoop

De wens om te vluchten schiet bij velen geregeld door het hoofd, maar dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. "Voor bijna niemand is het erg realistisch", zegt een man uit Teheran. "Turkije en Armenië liggen het meest voor de hand, maar veel mensen kunnen dat voor langere tijd niet betalen. Bovendien spreken ze de taal niet en ze kunnen daar geen werk vinden."

De meeste mensen blijven dus gewoon thuis of in de buurt en wachten op wat komen gaat. Hoewel velen woedend zijn over de oorlog hoopt menigeen dat, als het dan toch gebeurt, het uiteindelijk zal opleveren waar ze zelf ook al zo lang op hopen.

"Als het nou tot een machtsverandering zou leiden, dan zou dat mooi zijn", zegt de vrouw ten noorden van Teheran. "Vooralsnog heeft de oorlog ons niets anders gebracht dan vernietiging en een verergering van de economische crisis. Als er de afgelopen tijd iets is gaan schuiven in de politiek, dan kwam dat niet door de oorlog maar door de protesten van moedige Iraanse burgers."

Het stikstofdossier staat onder hoogspanning. Er wordt intensief gesproken over de plannen van landbouwminister Van Essen. Vanochtend kwamen boerenorganisaties LTO en NAJK opnieuw langs op het ministerie van Landbouw om over het voorstel van het kabinet te praten nadat ze er vannacht niet uitkwamen.

Na afloop van het gesprek vanochtend zeiden ze dat er punten verbeterd waren, maar dat ze nog niet weten waar het kabinet precies mee gaat komen.

Voor melkveehouders zijn de plannen die voor de zomer op hoofdlijnen werden gepresenteerd het meest concreet, al zijn er ook voor hen nog veel onzekerheden. De NOS sprak een aantal melkveehouders over wat er op het spel staat.

"Vroeger wilde ik zoveel mogelijk melk uit mijn koeien halen", zegt Peter Oosterhof uit het Drentse Foxwolde. Tien jaar geleden deed hij iets wat minister van Essen toejuicht: hij koos voor meer weiland per koe en werd biologisch melkveehouder. Hij houdt nu 120 koeien op 110 hectare grond, deels van natuurorganisaties.

Soepeler eisen?

"Ik werd een beetje ziek van alle kunstmest en middeltjes die ik nodig had om zoveel melk uit mijn koeien te halen", zegt Oosterhof. "Ik ben gestopt met kunstmest, geef zo min mogelijk krachtvoer en zoveel mogelijk gras van eigen grond. Mijn koeien staan 5000 uur per jaar in de wei en mijn grond barst van de wormen", zegt hij trots.

Hoewel Oosterhof een voorbeeldboer lijkt voor minister Van Essen, maken de plannen hem onzeker. Mogelijk krijgen biologische boeren soepelere eisen voor hoeveel stikstof ze mogen uitstoten. "Maar als ik aan de normen uit de brief moet voldoen, red ik het niet", zegt Oosterhof.

Zonder uitzonderingspositie produceert Oosterhof te veel van de stikstofverbinding ammoniak. Hij kan dan een koeientoilet overwegen om zijn uitstoot te verminderen. Ammoniak ontstaat namelijk als de poep en de plas van een koe bij elkaar komen. Een koeientoilet is een systeem in de stal dat koeien stimuleert om te plassen, zodat urine en poep gescheiden blijven en er minder ammoniak ontstaat.

"Maar die moet je in de stal installeren", zegt Oosterhof. "Dan moet ik mijn koeien dus uit de wei halen, waar ze horen." In de wei produceren koeien weinig ammoniak omdat ze niet op dezelfde plek poepen en plassen en de poep en de urine dus niet bij elkaar komen.

Hoewel de onzekerheid overheerst, denkt Oosterhof dat hij in een relatief gunstige positie zit. "Als biologische boer ben ik gewenst, maar mijn collega's die gangbare melkveehouders zijn, krijgen het echt voor de kiezen. Ik vind het soms onmenselijk wat er gevraagd wordt."

Te weinig grond

Adrian Houbraken is zo'n reguliere melkveehouder, die op meerdere fronten knel zit. "Zoals het er nu uitziet kunnen wij hier niet verder", zegt de melkveehouder uit Bergeijk. "Dat zou ontzettend jammer zijn. Ik heb het mooiste beroep van de wereld: een combinatie van ondernemen, met je handen werken, veel buiten zijn en met dieren werken. Mijn zoon van 18 wil ook graag boer worden, maar die toekomst wordt hem zo ontnomen."

"Ik heb naar verschillende scenario's voor ons bedrijf gekeken, maar niet een ervan is haalbaar", zegt hij. "Ik heb 150 koeien op 60 hectare grond, daarmee zijn we een bovengemiddeld intensief bedrijf. Om aan de normen te voldoen, hebben we meer grond nodig of moet ik de helft van de koeien weg doen, maar dan rendeert mijn bedrijf niet meer."

Wat Houbraken ook tegenzit, is dat zijn bedrijf tot zijn verbazing te dicht bij een Natura 2000-gebied zit. Een beek die op nog geen 200 meter langs zijn boerderij stroomt, is onderdeel van een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. Van Essen wil een zone van 1 kilometer om dat gebied, waarin dan minder mag worden uitgestoten.

"Zoals de doelen nu zijn geformuleerd pakken de plannen desastreus uit voor de sector", zegt Houbraken. "Natuurlijk moeten we verduurzamen en we lopen niet weg voor stikstof, maar de lat ligt zo hoog dat we daar niet overheen komen. Ik heb goede hoop dat er aanpassingen komen."

Biologisch melkveehouder Oosterhof is bang dat de plannen van Van Essen zijn koeien terug de stal in jagen. Hij hoopt dat de minister de stikstofnormen loslaat voor boeren die geen kunstmest gebruiken en de koeien volop in de wei hebben staan.

Vandaag of toch later?

Waar minister Van Essen mee komt, is nog spannend. Hij zou vandaag met de eerste stap in de uitwerking van zijn stikstofpakket komen maar het is nog onzeker of dat gebeurt. De gesprekken over de begroting voor volgend jaar spelen ook een rol.

Vanochtend sprak de top van het kabinet onder meer met JA21, BBB en SGP over het eisenpakket dat ze gisteren op tafel legden. Die partijen willen de belastingplannen van het kabinet steunen in ruil voor onder meer forse aanpassingen van de stikstofplannen.

Duizenden jongeren zijn niet van plan zich te gaan houden aan het vuurwerkverbod. Dat zeggen ze tegen NOS Stories. Van de ruim 4000 jongeren die een vragenlijst hierover invulden, zegt driekwart wel vuurwerk te gaan afsteken, ook al is het verboden.

Sommige jongeren gaan het in België kopen waar het nog legaal is:

Dit jaar geldt er een landelijk vuurwerkverbod in Nederland. Het hebben en afsteken van al het vuurwerk is verboden, behalve F1-vuurwerk zoals sterretjes. Ook mag het verkopen van vuurwerk niet meer.

De meeste jongeren die de vragenlijst van NOS Stories hierover invulden, zijn niet blij met het verbod. "Het is verschrikkelijk dat er vandalisme wordt gepleegd met vuurwerk", zegt een van hen, "maar waarom het onschuldige potje afpakken?".

Aanpak politie

De politie zegt in een reactie dit een zorgelijk signaal te vinden. Er wordt dit jaar streng gehandhaafd op vuurwerk. "Als we vuurwerk zien, als we het horen, als we mensen met vuurwerk aantreffen, dan nemen we het in beslag en word je beboet", zegt Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk. "Maar we kunnen niet alles handhaven, daar ben ik ook eerlijk over."

Jongeren die vuurwerk willen gaan afsteken, zeggen in de vragenlijst dat veelal te gaan kopen in het buitenland. Vooral Duitsland, België en Polen zijn populair. De politie zegt hier ook extra op te controleren. "We doen dat elk jaar in deze periode bij de grens", zegt Minderhoud, "maar we doen het nu iets gerichter en met meer technische middelen, zoals kentekenherkenning, camerabeelden en drones."

Ook zijn er jongeren die het bij illegale handelaren in Nederland halen. NOS Stories sprak met zes handelaren die vooral via Snapchat zwaar vuurwerk verkopen. Meerdere verkopers zien het aantal bestellingen dit jaar toenemen. "Ik verkoop meer dan ooit omdat mensen niet meer naar het buitenland durven", laat een illegale verkoper weten.

Een van die handelaren is de 17-jarige Tobias* die dit al een aantal jaar doet. Hij merkt dat er nu al meer interesse is dan vorig jaar. "De vraag gaat hartstikke omhoog. Vorig jaar hadden we zo'n 200 kopers, denk ik. En dit jaar zitten we al aan de 400."

Ook ziet hij dat meer van zijn klanten voor zwaarder vuurwerk gaan. "Ze denken: illegaal is het toch al, dan kan ik net zo goed iets zwaarders halen."

Volgens Tobias lijkt het er op dat de politie strenger handhaaft. "Een paar bevriende dealers zijn opgepakt, dus ik doe dit jaar ook wel voorzichtiger", zegt Tobias. "Normaal had ik al het vuurwerk in huis liggen. Dit jaar zorg ik dat alles wat binnenkomt direct naar de koper gaat."

Dat de politie meer inzet op het pakken van illegale handelaren, beaamt ook Minderhoud. "We zetten extra in op digitale rechercheurs", vertelt hij. "Die kijken echt gericht op Snapchat en andere platformen waar in vuurwerk gehandeld wordt."

Tegelijkertijd wordt druk gezet op die socialemediaplatformen. "We proberen met een aantal landen en de EU een front te vormen tegen die platformen en met ze in gesprek te gaan", zegt Minderhoud. "Stop deze illegale handel, jullie zijn ook aan zet om daar iets aan te doen, zeggen we tegen ze."

Verantwoording

NOS Stories deelde een vragenlijst via Instagram en TikTok. Die werd door ruim 4000 jongeren ingevuld. We vroegen aan hen onder meer wat ze van het vuurwerkverbod vinden en of ze zich eraan gaan houden. De vragenlijst is niet representatief voor alle jongeren in Nederland, maar wel indicatief voor het sentiment dat leeft.

*De naam van Tobias in gefingeerd. Zijn echte naam is bekend bij de redactie.

Europese NAVO-landen moeten, wat het Amerikaanse ministerie van Defensie betreft, hun toon over de Russische dreiging matigen. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Volgens het Pentagon ondermijnen sommige uitspraken van Europese leiders de veiligheid van het militaire bondgenootschap.

In gesprekken met de Verenigde Staten zouden onder meer Letland, Estland en Litouwen - die grenzen aan Rusland - te horen hebben gekregen dat politici de Russen niet moeten provoceren met hun uitspraken. Het is niet duidelijk of naast de Baltische staten ook andere landen een dergelijk verzoek vanuit de VS hebben gekregen.

Achter gesloten deuren zou de Amerikaanse onderminister Colby van Defensie hebben gezegd dat het niet helpt als Europese leiders Rusland publiekelijk "een rat in het nauw noemen". Hij verwijst daarbij vermoedelijk naar een uitspraak van de Estse premier Michal, waarin hij de Russische president Poetin zo omschreef.

Artikel 5

Ondertussen klinkt vanuit Europa een ander geluid. De Baltische staten zouden de Russische dreiging juist kleiner hebben laten lijken dan die in werkelijkheid is, zegt een Europese functionaris tegen Reuters.

Hij verwijst daarbij naar artikel 5 van de NAVO dat door Rusland op de proef wordt gesteld. Dat artikel stelt dat een aanval op één NAVO-land een aanval op allemaal is. In de Baltische staten vonden afgelopen jaren tientallen sabotageacties plaats die door veiligheidsdiensten worden gelinkt aan Rusland.

Het Pentagon zegt daar verder niets over. Het Amerikaanse ministerie wil verder ook niets kwijt over de gesprekken die het heeft gehad met de Baltische staten, omdat het volgens de Amerikanen om privégesprekken gaat. Wel zouden de gesprekken niet onvriendelijk zijn geweest.

Ruslandstrategie

Het verzoek vanuit de VS laat zien hoe NAVO-landen worstelen met de hybride oorlog met Rusland. Europese veiligheidsdiensten waarschuwen voor toenemende agressie.

Sommige Europese politici vinden dat het bondgenootschap de Russische agressie zo veel mogelijk moet benadrukken. Zij denken dat het blijven benoemen van de agressie de steun aan Oekraïne kan versterken. Kiezers moet weten hoeveel financiële en militaire steun Oekraïne nodig heeft om draagvlak onder de bevolking te behouden, is het idee.

Andere bestuurders zeggen juist dat het benadrukken van de Russische agressie Moskou in de kaart speelt. Volgens hen zaaien politici met hun uitspraken angst onder de Europese bevolking, wat de steun voor Oekraïne juist kan ondermijnen. Kiezers die geen escalatie met Rusland willen, zouden in toekomstige verkiezingen op politieke partijen stemmen die geen of minder steun voor Oekraïne willen.

Amerikaanse toenadering tot Rusland

Het verzoek vanuit de VS komt op het moment dat de relatie tussen Oekraïne en de VS in korte tijd weer flink is verslechterd. Trump en de Oekraïense president Zelensky kregen ruzie, nadat de VS sancties tegen Rusland had opgeschort en een dieseldeal met dat land sloot. Trump zei vervolgens dat Zelensky plaats zou moeten maken voor een nieuwe leider.

De Amerikaanse druk op Oekraïne houdt aan. Het Oekraïense leger zou op dringend verzoek van Trump tijdelijk zijn gestopt met het uitvoeren van luchtaanvallen op Russische olieraffinaderijen.