NOS Nieuws - Algemeen

De Oekraïense president Zelensky heeft zich met de Noorse premier Store en de Finse premier Stubbe voorbereid op een belangrijk gesprek met de Amerikaanse gezant Witkoff. Dat gesprek vindt op dit moment plaats in de Noorse hoofdstad Oslo.

Het doel is te redden wat er te redden valt, nu de Amerikaanse steun aan Oekraïne in de oorlog tegen Rusland steeds verder afzwakt en president Trump steeds openlijker de kant van Rusland kiest.

Zelensky en de twee premiers geven na afloop een persconferentie. Volgens de Noorse regering zal Witkoff daar niet bij zijn.

Gesprek met Rubio

Zelensky sprak vandaag telefonisch met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio. "Het was een inhoudelijk gesprek, gericht op de dingen die ertoe doen", zei Zelensky op X. Hij sloot zijn bericht af met: "Dank je wel, Marco, voor het constructieve gesprek", maar het is onduidelijk of er iets concreets is afgesproken.

Sinds vorige week klaagt Oekraïne dat de VS niet altijd meer waarschuwt als Rusland ballistische raketten op Oekraïne afstuurt. Ook kan Oekraïne niet langer optimaal gebruikmaken van de militaire versie van het Starlink-satellietsysteem, wat het moeilijk maakt om Russische drones te onderscheppen. Daarnaast is er ook vertraging ontstaan in de levering van Amerikaans materieel voor luchtverdediging die door andere NAVO-landen wordt betaald.

In de tussentijd voert Rusland de aanvallen op Oekraïne op: het land wil Oekraïne op de knieën krijgen deze winter met aanvallen op de energie-infrastructuur.

Niet opzettelijk

Wat de vertraging in de levering van wapens betreft, zei minister Rubio dat er geen sprake is van opzet. Volgens persbureau Reuters en andere media zit de oorzaak van de vertraging bij Rubio's collega van Defensie Hegseth. Die zou nog moeten instemmen met de levering. Waarom hij dat nog niet heeft gedaan, is niet bekend.

Het verwijt dat er Oekraïners sterven doordat de VS niet altijd meer waarschuwt voor Russische raketten, noemt Rubio "schandalig" en "beledigend".

Kant van Rusland

President Trump deed gisteren opnieuw uitspraken die doen vermoeden dat hij de kant van president Poetin en Rusland heeft gekozen. Hij wil dat Oekraïne snel een staakt-het-vuren sluit met Rusland en vindt dat Oekraïne bereid moet zijn om vergaand toe te geven aan de Russische eisen.

Rusland doet het "goed" zei Trump, en Oekraïne volgens hem "niet veel". En: "Misschien is het tijd voor Zelensky om iemand anders te laten onderhandelen". Eerder zei hij al dat Zelensky moet opstappen.

Vrijdag zette Trump een pakket strafmaatregelen in de ijskast waar hij eerder al zijn handtekening onder had gezet.

Eerder doorkruiste hij zijn eigen sanctiebeleid tegen Rusland door honderdduizenden tonnen diesel bij dat land in te slaan. Vermoedelijk hoopte hij dat de dieselprijs in de VS daardoor zou dalen. Dat is belangrijk voor hem, omdat er in november in Amerika tussentijdse verkiezingen worden gehouden.

De Franse autoriteiten sturen zaterdag een uitgebreide politiemacht de straat op vanwege aangekondigde demonstraties. Premier Lecornu sprak vandaag in het parlement van een "forse" inzet.

Daarnaast wil de regering militairen inzetten om politieagenten af te lossen bij vaste bewakingstaken. De politietroepen worden dan vrijgemaakt voor ordehandhaving. Daarnaast overweegt de regering om bepaalde demonstraties te verbieden. Minister van Binnenlandse Zaken Nuñez zei vandaag dat het gaat om niet aangemelde demonstraties en demonstraties "die ongeregeldheden kunnen veroorzaken".

De aankondigingen volgen op de ongeregeldheden tijdens de landelijke protesten van afgelopen weekend. Er braken rellen uit bij de protesten tegen het regeringsbeleid en de stijgende kosten voor levensonderhoud. Afgelopen nacht bleef het rustig. In diverse steden was een avondklok van kracht.

Avondklokken

Premier Lecornu zei eerder dat de avondklok bijdroeg aan de rustige nacht. De avondklok is daarom komende nacht ook weer van kracht op plekken waar de lokale autoriteiten dat nodig vinden.

In het centrum van Lyon geldt opnieuw een avondklok van 21.00 uur tot 06.00 uur. Ook in Lille en omliggende gemeenten blijft het uitgaansverbod van kracht. In Bordeaux gelden de beperkingen in de wijken die het zwaarst werden getroffen door de plunderingen van 17 oktober. In Parijs was de avondklok afgelopen nacht van kracht in delen van het centrum, rond onder meer Place de la République en Les Halles.

Midden op de Sneeuwbalstraat in Amsterdam-Noord is nog een grote brandvlek te zien. Hier stonden gisteravond pallets in brand. Gemeentereinigers zijn druk bezig de sporen van een nieuwe avond vol onrust uit te wissen. Gisteravond werden stenen en glazen flessen naar de politie gegooid en brandjes gesticht op straat en in afvalcontainers. Drie verdachten zijn opgepakt.

De onrust begon afgelopen woensdag nadat bewoners een brief hadden ontvangen van burgemeester Halsema. Daarin stond dat hun alternatieve plan voor het traditionele vreugdevuur op oudejaarsavond is afgewezen.

Het vreugdevuur, dat meer dan 70 jaar een traditie was in de wijk, werd vorig jaar verboden vanwege veiligheidsrisico's. Bewoners stelden daarop voor om een kleiner vuur in een professionele container aan te steken. Ook dat ziet de burgemeester niet zitten.

"De brandweer staat nog steeds op het standpunt dat open vuren binnen de bebouwde kom te gevaarlijk zijn. Een vuur in een open container is ook een open vuur", schreef Halsema.

Angela Kraan staat naar de schoonmakers te kijken. Ze woont al 32 jaar in de buurt en ervaart nu al een week overlast van jongeren die een kat-en-muisspel beginnen met de brandweer. "Het is gewoon een drama. Het begint 's middags al met geluids- en stankoverlast. Ik kan niet meer naar buiten met mijn hond want die begint helemaal te trillen."

Ze begrijpt dat er veel boosheid is over het verdwijnen van de jarenlange traditie, maar heeft ook begrip voor Halsema. "Op oudejaarsavond een klein vuurtje op het veldje met wat vuurkorfjes eromheen zou moeten kunnen, maar de burgemeester wil dat niet omdat ze er niet van kan uitgaan dat het ook klein blijft. Dat is volgens mij het probleem."

Traditie

Lang niet alle bewoners vinden dat het vreugdevuur moet verdwijnen. Sommigen wijzen op de lange traditie en willen dat de gemeente alsnog een kleiner vuur toestaat. "Het gaat anders nog wel maanden duren hier. De burgemeester moet het alternatief toestaan." Een oudere man zegt: "Het is gewoon de Amsterdamse identiteit die kapot wordt gemaakt."

Niet iedereen denkt er zo over. Gerard Kampstra vindt dat burgemeester Halsema achter het verbod moet blijven staan. "Het is veel te gevaarlijk. In eerste instantie ging het goed op het veldje een stuk verderop, maar het werd steeds groter. Iedereen kwam, het was geen klein buurtfeestje meer. Tot een uur of twaalf bleef het dan rustig, maar daarna was het foute boel." Ook een klein alternatief vuur in een container ziet hij niet zitten. "Fikkie steken, het is over. Het is er de tijd niet meer naar."

Tegen een 55-jarige man uit Rijen is een celstraf van vijf jaar geëist voor het ernstig seksueel misbruik van jonge kinderen voor een camera. De man zou geld hebben betaald voor het live kijken naar misbruik van kinderen uit arme landen, dat op zijn verzoek werd gepleegd.

Een speciaal opsporingsteam van de politie kreeg in maart dit jaar een melding uit de Verenigde Staten dat een Nederlandse gebruiker via meerdere accounts op online platforms zocht naar livestreams van misbruik van kinderen.

In de periode van juli tot oktober 2025 zou de verdachte met 1369 andere accounts contact hebben gezocht. Uit de door de Amerikanen verzamelde chats en videogesprekken blijkt volgens het OM dat er in opdracht van de verdachte in augustus daadwerkelijk seksuele handelingen bij twee kinderen zijn uitgevoerd.

'Dochter'

Livestreams van kindermisbruik waar mannen uit westerse landen naar kijken (live distant abuse) is een toenemend en zorgelijk fenomeen, schrijft het Openbaar Ministerie.

Uit het onderzoek blijkt dat de verdachte 25 accounts zou hebben. Via die accounts vraagt hij zijn contacten om "videocontact via een 'exclusieve' omgeving", aldus het OM. De man vraagt of ze een dochter hebben en of ze daarmee een show willen doen. Hij zou daarbij een voorkeur hebben voor jonge meisjes tussen de 0 en 8 jaar.

De politie wist via het IP-adres de identiteit van de verdachte uit Rijen te achterhalen. Hij werd eind april aangehouden.

Beeldmateriaal

Ook staat de man terecht voor het hebben van beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik. Op in beslag genomen gegevensdragers zijn niet alleen beelden van seksueel misbruik met kinderen te zien, maar ook met levensechte poppen van kinderen. Ook die poppen en beelden zijn strafbaar, zegt het OM.

Het Openbaar Ministerie omschrijft het misbruik als vergaand. De verdachte zou in een van de chats erop aandringen dat een vrouw seksuele handelingen verricht bij een zeer jonge jongen, "en dat ze dat goed moest laten zien voor de camera". De officier van justitie noemt de beelden en teksten schokkend.

"Verdachte heeft gedurende ongeveer 6 maanden veelvuldig geprobeerd om ten koste van jonge, weerloze kinderen zijn seksuele lusten te bevredigen", aldus de officier.

Echte slachtoffers

De verdachte wordt in de zaak als pleger van het misbruik gezien omdat, hoewel het op afstand was, het op zijn aanwijzingen zou zijn gebeurd.

De officier benadrukt dat het misbruik daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. "Er zijn op de wereld daadwekelijk kinderen slachtoffer geworden van ernstig seksueel misbruik. Dat we de naam niet kennen van het kind en dat we niet weten waar het woont, maakt daarvoor geen verschil."

De man is in 2001 al veroordeeld voor het hebben van beelden van kindermisbruik. Dat geldt als strafverzwaring bij de eis. Het OM vraagt naast de celstraf om behandeling voor de man.

De NOS heeft de advocaat van de verdachte gevraagd om een reactie, maar die zegt in het belang van zijn cliënt geen toelichting te geven op de strafzaak.

Over twee weken doet de rechter uitspraak.

Een dikke laag giftige rook hangt boven het westen van Indonesië. Op sociale media delen inwoners van Palangkaraya, in Kalimantan, beelden van hun stad gehuld in een oranje deken. Mensen op straat dragen mondmaskers, een enkeling loopt rond met een gasmasker.

Bijna 2 miljoen hectare natuur ging dit jaar al in vlammen op in Indonesië. De branden begonnen in juni, zijn onvoorstelbaar groot en rookwolken zetten een aanzienlijk deel van Zuidoost-Azië 'blauw'. Hulpdiensten proberen al maanden de vlammen te temmen, maar zonder succes. Alleen de moessonregens kunnen de natuurbranden nog doven en dat kan nog wel even duren.

"We denken dat het nog wel een paar weken droog zal blijven", vertelt hoogleraar natuurbranden Guido van der Werf van de Wageningen Universiteit. Ergens in november of misschien pas in december zal het stevig gaan regenen, denkt hij. "Dan stopt het ook. De veenbranden zullen nog een paar weken doorsmeulen, maar dan stopt het grote afbranden."

De huidige branden in Indonesië hebben alles te maken met El Niño. Door dat weerfenomeen veranderen de passaatwinden, die normaal gesproken over de evenaar van oost naar west waaien. Dat heeft grote gevolgen voor de neerslag in Indonesië. Dit jaar is er sprake van een historisch zware El Niño, redelijk vergelijkbaar of zelfs zwaarder dan die van 1997-1998.

"Normaal gesproken komt de lucht vanuit de Stille Oceaan richting Indonesië. Dus die is vrij vochtig", gaat Van der Werf verder. "Daardoor regent het veel in Indonesië. Tijdens de El Niño stopt die passaatwind eigenlijk. Dat betekent dat die vochtige lucht niet meer wordt aangevoerd en daardoor blijft het heel lang droog in Indonesië."

Die droogte biedt ideale omstandigheden voor enorme branden. Branden zijn gebruikelijk in Indonesië rond deze tijd van het jaar. Boeren branden stukken land kaal om de grond vrij te maken voor landbouw. Van oorsprong een traditionele manier van grondbeheer voor kleine boeren.

Alleen nu het zo droog is, slaan de branden over naar bijvoorbeeld het naastgelegen bos. De uitslaande branden zijn niet meer te controleren.

Van der Werf: "Je hebt tropisch bos. Daar willen mensen vanaf en de goedkoopste manier is in de fik steken. Wij zien brand als gevaar, maar daar is brand een middel om te ontbossen." Tegelijkertijd zien ook de boeren wel in dat de gevolgen hiervan heel groot zijn. "Die boeren zitten er dubbel in. Aan de ene kant hebben ze het nodig als middel, om te ontbossen. Aan de andere kant zien ze ook hoe de bevolking eronder lijdt."

Niet alleen boeren gebruiken vuur. Slash-and-burn, zoals het heet, wordt ook veel gebruikt door grote palmoliebedrijven, om grond vrij te maken voor nieuwe plantages. Het is officieel verboden, maar handhaving ontbreekt.

Giftige deken

De branden zijn een probleem, de rook die ze produceren een net zo groot probleem. Het vliegverkeer is ontregeld, scholen zijn gesloten en in Makassar gingen honderden studenten de straat op, omdat ze willen dat de regering meer doet. Niet alleen in Indonesië is hier onvrede over. Singapore en Maleisië zitten al maanden in de rook, tot grote woede van de buurlanden, die willen dat de Indonesische regering ingrijpt. Onder druk van protesten in binnen- en buitenland zijn een aantal mensen en bedrijven aangeklaagd voor het veroorzaken van de branden.

"Dit zijn hele grote concentraties rook. Het is heel slecht voor de gezondheid van mensen", legt hoogleraar Van der Werf uit. "Je ogen gaan ervan tranen, je wordt misselijk." Zelf merkte hij dat jaren geleden eens tijdens veldwerk in Indonesië. Toen kon hij de overkant van de straat niet zien door de dichtheid van de rook. "Wij konden toen weg, maar de lokale bevolking zit er maandenlang in."

De luchtkwaliteit boven Singapore, Kuala Lumpur en Borneo zit inmiddels in de categorie gevaarlijk. Singapore was de afgelopen weken meermaals de stad met de slechtste luchtkwaliteit ter wereld. Alleen al in Indonesië hebben zich in de afgelopen weken zo'n 300.000 mensen gemeld met luchtweginfecties.

De branden brengen de regio terug naar 2015, toen ging bijna 3 miljoen hectare natuur in vlammen op. Hoewel er op korte termijn weinig tegen de branden te doen is, kunnen er op lange termijn wel degelijk maatregelen worden getroffen. "Er zijn na 2015 heel veel nieuwe regels bij gekomen", vertelt Van der Werf. "Die regelgeving is nog niet heel effectief, maar er kan nog wel meer gedaan worden."

Regels en handhaving gaan de huidige branden niet stoppen. Dat kan alleen de moesson. Voorlopig kunnen de Indonesiërs en hun buurlanden niets anders dan afwachten tot de regen komt.

De student aan de Universiteit Maastricht van wie eerder werd gedacht dat hij op een video betrokkenheid bij de Hamas-aanslagen van 7 oktober 2023 erkende, blijkt verkeerd geciteerd. In de video op Instagram lijkt hij "This is me" te zeggen, wijzend naar gemaskerde jihadisten op een televisie. De NOS stelt nu vast dat hij in de video Arabisch spreekt, en geen Engels, en ook dat hij geen betrokkenheid erkent.

Veel media berichtten eind september dat de student was geschorst door de Universiteit Maastricht. Aanleiding was een inmiddels van Instagram verwijderde video, waarover ook de NOS meldde dat de woorden "This is me" erop te horen waren. De student wijst naar beelden van nieuwszender Al Jazeera op televisie, steekt zijn duim op en praat tegen iemand die naast hem op de bank zit.

Arabisch dialect

Antropoloog en vertaler Arabisch Rahma Bavelaar meldde begin oktober via de Limburgse omroep L1 als eerste dat zij op de beelden Arabisch hoort, en geen Engels. De student zou geen "This is me" zeggen, maar "tasheshni", wat volgens haar in een lokaal dialect iets betekent als 'neem me mee naar buiten'. Het gaat volgens Bavelaar om een specifiek Arabisch dialect dat onder meer in Gaza wordt gesproken.

Nadere bestudering van de beelden brengt ook de NOS tot de conclusie dat de student in de video geen Engels spreekt. Bronnen in Gaza, die het Gazaanse dialect spreken, twijfelen niet. Zij horen Arabisch, en geen "This is me". En dus ook geen erkenning van de student dat hij betrokken was bij Hamas of bij de aanslagen van 7 oktober 2023.

Mede door de slechte geluidskwaliteit blijft het voor Arabisch sprekende mensen met wie de NOS naar de beelden keek moeilijk vast te stellen wat de student dan wel zegt.

Volgens het European Legal Support Center, dat de student vertegenwoordigt, ontkent de student zelf categorisch dat hij "This is me" zegt. Hij gebruikt naar eigen zeggen inderdaad het Arabische woord "tasheshni", een uitdrukking die volgens hem lokaal veel wordt gebruikt.

Veiligheidscontrole

De video werd door media opgepikt nadat het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël (CIDI) de Instagramvideo van de student had gedeeld. Het CIDI komt op voor de belangen van Israël en de Joodse gemeenschap. Op X uitte de organisatie zorgen over de veiligheidscontroles die studenten ondergaan die in Nederland komen studeren. Het CIDI schreef dat de student in de video terrorisme verheerlijkt.

De Universiteit Maastricht maakte na een gesprek met de student de schorsing ongedaan en sprak van een misverstand. Ook het Openbaar Ministerie kwam na onderzoek begin oktober tot de conclusie dat er geen aanleiding is te veronderstellen dat de student betrokken was bij de aanslagen van 7 oktober.

Kamervragen

Kamerleden van de Groep Markuszower stelden Kamervragen over de aanwezigheid van de student in Nederland. In antwoord verwees minister Van den Brink van Asiel en Migratie naar het oordeel van het Openbaar Ministerie.

De student kwam in juni dit jaar naar Nederland als lid van een groep van 47 Palestijnen die met een werk- of studievisum voor Nederland Gaza konden verlaten. Om deze reis te ondernemen, moeten de Gazanen ook door Israël reizen en toestemming hebben van Israël om de grens van Gaza over te steken. Israël voert zware veiligheidscontroles uit voordat Gazanen deze toestemming krijgen.

Inwoners van het Zeeuwse Rilland klagen al weken over de postbezorging in hun dorp. Sommigen hebben al drie weken geen brief meer in de bus gehad, bij anderen wordt alleen verkeerde post bezorgd. PostNL herkent de problemen en werkt aan een oplossing.

Voor sommigen, voornamelijk oudere inwoners van het dorp, is het een lastige situatie. Een vrouw die haar auto had laten repareren in Noord-Brabant ontving de rekening maar niet in de brievenbus. Ze is toen naar Bergen op Zoom gereden om ter plekke te betalen. "Die mensen willen ook hun geld. Ik weet niet hoelang het nog duurt voordat ik post krijg", zegt de vrouw bij Omroep Zeeland.

Een andere inwoonster mist vooral haar televisiegids en de Libelle. "Daar betaal je allemaal voor", zegt de vrouw. Sommigen maken zich zorgen. "Ligt mijn post bij andere mensen? Ligt het ergens op een depot? Ik weet helemaal niks", zegt een ander.

Drie postbezorgers weg

Sinds juli van dit jaar bezorgt PostNL brievenbuspost binnen twee werkdagen, in plaats van de volgende werkdag. Daarom zijn veel kleinere depots in het land samengevoegd of gesloten. Het lokale depot in Rilland verdween ook, waardoor de drie vaste bezorgers in het dorp voortaan naar het depot in het verderop gelegen Krabbendijke moeten voor de post.

Volgens Omroep Zeeland betekent dat zo'n 20 minuten extra heen en terug fietsen met zware post op een gewone fiets. De bezorgers zouden bovendien geen recht hebben op een elektrische fiets omdat de afstanden daarvoor te klein zijn. Als gevolg daarvan stopten de drie vaste bezorgers allemaal gelijktijdig met hun werk in Rilland, schrijft de omroep.

Een woordvoerder van PostNL kan niet ingaan op de persoonlijke situatie van de drie bezorgers, maar zegt onder meer: "Extra reistijd tijdens de bezorgroute, bijvoorbeeld om extra posttassen op te halen, is werktijd en wordt vergoed".

'Niet zoals het hoort'

De woordvoerder erkent dat er inderdaad signalen binnenkomen over de gebrekkige postbezorging in Rilland. "Dat is vervelend voor de betrokken inwoners en niet zoals het hoort."

PostNL belooft beterschap en zegt dat er extra controles worden uitgevoerd. Ook wordt een andere bezorger ingezet. "We blijven hier bovenop zitten en besteden extra aandacht aan de bezorging, zodat deze weer goed en volgens planning verloopt."

De onderlinge verhoudingen tussen De Amerikaanse president Trump en de Oekraïense president Zelensky hebben een nieuw dieptepunt bereikt en de Amerikaanse steun aan Oekraïne in de oorlog brokkelt in rap tempo af. Na de dieseldeal met Poetin vorige week, schrapte Trump dit weekend een groot sanctiepakket tegen Rusland, en ondertussen werkt het starlinksysteem op halve kracht.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wat is nu wijsheid voor president Zelensky, die zelf ook steeds openlijker afstand neemt van Trump?

Bob Deen, Oost-Europa-deskundige en directeur van Instituut Clingendael, geeft in de podcast zijn analyse.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De Britse luchtmacht gaat het Saudische luchtruim beschermen tegen aanvallen van de Houthi's. Het land stuurt onder meer een aantal Typhoon-straaljagers naar Saudi-Arabië. Volgens het ministerie van Defensie gaat het om een missie met een defensief doel: de straaljagers zullen geen aanvallen uitvoeren.

De steun volgt op een verzoek van de Saudische regering. Behalve gevechtsvliegtuigen sturen de Britten ook een transportvliegtuig en een onbekend aantal militaire adviseurs naar Saudi-Arabië. De bedoeling is dat Houthi-aanvallen vanuit buurland Jemen op infrastructuur en steden worden afgeslagen.

Situatie geëscaleerd

Saudi-Arabië steunt in Jemen de internationaal erkende regering en wordt daarom bestookt door de Jemenitische Houthi-strijders. De laatste tijd hebben de Houthi's het geweld opgevoerd, naar eigen zeggen als vergelding voor aanvallen op Houthi-doelen in Jemen.

Bij een aanval gisteren op een militair kamp in het zuiden van Jemen zijn 73 personen omgekomen. Dat maakt het de dodelijkste aanval sinds de recente escalatie in het land. De slachtoffers zijn allemaal nieuwe rekruten tussen de 18 en 20 jaar oud.

Onder meer luchthavens in Saudi-Arabië en energiecentrales waren deze maand het doelwit van de Houthi's, met doden tot gevolg. Die recente aanvallen vanuit Jemen bewijzen dat de Britse missie nodig is, zegt minister Streeting van Defensie. "Dit laat zien dat de Houthi's de situatie in de regio laten escaleren."

'Ingreep ook nuttig voor Britten'

Streeting wijst erop dat een escalatie van het geweld in het olierijke Midden-Oosten ook kan leiden tot gevolgen in het Verenigd Koninkrijk. "Het drijft de kosten van het levensonderhoud op, verstoort de energievoorziening en veroorzaakt hogere kosten voor Britse bedrijven."

Het Verenigd Koninkrijk geeft Saudi-Arabië al langer defensieve steun in de strijd tegen de Houthi's. Zo kunnen Saudische gevechtsvliegtuigen gebruikmaken van Britse tankvliegtuigen om in de lucht bij te tanken. Die steun is met ingang van vandaag verlengd met negentig dagen.

Wat vind jij van de app en website van de NOS?

Wat doen we goed? Wat kan er beter? We zijn benieuwd naar jouw mening. Vul de enquête in via deze link.

Gerard Joling stopt na ruim 21 jaar met de optredens van De Toppers in Concert. Dat heeft de zanger bekendgemaakt op Instagram. Het voelt volgens de zanger als "de juiste beslissing".

De 66-jarige artiest zegt dat hij zich gaat richten op zijn televisiewerk en eigen optredens. Volgens Joling is het geen makkelijke beslissing geweest. "Ik ben ongelooflijk trots en dankbaar dat ik dit jaren heb mogen doen. Het zal mij waarschijnlijk nooit meer gebeuren dat ik in zo'n grote arena sta, maar ik heb ervan genoten."

De Toppers-concerten in de Johan Cruyff Arena in Amsterdam zijn ieder jaar uitverkocht. Het idee ontstond toen René Froger zijn collega's Gordon en Gerard Joling tijdens een optreden het podium op kreeg. Dat was opmerkelijk, omdat Gordon en Joling ruzie hadden, die ze publiekelijk met elkaar uitvochten.

Auto-immuunziekte

In 2005 volgde de eerste officiële editie van De Toppers in Concert, waarbij Gordon, Joling en Froger twee dagen op rij in de Arena stonden. De bezetting van de groep is de afgelopen jaren hier en daar veranderd, maar sinds 2017 bestaat de formatie uit Jeroen van der Boom, René Froger, Gerard Joling en Jan Smit. Bedenker Froger is er altijd bij geweest.

Froger maakte onlangs bekend dat hij aan een auto-immuunziekte lijdt, waarvoor hij wordt behandeld. Het is nog niet bekend of de ziekte van Froger van invloed gaat zijn op de komende concertreeks van de Toppers volgend jaar mei.

De bezetting van de Toppers tot en met 2025:

Wat vind jij van de app en website van de NOS?

Wat doen we goed? Wat kan er beter? We zijn benieuwd naar jouw mening. Vul de enquête in via deze link.

De gezamenlijke kerken zijn een actie begonnen om tijdelijk vluchtelingen op te vangen. Ze roepen plaatselijke kerken en parochies op om statushouders onderdak te bieden in bijvoorbeeld een bijgebouw van de kerk of een lege pastorie.

Actie Onderdak is een initiatief van de Raad van Kerken in Nederland. Daarbij zijn negentien christelijke kerken en organisaties aangesloten, waaronder de Rooms-Katholieke Kerk, de protestantse PKN en de gereformeerde NGK. De Raad van Kerken spreekt van "een interkerkelijke actie in de volle breedte".

De actie richt zich op statushouders. Die hebben weliswaar een verblijfsvergunning, maar ze krijgen vaak geen woning in de aan hen toegewezen gemeente. Dat komt mede door de vastzittende woningmarkt.

Daardoor blijven statushouders noodgedwongen langer in een asielzoekerscentrum wonen en dat leidt weer tot een tekort aan plekken voor nieuwe asielzoekers. Het initiatief is volgens de Raad van Kerken dan ook bedoeld om ruimte te creëren voor mensen die nieuw aankomen in azc's.

Onderdak voor drie maanden

Alle lokale kerkenraden en parochiebesturen hebben vandaag een brief gekregen. Daarin staat de vraag of ze voor een periode van drie maanden een plek kunnen bieden aan gezinnen met statushouders die wachten op huisvesting in de betreffende plaats. Vijf kerken lieten vandaag weten dat ze mee willen doen met de actie.

Het idee is dat de statushouders hun nieuwe omgeving vast leren kennen, zegt de Raad van Kerken. Het is volgens de raad ontstaan "vanuit gastvrijheid, barmhartigheid en solidariteit".

'Minister is enthousiast'

De Raad van Kerken zegt het plan te hebben besproken met asielminister Van den Brink. Die draagt het plan volgens de raad "een warm hart" toe.

Het plan is uitgewerkt in samenwerking met het ministerie en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het COA draagt er volgens de raad zorg voor dat de statushouders na drie maanden kunnen doorstromen naar een nieuwe plek.

Het Rotterdamse Pro-raadslid Kevin van Eikeren moet verschillende uitspraken over ondernemer Wim Beelen rectificeren. Dat heeft de rechtbank in Den Haag bepaald. Van Eikeren noemde Beelen onder meer een proleet en een patjepeeër. Multimiljonair Beelen, onder meer bekend van het Rotterdamse attractiepark Spelen bij Beelen, spande vervolgens een zaak aan.

Van Eikeren had onder meer op radio bij de regionale omroep Rijnmond gezegd dat Beelen met zijn pretpark "de samaritaan speelt" terwijl het hem "puur om het geld gaat". Daarnaast zei Van Eikeren dat Beelen in Amsterdam geprobeerd heeft om politieke partijen om te kopen door hoge donaties te doen.

Het raadslid moet van de rechter binnen 72 uur een bericht op Instagram en LinkedIn plaatsen waarin hij erkent dat zijn uitingen onrechtmatig waren.

1850 euro

Beelen had het raadslid voor de rechter gedaagd omdat de uitspraken zijn reputatie en zakelijke contacten zouden schaden. De rechtbank vindt dat het Pro-raadslid onvoldoende heeft onderbouwd dat Beelen een speculant zou zijn. Naar het oordeel van de rechter heeft Van Eikeren persoonlijke meningen als feiten gebracht. Omdat Beelen in het gelijk is gesteld, moet Van Eikeren de kosten van het proces betalen. Die bedragen ruim 1850 euro.

Tijdens de zitting in het kort geding, eerder deze maand, sprak de rechter nog de hoop uit dat de mannen het onderling konden uitpraten, maar dat lukte niet. Daarom heeft de rechter nu een oordeel geveld.

Dwangsom

Beelen eiste ook dat Van Eikeren zich in de toekomst van soortgelijk commentaar onthoudt. Voor elke overtreding wilde hij dat een dwangsom van 17.500 euro zou worden opgelegd. Daar gaat de rechtbank niet in mee.

Ondernemer en miljonair Wim Beelen nam in Rotterdam-Zuid het noodlijdende pretpark Rivoli over van Hennie van der Most. Het park heette eerst Spelen bij Beelen, maar is inmiddels omgedoopt tot Zuidyard.

In Frankrijk is een man gearresteerd die verdacht wordt van het stichten van een brand in het stadhuis van Limoges, afgelopen zaterdag.

Franse media melden op basis van een bron dicht bij het onderzoek dat hij op een lijst staat van de Franse veiligheidsdienst vanwege banden met een links-extremistische beweging.

De man is bekend bij de politie omdat hij in het verleden geweld tegen agenten heeft gepleegd. Volgens sommige Franse media is de man 34 jaar oud, andere media schrijven dat hij 40 jaar oud is.

Ongeregeldheden

Protesten tegen de hoge kosten van het levensonderhoud leidden afgelopen weekend tot grote ongeregeldheden in veel plaatsen in Frankrijk.

Ook in Limoges brak geweld uit in het stadscentrum. Enkele relschoppers drongen het stadhuis binnen en staken het in brand.

Daarbij stortte een klokkentoren in die op de monumentenlijst staat.

De Franse anti-terreureenheid doet onderzoek naar de brand in het stadhuis.

Nederland heeft het minimale doel voor gas behaald om de winter uit te zingen. Staatsbedrijf Energiebeheer Nederland (EBN) meldt dat de gasopslag voor 64 procent gevuld is. Daarmee voldoet Nederland aan de minimale Europese eis.

EBN was twee maanden geleden door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat gevraagd om te helpen de gasvoorraad aan te vullen. Normaal wordt dit door commerciële energiebedrijven gedaan in de zomer, als de gasprijs laag is. Maar door de oorlog in het Midden-Oosten waren de gasprijzen naar recordhoogte gestegen.

Nederland wilde de gasvoorraad deze winter voor 80 procent gevuld hebben. Maar in augustus bleek dit met een vulgraad van 45 procent niet meer haalbaar. Daarom werd het doel verlaagd naar de eis van 64 procent die de Europese Unie lidstaten oplegt.

Vermoedelijk gaat het verder vullen van de opslagen nog wel door. De Gasunie meldt vandaag dat de voorraad al is doorgestegen naar 65,5 procent.

Een fietser is vanochtend in een betonnen put gevallen op straat in Eindhoven. In de straat wordt aan het riool gewerkt. De weg was daarom afgezet met borden.

De vrouw is door de hulpdiensten uit het gat gehaald en met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Hoe het nu met haar gaat, is onbekend.

Borden

De weg is vanwege de werkzaamheden enkele weken afgesloten voor verkeer. Automobilisten kunnen momenteel niet door de straat rijden. Volgens Omroep Brabant negeren tientallen fietsers echter de borden en fietsen ze toch over de straat of via het fietspad om de opengebroken putten heen.

Volgens de omroep waren de gaten eerder afgezet met extra bouwhekken. Die waren net weggehaald omdat de straat vandaag weer wordt dichtgemaakt. De politie en gemeente doen onderzoek naar het ongeval.

Gat onder container

Gisteren viel een man in Den Bosch in een metersdiep gat onder een ondergrondse container. De oudere man raakte daarbij gewond. Het is niet bekend hoe het nu met hem gaat.

Volgend jaar wordt reizen met de trein opnieuw een stuk duurder. Gemiddeld gaat de prijs van een treinkaartje bij NS met 4,7 procent omhoog.

De "inkomsten uit treinkaartjes zijn nodig om nieuwe comfortabele treinen aan te schaffen, de gestegen kosten te betalen en te blijven investeren in goede voorzieningen", zegt Daan Schut, die in de raad van bestuur van NS verantwoordelijk is voor de tarieven.

Reizen in de daluren wordt wel voordeliger. Reizigers kunnen met zogeheten PrijsTijd Deals in plaats van 60 procent, maximaal 80 procent korting krijgen op een treinkaartje, meldt NS.

In de loop van volgend jaar komen deze treinkaartjes op de dag zelf beschikbaar. Nu moeten reizigers nog minimaal een dag van tevoren boeken.

De treinvervoerder wil ook met de overheid in gesprek over een "eventueel vervolg" van het zomerabonnement waarmee reizigers in de zomermaanden voor 49 euro per maand onbeperkt in de daluren en weekenden konden reizen.

Railrunner

Niet alle prijzen gaan omhoog. Zo blijft de prijs gelijk van een Railrunner, waarmee kinderen voor 2,50 euro onbeperkt kunnen reizen.

Ook blijven het Kids Vrij-abonnement waarmee kinderen tot en met 11 jaar gratis meereizen en het Dal Voordeel-abonnement voor jongeren tussen de 12 en 17 jaar gratis.

Prijzen al jaren omhoog

Dit jaar zijn de prijzen van treinkaartjes gemiddeld met 6,52 procent gestegen, ongeveer evenveel als in 2025. Het jaar daarvoor, in 2024, gingen de prijzen niet omhoog dankzij compensatie van de overheid (120 miljoen euro).

Vorig jaar maakte NS voor het eerst in jaren weer winst. Meer mensen namen de trein waardoor de spoorvervoerder zwarte cijfers kon schrijven met een nettowinst van 380 miljoen euro. NS had in 2024 nog te maken met een verlies van 141 miljoen euro.

NS kampte jarenlang met tegenvallende resultaten. Na de coronapandemie keerden niet alle treinreizigers terug, vanwege het vele thuiswerken. Ook stegen de kosten harder dan de inkomsten. Zo gingen onder meer de lonen en de kosten voor materieel omhoog.

Abonnementhouders

Reizigersorganisatie Rover is enthousiast over de kortingdeals waarmee reizigers voortaan tot 80 procent korting kunnen krijgen. Ook is Rover tevreden dat NS hun advies overneemt om deze kaartjes met flinke kortingen ook op de dag van vertrek aan te bieden.

Dit is vooral goed nieuws voor reizigers die maar af en toe de trein pakken, zegt Rover-directeur Daan Zieren. "Mensen beslissen heel vaak pas op de dag zelf wanneer ze van A naar B reizen. Als er op dat moment nog voldoende plek is in een rustige trein, is het logisch dat je die reiziger ook dan beloont met een voordeliger tarief."

Maar het steekt bij Rover dat abonnementhouders niet kunnen profiteren van deze hoge kortingen terwijl zij al jarenlang hogere kosten op hun bordje krijgen.

Inflatie

In de nieuwe ticketprijzen die vanaf 2027 gelden, zit onder meer een eerder afgesproken zogeheten inhaalindexatie verwerkt over de inflatie in de jaren 2020 tot 2023. Destijds gingen de tarieven nog minder hard omhoog dan de inflatie.

Zo was de inflatie over heel 2022 vastgesteld op 10 procent terwijl de prijs voor een treinkaartje gemiddeld met 1,8 procent omhoog ging. De reizigersorganisatie is niet te spreken over de zogeheten inhaalindexatie.

"Nu NS eindelijk weer reizigersgroei ziet, wordt de reiziger weer gestraft met een grote tariefverhoging", zegt Rover-directeur Zieren. "Door steeds maximaal gebruik te maken van de ruimte die NS krijgt om tarieven te verhogen, houdt het bedrijf zelf verdere reizigersgroei tegen."

Bij een golf van droneaanvallen in Sudan zijn de afgelopen dagen volgens medisch personeel en mensenrechtenorganisaties meer dan 160 mensen omgekomen.

Ook in de hoofdstad Khartoem vielen doden. Daar kwamen bij een droneaanval van de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) drie kinderen om.

In Khartoem was het juist de laatste tijd relatief veilig en zijn niet vaak drone-aanvallen. De stad is in handen van het regeringsleger en de frontlinie is best ver weg. Maar de RSF heeft drones die lange afstanden kunnen afleggen.

De meeste dodelijke slachtoffers vielen in de stad Abyei in het zuidwesten van Sudan. Zeker 80 mensen kwamen daar om het leven toen een drone insloeg bij een verkeersknooppunt.

Mensen stonden daar te wachten op vervoer naar huis nadat ze naar de markt waren geweest. Ook raakten zeker 19 mensen gewond. Deze aanval wordt toegeschreven aan de regering omdat die plaatsvond in gebied dat in handen is van de RSF.

Dodelijker en onvoorspelbaarder

In Sudan vechten het regeringsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) al ruim drie jaar tegen elkaar. De burgeroorlog brak uit nadat de leiders van beide partijen samen een staatsgreep hadden gepleegd en het daarna niet eens werden over de verdeling van de macht.

Door de komst van drones zijn de aanvallen dodelijker en onvoorspelbaarder geworden. Drones worden op heel veel vlakken ingezet. Om infrastructuur aan te vallen bijvoorbeeld, water- en elektriciteitscentrales, dammen. Maar er worden ook heel veel burgerdoelen geraakt, zoals vluchtelingenkampen.

Volgens een recent rapport van de Verenigde Naties zijn er in de eerste vijf maanden van dit jaar ongeveer 1000 mensen in Sudan om het leven gekomen bij die drone-aanvallen.

Hele leven ontwricht

De twee partijen krijgen de drones uit het buitenland. Die van het regeringsleger uit Iran en Turkije en volgens Sudanese media recent ook uit Pakistan. De paramilitairen gebruiken Chinese drones die via smokkelroutes door de Verenigde Arabische Emiraten het land binnen zouden komen.

De komst van drones betekent voor de bevolking van Sudan dat hun hele leven wordt ontwricht. Aan de frontlinie waar de meeste drones worden ingezet hebben mensen soms eigen bunkers gegraven bij hun huis, ze moeten ook constant op de vlucht en raken hun onderdak kwijt. Mensen durven soms niet meer naar de markt of naar hun land om het te bewerken. En dit duurt al 3,5 jaar.

Een leerling van het Fons Vitae Lyceum in Amsterdam hoeft niet over te gaan naar de tweede klas van de havo. Dat heeft de rechter bepaald in een zaak die de moeder van de jongen had aangespannen. Volgens de moeder had de school hem meer begeleiding moeten bieden, maar daar gaat de rechter niet in mee.

Vorig schooljaar bleken de resultaten van de brugklasser volgens de school niet voldoende om over te gaan naar de tweede klas. Omdat het Fons Vitae Lyceum geen vmbo-afdeling heeft, moest de jongen naar een andere school.

Zijn moeder wilde daar een stokje voor steken via de rechter. De jongen spreekt thuis vooral Engels en Nederlands is niet zijn moedertaal. De school heeft hem toegelaten terwijl die informatie bekend was, zei ze.

'Zorgvuldig en begrijpelijk'

Volgens de moeder is er onvoldoende hulp geboden om de jongen te helpen bij zijn taalachterstand. Daarnaast voerde ze aan dat hij mentaal een zwaar jaar had. Dat alles zou ertoe geleid hebben dat zijn resultaten achterbleven.

De rechter ziet het anders: de school heeft voldoende onderbouwd waarom de jongen niet kon overgaan naar 2 havo, schrijft stadsomroep AT5. Docenten hebben niet alleen gekeken naar cijfers, maar ook naar werktempo, getoond begrip van de lesstof en de snelheid waarmee nieuwe lesstof werd verworven.

Ook is de leerling volgens de rechter voldoende begeleid bij zijn taalachterstand. "Er is een zorgvuldige en begrijpelijke afweging gemaakt", staat in de uitspraak.

Aan de school

Het is altijd aan een school om te bepalen of een leerling wel of niet over gaat. De rechter kan alleen ingrijpen als de beslissing overduidelijk onjuist of onbegrijpelijk is, of als het besluit onzorgvuldig is genomen.

Het is nog niet bekend of de moeder in hoger beroep gaat tegen de uitspraak.

De Oekraïense president Zelensky heeft met de Amerikaanse buitenlandminister Rubio gesproken over de levering van cruciale luchtafweerraketten en de situatie rondom Starlink. Dat schrijft Zelensky op X.

Het gesprek komt naar aanleiding van berichtgeving van de Kyiv Independent en de Washington Post, die schrijven dat de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth de levering van Patriot-onderscheppingsraketten aan Oekraïne nog niet heeft goedgekeurd.

"Dit alles wijst erop dat er een politiek besluit is genomen om de steun aan ons te vertragen", reageerde Zelensky daarop. "We willen begrijpen wat er aan de hand is, waarom dit gebeurt en waar dit allemaal naartoe leidt."

De vertraging van de cruciale raketten komt te midden van toenemende Amerikaanse druk op Kyiv om concessies te doen om de oorlog te beëindigen. President Trump zei gisteren tijdens een persconferentie dat "Rusland zich, eerlijk gezegd, prima heeft opgesteld wat betreft Oekraïne" en het "misschien beter is dat er iemand anders onderhandelt vanuit Oekraïne".

Tekort aan Patriots

Sinds de zomer kampt Oekraïne met een tekort aan de belangrijke Patriot-raketten. Dat maakt de bevolking kwetsbaar voor aanvallen met ballistische raketaanvallen, krachtige, snelle raketten waar zonder de Patriots moeilijk tegen te verdedigen is.

In de tussentijd voert Rusland de aanvallen op Oekraïne op: het land wil Oekraïne op de knieën krijgen deze winter met aanvallen op de energie-infrastructuur. Oekraïne vreest dat de VS de wapens achterhoudt om het land onder druk te zetten.

Ook waren er berichten afgelopen week dat het Oekraïense leger opeens geen inlichtingen meer kreeg van de VS en geen toegang meer had tot Starshield, de militaire tak van het Amerikaanse satellietnetwerk Starlink. Dat systeem is essentieel voor de militaire communicatie van de top van het Oekraïense leger.

Gisteren vroeg de Oekraïense president Zelensky tijdens een virtuele ontmoeting met een groep van Amerikaanse senatoren om de druk op Trump op te voeren. De groep politici bestond uit zowel Republikeinen als Democraten die Oekraïne steunen. Republikein Thom Tillis zei na afloop dat het Congres "ervan overtuigd blijft dat het Oekraïne en onze Europese bondgenoten moet steunen om een einde te maken aan de brute agressie van Rusland en een duurzame vrede te bewerkstelligen".

Overleg in Oslo

Vandaag is er een overleg in Oslo met Zelensky en speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner, tevens Trump's schoonzoon. Bij het overleg zijn ook de Noorse minister-president Jonas Gahr Støre en de Finse president Alexander Stubb betrokken. Stubb zei dat "Ruslands illegale agressieoorlog tegen Oekraïne en de algemene veiligheidssituatie in Europa" besproken zullen worden.

Later vandaag houden Zelensky, Stubb en Støre een persconferentie.

Ondertussen gaan de aanvallen in Oekraïne gewoon door. Bij een Russische drone-aanval gisteravond op een park in Charkiv kwamen zes mensen om het leven, onder wie twee kinderen. Vijftien anderen raakten gewond, waaronder zeven kinderen.

Volgens lokale autoriteiten gaat het hoogstwaarschijnlijk om een Russische drone met straalaandrijving.

Videoland mag alle sportlicenties en abonnees van Viaplay Nederland overnemen. Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft de overname vanmorgen goedgekeurd. Daarmee zijn sporten als Formule 1, Engels voetbal, darts en hockey binnenkort bij Videoland te zien.

Voor de overname was goedkeuring van de ACM nodig, omdat onderzocht moest worden of Videoland niet te groot zou worden. Dat is niet het geval, oordeelde de ACM. Voor kijkers en adverteerders zouden er geen nadelen zijn, vooral omdat Videoland op dit moment met name films, series en programma's uitzendt.

Ook zijn de sportrechten die overgaan tijdelijk van aard, stelt de ACM. Viaplay Nederland mocht tot en met 2029 de Formule 1 in Nederland uitzenden. Als dit contract afloopt kunnen andere zenders proberen de licentie over te nemen.

Niet te groot

Het Scandinavische Viaplay zit al jaren in grote financiële problemen. Om die reden trekt het zich uit heel veel landen terug.

Videoland was altijd onderdeel van RTL Nederland. Ruim een jaar geleden kreeg uitgever DPG toestemming van de ACM om RTL over te nemen. Het uit België afkomstige DPG geeft in Nederland kranten uit zoals het AD, de Volkskrant, Trouw, Het Parool en verschillende regionale kranten.

De ACM verwacht niet dat DPG met de sportrechten en abonnees van Viaplay nu te groot wordt op de advertentiemarkt. Het aantal kijkers en adverteerders bij Viaplay was volgens de ACM niet groot genoeg.