NOS Nieuws - Algemeen

De Marokkaanse autoriteiten hebben een voortvluchtige Nederlander opgepakt die illegaal in het land verbleef. De man wordt in Nederland verdacht van drugshandel, ontvoering en deelname aan een crimineel netwerk, schrijven Marokkaanse media.

De 25-jarige man werd gisteren in Oujda opgepakt, in het noordoosten van het land. Nederland vroeg de internationale politieorganisatie Interpol om een arrestatiebevel tegen de 25-jarige man, schrijven Marokkaanse media.

De verdachte had tijdens zijn arrestatie ook hasj in zijn bezit, daar wordt hij mogelijk in Marokko voor vervolgd. Over zijn identiteit is niets bekendgemaakt. Ook is niet bekend wanneer hij wordt uitgeleverd.

De Duitse energiereus RWE doet zijn contracten voor de bouw van windmolenparken voor de Amerikaanse kust van de hand. In ruil daarvoor krijgt het bedrijf zo'n 1 miljard euro van de regering van president Trump. Dat maakt de energiegigant bekend.

RWE zou windmolenparken in zee gaan ontwikkelen voor de staten New York, Californië en Louisiana. RWE wil het ontvangen geldbedrag in gasprojecten steken.

Trump wil dat de VS meer fossiele brandstoffen gaat winnen. Tijdens zijn verkiezingscampagne benadrukte hij herhaaldelijk dat het land volop zou blijven boren, met de bekende slogan: "Drill, baby, drill".

Het Duitse bedrijf zegt dat het al meer dan een miljard euro had geïnvesteerd in de bouw van de windmolenparken. "Na een zorgvuldige afweging concluderen we dat we dit soort projecten voorlopig niet in de VS kunnen doorzetten", schrijft RWE.

Energieprojecten

"Deze beslissing is in het belang van onze aandeelhouders", stelt het energiebedrijf. "En biedt de mogelijkheid om onze middelen te steken in energieprojecten met meer zekerheid." Dat zijn volgens RWE dus gasprojecten.

Vanuit de Duitse milieuorganisatie DUH klinkt kritiek op RWE. "Het herinvesteren van de terugbetalingen van Amerikaanse windparken in fossiele brandstofinfrastructuur is in flagrante tegenspraak met RWE's doelstelling van netto nul uitstoot in 2040", zegt DUH-directeur Sascha Müller-Kraenner.

TotalEnergies

Het is niet de eerste keer dat de regering van Trump een deal maakt met een energiebedrijf. Dit jaar gebeurde dat ook met het Franse TotalEnergies. Het bedrijf kreeg toen het geld terug dat het had betaald voor vergunningen om windparken op zee te bouwen. Het bedrag moest van de overheid worden gestoken in olie- en gasprojecten.

Een uit Denemarken overgebrachte mannetjesleeuw is in de Limburgse dierentuin GaiaZOO binnen een paar weken gestorven. Na een goed begin werd het dier deze week ziek en ging hij dood.

De Limburgse dierentuin had een half jaar gezocht naar een geschikte vervanger van een 21-jarige mannetjesleeuw die eind december was ingeslapen, laat L1 Nieuws weten. Het oog viel op de 15-jarige Deense leeuw uit een dierentuin in Kopenhagen.

Dit dier zou genetisch een goede match zijn met de twee leeuwinnen in Kerkrade om voor gezond nageslacht te kunnen zorgen. Ook paste hij qua leeftijd goed bij de eveneens 15-jarige leeuwinnen.

Narcose

Volgens de dierentuin verliepen de eerste weken voorspoedig. Deze week werd het dier plotseling ziek. Woensdag werd de leeuw behandeld. Hier knapte hij niet van op. Daarom werd hij gisteren voor verder onderzoek onder narcose gebracht. Hier is de leeuw niet meer uit ontwaakt.

De dierentuin weet niet waardoor het dier de laatste dagen zo snel achteruitging en gaat hier onderzoek naar doen.

Toekomst

GaiaZOO schrijft op de website dat het sterven van de leeuw een grote tegenslag is. "Hoe de toekomst er verder uit gaat zien voor de groep zullen we in overleg met het managementprogramma van de leeuwen bekijken", aldus GaiaZOO.

De douane heeft afgelopen zondag tijdens een reguliere controle in de haven van Amsterdam 800 kilo cocaïne gevonden. De partij verdovende middelen was verstopt in een zeecontainer met daarin cassavemeel.

Het containerschip waar de cocaïne in werd gevonden, kwam uit West-Afrika. Het schip was op weg naar Antwerpen, meldt NH.

West-Afrika is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een belangrijke tussenstop voor cokesmokkelaars. Vanuit Zuid-Amerika worden de drugs naar landen als Liberia en Sierra Leone vervoerd, met Europa als eindbestemming.

De cocaïne met een straatwaarde van ruim 30 miljoen euro is vernietigd. De douane, de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) en de politie doen onderzoek naar details van de drugssmokkel.

Leerlingen van de school in Thailand waar een medescholier vanochtend vijf docenten doodschoot, hebben doodsangsten uitgestaan toen de dader schietend door de school liep. Bij de BBC en in Thaise media doen leerlingen hun verhaal.

"Ik stond voor de docent toen ze werd doodgeschoten", zegt een scholier in de brugklasleeftijd tegen de BBC. "Ze zei iets tegen me toen de schutter opdook."

Volgens het meisje ging de 14-jarige dader van lokaal naar lokaal. Hoe hij zijn slachtoffers koos, is niet duidelijk. Het meisje dat de BBC sprak kon zich met klasgenoten in veiligheid brengen door over een hek van de school te klimmen.

Wapen van opa

De krant Khaosod schrijft dat het eerste slachtoffer op school een wiskundedocent was die inviel voor een collega. Over de andere gedode docenten is niets bekendgemaakt.

Voordat de schutter naar school ging, vermoordde de jongen zijn opa en oma, bij wie hij in huis woonde. Zij waren allebei in de zeventig. Het wapen dat hij gebruikte, stond op naam van zijn opa.

De schutter pleegde uiteindelijk zelfmoord in een van de klaslokalen.

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Op school had niet iedereen meteen door dat er een schietpartij gaande was, zeggen overlevenden tegen Khaosod. Een oudere leerling dacht dat de knallen afkomstig waren van apparaatjes om vogels te verjagen. Toen hij begreep wat er aan de hand was, hebben hij en zijn klasgenoten het lokaal gebarricadeerd en het licht uitgedaan. Ze zaten daar een half uur stil, totdat de politie meldde dat de kust veilig was.

Een ambulancemedewerker verklaart tegen meerdere media dat een deel van de dertig gewonden letsel heeft in rug en borst. Een politiecommissaris zegt op basis van forensische experts dat de schutter gericht en precies heeft geschoten, en dat hij bij meerdere mensen vitale lichaamsdelen heeft geraakt.

Negen gewonden verkeren in kritieke toestand, maakte de Thaise premier Anutin bekend.

In de video doen meer getuigen hun verhaal:

Het motief van de 14-jarige schutter staat nog niet vast. Een vriend zou hebben verklaard dat de jongen leed aan studiestress. Khaosod schrijft dat de jongen de afgelopen dagen online zocht naar zogeheten schoolshootings in de Verenigde Staten en online een plaatje van een pistool deelde. De autoriteiten benadrukken dat er meer onderzoek nodig is om te achterhalen wat zich precies heeft afgespeeld in het hoofd van de schutter.

Wat wel duidelijk is, is dat de jongen een fervent gamer was. Hij zat al een paar jaar op de school in Nonthaburi, aan de noordkant van de hoofdstad Bangkok. Hij had naar verluidt goede cijfers en viel niet op.

Politieke reacties

De zaak leidt tot een opleving van het debat over wapenbezit in Thailand. In het land met ruim 70 miljoen inwoners zijn naar schatting meer dan 10 miljoen wapens in omloop. Zo'n 4 miljoen daarvan zouden niet zijn geregistreerd.

Premier Anutin heeft na een bezoek aan de getroffen aangekondigd dat er strenge regels komen voor wapenbezit. Zo zouden in de toekomst alleen nog ambtenaren in functie, zoals agenten, een wapen bij zich mogen hebben. Over een termijn waarop nieuwe wetgeving moet ingaan, zei hij niets.

De leider van de grote oppositiepartij PPLE heeft gezegd dat scholen de veiligste plekken van het land zouden moeten zijn en dat het bloedbad een aansporing is "om serieus en systematisch de wapenwetgeving te herzien".

Een weekendje naar een festival is voor mensen met coeliakie nauwelijks te doen. Patiënten met die auto-immuunziekte verdragen geen gluten en kunnen van een kruimeltje brood of een spatje bier al erg ziek worden.

Marike Bol heeft coeliakie en is enorm populair op sociale media met haar glutenvrije recepten en tips. Ze legt uit wat een dagje of een weekend op een festival zo lastig maakt: "Het is druk bij de eetkraampjes, het is chaotisch en al het eten wordt door elkaar heen bereid. De koks zijn daardoor veel minder scherp op kruisbesmetting. De risico's zijn daardoor extra groot."

Om aanraking met gluten helemaal te voorkomen, is een uitdaging. "Dagelijks krijg ik vragen van mijn volgers over hoe ze moeten omgaan met vakantie, uitjes en festivals in combinatie met hun coeliakie", vertelt Bol. "Deze week zei een volger dat ze een caesar salad kreeg op een festival, met croutons. Toen ze daar wat van zei, werden de croutons eraf gehaald. Nou, dan word je alsnog ziek."

Wat is coeliakie?

Coeliakie is iets anders dan glutenallergie of gluten-intolerantie. Het is een auto-immuunziekte die wordt uitgelokt door gluten.

Bij mensen die aan coeliakie lijden, ontstaan door het eten van gluten ontstekingsreacties in het darmslijmvlies van de dunne darm, waardoor de darmen beschadigen. Bij langdurige schade aan het darmslijmvlies kunnen belangrijke voedingsstoffen niet meer goed worden opgenomen.

Ongeveer 1 op de 100 Nederlanders heeft coeliakie. Dat zou betekenen dat meer dan 180.000 mensen het hebben, maar in de praktijk zijn slechts 45.000 mensen daarvan op de hoogte. Dat komt doordat het een van de meest ondergediagnostiseerde ziekten is. Vaak wordt coeliakie door artsen verward met het Prikkelbare Darm Syndroom of een tarwe-allergie.

Dat het op festivals lastig is om wat lekkers te vinden en tegelijkertijd 100 procent zeker te weten dat het glutenvrij is, onderschrijft de Nederlandse Coeliakie Vereniging. Directeur Floris van Overveld: "Er zijn ook veel festivals die zeggen: met een medische verklaring mag je zelf je glutenvrije voeding meenemen. Helaas horen we ook dat beveiligers die verklaring soms wegwuiven."

Volgens Van Overveld kan de patiëntenvereniging helpen met bijvoorbeeld een medische verklaring. Soms doet die ook meer: "Eergisteren hebben we nog een festival benaderd, omdat we van een lid hoorden dat het daar niet goed gaat qua kruisbesmettingen."

Milkshake

Op sommige festivals wordt wel degelijk rekening gehouden met coeliakie. Op Lowlands en Pinkpop staan bijvoorbeeld foodtrucks waar uitsluitend glutenvrije producten worden verkocht, waardoor kruisbesmetting zo goed als onmogelijk is. Op andere festivals zijn wel glutenvrije maaltijden te krijgen, maar die worden dan bereid in foodtrucks of eetstandjes waar ook producten met gluten worden verwerkt.

De organisator van het Milkshake Festival in Amsterdam, ID&T, zegt dat ze hun best doen om rekening te houden met coeliakie. "We verkopen bijvoorbeeld glutenvrije broodjes, maar daarvan zijn er de afgelopen editie maar twee verkocht. Daarnaast werken we bijvoorbeeld samen met een cateraar die friet altijd apart van andere snacks bakt, zodat kruisbesmetting niet mogelijk is."

Patiënten worden ook nooit gedwongen om hun zelf meegebrachte eten weg te gooien: "Als iemand zich vooraf meldt, is het altijd toegestaan om zelf eten mee te nemen."

Weinig begrip

Marike Bol bereidt zich altijd goed voor op een festivaldag. "Ik informeer altijd vooraf. Toen ik jonger was, dacht ik weleens: het komt wel goed. Een keer mocht ik mijn eigen boodschappen niet mee naar binnen nemen. Ik heb toen een hele dag geleefd op een appel en een waterijsje. Je voelt je dan echt eenzaam. Ik ben de hele dag op zoek geweest naar glutenvrij eten, terwijl ik gewoon wilde genieten met mijn vriendinnen."

Die ervaring heeft haar behoorlijk afgeschrikt en daarin staat ze niet alleen. "Ik denk echt dat heel veel mensen met coeliakie niet naar festivals of feestjes gaan, omdat het enorm lastig is voor ze. Laatst zag ik nog een video van een meisje van wie het glutenvrije eten werd afgepakt door beveiligers. Dan zie je in de reacties dat heel veel mensen dat zielig vinden, maar dat er ook een grote groep is die zegt dat zo'n meisje zich niet moet aanstellen. Dat maakt wel duidelijk dat er weinig begrip voor is."

Het aantal meldingen van geweld en discriminatie tegen de queergemeenschap neemt toe en al helemaal rondom de Pride deze week. In een week tijd zijn er meer dan 420 meldingen binnengekomen, vertelt Marlon Mendes Capinha van meldpunt discriminatie.nl in deze podcast.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wat gebeurt er met een melding van lhbti-discriminatie? Heeft een klacht indienen zin?

Volgens Mendes Capinha ervaren veel mensen uit de queergemeenschap het als een te grote last om overal melding van te maken. Ze zeggen dat ze er een dagtaak aan hebben als ze alles zouden melden wat ze meemaken. "Daardoor zijn sommige mensen het gaan accepteren als een 'fact of life' dat je gediscrimineerd wordt om wie je bent."

Toch heeft melden wel degelijk zin, ook anoniem, beaamt Alexandra Erné. De transvrouw maakte een melding die met hulp van het meldpunt uitdraaide op een zaak voor het College voor de Rechten van de Mens. En ze won. "Ik heb dat voor de community gedaan."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Wouter Sloekers

Brillenketen Ace & Tate, ING en voetbalclub Ajax zijn getroffen door het datalek bij het logistieke bedrijf CEVA Logistics. Eerder maakten webwinkel Bol en warenhuis de Bijenkorf bekend dat ze zijn getroffen.

Er is nog veel onduidelijk over de omvang van het datalek. CEVA kan niet uitsluiten dat er persoonsgegevens zijn gelekt. De getroffen bedrijven melden dat in ieder geval geen betaalgegevens, gebruiksnamen of wachtwoorden zijn gelekt. Of er adresgegevens, e-mailadressen of telefoonnummers gelekt zijn, is nog niet duidelijk.

CEVA voert voor de bedrijven de logistieke operaties uit. Het bedrijf had daarom toegang tot gegevens die nodig zijn om bestellingen te leveren.

Phishing

Uit voorzorg adviseert Ajax om de komende tijd extra alert te zijn op phishingberichten. De Amsterdamse voetbalclub en de brillenketen zeggen dat ze een melding hebben gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Bol deed dat eerder ook al.

Ace & Tate waarschuwt klanten dat lopende bestellingen mogelijk vertraging oplopen. Online bestellingen kunnen wel nog steeds doorgaan.

Bij ING gaat het om klanten die via het zogenoemde puntenprogramma een fysiek product hebben gekocht. Er zijn volgens de bank geen betaalgegevens gelekt. Onduidelijk is nog of er wel adresgegevens, telefoonnummers, of mailadressen zijn gelekt.

CEVA Logistics laat weten dat het bedrijf later met een reactie komt op het datalek.

Vanwege de aanhoudende droogte mogen schapen en koeien voorlopig niet meer grazen op enkele dijken langs de Waddenzee in Noord-Holland. Het zogenoemde beweidingsverbod gaat morgenavond in.

Het gras is op de dijken al flink beschadigd. Het waterschap neemt de maatregel om de dijken weer te laten herstellen voor het stormseizoen in oktober begint. De grasmat houdt klei en zand bij elkaar en alleen zo blijft de dijk stevig. "We willen niet meer dat schapen op de dijk grazen. Met het grazen trekken ze het gras eruit en ook de pootjes vertrappen het", zegt Remco Bosma, dijkgraaf van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

De maatregel is voor het laatst genomen in 2018. Volgens de regionale omroep NH worden zestien Noord-Hollandse en Texelse boeren erdoor geraakt. Zij zijn allemaal op de hoogte gebracht. "Ze voelden het wel aan. Die schapen staan op geel in plaats van groen gras", aldus Bosma.

Buikpijn

Ook op andere plekken in het land merken schapenhouders de gevolgen van langdurige warmte en droogte. De kudde van herder Francisca Schippers kan regelmatig niet de heide op in Ermelo. "Wij hebben de afgelopen dagen de schaapskudde noodgedwongen op stal gehouden", vertelt ze bij Omroep Gelderland.

Dat was deze zomer al meer dan twintig dagen het geval. De heide bij Ermelo heeft geen natuurlijke drinkplekken of schaduw, waardoor het voor de schapen te warm is. "Schapen lopen het risico op hittestress bij 24 graden of warmer", legt Schippers uit. "Ze gaan hijgen en ze kunnen ziek worden", vertelt haar collega Marion Derks.

Bovendien is de Ermelosche Heide te droog. "Je ziet de heide afsterven. Daar krijg je wel een beetje buikpijn van." De schapen moeten worden bijgevoerd als ze op stal blijven. "We hebben altijd kuilgras op voorraad voor de winter, daar moeten we nu al gebruik van maken", zegt Schippers.

Er is nog een nadeel aan weinig buiten grazen. "Bij weinig beweging worden ze kwetsbaarder voor ziektes. Ze zijn geboren om te bewegen en dat gebeurt nu niet."

Brandweeroefening met bluswater

In het hele land gelden al wekenlang verschillende maatregelen vanwege droogte, zoals onttrekkingsverboden en gesloten sluizen. Er komen nog steeds nieuwe maatregelen bij.

Dit beeld zie je voorlopig niet in Den Haag:

Zo maakte de brandweer in de regio Den Haag vandaag bekend dat er niet meer geoefend wordt met zoet water, ofwel bluswater uit sloten, plassen en kanalen en uit de brandkraan. Ook zullen ze voorlopig stoppen met demonstraties met water, zoals bij festiviteiten.

In Spanje en Algerije is een van de grootste Europese criminele netwerken opgerold bij een internationale politieactie, onder leiding van de Spaanse autoriteiten. Er zijn in totaal 78 personen aangehouden, onder wie vier kopstukken van de bende. Het netwerk hield zich in het Middellandse Zeegebied bezig met drugssmokkel, de smokkel van migranten en vluchtelingen, en wapenhandel.

Het netwerk wordt daarnaast gelinkt aan uiteenlopende criminele activiteiten als gewelddadige overvallen, uitbuiting, gijzelingen en witwassen. Ook was de bende een logistieke dienstverlener voor andere criminele groepen. Ze regelde onder meer opslag, transport, brandstofvoorziening, smokkel op zee, onderhoud van schepen en diensten voor het ontwijken van politietoezicht. Het gaat om een zeer gestructureerd netwerk met een stabiele hiërarchie wat ervoor zorgde dat het kon blijven functioneren als leden werden opgepakt, schrijft Europol.

Het netwerk maakte gebruik van extreem geweld, schrijft de Spaanse politie. Het gebruikte wapens, huurmoordenaars en bedreigingen om controle uit te oefenen op leden en migranten. Ook was het gewelddadig tegen de politie.

Invallen

Er zijn invallen gedaan op zeventien locaties in heel Spanje, waaronder in Alicante, Almería, Cartagena en Murcia. Er zijn onder meer achttien zogenoemde 'spook-speedboten' (ter waarde van vijf miljoen euro), (nep)wapens en munitie, 25.000 euro aan contant geld, witwasmateriaal, drugs, satelliettelefoons en gps-apparatuur in beslag genomen. Ook is beslag gelegd op woningen, bankrekeningen en voertuigen van enkele kopstukken.

Spook-speedboten hebben als doel om surveillance van autoriteiten te ontwijken en het risico op ontdekking te minimaliseren. De bende was onder meer actief vanuit Spanje, Frankrijk, België, Portugal, Italië en Polen. De leiding zat in Frankrijk en België.

Bekijk hier beelden van de politieactie:

Het netwerk gebruikte de spook-speedboten om op zee onder meer wapens, drugs en migranten te vervoeren. De criminelen vervoerden op routes van Spanje en Portugal naar Algerije drugs, vuurwapens en explosieven en op de terugweg naar Spanje migranten.

De reis was extreem gevaarlijk voor migranten. Ze werden vervoerd in overvolle boten, zonder licht en reddingsvesten en vaak in extreme weersomstandigheden op een ruwe zee. Onderzoekers vermoeden dat de verdachten de migranten seksueel en fysiek mishandelden en hen onderbrachten in onmenselijke leefomstandigheden.

Er werd ongeveer 12.000 euro per migrant in rekening gebracht en per overtocht konden zo'n vijftig migranten worden vervoerd. De winst die het netwerk binnenhaalde met de mensensmokkel wordt door Europol geschat op meer dan 24 miljoen euro. De bende zou 2000 migranten Spanje hebben binnengesmokkeld.

Criminele banden

De verdachten, voornamelijk van Algerijnse komaf, hadden banden met criminele groepen in verschillende Europese landen, aldus Europol. Ook hadden ze connecties met grote criminele organisaties in Europa, waaronder de zogenoemde Mocro-maffia, die ook actief is in Nederland, en het Marseille-milieu, de maffia-achtige onderwereld in de Franse havenstad.

De meeste arrestaties zijn verricht in Spanje, één verdachte is opgepakt in Algerije. De gearresteerden worden verdacht van misdrijven zoals lidmaatschap van een criminele organisatie, mensenhandel, drugshandel en andere illegale activiteiten.

De operatie is uitgevoerd door een nieuw taskforce van het Europees Centrum tegen Migrantensmokkel van Europol. De taskforce bestaat uit agenten van de Spaanse en Franse nationale politie en werd ondersteund door de Portugese politie en de Poolse grenswacht.

Bij Houthi-aanvallen op kampen van het leger van Jemen zijn sinds gisteren 58 militairen om het leven gekomen, meldt het Franse persbureau AFP op basis van een militaire bron. Andere media melden zeker dertig doden bij de aanvallen.

Het Jemenitische ministerie van Defensie bevestigt dat verschillende militaire kampen in Centraal-Jemen zijn getroffen door ballistische raketten en drones, maar een dodental wordt niet gegeven. De militaire kampen liggen in de provincies Marib en Hadramaut.

Bij een Houthi-aanval net over de grens, in de Saudische regio Najran, zouden vanochtend elf mensen gewond zijn geraakt. Volgens de autoriteiten in Saudi-Arabië gaat het om zeven Saudische burgers, onder wie een vrouw en een kind, een Jemeniet, twee Egyptenaren en een Pakistaan.

Houthi's aan de macht

De Houthi's claimen dat het Jemenitische staatsleger bezig is zich uit te breiden. Een woordvoerder las op tv een verklaring voor waarin hij het had over een "grote Saudische militaire opbouw in de laatste fase, die is gericht op het escaleren van de agressie tegen de bevrijde provincies en het Jemenitische volk".

Jemen heeft officieel een regering en een leger. Die worden gesteund door Saudi-Arabië. In de praktijk hebben de Houthi's met de steun van Iran in grote delen van Jemen de macht, vooral in het westen, inclusief de hoofdstad Sanaa en de Rode Zeekust.

Saudi-Arabië had al gewaarschuwd voor nieuwe aanvallen van de Houthi's. Een hooggeplaatste Saudische functionaris zei gisteren tegen persbureau Reuters dat uit inlichtingen bleek dat drones en raketten werden verplaatst en dat er aanvallen werden voorbereid. Dat zou gebeuren onder toezicht van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Mogelijke doelwitten waren volgens de Saudische inlichtingen civiele en economische locaties, waaronder energie-infrastructuur, havens en luchthavens.

Groter Midden-Oostenconflict

De aanvallen vergroten de zorgen dat ook Jemen de oorlog tussen Iran en de VS wordt ingezogen. Buurland Saudi-Arabië is in het Midden-Oosten een belangrijke bondgenoot van de VS en de aartsvijand van Iran.

Omdat de Houthi's ook de kust beheersen, vormen ze een directe bedreiging voor de commerciële scheepvaart op de Rode Zee en de belangrijke zeestraat Bab-el-Mandeb. Vorige maand kondigden ze een maritieme blokkade af tegen Saudi-Arabië en bedreigden ze internationale olietankers, die vervolgens een andere route kozen.

Een wallaby die zes maanden geleden ontsnapte uit een Brabantse dierentuin, laat zich maar niet vangen. Inmiddels zijn er zo'n twintig pogingen gedaan. "De kangoeroe is snel en ons steeds te slim af", vertelt een medewerker van Zoo Veldhoven aan Omroep Brabant.

Wallaby's zijn snelle en schuwe dieren die nog moeilijker te vangen zijn als ze worden opgejaagd. "We wachten eigenlijk tot het dier een keer vast komt te zitten bij een hek of in iemands tuin. Dan kunnen we hem eenvoudig ophalen. Achter het dier aan gaan in het bos heeft weinig zin", zegt de medewerker.

Het dier werd vanochtend gespot op een landelijke weg. "Ik dacht: zie ik dit nu echt? Eerst zat het dier rustig wat gras te eten. Daarna kwam de kangoeroe in beweging en hupte-ie zo verder", zegt Ronny Balk tegen de omroep.

Redt zich prima

De medewerkers van de dierentuin maken zich weinig zorgen. "De kangoeroe redt zich prima. Het dier eet gras en ander groen en kan daar goed van leven."

Het is vrij uitzonderlijk dat een wallaby zo lang buiten rondloopt. Onlangs werd een weggelopen wallaby nog gevangen in Middenmeer in Noord-Holland, nadat het dier dezelfde dag was ontsnapt.

Een Belgische duiker heeft een fles bier uit 1864 opgedoken uit een scheepswrak voor de kust van Dover. Dat meldt de Gazet van Antwerpen.

De duiker, Stef Panis, vond het scheepswrak twaalf jaar geleden voor de Britse kust. Sindsdien dook hij meerdere keren naar het wrak. Bij een van die duiken ontdekte hij dat het ging om het houten zeilschip Mindoro. Die naam stond op de scheepsbel in het wrak. Het schip zonk na een aanvaring met een andere boot.

Veel interesse

Vorig jaar zag Panis bij een van die duiken flessen boven het zand uitsteken. Hij vergat de vondst in eerste instantie, tot zijn compagnon hem eraan herinnerde en aanbood uit te zoeken waar de flessen vandaan kwamen.

Het bleek bij de opgedoken fles om een 162 jaar oude fles Guinness te gaan. De drank was gebrouwen in Dublin en gebotteld in Londen.

Bierbrouwerij Guinness wil de fles graag onderzoeken, maar ook de universiteit in Leuven heeft interesse in de fles. Professor Verstrepen van de KU Leuven doet onderzoek naar allerlei soorten gisten en wil graag het DNA daarvan vastleggen. Hij kan het bier dan eventueel zelf opnieuw brouwen.

Lastige omstandigheden

Panis gaat proberen om nog een paar flessen op te duiken, zodat alle geïnteresseerden onderzoek kunnen doen. Dat is niet altijd even makkelijk, vertelt hij aan de Gazet van Antwerpen. "Vorige week heb ik gedoken, maar door de oostenwind zat het water vol krijt van de klippen van Dover."

Hij kon daardoor maar enkele centimeters ver zien onder water. "Onmogelijk om die flessen terug te vinden." Hij verwacht dat de omstandigheden later deze maand beter zijn, maar ook dan zijn er geen garanties dat hij de andere flessen kan vinden.

Ook de stroming vormt namelijk een uitdaging. Het zou kunnen dat de andere flessen inmiddels onder een dikke laag zand zijn verdwenen, zegt Panis.

De halve marathon van Amersfoort wordt voortaan gehouden in het vroege voorjaar. De komende editie is op 4 april, bijna twee maanden eerder dan de afgelopen jaren. Aanleiding zijn de steeds hogere temperaturen in mei en juni.

Bij de laatste editie van Marathon Amersfoort op 31 mei raakten meerdere lopers onwel door de hitte. Een loper werd gereanimeerd. Het was op de wedstrijddag zo'n 25 graden in Amersfoort. Ook bij andere hardloopevenementen waren de afgelopen tijd incidenten die samenhingen met hoge temperaturen.

De kans op warmte en hoge luchtvochtigheid leidt volgens de organisatie van Marathon Amersfoort tot onzekerheid bij deelnemers, leveranciers en de organisatie zelf. Die kans is begin april kleiner. "We zijn heel blij dat we de knoop doorgehakt hebben", schrijft voorzitter Jaco Uittenbogaard van de Stichting Marathon Amersfoort in een verklaring.

Aan Marathon Amersfoort doen zo'n 9000 mensen mee. Zij lopen afstanden van 5, 10 of 21 kilometer, een halve marathon dus. Een dag eerder is er een zogeheten trainingsmarathon, over de klassieke afstand van 42,195 kilometer. Die heeft geen winnaar en is bedoeld zodat lopers "op hun eigen tempo de marathonafstand af kunnen leggen".

'Blij dat we knoop hebben doorgehakt'

Marathon Amersfoort is voor zover bekend het eerste grote evenement dat vanwege de stijgende temperaturen wordt vervroegd. Andere organisaties overwegen dat ook, zoals de Marathon Groningen, maar niet iedereen ziet daartoe mogelijkheden en noodzaak.

Stichting Marathon Amersfoort heeft voor het besluit contact gehad met sponsoren en met de gemeente, omdat de nieuwe datum ook iets betekent voor de inzet van bijvoorbeeld hulpdiensten en verzekeraars. Alle betrokkenen steunen de verplaatsing, zegt wedstrijdleider Mik Borsten tegen de NOS.

Volgens Borsten speelt ook de publieke opinie mee bij het besluit. "Als het misgaat krijg je sneller de vraag: hoe stom kun je zijn?"

Een aap die twee weken onrust zaaide in een stad op het Indonesische eiland Sumatra is gevangen door de autoriteiten. De volwassen langstaartmakaak wordt verantwoordelijk gehouden voor een reeks aanvallen waarbij achttien inwoners gewond raakten.

Door de aanvallen, die plaatsvonden in de stad Tembilahan in het oosten van Sumatra, bleven scholen dicht en kregen honderden leerlingen online les. De scholen gaan naar verwachting maandag weer open.

De aap beet en krabde zijn slachtoffers. De meesten werden aangevallen toen ze alleen waren. Sommigen raakten dusdanig gewond dat ze meer dan twaalf hechtingen nodig hadden. De slachtoffers zijn ingeënt tegen hondsdolheid.

Negentien aanvallen

De aap werd gisteravond gevangen in een door de autoriteiten geplaatste val. Op beelden die de plaatselijke reddingsdienst deelde, is het dier levend maar zichtbaar gestrest in een kooi te zien. De aap blaast herhaaldelijk en laat zijn tanden zien.

Volgens het hoofd van de brandweer en reddingsdienst van Tembilahan zijn er negentien aanvallen bekend van de aap, met achttien slachtoffers. "Eén slachtoffer werd twee keer aangevallen", zegt hij tegen persbureau AFP.

Hoewel het dier gevangen is, roepen de autoriteiten inwoners op voorzichtig te blijven. Mogelijk zijn meer apen betrokken bij de aanvallen.

De lokale overheid omschreef het gevangen dier op Instagram dan ook als "een van de vermoedelijke wilde apen die inwoners hebben aangevallen". Mensen die een wilde aap zien, worden opgeroepen die niet te benaderen of te voeren, maar vooral contact op te nemen met de autoriteiten.

De gevangen aap is overgebracht naar Pekanbaru, de provinciale hoofdstad. Daar doet de Indonesische natuurbeschermingsdienst bloedonderzoek en wordt het gedrag van het dier geobserveerd. "We willen vaststellen of de aap ziektes bij zich draagt", zegt een medewerker van de dienst.

Ontbossing

Conflicten tussen mensen en wilde dieren komen vaker voor in Indonesië. Door ontbossing neemt het leefgebied van dieren als apen, olifanten en tijgers af.

Volgens biologiedocent Puji Rianti van de Indonesische IPB University kunnen apen mensen met voedsel associëren. Ook zou het voor apen in de buurt van mensen soms makkelijker zijn om aan eten te komen dan in het bos. De bioloog sluit daarnaast niet uit dat de gevangen langstaartmakaak ooit als huisdier werd gehouden.

ASN Bank heeft zijn eerste half jaar als zelfstandig merk erop zitten. Met hypotheekverstrekker BLG Wonen is ook het laatste losse merk van de voormalige Volksbank verdwenen. Eerder werden al de namen SNS en Regiobank geschrapt.

Het opruimen van de wirwar aan namen en merken moet ertoe leiden dat ASN Bank, de voormalige bankentak van het in 2013 genationaliseerde SNS Reaal, financieel gezond wordt. Ook moet beter worden voldoen aan eisen van klanten én toezichthouders. Zo kreeg ASN de afgelopen jaren meerdere tikken op de vingers vanwege gebrekkige witwas- en klantencontroles.

De versimpeling kan bijdragen aan verbetering, schrijft ASN Bank in de publicatie van de cijfers over de eerste zes maanden van dit jaar. Vooral omdat bij klanten van de vierde bank van Nederland de overgang naar ASN goed lijkt te vallen.

"Klanten reageren buitengewoon positief", zegt topman Roland Boekhout in gesprek met de NOS. "De hele overgang naar één merk is goed verlopen. Onze reputatiescore is echt hoog. Ik denk dat dat op dit moment een van de belangrijkste oorzaken is van de groei van onze hypotheken."

Dienstverlening

Bij ASN kwam de nettowinst over de eerste zes maanden van dit jaar uit op 163 miljoen euro. Dat is 9 procent meer dan in dezelfde periode een jaar geleden. Net als ING en Rabobank profiteerde ook ASN van de grote vraag naar hypotheken.

Boekhout spreekt tegen dat klanten weinig op hadden met merken als SNS en Regiobank. "Alle merken van De Volksbank hadden verschillende speerpunten: duurzaamheid, financieel welzijn en toegankelijkheid van financiële dienstverlening. Dat is nu samengebracht in één merk, waarbij mensen naast de dienstverlening ook een beetje kijken naar wat erachter zit."

In het verleden positioneerde de bank zich als prijsvechter, met bijvoorbeeld rente op de betaalrekening en goedkopere rentes op leningen. "Daar moeten we het zeker niet meer van hebben", reageert Boekhout. "We kunnen ons dat zelfs niet meer permitteren. Natuurlijk moeten we qua prijs scherp aan de wind blijven zeilen om te kunnen groeien. Maar als je het alleen op prijs gaat doen, dan redden we het niet. Dus we moeten ons ook op goede dienstverlening richten."

Doodmoe

Hoewel de verbouwing van de staatsbank aan de gevel klaar is, lopen de werkzaamheden in de bank nog door. Zo moeten volgend jaar 1600 fulltime banen geschrapt zijn bij ASN, een kwart van het personeelsbestand. Met 60 procent is de bank nu op de helft van deze grote reorganisatie, de zoveelste sinds de nationalisatie in 2013.

Als de ontslagronde er eind dit jaar op zit, hoopt ASN de blik volledig op de toekomst te kunnen richten. "Dat moet ook gewoon omdat mensen doodmoe worden van zulke fundamentele veranderingen in de organisatie", erkent Boekhout. "Er is niemand die niet geconfronteerd wordt met de ombouw. Dus dat heeft echt een grote impact."

Wie volgende week woensdag 's avonds met een speciale bril naar de zon kijkt, ziet die voor 90 procent verdwijnen achter de maan. In weinig Europese landen is een totale zonsverduistering te zien. In IJsland Spanje en het uiterste noordoosten van Portugal verdwijnt de zon in zijn geheel, een gebeurtenis die in Europa voor het eerst plaatsvindt sinds 1999.

In Nederland begint de zonsverduistering rond 19.15 uur. Om 20.11 uur wordt boven Utrecht de zon maximaal bedekt. De verduistering is klaar als de zon ondergaat. Zonsverduisteringen komen vaker voor, maar het gebeurt niet vaak dat de eclips over Europa trekt.

Live bij de NOS

De zonsverduistering is aanstaande woensdag 12 augustus live te zien bij de NOS. Kijk vanaf 19.30 uur mee met presentator Albert Bos en weerman Peter Kuipers Munneke, die je bijpraten over deze bijzondere gebeurtenis. We schakelen ook live met Spanje, waar correspondent Miral de Bruijne verslag doet.

De uitzending is te volgen via de NOS-app, NOS.nl en de NOS Live-app.

De eclips begint boven Siberië en doet in de avond Spanje aan. Om 20.27 uur is het hoogtepunt, wanneer de maan volledig voor de zon staat. Dat duurt minder dan 2 minuten.

Op onderstaande afbeelding zie je hoe de zonsverduistering beweegt boven Europa. Binnen de strook die onder meer over het noorden van Spanje loopt, kun je de volledige verduistering zien.

Hoewel het dus zo voorbij is, spelen Spaanse accommodaties gretig in op het natuurfenomeen. De Spaanse krant El País analyseerde de prijzen van hotelovernachtingen van 5574 verblijven in de 201 grootste Spaanse gemeenten, en zag dat op de dag van de verduistering de prijzen soms wel 800 procent hoger liggen dan een week eerder.

In meer dan de helft van de gemeenten was er een prijsstijging. In Zaragoza, de vijfde stad van Spanje, steeg de gemiddelde overnachtingsprijs het meest, met 807 procent.

In Soria, León en Burgos, steden binnen de stook van de totale verduistering, stegen de prijzen ook aanzienlijk. Respectievelijk met 658, 654 en 512 procent.

70 procent van alle accommodaties binnen het pad van de totale verduistering verhoogde de prijzen. Buiten de strook van totale verduistering bleven de prijzen nagenoeg hetzelfde.

Spaanse winkels bereiden zich voor op de verkoop van speciale eclipsbrilletjes:

Hoe eerder je de overnachting boekte, hoe minder groot het prijsverschil. Boekte je eind april een kamer voor 12 augustus, dan was je gemiddeld 55 procent extra kwijt vergeleken met een week eerder. Ging je pas eind juli op zoek naar een plek, dan betaalde je gemiddeld 120 procent meer op 12 augustus vergeleken met de week daarvoor.

Ben jij in Spanje?

Ben jij woensdag zelf in Spanje om de zonsverduistering te bekijken? Mail ons via oproep@nos.nl.

Op 2 augustus 2027 is de volgende volledige zonsverduistering te zien in Europa. Spanje heeft dan opnieuw geluk, al moet je voor een totale eclips dan in het uiterste zuiden van het land zijn. In Noord-Afrika is de zonsverduistering het best te zien.

In Nederland is een (bijna gehele) zonsverduistering pas weer in 2081 te zien.

Speciale bril

Wie de zonsverduistering wil bekijken, wordt geadviseerd dat te doen met een speciale eclipsbril. Rechtstreeks in de zon kijken kan blijvende netvliesschade veroorzaken. Een zonne- of geïmproviseerde bril biedt niet voldoende bescherming.

Zo'n eclipsbrilletje bevat filtermateriaal waarmee je veilig naar de zon kunt kijken. Moderne eclipsbrillen voldoen aan een specifiek ISO-keurmerk waarmee je zelfs langere tijd kan blijven kijken.

In België slinkt de voorraad van zulke brillen snel, schrijft de VRT. "We zijn een beetje geschrokken van de populariteit. Enkele jaren geleden was er ook een zonsverduistering. Toen was er niet zo'n stormloop", zei een opticien tegen de omroep.

Op het Groningse Schildmeer is gistermiddag een windsurfer om het leven gekomen bij een ongeluk. De man van 58 uit Delfzijl werd aangevaren door een bootje. De man werd ernstig gewond uit het water gehaald en overleed kort daarna.

De bestuurder van het bootje dat betrokken was bij de aanvaring is een man van 19 uit de regio. Hij wordt gezien als verdachte en is verhoord, maar zit niet meer vast. Een speciaal politieteam doet onderzoek naar de toedracht van het ongeluk.

Het Schildmeer ligt tussen Groningen en Delfzijl. Het meer wordt veel gebruikt voor recreatie. Er liggen onder meer een strand, een surfstrand en horecagelegenheden aan het water.

President Trump doet een nieuwe poging om het geboorterecht op Amerikaans staatsburgerschap in te perken. Hij heeft twee presidentiële decreten ondertekend die het recht op staatsburgerschap beperken en zogenoemd geboortetoerisme moeten tegengaan.

Nu krijgt vrijwel iedereen die in de VS wordt geboren het Amerikaanse staatsburgerschap, ongeacht nationaliteit of verblijfsstatus van de ouders. Met zijn nieuwe voorstellen probeert Trump een uitspraak van het Hooggerechtshof van eind juni te omzeilen. De hoogste Amerikaanse rechters zetten toen een streep door een decreet waarmee hij het automatische staatsburgerschap wilde afschaffen voor kinderen van onder meer ongedocumenteerde migranten.

Trumps nieuwe voorstel gaat minder ver dan het vorige. Hij wil nu dat kinderen van bepaalde mensen die voor buitenlandse overheden in de VS werken niet automatisch staatsburger worden. Ook kinderen van ouders die fraude hebben gepleegd om het Amerikaanse staatsburgerschap te verkrijgen, moeten volgens het decreet worden uitgesloten.

Verder worden uitzonderingen gemaakt voor kinderen van mensen die door de Amerikaanse overheid worden beschouwd als "vijandelijke vreemdelingen".

Geboortetoerisme

Het tweede decreet gaat dus over 'geboortetoerisme', iets wat volgens de regering-Trump een wijdverspreid probleem is. Ook in zijn eerste termijn (2017-2021) probeerde Trump het af te schaffen. Daarbij reizen zwangere vrouwen naar de Verenigde Staten met als doel daar te bevallen, zodat hun kind automatisch de Amerikaanse nationaliteit krijgt. De regering wil het makkelijker maken om visa te weigeren als het vermoeden bestaat dat iemand om die reden naar de VS reist.

Volgens de hoogste schatting vallen jaarlijks maximaal 26.000 van de ruim 3,5 miljoen geboortes in de VS onder geboortetoerisme, zegt de onafhankelijke denktank Migration Policy Institute. Dat is maximaal 0,74 procent van alle geboortes. Volgens Trump gaat het om "honderdduizenden".

Het is de vraag of de nieuwe maatregelen juridisch zullen standhouden. Trump zegt dat ze niet in strijd zijn met de grondwet. "Ik dacht dat we bij het Hooggerechtshof zouden winnen", zei hij over de eerdere zaak. "Helaas kregen we een slechte, zeer onrechtvaardige uitspraak. Ons land lijdt eronder en we maken er op een andere manier een einde aan."

Teruggefloten

Het Hooggerechtshof floot Trump eind juni terug, toen werd bepaald dat zijn decreet niet mocht worden uitgevoerd. Hij wilde dat kinderen van illegale migranten na hun geboorte niet automatisch Amerikaans staatsburger werden.

Een meerderheid van de rechters oordeelde dat het zogeheten birthright citizenship wordt beschermd door het veertiende amendement van de Amerikaanse grondwet. Lagere rechtbanken hadden het voorstel ook al geblokkeerd.

Dat amendement werd na de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861 tot 1865 aangenomen en bepaalt dat vrijwel iedereen die in de VS wordt geboren automatisch Amerikaans staatsburger is. Om dat te veranderen zou de grondwet moeten worden aangepast.

Burgerrechtenorganisatie ACLU, die opkomt voor immigrantenrechten, verwacht dat ook Trumps nieuwe poging wordt afgewezen, omdat het Hooggerechtshof zich al over de zaak heeft gebogen. Volgens de organisatie kan een nieuw presidentieel decreet "de betekenis van de grondwet niet veranderen".

De rechtbank in Nice heeft twee mannen veroordeeld voor zware mishandeling en aanzetten tot haat in verband met onderzoek naar de dood van de Franse livestreamer Jean Pormanove. Hij werd in augustus vorig jaar in een twaalf dagen durende livestream op streamingsplatform Kick gemarteld, waarna hij overleed. Na zijn dood ging het scherm op zwart.

Jean Pormanove was het online pseudoniem van Raphaël Graven (46). Hij had ruim een miljoen volgers op verschillende platforms en maakte samen met anderen gewelddadige martelvideo's.

Een van de twee mannen werd veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete van 15.000 euro. De ander kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van achttien maanden en een boete van 5000 euro. De straffen vallen lager uit dan de aanklagers hadden geëist.

Geen doodslag

De twee mannen werden vrijgesproken van doodslag. Het Openbaar Ministerie had verklaard dat de waarschijnlijke doodsoorzaak van Graven te maken had met zijn slechte gezondheid en zwakke hart, schrijft de Franse krant Le Monde. Op het moment dat Graven overleed, waren de twee aan het slapen.

De mannen werden ook vrijgesproken van het misbruiken van Gravens psychische kwetsbaarheid. Volgens een van de advocaten van de veroordeelden had Graven voor zijn dood tegen de politie gezegd dat de martelingsstunts met zijn toestemming plaatsvonden.

Het OM in Nice deed al sinds begin vorig jaar onderzoek naar het fenomeen trash streaming, waarbij schokkende video's online worden uitgezonden.

Twijfels over toestemming

Over in hoeverre Graven de martelingen vrijwillig onderging, bestaan wel twijfels. Zo was in een oudere video te zien dat er al gesproken werd over de mogelijke dood van de livestreamer. De twee mannen spoorden hem aan om voor de camera te zeggen dat dit aan zijn slechte gezondheid te wijten was en niet aan hun martelingen.

In eerste instantie weigerde Graven dit, maar uiteindelijk zei hij: "Als me live iets overkomt, is dat mijn eigen verantwoordelijkheid."

Eerdere verklaringen van Graven zouden er wel op wijzen dat hij zichzelf niet als misbruikslachtoffer beschouwde, blijkt uit het onderzoek. De mannen ontvingen alle drie ongeveer 6000 euro per maand.

'Walging'

Een van de verdachten herhaalde meerdere keren tijdens de rechtszitting dat het allemaal slechts "grappen" waren, met een groot publiek. "We zagen er geen kwaad in." De ander betuigde wel spijt en zei dat hij "walgde" als hij terugkeek op de gefilmde beelden.

De veroordeelden mogen zes maanden lang niets plaatsen op het streamingsplatform Kick. Er loopt nog een onderzoek naar hun financiën, omdat zij hun inkomsten nooit hebben opgegeven bij de belastingdienst.