NOS Nieuws - Algemeen

Félicien Kabuga, die werd verdacht van het mede aanstichten van de genocide in Rwanda in 1994, is overleden in een ziekenhuis in Den Haag.

Kabuga werd volgens de VN geboren in 1935 en gold als een van de hoofdverdachten van de genocide op Tutsi's en gematigde Hutu's in het Afrikaanse land. Bij de volkerenmoord werden in ruim drie maanden naar schatting 800.000 mensen vermoord.

Kabuga, zelf een Hutu, zou de genocide hebben gefinancierd. Hij gold als vertrouweling van de overleden oud-president Habyarimana. Twee van zijn dochters trouwden met zonen van Habyarimana.

Hij was een van de drijvende krachten achter het populaire radiostation RTLM, ook bekend als Radio Télévision Libre des Mille Colline, dat door het verspreiden van haatberichten de moordpartijen aanwakkerde. In uitzendingen werden Tutsi-burgers "kakkerlakken" genoemd en werden gebieden waar deze mensen woonden aangewezen om aangevallen te worden.

Tientallen jaren op de vlucht

In mei 2020 werd Kabuga in de buurt van Parijs gearresteerd door de Franse autoriteiten, nadat hij ruim 25 jaar op de vlucht was geweest. Vervolgens werd hij overgebracht naar Den Haag. Hij verbleef in een speciale VN-gevangenis in Scheveningen.

Kabuga gold als een van de meest gezochte verdachten van Rwanda. De VS loofde een beloning van 5 miljoen dollar uit voor de tip die zou leiden tot zijn aanhouding. Hij werd aangeklaagd voor onder meer genocide, samenzwering met genocide als doel en misdaden tegen de menselijkheid.

Geestelijke gesteldheid

Drie medische deskundigen verklaarden in 2023 dat Kabuga niet meer in staat was een proces te volgen. Later dat jaar bepaalden ook VN-rechters dat de dementerende Kabuga door zijn gesteldheid niet in staat was om deel te nemen aan zijn proces.

Hij zou in een VN-cel blijven in afwachting van een beslissing over zijn voorlopige vrijlating, maar geen land bleek bereid om hem op te nemen.

Kabuga maakte fortuin met koffie- en theeplantages en groeide uit tot een van de rijkste ondernemers van Rwanda. Ook importeerde hij op grote schaal kapmessen uit China, waarmee veel mensen werden vermoord of verminkt tijdens de genocide.

Kabuga werd al eerder opgenomen in het ziekenhuis, meldt de VN, die de zaken van het Rwandatribunaal afhandelt. Er wordt nog onderzocht waardoor hij is overleden.

In het centrum van de Italiaanse stad Modena is een automobilist met hoge snelheid ingereden op voetgangers. Daarbij zijn acht mensen gewond geraakt, van wie vier ernstig. De 31-jarige automobilist is aangehouden.

De autoriteiten gaan uit van opzet, maar onderzoeken de toedracht nog. De verdachte probeerde te vluchten en zou geprobeerd hebben iemand neer te steken toen die hem probeerde tegen te houden. Vervolgens werd de bestuurder door agenten gearresteerd.

Over een mogelijk motief is nog niets bekendgemaakt. Burgemeester Mezzetti heeft over zijn identiteit gezegd dat de man is geboren in Bergamo, opgegroeid in Modena en van Noord-Afrikaanse afkomst is.

'100 kilometer per uur'

De aanrijding gebeurde rond 16.30 uur op Largo Porta Bologna, midden in het centrum. Het was op dat moment druk op straat. Volgens ooggetuigen reed de automobilist met zo'n 100 per uur kilometer in op mensen, schrijft het Italiaanse persbureau Ansa.

Hier ze je beelden van kort na de aanrijding:

De auto crashte uiteindelijk tegen de etalage van een winkel. Een vrouw raakte bekneld tussen de gevel en het voertuig, volgens de burgemeester moeten haar beide benen mogelijk worden geamputeerd.

Nadat de auto tot stilstand was gekomen, hebben meerdere mensen de bestuurder in bedwang gehouden. Daarbij is een van hen lichtgewond geraakt, zo heeft de burgemeester bekendgemaakt. In zijn videoboodschap bedankte Mezzetti deze omstanders.

Een duiker van het Maledivische leger is omgekomen bij een zoekactie naar de vier nog altijd vermiste Italiaanse duikers. Zij kwamen deze week om bij een grotduik in de eilandengroep in de Indische Oceaan.

Tijdens de zoektocht werd de duiker onwel, waarna hij in kritieke toestand naar het ziekenhuis werd overgebracht. Volgens de woordvoerder van de Maledivische president overleed hij aan decompressieziekte (duikersziekte).

Donderdag kwamen vijf Italianen om bij een poging grotten te verkennen op zo'n 50 meter diepte bij het atol Vaavu, een ringvorming koraaleiland. Een van de lichamen is gevonden op 62 meter diepte. Vooralsnog wordt uitgegaan van een ongeluk.

De zoekactie is tot ieder geval morgen opgeschort. Dan komen drie Finse duikers, gespecialiseerd in diep- en grotduiken, helpen bij de operatie.

Geen toestemming

De autoriteiten vermoeden dat de lichamen zich nog in de grot bevinden. Duikers mogen zonder toestemming van de autoriteiten in de Malediven recreatief niet dieper duiken dan 30 meter. Er wordt nog onderzocht waarom de Italianen dieper waren afgedaald dan toegestaan.

De weersomstandigheden op de Malediven zijn slecht, met harde wind, regen en sterke stromingen, wat de zoekoperatie herhaaldelijk heeft belemmerd.

De touroperator werkt mee aan het onderzoek. Het bedrijf zegt niet op de hoogte te zijn geweest van de diepte van de duik. Dat zou ook in geen geval zijn toegestaan, verklaarde de advocaat tegenover de Italiaanse krant La Repubblica.

De groep duikers bestond uit een universitair docent en haar dochter, een marien bioloog, een onderzoeker en een duikinstructeur.

Speciale training

De universiteit van Genua verklaarde gisteren dat twee werknemers zijn overleden. Zij deden wetenschappelijk onderzoek naar mariene ecosystemen en de effecten van klimaatverandering op de tropische biodiversiteit. De fatale duik was volgens de universiteit een privéaangelegenheid.

Grotduiken is een uiterst technische en gevaarlijke vorm van duiken die speciale training, uitrusting en strikte veiligheidsprotocollen vereist. Het is het dodelijkste duikongeluk ooit in de Malediven.

Tienduizenden mensen zijn in de Britse hoofdstad Londen op de been voor twee protesten die gelijktijdig plaatsvinden. Zo'n 4000 agenten zijn ingezet om beide betogingen in goede banen te leiden.

Het gaat om een anti-immigratieprotest dat georganiseerd is door de extreemrechtse activist Tommy Robinson, wiens echte naam Stephen Yaxley-Lennon is.

De tegendemonstratie is ter herdenking van de Nakba, Arabisch voor catastrofe. Daarbij wordt stilgestaan bij de verdrijving van 750.000 Palestijnen ten tijde van de stichting van de staat Israël in 1948. Ook tegenstanders van het anti-immigratieprotest liepen mee met de mars.

Bufferzone

Volgens de politie gaat het om een van de grootste politieoperaties van de afgelopen jaren, schrijft de BBC. Een bufferzone is ingesteld om confrontaties tussen de twee groepen te voorkomen.

De politie zet drones, paarden, speurhonden en pantservoertuigen in. Voor het eerst wordt ook live gezichtsherkenning gebruikt om mensen te achterhalen die door de autoriteiten worden gezocht. Volgens de politie zijn zeker elf mensen gearresteerd voor verschillende overtredingen.

'Haat en verdeeldheid'

De Britse premier Starmer beschuldigde gisteren de organisatoren van de demonstratie tegen immigratie van het "verspreiden van haat en verdeeldheid". In aanloop naar betoging heeft de Britse regering elf mensen die naar het protest wilden komen de toegang tot het Verenigd Koninkrijk geweigerd.

Het gaat om onder meer de Amerikaanse anti-islam-activist Valentina Gomez, de radicaal-rechtse Belgische politicus Filip Dewinter en de Nederlandse extreemrechtse influencer Eva Vlaardingerbroek.

"Iedereen die van plan is op straat chaos te veroorzaken, iemand te intimideren of te bedreigen, zal strafrechtelijk keihard aangepakt worden", aldus Starmer.

De deze week afgetreden Britse minister van Volksgezondheid Streeting stelt zich kandidaat voor het partijleiderschap van Labour, en daarmee voor het premierschap. Dat werd al verwacht: in zijn ontslagbrief stelde hij dat de Labourpartij niet verder kan onder de huidige premier Starmer.

"Wat nodig is, is een ordentelijke strijd met de beste kandidaten, en ik stel me beschikbaar", zei Streeting op een bijeenkomst van een progressieve beweging binnen Labour. Hij was verder kritisch over de Brexit, die hij "een rampzalige fout" noemde, en zei zelfs dat het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk opnieuw lid moet worden van de Europese Unie.

Afgelopen week maakte burgemeester Burnham van Manchester bekend dat hij kandidaat is voor een Lagerhuiszetel bij een tussentijdse verkiezing in zijn gemeente. Ook hij geldt als kanshebber om Starmer op te volgen, maar is nu geen parlementslid, een voorwaarde om leider van Labour en premier te worden. Burnham moet die verkiezing dus wel eerst zien te winnen, in een kiesdistrict waar het rechts-populistische Reform UK onlangs hoge ogen gooide bij lokale verkiezingen.

Als Starmer inderdaad weg moet, neemt de nieuwe partijleider van Labour automatisch ook het premierschap over. De Britten hoeven daarvoor niet opnieuw naar de stembus. Uiterlijk in 2029 moeten er weer parlementsverkiezingen worden gehouden.

In meerdere steden is gedemonstreerd tegen de asielopvang en de bezuiniging op de zorg onder de verzamelnaam 'Nationaal Protest'. De protesten lijken overwegend rustig te zijn verlopen. In een aantal steden waren tegendemonstraties groter in omvang.

De organisatie achter protest riep voorafgaand op tot vreedzame en massale demonstraties, maar van een massale opkomst was nergens sprake.

In onder meer Nijmegen was de tegendemonstratie groter dan het 'Nationaal Protest':

In geen van de negen steden waar gedemonstreerd werd (Nijmegen, Den Bosch, Leeuwarden, Utrecht, Maastricht, Haarlem, Den Haag, Groningen en Amsterdam) kwam meer dan een paar honderd demonstranten opdagen.

In onder meer Nijmegen, Leeuwarden en Groningen waren zelfs meer tegendemonstranten op de been, die hun solidariteit betuigden met asielzoekers. In Groningen werd het kort onrustig toen demonstranten van beide kampen tegenover elkaar kwamen te staan, zegt RTV Noord. Met de politie tussenbeide bedaarden de gemoederen.

Honderden tegendemonstranten in Nijmegen riepen teksten als "Geen mens is illegaal" en "Wij zijn met meer". De twee groepen werden gescheiden door dranghekken, politie en de ME.

Omroep Gelderland meldt dat zowel, voor, tijdens als na de demonstraties mensen zijn gearresteerd, maar de sfeer relatief rustig bleef. In Leeuwarden werd een man opgepakt voor het brengen van de Hitlergroet, zegt Omrop Fryslân.

Prinsenvlag

Volgens Omroep West verliep de demonstratie in Den Haag ook zonder wanordelijkheden. Tijdens de optocht scandeerden de betogers leuzen als "Azc, weg ermee". Ook werd de omstreden Prinsenvlag, die in de Tweede Wereldoorlog door de NSB werd gebruikt, getoond.

In Den Bosch kwam het merendeel van de paar honderd demonstranten van buiten de stad, meldt Omroep Brabant. Ook in Maastricht, Haarlem, Utrecht en Amsterdam waren geen grote incidenten.

Anti-azc-protesten

De afgelopen weken worden veelvuldig anti-azc-protesten georganiseerd. Vooral in Loosdrecht was de sfeer sommige avonden zeer grimmig. Zo werd deze week brand gesticht bij een spoednoodopvang en de brandweer werd vervolgens door betogers tegengehouden.

In Apeldoorn werden gisteravond nog drie mensen opgepakt bij een demonstratie tegen de komst van een noodlocatie. Toch laten ook steeds meer mensen een ander geluid horen.

De Nederlandse chipmachineproducent ASML gaat nauw samenwerken met het Indiase Tata Electronics. Dat is bekendgemaakt tijdens het bezoek van de Indiase premier Modi aan Nederland. De stap wordt gepresenteerd als onderdeel van de nauwere strategische samenwerking tussen de twee landen.

De twee bedrijven hebben in Den Haag een memorandum ondertekend. De samenwerking is onder meer gericht op de uitwisseling van expertise en de levering van technologie en apparatuur.

Megafabriek in India

Tata Electronics is een dochteronderneming van het wereldwijde conglomeraat Tata Group, waar ook Tata Steel IJmuiden onderdeel van is. Het bedrijf bouwt in de Indiase deelstaat Gujarat een megafabriek voor de productie van chips en chipproducten.

ASML wordt door het Indiase bedrijf beschouwd als onmisbare partner om het project te laten slagen. Het bedrijf in Veldhoven levert wereldwijd de machines waarmee geavanceerde halfgeleiders, oftewel chips, worden gemaakt. Het bedrijf is marktleider op dat gebied en speelt daarmee een sleutelrol in de technologiesector.

'Vereerd'

De directeur van Tata Electronics, Randhir Thakur, roemt het werk van ASML. De samenwerking zal volgens hem essentieel zijn "om een sterk ecosysteem" voor de productie van chips in India te creëren. Andersom zegt ASML-topman Christophe Fouquet dat het bedrijf "vereerd is om via onze technologische expertise bij te dragen aan de ontwikkeling van talent in India."

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Dat India bereid is om een strategisch partnerschap met Nederland af te sluiten, wordt gezien als een bijzondere stap en een welkom teken van vriendschap in een tijd dat Nederland minder afhankelijk wil worden van de grootmachten China en de VS.

Voor Nederland is het bovendien een mooie kans om de toch al goede handelsrelatie verder te versterken en meer toegang te krijgen tot de enorme afzetmarkt van India.

Het land investeert fors in de chipindustrie en heeft een enorme pool hoog opgeleid technisch personeel. Nederland is weer interessant voor India vanwege de kennis op het gebied van innovatie, technologie en duurzaamheid."

De dode bultrug die bij Denemarken is gevonden, blijkt Timmy te zijn. Voor die walvis zijn de afgelopen maanden meerdere reddingsacties opgezet.

Het dier spoelde gisteren aan op het Deense eiland Anholt. Volgens het Duitse persbureau DPA is er een tracker gevonden die eerder aan Timmy was bevestigd.

De Deense milieubeschermingsdienst bevestigt tegenover de Deense zender TV2 dat het om Timmy gaat. Mensen worden opgeroepen niet in de buurt te komen, omdat de walvis mogelijk besmettelijke ziektes kan overbrengen.

Drijvend aquarium

De bultrug strandde eind maart bij de Duitse badplaats Timmendorfer Strand en kreeg daarom de naam Timmy. Het dier kwam meerdere keren los, maar kwam net zo vaak ook weer vast te zitten.

De reddingsactie leidde tot een golf aan media-aandacht. Twee weken geleden leek het verhaal tot een happy end te komen, toen Timmy in een drijvend aquarium naar de Noordzee werd gebracht. Hij werd vervolgens vrijgelaten ten noorden van Denemarken.

Zo zwom Timmy het drijvende aquarium in:

Milieuminister Backhaus van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren betreurt de dood van Timmy. Hoewel deskundigen de kans klein achtten dat het dier na de reddingsoperatie zou overleven, sloten ze dat niet helemaal uit.

"Daarom heeft mijn ministerie de reddingspoging toegestaan. Ik vind het volkomen menselijk om de kleinste kans te grijpen als er een leven op het spel staat. Helaas heeft het dier deze kans niet kunnen grijpen", zegt Backhaus.

Nieuwsuur maakte eind vorige maand deze video, over het grotere probleem achter de dode walvissen:

Nog altijd heeft ze hoop, de moeder van de in 2016 naar India ontvoerde Insiya. Hoewel ze haar dochter, die nu al 12 jaar oud is, tien jaar niet meer heeft kunnen vasthouden.

Strijdbaar staat ze vanochtend bij de toegangspoort van Paleis Huis ten Bosch. De Indiase premier Modi is in Nederland en heeft straks een ontmoeting met premier Jetten en het koningspaar. En ze staat niet alleen: langs de oprijlaan staan enkele tientallen mensen met teksten als No child should wait 10 years en Insiya = a Dutch child. Als Modi aankomt, kan hij de boodschap bijna niet missen.

"Ik heb het gevoel dat vandaag daarbinnen de premiers, maar ook het koningspaar, zich gaan inzetten voor Insiya. Om ervoor te zorgen dat ze zo snel mogelijk terugkomt", zegt moeder Nadia Rashid hoopvol. "Ook zij beseffen dat het veel te lang heeft geduurd voor Insiya."

Uiteindelijk werd de Indiase leider langs een andere route naar het paleis gebracht, maar Nadia Rashid reageerde strijdbaar:

Insiya werd op 29 september 2016, toen ze 2 jaar oud was, door vier mannen op klaarlichte dag ontvoerd. Dat gebeurde toen ze op bezoek was bij haar oma in Amsterdam-Oost. Ze namen haar met geweld mee naar haar vader in India.

Sindsdien probeert Rashid haar dochter weer terug te krijgen, maar tevergeefs. Ook al heeft een rechter in Nederland de vader veroordeeld tot 8,5 jaar cel, het is dus nog niet gelukt het meisje terug te halen naar Nederland. Toch gloort er hoop, want de zaak wordt inmiddels op het allerhoogste diplomatieke niveau besproken.

Zo kaartte premier Rutte de kwestie in 2018 aan op zijn reis naar India en waren er meermaals consulaire gesprekken tussen de landen. In de Tweede Kamer erkende minister Berendsen van Buitenlandse Zaken deze week dat er bij het kabinet "frustratie" is dat de pogingen tot nu toe zonder resultaat zijn gebleven.

Vicepremier Yesilgöz, die Jetten woensdag bij de persconferentie verving, zei dat Nederland een delegatie naar India gaat sturen om inhoudelijk te onderzoeken wat er nodig is om de kwestie echt op te lossen.

Bovendien staat het onderwerp vanmiddag op de agenda tijdens de ontmoeting tussen Modi en Jetten. Het doel is dat de delegatie een ontmoeting regelt tussen moeder en kind. Volgens Yesilgöz wil Nederland graag zakendoen met India, maar "hoort daar ook bij dat er een oplossing komt voor Insiya".

De demonstratie van Insiya's moeder moet de gesprekken een extra duwtje in de goede richting geven. Ook toen bleek dat Modi dus op het laatste moment via een andere ingang het voorplein van het paleis werd opgereden, liet ze zich niet uit het veld slaan.

"Ik voel me juist gesterkt", zei ze, vlak nadat de aanwezige demonstranten minutenlang de naam van haar dochter richting het paleis hebben geroepen. "Het is echt jammer dat hij hier niet langs is gereden. Maar dat betekent niet dat hij niets heeft meegekregen."

Ze blijft vastberaden. "Het gaat erom dat ik haar weer kan vasthouden. Daar zal ik voor altijd voor blijven staan. Ik weet zeker dat het hen niet is ontgaan."

Premier Jetten heeft laten weten dat het kabinet snel een minister naar India wil sturen om over Insiya te praten. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de ontvoering een complexe zaak is die "niet in een keer op te lossen valt".

De Iraakse man die verdacht wordt van het coördineren van aanslagen op joodse doelwitten in Europa, deed dat zeer waarschijnlijk onder leiding van het Iraanse regime. Dat zeggen deskundigen. De man wordt onder andere verdacht van het aansturen van meerdere explosies en een brandstichting in Nederland.

Zo zou hij betrokken zijn geweest bij de aanslagen op een joodse school in Amsterdam, een synagoge in Rotterdam, een Amerikaanse bank in Amsterdam en het gebouw van de stichting Christenen voor Israël in Nijkerk.

"We zien vaker dat dit soort operaties wordt opgezet wanneer Iran in het gedrang komt", zegt Bart Wallet. Hij is hoogleraar Joodse Studies bij de Universiteit van Amsterdam en weet veel van Iraanse terroristische groepen. "Het past in een patroon waarin Iran via bevriende terreurorganisaties, zogenoemde proxy's, anderen aanvalt."

Nieuw fenomeen

De verdachte, Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi, zou de aanslagen gecoördineerd hebben in opdracht van de terreurgroep Ashab al-Yamin. "Die groep is alleen maar rond deze Europese aanslagen opgedoken, in die zin lijkt het een volkomen nieuw fenomeen", zegt Wallet. "Maar het lijkt vooral een dekmantel voor de Kataib Hezbollah, een bekende militante organisatie in Irak." Kataib Hezbollah is een zusterorganisatie van Hezbollah in Libanon.

Al-Saadi zit momenteel vast in de Verenigde Staten en zal daar worden berecht, heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie bekendgemaakt. In de aanklacht tegen hem leverde het ministerie al ondersteunend bewijs voor zijn contacten met Iran.

Zo staat de verdachte op de foto met de geliquideerde Iraanse generaal Soleimani (links):

Het doel van de acties is volgens Wallet om angst te zaaien. "Ze willen laten zien wat Iran kan. Dat iedereen die op de een of andere manier betrokken is bij Israël, schuldig is." Iran en Israël zijn al decennia aartsvijanden en momenteel in een oorlog verwikkeld waarbij ook de VS betrokken is.

"Je ziet dat Iran een regionale grootmacht is die doorlopend geïnvesteerd heeft in dit soort proxy's", zegt hoogleraar geschiedenis van internationale betrekkingen en terrorismedeskundige Beatrice de Graaf. "Deze aanslagen zijn dus ook een oorlogshandeling van Iran gericht tegen landen waarvan ze weten dat die Amerika steunen."

"Het is een vergelding, intimidatie en bedoeld om het Iraanse anti-Israël-sentiment te verspreiden", zegt De Graaf. "Als je het doel van de acties wilt begrijpen moet je niet kijken naar deze verdachte, maar naar de oorlogsstrategie van Iran."

Aanslagen in Amerika

"We zien dat dezelfde persoon ook aanslagen in Noord-Amerika voorbereidde, er was dus duidelijk een verband tussen beide kanten van de oceaan. Dat duidt op meer aansturing en professionaliteit", zegt Wallet.

Hoewel de aansturing dus professioneel lijkt, is de uitvoering van de aanslagen dat niet altijd. "De acties worden niet uitgevoerd door de leden van de terreurgroep zelf. Zij huren andere criminelen in om het te doen", legt Wallet uit. "In sommige gevallen leidt dat tot dodelijke acties en in andere gevallen blijft het tot een explosie beperkt."

De Graaf voegt toe: "De afgelopen jaren zagen we dat terreur vaak door eenlingen gepleegd werd. Maar als er sprake is van door een staat gesponsord of geleid terrorisme, dan zijn er vaak meer aanslagen, bestaan de organisaties langer en zijn ze dus ook dodelijker. De dreiging van dat soort terrorisme is heel gevaarlijk."

Drie andere verdachten

Het Nederlandse Openbaar Ministerie wil niet zeggen of het betrokken was bij het Amerikaanse onderzoek naar Al-Saadi. Wel loopt er al langer een onderzoek naar drie andere verdachten van de aanslagen in Nederland. "Het OM is met de Verenigde Staten in contact over de betekenis van deze aanhouding voor het lopende onderzoek in Nederland", staat in een persverklaring.

Het OM zegt ook dat ze nieuwe aanhoudingen in de zaak niet uitsluit. Het is niet duidelijk of Nederland om uitlevering van Al-Saadi zal vragen voor zijn mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen in ons land.

De binnenstad van Purmerend is tot en met morgennacht veiligheidsrisicogebied. De politie mag iedereen fouilleren en kan andere maatregelen nemen om de orde te herstellen. Burgemeester Van Selm (D66) heeft daartoe besloten na een grote vechtpartij gisteravond.

"De maatregelen zijn stevig, maar noodzakelijk om de veiligheid van inwoners en bezoekers te waarborgen", aldus de burgemeester. "We houden de situatie nauwlettend in de gaten."

Verschillende groepen jongeren gingen elkaar rond 21.15 uur te lijf op de kermis in de binnenstad, meldt NH Nieuws. De politie voelde zich genoodzaakt om geweld te gebruiken om de groepen uit elkaar te halen.

Stenen en vuurwerk

Vervolgens keerde een deel van de jongeren zich tegen de politie. Ook handhavers van de gemeente kregen met agressie te maken. Er werden stenen en vuurwerk gegooid.

Hoeveel jongeren betrokken waren bij het incident, is niet duidelijk. Maar het ging zeker om 'tientallen', zegt de politie.

Lichtgewond

Na overleg met politie en gemeente besloten de exploitanten om de kermis om 23.30 uur te sluiten, een half uur eerder dan gepland. De politie veegde daarna een deel van de binnenstad schoon. Hierbij raakte een aantal mensen lichtgewond.

Verschillende bezoekers zeggen bij de regionale omroep dat zich in de loop van de avond verschillende groepen jongeren op de kermis hadden verzameld. Zij kwamen niet alleen uit Purmerend, maar ook uit Hoorn, Zaandam en Amsterdam-Noord.

Er is niemand opgepakt.

Grote impact

Burgemeester Van Selm heeft het gebied niet alleen aangemerkt als veiligheidsrisicogebied. Ze heeft ook besloten dat de kermis vandaag en morgen om 21.00 uur dicht moet. "De kermis is grotendeels rustig en in goede sfeer verlopen op enkele incidenten na, tot de situatie later op de avond ernstig is geëscaleerd", zegt ze. "Dat is onacceptabel en heeft grote impact gehad op bezoekers, ondernemers en medewerkers."

In het zuiden van Duitsland is een propellervliegtuig neergestort in een woonwijk. Het toestel ontplofte volgens de publieke omroep SWR in de lucht, waarna de brokstukken op en tussen huizen terechtkwamen.

Twee inzittenden zijn om het leven gekomen, zegt de politie. Op de grond zou niemand gewond zijn geraakt.

Het ongeluk gebeurde aan het einde van de ochtend in Limburgerhof, niet ver van Mannheim. De politie zegt dat delen van het vliegtuig verspreid over een woongebied zijn neergekomen. Op foto's die de krant Bild heeft is te zien dat de romp uit een heg steekt en dat een vliegtuigmotor op een stoep ligt.

De autoriteiten en lokale media melden nog niets over de oorzaak van het ongeluk. Voor omwonenden is een opvangplek opgezet.

De leider van de militaire tak van Hamas is gedood in Gaza-Stad. Dat meldt het Israëlische leger en wordt bevestigd door zijn familie en door een Hamas-functionaris. Het is het belangrijkste Hamas-kopstuk dat wordt gedood sinds het ingaan van een fragiel staakt-het-vuren in Gaza in oktober.

Het gaat om Izz al-Din al-Haddad. Volgens Israël was hij een van de laatste nog levende hoge commandanten die verantwoordelijk waren voor de planning en uitvoering van de terreuraanvallen op 7 oktober 2023. Daarbij werden bijna 1200 mensen in Israël gedood, onder wie burgers en militairen. 251 militairen en burgers werden als gijzelaar meegenomen naar de Gazastrook.

'Geest van al-Qassam brigades'

Na de liquidatie van Mohammed Sinwar in mei vorig jaar nam Haddad het stokje over. Hij wordt ook wel de "geest van de al-Qassam brigades" genoemd, de gewapende tak van Hamas. Die bijnaam zou hij hebben verkregen na het overleven van meerdere liquidatiepogingen door Israël.

Volgens het Israëlische leger was hij een van de langst dienende commandanten van Hamas, en had hij zich al vroeg aangesloten bij de militante beweging nadat die in de jaren 80 was opgericht. Vanochtend was zijn uitvaart in Centraal-Gaza.

Haddad voegt zich bij de lijst Hamas-kopstukken die de laatste jaren zijn geliquideerd door Israël. Vorig jaar werd de militaire leider Mohammed Sinwar gedood, en in 2024 werden diens voorloper Mohammed Deif en de politieke kopstukken Ismail Haniyeh en Yahya Sinwar geliquideerd.

Bestand

Sinds oktober vorig jaar geldt er een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. In de praktijk wordt dat bestand aan de lopende band geschonden door Israël. Terwijl het land inmiddels ook in oorlog is met Iran en Hezbollah, blijft het aanvallen uitvoeren in Gaza.

Het Israëlische leger beweert dat het gaat om Hamas-doelwitten. Zeker 750 Palestijnen zijn in de afgelopen maanden gedood. Israël zegt dat het zelf vier militairen heeft verloren.

Naar schatting zijn er bij de oorlog in Gaza zeker 71.000 Palestijnen gedood. Volgens deskundigen ligt dat aantal veel hoger. Begin dit jaar erkende het Israëlische leger voor het eerst die cijfers, die waren verstrekt door het aan Hamas gelieerde ministerie van Volksgezondheid.

Het dodental als gevolg van een ebola-uitbraak in een afgelegen provincie van de Democratische Republiek Congo is opgelopen tot zeker tachtig. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De Afrikaanse volksgezondheidsorganisatie Africa CDC heeft een spoedbijeenkomst ingelast voor later vandaag. Buurlanden Uganda en Zuid-Sudan zijn daarbij aanwezig, net als internationale partnerorganisaties zoals de WHO en Unicef.

Gisteren stond het aantal doden nog op 65. Van nog eens zeker 246 mensen werd toen al vermoed dat ze besmet zijn met het virus, dat aantal is onveranderd.

De meeste gevallen worden geregistreerd in kleine steden als Mongbwalu in de provincie Ituri. Ook in provinciehoofdstad Bunia zijn gevallen gemeld. De provincie ligt in het noordoosten van Congo, aan de grens met Uganda. Ook daar heeft de ziekte de kop op gestoken, in het district Rwampara.

In Uganda is één patiënt overleden, in een ziekenhuis in de hoofdstad Kampala. Volgens de autoriteiten gaat het om een 59-jarige Congolese man.

Volgens de eerste onderzoeken zou het in veel van de gevallen gaan om de zeldzame Bundibugyo-variant, meldt Africa CDC. Voor die variant bestaat nog geen goedgekeurd vaccin. Bij eerdere uitbraken ging het vooral om de Zaïre-variant, waar wel een vaccin voor bestaat.

Wel is de zeldzame Bundibugyo-variant minder dodelijk. Het gaat om een sterftecijfer van ongeveer 37 procent, ten opzichte van 90 procent bij de Zaïre-variant.

Opschalen

De WHO zegt meer hulp te sturen. Zeker 5 ton aan goederen is vanuit de hoofdstad Kinshasa onderweg naar de regio, zoals apparatuur om monsters af te nemen en tenten. "Congo heeft ruime ervaring met het bestrijden van ebola-uitbraken en de WHO schaalt de steun aan de lopende respons snel op", zegt dr. Mohamed Janabi, regionaal directeur van de WHO voor Afrika.

De provincie Ituri is zeer afgelegen en heeft een slecht wegennetwerk, waardoor het leveren van hulpgoederen moeilijk is. Ituri ligt op meer dan 1000 kilometer van Kinshasa.

Zeer besmettelijk

Het ebolavirus is zeer besmettelijk en kan worden overgedragen via lichaamsvloeistoffen, zoals braaksel, bloed en sperma. De ziekte die het veroorzaakt is zeldzaam, maar het beloop is ernstig en vaak dodelijk.

Het aantal doden door de besmettelijke ziekte is de afgelopen jaren juist gedaald. Vorig jaar was er ook een ebola-uitbraak in Congo, toen kwamen zeker 43 mensen om het leven. Bij een grote uitbraak tussen 2018 en 2020, zijn bijna 2300 mensen omgekomen.

De eerste keer dat ebola uitbrak in het land was vijftig jaar geleden, in 1976.

In de Thaise hoofdstad Bangkok zijn acht doden gevallen bij een ongeluk met een goederentrein. Er zijn ook 25 gewonden.

De trein botste op een stadsbus, in de buurt van het vliegveld. De bus vloog daardoor in brand en ook auto's en motoren raakten beschadigd.

Reddingswerkers zijn druk bezig met gewonden uit het wrak van de bus te halen. De brand is inmiddels onder controle. De oorzaak van het ongeluk wordt onderzocht.

De brandweer is aan het nablussen, voert gas af en zoekt verder naar slachtoffers.

De politie heeft in Helmond een 33-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats opgepakt. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van een 45-jarige vrouw in de stad. Haar lichaam werd vannacht levenloos aangetroffen in haar woning.

De politie kwam in actie na een melding via 112 rond 02.00 uur vannacht, meldt Omroep Brabant.

De politie vond de vrouw in haar woning aan de Pastoor Van Leeuwenstraat in Helmond. Niet veel later hield de politie de verdachte aan.

De straat zelf en het plein bij de woning werden afgezet, terwijl de politie buurtonderzoek en forensisch onderzoek deed.

De politie gaat uit van een misdrijf. Over wat er precies is gebeurd, wil de politie niets zeggen. Ook over de relatie tussen de verdachte en het slachtoffer deelt de politie geen informatie.

Oud-presentator Bas Westerweel is op 62-jarige leeftijd overleden. Hij overleed in de nacht van donderdag op vrijdag in zijn slaap in zijn woning in Enschede, meldt zijn familie aan RTL Boulevard.

Westerweel presenteerde verschillende programma's op radio en televisie. Zijn carrière begon eind jaren 80, toen hij onder meer het programma Toppop presenteerde. Ook was hij te horen op Hilversum 3 en Radio 3, de voorlopers van het huidige NPO 3FM. Daar presenteerde hij het programma Arbeidsvitaminen.

In de jaren 90 werd hij vooral bekend als presentator van kinderprogramma's als Het Klokhuis en het Schooltv-weekjournaal. Ook werkte hij als stemacteur en was hij te horen als de stem van Plankton in SpongeBob SquarePants.

Westerweel heeft vier kinderen, van wie er twee komen uit een huwelijk met actrice Babette van Veen. Met haar was hij tussen 1998 en 2010 getrouwd.

Zijn familie zegt tegen RTL Boulevard dat het overlijden van Westerweel onverwachts kwam, ondanks zijn eerdere hartproblemen. In 2017 stortte hij plotseling in elkaar tijdens een voetbaltraining. Hij werd gered door drie clubgenoten en een AED, die op de club aanwezig was.

Na zijn hartstilstand werd Westerweel ambassadeur van de Hartstichting, en richtte hij een stichting op waarmee hij reanimatietrainingen gaf bij bedrijven. "Ik had clubgenoten die wisten wat ze moesten doen", zei hij in een interview met de Hartstichting. "Niet iedereen heeft dat geluk."

Westerweel zou vandaag 63 jaar zijn geworden.

Een vrouw uit Hulst mag de komende tien jaar geen dieren meer houden. Dat heeft de rechter in Middelburg besloten omdat bij controle door de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) bleek dat de vrouw haar honden zwaar verwaarloosde.

De negen honden liepen in de kennel van de vrouw rond tussen hun eigen uitwerpselen. Ze kregen veel te weinig drinken en in hun voerbakken zat beschimmeld vlees, meldt Omroep Zeeland.

Op 10 mei 2025 kwam er een melding binnen over de vrouw bij het landelijk meldnummer 144. Toen de politie en LID een bezoek brachten, kwam ze buiten al een ammoniakgeur tegemoet. Bij het naar binnengaan van de kennels met de Australische herders was de stank zelfs zo intens dat sommige handhavers moesten kokhalzen, tranende ogen kregen en moeite hadden met ademhalen.

Schimmel op ontlasting

Uit het rapport dat de inspecteurs na hun bezoek opmaakten, bleek ook dat de kennels met de negen herders zwaar vervuild waren. Niet alleen het voer was beschimmeld, ook op de ontlasting van de honden zat schimmel.

Nadat de LID de honden in beslag had genomen, constateerde een dierenarts dat ze te mager waren, een vuile vacht hadden en extreem lange nagels. Eén hond liep mank. Een pup in een te kleine reisbench had een kromme rug.

De officier van justitie reageerde emotioneel tijdens de rechtszaak tegen de vrouw. "De foto's in het dossier spreken voor zich. Overal ligt ontlasting, er is geen water en geen vers voer. Mijn dierenhart huilt."

De advocaat van de vrouw betoogde dat de politie en LID op bezoek kwamen toen "even alles tegenzat". "Mevrouw had net een stroomstoring gehad waardoor het rauwe vlees ter waarde van 800 euro niet kon worden ingevroren en is bedorven. Bovendien moest mijn cliënt die dag naar een ziekenhuisafspraak", betoogde de advocaat. "Die afspraak liep uit waardoor de honden tussen 8.30 uur en 14.00 uur in hun bench zaten. Normaal hebben ze de vrijheid en lopen ze buiten."

De rechter was niet onder de indruk van die verklaring, zeker niet omdat de vrouw uit Hulst in 2020 en 2022 ook al werd veroordeeld voor de verwaarlozing van honden. "Ik kan niet anders oordelen dan dat ze niet goed voor de dieren heeft gezorgd. Het is onmogelijk dat deze situatie een momentopname was", aldus de rechter. "De verklaring van mevrouw vind ik ongeloofwaardig, alles wijst op een structurele situatie die dieronterend is."

Kippen mogen blijven

De rechter sprak van een zorgelijk patroon en legde het houdverbod op. Daarnaast kreeg de vrouw een voorwaardelijke taakstraf van 80 uur opgelegd met een proeftijd van twee jaar.

De rechter maakte een uitzondering voor de kippen die de vrouw houdt: die mogen gewoon blijven.

In een niet al te verre toekomst moeten alle producten in Europa worden gemaakt van oude spullen. Je levert bijvoorbeeld je afgedankte kleding in en die wordt vervolgens gebruikt als isolatiemateriaal. Alle plastic wordt in een uitstootvrij proces afgebroken en weer tot nieuw plastic gemaakt. En om auto's te fabriceren, importeren bedrijven geen zeldzame aardmetalen meer uit China. Ze halen de materialen uit oude apparaten, die Europese bedrijven hebben ingeleverd in ruil voor statiegeld.

Dit is geen fantasie. In 2050 moet de Europese economie volledig circulair zijn. Dat houdt in dat we het moeten doen met de olie, mineralen en erts die al zijn gedolven en inmiddels vastzitten in machines, huizen, voertuigen en andere goederen.

Economie valt uit elkaar

"Grondstoffen zijn schaars en vanuit een ecologisch perspectief heeft het zeker zin om de Europese economie circulair te maken", zegt Thomas Bauwens, econoom en onderzoeker aan de Erasmus Universiteit. De EU-landen hebben een heel pakket aan circulaire plannen aangenomen en momenteel buigen ze zich over de nieuwe verordening voor de circulaire economie.

Een ding is wel belangrijk: "Onze economie zal uit elkaar vallen als we stoppen met nieuwe spullen kopen en het circulaire concept volledig wordt ingevoerd", vat Bauwens het samen. Niettemin is hij duidelijk: dit is de beste weg voor de Europese economie.

Momenteel wordt 12 procent van Europese grondstoffen hergebruikt en dat wordt maar langzaam meer. Tegelijkertijd moet dat aandeel in 2030 verdubbeld zijn, volgens de doelen die de Europese landen zichzelf hebben opgelegd. De technische oplossingen zijn er grotendeels al, zeggen deskundigen.

"Als bedrijven circulair wilden worden, hadden ze dat al gedaan", concludeert Meindert Flikkema, hoogleraar economie aan de VU en onderzoeker bij RaboResearch.

Daarom moeten de Europese en nationale overheden wat hem betreft de overgang naar circulair aandrijven. "Aan de ene kant afdwingen met straffen, maar ook positief prikkelen." Denk aan regels voor hoeveel hergebruikte grondstoffen er in nieuwe producten moeten zitten, tot beter beschikbare bankleningen en overheidssubsidies voor circulaire bedrijven.

Wasmachinefabrikant

Terug naar de vraag hoe we de economie draaiend kunnen houden, als burgers en bedrijven massaal stoppen met nieuwe spullen kopen. Volgens Flikkema schakelen veel bedrijven nu al om van productie naar reparaties. Denk aan de wasmachinefabrikant die je tegenwoordig ook kunt bellen als het apparaat stuk gaat.

Dat is één voorbeeld; op industriële schaal kan het leiden tot aanzienlijk meer omzet voor de economie, denken economen. Flikkema: "Wij leven op een continent met weinig kritieke grondstoffen. Daarom kan circulariteit juist een strategie worden voor Europa - geen belemmering."

Dat is de theorie, maar om dat te bereiken moet Europa massaal investeren in de recycling-industrie. Politici kunnen dat ondersteunen met tijdelijke importheffingen op goedkope grondstoffen uit bijvoorbeeld China, zegt ING-econoom Gerben Hieminga. "Dan geef je de recyclingindustrie hier een kans om volwassen te worden."

Want momenteel is het vaak duurder om materialen te recyclen dan iets van nieuwe grondstoffen te maken. Hieminga: "Het is goedkoper om nieuwe aardmetalen te importeren uit China. En dan blijven we afhankelijk van een andere grootmacht."

Kwaliteitsproducten

Econoom Thomas Bauwens denkt dat Europese beleidsmakers te veel focussen op de consequenties van consumptie bij hun pogingen om Europa circulair te maken. "Dat is minder ingrijpend, dus ik snap het. Maar in plaats van beslissen 'we gaan plastic inzamelen' in de EU, is het beter om te komen met een verbod op het produceren van nieuwe plastic vanaf een bepaald jaar."

Ook het fiscale stelsel moet op de schop als je de circulaire economie winstgevend wil maken, vinden deskundigen. "Je wil meer belasting heffen op consumptie en minder op arbeid - zoals reparaties en onderhoud", zegt Klaske Kruk, directeur van de Nederlandse Vereniging van Circulaire Economie.

"Anders importeren we steeds meer Chinese wegwerprommel en worden we steeds afhankelijker van het buitenland. We moeten onze markt beschermen door in Europa kwaliteitsproducten te maken die we kunnen repareren en hergebruiken, zodat we hier economische waarde genereren."

Nederland blinkt uit

Vier jaar voor deadline is er nu één land dat de Europese doelstelling van 24 procent circulariteit haalt, en met gemak: in Nederland wordt 33 procent van de grondstoffen opnieuw gebruikt.

Volgens het Europees Milieuagentschap komt dat niet door burgers die hun best doen met blikjes waar statiegeld op zit inleveren. Het ligt vooral aan de wegenbouwsector. In Nederland, zo concludeerde het agentschap, wordt bouw- en sloopafval uitzonderlijk vaak hergebruikt om nieuwe wegen te maken.

Bij het Griekse tv-programma Survivor Greece is een deelnemer zwaargewond geraakt. Een deel van zijn been moest geamputeerd worden. Het programma is van de buis gehaald.

Het programma, te vergelijken met het in Nederland populaire Expeditie Robinson, werd opgenomen in de Dominicaanse Republiek. In het water bij de hoofdstad Santo Domingo ging het begin deze week mis. De 22-jarige deelnemer Stavros Floros zou zijn overvaren door een toeristenboot toen hij, buiten de opnames om, aan het speervissen was.

Skai, dat het programma uitzendt, spreekt van een serieus ongeluk: "We betuigen onze spijt en volledige steun aan hem en zijn familie." De zender stelt verder "op alle mogelijke manieren bij te dragen aan eventuele ziekenhuisopnames en revalidatiezorg mochten die nodig zijn".

Intensive care

Floros ligt volgens productiemaatschappij Acunmedya op de intensive care. Zijn toestand is stabiel en hij is bij bewustzijn. Zijn linkerbeen zou tot net onder zijn knie zijn geamputeerd en ook is hij ernstig gewond geraakt aan zijn rechterenkel.

Eerder deze week zei de Griekse minister van Volksgezondheid Georgiadis dat het vanwege de ernst van de verwondingen niet mogelijk is om Floros te vervoeren. Volgens Skai wordt er overwogen om hem per vliegtuig naar de Verenigde Staten te brengen, waar hij in een gespecialiseerd ziekenhuis behandeld kan worden.

De familie van Floros is naar Santo Domingo gereisd. De Dominicaanse politie en kustwacht doen onderzoek naar de toedracht van het incident. Skai zegt dat het programma voorlopig niet meer op tv wordt uitgezonden, "totdat de oorzaken volledig zijn onderzocht".