NOS Nieuws - Algemeen

"Ongeveer 900", "ongeveer 1000", "ongeveer 900". Elke maandag publiceert het ministerie van Justitie en Veiligheid een nieuwsbericht van één zin met de "asielinstroom" van de week ervoor. Die cijfers moeten omlaag, vindt het kabinet, dat 'grip op migratie' wil.

Nederland kan zoveel asielzoekers niet aan, is de gedachte. De zogenoemde asielketen zit verstopt, er is niet genoeg plek om mensen te huisvesten en zorg en onderwijs staan onder druk, vindt het kabinet. Daarom wordt gewerkt aan nieuwe regels in Europa en in Nederland.

Deze week stemde de Tweede Kamer in met het Europese Asiel- en Migratiepact, dat half juni moet ingaan. En over een kleine twee weken behandelt de Eerste Kamer 'de asielwetten van Faber', de asielnoodmaatregelenwet en de invoering van een tweestatusstelsel. En dan is er ook de spreidingswet, die al geldt, maar waarover de discussie voortduurt.

10 jaar praten

Het EU-pact werd donderdag in de Tweede Kamer aangenomen. De coalitie stemde voor. Tegenstand was er op links en bij FVD en de groep-Markuszower.

Het grote bewaar van radicaal-rechts is dat er soevereiniteit wordt overgedragen aan Europa en dat de regels niet ver genoeg gaan. Links vindt dat de regels juist te streng zijn. GroenLinks-PvdA-Kamerlid Westerveld noemde het "een hardvochtige route over rechts".

In het Europese migratiepact staat dit:

De positie van D66 is interessant. De partij van premier Jetten beloofde in campagnetijd streng te zijn op migratie, maar is niet gewend hier voorop te lopen. En ook deze week bleek D66 terughoudend.

D66 stemde voor het migratiepact, maar over de bijbehorende terugkeerwet bleek onenigheid te zijn binnen de coalitie. Dat zit zo: het EU-pact gaat vooral over tegenhouden aan de buitengrens. Om mensen terug te sturen, is een extra terugkeerwet nodig. In het regeerakkoord is afgesproken dat ook die gesteund wordt door de coalitie.

Maar dat sluitstuk van het pact bleek strenger dan voorzien. In Brussel stemde D66 al tegen en ook in de Tweede Kamer wil D66 het er toch nog over hebben. Geen denken aan, zeggen VVD en CDA. Wordt vervolgd, want de Tweede Kamer moet zich er nog over buigen.

'Strengste ooit'

Dat was het Europese deel. In ons land wordt ook gewerkt aan asielwetten, de wetten waarvan de vorige minister Faber (PVV) zei dat ze voor het "strengste asielregime ooit" gingen zorgen.

Het kabinet-Jetten zet die wetten door, en dat kan binnen de Europese regels. Het staat landen vrij nationale wetgeving op te stellen binnen de kaders van het migratiepact. Het gaat dan bijvoorbeeld om regels over opvanglocaties, sociale voorzieningen of sommige procedures.

Dit staat in de Nederlandse asielwetten:

Volgens het ministerie is het nodig "de asielketen snel te ontlasten". Daarom worden "nationale keuzes" gemaakt. Nederland wordt daarmee minder aantrekkelijk voor asielzoekers, is het idee.

Of de plannen ook doorgaan, is nog onzeker. Deze maand behandelt de Eerste Kamer de wetten, die in de Tweede Kamer al zijn aangenomen. Mocht de senaat ze goedkeuren, dan voert het kabinet ze "onverkort" uit, staat in het coalitieakkoord.

Maar er is veel kritiek, ook op de uitvoerbaarheid, onder meer van IND, Raad van State, kerken, advocatuur en rechtspraak. De senaatsfractie van D66 is dan ook "heel kritisch", zegt fractievoorzitter Dittrich. Hij dreigt tegen te stemmen, vooral vanwege de strafbaarstelling van illegaliteit, die de PVV er ter elfder ure in kreeg. Dittrich: "Waarom moet dat strafbaar worden? Dat zie ik niet zitten."

Ook binnen de senaatsfractie van CDA leven bezwaren, tekende Trouw eerder op. Daar komt nog bij dat voorstander BBB deze week weer een senator kwijtraakte. Zo komt een meerderheid daar mogelijk in gevaar.

Als de Eerste Kamer er toch mee instemt, kan het snel gaan. Want dan wordt "een reeks instroombeperkende maatregelen met onmiddellijke ingang van kracht", schreef minister Van den Brink (Asiel en Migratie, CDA) vorige week aan alle gemeenten. Hoewel het daarbij wel de vraag is in hoeverre uitvoeringsinstanties er klaar voor zijn.

De minister schreef dit aan de gemeenten, omdat die de al geldende spreidingswet moeten uitvoeren voor betere verdeling van asielzoekers. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Op veel plekken is daartegen verzet, bleek ook weer bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Gissen

Bij die verkiezingen hebben veel partijen winst geboekt die tegen de komst van asielzoekerscentra zijn. Maar het kabinet houdt nog vast aan opgelegde spreiding. De minister maakte onlangs bekend dat gemeenten voor nog eens tienduizenden plekken moeten zorgen.

De spreidingswet wordt "voorlopig in stand" gehouden, maar moet uiteindelijk "overbodig" worden, staat in het coalitieakkoord. Dat gebeurt sneller als de instroom omlaaggaat, want dan zijn er minder opvangplekken nodig. Zie daar het verband met het EU-pact en de asielwetten.

Naar de 'grip' die het moet leveren, blijft het gissen. Gaat het ministerie uiteindelijk naar weekberichten van "ongeveer 300", ongeveer 500 of "ongeveer 800"? Niemand kan dat voorspellen, al is het maar omdat vluchtelingenstromen voor een groot deel afhankelijk zijn van de situatie in de wereld.

In Rusland zijn een brandstofreservoir en olieraffinaderij getroffen bij Oekraïense aanvallen. De melden de regionale gouverneurs op Telegram.

Het brandstofreservoir in de haven van Primorsk raakte beschadigd door granaatscherven, schrijft gouverneur Aleksandr Drozdenko. Daardoor lekt er nu brandstof de haven in.

Ook is bij een droneaanval een van de grootste olieraffinaderijen van het land geraakt. Hierdoor brak brand uit op de raffinaderij van NORSI in Nizjni Novgorod, een van de grootste Russische benzineproducenten. Dat meldt de plaatselijke gouverneur Gleb Nikitin. Inmiddels zou het vuur onder controle zijn.

Een elektriciteitscentrale en verschillende panden zijn volgens de gouverneur beschadigd geraakt. Er zouden geen gewonden zijn.

Aanvallen op energie-infrastructuur

Oekraïne heeft in de afgelopen maand steeds meer aanvallen uitgevoerd op de Russische energie-infrastructuur. Het land wil op deze manier schade toebrengen aan de belangrijkste inkomstenbron van Rusland.

Primorsk is een van de grootste exporthavens van het land, met een verwerkingscapaciteit van 1 miljoen vaten per dag. Door de aanvallen van afgelopen maand is ten minste 40 procent van de opslagruimte vernietigd, blijkt uit satellietbeelden die zijn bekeken door persbureau Reuters.

In de Spaanse stad Málaga is een voormalig stierenvechter gedood door een stier. De man, de 51-jarige Ricardo Ortiz, hielp bij het uitladen van dieren bij de arena in de Zuid-Spaanse stad toen hij op de hoorns werd genomen. Medische hulp kwam te laat, de man was al overleden.

Het incident gebeurde bij de arena La Malagueta, voorafgaand aan een evenement ter ere van de kunstenaar Pablo Picasso. Bij die Corrida Picassiana zijn de versiering in de arena en de kostuums van de stierenvechters gebaseerd op werken van Picasso. De schilder en beeldhouwer werd in 1881 in Málaga in geboren en had een levenslange fascinatie voor stierenvechten.

De Corrida Picassiana wordt traditioneel in Málaga op paaszaterdag gehouden. Drie matadoren nemen het daarbij op tegen zes stieren. Het evenement ging ondanks het sterfgeval gewoon door.

Controversieel

De omgekomen Ortiz, die ook uit Málaga kwam, had zelf een verleden als stierenvechter, maar hij had zijn carrière al lang geleden beëindigd. Hij was wel nog steeds verbonden aan de arena in Madrid. De organisatie condoleert zijn familie en vrienden en spreekt van een man die "geliefd en gerespecteerd" was in de gemeenschap.

Stierenvechten is een controversiële traditie die in Spanje en andere landen waar het voorkomt steeds meer onder druk staat. Dierenrechtenactivisten ageren er al veel langer tegen en noemen het een barbaars gebruik. Bij stierengevechten worden dieren in de arena uitgedaagd, om uiteindelijk door de matador te worden doodgestoken. Voorstanders wijzen erop dat het een eeuwenoude culturele traditie is.

Minder festivals

In Spanje is het aantal festivals en evenementen met stieren tussen 2010 en 2023 volgens persbureau Reuters met een derde gedaald. Er worden nu nog jaarlijks zo'n 1500 gevechten gehouden, die vaak samenvallen met religieuze festivals.

Voor de stierenvechters zelf lopen de gevechten bijna altijd goed af. De laatste keer dat een professionele matador in een arena omkwam was in 2016.

Er vallen in Spanje wel met enige regelmaat slachtoffers bij stierenrennen. Dat zijn evenementen waarbij stieren in een stad worden losgelaten en door de straten rennen. Het bekendst zijn de stierenrennen in Pamplona, tijdens de San Fermin-feesten.

Het parlement van Kameroen heeft ingestemd met een grondwetswijziging waarmee het land weer een vicepresident krijgt. Voorstanders noemen het een manier om een machtsvacuüm te voorkomen als president Biya (93) zou wegvallen, critici vinden het een manier om diens macht verder te vergroten.

De positie van vicepresident werd in 1972 afgeschaft na een referendum over de grondwet. Nu stemden 200 van de aanwezige parlementsleden voor de herinvoering van de functie, achttien stemden tegen en vier onthielden zich van stemming. De oppositie boycotte de stemming uit protest.

Onder de nieuwe wet mag de president uitkiezen wie de vicepresident wordt. Die zou interim-president worden als het zittend staatshoofd overlijdt, aftreedt of niet meer in staat is de macht uit te oefenen. Als dat gebeurt, mag de vicepresident de termijn van de voorganger uitdienen, maar zelf niet verkiesbaar zijn bij de volgende verkiezingen.

Oneerlijk

De tegenstanders vinden dat de president te veel macht krijgt om zijn opvolger te kiezen. De president mag naar believen iemand aanwijzen of ontslaan, in plaats van dat kiezers daar iets over te zeggen hebben. Het is ook de president die bepaalt welke bevoegdheden de nummer twee krijgt.

Paul Biya is al sinds 1982 aan de macht in het Centraal-Afrikaanse land en is daarmee wereldwijd het langstzittende staatshoofd. Vorig jaar werd hij nog herkozen voor een achtste termijn van zeven jaren, in verkiezingen die volgens waarnemers niet eerlijk verliepen: minderheden zijn bang om te stemmen en volgens de oppositie zijn de uitslagen gemanipuleerd.

Deze grondwetswijziging is de eerste sinds 2008, toen het parlement de beperking van het aantal ambtstermijnen voor een president schrapte.

Lange rijen bij benzinestations, stroomstoringen en een dreigend tekort aan kunstmest. Ook op het Afrikaanse continent zijn de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz voelbaar.

"Doordat brandstof en kunstmest schaarser wordt, stijgen de prijzen. En door die stijgingen worden ook voedsel, vervoer en andere soorten goederen duurder", vertelt Maddalena Procopio van de Europese Raad voor Internationale Betrekkingen. Ze verdiept zich onder meer in de energiesector in Afrika.

Hoe groot de klappen zijn, verschilt per land, benadrukt ze: "Afrika is een heel divers continent. In sommige landen zijn de voorraden bijna op terwijl er voor een olieproducerend land als Nigeria misschien juist kansen liggen."

Hoge prijzen

Grootste boosdoener van de internationale energiepaniek is blokkade van de Straat van Hormuzdoor Iran. Normaal gesproken gaat zeker een vijfde van alle vloeibare gas en olie via deze zeestraat. Maar de schepen liggen stil, kunnen niet lossen en de opslagplaatsen in de regio raken snel vol.

Daarbovenop komen nog de aanvallen over en weer op de oliedepots en -installaties in en rond de Perzische Golf, zoals in Qatar, waardoor de energieprijzen nog sneller stijgen.

De blokkade van de scheepsroute heeft grote gevolgen voor zowel de Golfstaten als het Afrikaans continent, want tussen allerlei landen wordt volop gehandeld. Normaal gesproken gaat er vooral veel brandstof, zoals benzine of diesel, richting Afrikaanse havens. Maar die schepen varen nu niet, en dat leidt tot hogere prijzen aan de pomp.

In ruwe, onbewerkte, vorm gaat er ook wat olie en gas de andere kant op, onder meer vanuit Nigeria en Algerije. "Maar dat moet elders worden verwerkt tot bruikbare brandstof, want aan alleen ruwe olie heb je weinig", legt Selene Law van het Energy Institute uit, een internationaal kenniscentrum voor de energiesector. "Dat komt omdat er in heel Afrika maar een paar raffinaderijen zijn; fabrieken waar die verwerking plaatsvindt."

Naast brandstof is er nog een product uit de Golfregio waar Afrikaanse landen van afhankelijk zijn: kunstmest. Boeren gebruiken de chemicaliën voor het verbouwen van voedsel zoals bonen en mais. Zo'n 90 procent van de benodigde hoeveelheid wordt geïmporteerd, maar ook dat bereikt het continent nu niet.

"Een zak kunstmest is stukken duurder geworden", zegt Procopio. "En dat terwijl juist in dit seizoen gezaaid moet worden. Uiteindelijk zullen boeren minder oogsten, en dus minder voedsel kunnen verkopen."

Ook regeringen maken zich zorgen over de dreigende brandstof- en kunstmesttekorten en de bijbehorende prijsstijgingen. "De economie lijdt eronder, maar ook op politiek vlak zijn er zorgen", zegt Procopio. "Schaarste en de bijbehorende stijging van brandstofprijzen kunnen leiden tot onrust en protesten."

Afrika-correspondent Elles van Gelder:

"Afrikaanse landen proberen ervoor te zorgen dat hun burgers niet te hard geraakt worden door de hoge brandstofprijzen. Zo overweegt Zimbabwe meer ethanol door de brandstof te mengen. Zambia heeft de btw op benzine en diesel op nul gezet en Ethiopië heeft brandstofsubsidies ingevoerd. Het land heeft twee jaar geleden een verbod ingevoerd op de import van benzine- en dieselvoertuigen. Ook komen er nu steeds meer elektrische auto's op de weg, een voordeel in deze omstandigheden. In Zuid-Afrika zijn sommige mensen brandstof aan het hamsteren uit angst voor tekorten maar de regering heeft gegarandeerd dat er genoeg voorraden zijn."

De Afrikaanse landen die zelf olie en aardgas produceren kijken naar de mogelijkheden om dit uit te breiden nu de wereldwijde vraag snel groeit. "Maar om bijvoorbeeld aardgas op grote schaal te gebruiken is er een uitgebreid netwerk nodig van pijpleidingen en elektriciteitsnetten", waarschuwt Law. "De financiering om dat aan te leggen ontbreekt nu."

Voor olie geldt eigenlijk hetzelfde, ook die productie kan niet ineens flink worden opgeschaald. "Er is jarenlang te weinig geïnvesteerd in de sector en de infrastructuur is niet voldoende ontwikkeld", legt Procopio uit.

Volgens Procopio biedt deze crisis ook mogelijkheden voor Afrikaanse landen om minder afhankelijk te worden van geïmporteerde brandstof en kunstmest. Een land als Nigeria ervaart nu het belang van eigen raffinaderijen, zodat het niet meer zoveel dure brandstof hoeft te importeren. Het land is daarom van plan om meer ruwe olie te gaan verwerken in een lokale raffinaderij.

Zelf kunstmest gaan produceren is ook een mogelijkheid, denkt Procopio, zodat de voedselproductie niet meteen in gevaar komt als bestellingen van buiten de regio niet aankomen. En er liggen volgens haar kansen om meer te investeren in duurzame energie zoals zon, wind en groene waterstof.

Maar, zo ver is het nog niet. Want zolang er lokaal niet genoeg geproduceerd wordt, moet het flink aangevuld worden van buitenaf. "Maar als dat niet lukt, zoals nu het geval is, dan krijgen mensen te maken met tekorten, met stijgende prijzen die uiteindelijk zullen leiden tot duurder voedsel." En dat betekent in veel Afrikaanse landen een stap dichter bij armoede.

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) zet in verschillende steden een project op om de samenhang en taalvaardigheid in vooral migrantengezinnen te verbeteren. Gezinnen werken in dat project met een Samenleesbijbel, die onder meer met opdrachten en vragen bij bekende Bijbelverhalen het gesprek over moeilijke thema's moeten bevorderen.

Een proef in de Amsterdamse wijk Bijlmermeer leverde veel enthousiaste deelnemers op. Daar spreken gezinnen volgens het NBG nu makkelijker over thema's als man-vrouwverhoudingen, emoties en ethische dilemma's. Ook tijdens Pasen.

"We zagen dat kinderen in de Bijlmer weinig gesprekken hadden met hun ouders over dat soort belangrijke onderwerpen", zegt NBG-directeur Rieuwerd Buitenwerf. "We hoorden van ouders dat ze dat wel wilden, met de Bijbel."

De Samenleesbijbel van het NBG bestaat al sinds 2015. Het project dat het genootschap eromheen bedacht is nieuw. In dat project krijgen de families een coördinator vanuit de kerk die als een mentor voor de kinderen uit het gezin functioneert. Aan de proef in de Bijlmer deden vijftien migrantenkerken en zo'n zeshonderd gezinnen mee.

"Die coördinatoren bespreken bijvoorbeeld welke teksten gelezen kunnen worden. Het is dan de bedoeling dat je de tekst een paar keer met elkaar doorneemt", legt Buitenwerf uit. "Door de herhaling kom je vaak bij de wat ingewikkeldere gesprekken. Dat gebeurt zeker in migrantengemeenschappen, daar liggen taboes soms wat anders dan op andere plekken in Nederland."

Tijdens Pasen spelen vragen over de verhoudingen tussen mannen en vrouwen bijvoorbeeld een rol, vertelt Buitenwerf. "De vrouwelijke volgelingen van Jezus ontdekken als eerst dat hij niet meer in het graf ligt, maar is opgestaan. Wanneer ze dat aan de mannelijke volgelingen vertellen, worden ze niet geloofd", legt hij uit. "Wij stellen in deze Bijbel dan de vraag waardoor dat zou kunnen komen. En we leggen uit dat mannen en vrouwen bij ons gelijk behandeld worden, maar in de tijd van Jezus nog niet."

Josephine Appiah leest met haar dochters dit verhaal uit de Samenleesbijbel:

Josephine Appiah deed met haar gezin mee aan de proef. Ze werkt op een kinderdagverblijf en woont met haar drie dochters in de Bijlmer. Het project heeft voor Appiah en haar gezin veel betekend. "Het heeft een band tussen ons gecreëerd. We waren niet gewend om veel met elkaar te praten, maar we hebben nu zo veel om te bespreken."

Appiah en haar dochters maken iedere dag tijd voor het project. "Meestal doen we dat tussen het avondeten en het slapen gaan. De ene keer aan de keukentafel, maar soms ook op het bed in mijn slaapkamer." Ze merkt een duidelijk verschil bij haar oudste dochter van 12. "Op school zeggen docenten dat ze zich respectvoller gedraagt en een positieve invloed heeft op de rest van de klas. Ik ben heel erg trots op haar."

Ook de taalvaardigheid van haar kinderen ziet ze verbeteren. "Ze zijn vooral meer geïnteresseerd in lezen nu, daardoor groeien de vaardigheden ook. Laatst had ik geen tijd om met ze te lezen en pakten mijn dochters het zelf op."

De onderlinge relaties in het gezin komen ook aan bod tijdens het lezen. "We bespraken eens het verhaal van Jozef: zijn broers willen hem vermoorden uit jaloezie. Wij hebben het toen ook over jaloezie richting elkaar gehad en hoe belangrijk het is om geen wrok te koesteren." Aan het eind van dat Bijbelverhaal wordt Jozef onderkoning van Egypte en ziet hij zijn broers na jaren weer. "Hij koesterde toen ook geen wrok."

Andere steden

Het project komt niet helemaal uit de koker van het NBG. "Die Samenleesbijbel bestaat dus al langer en stellen we die als Family Bible ook in het buitenland beschikbaar bij onze collega-Bijbelgenootschappen", zegt Buitenwerf. "We ontdekten dat zij daarmee dit soort projecten organiseerden. Omdat ze daar positieve reacties kregen, zijn wij met de proef in de Bijlmer gestart."

Na de goede reacties in Amsterdam heeft het NBG besloten het programma dus naar migrantenkerken in meer steden te verspreiden. Onder meer naar Rotterdam, Dordrecht en Maastricht, maar ook naar Vlaamse steden.

In een woning in Heerhugowaard heeft vanochtend een grote brand gewoed. Het vrijstaande huis met een rieten dak is vrijwel volledig uitgebrand.

"Alleen een aantal buitenmuren staat nog overeind", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio. "Er was gelukkig niemand thuis."

De brandweer rukte iets voor 06.30 uur uit voor de brand. De tweede etage werd volledig verwoest door het vuur. Rond 08.00 uur was de brand onder controle.

Bij de brand kwam veel rook vrij. Vijf omliggende woningen werden ontruimd. "Als het goed is, mogen de bewoners zo weer naar huis", zegt de woordvoerder van de veiligheidsregio.

Goedemorgen! Vandaag is het Eerste Paasdag. Dat betekent paasmissen, paasvuren en de pauselijke zegen "urbi et orbi", maar zeker ook veel sport.

Vanmorgen zijn er veel wolken en valt soms wat lichte regen. Er staat een matige tot harde zuidwestenwind met kans op zware windstoten in het noordwestelijk kustgebied. Vanmiddag is het rustiger met naast zon ook een paar buien.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Het bemanningslid van een Amerikaanse F-15 die werd neergehaald boven Iran, is terecht. President Trump meldt op Truth Social dat hij in veiligheid is gebracht. De militair is volgens Trump gewond, maar "het komt wel goed".

Het toestel waar de man in zat, werd vrijdag neergehaald door de Iraanse luchtafweer. Zowel Iran als de VS zochten sindsdien naar het bemanningslid. Iran loofde een beloning uit voor wie de man aan de politie zou overdragen, "dood of levend".

De F-15E is een toestel voor twee personen: een piloot en iemand die het wapensysteem bedient. De piloot werd vrijdag al gered door het Amerikaanse leger.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Dialectrock krijgt een vermelding op de lijst voor immaterieel erfgoed. Dat heeft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) bekendgemaakt. De 'godfather' van de dialectrock Bennie Jolink is uiteraard verheugd.

Lees er hier meer over:

Fijn Pasen!

Het bemanningslid van een Amerikaanse F-15 die werd neergehaald boven Iran, is terecht. President Trump meldt op Truth Social dat hij in veiligheid is gebracht. De militair is volgens Trump gewond, maar "het komt wel goed".

Het toestel waar de man in zat, werd vrijdag neergehaald door de Iraanse luchtafweer. Zowel Iran als de VS zocht sindsdien naar het bemanningslid. Iran loofde een beloning uit voor wie de man aan de politie zou overdragen, "dood of levend".

De F-15 was het eerste Amerikaanse toestel dat werd neergehaald in de oorlog met Iran. Het is een toestel voor twee personen: een piloot en iemand die het wapensysteem bedient. De piloot werd vrijdag al gered door het Amerikaanse leger.

Grote operatie

Bij de operatie van vandaag werden volgens Trump tientallen vliegtuigen ingezet. Een gespecialiseerd team op de grond kreeg tijdens een vuurgevecht uitgebreide luchtsteun, zeggen functionarissen tegen nieuwssite Axios.

Het vermiste bemanningslid had zich volgens Trump verstopt in de Iraanse bergen. Er zijn volgens de president geen andere Amerikanen gewond geraakt bij de reddingsmissie.

Toch zegt Iran een Amerikaans toestel te hebben neergehaald in de provincie Isfahan. Dit was een tankvliegtuig van het type C-130, schrijft Nournews.

De Artemis-missie is halverwege zijn reis naar de maan. Afgelopen nacht passeerde de ruimtecapsule dat punt tussen de aarde en zijn directe buur na een tocht van zo'n 200.000 kilometer. Met ruim 3000 kilometer per uur schieten de astronauten verder op hun doel af.

"De aarde is al klein en de maan wordt echt steeds groter", beschreef piloot Victor Glover het veranderende uitzicht.

"De aarde is nu bijna helemaal verduisterd en de maan baadt in het daglicht", vulde commandant Reis Wiseman aan. "Zo'n uitzicht heb je alleen als je halverwege die twee hemellichamen zit. Adembenemend."

Het panorama stemde de bemanning wat filosofisch. Piloot Glover sprak op deze paasochtend over de schoonheid van de schepping:

Vanaf dit punt in hun reis kunnen de vier bemanningsleden ook al de achterzijde van de maan enigszins waarnemen, de kant die vanaf de aarde nooit te zien is. Astronaut Christina Koch noemt het een gek gevoel om ineens een ander patroon te zien op het overbekende maanoppervlak.

"De donkere delen liggen net niet goed op hun plek", zei ze in een gesprek met Amerikaanse media. "En dan besef je ineens dat het de achterkant is, iets wat je nog nooit hebt gezien."

De bemanning noemde met name de inslagkrater Grimaldi en de enorme Mare Orientale, een vlakte van 900 vierkante kilometer. Die zijn normaal gesproken nipt te zien aan de horizon van de maan, maar doemden nu in al hun glorie op.

De Orion-capsule moet morgen aankomen bij de maan. De bemanning zal er niet landen, maar maakt een rondje, waarbij de astronauten een uniek uitzicht zullen hebben. Doordat de missie aankomt als het zonlicht op de achterkant valt, en ze bovendien op een grotere afstand blijven, zullen de astronauten meer kunnen zien dan hun voorgangers van de Apollo-missies, ruim een halve eeuw geleden.

NASA hoopt dat de waarnemingen kunnen bijdragen aan de kennis over het ontstaan van de maan. De astronauten hebben daarvoor geologielessen gehad en zijn op IJsland getraind in het omschrijven van gesteenten.

Bij de vlucht om de maan zullen de astronauten ook een zonsverduistering meemaken, als het hemellichaam 53 minuten tussen hen en de zon schuift. Ook dat wordt uniek genoemd voor deze tiendaagse missie.

Volgens NASA verloopt de missie tot nu toe voorspoedig. Zo werd een koerscorrectie overgeslagen, omdat de reis van de capsule volledig volgens plan verloopt. Slapen gaat ook prima aan boord, omschreef Koch: "Slapen in de ruimte is heel comfortabel, het was een diepe, diepe slaap", omschreef ze in de persconferentie op de grootste afstand ooit. "Het zijn drukke dagen dus onze lichamen zijn er sowieso wel aan toe."

Wel was er na eerdere problemen met een toilet opnieuw een defect aan het sanitair: het lukt niet om urine te lozen. Het euvel wordt waarschijnlijk veroorzaakt door ijsvorming op een klep aan de buitenkant. NASA heeft dat deel van de capsule meer op de zon gericht om het ijs te kunnen smelten, wat al deels is gelukt.

Volgens Koch valt het allemaal onder de fascinerende tegenstellingen van ruimtevaart. "Het ene moment sta je versteld van een prachtige blik op de achterkant van de maan en dan denk je ineens: hmmm, misschien moet ik eens schone sokken aandoen - en ga je op zoek naar een nieuw paar."

De Italiaanse autoriteiten hebben een van de meest gezochte maffiabazen opgepakt. Het gaat om de 48-jarige Roberto Mazzarella, die al ruim een jaar uit handen van de politie wist te blijven. Hij werd gearresteerd in een luxevilla in Vietri sul Mare aan de Italiaanse Amalfikust. Hij verzette zich niet tegen zijn arrestatie.

Mazzarella wordt gezien als het hoofd van de Mazzarella-familie van de beruchte Napolitaanse maffia, de camorra. De camorra maakt al decennialang de dienst uit in Napels en staat bekend om zijn gedecentraliseerde structuur, bestaande uit zeker honderd verschillende clans en families.

De familie Mazzarella controleert een groot deel van de smokkel en drugshandel in Napels, maar is ook betrokken bij het witwassen van drugsgeld in Milaan en Noord-Italië.

Wraakactie

Mazzarella wordt verdacht de opdrachtgever te zijn geweest van meerdere moorden. Ook wordt hij gezocht voor een dodelijke schietpartij in het centrum van Napels in 2000. Daarbij werd Antonio Maione, lid van een rivaliserende maffiafamilie, gedood. Het zou om een wraakactie gaan, omdat de broer van Maione had toegegeven de vader van Mazzarella te hebben omgebracht.

Mazzarella staat op de lijst van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken voor meest gevaarlijke voortvluchtige maffiosi op nummer vier.

"Grote overwinning"

De Italiaanse premier Meloni, die op reis is in de Golfregio, omschreef de arrestatie van Mazzarella als een "belangrijke klap voor de camorra." "Hiermee wordt een duidelijke boodschap afgegeven dat de staat niet zal terugdeinzen", schrijft ze op X. Pina Picierno, de vicevoorzitter van het Europees Parlement, noemde de aanhouding "een grote overwinning voor de staat".

Video's vrijgegeven door de Italiaanse politie laten zien hoe zwaarbewapende agenten de villa aan zee binnenvielen. Bij de operatie waren de Italiaanse nationale militaire politie, luchtmacht en de kustwacht betrokken.

Tijdens de arrestatie waren Mazzarella's vrouw en twee kinderen in de villa aanwezig. Hij zou valse documenten hebben gebruikt om de villa te huren, die 1000 euro per nacht kostte. Bij zijn aanhouding heeft de politie zo'n 20.000 euro aan contant geld, drie luxe horloges, meerdere mobiele telefoons en valse identiteitsbewijzen in beslag genomen.

De Amalfikust, met plaatsen als Positano, is een van de populairste en tevens duurste vakantieregio's van Italië.

In de Zuid-Chinese stad Guangzhou is een 62-jarige Fransman geëxecuteerd. Dat meldt het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij werd in 2010 ter dood veroordeeld voor betrokkenheid bij een drugsnetwerk in het land.

De Franse autoriteiten hebben de veroordeling scherp veroordeeld en zeggen verbijsterd en ontzet te zijn. "Ondanks onze inzet om genade te verlenen, hebben de Chinese autoriteiten na jaren gevangenisstraf alsnog besloten om hem te executeren."

Het Franse ministerie zegt het besluit te betreuren. Ook stelt het ministerie dat de verdediging van Chan Thao Phoumy geen toegang heeft gekregen tot de laatste hoorzitting, waarmee zijn rechten zijn geschonden. Volgens het internationaal recht heeft een verdachte recht op een eerlijk proces.

De Franse minister Barrot van Buitenlandse Zaken heeft meerdere keren met zijn Chinese evenknie Wang Yi contact gehad om een diplomatieke oplossing te vinden.

In 2005 werd Chan opgepakt en in 2010 veroordeeld tot levenslang in China. Later werd hij opnieuw berecht nadat er 'nieuwe elementen' waren opgedoken, hoewel die nooit naar buiten zijn gebracht. Hij werd door een rechtbank in Guangzhoo tot de doodstraf veroordeeld wegens de productie, het transport, de smokkel en de handel in methamfetamine, in de volksmond bekend als crystal meth.

Hij werd ervan beschuldigd deel uit te maken van een netwerk dat tussen 1999 en 2003 tonnen van deze synthetische drug zou hebben geproduceerd in China.

De Fransman werd geboren in Laos, een land dat in het noorden grenst aan China. Laos was van de negentiende tot de twintigste eeuw jarenlang onderdeel van de Franse kolonie Indochina. Het land werd in 1953 onafhankelijk van Frankrijk, maar sindsdien hebben de twee landen sterke diplomatieke banden onderhouden.

Robert Schellenberg

Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International krijgt een veroordeelde in China al snel een zeer zware straf opgelegd, waaronder levenslang of de doodstraf. Dat geldt zelfs voor niet-gewelddadige misdrijven, zoals drugssmokkel en corruptie. Eerlijke rechtszaken in China komen volgens Amnesty International zelden voor.

Ook komt het vaker voor in China dat wanneer iemand in hoger beroep gaat, hij of zij een zwaardere straf krijgt. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij Robert Schellenberg. De Canadees werd in 2014 opgepakt voor drugssmokkel en vijf jaar later veroordeeld tot 15 jaar cel. In een nieuw strafproces kreeg Schellenberg de doodstraf opgelegd. Afgelopen februari werd bekend dat China deze veroordeling ongedaan heeft gemaakt. Een nieuw proces volgt nog.

Volgens cijfers van de vereniging Together Against the Death Penalty (ECPM) werden in 2025 in totaal vijf Fransen in het buitenland ter dood veroordeeld. Het gaat om een Franse vrouw in Algerije en twee Franse mannen in Marokko, die werden veroordeeld voor een aanslag in Marrakech in 1994.

Serge Atlaoui, een andere Fransman, werd in 2007 in Indonesië ter dood veroordeeld. Na een diplomatiek akkoord werd hij in februari vorig jaar naar Frankrijk overgebracht, waar zijn straf werd omgezet in 30 jaar gevangenisstraf. In juli werd hij vervroegd vrijgelaten.

Meeste doodstraffen wereldwijd

De Chinese overheid beschouwt het jaarlijkse aantal opgelegde doodstraffen en executies als staatsgeheim. Maar soms besluiten ze individuele zaken toch openbaar te maken. Bijvoorbeeld met oog op de afschrikkende werking of om het publiek tevreden te stellen, waar in de twee recente gevallen sprake van lijkt.

Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International schatten in dat China jaarlijks meer executies uitvoert dan de rest van de wereld tezamen. Het totale aantal zou in de duizenden lopen.

Op de A67 ter hoogte van Sevenum en Maasbree heeft een spookrijder vanmiddag een ongeluk veroorzaakt waarbij vier andere auto's waren betrokken. De spookrijder is gewond naar het ziekenhuis gebracht.

Rijkswaterstaat meldt dat na het ongeval drie voertuigen door de berger zijn weggesleept. Er vielen geen andere gewonden.

Verkeershinder

Het ongeval vond plaats ten westen van Venlo. Door het ongeluk was er flinke verkeershinder, meldt L1 Nieuws. De A67 was enige tijd afgesloten tussen de afrit Panningen en Venlo-Noordwest. Na een tijdje werd eerst de linkerrijstrook weer vrijgegeven en later de hele weg.

Volgens de ANWB was de snelweg na 17.30 weer begaanbaar.

De bereikbaarheid van het 'geen spoed, wel politie'-nummer 0900-8844 is de afgelopen jaren verslechterd. Dat blijkt uit cijfers van de politie die zijn opgevraagd door het televisieprogramma Kassa.

Waar in 2021 na gemiddeld 16 seconden werd opgenomen, is de gemiddelde wachttijd in 2025 opgelopen tot 103 seconden. In september 2025 was dit zelfs 246 seconden, ruim vier minuten. De politie blijft daarmee ver onder de eigen norm: 80 procent van de telefoontjes moet binnen 20 seconden worden opgenomen.

Het aantal bellers dat de telefoon ophangt voordat ze iemand aan de lijn hebben gekregen neemt ook toe. In 2021 haakte slechts 2 procent van de bellers af, vorig jaar was dat 17 procent. De hoeveelheid telefoontjes naar 0900-8844 nam in die periode beperkt toe, van 4,25 miljoen naar 4,39 miljoen.

Personeelstekorten

De oorzaak van de afnemende bereikbaarheid van het telefoonnummer moet volgens politievakbond ACP gezocht worden in de personeelstekorten. Bestuurder Patrick Fluyt spreekt van een "extreem hoge werkdruk" onder de politiemedewerkers die de telefoontjes afhandelen. Ook is er voor deze medewerkers een gebrek aan doorgroeimogelijkheden. "Dan raak je uitgekeken op je werk en ga je weg", zei Fluyt in de uitzending van Kassa.

In een reactie aan het programma beaamt een politiewoordvoerder dat er sprake is van afnemende bezetting. Daarbij komt dat meldingen van bellers steeds complexer worden; het gaat bijvoorbeeld vaker over cybercriminaliteit. Ook bellen meer mensen met het telefoonnummer terwijl ze eigenlijk met een andere instantie contact zouden moeten opnemen.

Volgens minister Van Weel van Justitie en Veiligheid is er geen verband tussen de lange wachttijden bij 0900-8844 en de financiering van de politie. De Nationale Politie stelt te werken aan "technologische en organisatorische verbeteringen" om de bereikbaarheid van het telefoonnummer op peil te brengen.

De woordvoerder benadrukt dat er ook andere methodes zijn om contact op te nemen met de politie, zoals via een chatbot, sociale media en een online contactformulier.

Al eerder problemen

Het is niet de eerste keer dat er zorgen zijn over de bereikbaarheid van 0900-8844. Tien jaar geleden schreef het AD dat de wachttijd voor bellers kon oplopen tot 20 minuten. Omdat melders ophingen voordat ze iemand te spreken kregen, gingen er regelmatig tips verloren. De politie schreef de problemen destijds toe aan hoog ziekteverzuim onder personeel en de invoering van een nieuw computersysteem.

Een villa van de vroegere fascistische Italiaanse dictator Mussolini is gekocht door de gemeente Riccione. Daarmee heeft het stadsbestuur van de badplaats voorkomen dat de villa in handen kwam van een aanhanger van een neofascistische beweging.

De linkse burgemeester Daniela Angelini is blij dat het gebouw niet is bemachtigd door deze geïnteresseerde. Ze noemt de aankoop een overwinning en "een daad van liefde en visie" voor de stad.

Villa Mussolini

De gemeente kocht het gebouw op een veiling voor zo'n 1,2 miljoen euro. Het was een zomerverblijf van Benito Mussolini, de leider van de Italiaanse fascisten. De Duce (Leider), zoals hij zichzelf liet noemen, greep in 1922 de macht en regeerde Italië tot hij in 1943 bij de nadering van de geallieerde troepen werd afgezet. In Noord-Italië kwam aan zijn bewind pas in 1945 een eind. Hij werd samen met zijn minnares gedood en aan de voeten opgehangen aan de balk van een benzinestation.

De in 1883 gebouwde villa ligt vlak bij de Adriatische zee. In 1934 kocht de vrouw van Mussolini de woning.

De Mussolini's kwamen zelf uit de regio Emilia-Romagna, waar Riccione onder valt. Het stel liet een extra verdieping op de villa bouwen, waardoor het gebouw 27 kamers telt. Ook lieten ze een tennisbaan op het terrein aanleggen.

De "Villa Mussolini' werd geregeld gebruikt door de toenmalige regering. Zo werkte de dictator vanuit het pand en ontving hij er hoogwaardigheidsbekleders.

De dictator liet zichzelf geregeld vanuit de villa per motorboot vervoeren naar minnaressen in nabijgelegen plaatsen.

Villa Margherita

Na de dood van Mussolini bleef het gebouw in handen van zijn vrouw omdat het op haar naam stond. In 1952 werd het verkocht. In de jaren daarna zaten er onder meer een restaurant en een dierenkliniek in. Het werd hernoemd tot 'Villa Margherita', de naam die daarvoor toebehoorde aan een nabijgelegen, maar in 1940 gesloopte villa.

In 1979 stelde een communistische burgemeester van Riccione voor om het gebouw te slopen, maar dit lukte niet. De tuin van het gebouw werd wel gekocht en de gebouwen die Mussolini op het terrein had geplaatst, maakten plaats voor een openbaar park.

De oorspronkelijke villa werd in 1997 gekocht door een bank, die het gebouw voor de daarop volgende 30 jaar uitleende aan de gemeente. Die heeft de villa gerestaureerd en in 2005 heropend. Toen werd die ook omgedoopt tot 'Villa Mussolini', tot onvrede van velen.

Sindsdien werd de villa gebruikt voor tentoonstellingen en andere culturele activiteiten. Hij bleef, tot hij geveild werd, in bezit van de bank die hem had uitgeleend aan de gemeente.

Geschiedenis herinneren

Onder meer de partij van de huidige premier Meloni is voorstander van het behouden van de originele naam 'Villa Mussolini'. Burgemeester Angelini heeft toegezegd dat de naam niet wordt veranderd.

Het gebouw zal ingezet worden voor de gemeenschap. Zo komen er tentoonstellingen over de geschiedenis en worden er in de toekomst sociale en culturele evenementen georganiseerd.

Weggebruikers ten zuiden van Utrecht hebben al de hele dag te maken met vertragingen. Door werkzaamheden is de A2 tussen knooppunt Everdingen en knooppunt Oudenrijn dicht in de richting van Utrecht. En een ongeluk op de A27 in de richting van Utrecht leidde tot enorme vertraging, meldt RTV Utrecht.

Rijkswaterstaat roept weggebruikers op zich echt te houden aan de omleidingsroute die is ingesteld, via de A27 en de A12. Blijf op de snelweg en kies niet voor een route binnendoor, is het verzoek.

Door de afsluiting van de A2 ontstonden lange rijen bij verschillende pontjes in de regio. Wachttijden liepen volgens getuigen op tot meer dan een uur.

"Onacceptabel"

Burgemeester Sjors Fröhlich van de Utrechtse gemeente Vijfheerenlanden noemt de gevolgen van de werkzaamheden "onacceptabel". "Zowel voor automobilisten zelf als voor omwonenden en zeker voor hulpdiensten móeten we hiermee aan de slag", schrijft hij op X. "Wordt aan gewerkt. Vooral het dringende verzoek om de aangegeven omleidingsweg te volgen."

Op lokale wegen in onder meer Vianen en Hagestein staat het al de hele dag vast, doordat het op de officiële omleidingsroute erg druk is.

De situatie werd nog verergerd door een ongeluk rond 14.45 uur op de omleidingsroute, de A27. De weg is inmiddels weer vrij. Op het hoogtepunt liep de vertraging op tot meer dan een uur.

Samenloop van omstandigheden

"Het waren natuurlijk twee samenlopende omstandigheden", zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. "Enerzijds de werkzaamheden, anderzijds het grote ongeluk. Daar is eigenlijk niet zo heel veel aan te doen." De wegbeheerder communiceert, ook via borden dat mensen de omleidingsroute moeten volgen.

Verkeersregelaars worden in ieder geval niet ingezet, dat zou geen zin hebben. "Als je vaststaat, sta je vast. Dat is heel vervelend, maar daar is niets aan te doen", aldus de woordvoerder. "De hinder voor wat betreft het ongeluk is inmiddels opgelost. We vermoeden dat de vertraging zal afnemen."

De afsluiting van de A2 tussen knooppunt Everdingen en knooppunt Oudenrijn maakt deel uit van groot onderhoud, waarbij het asfalt wordt vervangen en werkzaamheden aan viaducten en bruggen worden uitgevoerd. Dit deel van de A2 gaat zes weekenden dicht.

Een containerschip is aan het eind van de middag tegen een spoorbrug bij Gouda gevaren. Daarom werd het treinverkeer stilgelegd.

ProRail zegt dat het aangifte doet tegen de schipper. "Het schip mag de brug niet raken", zegt een woordvoerder. Hij wijst erop dat het schip te hoog was.

De schade aan de Hoge Gouwespoorburg valt mee. Kort na 19.00 uur zei de woordvoerder dat het treinverkeer langzaam wordt hervat.

Voor zover bekend raakte er niemand gewond.

In Amerikaanse media wordt al de vergelijking getrokken met de Iraanse gijzeling in 1979 van Amerikaans ambassadepersoneel, die uiteindelijk 444 dagen zou duren. Nu gaat het niet om tientallen Amerikanen maar om één: de co-piloot van het gevechtsvliegtuig dat gisteren werd neergehaald boven het zuidwesten van Iran.

Van een gijzeling is bovendien, voor zover bekend, nog geen sprake. Maar om dit scenario te voorkomen, zet de VS alles op alles om de Amerikaan te vinden; voor Washington zou het pijnlijk zijn als Iran erin slaagt een Amerikaanse vlieger gevangen te nemen. En dus is ook Iran er veel aan gelegen de Amerikaan te vinden; het zou een uitgelezen mogelijkheid bieden voor een propagandastunt.

Saillant is dat president Trump in de dagen voor het neerschieten van het toestel claimde dat Iran geen noemenswaardige luchtafweer meer had, en dat hun radarsystemen eveneens "honderd procent vernietigd" waren.

Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies en zelf oud-vlieger, tekent daarbij aan dat veel nog onduidelijk is. Bijvoorbeeld hoe het gevechtsvliegtuig is neergeschoten. "Het kan dat ze in de veronderstelling waren dat er luchtoverwicht was, dat ze laag zijn gaan vliegen, op zoek naar doelen. Dan kom je in het bereik van een andere type luchtafweer, luchtafweerkanonnen dan wel raketten die je vanaf de schouder kunt afvuren."

Feit is dat de piloot van het gevechtsvliegtuig zijn schietstoel heeft gebruikt en dat de Amerikanen hem met veel moeite hebben weten te redden. Bij de reddingsmissie zou een Black Hawk-helikopter zijn beschoten en geraakt. Ook stortte rond dezelfde tijd een ander Amerikaans gevechtsvliegtuig, een A-10 Warthog, neer. Ook deze piloot gebruikte zijn schietstoel en werd gered.

De co-piloot van de F-15E, die de wapensystemen bediende, zou net als de piloot de schietstoel hebben gebruikt, volgens Amerikaanse functionarissen. Of er daarna nog contact is geweest, is niet bekend.

Concessies afdwingen

Hamidreza Azizi, Iran-expert verbonden aan het Duitse onderzoeksinstituut SWP, zegt tegen The New York Times dat Iran twee routes kan volgen als het de Amerikaan levend in handen krijgt. Een ervan is dat ze het stil houden en achter de schermen onderhandelingen voeren met Washington om concessies af te dwingen.

Azizi acht het waarschijnlijker dat ze er een grote show van maken en de vlieger voor de camera brengen. "Ze zullen de beelden als een overwinning willen uitbuiten en Trump willen vernederen."

Ook Osinga wijst erop dat een Amerikaanse vlieger in Iraanse handen ideaal propagandamateriaal is. "Dat kan politiek en militair strategische repercussies krijgen."

Oorlogsrecht

Osinga herinnert zich dat in 1991 in de Golfoorlog meerdere Amerikaanse en Britse vliegtuigen werden neergehaald. "Piloten werden gevangengenomen door Irak en voor de tv gezet. Ze moesten teksten opdreunen, in de hoop dat Washington de oorlog zou staken. Dat heeft geen effect gehad, maar dat is nu ook de angst in Washington - dat Iran de vlieger voor de camera zet en er propagandamateriaal van maakt."

Anderen vrezen dat Iran de Amerikaanse vlieger zou kunnen martelen, zoals de islamitische terreurgroep IS deed met Jordaanse vliegers, zegt Osinga. Een ander scenario is precies omgekeerd, zegt de hoogleraar. "Misschien laten ze juist zien dat Iran zich houdt aan het oorlogsrecht en zullen ze de vlieger keurig behandelen."

"Dat staat dan in schril contrast met de uitingen van minister Hegseth, die heeft gezegd dat de VS geen genade zal tonen, of woorden van dergelijke strekking. Voor veel analisten zijn die woorden een indicatie dat hij voorbij het oorlogsrecht wil gaan. Hij heeft ook gezegd dat ze zich niet aan stupid rules of engagement gaan houden. Als Iran zich daar wel aan houdt, kunnen ze dat gebruiken als contrast, dat zou voor het Witte Huis pijnlijk zijn."

In Afghanistan zijn de afgelopen tien dagen 77 mensen om het leven gekomen en 137 gewond geraakt door extreem weer. Het land wordt geteisterd door hevige regenval, met grootschalige overstromingen, aardverschuivingen en blikseminslagen tot gevolg.

Volgens de Afghaanse rampenbestrijdingsdienst zijn 1800 huizen verwoest en nog eens bijna 2700 woningen beschadigd.

Daarnaast zijn door het extreme weer bedrijven, landbouwgrond, waterputten en irrigatiekanalen beschadigd.

Snelweg dicht

Ook werd 337 kilometer aan wegen verwoest, waaronder de snelweg van Kabul naar Jalalabad, de belangrijkste route tussen de hoofdstad en de Pakistaanse grens en de oostelijke provincies van Afghanistan.

De Salangapas door het Hindu-Kush gebergte, die Kabul verbindt met noordelijke steden als Kunduz en Mazar-e-Sharif, is vanwege overstromingen eveneens afgesloten.

De komende dagen wordt meer regen voorspeld in het hele land. De autoriteiten waarschuwen de bevolking om uit de buurt van rivieroevers en overstromingsgevoelige gebieden te blijven.

Aardbeving

In het noordoosten van Afghanistan eiste een aardbeving met een kracht van 5,8 twaalf levens. De aardbeving in het district Yamgan, die ook te voelen was in Kabul, verwoestte minstens vijf huizen. 33 andere woningen raakten beschadigd.

In Afghanistan komen de Arabische, Indiase en Euraziatische tektonische platen samen, waardoor er regelmatig aardbevingen zijn. In september werd het land getroffen door een verwoestende aardbeving, waarbij zeker 2000 mensen omkwamen.

In de Franse stad Saint-Denis zijn duizenden mensen op de been bij het stadhuis om te demonstreren tegen racisme. Aanleiding voor het protest zijn herhaalde racistische uitlatingen tegen de burgemeester van de stad.

Bally Bagayoko werd in maart gekozen tot burgemeester van de voorstad van Parijs. De zwarte burgemeester is kind van twee ouders uit Mali en is lid van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI). Hij had tot het protest opgeroepen omdat hij sinds zijn aantreden geregeld racistisch wordt bejegend.

Zo werd in het televisieprogramma van de nieuwszender CNews het gedrag van Bagayoko vergeleken met dat van een mensaap. Een dag daarna werd het gedrag van de burgemeester door een gast van het programma gelijkgesteld met dat van een leider van een primitieve stam, "waar het dominante mannetje alle besluiten neemt".

De Franse zender is vergelijkbaar met het Amerikaanse Fox News, waar vaak gasten aanschuiven met (radicaal-)rechtse ideeën en uitspraken. CNews beweert dat er geen racistische opmerkingen zijn gemaakt in het programma en dat de omstreden fragmenten uit de bewuste uitzending zijn "ingekort en uit de context gehaald".

Het Franse Openbaar Ministerie heeft besloten een onderzoek naar de uitlatingen in het televisieprogramma te starten. Ook onderzoekt justitie online-haatberichten over de burgemeester.

Minister van Binnenlandse Zaken Nuñez liet weten dat hij geschokt is over de opmerkingen in het televisieprogramma. Ook cultuurminister Pégard toonde zich ontzet. "Vrijheid van meningsuiting mag niet tegen de regels van de rechtsstaat ingaan", zei ze.

Racistische telefoontjes

Het raadshuis van Saint-Denis wordt dagelijks een aantal keer gebeld met de vraag of "dit het gemeentehuis van apen is", meldde nieuwszender France Info. Ook bellen mensen met de vraag "of het gemeentehuis van zwarten en Arabieren is". Die telefoontjes lijken het gevolg van een uit verband getrokken uitspraak van de burgemeester.

Hij had na zijn verkiezing in een interview gezegd dat Saint-Denis "de stad van koningen en het levende volk is". Deze uitspraak werd verdraaid in rechtse kringen. Zo werd beweerd dat hij had gezegd "stad van de zwarte personen", in plaats van "stad van de koningen".

'Racisme steeds normaler'

Correspondent Saskia Houttuin sprak bij het antiracismeprotest in Saint-Denis verschillende demonstranten, onder wie Sophie Tayaya. De 30-jarige nucleair ingenieur "ziet dat er een klimaat is in Frankrijk dat steeds racistischer wordt". Volgens haar worden mensen zoals burgemeester Bagayoko in landelijke media aangevallen vanwege hun huidskleur, in plaats van hun ideeën.

"Het gaat bergafwaarts", zegt Tayaya. Ze vindt dat "we niet passief moeten zijn, maar juist moeten laten zien dat we er zijn."

Ook Chaitanya Thayalan ziet racisme steeds "normaler" worden. Hij vindt dat deze ontwikkeling gestopt moet worden. De 16-jarige is vanuit een andere voorstad van Parijs naar het protest gekomen. "We willen een front vormen in aanloop naar de presidentsverkiezingen in 2027", zegt Thayalan. "Wij jongeren zijn de toekomst, dus wij moeten vooraan staan om die strijd te voeren."

Bagayoko hield zelf een toespraak op de demonstratie. "We gaan de strijd tegen racisme winnen", zei hij, waarop mensen "resistance" (verzet) begonnen te roepen. "Wij zijn het Frankrijk van verzet, we moeten ons niet laten weerhouden door angst", vervolgde de burgemeester van Saint-Denis.