NOS Nieuws - Algemeen

Mensenrechtenorganisaties slaan voor de zoveelste keer alarm over de terreur door Joodse kolonisten en de etnische zuivering van Palestijnen als gevolg van het geweld. Want met de ogen van de wereld gericht op de oorlog elders in het Midden-Oosten, grijpen Joodse kolonisten hun kans.

Alleen al tijdens de eerste veertig dagen van de oorlog registreerden mensenrechtenorganisaties gemiddeld bijna tien aanvallen per dag. Zeker acht Palestijnen werden daarbij gedood en er raakten zeker 200 mensen gewond. Het doel van de kolonisten is Palestijnen verdrijven van hun land en de Westoever steeds verder etnisch zuiveren.

De hopeloosheid bij Palestijnen en mensenrechtenorganisaties is groot, want de Israëlische regering grijpt nauwelijks in. De regering keurde tijdens de oorlog juist in het geheim de bouw van 34 nieuwe nederzettingen goed. En dat annexatie van de Westoever een wens is van veel coalitieleden, is geen geheim.

Lynchpartijen en moorden

"Aanvallen, lynchpartijen en moorden door kolonisten zijn toegenomen tot een niveau dat we niet eerder hebben gezien", zegt de Israëlische activist Omri Evron. "Als Israëliërs moeten we ons uitspreken tegen deze barbaarse daden die monsterlijk zijn voor de Palestijnen, maar ook elke kans op vrede in de weg staan."

Samen met andere mensenrechtenorganisaties organiseerde hij daarom een protest in het centrum van Tel Aviv tegen de terreur door kolonisten. Het was het grootste protest aan Israëlische kant tegen het kolonistengeweld tot nu toe, hoewel het ging om maar een paar honderd mensen. Een schril contrast met andere protesten onlangs op datzelfde plein, waar tienduizenden demonstranten aan meededen.

"Lang was er nauwelijks aandacht hiervoor in de mainstream media. Dat is nu wel wat aan het veranderen, ook dankzij publieke campagnes die wij organiseren", zegt Evron. Hij hoopt dat met dit soort acties meer Israëliërs zich tegen de terreur door kolonisten uitspreken.

Lang niet iedereen in Israël zit op de boodschap van Evron en de andere demonstranten te wachten. Een jonge man onderbreekt het interview en schreeuwt tegen Evron dat hij een schande is voor Israël. "Zij vertegenwoordigen geen enkele Israëliër ter wereld. Zij zijn een schande voor het Israëlische volk. Zij laten dingen zien die misschien één keer per maand gebeuren, het is een uitzondering", zegt de man.

"Elke dag zijn er aanvallen!", roept Evron terug. Waarop de jonge man hem voor leugenaar uitmaakt.

'Omringd door kolonisten'

Dat er wel degelijk dagelijks aanvallen zijn, weten ze op de bezette Westelijke Jordaanoever maar al te goed. Zoals in het dorpje Umm al-Khair. Het Palestijnse bedoeïen-dorpje ligt verspreid over twee heuveltoppen en telt zo'n 300 inwoners. Ze leven er in simpele huizen en houden vee. Geasfalteerde wegen heeft het dorpje niet.

Pal tegen Umm al-Khair aan ligt de Joodse nederzetting Carmel. Een hek van prikkeldraad vormt de scheiding tussen de twee gemeenschappen. Aan de kant van Carmel zijn er grote luxe huizen en geasfalteerde wegen.

"We worden omringd door kolonisten, en 24 uur per dag, zeven dagen per week zijn er aanvallen. Het is hier onveilig", zegt Eid Hathaleen. Hij is een van de inwoners van Umm al-Khair en werkt als activist. "Huizen worden vernield, vee wordt gestolen en mensen worden gedood door kogels van kolonisten."

Caravans met vlaggen

Afgelopen jaar nog werd een van de inwoners in Umm al-Khair doodgeschoten door een kolonist. De man stond te filmen hoe gewapende kolonisten het dorp binnendrongen en werd vervolgens door een kogel geraakt.

De dader was snel weer op vrije voeten. Maar op de plek van de moord stonden een paar maanden later een aantal caravans, bewoond door Joodse kolonisten. De caravans staan midden in Umm al-Khair, pal tegen het lokale voedbalveldje en andere woningen, met alleen een barrière van prikkeldraad en Israëlische vlaggen.

"Het doel van die caravans is de twee delen van ons dorp, daar en hier, van elkaar te scheiden. En onze bewegingsvrijheid steeds verder beperken", zegt Hathaleen.

Zo blokkeerden kolonisten onlangs ook de weg naar de lokale school verderop met prikkeldraad. Het leger kwam erbij, maar in plaats van de weg vrij te maken gooiden de militairen met traangas naar de kinderen en hun ouders.

"De kolonisten voelen zich vrij om te doen wat ze willen tegen ons", zegt Hathaleen. "Wij willen alleen maar op ons land blijven. We kunnen niets tegen de kolonisten doen, want dan worden we meteen voor terrorist uitgemaakt en opgepakt." Dit gebeurt volgens hem op de hele Westoever.

Tientallen Palestijnse gemeenschappen zijn inmiddels al gevlucht voor de aanvallen van kolonisten. Internationaal is er veel kritiek op het feit dat de Israëlische regering de kolonisten hun gang laat gaan. Maar ondanks die internationale druk blijft de terreur toenemen en de situatie voor Palestijnen alleen maar verder verslechteren.

Het gaat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet lukken om mensen die zijn ondergebracht in een hotel in Epe op tijd over andere locaties te verspreiden. Het COA moet daarom vanaf morgen een dwangsom van 63.480 euro per dag betalen met een maximum van ruim 11,4 miljoen euro.

De noodopvang in het Fletcher-hotel werd in maart 2024 geopend en biedt plaats aan maximaal 276 asielzoekers. De gemeente Epe had aangekondigd het hotel voor 22 april leeg te willen hebben. Volgens het COA is het niet mogelijk om de mensen er op tijd weg te krijgen vanwege een landelijk tekort aan opvangplekken.

'Medewerking van gemeenten'

"We kunnen mensen niet op straat zetten", zegt een woordvoerder tegen persbureau ANP. "De oplossing ligt in de realisatie van voldoende opvangplekken. Daarvoor is de medewerking van alle gemeenten noodzakelijk."

Meerdere gemeenten gebruiken de dwangsommen om het COA aan te zetten tot actie. Zo moet het COA al een dwangsom betalen aan de gemeente Hardenberg omdat daar een azc langer openblijft dan afgesproken. En in Ter Apel (gemeente Westerwolde) is dat ook het geval omdat er regelmatig meer dan de toegestane 2000 asielzoekers in het aanmeldcentrum verblijven.

Aanvragen voor zware stroomaansluitingen moesten in de regio Utrecht al wachten. Maar het stroomnet gaat per 1 juli voor het deel rond de stad Utrecht helemaal op slot. Alle nieuwe aanvragen belanden op de wachtlijst, ook voor kleinverbruikers of mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen, zegt staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) van Klimaat en Groene Groei.

De Bat spreekt zelf van "het indrukken van een pauzeknop". Hij hoopt zo snel mogelijk weer aanvragen te gaan accepteren, maar het is onduidelijk wanneer dat mogelijk is. Het zou ook nog jaren kunnen duren en gaat zo'n 800.000 mensen raken die wonen in het gebied tussen Breukelen, Vianen en Driebergen. Daarin liggen onder meer de steden Utrecht en Nieuwegein.

Het is voor het eerst dat er regionaal een complete stop komt. Maar veel regio's kampen al jaren met een overvol stroomnet. Dat gaat ten koste van de economie en verduurzaming. En ondanks miljardeninvesteringen door netbeheerders lijken de problemen vooralsnog niet te verminderen.

De Bat had niet alleen slecht nieuws. Er is wel genoeg ruimte gevonden om in de regio Utrecht alle bekende woningbouwprojecten aan te sluiten. "Er zijn nog zo'n 35.000 woningen die wel aangesloten kunnen worden", zegt De Bat. Ook is een nog zwarter scenario (voorlopig) afgewend.

In februari waarschuwde de landelijke netbeheerder Tennet nog dat er zonder "krachtig ingrijpen" vanaf 1 juli een aansluitingsstop zou komen in heel Utrecht, Gelderland en de Flevopolder. Dat gebeurt nu alleen in regio Utrecht. Daarvoor wordt het stroomnet 'opgeknipt' in vijf delen, waarvan er vier niet op slot gaan.

Aansluitstop kost honderden miljoenen

De gemeente Utrecht liet onderzoeken wat de gevolgen van een volledige aansluitstop zouden zijn. Jaarlijks zou de schade tussen de 75 en 225 miljoen euro zijn en dit zou gevolgen hebben voor bedrijven, scholen en vervoerders, blijkt uit het onderzoek dat vorige week naar de gemeenteraad ging.

Ook zelf krijgt de gemeente te maken met de gevolgen. Zo kan Utrecht zijn zware voertuigen, zoals vuilniswagens, niet vervangen door elektrische varianten. Er passen niet voldoende oplaadpunten op het stroomnet.

Utrecht verwacht dat één op de vijf woningbouwprojecten sneuvelt, vooral na 2027. Het is onduidelijk in hoeverre de toezegging van De Bat dit kan voorkomen.

Avondpiek in stroomgebruik

Intussen wordt er nog steeds gewerkt om meer ruimte te maken op het net. Die ruimte is er overigens het grootste deel van de dag wel. De problemen spelen vooral tijdens pieken, bijvoorbeeld als mensen 's avonds thuiskomen en tegelijk gaan koken en het licht aandoen.

Door mensen of bedrijven stroom te laten gebruiken op andere momenten neemt de drukte af. Dit kan ook door batterijen of gasgeneratoren te plaatsen die stroom kunnen leveren op de drukste momenten.

De problemen met het overvolle stroomnet zijn pas echt voorbij als het net flink is verzwaard. Daarvoor moet een hoogspanningsstation bij Breukelen worden uitgebreid en er moet een nieuw station komen ten noorden van Utrecht. Dat is mogelijk pas in 2031 klaar, aangezien er nog geen definitieve locatie is.

Bij twee scherpe bochten tussen de zuidelijke en westelijke ringweg in Groningen neemt de provincie extra maatregelen om automobilisten te waarschuwen. Zo komen er betere waarschuwingsborden en antiverblindingsschermen. Een van de bochten wordt ook wel de 'Mario Kart-bocht' genoemd, omdat bestuurders er geregeld uit de bocht vliegen.

De maatregelen volgen na een verkeersonderzoek dat de provincie heeft laten uitvoeren. Sinds de opening van de bocht in 2024 zijn er 21 ongelukken geweest, schrijft RTV Noord.

Vorig jaar werden al twee fluorescerende borden geplaatst om automobilisten aan te sporen maximaal 50 kilometer per uur te rijden. Ook ligt er stroef asfalt voor meer grip. Toch slippen nog geregeld automobilisten tegen de vangrail.

Te laat afremmen

In het gepresenteerde onderzoek komt naar voren dat vooral jonge mannen de beruchte 'Mario Kart-bocht' onderschatten: driekwart van de brokkenmakers is onder de 30 jaar. Ook stellen de onderzoekers dat bestuurders te hard op de bocht af komen rijden, daarvan de scherpte niet op tijd zien en daardoor de grip op het wegdek verliezen.

Dat automobilisten te hard de bocht ingaan, komt volgens onderzoekers onder meer omdat ze de neiging hebben net zo hard te blijven rijden als het verkeer ernaast dat rechtdoor richting Drachten gaat. Ook lijken de twee rijstroken in de bocht breder dan ze zijn.

Verkeerspsycholoog Cees Wildervanck zei eerder tegen de NOS dat je te laat ziet dat je snelheid moet minderen:

In en voor de bocht worden vanaf eind mei felgele verhoogde lamellen aangebracht om verblinding tegen te gaan. Mocht dat onvoldoende helpen, dan plaatst de provincie matrixborden met daarop extra waarschuwingen.

Ook een andere bocht werd onderzocht, de zogeheten 'Hornbach-bocht' tussen de noordelijke ringweg en de Eemshavenweg. Ook hier plaatst de provincie betere waarschuwingsborden en extra pijlborden die de bocht zichtbaarder maken zodat automobilisten eerder gas terugnemen. Ook komt er naast de rijbaan een markering met witte strepen, daarvoor worden een aantal bomen weggehaald.

De politie heeft aangekondigd bij de bochten regelmatig snelheidscontroles te gaan houden.

De twee minderjarige Nederlandse broers die vorig jaar augustus dood werden gevonden in hun hotelkamer in Istanbul, zijn overleden aan vergiftiging door het bestrijdingsmiddel fosfine. Dat meldt het Turkse persbureau Demirören Haber Ajansı.

Aanvankelijk werd aangenomen dat het tweetal, jongens van 15 en 17 jaar, was omgekomen door voedselvergiftiging en werden vier restaurantmedewerkers opgepakt. Maar na autopsie en nieuws over andere vergelijkbare gevallen in dezelfde wijk zijn vijf andere verdachten opgepakt. Zij wachten nog op hun rechtszaak, meldt het persbureau.

Het gaat om de hotelmanager, een hotelmedewerker, een schoonmaakster, de eigenaar van een ongediertebestrijdingsbedrijf en een medewerker van een ander ongediertebestrijdingsbedrijf.

Duits-Turks gezin

De zaak kwam hoogstwaarschijnlijk aan het licht doordat vorig jaar november ook een Duits-Turks gezin van vier mensen in dezelfde buurt (Fatih) om het leven was gekomen. Ook daar werd aanvankelijk gedacht aan voedselvergiftiging, maar onderzoek wees later uit dat er sporen van insecten- en ongedierteverdelger fosfine op onder meer de handdoeken in de hotelkamer werden gevonden.

Het budgethotel waarin zij sliepen, Harbour Suites, is inmiddels gesloten, maar in de buurt zijn veel soortgelijke goedkope hotels. Ook het hotel van de twee Nederlandse zussen die in november onwel raakten, ligt in deze buurt.

Bedwantsen

De rechtszaak tegen de zes verdachten van de vergiftiging van het Duitse gezin is vandaag begonnen. Ook hier zijn onder de verdachten eigenaars van een verdelgingsbedrijf, maar dat is niet hetzelfde bedrijf als in de zaak van de Nederlanders.

Fosfine, dat vrijkomt uit aluminiumfosfide, is een zeer giftige stof die vooral gebruikt wordt voor ongediertebestrijding in graanopslagplaatsen. Bij inademing en in mindere mate bij huidcontact kunnen onder meer maagproblemen, ademhalingsproblemen en hartritmestoornissen ontstaan.

Ook in Nederland zijn gevallen bekend waarbij mensen onwel werden door het middel. Zo werden in 2018 twee mensen onwel in een hostel in Amsterdam nadat het middel was gebruikt voor bestrijding van bedwantsen.

Forensisch artsen in Rotterdam krijgen veel meer aanvragen dan verwacht voor onderzoeken naar pogingen tot wurging. Sinds 1 december 2025 loopt er een proef waarbij de politie en Veilig Thuis een medisch expertisecentrum inschakelen als er vermoedens zijn van pogingen tot wurging.

Het forensisch medisch expertisecentrum FARR verwachtte zo'n 200 aanvragen per jaar, maar kreeg er in de eerste drie maanden van de pilot al 150.

"Het is een enorm aantal", zegt directeur Geranda Zeelenberg tegen de NOS. "Voorheen zagen we deze mensen niet of nauwelijks. Dan is de vraag wel, waar komen ze dan vandaan? Waarschijnlijk waren ze er altijd al, maar hebben we met het onderzoek dat we hebben opgestart het bewustzijn hierover vergroot."

Veel meer dan verwacht

Bij het merendeel van de onderzochte vrouwen vinden de artsen letsel dat kan wijzen op een poging tot wurging. Van de 151 vermoedelijke slachtoffers daarvan, lieten 139 zich onderzoeken door FARR. Bij 92 procent van de slachtoffers stelden de artsen vast dat er letsel is dat kan zijn ontstaan door een wurging.

Wat opvalt, is dat 90 procent van de onderzochte slachtoffers vrouw is en dat er in 78 procent van de gevallen sprake is van partnergeweld.

Normaal gesproken ontvangt het expertisecentrum jaarlijks 200 à 250 aanvragen voor onderzoek bij vermoedens van letsel van huiselijk geweld. De artsen verwachtten een vergelijkbaar aantal aanvragen bij vermoedens van niet-fatale verwurging, maar dat blijken er dus veel meer te zijn.

"Wat we terughoren is dat ze vaak al langere tijd slachtoffer zijn van geweld, maar dat de angst nu toenam. Dat kan inderdaad zijn door het grijpen bij de hals, maar ook doordat de ernst van het geweld over het geheel is toegenomen", zegt Zeelenberg.

Blij met alertheid

Het doel van de pilot is om vaker te kunnen vaststellen of een vrouw slachtoffer is van een poging tot wurging. "Dat is één van de rode vlaggen voor femicide", zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam. Het Openbaar Ministerie definieert femicide als het opzettelijk doden van vrouwen en meisjes.

Volgens de politie is het belangrijk om een beeld van deze signalen te hebben, "zodat we samen met onze partners erger kunnen voorkomen."

Judith van der Laar van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond beaamt dat. "We zijn erg blij met de alertheid op verwurging. Tegelijkertijd zijn we in onze regio al zeer alert op deze rode vlag voor femicide. Als slachtoffers aan ons vertellen dat ze verwurgd zijn, dan nemen we dat ook zonder forensisch bewijs direct zeer serieus."

Strafrechtelijk bewijs

Om een goede inschatting van de veiligheid van het slachtoffer te kunnen maken wordt gekeken naar drie gebieden: medisch, het geweldspatroon en letselduiding. "Het forensisch bewijs uit deze pilot helpt daar zeer bij, want letsel bij verwurging is niet altijd op het oog zichtbaar", aldus Van der Laar.

De vrouwen worden onder meer onderzocht met forensisch licht, een speciale camera waarmee ook in de verschillende huidlagen en -diepten kan worden gekeken. Daarmee kan ook letsel dat aan de buitenkant niet zichtbaar is, worden vastgesteld.

Het letsel wordt vastgelegd, beschreven en geduid en kan worden gebruikt als strafrechtelijk bewijs. "Dat is een grote vooruitgang voor het voorkomen van een fatale afloop, maar ook van recidive", zegt Van der Laar. "Als we dit landelijk als vaste werkwijze kunnen invoeren, zullen we sneller met elkaar tot doorbraken komen."

Veilig Thuis

Maak je je zorgen om jezelf of iemand anders? Bel dan Veilig Thuis via 0800-2000, of 112 bij acuut gevaar.

Er is meer nodig om veiligheidsrisico's voor mensen met ernstige psychische klachten te verminderen. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een nieuw rapport. Inspecties concludeerden in december al dat de zorg tekortschiet en dat dat tot gevaarlijke situaties leidt.

Ongeveer 250.000 volwassenen in Nederland kampen met terugkerende psychische klachten. Vaak gaan die gepaard met problemen met woonsituaties, werk, financiën of sociale relaties. Dit kan leiden tot onveilige situaties voor verwarde mensen en hun omgeving, schrijft de OVV.

Vorig jaar kreeg de politie een recordaantal van bijna 170.000 meldingen binnen over verwarde mensen, gemiddeld 465 per dag. Volgens hulporganisaties worden de problemen rond personen met ernstig verward gedrag ook extremer.

Uitblijvende oplossingen

De politie komt door de vele meldingen soms niet aan andere taken toe. De eenheid van de politie die moet optreden bij gijzelingsacties en terrorisme bijvoorbeeld, is de afgelopen jaren vaker nodig geweest bij meldingen over verwarde mensen.

Begin april debatteerde de Tweede Kamer nog over de toename van het aantal mensen met verward gedrag. Die discussie ging vooral over het uitblijven van oplossingen. Dat is een deel van de reden dat de Onderzoeksraad met een nieuw rapport is gekomen: in 2019 lag er al een soortgelijk rapport, maar met die aanbevelingen is weinig gedaan.

Meer behandel- en woonplekken

Scott Douglas van de Onderzoeksraad pleit voor "koppig optimisme", waarbij wordt gekeken naar wat er de afgelopen jaren wél is gelukt, ook als dat niet in een keer ging. "Dus aankloppen op een deur van iemand die zorg mijdt, en dat blijven doen. Ook al duurt het misschien een jaar of zelfs langer voordat je in gesprek komt," zegt Douglas.

De Onderzoeksraad raadt de minister van Binnenlandse Zaken aan om de landelijke aanpak van verward gedrag te verbeteren, onder meer door de samenwerking tussen formele en informele zorg te versterken.

"Voor de veiligheid van mensen met een ernstige psychische aandoening is het verder belangrijk dat er meer ruimte komt voor bemoeizorg en dat er meer behandel- en woonplekken komen", aldus Douglas.

Het is cruciaal voor de economische groei en welvaart van een land: de arbeidsproductiviteit. Die geeft aan hoeveel werk je gedaan krijgt in een uur en dus hoe efficiënt dat wordt gedaan. Vorig jaar groeide de economie met 1,8 procent en de arbeidsproductiviteit met 2,4 procent, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Het is de hoogste stijging in 20 jaar tijd.

De cijfers zijn goed nieuws, zeggen verschillende economen tegen de NOS. Al jaren roepen beleidsmakers op tot meer investeringen om productief te zijn. Toch zegt het nieuwe cijfer lang niet alles. "Sterker nog, het kan een vertekend beeld geven van hoeveel productiever we daadwerkelijk zijn geworden", aldus CBS-hoofdeconoom Peter-Hein van Mulligen.

Hoe zit dat en wat betekent het cijfer wel?

Gratis bier

"Arbeidsproductiviteit is het gratis bier van de economie", vat macro-econoom Jasper Lukkezen samen. "De arbeidsproductiviteit stijgt als je meer produceert met hetzelfde aantal mensen. Bijvoorbeeld door met machines sneller te produceren. Produceer je per gewerkt uur meer, dan stijgt die productiviteit."

Volgens hem is er bij een hogere arbeidsproductiviteit bovendien amper sprake van een trade off. "Het is niet zo dat als de arbeidsproductiviteit omhooggaat, dat ten koste gaat van iets anders. We worden er allemaal beter van."

Er zijn maar een paar jaren in de afgelopen decennia waarin we juist minder productief werden. "Hogere arbeidsproductiviteit komt vaak door technologische vooruitgang, en er is nooit sprake van technologische achteruitgang", zegt Van Mulligen.

Gronings gas

Maar een groeicijfer van 2,4 procent is vrij uitzonderlijk. Het heeft volgens economen meerdere verklaringen. Een daarvan is opvallend genoeg het dichtdraaien van de Groningse gaskraan: dat was een directe klap voor het landelijke productiviteitscijfer. Ook nog jaren later.

Dat komt doordat veel geld werd verdiend met het winnen van gas met naar verhouding weinig mensen. "Dat was dus een sector met een hoge arbeidsproductiviteit die toen wegviel", aldus Van Mulligen. Daardoor was de arbeidsproductiviteit de jaren daarna lager, en de stijging in 2025 ten opzichte van het jaar daarvoor dus extra hoog.

Daarnaast daalde het aantal uren dat we werkten afgelopen jaar met 0,6 procent. En dat verhoogt dus ook die arbeidsproductiviteit. Reden volgens het CBS: het strenger handhaven op schijnzelfstandigheid sinds 2025 door de Belastingdienst. "Het aantal zzp'ers is namelijk afgenomen, waar dat aantal voorheen juist toenam", aldus Van Mulligen.

En dat is opmerkelijk, aangezien de economie als geheel wél is gegroeid. "In tegenstelling tot de financiële en de covid-crisis. Toen zag je ook dat het aantal gewerkte uren bij zelfstandigen flink daalde."

Waarom zzp'ers nu ook minder uren hebben gewerkt is, los van die wetswijziging, volgens Van Mulligen niet duidelijk. "Het is in ieder geval niet zo dat zzp'ers hetzelfde aantal uren in loondienst zijn gaan werken."

Gebeurtenissen uit het verleden kwamen ook in 2025 tot uiting. Denk aan corona, toen bedrijven hun personeel vasthielden terwijl er minder werk was. "Een goede IT'er aanhouden terwijl je er eigenlijk geen werk voor hebt, zoiets", zegt hoofdeconoom bij ING, Bert Colijn.

"Maar dit hamsteren van personeel is er inmiddels wel uit", zegt Colijn. Doordat de lonen ook stegen werd het duur om personeel aan te houden en zijn bedrijven op zoek gegaan naar efficiëntere manieren om te werken.

Dan is het de afgelopen tijd ook veel gegaan over kunstmatige intelligentie (AI) die banen zou kunnen vervangen. Afgelopen jaren kondigden banken ontslagrondes aan, zoals ING, ABN en Triodos. Als een van de redenen hiervoor werd ook AI genoemd.

"Matige productiviteitsgroei in de IT en de bankensector geven de indruk dat kunstmatige intelligentie nog niet veel effect op de cijfers heeft", zegt Colijn. Volgens hem is AI in ieder geval niet dé reden dat onze arbeidsproductiviteit vorig jaar is toegenomen.

Hoopvol cijfer

Waar sommige sectoren erbovenuit steken, zoals de maakindustrie, lijkt het er volgens Colijn op dat er in de meeste sectoren nu efficiënter gewerkt wordt. Fabrieken zouden met nieuwe machines meer kunnen produceren met minder mensen.

Al met al is het groeicijfer een hoopvol cijfer, vindt econoom Lukkezen. Maar echt tevreden is hij pas als over een paar jaar die groei standvastig blijkt. "Ik wijt de groei nu meer aan vertekeningen dan dat we onze arbeidsproductiviteitsagenda op de rit hebben. De tijd moet uitwijzen hoe dit over een paar jaar is."

"Een blamage", "diep triest" en "een verdrietige dag": meerdere fractieleiders in de Tweede Kamer zijn teleurgesteld dat de asielnoodmaatregelenwet vandaag in de Eerste Kamer is gesneuveld. De schuld daarvoor leggen ze vooral bij de PVV en D66.

"Ik ben zwaar teleurgesteld en verbijsterd door het stemgedrag", zegt een boze VVD-fractieleider Ruben Brekelmans. "Er liggen na al die jaren eindelijk strenge asielwetten. En dan wordt het door de PVV gefrustreerd en stemt D66 tegen."

Bij partijen als GroenLinks-PvdA en maatschappelijke organisaties is er juist opluchting dat de wet voorlopig niet wordt ingevoerd. Voorafgaand aan de stemming stonden er demonstranten voor het gebouw van de Eerste Kamer om de senatoren nog tot een tegenstem te bewegen.

Lange tijd ging iedereen ervan uit dat de PVV in de Eerste Kamer voor alle wetten zou stemmen. Maar de PVV-senatoren besloten onverwacht tegen een reparatiewet te stemmen, die moest regelen dat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt. Die wet was heel belangrijk voor het CDA en de SGP.

D66 had coalitiegenoot CDA uit de brand kunnen helpen. Maar ook die partij steunde de reparatiewet niet, omdat daarmee illegaal verblijf in Nederland strafbaar wordt. Omdat er voor de reparatiewet geen meerderheid was, trokken CDA en SGP daarna ook hun steun voor de asielnoodmaatregelenwet in. Die sneuvelde vervolgens ook.

Vingerwijzen

"D66 en CDA hebben deze verkiezingen gewonnen met de belofte dat er wat gedaan zou worden aan asiel", zegt Kamerlid Mona Keijzer, die in het vorige kabinet minister van Asiel en Migratie was. "Maar ze hebben tegen de asielnoodmaatregelenwet gestemd."

Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) vindt dat er sprake is van chaos. "De PVV speelt politiek theater over de rug van mensen die wat aan de asielinstroom willen doen."

PVV-leider Geert Wilders vindt dat op zijn beurt onzin: hij heeft tenslotte voor de twee asielwetten gestemd, zo houdt hij de journalisten voor. "Maak mij niet wijs dat wij ervoor verantwoordelijk zijn. Het is D66 die tegen de asielnoodmaatregelenwet heeft gestemd."

D66-leider Jan Paternotte vervolgt het moddergooien door te wijzen op het inconsistente stemmen van de PVV. "In de Tweede Kamer heeft die partij voor gestemd en in de Eerste Kamer tegen. De PVV heeft er dus uiteindelijk voor gezorgd dat de wet om zeep is geholpen."

'Pijnlijk voor de coalitie'

De andere asielwet, die de invoering van een tweestatusstelsel regelt, haalde het wel. Toch is de vraag wat de gevolgen van het sneuvelen van de asielnoodmaatregelenwet zijn voor het kabinet. "D66 had dit kunnen voorkomen, de eerste test voor het kabinet-Jetten is mislukt", vindt bijvoorbeeld JA21-leider Joost Eerdmans. "Nu zit je met een coalitieprobleem."

Dat probleem wordt in de coalitie zelf veel minder gevoeld, is voor en achter de schermen te horen. "Niemand heeft baat bij een kabinetscrisis", vindt VVD-partijleider Yesilgöz. "De inzet van het kabinet moet er nu op gericht zijn om die maatregelen alsnog voor elkaar te krijgen."

Vooruitkijken

Een meevaller voor het kabinet is dat in juni het Europese migratiepact in werking treedt. Veel van de maatregelen uit de asielnoodmaatregelenwet worden dan alsnog ingevoerd. Alleen enkele verscherpingen, zoals het afschaffen van dwangsommen voor de IND, blijven liggen.

De coalitiepartijen benadrukken vooruit te kijken, zij willen zo snel mogelijk met een nieuw wetsvoorstel komen om alsnog de maatregelen in te voeren. Voor het afschaffen van de dwangsommen lijkt er bijvoorbeeld een ruime meerderheid te zijn.

De enige moeilijke vraag die op tafel blijft liggen, is de strafbaarstelling van illegaliteit. D66 ziet dat principieel niet zitten, weten ook coalitiepartners VVD en CDA. Een optie is om die maatregel wat te verzachten door bijvoorbeeld alleen het niet-meewerken aan vertrek verder strafbaar te stellen.

De ophok- en afschermplicht die in verband met de vogelgriep gold voor pluimvee wordt in bijna het hele land ingetrokken. Alleen in de Gelderse Vallei, waar veel pluimveebedrijven zitten, moeten de dieren nog binnen blijven, zo heeft staatssecretaris Erkens van Landbouw bekendgemaakt.

In die regio, met plaatsen als Barneveld en Ede, is het risico op vogelgriep hoger dan in de rest van Nederland. Daarom worden voor dat gebied de verboden nog niet ingetrokken.

De landelijke plicht om pluimvee te beschermen tegen het besmettelijke virus gold vanaf 16 oktober vorig jaar. Inmiddels schatten de deskundigen de kans op een vogelgriepbesmetting op een pluimveebedrijf als "matig" in. Vorige maand werd het risico nog als "zeer hoog" ingeschat.

Minder besmettingen

Het aantal wilde vogels met vogelgriep neemt af en het aantal uitbraken bij commerciële bedrijven in Europa is duidelijk verminderd, schrijft Erkens.

Ook het verbod om pluimveebedrijven te bezoeken wordt minder streng. Wie zich aan de hygiëneregels houdt, mag weer langskomen op een kippenboerderij. Erkens zegt bij zijn besluit rekening te hebben houden met de wens van pluimveehouders en hobbyisten die hun dieren graag weer buiten willen laten lopen.

In de laatste maanden van vorig jaar en de eerste van dit jaar werden veel bedrijven getroffen door vogelgriep. De afgelopen maand is er geen besmetting meer geweest.

Het Russische leger leert veel en snel van de oorlog in Oekraïne. Volgens de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) is de Russische krijgsmacht niet alleen groter, maar ook effectiever en inventiever dan voor de oorlog, die in 2022 begon met de Russische inval.

In het jaarverslag van de MIVD stelt de inlichtingendienst van Defensie dat Rusland "grootschalig investeert" in de productie en ontwikkeling van zware wapensystemen, maar ook in de robotisering van de oorlog.

Moskou krijgt daarbij hulp van China. "De militaire samenwerking met Rusland is afgelopen jaar sterk geïntensiveerd", stelt de MIVD.

Informatie van satellieten

De Chinese export ten behoeve van de Russische oorlogsindustrie stijgt. Zo levert China onderdelen voor drones aan Rusland en verkoopt het ook veel satellietbeelden aan het Russische leger. Uit angst voor westerse sancties zouden de Chinese bedrijven die ze maken publiciteit over hun samenwerking met Russische ruimtevaartbedrijven mijden.

Rusland heeft relatief weinig eigen satellieten rond de aarde vliegen, maar China is na de VS het land met de meeste satellieten in een baan om de aarde. Met de aankoop van de beelden die daarmee worden gemaakt verzamelt Rusland informatie over het slagveld in Oekraïne.

Volgens de MIVD heeft China een aantal redenen om Rusland te steunen. Zo streven beide landen naar een nieuwe wereldorde waarbij de invloed van de Verenigde Staten en de NAVO kleiner wordt.

De oorlog is voor China ook een leerschool. Het Chinese leger heeft de afgelopen decennia nauwelijks gevechtservaring opgedaan in gewapende conflicten, maar bereidt zich er wel op voor.

Daarnaast is China erbij gebaat dat de oorlog in Oekraïne doorgaat, zegt de MIVD. "China kan het zich niet permitteren dat Rusland de oorlog tegen Oekraïne zou verliezen, omdat dan de aandacht van het Westen, met name van de Verenigde Staten, zich meer zou gaan richten op China."

Politiek uit elkaar spelen

China claimt Taiwan en houdt geregeld grote militaire oefeningen rond het eiland. Volgens de MIVD kunnen de enorme investeringen in de krijgsmacht niet los worden gezien van China's plan om Taiwan in te lijven.

Hoewel MIVD-directeur Peter Reesink het voor Europa van groot belang vindt dat de oorlog in Oekraïne zo snel mogelijk wordt beëindigd, stelt hij ook dat zolang Oekraïne standhoudt een conventionele oorlog tegen de NAVO vrijwel uitgesloten is.

Rusland heeft nu de handen vol, maar volgens de MIVD kan het land "in het gunstigste geval binnen een jaar na beëindiging van de gevechtshandelingen in Oekraïne voldoende gevechtskracht genereren om een regionaal conflict tegen de NAVO te initiëren."

Dat zou dan niet zijn om de NAVO te verslaan, maar om het bondgenootschap politiek uit elkaar te spelen.

Massavernietigingswapens

Rusland en China werken op defensiegebied ook veel samen met de regimes in Iran en Noord-Korea, onder meer bij de ontwikkeling van massavernietigingswapens.

Daarbij proberen ze ook spullen en kennis uit Europa en Nederland te halen. Volgens de MIVD is het afgelopen jaar een aantal keer voorkomen dat apparatuur die kan worden gebruikt om massavernietigingswapens te ontwikkelen via omwegen werd geëxporteerd.

Vrouwen die bij hun borstkankerbehandeling een borstreconstructie met een siliconen implantaat hebben ondergaan, hebben geen verhoogd risico op auto-immuunziekten of reumatische aandoeningen. Dat blijkt uit een groot Nederlands onderzoek onder ruim 12.000 vrouwen.

Het onderzoek werd gedaan met gegevens van zes ziekenhuizen onder leiding van het Antoni van Leeuwenhoek (AVL) en is gisteren gepubliceerd in het medische tijdschrift Journal of the National Cancer Institute.

"Veel vrouwen met borstkanker die een borstreconstructie zouden willen, twijfelen uit angst dat zij door de siliconen implantaten ziek zouden kunnen worden", zegt arts-onderzoeker Jonathan Spoor. "Voor hen zijn de nieuwe resultaten geruststellend, net als voor de vrouwen die al zo'n implantaat hebben."

Controverse over veiligheid

In Nederland hebben naar schatting ruim 200.000 vrouwen tussen de 20 en 70 jaar borstimplantaten. Volgens de landelijke registratie kreeg ongeveer een kwart van hen zo'n implantaat bij een borstreconstructie na een amputatie vanwege borstkanker of een erfelijke aanleg daarvoor.

Vorig jaar lieten onderzoekers onder leiding van het AVL al zien dat deze groep vrouwen geen verhoogd risico heeft op gezondheidsklachten die in verband worden gebracht met Breast Implant Illness, zoals vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn, geheugenproblemen, slaapstoornissen en somberheid.

"Al zo lang als er borstimplantaten worden gebruikt, sinds de jaren 60, zijn er verhalen dat ze niet veilig zijn", zegt onderzoeker Spoor. In 2008 werd bekend dat vrouwen met siliconen borstimplantaten inderdaad een verhoogd risico hebben om een zeldzame vorm van lymfklierkanker te krijgen, maar het risico hierop is volgens onderzoekers heel klein.

Goede vergelijking maken

Aanleiding voor het nieuwe onderzoek waren studies van de laatste twintig jaar, waarvan sommige een verhoogd risico leken aan te tonen op auto-immuunziekten en reumatische aandoeningen. Dat zijn bijvoorbeeld reumatoïde artritis en lupus, waarbij het afweersysteem lichaamseigen weefsels aanvalt en beschadigt.

"Dat heeft de bezorgdheid bij vrouwen aangewakkerd", legt Spoor uit. "Maar die studies vergeleken veelal vrouwen met cosmetische borstvergrotingen met vrouwen uit de algemene bevolking. Dat zijn twee verschillende groepen en zo'n vergelijking kan dus vertekende resultaten geven."

In deze nieuwe Nederlandse studie werden twee groepen vrouwen uit de zes ziekenhuizen vergeleken: vrouwen die een borstreconstructie met een siliconen implantaat hadden gekregen en vrouwen die voor borstkanker waren behandeld maar nooit zo'n implantaat kregen.

Vrouwen die een reconstructie met een implantaat ondergingen, kregen even vaak een auto-immuunziekte of reumatische aandoening als de andere vrouwen in de studie. Ongeveer 1 op de 14 vrouwen kreeg een dergelijke diagnose jaren na hun borstkanker.

Betrouwbare gegevens

Belangrijk verschil bij de nieuwe studie is volgens Spoor dat de artsen en onderzoekers uitgingen van betrouwbare DBC-gegevens, codes die door ziekenhuizen en verzekeraars worden gebruikt bij de financiële afhandeling van een behandeling. Omdat via de Nederlandse Kankerregistratie ook gegevens waren verzameld, konden de onderzoekers rekening houden met verschillen in leeftijd, kankerstadium en aanvullende behandelingen.

Ze konden bijvoorbeeld zien wanneer een vrouw een implantaat kreeg en of en wanneer ze werd behandeld voor een auto-immuunziekte. Dat maakt dit onderzoek veel betrouwbaarder, concludeert Spoor: "Ik denk dat onze vergelijking zuiverder is dan die in eerdere studies die wel een verband lijken aan te tonen."

Individu serieus nemen

Iris Langerak van de Borstkankervereniging Nederland is blij met het onderzoek. "Dit kan rust bieden aan vrouwen, omdat er veel onrust is geweest, maar er kunnen natuurlijk nog steeds individuele klachten zijn. Een vrouw moet die kunnen bespreken met haar arts." Volgens Langerak is daarom ook verder onderzoek nodig.

Ook benadrukt ze goede voorlichting aan patiënten: "Het is belangrijk dat hun arts ze serieus neemt, want individuele klachten kunnen anders zijn dan de uitkomsten van dit algemene onderzoek."

Altijd rond 04.00 uur opstaan, elke dag hetzelfde ontbijt en, uiteraard, elke ochtend mails checken op de Mac: de routines van Apple-CEO Tim Cook zijn al jaren hetzelfde, maar daar komt binnenkort misschien wel verandering in. De 65-jarige Apple-topman draagt per 1 september het stokje over aan zijn opvolger John Ternus.

Toen Cook vijftien jaar geleden begon als CEO volgde hij Steve Jobs op, een van de oprichters van het bedrijf. Waar Jobs bekendstond als creatieve geest en zichzelf presenteerde als het gezicht van Apple, was Cook meer van de cijfers. Onder zijn leiding groeide de techgigant uit tot een bedrijf met een beurswaarde van meer dan 4 biljoen dollar.

Cook werd in 1998 aangenomen bij Apple, met als belangrijkste taak het op orde brengen van de toeleveringsketen. In zijn eerste jaren stroomlijnde hij die keten. Hij verkleinde het aantal toeleveranciers en fabrikanten waar Apple mee samenwerkte en focuste op het opbouwen van een relatie met de leveranciers.

Verder investeerde hij in technologieën waarmee Apple de voorraad nauwkeurig kon bijhouden en hij bedacht een just-in-time leveringssysteem. Daarmee kreeg Apple de onderdelen die nodig waren voor producten als de iPhone binnen op het moment dat ze nodig waren, in plaats van dat er van te voren een enorme voorraad werd opgebouwd.

Toen Jobs in 2009 wegens ziekte tijdelijk een stap terug deed, viel Cook voor hem in. Dat verliep zo goed, dat hij in 2011 definitief de rol van Jobs overnam. Zes weken nadat Jobs vanwege zijn gezondheidsproblemen stopte als baas van Apple, overleed hij aan alvleesklierkanker.

Onnauwkeurigheden

Met afstand het grootste succes van Apple was de iPhone. Nog altijd is de telefoonverkoop goed voor meer dan de helft van Apple's jaaromzet. Dat succes bleek lastig te evenaren.

Cook deed meerdere pogingen om innovaties op de markt te brengen, maar dat verliep niet altijd even soepel. Al vroeg in zijn carrière moest hij excuses maken over de werking van het navigatiesysteem Apple Maps. Na de lancering in 2012 kwam er meteen veel kritiek op de onnauwkeurigheden.

Ook de Apple Vision Pro, die in 2024 gepresenteerd werd als een mixed-reality-headset, was weinig succesvol. Cook presenteerde de gadget als "het platform van de toekomst", maar consumenten bleken niet bereid er ruim 3000 dollar voor te betalen.

De afgelopen jaren kwam er vooral kritiek op het tempo waarin Apple generatieve kunstmatige intelligentie ontwikkelt en implementeert. De release van een krachtiger versie van Siri, Apple's virtuele spraakassistent, is bijvoorbeeld al meerdere keren uitgesteld. Het systeem is nog altijd grotendeels afhankelijk van technologie van Google.

Ecosysteem

Toch waren er ook successen. Zo introduceerde Cook een succesvolle lijn draagbare technologie, zoals de Apple Watch en de bekende witte oortjes, de AirPods. Ook groeide Apple's diensten als iCloud, Apple Music en Apple TV onder Cooks' leiding uit tot een belangrijke inkomstenbron. Vorig jaar was een kwart van de Apple's jaaromzet afkomstig uit die diensten. Tien jaar geleden was dat nog zo'n 11 procent.

Daarmee zette Cook in op het ontwikkelen van een groter Apple ecosysteem waarin niet alleen de hardware, maar vooral ook de software een centrale rol kreeg.

Hoewel Cook per september stopt als CEO, blijft hij wel nauw betrokken bij Apple. Als voorzitter van de raad van commissarissen is hij verantwoordelijk voor de politieke lobby. In die rol lijkt hij ook een van zijn belangrijkste taken aan te houden: die van 'Trump-fluisteraar'.

De afgelopen jaren loodste Cook Apple meerdere keren door politiek ingewikkelde situaties. Apple verplaatste een groot deel van de productie de afgelopen decennia naar China, tot onvrede van de Amerikaanse president Trump. Washington doet al langer pogingen om een deel van die productie terug te halen naar Amerika.

Het vereiste nauwkeurig balanceerwerk van Cook, die regelmatig kritiek kreeg op zijn pogingen om Trump voor zich te winnen. Onlangs raakte hij nog in opspraak omdat hij aanwezig was bij een vertoning van de documentaire Melania in het Witte Huis, op dezelfde dag dat Alex Pretti in Minneapolis door federale agenten van de grensbewakingsdienst ICE werd doodgeschoten tijdens een protest.

Uitdagingen

Voor Apple pakt de strategie van Cook tot nu toe gunstig uit. De iPhone werd tijdens Trumps eerste termijn vrijgesteld van importheffingen en ook in Trumps tweede termijn blijven smartphones deels gespaard.

De komende tijd staan Apple verschillende andere uitdagingen te wachten. Zo neemt de druk om de leeftijd van gebruikers te verifiëren voordat zij bepaalde apps kunnen downloaden toe en wordt er in de politiek regelmatig gesproken over het reguleren van AI.

"Gelukkig voor Ternus zal Cook er zijn om die taak op zich te nemen", schrijft de bekende Amerikaanse techwebsite The Verge.

In Bergen op Zoom is een rijinstructeur vorige week zijn rijbewijs kwijtgeraakt. Hij had zijn leerling de opdracht gegeven om zo hard mogelijk het gaspedaal in te trappen. De auto werd toen geflitst.

De toegestane maximumsnelheid werd met meer dan 50 kilometer per uur overschreden. Omdat de rijinstructeur juridisch gezien de bestuurder van de lesauto is, is zijn rijbewijs in beslag genomen, schrijft Omroep Brabant.

'Flitsmarathon'

Vorige week vond in heel Europa een 'flitsmarathon' plaats. Ook de politie in Bergen op Zoom controleerde vaker op snelheid. In die gemeente werden 29 boetes uitgedeeld voor te hard rijden.

De rijbewijzen van drie andere bestuurders zijn ook in beslag genomen omdat ze meer dan 50 kilometer te hard reden. De automobilisten zijn verplicht bij het CBR een cursus te volgen om hun rijbewijs terug te krijgen.

Vandaag is het tien jaar geleden dat muzieklegende Prince overleed. Ter ere daarvan hebben nabestaanden het nummer With This Tear uitgebracht. Het gaat om een niet eerder verschenen nummer dat Prince in 1991 heeft opgenomen op zijn landgoed Paisley Park in de buurt van Minneapolis.

Prince, de artiestennaam van Prince Rogers Nelson, schreef de ballad en speelde alle instrumenten zelf, maar bracht het nummer destijds niet uit. Hij bood het aan aan de Canadese zangeres Céline Dion, die er een eigen draai aan gaf en het in 1992 op haar album Céline Dion uitbracht.

"U promised me. That U'd never leave. But now U'r gone", dit is het nummer van Prince:

The Prince Estate, de organisatie die de nalatenschap van de artiest beheert, heeft het nummer in zijn oorspronkelijke vorm nu dus alsnog uitgebracht. Chris James, de gerenommeerde producer die eerder aan meerdere albums van Prince werkte, waaronder zijn laatste album HITnRUN Phase Two, verzorgde de afwerking.

Volgens de organisatie is de single de eerste release uit een reeks niet eerder uitgebrachte opnames die moeten leiden tot een nieuw album.

Fentanyl

De legendarische Amerikaanse zanger en gitarist Prince overleed op 21 april 2016 op 57-jarige leeftijd op zijn landgoed Paisley Park in Minneapolis. Hij werd dood gevonden nadat hij een overdosis had genomen van de zware pijnstiller fentanyl, op de eerste etage in een lift van het complex.

Elk jaar wordt op 21 april stilgestaan bij het overlijden van Prince, met een herdenkingsdag op zijn landgoed. Fans kunnen dan een rondleiding volgen en kaarsen aansteken. In juni is er ook een vijfdaags evenement met luistersessies en optredens.

His Royal Badness

In 2018 trakteerde The Prince Estate fans op het nummer Nothing Compares 2 U, dat in 1984-1985 door Prince werd geschreven. Ook werden er nooit eerder vertoonde repetitiebeelden online gezet, waarop Prince & The Revolution te zien zijn terwijl zij de choreografie voor Nothing Compares 2 U oefenen.

Prince, wiens bijnaam His Royal Badness luidde, werd bekend met nummers als Purple Rain, Kiss en 1999. Hij was een muzikaal genie, maar viel ook op door de outfits waarin hij optrad. Prince verscheen steevast in kleding die paste bij zijn flamboyante optredens.

Tijdens de schietpartij bij het Mexicaanse tempelcomplex Teotihuacán is gisteren een 55-jarige Nederlandse vrouw gewond geraakt. Dat blijkt uit berichten van het Mexicaanse veiligheidskabinet, de overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor de politie.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt tegen de NOS op de hoogte te zijn, maar voegt toe dat er nog niets gedeeld kan worden over de toestand van het slachtoffer, omdat er nog niet om consulaire bijstand is gevraagd.

Lokale aanklagers hebben de dader geïdentificeerd als de 27-jarige Julio Cesar Jasso Ramirez, afkomstig uit Mexico-stad. Wat zijn motief was is nog niet bekendgemaakt.

De aanvaller opende maandag het vuur en maakte daarna een einde aan zijn leven. Hij doodde een 32-jarige Canadese vrouw, dertien andere aanwezigen raakten gewond, van wie zeven door kogels. Anderen raakten gewond door een val.

Bekijk hier beelden van de schietpartij:

De dertien slachtoffers zijn drie Colombianen, zes Amerikanen, een Rus, een Braziliaan en dus een Nederlander. Onder de slachtoffers zijn ook twee kinderen van 6 en 13 jaar oud.

De piramides van Teotihuacan, door de Unesco aangemerkt als Werelderfgoed, staan aan de rand van Mexico-Stad. Het complex is een van de belangrijkste toeristische bestemmingen van Mexico en trok vorig jaar meer dan 1,8 miljoen internationale bezoekers.

Teotihuacán is na het incident voorlopig gesloten.

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De politie heeft vier tieners aangehouden in het onderzoek naar de zware mishandeling van een 16-jarige jongen uit Rotterdam. Het gaat om vier jongens van 14, 15, 15 en 16 jaar uit dezelfde stad.

De minderjarigen worden verdacht van openlijke geweldpleging en poging tot doodslag. Het slachtoffer werd op 10 april mishandeld door vier jongens op de Ramlehweg en raakte hierbij gewond. De politie kan geen verdere uitspraak doen over de verwondingen van het slachtoffer.

De mishandeling werd gefilmd en gedeeld op sociale media. Over de mogelijke aanleiding kan de politie ook nog geen uitspraak doen. Het onderzoek naar de zaak loopt en de politie sluit meer aanhoudingen niet uit.

Gooien met zwaar vuurwerk, eieren tegen ramen en racen met opgevoerde fatbikes: bewoners van de Groningse stad Delfzijl ervaren al tijdlang overlast van jongeren. In een anonieme brief aan de politie en gemeente staat dat de wijk Bornholm klaar is met de "terror". Er wordt zelfs gerept van gewapend optreden door de bewoners zelf.

Bornholm wordt al jaren geteisterd door overlast. "Na drie jaar politie en gemeente te hebben geïnformeerd (...), heeft dat nul effect gehad", staat in de brief, die ook bij RTV Noord is binnengekomen.

De schrijver of schrijvers willen dat de politie de komende tijd de "andere kant op kijkt", zodat burgers zelf kunnen optreden. "Na een korte wijkoorlog is er dan weer vrede in de wijk en is het probleem opgelost. Bedankt voor de medewerking."

De politie bevestigt ontvangst van de brief. Maar het verzoek aan de politie om de komende tijd weg te kijken is volgens een woordvoerder onacceptabel.

Afgelopen nacht moest het treinstation van Delfzijl het ontgelden:

De afgelopen weken zijn twintig meldingen binnengekomen van jongerenoverlast, zegt de politie. Naar eigen zeggen is er een goed beeld van wie de overlastgevers zijn. In sommige gevallen zijn zorginstanties ingeschakeld.

Een van de buurtbewoners is Ger Zeeman. Hij is niet betrokken bij de brief, maar herkent de overlast wel. "Als de zon ondergaat, komen de jongeren op fatbikes. Het is soms net een optocht. Ze maken herrie en rotzooi, ze gooien met eieren en slaan ramen van portiekdeuren in."

Mensen zijn bang, zegt hij. Toch is het heft in eigen handen nemen volgens hem geen oplossing. "Ik begrijp heel goed dat mensen er klaar mee zijn. Maar het is verontrustend dat buurtbewoners over willen gaan tot geweld."

Vernielingen op station

Vannacht is het station van Delfzijl "compleet kapotgeslagen", meldt ProRail. Vandalen hebben van alles vernield: fietsenstalling, wachtruimtes en kaartverkoopautomaten. De schade komt volgens de spoorwegbeheerder neer op ongeveer 100.000 euro.

ProRail is "woedend over deze zinloze vernielingen". Dit soort gedrag zorgt niet alleen voor enorme kosten, maar ook voor onveilige situaties en overlast voor reizigers, zegt de spoorbeheerder.

Wanneer de schade is hersteld, is nog niet duidelijk.

Burgemeester Visser van de gemeente Eemsdelta, waar Delfzijl ligt, is op de hoogte van de ongeregeldheden in de wijk. "Ik begrijp dat deze gevoelens er zijn, maar geweld is nooit een oplossing", reageert hij.

Volgens hem is het lastig om grip te krijgen op de groep, omdat veel zich afspeelt op sociale media. Visser zegt dat jonge kinderen door oudere kinderen worden opgehitst om opdrachten te doen, die dan gefilmd worden. Weigeren ze mee te doen, dan worden ze onder druk gezet. "Een gevaarlijk spelletje", aldus de burgemeester.

Hij roept ouders op om op hun kinderen te letten, bijvoorbeeld door in de gaten te houden met wie ze contact hebben en waar ze 's avonds zijn. "De straat kan jouw kinderen niet opvoeden. En de straat móét jouw kinderen ook niet opvoeden."

Ondertussen moeten bewoners vertrouwen houden in instanties die betrokken zijn bij het oplossen van de overlast, benadrukt hij. "We maken echt op korte termijn stappen. Samen met boa's, politie en jeugdwerk. Dit kan niet nog drie maanden doorgaan."

De gemeente gaat de komende tijd in gesprek met buurtbewoners. Onderzoek naar wie de brief heeft geschreven komt er vooralsnog niet, zegt RTV Noord.

Er zijn grote zorgen over de aangekondigde overname van DigiD en MijnOverheid door een Amerikaans bedrijf. Van links tot rechts zijn partijen in de Tweede Kamer ertegen en vandaag wordt gestemd over een motie om eventuele schade en risico's te beperken. Maar waarom grijpt het kabinet niet direct in bij de overname?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Tech-specialist Bert Hubert volgt het dossier op de voet en schoof aan bij rondetafelgesprekken om Kamerleden te informeren over de mogelijkheden en de gevaren. Hij reconstrueert in de podcast hoe de kopzorgen zijn ontstaan.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet duidt de Haagse werkelijkheid en schetst hoe de grenzen aan het vrije marktdenken in dit dossier ook tot liberale partijen zijn doorgedrongen. Maar kan de overname nog wel tegengehouden worden?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Judith van de Hulsbeek

Drie agenten die betrokken waren bij de aanhouding van een 38-jarige man uit Oss vorig jaar, worden niet vervolgd voor zijn dood. Dat heeft het Openbaar Ministerie besloten na onderzoek door de Rijksrecherche.

Uit het onderzoek is gebleken dat het overlijden van de man samenhing met het gebruik van een designerdrug. "Of de inbedwanghouding heeft bijgedragen aan het overlijden is niet vast komen te staan", schrijft het OM. Daarom is besloten de agenten niet te vervolgen.

Onwel geworden

De man werd in de nacht van 22 op 23 maart 2025 aangehouden. De politie kreeg een melding van een verdachte situatie in een huis in Oss, de man zou daar ingebroken hebben in een garage.

Op de binnenplaats van het politiebureau bleek dat hij onwel was geworden. Er werd geprobeerd hem te reanimeren, maar tevergeefs. Na het overlijden van de arrestant werd zoals gebruikelijk een onderzoek gestart door een andere politie-eenheid, onder leiding van de Rijksrecherche.