NOS Nieuws - Algemeen

De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren daalt verder. Bijna 40 procent van de 15-jarigen kan niet goed genoeg lezen om mee te komen op school. Dat blijkt uit het internationale onderzoek PISA, dat in 2025 werd uitgevoerd.

De gebrekkige leesvaardigheid van een groot deel van de 15-jarigen heeft als gevolg dat zij niet goed genoeg kunnen lezen om te functioneren in de maatschappij. Ze riskeren laaggeletterd de middelbare school te verlaten.

Leesvaardigheid daalt al langer

De daling van de leesvaardigheid van jongeren is jaren geleden ingezet. Waar Nederlandse 15-jarigen in 2003 nog boven het Europese gemiddelde scoorden, is die score steeds lager geworden.

Zo kwam in het PISA-onderzoek van 2018 naar voren dat een op de vier 15-jarigen onvoldoende leesvaardig was. Uit het onderzoek dat in 2023 verscheen, bleek dat de groep groter was geworden en bijna een derde van de onderzochte jongeren een leesvaardigheid onder niveau 2 had. Dat is het minimale niveau om mee te doen in de samenleving.

Dat aantal is inmiddels opgelopen tot fors meer dan een derde van de 15-jarigen (39 procent).

Wat is het PISA-onderzoek?

PISA (Programme for International Student Assessment) onderzoekt iedere drie of vier jaar wereldwijd de vaardigheden op het gebied van lezen, natuurkunde, wiskunde en natuurwetenschappen van 15-jarigen.

Ruim 6.600 15-jarige leerlingen van 177 scholen in Nederland zijn voor het onderzoek digitaal getoetst. Daarnaast hebben ze een vragenlijst ingevuld over hun leven op en buiten school. Internationaal hebben ongeveer 760.000 leerlingen uit 91 landen meegedaan aan het onderzoek.

Wat voor soort middelbare opleiding een leerling volgt, speelt een grote rol in de vaardigheden van 15-jarigen. Zo scoren leerlingen op het vwo hoger op leesvaardigheid dan 15-jarigen die op een vmbo-opleiding zitten.

Ook geldt dat wanneer de ouder een hbo-opleiding heeft gevolgd of aan de universiteit heeft gestudeerd, het kind vaak een hogere leesvaardigheid heeft.

Lager dan andere Europese landen

Verder komt in het onderzoek naar voren dat ook in andere landen de leesvaardigheid gedaald is. Die van Nederlandse 15-jarigen is wel een stuk lager dan die van leeftijdsgenoten in economisch en maatschappelijk vergelijkbare EU-landen. Van deze landen scoort alleen Griekenland slechter op leesvaardigheid.

Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs tekent daarbij aan dat de Nederlandse PISA-scores moeilijk te vergelijken zijn met die van andere landen, onder meer vanwege verschillen in de onderwijssystemen.

Net als in andere Europese landen scoren jongens in ons land slechter op het gebied van leesvaardigheid dan meisjes.

Het samenwerkingsverband van organisaties die zich inzetten voor lezen, de Leescoalitie, spreekt van "zorgwekkende cijfers". De Leescoalitie zegt "dat het hard nodig is dat de overheid stevig inzet op een brede leescultuur, ook buiten het onderwijs".

De leeskoepel wil daarom dat de overheid niet alleen investeert in onderwijs en bibliotheken, "maar ook gericht inzet op een positieve aanpak die (leren) lezen breed in de samenleving stimuleert".

Staatssecretaris komt met actieplan

Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Judith Tielen zegt dat ze bij het volgende PISA-onderzoek betere resultaten wil zien op lezen. "De leesresultaten dalen al jaren, in bijna alle landen. We lossen dit niet vandaag of morgen op. Het is een zaak van lange adem. Goed kunnen lezen is cruciaal, bij alle vakken op school, en op je werk."

Ze wijst op de praktische noodzaak van kunnen lezen. "Om de bijsluiter van medicijnen te begrijpen, of om een sollicitatiebrief te schrijven. En om echt nieuws van nepnieuws te kunnen onderscheiden. We kunnen ons geen verdere achteruitgang permitteren. We moeten de lat hoger leggen, met hogere verwachtingen van leerlingen, van leraren, van scholen, en van het ministerie en de inspectie.

Volgens haar is daar al een start mee gemaakt. "We zijn al begonnen. Vanaf dit schooljaar werken scholen met nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen. Die zijn veel concreter en ambitieuzer dan de oude uit 2006", aldus Tielen. De staatssecretaris zegt dit najaar met een actieplan te komen. "Daarmee wordt nog meer aandacht besteed aan basisvaardigheden. In het bijzonder aan taal, want taal is de basis voor alles."

Op de gebied van natuurwetenschappen en wiskunde is de gemiddelde score op een gelijk niveau gebleven. Wel is in het onderzoek te lezen dat Nederlandse leerlingen minder plezier aan natuurwetenschappen beleven dan leerlingen in de andere Europese landen.

Nieuwsuur maakte een serie over de leesvaardigheid van kinderen:

Rusland heeft de Oekraïense hoofdstad Kyiv met ballistische raketten aangevallen, nadat de Amerikaanse diplomaten Witkoff en Kushner uit de Oekraïense hoofdstad zijn vertrokken. De twee Amerikanen waren afgelopen week in Moskou en vervolgens in Kyiv voor vredesonderhandelingen.

Zeker twee mensen zijn omgekomen en tien mensen gewond door de Russische aanvallen, stelt de burgemeester van Kyiv Vitali Klitisjko. Er zouden nog mensen onder het puin liggen van een beschadigd appartementencomplex. Ook een school, een trein, een zorginstelling en magazijnen zouden zijn aangevallen.

De raketaanvallen werden gefilmd:

"Toen de vredesgezanten van de Amerikaanse president waren vertrokken, heeft de Russische president Poetin meteen een massale, gruwelijke aanval op Kyiv uitgevoerd", schrijft de Oekraiënse minister van Buitenlandse Zaken Sybiha op X.

Polen

Polen voerde vannacht operaties uit in de lucht om schending van het luchtruim te voorkomen, meldt het Poolse leger. Uit voorzorg werd ook het vliegverkeer op de luchthaven in de Oost-Poolse stad Lublin tijdelijk stilgelegd.

De Oekraïense president Zelensky zei gisteren in een interview met de Amerikaanse nieuwssite Axios dat Rusland klaar is voor onderhandelingen. Volgens de Oekraïense leider kan de VS Poetin dwingen om te deëscaleren.

Droneaanvallen

Ondertussen gaan Oekraïense aanvallen in Rusland ook door. Oekraïense drones hebben civiele infrastructuur langs de rivier de Wolga beschadigd. Ook raakten mensen in de Russische stad Saratov gewond; dat is zo'n 730 ten zuidoosten van Moskou. Om hoeveel mensen het gaat, delen de Russische autoriteiten niet. In de omgeving staan grote olieraffinaderijen.

De gemeente Amsterdam heeft een prullenbak midden op een zebrapad geplaatst bij een gerenoveerde rotonde in het noorden van de stad. Omwonenden gaan uit van een fout, maar dat blijkt niet het geval, legt een woordvoerder van de gemeente uit bij stadsomroep AT5.

Sommige bewoners kunnen er wel om lachen. "Ik vind me dit toch een giller, dit is typisch Noord", zegt een buurtbewoner. Anderen gaan uit van een vergissing door een medewerker van de gemeente: "Kijk zelf! Dit is toch belachelijk, dat kan toch niet", zegt een man. "Hier zit toch geen logica achter?", zegt een ander. Een vrouw vraagt zich af of het om een grap gaat.

De gemeente heeft de prullenbak bewust geplaatst omdat er tijdelijk geen paaltjes op voorraad waren. "De prullenbak is nu tijdelijk neergezet om te voorkomen dat er auto's doorheen rijden, maar ook ter veiligheid voor de fietsers", zegt een woordvoerder van de gemeente. De gemeente zegt dat de prullenbak op korte termijn vervangen wordt door een paaltje.

Bij een reeks aanvallen van de door Iran gesteunde Houthi-rebellen op Saudi-Arabië zijn vanochtend 73 gewonden gevallen. Dat melden de Saudische autoriteiten.

Volgens een woordvoerder van de door Saudi-Arabië geleide coalitie die tegen de Houthi's uit Jemen vecht, waren onder meer burgerdoelen en economische voorzieningen het doelwit. De aanvallen vonden plaats in en rond de Saudische steden Abha, Jazan, Najran en Khamis Mushait.

Het Saudische ministerie van Energie meldt dat verschillende energie-installaties in het zuiden van het koninkrijk zijn aangevallen door de Houthi's. Bij meerdere locaties brak brand uit. Sommige activiteiten zijn tijdelijk stilgelegd, aldus het ministerie.

De Houthi's voerden de aanvallen uit nadat ze Saudi-Arabië hadden beschuldigd van een aanval op een gevangenis in de noordelijke Jemenitische provincie Al Jawf.

De aanvallen komen tijdens een nieuwe escalatie van het conflict in Jemen. De gevechten tussen de Houthi's en de door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen zijn de afgelopen weken opgelaaid. Daarmee kwam een vier jaar durende wapenstilstand in de Jemenitische burgeroorlog ten einde.

Oorlog en hongersnood

De burgeroorlog in Jemen begon in 2014, toen de Houthi's de hoofdstad Sanaa en grote delen van het noorden van het land in handen kregen en de regering verdreven. Een jaar later greep een door Saudi-Arabië geleide coalitie, met onder meer de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), militair in om de regering te herstellen.

De samenwerking tussen Saudi-Arabië en de VAE kwam later onder druk te staan. De VAE trok zich uiteindelijk terug uit Jemen. De oorlog heeft volgens schattingen van de Verenigde Naties aan minstens 150.000 mensen het leven gekost en heeft het land meerdere keren op de rand van hongersnood gebracht.

Rond de afgesloten Hardenbergerbrug, in de A28 bij Nijkerk, staat het al vroeg vast. Omdat sommige verkeersdeelnemers ook een route zoeken via omliggende dorpen en provinciale wegen, staat er daar ook op verschillende plekken file.

De brug werd gisteren in beide richtingen gesloten. Er was zoveel zand en grind weggespoeld rond de pijlers van de brug dat de veiligheid van de constructie volgens Rijkswaterstaat niet meer kan worden gegarandeerd.

Op het hoogtepunt van de ochtendspits, rond 8.30 uur, meldde de ANWB 4 kilometer file op de N704 en 23 kilometer file op de omrijroute via de A1. De A28 is dicht tussen knooppunt Hoevelaken en de afslag bij Nijkerk. Ook elders staan files.

Weggebruikers moeten omrijden via Apeldoorn, via de A50 en de A1. Volgens Rijkswaterstaat bedraagt de extra reistijd hiervoor een half uur, maar de vertraging op deze route loopt op.

Een NOS-verslaggever ter plaatse ziet grote drukte. Verkeer dat toch via de A28 probeert te rijden komt vast te staan in Nijkerk. Ook ziet hij dat auto's sluiproutes proberen te nemen. "Het fietspad onder de brug is ook afgesloten, evenals de waterweg voor scheepsvaart."

De sluiting van de brug zorgt behalve voor overlast ook voor extra kosten. "Er gaan dagelijks 13.000 vrachtwagens over die brug, iedere dag dat de brug dicht is, kost dat de transportsector een miljoen", zegt directeur van Transport en Logistiek Nederland Jan Boeve.

Tijdelijke ondersteuning

Dat er zand en grind wegspoelde bij de brug was al langer bekend, meldt Rijkswaterstaat. Daarvoor staan in november herstelwerkzaamheden gepland.

"Tijdens een monitoring vorige week bleek meer weggespoeld dan verwacht", zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. "Gisteren kregen we de resultaten van die toetsing, waaruit bleek dat de brug per direct moest worden afgesloten."

Rijkswaterstaat meldde gisteren al dat de afsluiting van de brug in ieder geval de hele ochtendspits duurt. Wanneer de brug weer open kan, is niet bekend.

"We gaan de brug nu tijdelijk herstellen met een noodmaatregel: er worden zand en grind tegen de pijlers aan gestort", zegt de woordvoerder. "Die tijdelijke maatregel moet het houden tot de definitieve maatregel. We zetten alles op alles om dat zo snel mogelijk te doen."

Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden.

In de omgeving van de Hengstdalseweg in het oosten van Nijmegen is gisteravond de politie met veel eenheden afgegaan op een melding over mogelijk gehoorde schoten.

Vooralsnog zijn er volgens de politie geen aanwijzingen gevonden dat er daadwerkelijk is geschoten. De melding kwam na 21.00 uur binnen. Een politiewoordvoerder meldde gisteravond rond 23.00 uur desgevraagd aan persbureau ANP dat de extra waakzaamheid en grote politie-inzet verband hielden met het schietincident in het nabijgelegen Overasselt vorige week.

Politie kwam massaal op de melding af in Nijmegen:

Daar werd vorige week een man doodgeschoten en raakten twee agenten gewond. In de nacht van maandag op dinsdag liepen tientallen gemaskerde mannen met zware wapens door het dorp ten zuiden van Nijmegen. Ze hielden halt bij de woning van de 28-jarige Jan G., die in verband wordt gebracht met drugscriminaliteit.

De 51-jarige bewaker van het huis van G. werd doodgeschoten.

Goedemorgen! Minister Letschert beslist over de licentie van Ongehoord Nederland en een grote manifestatie in Den Haag tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid.

Eerst het weer: vandaag is er veel bewolking, in het zuidoosten komt af en toe de zon tevoorschijn. In de loop van de dag volgt vanuit het westen een gebied met regen. Het wordt voor de regen uit nog zo'n 24 graden in het zuidoosten. In de regen is het slechts 16 tot 18 graden. De komende dagen is het wisselvallig bij een graad of 19.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Tennisser Botic van de Zandschulp heeft na een zinderende wedstrijd de kwartfinale van de US Open bereikt. Hij won in vijf sets van de Fransman Arthur Gea.

Van de Zandschulp begon moeizaam aan de wedstrijd en kwam twee sets achter. In de derde set kreeg hij een matchpoint tegen, maar die overleefde hij. Daarna haalde hij drie sets op rij binnen.

De partij duurde ruim vijf uur: het was de langste wedstrijd van het hele toernooi. In de kwartfinale speelt Van de Zandschulp tegen de winnaar van de partij tussen Alexander Zverev en Luciano Darderi. Zverev is de hoogst geplaatste tennisser van het toernooi.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Met je auto vliegen naar je werk of je vakantiebestemming. Het lijkt fictie maar binnenkort wordt dat mogelijk werkelijkheid. Het Nederlandse bedrijf Pal-V heeft toestemming gekregen om vliegende auto's te produceren.

De vliegende auto's zijn vooral bedoeld om personen te vervoeren, zoals hulpdiensten die snel naar een moeilijk bereikbaar gebied moeten.

De eerste vliegende auto's kunnen vanaf 2028 de lucht in, is de verwachting. Zo'n voertuig kost straks tussen de 299.000 en 499.000 euro en er zijn volgens Pal-V al 250 exemplaren verkocht. De helft daarvan is gedaan door hulpdiensten zoals de brandweer, de politie of defensie.

Fijne dag!

Indonesië heeft de internationale luchthaven van Jakarta en nog vier andere vliegvelden heropend na de uitbarsting van een vulkaan. Anak Krakatau barstte dit weekend uit, waarna acht luchthavens om veiligheidsredenen werden gesloten.

Meer dan 340.000 reizigers werden daardoor getroffen. Bijna 3000 vluchten waren vertraagd, verplaatst of geannuleerd.

Vijf luchthavens kunnen vanaf vandaag weer open, omdat de aswolken door de wind zijn weggeblazen. Volgens de minister van Transport moet er nog gekeken worden of de 178 vliegtuigen die gestrand zijn op luchthaven Soekarno-Hatta veilig de lucht in kunnen. Het kan even duren voordat de vliegtuigen zijn geprepareerd, zegt hij. Gisteren konden er alweer vluchten vertrekken vanaf een ander vliegveld. Het is niet bekend wanneer de overige twee luchthavens weer open mogen.

Anak Krakatau is een van de circa 130 nog actieve vulkanen in Indonesië. Ook vandaag zijn er weer uitbarstingen waargenomen. Het is onduidelijk welke invloed die hebben op het vliegverkeer.

De hoogste aanklager van Oekraïne, Roeslan Kravtsjenko, heeft zijn ontslag ingediend. De procureur-generaal is verwikkeld in een corruptiezaak.

Medewerkers van Kravtsjenko zouden zich voor omgerekend tienduizenden euro's hebben laten omkopen door malafide callcenters. Bij die callcenters zijn oplichters actief. Door steekpenningen te betalen aan aanklagers zouden die een oogje toeknijpen.

Vorige week werden kantoren van Kravtsjenko en belangrijke medewerkers doorzocht. Kravtsjenko ontkent iedere betrokkenheid bij de fraude. Zelf is hij niet officieel in verdenking gesteld door de anticorruptieautoriteiten. Wel is een hooggeplaatste medewerker van hem opgepakt als verdachte in de zaak. Die zou de opbrengst van de oplichtingspraktijken, miljoenen euro's, hebben witgewassen.

Enkele uren voordat Kravtsjenko zijn vertrek aankondigde, had hij nog tegen Oekraïense journalisten gezegd dat hij niet zou opstappen. Later op de avond bood hij toch zijn ontslag aan president Zelensky en het parlement aan. "Ik wil niet dat het ambt van procureur-generaal wordt gebruikt als instrument in een politieke confrontatie", zei hij.

Meer invallen rond corruptie

Corruptie is in Oekraïne een terugkerend probleem. Drie weken geleden werden er nog invallen gedaan bij hoge functionarissen, waarbij een "criminele organisatie onthuld" werd, zoals de anticorruptiebureaus dat noemden. Onder anderen de plaatsvervangend stafchef van Zelensky werd aangeklaagd, net als de directeur van de staatsbank en de baas van de juridische afdeling van het presidentiële kantoor.

Daarnaast loopt er sinds vorig jaar nog een afzonderlijk corruptieonderzoek naar de voormalige stafchef van Zelensky, Andri Jermak. En eind vorig jaar kwam grootschalige corruptie in de energiesector aan het licht. Naar aanleiding daarvan traden de ministers van Justitie en Energie af.

De vijf mensen die zondag in de Amerikaanse stad Miami om het leven kwamen toen een vrachtvliegtuig van de landingsbaan schoot, waren inzittenden van twee voertuigen die geramd werden. Het gaat om inzittenden van een busje van een schoonmaakbedrijf en van een auto die eigendom is van de internationale luchthaven van Miami.

Het toestel van webwinkel Amazon reed zondagmiddag door onbekende oorzaak van de landingsbaan af en raakte daarbij de twee wagens. Nog eens drie mensen raakten zwaargewond en twee anderen zijn met lichte verwondingen in het ziekenhuis opgenomen. De twee piloten wisten de crash te overleven. Zij worden nog ondervraagd.

Op een persconferentie van de nationale transportveiligheidsraad NTSB omschreef voorzitter Jennifer Homendy het ongeluk als "totale verwoesting". Het busje met de zeven inzittenden was "uit elkaar gerukt". Het vliegtuig was zo'n 400 meter doorgeschoten, waarbij allerlei spullen en puin bezaaid over de grond kwamen te liggen. "Het is moeilijk om te zien en het zal ook zeer moeilijk zijn geweest voor de hulpdiensten", aldus Homendy na het bekijken van de schade.

Dit zijn geverifieerde beelden van de crash:

De NTSB zegt dat de zwarte dozen inmiddels uit het vliegtuig zijn gehaald. Later vandaag zou er meer duidelijk moeten worden over of het vliegtuig vlak voor de landing te snel vloog.

Op beelden is te zien dat het toestel vrij lang boven de grond blijft zweven. Federale onderzoekers bekijken of het toestel te laat aan de grond is gezet, waardoor het mogelijk niet genoeg tijd had om af te remmen.

Twee matrozen hebben vandaag een taakstraf gekregen voor het maken en verspreiden van beeldmateriaal van een seksuele ontmoeting met een vrouwelijke collega, zonder dat zij daarvan afwist. Tien tot vijftien collega's volgden de vrijpartij via een livestream.

De vrouwelijke collega-militair had in de machinekamer op het marineschip in Den Helder vrijwillig seks met de 24-jarige matroos uit Lochem, meldt Omroep Gelderland. Hij verzekerde haar dat niemand hen zou kunnen zien. Maar zonder dat zij het wist, keek een andere 25-jarige matroos uit Vorden, samen met nog zo'n tien tot vijftien collega's, via de bewakingscamera mee.

Zij maakten allemaal opnames met hun mobiele telefoon. De man uit Vorden maakte ook nog een filmpje, foto en printscreen van de camerabeelden die hij vervolgens openbaar maakte.

De advocaat van het slachtoffer vertelde tijdens een eerdere zitting dat de vrouw door het voorval last had van paniekaanvallen en niet meer kon varen. Ze is begonnen aan een re-integratie, maar ze loopt nog steeds bij een psycholoog.

Taakstraffen en schadevergoeding

De rechtbank Arnhem oordeelde dat de matroos uit Vorden schuldig was aan het maken en verspreiden van de beelden. De man kreeg hiervoor een taakstraf van 160 uur opgelegd en twee maanden voorwaardelijke militaire detentie.

Zijn collega uit Lochem kreeg een taakstraf van 140 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden opgelegd. De rechtbank sprak hem vrij van het openbaar maken van de beelden, omdat de militaire kamer niet heeft kunnen vaststellen dat hij wist dat de andere matroos de beelden openbaar had gemaakt.

Daarnaast moeten de matrozen samen ongeveer 11.000 euro schadevergoeding aan het slachtoffer betalen en een verplichte training cognitieve vaardigheden volgen.

'Verhaal zal lang rondgaan'

De rechtbank Arnhem spreekt van een "relatief forse straf" voor zulke delicten. "Daarmee wil de militaire kamer uitdrukken dat dit gedrag volstrekt onacceptabel is. Dat er die avond sprake was van fors alcoholgebruik onder de militairen is en mag op geen enkele wijze als excuus worden gebruikt voor de situatie."

Volgens de rechtbank beschaamden de matrozen het vertrouwen van een collega-militair ernstig en maakten ze grove inbreuk op haar seksuele integriteit. "De kans is groot dat ook dit verhaal nog een lange tijd zal rondgaan binnen defensie, waardoor het slachtoffer daar telkens weer mee zal worden geconfronteerd."

Een man die in april 2023 zijn ex-vriendin in Katwijk met dertig messteken om het leven bracht, moet vijftien jaar de gevangenis in. Daarna moet hij ook verplicht een tbs-behandeling ondergaan. De rechtbank in Den Haag oordeelde vandaag dat de verdachte een vooropgezet plan had en dat er sprake was van moord.

Op 7 april 2023 vond de politie in Katwijk het lichaam van de 35-jarige ex-partner met veel zichtbare steek- en snijverwondingen in haar bovenlichaam. Naast haar lag een grote plas met bloed.

De nu 43-jarige Theo G. had haar woning al verlaten en was naar de twaalfde verdieping van een andere flat gegaan. Daar vertelde hij in een telefoongesprek met een 112-medewerker dat hij zijn ex-vriendin had vermoord. Ook gaf hij aan zelfmoord te willen plegen door van het gebouw af te springen.

De politie stuurde een onderhandelaar naar G. Zijn moeder wist hem uiteindelijk via de telefoon over te halen om het niet te doen.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De ex-vriendin stond in haar omgeving bekend als een behulpzame vrouw voor buren en familie, weet Omroep West. Mensen konden altijd bij haar terecht voor een "bakkie en peukie".

Met G. had zij echter een tumultueuze relatie. In februari 2023 verbrak de vrouw de relatie met hem. Sindsdien ging het slecht met G. Ondanks hulp uit verschillende hoeken, lukte het hem niet om erbovenop te komen.

Afscheidsbrief en zoekopdrachten

Volgens de rechter heeft G. in de weken voor de fatale steekpartij het plan opgevat om zijn ex-vriendin van het leven te beroven.

Hij schreef begin april een afscheidsbrief aan familie en vrienden, waarin hij aangaf "in de dood" met zijn ex-vriendin "samen te zijn". Ook schreef hij: "Het spijt me dat jullie ons moeten missen." G. zou zijn plannen eerder al aan een bekende en een begeleider hebben verteld.

Ook vond de politie zoekopdrachten op de computer van G. zoals 'halsslagader', 'halsslagader doorsnijden' en 'athame'. Die komen overeen met de dolk en de manier waarop de ex-vriendin om het leven is gebracht.

Uit het niets aangevallen

Tijdens de rechtszaak zei G. dat hij zijn ex-partner uit zelfverdediging had doodgestoken. Hij had bij het ophalen van een Xbox een kop koffie van de vrouw gekregen. Daarna zou ze "uit het niets" hem hebben aangevallen. "Ze stak op me in, ik was compleet verbijsterd."

Volgens de rechtbank is het niet aannemelijk dat het om een noodweersituatie ging. De rechtbank oordeelde dat de man schuldig was aan moord.

Persoonlijkheidsstoornis

Het OM had 21 jaar cel geëist. Omdat G. aan een ernstige persoonlijkheidsstoornis lijdt, valt de straf lager uit.

Naast moord heeft G. zich ook schuldig gemaakt aan het bezit van 6255 kinderpornografische afbeeldingen en video's. Het overgrote deel van de minderjarigen op beeld was jonger dan 12 jaar, een groot aantal zelfs jonger dan 2 jaar. De rechtbank vond daarom tbs met dwangverpleging noodzakelijk.

Aan de nabestaanden van zijn ex-partner moet G. een schadevergoeding van 20.000 euro betalen.

De Eiffeltoren was vandaag de hele dag gesloten voor publiek vanwege een staking. Het personeel protesteerde tegen het wegsturen van het vrouwelijk personeel afgelopen zaterdag. Dat zou volgens de krant Le Parisien zijn gebeurd op verzoek van een hindoeïstische geloofsgemeenschap die het iconische monument in Parijs bezocht.

De ongeveer honderd leden van de religieuze groep brachten een bezoek aan de derde verdieping van de Eiffeltoren. Het privébezoek was onderdeel van de festiviteiten rond de wijding van een nieuwe hindoetempel in de Franse hoofdstad. De vrouwelijke werknemers van de Eiffeltoren en van toeleveranciers kregen van de exploitant van de beroemde toren de opdracht zich "onzichtbaar te maken om deze delegatie te kunnen ontvangen", schrijven personeelsleden in een bericht aan Le Parisien.

Sommige vrouwen werden verzocht hun werkplek te verlaten en zich in aparte ruimtes op te houden. Op sommige werkplekken werden ze vervangen door mannen. De groep zou op de derde verdieping uitsluitend door mannelijk personeel zijn begeleid.

Op de website van de Eiffeltoren stond vandaag te lezen dat de beroemde toren dicht was om "operationele redenen". Le Parisien berichtte op basis van informatie van medewerkers dat het ging om een protest van de medewerkers tegen het wegsturen van het vrouwelijke personeel afgelopen zaterdag.

Politici verontwaardigd

De Parijse burgemeester Emmanuel Grégoire heeft begrip voor het protest. "De gelijkheid tussen vrouwen en mannen houdt niet op aan de voet van onze historische monumenten", liet hij weten. "Noch op enige andere plek in deze stad." Hij wil zo snel mogelijk een onderzoek instellen naar het incident.

De voorzitter van de regio Parijs is geschokt en ook de burgemeester van Paris Centre, Ariel Weil, tevens voorzitter van de exploitatiemaatschappij van de Eiffeltoren, steunt de verontwaardigde medewerkers. "Geen enkele religieuze reden kan bij zo'n ontvangst een onderscheid op basis van geslacht of een andere vorm van discriminatie rechtvaardigen", zegt Weil op X.

De voormalige premier van Frankrijk Michel Barnier is eveneens verontwaardigd. "In Frankrijk zijn het niet buitenlandse tradities die vrouwen voorschrijven hoe ze zich moeten kleden of hoe ze zich in de openbare ruimte moeten gedragen", schrijft hij. "Vrouwen worden niet verborgen. Ze worden niet genegeerd. Men respecteert hen en verdedigt hun vrijheid. Wij eisen een verklaring van de exploitant van de Eiffeltoren."

De exploitant heeft in een verklaring inmiddels toegegeven een verkeerde beslissing te hebben genomen door de vrouwen weg te sturen. Wanneer de Eiffeltoren weer opengaat voor bezoekers, is nog onduidelijk. Op de site is nog steeds sprake van een "uitzonderlijke sluiting".

In het tv-programma Opsporing Verzocht is de stem afgespeeld van een verdachte van de hack bij Odido, begin dit jaar. In de uitzending was te horen hoe de verdachte zich voordeed als een collega en zo een Odido-medewerker overhaalde om in te loggen in een werkomgeving die later nep bleek te zijn. De politie noemt de werkwijze "heel gewiekst".

De beller had al meerdere keren naar Odido gebeld, zo bleek uit de uitzending. Andere medewerkers maakten echter melding bij de beveiligingsafdeling van het bedrijf. Twee dagen na het slagen van de hack mailde het collectief ShinyHunters aan Odido dat het miljoenen klantgegevens had gestolen.

Wie de beller was, is nog altijd onbekend. De politie hoopt met het laten horen van de stem tips binnen te krijgen over de verdachte of dat de verdachte zich meldt. In juli deed de politie al een oproep aan de bellende hacker om zich uit eigen beweging te melden, dit gebeurde niet.

Wel een mens, geen AI

Volgens de politie staat na onderzoek van een stemdeskundige vast dat de stem van een mens is en niet is gecreëerd met kunstmatige intelligentie. "De man praat keurig Nederlands en heeft een aantal opvallende klanken en kenmerken in zijn stem die hem misschien herkenbaar maken, zeker voor zijn familie, vrienden en bekenden", aldus een politiewoordvoerder.

Wat volgens de politie opvalt, is dat de hacker specifiek Engelstalig IT-jargon gebruikt. "Mogelijk heeft hij zelf ervaring op zo'n werkplek of weet hij op een andere manier hoe het er op zo'n afdeling aan toe gaat", aldus de politie.

Uit de reconstructie van Opsporing Verzocht blijkt dat de Odido-medewerker door de verdachte werd overgehaald om in te loggen op een intern systeem. De hacker gebruikte daarbij veel gangbare IT-termen, waardoor de vrouw ervan overtuigd raakte een collega aan de lijn te hebben.

Hij zorgde ervoor dat de medewerker haar wachtwoord en gebruikersnaam invoerde op een nagebouwde inlogpagina van Odido, hierdoor kreeg hij haar gegevens in handen. Nadat zij ook nog een verificatiecode aan de hacker had doorgegeven, waardoor een extra beveiligingsstap kon worden omzeild, hadden de criminelen vrij spel.

"Toen stonden alle deuren open", aldus de politiewoordvoerder in de uitzending. Eenmaal in het interne systeem van Odido kon het hackerscollectief ShinyHunters eenvoudig data van meer dan zes miljoen klanten uit het systeem halen.

Odido weigerde te betalen

De hackers vroegen om een miljoen euro losgeld om publicatie van de klantgegevens te voorkomen, maar Odido weigerde dit te betalen. Daarna plaatste het collectief alle data, waaronder geboortedata, bankrekeningnummers, telefoonnummers en e-mailadressen, op het darkweb, een verborgen deel van het internet waarop veel criminele organisaties actief zijn.

Volgens de politie zijn de afgelopen maanden de slachtoffers van het lek op grote schaal bestookt met phishingmails in een poging geld afhandig te maken.

Explosies, beschietingen en bedreigingen: het is onrustig in Zaanstad. In nog geen twee maanden tijd zijn er op verschillende plekken al elf geweldsincidenten geweest. Ook afgelopen weekend was het raak. Bij een huis aan de straat Rode Zee werd 's nachts een Cobra naar binnen gegooid. "Het is hondsbrutaal, mensen zijn doodsbang", zegt Jan Hamming, burgemeester van Zaanstad.

De angst is ook terug te horen in de buurt rondom de Rode Zee, in het noordoosten van Zaandam. "Ik had al twee camera's hangen, maar dat is niet genoeg. Ik heb nu ook rolluiken besteld", zegt een buurtbewoner die graag anoniem wil blijven.

Hij heeft beelden van een beveiligingscamera in bezit die laten zien hoe het er afgelopen zaterdag aan toe ging. "Je ziet gewoon dat iemand op slippers aankomt, zichzelf filmt, een explosief naar binnen gooit en wegrent. Het maakt ze niks uit."

Meerdere conflicten

Ook op andere plekken in de stad zijn er de laatste tijd dus incidenten geweest. Zo was er een week geleden nog een explosie bij een woning aan de Zuiddijk, dicht bij het centrum van de stad. Dat pand was al gesloten, omdat er een week eerder een explosief werd gevonden dat niet was afgegaan.

Na een andere explosie, drie weken geleden bij een flat aan het Hof van Zaenden, zijn twee appartementen nog altijd niet bewoonbaar.

Volgens de politie zijn de incidenten niet allemaal aan elkaar te koppelen. "Er spelen op dit moment vier tot vijf verschillende conflicten die leiden tot deze ernstige geweldsincidenten."

In sommige gevallen gaat het om een conflict in de relationele sfeer, maar over het algemeen zijn de incidenten volgens de burgemeester drugsgerelateerd.

Overwegen om te verhuizen

Op de verschillende plekken in Zaanstad hoor je de impact van het geweld terug. Een aantal bewoners voelt zich zo onveilig dat zij overwegen om te verhuizen.

"Wij wonen hier nog maar net, maar er zijn veel incidenten. Ik wil echt weg hier. Dit is geen goede buurt", vertelde een bewoner van de flat aan het Hof van Zaenden tegen NH Nieuws.

Ook bewoners die al langer in Zaanstad wonen, herkennen dat gevoel. "Wat is er nu weer aan de hand?", vroeg een bewoner van de straat aan de Rode Zee zich afgelopen weekend af. "We wonen hier nu 56 jaar, we hebben het echt wel zien veranderen. We zouden wel wegwillen, maar waarnaartoe? Want het is voor mijn gevoel overal."

Op de plekken waar de incidenten zijn geweest, zijn door de gemeente camera's geplaatst. "Ik zie dat echt als een tijdelijke oplossing. Vanwege de school van onze kinderen kunnen wij hier niet weg, anders had ik dat allang gedaan. Het is niet meer leuk wonen hier."

Jonge verdachten

De politie heeft inmiddels negen verdachten aangehouden. Een groot deel van hen is jong. Een aantal is minderjarig, de jongste is 13 jaar. "We zien veel dat kinderen worden gebruikt als personeel van zware misdaad. De opsporing van de grote bazen die hierachter zitten, verdient daarom ook aandacht. Zij geven de opdrachten en moeten worden gepakt", zegt burgemeester Hamming.

Naast de maatregelen zoals het sluiten van een woning en extra cameratoezicht, wil de gemeente vooral inzetten op preventie met bijvoorbeeld de hulp van jongerenwerkers.

Kamal Qebayli is een van de teamleiders van Jongerenwerk Zaanstad. Het is volgens hem moeilijk te zeggen waar het recente geweld vandaan komt. Volgens hem gaat het in de gebieden waar zij actief zijn juist heel goed. "Maar dat betekent ook dat wij op andere plekken niet of minder aanwezig zijn."

Qebayli hoort via de jongerenwerkers ook terug dat jongeren worden geronseld voor gewelddadige klussen. "Wij proberen hen bewust te maken om daar niet in te trappen. We zetten in op talentontwikkeling. Dat dat gaat bloeien, zodat ze niet verleid worden voor andere dingen."

De burgemeester wil onderzoeken of het mogelijk is om op de onrustige plekken een gebiedsverbod in te stellen voor minderjarigen. Het is niet duidelijk of dat ook juridisch haalbaar is. "Wat mij betreft moeten we alles verkennen om te zorgen dat deze misdadige sector er niet meer in slaagt om kinderen 's nachts op straat te krijgen om bommen aan te leggen", aldus Hamming.

Rond de pijlers van de Hardenbergerbrug bij Nijkerk is dusdanig veel zand en grind weggespoeld dat de veiligheid van de constructie van de brug niet kon worden gegarandeerd. Dat is aan het licht gekomen bij nadere inspectie van de brug, meldt Rijkswaterstaat.

Eerder vandaag werd bekend dat de Hardenbergerbrug in de A28 om veiligheidsoverwegingen dicht moest voor het verkeer in beide richtingen. Ook de vaarroute en de wegen onder de brug werden afgesloten.

Volgens Rijkswaterstaat stonden in november reparatiewerkzaamheden gepland omdat eerder al geconstateerd was dat zand en grind waren weggespoeld, ook wel uitspoeling genoemd. Bij de laatste inspectie bleek de situatie volgens Rijkswaterstaat sneller te zijn veranderd en verslechterd.

Herstelwerkzaamheden

Samen met de gemeente Nijkerk wordt geprobeerd om zo snel mogelijk herstelwerkzaamheden uit te voeren. Wanneer die plaatsvinden, is nog onbekend. Tot die tijd blijft de snelweg A28 afgesloten.

Het verkeer wordt de komende periode omgeleid via Apeldoorn over de A50 en de A1. Automobilisten moeten rekening houden met een langere reistijd.

De Hardenbergerbrug werd gebouwd in de jaren 60.

Het lijkt iets uit een sciencefictionfilm: auto's die boven de weg vliegen om pakketjes of personen van A naar B te vervoeren. Nu het Nederlandse bedrijf Pal-V toestemming heeft gekregen om vliegende auto's te produceren, wordt dat mogelijk werkelijkheid.

De vliegende auto's zijn vooral bedoeld om personen te vervoeren. "Bijvoorbeeld hulpdiensten die snel naar een moeilijk bereikbaar gebied moeten", zegt algemeen directeur van Pal-V Robert Dingemanse.

De verwachting is dat de eerste vliegende auto's in 2028 de lucht in kunnen. Of dat ook op grote schaal in Nederland gaat gebeuren is volgens experts afwachten.

Zo ziet de vliegende auto eruit:

Het idee van een vliegende auto is niet nieuw. Al in 1842 vroegen twee uitvinders patent aan op een 'vliegend stroomrijtuig'. Sindsdien wordt er volop geëxperimenteerd.

De meeste van die experimenten strandden. "Rijden en opstijgen wanneer je maar wil, het klinkt geweldig", zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert. "Maar technisch is het ingewikkeld. En als het al lukt, moet het ook nog allemaal worden goedgekeurd."

Een paar voorbeelden van schetsen en prototypes van vliegende auto's, door de jaren heen.

Bij Pal-V duurde de goedkeuring jaren. Sinds 2020 mag het voertuig van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) de weg op. Het bedrijf hoopte daarna in 2021 het eerste commerciële model op de markt te brengen.

Dat werd later uitgesteld naar 2025 en uiteindelijk 2026. "Nu de goedkeuring van de Europese luchtvaartautoriteit EASA binnen is, starten we binnenkort echt met het produceren van de eerste auto's", zegt Dingemanse. "Die moeten we daarna nog een keer testen, om nogmaals aan te tonen dat we aan alle richtlijnen voldoen. Dat duurt nog zo'n anderhalf jaar."

Praktische bezwaren

De vliegende auto heeft naast drie wielen ook wieken, die tijdens het rijden ingeklapt zijn. Op een volle tank kan het toestel zo'n 500 kilometer vliegen.

"Het grote voordeel is dat ze ook de weg op mogen", zegt luchtvaartprofessor Jacco Hoekstra. "Door het ontwerp is weinig ruimte nodig om op te stijgen en te landen. En het is in serie te produceren, net zoals een auto. Bij grote aantallen kan het dan veel goedkoper worden dan het produceren van helikopters."

Toch betekent dat volgens Hoekstra niet dat er binnenkort massaal auto's gaan vliegen. Zo gelden voor vliegende auto's dezelfde regels als voor vliegtuigen. "Je mag niet zomaar overal vliegen", zegt Hoekstra. "En het Nederlandse luchtruim is vrij vol. Daar lopen ook andere bedrijven tegenaan, die bijvoorbeeld pakketjes willen laten bezorgen met drones."

Opstijgen en landen mag alleen op zogeheten airstrips, kleine vliegvelden met een eenvoudige landingsstrook. Daar zijn er nu ongeveer twintig van in Nederland. Maar volgens Hoekstra is het "niet ondenkbaar" dat er meer komen als de vraag toeneemt.

"Pal-V denkt bijvoorbeeld al na over het aanleggen van speciale vliegstrips naast tankstations. Dat lijkt nu misschien ondenkbaar, maar als de vraag groot genoeg is, maak je plaats. Dat gebeurde jaren geleden ook met elektrische oplaadpunten voor auto's."

Vooral handig in het buitenland

Een vliegende auto kost straks tussen de 299.000 en 499.000 euro. Inmiddels zijn de eerste 250 exemplaren verkocht. Omdat het bedrijf maximaal honderd auto's per jaar kan produceren geldt voorlopig een verkoopstop.

Ongeveer de helft van de bestellingen is volgens directeur Dingemanse gedaan door hulpdiensten zoals de brandweer, politie of defensie. "De rest is van specialisten die voor hun werk snel ter plekke moeten zijn, zoals onderhoudspersoneel. En er zijn een paar bestellingen voor privégebruik."

Op de Nederlandse brandweer na komen de bestellingen vooral uit het buitenland. "In Nederland hebben we een goed wegennet", zegt Melkert. "Maar dat is niet overal zo. Bijvoorbeeld in Noorwegen is het soms onmogelijk om snel aan de andere kant van een fjord te komen."

Ook in Nederland zijn volgens Melkert scenario's denkbaar waarbij het fijn is als hulpdiensten snel ter plaatse zijn. "Denk bijvoorbeeld aan de bosbranden van deze zomer, waarbij een inschatting moest worden gemaakt van de situatie. Maar je komt dan een heel eind met een klein vliegtuigje of een drone. Een vliegende auto is hier niet cruciaal."

Rechtszaak

Pal-V moet in 2027 voor de rechter verschijnen wegens een verdenking van fraude met NOW-coronasteun, wat een tegemoetkoming was voor de loonkosten in coronatijd. De Arbeidsinspectie en het Openbaar Ministerie vermoeden dat het bedrijf ten onrechte miljoenen aan coronasteun heeft ontvangen. Het bedrijf ontkent dat dat het geval was en zegt zich aan de regels te hebben gehouden.

De agenten die begin dit jaar bij een aanhouding bij station Utrecht Centraal geweld gebruikten, stonden in hun recht, meldt het Openbaar Ministerie. Er zal geen verder strafrechtelijk onderzoek naar de agenten volgen.

Een politieagent kreeg het in januari aan de stok met een vrouw onder het zogenoemde Bollendak naast het station. Op videobeelden die op sociale media rondgingen, was te zien hoe de agent de vrouw aan haar arm meenam en haar vertelde dat ze was aangehouden.

Een tweede vrouw liep erachteraan en filmde het voorval. Verschillende omstanders belemmerden de agent.

Wapenstokken en pepperspray

Er ontstond een chaotische situatie, waarbij de agent de omstanders met een wapenstok van zich afhield en een vrouw van zich aftrapte. Omdat de voet van de agent in de boodschappentas bleef haken, ontstond er een worsteling.

Andere agenten schoten te hulp en gebruikten hierbij wapenstokken en pepperspray. Een 23-jarige vrouw uit De Koog en een 39-jarige man uit Rotterdam werden uiteindelijk opgepakt.

Proportioneel en noodzakelijk

Volgens het Openbaar Ministerie stond het geweld in verhouding met de situatie. "De omstanders zijn meermaals gevorderd weg te gaan, maar luisterden hier niet naar", meldt het OM in een persbericht.

"Ook is door meerdere politieagenten vooraf gewaarschuwd voor geweld. Tot slot kan worden vastgesteld dat twee personen zich (fors) tegen hun aanhouding hebben verzet."

De trap van de agent was "proportioneel en noodzakelijk", vindt het OM. "Gezien de situatie moest de agent ruimte creëren voor de afhandeling van de aanhouding. Dat hij daarbij heeft gekozen voor het geven van een afhoudtrap, die bedoeld is als defensieve reactie om noodzakelijke afstand en ruimte te creëren, is niet onrechtmatig."

Onderduiken

Al eerder zei Yvonne Hondema, politiechef Midden-Nederland, dat de agenten "grotendeels goed" hadden gehandeld. De aanhouding noemde ze "terecht", maar de trap "escaleerde de situatie en dat is nooit het doel van politieoptreden".

Er volgden geen disciplinaire maatregelen voor de agent. Toch had het incident grote gevolgen voor hem. Hij moest vanwege ernstige dreigingen tijdelijk met zijn gezin onderduiken, meldde RTV Utrecht eerder.

De Duitse deelstaat Saksen-Anhalt is tot op het bot verdeeld. De ene helft heeft bij de deelstaatverkiezingen gestemd op de protestpartijen AfD en BSW en ziet die als de 'redding' van het land. De andere helft stemde vooral tégen de AfD, met een stem op midden- en linkse partijen, om de democratie te 'redden'. In het stadje Burg is de verdeeldheid voelbaar op straat.

Een groep mannen bespreekt de verkiezingsuitslag luidkeels op straat. Zij zijn zichtbaar blij met de AfD-overwinning. "Ik stem al jaren 'blauw' [de partijkleur van AfD], maar eindelijk worden meer mensen wakker", zegt een van hen. Een enkeling is nog niet tevreden: "Het resultaat had nog veel beter moeten zijn."

"Ik ben echt enorm geschrokken", zegt mevrouw Häberlein uit het naastgelegen dorpje Möser. Ze begrijpt niet dat juist Duitsland met zijn oorlogsverleden zo massaal kiest voor de AfD, die in Saksen-Anhalt door de veiligheidsdienst als rechts-extremistisch is bestempeld. "Men beseft niet in welke luxe we leven en hoe goed het gaat."

Haar moeder vluchtte in 1945 te voet en per veewagen uit Silezië, in het huidige Polen, op de vlucht voor het Sovjetleger. "Zij heeft mij en mijn kinderen altijd bijgebracht hoe belangrijk democratie is. De jonge generatie beseft niet wat ze aanrichten met een stem op de AfD." Zij vreest een herhaling van de geschiedenis.

De AfD haalde de meeste stemmen bij kiezers tussen 35 en 59 jaar (52 procent) en scoorde relatief lager bij jongeren en 70-plussers. Verder is de aanhang bovengemiddeld vaak man, praktisch opgeleid en laagbetaald.

Saksen-Anhalt is als voormalige DDR-deelstaat relatief arm, hoewel de verschillen met het westen steeds kleiner zijn geworden. De werkloosheid ligt boven het Duitse gemiddelde, de pensioenen en inkomens behoren tot de laagste van het land. De voedingsbodem voor politieke onvrede is sterker dan elders in Duitsland.

Burg is een stadje zoals er vele zijn in Saksen-Anhalt. Oude vakwerkhuizen afgewisseld met betonnen Plattenbau-flats, maar ook leegstand en gebroken ramen. De bevolking is relatief oud, doordat jongeren wegtrekken naar grotere steden. In Burg is de bevolking sinds de Duitse eenwording met 15 procent gekrompen. De AfD heeft hier bijna de helft van de stemmen gehaald.

Veel AfD-kiezers wijzen op problemen met immigranten, die de partij belooft op te lossen met massale deportaties. In Oost-Duitsland ligt het aandeel mensen met een migratieachtergrond relatief laag. "Dat moet zo blijven, we willen geen Duisburg of Berlijn worden", stelt een AfD-aanhanger.

In de winkelstraat loopt de Syriër Mohammed, die sinds twee jaar in Burg woont en als logistiek medewerker bij Amazon werkt. "Mensen zijn hier heel aardig tegen mij en willen dat ik blijf." Ook na de AfD-winst hoopt hij te blijven. "In Syrië is namelijk geen werk."

De meeste AfD-kiezers benadrukken dat "niet iedereen" weg moet, "zolang ze maar werken". Ook voelen mensen zich genoodzaakt te onderstrepen dat ze geen racist zijn. Kiezers die tegen AfD stemden, wijzen op het belang van buitenlandse arbeidskrachten. "Zonder hen stort de zorg in."

Waarschuwing aan Berlijn

Wat verder opvalt, is dat AfD-aanhangers hun stem vaak als "waarschuwing aan Berlijn" omschrijven. Niet iedereen is het eens met alle standpunten of extreemrechtse figuren in de partij, maar de 'oude partijen' hebben voor hen nog meer afgedaan.

Een man in een scootmobiel lijkt wél alle AfD-standpunten te onderschrijven. "Berlijn stuurt geld naar Congo en weet ik waar, terwijl het volk verhongert. De buitenlanders krijgen hier alles, maar voor mij is de benzine en gasrekening onbetaalbaar." Ook wil hij toenadering tot Rusland. "Van hen kunnen we goedkoop gas en olie krijgen."

Hij heeft alle vertrouwen in een AfD-regering. Daarvoor is echter steun nodig van de kleine protestpartij BSW, die nipt de kiesdrempel van 5 procent heeft gehaald.

Een BSW-kiezer in Burg wilde met haar stem vooral een anti-CDU-stem uitbrengen. "Zij zijn al zo lang aan de macht, het is tijd voor iets anders." Wat haar betreft mag BSW een coalitie met AfD aangaan. "Ik wil dat nieuwe partijen het eens proberen."

Zo'n door de AfD geleide deelstaatregering zal een groot politiek experiment worden. Een hoopvol experiment volgens de ene helft van Saksen-Anhalt, een zeer gevaarlijk experiment volgens de rest.

Zes verdachten in de zaak rond de moord op advocaat Derk Wiersum hebben in hoger beroep straffen tot elf jaar en drie maanden gekregen. Ze zijn veroordeeld voor lidmaatschap van een criminele organisatie en een aantal van hen ook voor poging tot moord op een ander slachtoffer, ruim een maand na de moord op Wiersum.

De advocaat werd op 18 september 2019 vermoord bij zijn huis in Amsterdam. Hij stond in de periode voor de moord een kroongetuige bij in het liquidatieproces Marengo. Voor de moord werden Moreno B. en Giërmo B. tot dertig jaar cel veroordeeld.

Een deel van de groep was volgens het gerechtshof in Amsterdam betrokken bij verkenningen voorafgaand aan de moord op Wiersum. Ook leverden ze auto's die gebruikt zijn door de schutters bij de moord.

Vijf van de verdachten die hadden geholpen werden vandaag ook voor een ander misdrijf veroordeeld: de mishandeling van een man in Utrecht op 30 oktober 2019. Hij was "met fors geweld met slagwapens in elkaar geslagen", oordeelt het hof, en liep een schedelbasisfractuur op. Pas toen omstanders ter plaatse kwamen, stopten ze met het geweld. Volgens het hof ging het om poging tot moord.

Hogere straffen

De straffen in hoger beroep zijn hoger dan het Openbaar Ministerie had geëist. Ook gaan ze verder dan het vonnis van de rechtbank. Die legde de verdachten in 2024 straffen tot zeven jaar cel op.

Het gerechtshof kwam tot hogere straffen dan de rechtbank omdat het hof het geweld tegen de man in Utrecht anders beoordeelt. De rechtbank achtte indertijd bewezen dat de verdachten schuldig waren aan poging tot zware mishandeling en deelname aan een criminele organisatie, maar sprak hen vrij van poging tot moord. Het gerechtshof doet dat nu niet.

Er is nog een zevende verdachte in de zaak rond de moord op Wiersum: Anouar T., een neef van Ridouan Taghi. Die werd door de rechtbank in 2024 veroordeeld tot 26 jaar voor het leidinggeven aan een criminele organisatie en medeplichtigheid aan de moord op Wiersum. T. stond nu niet terecht. Zijn zaak wordt op een later moment in hoger beroep behandeld.