NOS Nieuws - Algemeen

De ANWB Alarmcentrale heeft dit wintersportseizoen al 20 procent meer medische hulpverzoeken binnengekregen van wintersporters in Europa, vergeleken met vorig jaar. Dat meldt de organisatie aan NOS.

"We hadden wel verwacht dat het drukker zou gaan worden, omdat ook het aantal boekingen was gestegen", zegt de directeur, Victor Geskes. "Maar we hadden niet gedacht dat het 20 procent drukker zou worden."

Omdat het drukker is op de piste skiën meer mensen tegen elkaar, zegt hij. De ANWB verwacht dat de toename van letsel vooral te wijten is aan de toenemende drukte, in combinatie met wisselende sneeuwcondities en regelmatig ijzel op de piste.

De meeste letselmeldingen, die vanaf november worden bijgehouden, komen uit Oostenrijk, gevolgd door Frankrijk, Duitsland, Italië en Zwitserland.

Flink prijskaartje

Volgens de directeur hadden mensen in voorgaande jaren vooral botbreuken en last van hun knieën. "Knieproblemen kunnen bij wintersport ontstaan bij natte en papperige sneeuw." Dit jaar ziet de ANWB met name een toename in armletsel, waaronder veel armbreuken, zonder daar een goede verklaring voor te hebben.

Geskes ziet dit jaar opnieuw veel mensen die medische hulp nodig hebben, zonder dat ze daar voor verzekerd zijn. "Bijvoorbeeld mensen met een doorlopende reisverzekering, die vergeten het 'schuifje' open te zetten voor wintersport." Het prijskaartje daarvoor is hoog. "Als je met een helikopter van de piste wordt gehaald zonder verzekerd te zijn, dan krijg je echt een rekening tussen de 4000 en 6000 euro."

Gipsvlucht bestaat niet meer

De ANWB Alarmcentrale helpt mensen weer terug te komen naar huis als dat door letsel niet op de geplande manier lukt. "Soms regelen we ambulances of ligtaxi's. Heel af en toe worden mensen naar Nederland gebracht op een stretcher in een vliegtuig. Zo'n stretcher wordt dan op een rijtje van drie stoelen gelegd."

De gipsvlucht van vroeger bestaat niet meer. Geskes zegt dat die niet meer rendabel was. Tot nu toe zijn 238 wintersporters gerepatrieerd, van wie 73 per vliegtuig.

Ook bij de Wegenwacht ziet de ANWB iets meer meldingen binnenkomen van wintersporters. Het aantal (auto-)pechmeldingen uit wintersport- en doorreislanden ligt 3 procent hoger dan vorig jaar. Volgens de organisatie gaat het vaak om startproblemen, lekke banden en brandende dashboardlampjes. "Dat blijven de meest voorkomende oorzaken van autopech".

Lawinegevaar

Er zijn dit skiseizoen in Europa al meer dan honderd mensen omgekomen in skigebieden. Dat heeft voornamelijk te maken met de vele lawines. Dat zijn er meer dan anders en dat komt weer door een zwakke onderlaag onder de sneeuw dit jaar en zware sneeuwval. Volgens de Oostenrijkse en Franse autoriteiten blijft het lawinegevaar hoog.

Alarmcentrale-directeur Geskes waarschuwt dat off-piste skiën, waar lawines vaker voorkomen dan op geprepareerde pistes, "levensgevaarlijk" is. "We raden als ANWB echt af om dat te doen, en je te houden aan de aanwijzingen van de lokale autoriteiten daar." Vaak ben je voor off-pisten skiën ook niet standaard verzekerd, zegt Geskes.

Inwoners van de regio Noord-Nederland hebben nog een paar dagen vakantie. Het zou kunnen dat de hulpverzoeken van de ANWB nog verder oplopen, bijvoorbeeld als de sneeuwkwaliteit in wintersportgebieden de komende dagen verslechterd.

De nieuwe BBB-fractieleider Henk Vermeer is niet verrast door het vertrek van Mona Keijzer uit de partij. Maar hij vindt de gang van zaken "volstrekt waardeloos".

Volgens Vermeer heeft Keijzer "er tientallen keren mee gedreigd" om op te stappen "op momenten dat iets niet ging zoals zij het wilde, of in het tempo dat zij het wilde". "Dat geeft geen vertrouwen in haar als iemand die leiding kan geven aan de fractie", zegt de opvolger van Caroline van der Plas.

Hij zegt dat het vertrouwen "echt geknakt" is, nadat er meerdere dingen waren gebeurd. Zo zou Keijzer gesprekken hebben gevoerd met de Groep Markuszower, die zich onlangs heeft afgesplitst van de PVV. Waar die gesprekken over gingen, weet hij niet.

Keijzer neemt zetel mee

Gisteren liet oud-minister en -vicepremier Mona Keijzer weten dat zij afhaakt bij BBB. Zij neemt haar zetel mee en gaat zelfstandig verder. "Mijn missie is nog niet ten einde", zegt zij in een verklaring op X.

Keijzer is het er niet mee eens dat Vermeer de nieuwe fractieleider is. Ze zegt dat haar een dag na de verkiezingen van 29 oktober is beloofd dat zij Caroline van der Plas zou opvolgen.

Dat zou in een gesprek met Van der Plas en Vermeer zijn gebeurd, waarin Van der Plas liet weten dat zij wilde terugtreden als partijleider en fractievoorzitter. "Afgesproken werd dat ik haar zou opvolgen", zegt Keijzer.

Vermeer zegt dat het na de verkiezingen inderdaad logisch leek als Van der Plas te zijner tijd het stokje zou overdragen aan Keijzer, die de nummer 2 op de kandidatenlijst was. Maar de toenmalige partijleider durfde dat op het laatst niet meer aan. "Uiteindelijk heeft ze het aan mij gevraagd. Ik begrijp dat het voor Keijzer een teleurstelling is en dat het haar rauw op het dak is gevallen."

Vertrouweling Van der Plas

Vermeer is vanmorgen in de fractievergadering van BBB officieel de nieuwe fractievoorzitter geworden, nadat Van der Plas vrijdag weten een stap terug te doen, maar nog wel door te gaan als Kamerlid.

Hij is een vertrouweling van zijn voorganger. Hij was samen met haar een van de medeoprichters van BoerBurgerBeweging (BBB) en is sinds december 2023 Kamerlid voor die partij.

Hij was ook secondant van Van der Plas bij de coalitieonderhandelingen die leidden tot het net afgetreden kabinet-Schoof, waarin ook PVV, VVD en NSC zaten.

BBB verloor bij de verkiezingen drie van de zeven Tweede Kamerzetels. Door het vertrek van Keijzer houdt de partij er drie over. Naast Vermeer en Van der Plas zit oud-minister Femke Wiersma voor de partij in de Kamer.

In de Eerste Kamer is BBB met twaalf zetels de tweede partij en daarmee een factor van belang voor het huidige minderheidskabinet.

De regering van Canada heeft OpenAI op het matje geroepen. Het moederbedrijf van ChatGPT nam geen contact op met de Canadese politie na verdachte interacties van een tiener die twee weken geleden acht mensen doodschoot. OpenAI had haar account vorig jaar zomer al als verdacht aangemerkt omdat het werd "ingezet voor gewelddadige activiteiten", bleek zaterdag.

Bij de aanslag van 10 februari werden in de provincie Brits-Columbia vijf leerlingen en een lerares op een middelbare school gedood. Eerder had de 18-jarige schutter, Jesse Van Rootselaar, al haar moeder en stiefbroer gedood. Zeker 25 anderen raakten gewond. Na de schietpartij maakte de schutter een einde aan haar leven.

Teken van potentieel geweld

Al maanden voor de massamoord sloegen medewerkers van OpenAI intern alarm over de interactie van de tiener met ChatGPT. Zo zou ze meerdere scenario's met wapengeweld hebben besproken en voorgelegd aan de populaire bot, zeggen bronnen aan The Wall Street Journal.

Een automatisch beoordelingsmechanisme merkte haar interactie met ChatGPT op en markeerde die als 'gewelddadig'. Daardoor werden medewerkers van OpenAI op de hoogte gebracht. Sommige werknemers zagen haar interactie met ChatGPT als een teken van potentieel geweld in de echte wereld en drongen er bij hun leidinggevenden op aan de Canadese autoriteiten te waarschuwen.

Uiteindelijk besloot OpenAI dat niet te doen. Volgens het bedrijf was de dreiging voor ernstig lichamelijk geweld voor anderen niet reëel genoeg. Na de aanslag brachten OpenAI-medewerkers de Canadese politie alsnog op de hoogte.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De Canadese AI-minister Solomon zegt dat hij "diep verontrust" is dat de politie niet is geïnformeerd. "Ik heb de veiligheidsverantwoordelijken van OpenAI opgedragen om naar Ottawa te komen om hun veiligheidsprotocollen toe te lichten." Ook wil Solomon in gesprek over hoe hoog de dreiging moet zijn om naar de politie te stappen. OpenAI is gevestigd in San Francisco en heeft geen kantoor in Canada.

Premier Eby van Brits-Columbia noemt de berichten dat OpenAI relevante informatie zou hebben gehad zeer verontrustend voor de families van de slachtoffers en voor inwoners van de provincie. OpenAI zegt in een reactie het politieonderzoek te steunen en spreekt het medeleven uit naar de nabestaanden.

Chatbots liggen al langer onder vuur. Zo vinden privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens en ook openbaar aanklagers in de VS dat ChatGPT snel aanpassingen moet doen die het risico op mentale schade verkleinen. Vorig jaar werd OpenAI aangeklaagd door de ouders van een 16-jarige Amerikaanse jongen die zelfmoord pleegde. Ook andere AI-bots, zoals Character AI, worden beschuldigd van het aanzetten van gebruikers om zichzelf of anderen iets aan te doen.

Nieuwsuur maakte eerder deze reportage over de keerzijde van chatbots:

Bij een legkippenbedrijf in Ede is een uitbraak van vogelgriep vastgesteld. De 23.000 worden afgemaakt, meldt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Het ministerie sprak in eerste instantie over vleeskuikens, maar het blijkt om leghennen te gaan.

In een straal van 10 kilometer geldt een vervoersverbod om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen. Binnen die zone zijn 130 pluimveebedrijven gevestigd, schrijft Omroep Gelderland.

Binnen een straal van 3 kilometer zijn acht andere pluimveebedrijven gevestigd. Die bedrijven worden onderzocht op aanwezigheid van het virus.

Het vogelgriepvirus steekt vrijwel elk jaar de kop op, maar dit seizoen verloopt heviger dan de afgelopen jaren. Na een uitbraak in het Drentse Gasselternijveenschemond in oktober werd een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Sindsdien zijn er nog tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld en zijn al meer dan twee miljoen dieren afgemaakt.

Vier jaar na het begin van de Russische invasie in Oekraïne roept president Zelensky op de offers die zijn land heeft gebracht niet te verkwanselen aan de onderhandelingstafel. In een opgenomen videoboodschap prijst hij de enorme moed, het harde werk en het uithoudingsvermogen van zijn landgenoten en moedigt hen aan de Russische agressie te blijven weerstaan.

"Mijn belangrijkste boodschap is altijd: laat al deze jaren niet voor niets zijn geweest", zegt hij over de opdracht die hij de Oekraïense onderhandelaars meegeeft in de vredesgesprekken met Rusland. "Doe recht aan de strijd, de moed, de waardigheid, alles wat Oekraïne heeft moeten doorstaan. Dit mag je niet opgeven, vergeten of verraden."

Zelensky had het filmpje deels opgenomen in het hoofdkwartier onder het presidentiële paleis waar hij de eerste dagen van de oorlog doorbracht. "Ons volk heeft toen niet de witte vlag gehesen - we hebben ons achter de blauw-gele geschaard", keek hij terug op die tijd. "We hebben bewezen: je kunt ons in bunkers dwingen, maar we blijven niet eeuwig ondergronds. We herrijzen en blijven vechten."

Opsomming van menselijk leed

Onder beelden van die strijd somde hij ruim een halve minuut lang Russische wandaden op: het bloedbad onder burgers in Boetsja, de aanval op een theater vol vluchtelingen in Marioepol, de verwoesting van de Kachovka-stuwdam, de raket die treinreizigers doodde in Kramatorsk. "Rusland heeft al onze gezinnen pijn gebracht, in elk Oekraïens hart."

Volgens Zelensky voert Poetin een terreurcampagne omdat Rusland op het slagveld niet kan winnen. "Het 'tweede leger van de wereld' vecht tegen flatgebouwen en energiecentrales. Ook nu Oekraïners de strengste winter in de geschiedenis beleven. Bijna elke nacht is er terreur. Ik weet niet wie dit kan doorstaan. Maar Oekraïners doen het."

Het Kremlin legt vanmorgen de schuld voor het conflict bij de landen die Oekraïne steunen. "Omdat het Westen zich ermee bemoeide, is dit een breder conflict geworden met landen die ons willen verpletteren", zegt een woordvoerder over de 'speciale militaire operatie', zoals Rusland de oorlog noemt. Doel van de strijd noemt Moskou "de veiligheid van de bevolking in Oost-Oekraïne".

Europees bezoek

Voor de herdenking van vier jaar totale oorlog is Europese Commissievoorzitter Von der Leyen vanmorgen aangekomen in de hoofdstad Kyiv. Ook zeven Europese premiers en ministers van Buitenlandse Zaken gingen daar bij Zelensky langs, onder wie premiers Frederiksen (Denemarken) en Stubb (Finland).

In een herdenkingstoespraak op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel benadrukte secretaris-generaal Rutte het belang van voortdurende steun aan het land. "Met beloftes van hulp alleen eindig je geen oorlog", zei hij. "Het is hoogstnoodzakelijk dat Oekraïne de militaire, financiële en humanitaire hulp die het nodig heeft blijft ontvangen."

De nieuwe premier Jetten belde gisteren kort na zijn beëdiging al met Zelensky. Die zei hem dat Oekraïne niet alleen voor het eigen land vecht, "maar ook voor Europese waarden en daarom onze steun verdient". Jetten zei snel Kyiv zelf te willen bezoeken.

In Den Haag waren vanmorgen een tiental mensen bijeengekomen bij de Russische ambassade om te protesteren tegen de oorlog. Daarbij hield kunstenaar Teun Castelein een lawaaiprotest met draaiorgels, zoals altijd op de dag dat de inval wordt herdacht. Dit jaar had hij er vier laten aanrukken, die door elkaar continu het Oekraïense volkslied spelen.

Castelein had kort met de Russische ambassadeur gesproken, die vanwege het lawaai naar buiten was gekomen. "Ik vroeg hem wat hij ervan vond en toen zei hij: 'Ik wil dat het direct stopt'. Toen zei ik dat ik dat ook graag zou willen, dat het direct stopt."

Vereniging Eigen Huis (VEH) heropent een meldpunt voor klachten over makelaars. Dat loket werd vijf jaar geleden juist gesloten, maar is volgens de belangenvereniging nu opnieuw nodig omdat klachten en signalen over misstanden bij het kopen en verkopen van huizen blijven bestaan.

Aanleiding is onder meer onderzoek van consumentenprogramma Radar, waaruit blijkt dat veel kopers zich tijdens het biedproces onder druk gezet voelen.

Volgens VEH-directeur Cindy Kremer worden prijzen gemanipuleerd door makelaars omdat ze misbruik maken van hun informatievoorziening. Daarvan zouden zowel kopers als verkopers de dupe zijn. "Een verkoper kan worden benadeeld omdat de makelaar de woning gunt aan een koper van een bevriende relatie, waardoor niet iedereen de volle gelegenheid krijgt om de woning te bezichtigen en een bod te doen."

Daarnaast zegt ze dat de koper ook kan worden benadeeld als de makelaar zegt dat iemand het bod moet verhogen, terwijl je niet weet of dat echt zo is.

Makelaarsvereniging NVM laat aan de NOS weten zich maximaal in te spannen om misverstanden te voorkomen en het biedproces zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. Dat gebeurt via een verplichte biedprocedure voor aangesloten makelaars, met een duidelijke uitleg voor consumenten. "Ook hebben we een onafhankelijke klachtenprocedure en tuchtrecht", aldus een woordvoerder.

'Zelfregulering werkt niet'

In de rondgang onder 2500 panelleden van Radar die de afgelopen vijf jaar een bod deden op een woning, gaf 43 procent van hen aan sturende informatie te hebben gekregen van een verkoopmakelaar. Bijna twee derde paste daarna het bod aan, meestal door meer te bieden of voorwaarden te laten vallen.

Ook ontvangt VEH zelf meldingen over onduidelijke regels en een gebrek aan transparantie. De zelfregulering waar de afgelopen jaren op werd ingezet, werkt volgens VEH niet.

Met het meldpunt wil VEH opnieuw actuele ervaringen verzamelen van kopers en verkopers. Zo moet zichtbaar worden dat structurele problemen nog altijd niet zijn opgelost.

Ook politiek wil verandering in biedproces

De NVM heeft een eigen biedprotocol met richtlijnen voor het verzamelen en verwerken van biedingen. Daarin wordt gewerkt met open inschrijving, waarbij biedingen niet openbaar zijn. Volgens Vereniging Eigen Huis blijft daardoor ruimte bestaan voor beïnvloeding en misbruik.

Ook in de politiek groeit de roep om verandering. De Tweede Kamer nam unaniem een motie aan waarin betrokken partijen worden opgeroepen om met een landelijk en transparant biedsysteem te komen. Als dat niet lukt, wil de politiek zelf met wetgeving komen.

Onlangs in een biercafé in Kyiv: de kelner deelt er dekentjes uit aan de bezoekers omdat de verwarming het niet doet. Maar klachten hoor je er hier niet over. Want stel je voor hoe deze bittere winter is voor de mannen en vrouwen aan het front die posities moeten verdedigen tegen aanvalsgolf na aanvalsgolf.

Tussen gesprekken over gepekelde haring en de ijzige voetgangerspaden in Kyiv, valt het licht uit vanwege een zoveelste black-out door de aanvallen op energiecentrales. Er wordt een paar keer gescholden op Rusland, cafégangers halen hun telefoon uit de zak als alternatieve lichtbron en gaan weer over tot de orde van de dag.

Want dat is de oorlog geworden die vandaag het vijfde jaar ingaat: de orde van de dag. Shahed-drones en raketten onderweg? Dan kijk je in de app hoe groot de aanval is voordat je besluit of je gaat schuilen. Valt de stroom weg? Dan gebruik je een kaars of oplaadbaar nachtlampje. Flatgebouw geraakt? Dan zijn de opruimdiensten de volgende ochtend de glasscherven aan het opvegen.

Killzone

Toen de Russen binnenvielen, dachten ze dat Oekraïne in korte tijd zou vallen. Maar het werd een uitputtingsslag waarin de innovatie op het slagveld zo snel ging dat de oorlog inmiddels radicaal veranderd is. Een tankoorlog werd een drone-oorlog, waarbij de frontlinie nauwelijks verschuift.

Veroveringen gaan per vierkante kilometer. In plaats van een frontlinie wordt gesproken van een 'killzone', een gebied van zo'n 20 kilometer breed aan beide kanten waar het onduidelijk is wie welke positie vasthoudt. Waar drones van beide kanten jagen op prooi.

Oekraïners zijn ervan overtuigd dat dit een existentiële strijd is, waar het voortbestaan van de eigen democratische toekomst, van het eigen land, van het Oekraïense volk op het spel staat. Ze weten van de landgenoten die verdwenen in bezet gebied, van de Oekraïense kinderen die naar Russische heropvoedingskampen worden gestuurd.

Gebied opgeven lijkt onvermijdelijk

Dat neemt niet weg dat mensen doodmoe zijn en snakken naar vrede. Voorheen onbespreekbare concessies, zoals het opgeven van bezet gebied, lijken onvermijdelijk te zijn geworden. Maar wel alleen als dat gepaard gaat met veiligheidsgaranties die in steen gehouwen zijn. En in alle onderhandelingen is voor de Oekraïners steeds één ding duidelijk: Rusland wil helemaal geen vrede.

De pijnlijkste ontwikkeling is wat velen toch voelen als verraad van de belangrijkste bondgenoot, Amerika. Onder president Trump werd alle steun volledig stopgezet. Ja, Oekraïne krijgt nog Amerikaanse wapens zoals de cruciale rakketten voor Patriot-luchtverdedigingssystemen, zolang die door Europese bondgenoten worden ingekocht .

Trump beloofde beide kanten aan tafel te dwingen om tot een snelle vrede te komen. Dat eerste lukte, dat tweede is na meerdere onderhandelingsrondes nog even ver weg. Waar de Amerikaanse leider bereid is om Oekraïne te dwingen tot vergaande concessies, werd voor Poetin letterlijk een rode loper uitgerold in Alaska.

Behalve ontgoocheling over Amerika is er ook groeiende desillusie over Europese bondgenoten. De Europeanen hebben het gat zo goed als ze konden gevuld. Maar doorpakken wanneer het ertoe doet, bijvoorbeeld door Russische bevroren tegoeden te confisqueren, lukt niet.

In de tussentijd misbruiken Poetins Europese vrienden, zoals de Hongaarse premier Orbán, hun veto in Brussel om financiële steun en nieuwe sancties tegen te houden. Commissievoorzitter Von der Leyen is vandaag bij de herdenking in Kyiv. De bedoeling was een duidelijk signaal af te geven aan Moskou, maar ze komt met lege handen.

En dat terwijl deze strijd, zo geven bondgenoten van Kyiv steeds toe, niet alleen om Oekraïne gaat, maar om de toekomst van het hele Europese continent. "Sommigen zeggen dat Oekraïne dankbaar moet zijn voor alles", zei de Poolse premier Tusk eerder deze maand. "De waarheid is het tegenovergestelde: wij moeten allemaal Oekraïne dankbaar zijn."

Voor elke Oekraïner die sneuvelt of gewond raakt, verliest Rusland volgens westerse schattingen twee of drie mensen. Rusland zou per maand net zoveel manschappen verliezen als tijdens de hele Sovjetinvasie van Afghanistan - zo'n 35.000 doden en gewonden. De oorlog duurt al langer dan de strijd tussen de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland, al worden de dodentallen uit die oorlog bij lange na niet gehaald.

Bussificatie

Toch ziet Kyiv een vijand die niet wil stoppen en blijft Oekraïne een kleiner land met minder mensen en middelen. Om verliezen aan te vullen, zijn de autoriteiten overgegaan tot de controversiële 'bussificatie', oftewel mannen van straat plukken en in een bus stoppen naar het front.

Maar er zijn geen aanwijzingen dat de verdediging binnenkort kan instorten. Sterker nog, Oekraïne heeft er de afgelopen weken van geprofiteerd dat Russische troepen hun Starlinks niet meer kunnen gebruiken. In het zuiden heeft Kyiv meerdere plaatsjes heroverd.

Het grotere plaatje blijft wel somber: het is een uitputtingsslag waarin beide kanten nog niet zijn uitgeput. Toch merk je dat Oekraïners met humor het alledaagse van de oorlog tegen proberen te gaan.

Een Oekraïense kennis in Kyiv vertelde dat het natuurlijk vermoeiend is om elke dag alle trappen van haar flat op en neer te lopen omdat er geen stroom is. "Rusland probeert ons uit te putten, maar door al dat traplopen zijn we fitter dan ooit."

Ook wordt er op straat gedanst om de moed erin te houden:

In India zijn alle zeven inzittenden van een ambulancevliegtuig om het leven gekomen bij een crash. Het toestel, een tweemotorige Beechcraft C90, was vanuit de oostelijke deelstaat Jharkhand onderweg naar de hoofdstad New Delhi toen het neerstortte in bebost gebied.

Het ongeluk gebeurde kort na het opstijgen. De autoriteiten vermoeden dat turbulentie door slecht weer daar de oorzaak van was. De piloten hadden kort voor de crash aangekondigd van hun koers te willen afwijken wegens turbulentie.

Het vliegtuig werd gebruikt om een patiënt met ernstige brandwonden naar een gespecialiseerd ziekenhuis in de hoofdstad te vervoeren. Behalve deze persoon en de twee bemanningsleden kwamen twee medici en twee familieleden van de patiënt om.

NASA's Marsrover Perseverance rijdt sinds 2021 op de planeet rond, maar nu pas krijgt het wagentje de beschikking over een soort gps-navigatie om zijn weg door de rode zandwoestijn te vinden.

De robotwagen had tot nu toe dagelijks instructies van de aarde nodig om erachter te komen waar hij precies was. Het wagentje kon zijn eigen positie wel een beetje bijhouden door om de zoveel tijd een foto te maken van zijn omgeving en op basis van het verschil zo goed mogelijk in te schatten hoeveel meter er was afgelegd, maar die methode werkt foutjes in de hand.

Over langere tijd kon het ertoe leiden dat de rover tientallen meters uit de route raakt. Om dat te voorkomen, moest er vanaf de aarde regelmatig een signaal worden gestuurd om Perseverance te vertellen waar hij zich bevond.

"Stel je voor, je bent alleen in een uitgestrekte woestijn, zonder wegen en zonder kaarten, en je mag maar één keer per dag bellen om te vragen: 'Waar ben ik?'", legde ruimtevaartrobotica-ingenieur Vandi Verma afgelopen week uit. "Dat is wat Perseverance vijf jaar lang op Mars heeft moeten doen. Mensen moesten steeds zeggen: je bent niet verdwaald, je bent veilig. Ga door."

Uren wachten

Soms moest de rover vele uren op die bevestiging wachten, want Mars staat tientallen miljoenen kilometers ver weg en de communicatie verloopt via sondes in een baan om de planeet. Die staan niet altijd in de juiste positie.

Nu hoeft dat dus niet meer. De rover heeft op afstand een software-upgrade gekregen. Niet om contact te kunnen maken met gps-satellieten, want zo'n netwerk is er niet rond Mars, maar dat is ook niet nodig.

Met zijn nieuwe Mars Global Localization-upgrade kan de rover zijn eigen panoramische foto's matchen met kaarten van het Marslandschap op zijn eigen boordcomputer. Op die manier kan Perseverance zijn exacte locatie berekenen en kan de rover doorrijden zonder op bevestiging vanaf de aarde te hoeven wachten.

Daardoor kan de rover nu op een dag veel grotere afstanden afleggen. "We hebben de rover een nieuwe vaardigheid gegeven", aldus Jeremy Nash, robotica-ingenieur bij JPL, NASA's instituut dat de onbemande missies in het zonnestelsel leidt. "Dit was al tientallen jaren een probleem en het is geweldig spannend om deze oplossing voor het eerst echt in de ruimte uit te testen."

Meer dan de helft van de bushaltes in Nederland is niet of slecht toegankelijk voor mensen met een beperking. Vooral mensen met een visuele beperking hebben ermee te maken.

Zes van de tien haltes hebben geen of onvoldoende hulpmiddelen om blinden en slechtzienden te ondersteunen bij het busvervoer. Voor mensen met een motorische beperking, die afhankelijk zijn van bijvoorbeeld een rolstoel, is iets minder dan de helft van de bushaltes niet goed uitgerust.

Dit blijkt uit onderzoek van RTV Oost in samenwerking met de andere regionale omroepen, die cijfers van ov-samenwerkingsverband DOVA hebben geanalyseerd.

Jurre Siebert uit Arnhem gaat dagelijks met de bus. Hij is slechtziend en loopt moeilijk. "Ik ben afhankelijk van het openbaar vervoer. Ik heb geen fiets en geen rijbewijs. Het ov is voor mij de enige optie."

Hoewel het vaak goed gaat, zijn Sieberts reizen met het ov niet altijd zonder problemen. "Voor mij is het belangrijk dat een bushalte goed zichtbaar is. Ik heb het liefst een bushokje. Maar regelmatig staat er alleen maar een haltepaal langs de weg."

Voor Siebert is het belangrijk dat een rit met de bus van deur tot deur soepel verloopt. Dat is niet altijd het geval. Hij is daar niet de enige in, merkt Peter Waalboer, lid van de ledenraad van de Oogvereniging. Soms liggen er bij een halte wel geleidelijnen, maar sluiten die niet op de omgeving aan. "Dan heb je een toegankelijk eiland in een ontoegankelijke omgeving. Daar heb je dan niets aan."

Zelfs als een bushalte in principe goed is, dan nog is soepel reizen niet gegarandeerd, merkt Siebert. "Buschauffeurs moeten je wel zien staan, en ook willen helpen. Als ze een slechte dag hebben, is dat niet altijd het geval." Toch maakt hij ook regelmatig mee dat de buschauffeur welwillend is, vraagt of hij veilig staat, en aan andere passagiers vraagt om ruimte te maken.

Verschillen stedelijk en landelijke gebieden

Veruit de meeste bushaltes zijn gemeentelijk eigendom. Gemeenten met veel ontoegankelijke bushaltes liggen vaak in plattelandsgebieden. Een voorbeeld is Lopik, waar 95 procent van de haltes ontoegankelijk is.

Volgens Lopik zijn het buurtbushaltes in "de typisch landelijke lintstructuur" van de gemeente. Voetgangers, fietsers en auto's maken er gebruik van dezelfde weg. "De halteplaatsen zijn dan ook zelden meer dan enkel een haltebord. Het zijn niet zozeer de bushaltes die ongeschikt zijn maar de hele infrastructuur is niet ingericht voor doelgroepen."

Omdat het aantal gebruikers van deze haltes klein is, is de gemeente niet van plan de bushaltes toegankelijker te maken.

Wat maakt een bushalte toegankelijk?

Om te bepalen of een bushalte toegankelijk is, gebruikt DOVA meerdere criteria. Bijvoorbeeld: heeft de bushalte geleidelijnen? Sluiten die aan op de omgeving van de bushalte? Sluit de hoogte van het perron aan op de instaphoogte van de bussen? Is er een lift aanwezig, en is het perron breed genoeg voor iemand die in een rolstoel zit?

Waalboer hoort dit argument vaker. Hij wijst erop dat Nederland het VN-verdrag Handicap heeft ondertekend. Daarin is afgesproken dat mensen met een beperking, net als anderen, vrij toegang moeten hebben tot vervoer. "Het ov is een publieke voorziening. Het is niet aan de overheid of aan belangenorganisaties om te bepalen welke haltes wel en niet toegankelijk moeten zijn. Alles moet toegankelijk zijn, daar kun je geen discussies over voeren."

Veel grotere, stedelijke gemeenten hebben een relatief goede toegankelijkheid. Van de grotere gemeenten scoren Hengelo en Amersfoort het best. Meer dan 90 procent van de bushaltes daar is toegankelijk voor mensen met een motorische en een visuele beperking.

Ondanks alles is Siebert blij dat hij met het ov kan. In het verleden maakte hij gebruik van een taxi, maar sinds hij het ov heeft ontdekt, is zijn wereld een stuk groter. "Ik voel vrijheid. Mijn omgeving is een stuk groter geworden, ik hoef niet meer binnen mijn eigen regio te blijven."

Verantwoording van het onderzoek

Voor dit verhaal zijn de cijfers gebruikt zoals die op 13 januari beschikbaar waren. Ze zijn afkomstig van DOVA, een samenwerkingsverband van de ov-autoriteiten, die bestaan uit de twaalf provincies, de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, en het OV-bureau Groningen Drenthe.

Deze ov-autoriteiten hebben een Halteviewer gemaakt, en zijn verantwoordelijk voor de data, maar sommige besteden het aanleveren van de haltedata uit aan de wegbeheerders. Daardoor kan het zijn dat data verouderd zijn, omdat wegbeheerders de actuele situatie nog niet hebben verwerkt, of na 13 januari aanpassingen hebben gedaan.

Goedemorgen! Het is vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Wereldwijd wordt er vandaag bij de oorlog stilgestaan. En koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia ontvangen 's middags de olympische medaillewinnaars.

Eerst het weer: het is bewolkt en af en toe valt wat regen. De droge momenten overheersen echter en er waait niet meer dan een zwakke tot matige zuidwestenwind, kracht 2 tot 4. Het wordt 10 graden in het noorden tot 13 graden in het zuiden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De nieuwe coalitie doet grote beloftes waarvan niet zeker is of ze kunnen worden waargemaakt, schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau, dat een analyse maakte van de plannen van D66, VVD en CDA.

De partijen willen bijvoorbeeld in de zorg de gevolgen van het verhogen van het eigen risico verzachten door in te zetten op preventie. Maar volgens het planbureau is dat onvoldoende voor de problemen die nu spelen. Ook noemt het SCP het streven van het minderheidskabinet om het aantal asielzoekers te verminderen op korte termijn "niet reëel".

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Waar komt Sinterklaas eind dit jaar aan met de Pakjesboot? Officieel komt het antwoord op die vraag pas halverwege het jaar, maar volgens Omroep Brabant heeft een aantal hints de locatie nu al verklapt: Sinterklaas komt dit jaar aan in Grave.

Het Sinterklaasjournaal geeft de afgelopen dagen allerlei aanwijzingen door middel van korte filmpjes op hun website. Op een van de hints is een ambtsketting te zien. Deze lijkt erg op de ketting van de burgemeester van de gemeente Land van Cuijk, waar Grave onder valt.

Als Omroep Brabant vervolgens belt naar Peter Linders van Stichting Vestingstad Grave en vraagt naar de mogelijke komst van Sinterklaas, valt hij even stil. "Ik moet even overleggen", zegt hij. En even later: "Ik weet niet wat ik moet zeggen. Ik ga niet ontkennen, maar ook niet bevestigen."

Fijne dinsdag!

De Britse politicus Peter Mandelson is op borgtocht vrijgelaten. Hij werd gisteren aangehouden op verdenking van wangedrag in een publiek ambt en meegenomen naar een politiebureau voor verhoor.

De voormalige Britse ambassadeur voor de Verenigde Staten had banden met Jeffrey Epstein. De afgelopen maanden kwamen daar steeds meer details over naar buiten. Uit Epstein-documenten die zijn vrijgegeven zou blijken dat Mandelson mogelijk marktgevoelige informatie heeft gedeeld met Epstein.

Dat zou vijftien jaar geleden zijn gebeurd. Op dat moment was Epstein al een keer veroordeeld voor gedwongen prostitutie. Epstein zou ook 75.000 dollar aan Mandelson hebben overgemaakt. De politie had eerder al een onderzoek geopend naar het mogelijke ambtsmisdrijf.

Huiszoekingen

De 72-jarige Mandelson werd maandagmiddag meegenomen voor verhoor nadat de politie begin februari huiszoekingen had gedaan op twee adressen van de voormalige ambassadeur. Volgens de BBC negeerde hij de pers toen hij om 02.00 uur lokale tijd weer terug bij zijn woning in Londen kwam.

Mandelson had halverwege januari gezegd spijt te hebben van zijn banden met de pedoseksueel en bood diens slachtoffers excuses daarvoor aan. Hij benadrukte daarbij echter ook zelf niets verkeerd te hebben gedaan. Sinds de publicatie van miljoenen nieuwe Epstein-documenten later die maand, heeft hij niet meer met de pers gesproken.

Vorig jaar werd Mandelson vanwege die banden al ontslagen als Britse ambassadeur in de Verenigde Staten. Ook verloor hij zijn zetel in het Hogerhuis en besloot hij zelf zijn lidmaatschap op te geven van de Labourpartij. Premier Starmer kwam de afgelopen weken onder vuur te liggen omdat hij Mandelson ondanks die banden met Epstein ambassadeur in de VS had gemaakt.

Oud-president van Zuid-Korea Yoon Suk-yeol gaat in beroep tegen zijn veroordeling tot levenslang voor zijn poging tot een staatsgreep in 2024. Dat heeft de 65-jarige Yoon via zijn advocaten bekendgemaakt.

Als reden voor het hoger beroep worden onder meer vermeende juridische fouten in het vonnis van de rechtbank aangevoerd. Ook noemen de advocaten de aanklacht tegen Yoon buitensporig.

"Wij geloven dat wij de verantwoordelijkheid hebben om de problemen met deze uitspraak duidelijk uiteen te zetten, niet alleen in de gerechtelijke dossiers, maar ook voor het oordeel van de geschiedenis in de toekomst", schrijft het juridische team van Yoon in een verklaring.

Staat van beleg

In december 2024 riep de voormalige Zuid-Koreaanse leider de militaire noodtoestand uit in een poging het parlement buitenspel te zetten. Hij mobiliseerde troepen om te voorkomen dat het parlement zou stemmen over de opheffing van de noodtoestand. Dat lukte niet en 6 uur later was de crisis voorbij.

De rechtbank achtte Yoon vorige week schuldig aan het leiden van een opstand en misbruik van zijn autoriteit. De rechters achtten bewezen dat de oud-president met het afkondigen van de staat van beleg de democratische grondwet wilde ondermijnen.

Er was volgens hen niet voldoende bewijs dat Yoon al een jaar van tevoren was begonnen met het plannen van een machtsgreep, zoals de aanklagers hadden betoogd.

Een zeldzaam walviskaakbot dat een jaar geleden uit de Oosterschelde werd opgevist, blijkt van een museum in Amsterdam afkomstig te zijn. Dat heeft de duiker die het bot vond zelf achterhaald, meldt de krant PZC.

Bas van der Sanden vond het stuk kaakbeen van bijna drie meter in februari vorig jaar bij de Zeelandbrug. Gedacht werd dat het ging om de kaak van een vinvis, die mogelijk de Oosterscheldekering had getrotseerd.

Van der Sanden had meteen argwaan, vertelt hij nu aan de PZC. De botten waren wit en schoon. "Dat kon eigenlijk niet voor botten die lang onder water hebben gelegen."

Alarmbellen

Toen bij het conserveren bleek dat het bot al een keer eerder was geconserveerd groeide de argwaan. En toen bij een DNA-test bleek dat het niet om een gewone vinvis ging maar om een omurawalvis, een soort die hier helemaal niet voorkomt, gingen bij Van der Sanden alle alarmbellen af.

De waarheid kwam uiteindelijk boven water toen een museummedewerker contact met Van der Sanden zocht na diens lezing over het mysterie tijdens een duikexpo. De walviskaak bleek afkomstig uit het in 2011 gesloten Zoölogisch Museum Amsterdam. Na de sluiting had dat de botten overgedaan aan Naturalis, maar dat museum had er geen belangstelling voor en gaf de opdracht de botten af te voeren.

De museummedewerker vond dat zonde en nam ze mee naar huis. Daar zette hij het kaakbeen achter de bank, maar toen hij ging verhuizen was er geen plaats meer voor de enorme kaak. Toch weer naar een museum was geen optie, omdat de officiële papieren ontbraken.

Nieuwe papieren

De medewerker besloot daarop, samen met een collega, het bot ergens in het water te dumpen op een plek waar het zeker zou worden gevonden. Op die manier zou het weer geldige papieren krijgen, omdat het dan officieel opnieuw geborgen zou zijn.

Van der Sanden kan er wel om lachen, zegt hij tegen de PZC. "Er zijn sec gezien geen strafbare feiten gepleegd. Het was geen diefstal. In de museumwereld zal dit worden afgedaan met een bestraffend: foei! Uiteraard met een glimlach."

Voor de derde keer in drie dagen tijd is de Oekraïense politie doelwit van aanvallen. Bij aanvallen in Dnipro en Mykolajev waren er maandag explosies, zaterdag was er een in Lviv. In Mykolajev raakten zeven agenten gewond, van wie twee ernstig.

Het hoofd van de nationale politie van Oekraïne meldt dat de agenten net hun auto's hadden geparkeerd voordat ze aan hun dienst zouden beginnen toen de explosie plaatsvond.

In de oostelijke stad Dnipro volgde enkele uren later een nieuwe aanval. Daar werd een administratief gebouw van de politie getroffen. Er vielen dit keer geen gewonden, maar er was wel veel materiële schade.

'Geen toeval'

"Eergisteren vond er al een terroristische aanslag plaats op politieagenten in Lviv", schrijft de politiecommandant op Facebook. "Dit is geen toeval. De vijand probeert opzettelijk Oekraïense politieagenten te doden die elke dag de bevolking en de staat verdedigen."

Zaterdag kwam bij een explosie in Lviv, in het westen van Oekraïne, een politieagente om het leven en raakten 24 mensen gewond.

De Oekraïense veiligheidsdienst SBU is een onderzoek begonnen naar de explosies.

Russische agent gedood

In Moskou waren eveneens agenten het doelwit van een aanval. Een man bracht een explosief tot ontploffing bij een patrouillewagen van de politie bij een treinstation. Een agent kwam om het leven, twee anderen raakten gewond.

De explosie vond plaats rond middernacht. Volgens het ministerie kwam de dader ook om het leven.

De cybercriminelen die verantwoordelijk zeggen te zijn voor de hack op telecomprovider Odido dreigen de gestolen data te publiceren op het dark web. Dat stelt de groep Shinyhunters, die voor donderdagochtend geld eist.

Als gegevens van klanten daadwerkelijk op het dark web worden gepubliceerd, wordt het risico op misbruik veel groter. De gegevens worden dan namelijk openbaar voor iedereen met toegang tot dit verborgen gedeelte van het internet, ook voor alle criminelen die er kwade bedoelingen mee hebben.

Op 12 februari werd bekend dat cybercriminelen toegang hadden tot de gegevens van 6,2 miljoen klanten van Odido en van Ben, dat ook onderdeel is van de provider. Daaronder vielen naast de namen, adressen en telefoonnummers ook bankrekeningnummers en paspoortnummers.

In een bericht op hun darkweb-site zetten de hackers Odido onder druk. RTL Nieuws ontdekte de tekst als eerste. RTL schrijft dat de hackers willen dat de provider "een laag bedrag van zeven cijfers" aan losgeld betaalt.

"Dit is een laatste waarschuwing", schrijven de daders. "Voordat we gaan lekken en verscheidene andere vervelende (digitale) problemen jullie kant op komen. Jullie weten ons te vinden."

Odido wil niet zeggen of het bedrijf nadenkt over betalen of niet.

Een woordvoerder van Odido benadrukt dat er geen wachtwoorden zijn gestolen bij de hack, hoewel de criminelen zeggen die wel in bezit te hebben. "Het is in het belang van de criminelen om te zeggen dat ze deze informatie in handen hebben", zegt hij, omdat de hack daarmee ernstiger lijkt.

Volgens de woordvoerder zijn de 'wachtwoorden' die de criminelen zeggen te hebben, hoogstens identificatiemiddelen zoals een controlevraag: "Om jezelf te identificeren wanneer je als klant met Odido belt, hebben sommige klanten een verificatiewoord."

8 miljoen klanten

De cybercriminelen claimen dat de gegevens van nog meer klanten van Odido en Ben zijn gelekt. In totaal gaat het volgens Shinyhunters 21 miljoen regels aan data. RTL Nieuws meldt dat Shinyhunters claimt data van 8 miljoen gebruikers in handen te hebben.

Shinyhunters kwam in Nederland eerder in het nieuws met een datadiefstal bij Ticketmaster in 2024. Toen werden de gegevens van honderden miljoenen klanten buitgemaakt. Ook Microsoft, Jaguar en Louis Vuitton waren doelwit van de hackersgroep. Wie er achter Shinyhunters zit, is niet bekend.

De cybercriminelen die bij Odido inbraken, kwamen binnen door in te loggen op het account van individuele klantenservicemedewerkers. Het wachtwoord wisten ze per mail te verkrijgen via phishing, het ontfutselen van inloggegevens, meldden bronnen eerder aan de NOS.

De nieuwe coalitie doet verschillende grote beloftes waarvan het niet zeker is of ze kunnen worden waargemaakt. Dat is een risico, omdat het vertrouwen van burgers in de politiek sowieso al laag is.

Dat schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau in een analyse van de plannen van D66, VVD en CDA. Voorbeelden zijn de voornemens op het gebied van zorg en migratie.

Preventie

In de zorg wil de coalitie de gevolgen van de verhoging van het eigen risico verzachten door in te zetten op preventie. Daardoor zouden mensen minder of geen zorg nodig hebben en dan hoeven ze ook het eigen risico niet te betalen. Dit alles onder het motto 'voorkomen is beter dan genezen'. Er komt meer aandacht voor de gezondheid van kinderen, voor het stimuleren van bewegen en voor het financieel aantrekkelijk maken van gezonde keuzes.

Hoewel dat "op lange termijn effectief kan zijn, biedt het beperkt antwoord op problemen die zich in het hier en nu voordoen", waarschuwt het SCP. Bij die dringende actuele problemen gaat het vooral om de vergrijzing, die de vraag naar zorg in hoog tempo laat toenemen.

Niet reëel

Ook de ambitie om het aantal asielzoekers te verminderen, via onder andere de invoering van de 'Asielnoodmaatregelenwet' van het vorige kabinet, is volgens het SCP op korte termijn niet reëel. En het blijft onduidelijk hoe de belofte gaat worden waargemaakt om laagbetaalde arbeidsmigratie terug te dringen.

Het SCP deed in de aanloop naar de verkiezingen van november al een oproep aan politieke partijen om scherpe keuzes te maken en geen onrealistische beloftes te doen, juist vanwege dat kwetsbare vertrouwen van burgers. Het planbureau vroeg daarbij heel helder en eerlijk uit te leggen wat haalbaar is en wat niet.

Duidelijke ambitie

Positief in het coalitieakkoord vindt SCP-directeur Karen van Oudenhoven "de duidelijke ambitie om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken". Er komt extra geld voor veiligheid, woningbouw, economie en onderwijs. Daarmee komt het minderheidskabinet tegemoet aan zorgen van burgers, ziet Van Oudenhoven.

Daar staat tegenover dat het twijfelachtig is of kwetsbare groepen door het minderheidskabinet voldoende worden beschermd. "Vooral maatregelen rond zorg, sociale zekerheid en langer doorwerken kunnen ongelijkheid vergroten", stelt de SCP-directeur. Concreet gaat bijvoorbeeld de AOW-leeftijd voor iedere Nederlander omhoog, zonder dat al duidelijk is wat er moet gebeuren met mensen met een zwaar beroep, voor wie lang doorwerken lastig is.

Vrijdag kwamen de rekenmeesters van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving al met hun doorrekeningen van alle plannen. Daaruit bleek dat de lagere inkomens in koopkracht achterblijven. En dat op het vlak van klimaat en stikstof wel kleine stappen worden gezet, maar niet genoeg om de doelen te halen.

De zoon van de Amerikaanse regisseur Rob Reiner zegt dat hij zijn ouders niet om het leven heeft gebracht. De 32-jarige zoon wordt verdacht van moord op zijn vader en moeder, maar zei voor de rechtbank niet schuldig te zijn.

De 78-jarige Rob Reiner werd half december dood gevonden in zijn woning in de wijk Brentwood in Los Angeles, samen met zijn 70-jarige vrouw Michele. Ze waren om het leven gekomen door steekwonden.

De lichamen werden ontdekt na een verzoek om medische hulp. Er waren geen sporen van inbraak. Zes uur na de vondst van de twee werd hun zoon Nick opgepakt. Hij is aangeklaagd voor dubbele moord. Als Nick wordt veroordeeld, kan hij levenslang de cel in gaan of mogelijk zelfs de doodstraf krijgen. Als iemand schuld bekent, kan dat strafkorting opleveren.

Drugsverslaving en psychische problemen

Nick woonde volgens de Los Angeles Times de laatste tijd in een gastenverblijf op het terrein van zijn ouders. In het verleden had hij herhaaldelijk in het openbaar gesproken over zijn strijd tegen drugsverslaving en psychische problemen.

Nick Reiner wordt in de zaak bijgestaan door een pro deo-advocaat. De volgende zitting is gepland voor eind april.

Rob Reiner is onder meer bekend als regisseur van films als Stand by Me, The Princess Bride, When Harry Met Sally en A Few Good Men. Hij was zelf ook te zien in de sitcom All in the Family, en in de films Sleepless in Seattle en The Wolf of Wall Street. Zijn vrouw Michele werkte als fotograaf en filmproducent.

Duizenden huishoudens in het zuidwesten van Friesland zaten vandaag urenlang zonder stroom. De storing is inmiddels verholpen. Netbeheerder Liander verwacht dat iedereen voor middernacht weer stroom heeft.

De storing begon vanmiddag rond 14.30 uur door een kapotte kabel tussen een hoogspanningsmast en een transformator bij Workum. Hierdoor werden twee transformators uitgeschakeld, meldt Omrop Fryslân.

In totaal kwamen 3700 huishoudens in onder meer Workum, Blauwhuis en Koudum in het donker te zitten. Nu de kabel gemaakt is, wordt de transformator weer ingeschakeld. Dat gebeurt in fases. De eerste 800 aansluitingen zijn weer aangesloten, zegt een woordvoerder.

Hoe de kabel kapot kon gaan, is nog niet duidelijk.

De Amerikaanse ambassadeur in Parijs heeft opnieuw de woede gewekt van de Franse regering. De Franse minister van Buitenlandse Zaken had hem vanavond op het matje geroepen, maar ambassadeur Charles Kushner kwam zonder opgaaf van reden niet opdagen.

Volgens minister Barrot van Buitenlandse Zaken begrijpt Kushner niet wat de rol van ambassadeur inhoudt. Hij ontzegt Kushner daarom het recht om rechtstreeks contact op te nemen met leden van de Franse regering.

Dood rechtsextremist

Charles Kushner is de vader van Jared Kushner, een schoonzoon van de Amerikaanse president. Hij schreef op 20 februari op X over de gewelddadige dood van de Franse rechtsextremist Quentin Deranque in Lyon: "Gewelddadig radicaal-links is in opmars en de dood van Deranque laat zien wat dat voor de publieke veiligheid betekent."

Barrot reageerde gisteren als door een wesp gestoken. Frankrijk heeft niet de behoefte om zich de les te laten lezen door "de reactionaire internationale gemeenschap", aldus de minister. Om hem dat duidelijk te maken, moest Kushner vandaag bij hem op het matje komen.

Onvermijdelijk

Het is dit jaar 250 jaar geleden dat de Verenigde Staten de onafhankelijkheid uitriepen die twee jaar later door Frankrijk als eerste grote Europese mogendheid werd erkend. Barrots ministerie laat weten dat Kushner alsnog welkom is om "irritaties weg te nemen die in een 250-jarige vriendschap onvermijdelijk kunnen ontstaan".