NOS Nieuws - Algemeen

In Oekraïne en op andere plekken wordt stilgestaan bij de grootste kernramp uit de geschiedenis, vandaag 40 jaar geleden. Na een grote brand in de kerncentrale van Tsjernobyl trok in 1986 een radioactieve wolk over Belarus, Oekraïne en Rusland. Zo'n 8,4 miljoen mensen werden blootgesteld aan straling.

Iedereen die in de buurt van de kerncentrale woonde, moest onmiddellijk de stad uit. Veel mensen raakten besmet en werden ziek. Tientallen mensen kwamen om door directe straling. De Wereldgezondheidsorganisatie schat in dat in de jaren daarna zeker 5000 mensen zijn overleden aan de gevolgen van kanker en andere aandoeningen.

Zwijgen

Tijdens de kernramp op 26 april 1986 ontplofte tijdens een test reactor 4 van de centrale in de voormalige Sovjet-Unie, in wat nu Oekraïne is. Op X heeft de Oekraïense president Zelensky stilgestaan bij de slachtoffers van de kernramp. "Honderdduizenden mensen kregen jarenlang met de gevolgen van deze tragedie te maken", schrijft hij.

De Sovjet-Unie zweeg de eerste dagen na de ramp. Pas twee dagen erna werd een gebied zo groot als de provincie Drenthe tot verboden gebied verklaard.

Bekijk de beelden van destijds:

In de Oekraïense stad Slavoetytsj, een stad op zo'n 15 kilometer van de verboden zone rondom kerncentrale Tsjernobyl, kwamen inwoners samen op het centrale plein. Ze plaatsten kaarsen rond een groot stralingssymbool op de grond. "De jaren gaan voorbij, maar de pijn van Tsjernobyl blijft", zei een spreker.

De 71-jarige inwoner Ljoedmyla Ljoebyva zei tegen persbureau AP dat het belangrijk was om degenen te eren die hun leven hebben opgeofferd in de nasleep van de ramp. Volgens haar heeft de Russische oorlog in Oekraïne de vrees doen herleven dat het gevaar nooit volledig weg is.

Na de kernramp in 1986 werd een betonnen overdekking gebouwd om de omgeving van de kerncentrale te beschermen tegen radioactieve straling. Maar daar kwamen scheuren in, waardoor er in 2019 een nieuwe beschermlaag moet worden gebouwd. Dat kostte zo'n anderhalf miljard euro. Meer dan veertig landen droegen financieel bij aan de constructie.

De Oekraïense autoriteiten maakten begin dit jaar bekend dat een Russische drone met een hoog explosieve lading de centrale had geraakt, waardoor de beschermhuls beschadigd raakte.

'Nucleair terrorisme'

Volgens Zelensky brengt Rusland de wereld opnieuw in gevaar door zulke aanvallen uit te voeren. Inmiddels zijn er wel reparaties uitgevoerd aan de koepel, maar is die nog niet volledig gerestaureerd. "Het onderhoud en de bescherming ervan zijn in ieders belang", aldus Zelensky.

De Oekraïense president stelt dat de internationale gemeenschap dit "nucleaire terrorisme" moet stoppen en Rusland moet dwingen te stoppen met aanvallen.

Ook in Nederland wordt de ramp op verschillende plekken herdacht, waaronder in Almelo en in Borssele. Fietsers begonnen afgelopen zondag in Eemshaven en legden een tocht af tot aan Borssele in Zeeland. Ook is daar een protest tegen de komst van nieuwe kerncentrales.

In Rhoon, net onder Rotterdam, is aan het eind van de ochtend een parachutist om het leven gekomen. Volgens de politie gebeurde dat bij de landing aan de Essendijk, een populaire plek voor parachutisten.

Wat er precies is gebeurd is nog niet duidelijk. Alles wijst volgens de woordvoerder van de politie op een triest ongeval.

De man is nog gereanimeerd door de opgeroepen hulpdiensten, maar die hulp mocht niet baten.

Wereldwijd is met afschuw gereageerd op de mislukte aanslag tijdens het Correspondents' Dinner in Washington. Premier Jetten noemt het een schokkende gebeurtenis. "In een democratie is geweld nooit de oplossing, verschil van mening los je op met woorden", zegt de minister-president op sociale media.

EU-voorzitter Von der Leyen meldt de Amerikaanse president inmiddels te hebben gesproken. "Om mijn medeleven te betuigen."

Het galadiner met politici, politiek journalisten en beroemdheden werd stilgelegd omdat een gewapende man de balzaal probeerde binnen te dringen. Buiten de zaal klonken schoten en onder de gasten ontstond paniek.

De president Trump, zijn vrouw en ministers werden geëvacueerd en andere aanwezigen doken onder tafels. De gewapende man is nooit in de balzaal geweest waar het diner plaatsvond. Hij werd snel aangehouden en wordt morgen voorgeleid.

NOS-correspondent Rudy Bouma was bij het diner aanwezig:

De buitenlandchef van de Europese Unie, Kallas, zegt opgelucht te zijn dat de aanwezigen bij het Correspondents' Dinner ongedeerd zijn gebleven. "Voor politiek geweld is in een democratie geen plek", schrijft ze in een post op X. "Een evenement bedoeld om de vrije pers te eren, mag nooit het toneel van angst worden."

"Geweld mag nooit de manier zijn om problemen op te lossen", vindt ook de Mexicaanse president Sheinbaum. "We betuigen ons medeleven."

De Canadese premier zegt opgelucht te zijn over de afloop van het evenement. "Mijn gedachten zijn bij allen die door deze verontrustende gebeurtenis zijn geschokt", aldus Carney.

De Pakistaanse premier Sharif zegt diep geschokt te zijn: "In mijn gedachten en in mijn gebeden ben ik bij Trump."

NAVO-topman Rutte heeft ook geschokt gereageerd op de aanval. De secretaris-generaal schreef op X dat hij opgelucht is dat Trump, zijn echtgenote en de andere gasten veilig zijn. "Dit was een aanval op onze vrije en open samenlevingen. Wij staan voor de democratie en zijn solidair met de Verenigde Staten."

"Amsterdam is te druk, de gemeente roept op om niet meer te komen." Die waarschuwing klinkt bijna elk jaar op Koningsdag in de hoofdstad, de drukste dag van het jaar voor Amsterdam.

Door overvolle kades, bootjes en buitensporig alcohol- en drugsgebruik raakten de hulpdiensten in Amsterdam vorig jaar overbelast. Spoedmeldingen stonden in de wacht en vooral minderjarigen hadden eerste hulp nodig.

Horecaondernemers in de binnenstad merken dat de feestdag al jaren onder druk staat en dat de sfeer op momenten grimmig wordt. Sommige cafés houden daarom tijdens Koningsdag bewust de deuren dicht.

'Openluchtfestival'

Tegen die achtergrond wil burgemeester Halsema met nieuwe maatregelen de eerste stappen zetten om het 'alles-kan-en-alles-mag-imago' van Amsterdam te doorbreken. "Op dit moment is Koningsdag niet overal en altijd veilig, niet altijd feestelijk en niet altijd Amsterdams; dat moet anders", zegt ze.

Met name de binnenstad is op Koningsdag uitgegroeid tot een "grootschalig, niet altijd gereguleerd en moeilijk beheersbaar openluchtfestival", aldus Halsema. De gemeente neemt daarom maatregelen om bezoekers beter te spreiden.

Zo gaan festivals aan de randen van de stad langer door en zijn overvolle bootjes in de binnenstad verleden tijd. Er geldt een maximum van twaalf opvarenden en een schipper per boot. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert een boete van 80 euro voor particulieren tot 800 euro voor ondernemers.

Daarnaast wordt strenger gehandhaafd op illegale alcoholverkoop en feesten en worden er meer EHBO'ers ingezet op fietsen, die de druk op de ambulances moeten verminderen.

Openlijke geweldplegingen

Over het aantal incidenten op Koningsdag is volgens de politie geen exact beeld. Wel is het aantal gevallen van openlijke geweldpleging in twee jaar tijd verdubbeld: van 28 in 2023 naar 57 in 2025. Een dieptepunt vorig jaar was de verkrachting van een Ierse vrouw op klaarlichte dag op de Keizersgracht, waarvan beelden op sociale media rondgingen.

Mick Werkendam is namens de gemeente verantwoordelijk voor het crowdmanagement tijdens Koningsdag. "De afgelopen twee jaar werd Koningsdag op een zaterdag gevierd. Omdat het nu een maandag is, hopen we dat het alcoholgebruik lager ligt. Meer mensen moeten de dag erna weer werken."

Werkendam zegt dat op de rivier de Amstel, voordat de bootjes de binnenstad invaren, genoeg ruimte is om te controleren of de opvarenden zich aan de regels houden. Het is volgens hem echter niet te voorkomen dat mensen vervolgens vanaf de kade alsnog bootjes instappen. "Als boten in het centrum stilliggen, kun je een handhavingsteam sturen."

Belangrijke factoren

Jort Vos, mede-eigenaar van café De Blaffende Vis in de populaire wijk de Jordaan, juicht de nieuwe maatregelen toe. "Ik ben ook gebaat bij een leuk feestje waarbij mensen geen eigen drank of middelen meenemen." Toch verwacht hij dat er weinig zal veranderen, "behalve dat er meer toezicht komt en dat mensen zich bewuster zijn van de maatregelen".

Volgens Vos blijken regels in de praktijk lastig te handhaven. Bezoekers kunnen de Westerstraat al een paar jaar alleen via zijstraten verlaten, maar dat loopt niet altijd soepel. Zo lopen mensen die in de zijstraten hebben geplast toch weer de straat in. Naarmate de dag vordert, hebben ze steeds meer lak aan de regels.

Vanaf volgend jaar wil de gemeente de Noordermarkt en de Westerstraat aanwijzen als evenemententerrein. Dat gebeurt ook op drukke plekken tijdens de jaarlijkse Pride, om bezoekersstromen beter te reguleren. Vos hoopt dat dit ook meer ruimte oplevert voor ondernemers.

"Onze verantwoordelijkheid ligt bij het tegengaan van excessen. Maar omdat het evenement nu nog in de openbare ruimte plaatsvindt, mogen we geen beveiliging inzetten en niet handhaven. Dat wringt".

Veiligheid

Er zijn ook cafés die dit jaar tijdens Koningsdag de deuren gesloten houden, zoals R. de Rosa in de Jordaan. "De overlast voor buurtbewoners door wildplassers op straat, de grimmige sfeer aan het einde van de avond en de extra druk die dat oplevert. Het zijn allemaal dingen die niet opwegen tegen de leuke kanten van Koningsdag", zegt eigenaar Floris Burgers.

In zijn wijk staan tal van megabarren en podia. "Het voelt soms als een festival." Dat de opzet zo groot is terwijl er niet voldoende toiletten (dit jaar 519, zes meer dan vorig jaar) zijn, noemt hij onlogisch. "Het evenement zou meer moeten worden verspreid naar plekken waar je de veiligheid kunt waarborgen."

Burgers ziet dat de gemeente wel probeert de drukte in goede banen te leiden, maar concludeert vooral dat de aantrekkingskracht van het centrum en de Jordaan te groot is.

In Goes heeft de politie vannacht een man neergeschoten. De politie kwam in actie na een melding in de gemeente Kapelle over een ruzie waarbij sprake zou zijn van een vuurwapen. Volgens de politie Zeeland ging het om een ruzie in de relationele sfeer.

De verdachte is aangehouden in Goes. Agenten pasten bij de arrestatie de Benaderingstechniek Gevaarlijke Personen toe. Deze procedure wordt ingezet wanneer er een sterk vermoeden is dat een verdachte een vuurwapen bij zich draagt.

Meerdere keren geschoten

Doordat de verdachte geen gehoor gaf aan de herhaalde bevelen van de politie, voelde een agent zich genoodzaakt om meerdere keren te schieten. De man werd daarbij in zijn arm geraakt.

De 46-jarige man uit Goes werd vervolgens aangehouden en onder begeleiding van de politie naar het ziekenhuis gebracht voor verdere behandeling.

De rijksrecherche doet onderzoek. Dat is normaal wanneer agenten hun dienstwapen gebruiken. Er wordt dan beoordeeld of het handelen van de agent rechtmatig was.

Eerder was er verwarring over de plek waar de arrestatie plaatsvond. Eerst meldde de politie dat dat in Goes was en dat werd later bijgesteld naar de gemeente Kapelle. Uiteindelijk blijkt het dus toch Goes te zijn.

De man die vannacht buiten de balzaal van het Correspondents' Dinner in Washington werd opgepakt, was van plan een aanslag te plegen op mensen uit de regering-Trump. Dat meldt CBS News op basis van twee bronnen.

De verdachte zou niet specifiek hebben gezegd dat de aanslag op de president was gericht, maar wel op regeringsfunctionarissen, aldus het Amerikaanse medium.

Tal van leden uit de regering-Trump waren aanwezig bij het jaarlijkse diner met de politieke pers, onder wie vicepresident Vance, buitenlandminister Rubio, minister van Financiën Bessent, minister van Volksgezondheid Kennedy, de directeur van de nationale inlichtingendienst Gabbard en FBI-directeur Patel.

Leraar uit Los Angeles

De 31-jarige Cole Allen uit een voorstad van Los Angeles zou de verklaring na zijn arrestatie hebben afgelegd aan agenten. De man werkte als leraar en heeft volgens zijn LinkedIn-pagina een masterdiploma in de computerwetenschappen. Hij is daarnaast gameontwikkelaar.

Op bewakingsbeelden, die de president op Truth Social deelde, is te zien hoe de man langs een beveiligingspost rent. Agenten van de Secret Service rennen op hem af.

Bekijk hier de beelden:

Een agent werd beschoten door de schutter, die bewapend was met een jachtgeweer, een pistool en messen. Hij werd geraakt op zijn kogelwerende vest en werd voor behandeling kort overgebracht naar het ziekenhuis. Verder raakte niemand gewond.

Volgens de plaatsvervangend directeur van de Secret Service werd Allen "bij het eerste contact" tegengehouden. Trump bedankte de geheime dienst voor het "snel en moedige" handelen.

Over het motief van de dader is nog niets bekend. Persbureau Associated Press meldt dat de verdachte 25 dollar heeft gedoneerd aan de Democratische kandidaat Kamala Harris tijdens haar presidentiële campagne in 2024.

Allen zou in het hotel hebben verbleven waar het diner was. Volgens Trump denken de inlichtingendiensten dat hij alleen handelde. De openbaar aanklager meldt dat de verdachte morgen voor de rechter moet verschijnen om zijn aanklacht aan te horen.

Trump hamert op komst balzaal

Ruim een half uur na de schietpartij hield Trump een persconferentie, gekleed in smoking. Hij maakte een kalme indruk en sloeg een opvallend verzoenende toon aan tegen journalisten. "Dit was heel onverwacht", begon Trump.

Het Correspondents' Diner vond plaats in het Hilton Hotel, op zo'n 10 minuten rijden van het Witte Huis. "Het is niet bepaald een veilig gebouw", zei Trump over de locatie waar president Ronald Reagan in 1981 een moordaanslag overleefde.

Het incident onderstreepte volgens de president de noodzaak van zijn langgekoesterde plan voor een eigen balzaal in het Witte Huis, een prestigeproject waar de rechter eind maart nog een stokje voor stak.

De 400 miljoen dollar kostende balzaal zou dronebestendig zijn en worden voorzien van kogelwerend glas. "Vandaag de dag hebben we een beveiligingsniveau nodig dat waarschijnlijk nog nooit eerder is voorgekomen."

'Laten niemand samenleving overnemen'

Na het schietincident werd het Correspondents' Dinner geannuleerd. Trump wil het gala binnen 30 dagen alsnog laten plaatsvinden. "We gaan het nog een keer doen. We laten niemand onze samenleving overnemen en gaan geen evenementen afzeggen", zei hij.

Het was de derde keer in drie jaar tijd dat een schutter gevaarlijk dicht bij de Amerikaanse president kwam. In juli 2024 overleefde Trump tijdens zijn presidentiële campagne een moordaanslag, toen de 20-jarige Matthew Crooks het vuur op hem opende.

Twee maanden later werd Ryan Routh gearresteerd, die Trump ook wilde vermoorden. Hij verschool zich in de struiken van de Trump International Golf Club met een geweer terwijl Trump aan het golfen was. Hij is veroordeeld tot levenslang.

Goedemorgen! Vandaag wordt de kernramp van Tsjernobyl herdacht en begint in Utrecht de vrijmarkt voor Koningsdag al vroeg.

Het weer: vandaag schijnt de zon volop, al trekken in de middag ook wat sluierwolken over. Bij een zwak tot matige noordoostenwind wordt het 12 graden in het noorden tot 17 graden in het zuidoosten. De komende dagen blijft het zo goed als droog met een mix van zon en wolken. Later in de week meer zon en oplopende temperaturen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse president Trump is vannacht tijdens het Correspondent's Dinner geëvacueerd, nadat een man met meerdere wapens een veiligheidscontrolepost had bestormd. De verdachte, volgens Amerikaanse media een 31-jarige leraar uit Californië, kon worden overmeesterd.

Een agent van de Secret Service werd geraakt door een kogel van de schutter, maar werd gered door zijn kogelwerende vest, zei Trump. Er raakte niemand gewond.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Demonstranten van protestbeweging Extinction Rebellion blokkeerden gisteren de snelweg A12 ter hoogte van De Meern. Het zorgde voor woedende reacties van automobilisten:

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Dick Drayer, correspondent Caribisch gebied.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Wie denkt aan een correspondentschap op Curaçao, denkt aan eindeloze witte stranden, felblauw water, cocktails en het echte vakantiegevoel. Maar Dick vertelt in de podcast dat hij nog nooit zo hard heeft gewerkt in z'n leven als op dit eiland. En hij komt zelden op het strand, maar zit liever achter z'n bureau om te lezen.

Dick woont al meer dan 20 jaar op Curaçao en heeft een flink netwerk opgebouwd in die jaren. "Als iets aan de ene kant van het eiland gebeurt, hoor ik het snel". Zo kwam hij erachter dat er twee keer vliegtuigen bijna op elkaar waren gebotst, toen de VS de aanval op Venezuela inzette. Daarvoor is Drayer genomineerd voor een Tegel, een journalistieke prijs, in de categorie nieuws/primeur. De uitreiking is op 6 mei.

Maar het ontrafelen van nieuws op Curaçao heeft ook een keerzijde. Drayer vluchtte weleens na publicatie van een verhaal. Want als er iets verschijnt in de Nederlandse media wordt Dick als vrijwel enige correspondent erop aangekeken. Hoe beïnvloedt dat je werk?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Lars Hulshof

De man die door de beveiliging probeerde te breken bij het Correspondents' Dinner had meerdere wapens bij zich. Ook droeg hij een kogelwerend vest. Dat vertelde president Trump op een persconferentie kort na het incident. Bij het jaarlijkse diner, waar pers, politici en beroemdheden samenkomen, waren schoten te horen buiten de balzaal.

Op bewakingsbeelden, die de president op Truth Social deelde, is te zien hoe een man langs een beveiligingspost rent. Agenten van de Secret Service rennen op hem af. "Hij is neergehaald door de dappere mensen van de Secret Service", zei de president.

Zo werd Trump afgevoerd:

De verdachte is volgens CNN een 31-jarige leraar en videogameontwikkelaar uit het zuiden van Californië. Het vermoeden is dat de man alleen handelde. De verdachte zou niet gewond zijn geraakt, maar is wel naar het ziekenhuis gebracht voor controle.

De politiechef van Washington zegt dat de schutter vermoedelijk een hotelgast was. Het is nog onbekend wie zijn beoogde doelwit was. Op de vraag of Trump denkt dat hij het doelwit was van de verdachte, reageerde de president: "Volgens mij wel."

De openbaar aanklager meldt dat de verdachte morgen wordt voorgeleid. Over zijn motief kan de politie nog niets zeggen.

'Paar meter afstand'

Eerder op de avond vertelde een CNN-journalist live op tv dat hij zich "op een paar meter afstand van een schutter bevond toen die aan het schieten was".

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma was ook bij het diner in Washington: 

"We hadden net het voorgerecht op en toen hoorden meerdere collega's die schoten, waarop de Secret Service naar binnen stormde met heel veel mensen. Iedereen dook onder de tafels.

Onder onze tafel zaten onder anderen een serveerster en een lokale televisieverslaggeefster. Zij waren echt doodsbang. De serveerster zat te bidden en de verslaggeefster was in tranen. Zij werd getroost door iemand.

Dat duurde even en vervolgens werden Trump en allerlei andere politici onder bewaking naar buiten geleid. Vervolgens gingen we in een soort lockdown. Dat heeft zeker anderhalf uur geduurd. De vraag was: gaat het diner überhaupt nog door? Eerst leek het er even op dat dit het geval was en dat Trump weer terug zou komen, maar er wordt een nieuwe datum geprikt.

Ik bleef zelf wel kalm, maar ik zag dat heel veel mensen flink in paniek waren. Het is toch heel beangstigend want de zaal was in een kelder. Je zit met heel veel mensen daar. Daardoor heb je het gevoel: als hier een schutter binnenkomt, kan ik geen kant op. In die zin was het absoluut een spannend moment."

"We zouden het vanavond over vrijheid van meningsuiting hebben", zei president Trump op de persconferentie. "Deze avond zou mensen dichterbij elkaar moeten brengen. Dat heeft het op een bepaalde manier toch gedaan. De hele zaal was verenigd."

Ook refereerde Trump aan de mislukte moordaanslag in 2024 tijdens een campagnebijeenkomst. "Het is niet de eerste keer dat we zijn aangevallen."

De Amerikaanse president Trump is door agenten van de Secret Service geëvacueerd tijdens het jaarlijkse Correspondents' Dinner van het Witte Huis. Dat gebeurde nadat er geschoten was.

Een politiefunctionaris zegt dat iemand het vuur opende in het hotel in Washington waar Trump aan het dineren was. Dat gebeurde buiten de balzaal waar het evenement plaatsvond. Er is een verdachte aangehouden.

Iemand met een geweer probeerde door de beveiliging van het persdiner te breken, zegt de FBI. Volgens verschillende bronnen probeerde diegene de zaal binnen te dringen. De verdachte heeft ook op een agent van de Secret Service geschoten. Die agent werd geraakt op zijn kogelwerende vest. Volgens een collega maakt hij het goed.

Zo werd Trump afgevoerd:

Aanwezigen zeggen dat er ineens heel veel mensen van de Secret Service de zaal binnenkwamen, dat er paniek was en dat mensen onder tafels schuilden of vluchtten.

CNN meldt dat Trump in veiligheid is gebracht. Dat geldt ook voor vicepresident Vance en first lady Melania. Niemand is gewond.

Ook andere topfunctionarissen van de Trump-regering die het diner bijwoonden, werden geëvacueerd. Veel van de 2600 aanwezigen zochten dekking.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma is bij het diner in Washington:

"Totale chaos hier vanavond, nadat Secret Service-mensen hier gewapend naar binnenstormden. Kennelijk omdat er een schutter in het hotel was. Het was even totaal onduidelijk wat er aan de hand was. Heel veel mensen probeerden te vluchten of doken onder de tafel.

De zaal wordt geëvacueerd. Het diner is afgelast voordat het überhaupt begonnen was. Het feest is over. Je ziet heel veel mensen hier toch wel redelijk in paniek en geschrokken over wat er net gebeurd is."

Het diner is afgeblazen en wordt ergens in de komende dertig dagen hervat. President Trump wilde dat het vanavond nog zou doorgaan, maar daar zijn de veiligheidsdiensten voor gaan liggen.

"De politie heeft ons verzocht het pand te verlaten, conform protocol, wat we onmiddellijk zullen doen", schrijft de president in een nieuw bericht op Truth Social.

'Snel en moedig'

Ook bedankt de president de Secret Service en de politie voor hun werk. "Ze handelden snel en moedig. De schutter is opgepakt."

Het was voor het eerst dat Trump bij het persdiner aanwezig was. Traditiegetrouw is de president altijd de belangrijkste gast, maar Trump liet tot nu toe alle edities aan zich voorbijgaan.

Bij het jaarlijkse White House Correspondents' Dinner komen pers, politici en beroemdheden samen om te laten zien dat ze elkaar waarderen en om elkaar op de hak te nemen.

Een explosief in een bus heeft in het zuidwesten van Colombia aan dertien mensen het leven gekost. De bus reed over de Pan-Amerikaanse snelweg in Cajibío toen het explosief afging, schrijft de gouverneur van het departement waar deze gemeente ligt. 38 mensen raakten gewond.

De ravage op de plek waar de bom ontplofte is enorm:

Generaal López, commandant van het Colombiaanse leger, noemde de explosie "een terroristische daad". Op een persconferentie gaf hij de schuld aan twee rebellengroeperingen. Deze groepen maakten deel uit van de inmiddels opgeheven Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC) en houden zich niet aan het vredesakkoord dat in 2016 met de staat werd gesloten.

Ook president Petro veroordeelt de aanval op de bus. Hij noemt de daders terroristen, fascisten en drugshandelaren. In de regio vechten illegale gewapende groeperingen die banden hebben met de drugshandel.

Zeker 26 incidenten

Het is het zoveelste gewelddadige incident van de afgelopen dagen in de regio. Volgens de autoriteiten escaleert het geweld.

De afgelopen twee dagen waren er minstens 26 andere criminele incidenten in het zuidwesten van Colombia. Volgens López hadden vooral burgers daar last van.

Bij de eerdere aanvallen raakte niemand gewond. Het ging onder meer om een schietpartij op een politiebureau en een aanval op een radarinstallatie van het vliegveld in El Tambo. Daar haalden de autoriteiten zaterdag drie met explosieven geladen drones neer.

Bijeenkomst

De escalatie van het geweld in het zuidwesten zorgde ervoor dat allerlei hooggeplaatste functionarissen zaterdag bij elkaar kwamen voor een overleg.

Ook de minister van Defensie, Sánchez, was erbij, net als regionale gouverneurs en lokale bestuurders. De bijeenkomst was nog bezig toen de dodelijke explosie plaatsvond. De functionarissen willen dat de overheid "daadkrachtig" in actie komt.

De kans lijkt klein dat de Verenigde Staten en Iran op korte termijn zullen onderhandelen over een einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. Een rechtstreekse ontmoeting tussen de landen stond al niet op de agenda, maar ook van indirecte vredesonderhandelingen bleek vandaag geen sprake.

Na een volle dag van gesprekken vertrok een Iraanse delegatie in de avond uit de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. De onderhandelaars lieten een lijst achter met eisen voor een einde aan de oorlog. Later op de dag zou een Amerikaanse delegatie naar Pakistan komen, maar door dat bezoek ging een streep.

"Als ze willen praten, hoeven ze alleen maar te bellen!!!", schreef de Amerikaanse president Trump op zijn platform Truth Social. De stekker werd uit het bezoek getrokken, omdat Trump het niet de moeite waard zou vinden.

'Te veel werk'

Volgens Trump gaat er te veel tijd verloren aan reizen en is het te veel werk. Ook claimt de president dat de Amerikanen alle troeven in handen hebben en de Iraniërs niet.

Gisteren nog zei de woordvoerder van het Witte Huis dat Islamabad kon rekenen op de komst van een Amerikaanse vertegenwoordiging. De delegatie, bestaande uit Trumps schoonzoon Kushner en speciaal gezant Witkoff, zou door Trump naar Pakistan zijn gestuurd "om naar de Iraniërs te luisteren".

In Islamabad waren veel veiligheidsmaatregelen van kracht vanwege de komst van de delegaties:

Amerikanen of niet, de Iraanse minister Araghchi van Buitenlandse Zaken keek positief terug op zijn gesprekken met Pakistan. Hij noemde het een "zeer vruchtbaar bezoek".

Volgens Araghchi heeft zijn delegatie een "werkbaar kader" geleverd om de oorlog in Iran voorgoed te beëindigen. Maar het valt nog te bezien of de VS "diplomatie serieus neemt", schreef de minister op X.

De minister vertrok na zijn bezoek aan Islamabad naar de Omaanse hoofdstad Muscat, om de banden met dat land aan te halen. Volgens het semi-officiële Iraanse persbureau Mehr keert hij daarna terug naar Pakistan.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma:

"De afgebroken plannen tonen opnieuw aan hoe muurvast het conflict zit. Trump zegt weliswaar 'alle troeven in handen te hebben', maar het zijn de Iraniërs die door de afsluiting van de Straat van Hormuz de wereldeconomie gijzelen.

Trump zegt ook alle tijd te hebben, maar volgende week loopt de termijn van 60 dagen af waarin een president zonder toestemming van het Congres oorlogshandelingen mag verrichten. En dat is dan nog Trumps minste zorg.

Trouwe MAGA-coryfeeën laten hem in de steek en zijn populariteitscijfer daalt razendsnel, met de tussentijdse Congresverkiezingen in zicht. Als de Republikeinen die verliezen, is Trump vleugellam. Zijn zelfverzekerde uitspraken zijn dan ook voor de bühne, in werkelijkheid zit hij flink klem."

Bemiddelaar Pakistan kijkt ook tevreden terug op de dag. De Pakistaanse premier Sharif zegt dat hij ook met de Iraanse president Pezeshkian heeft gebeld. Hij noemde het gesprek constructief en benadrukte in een bericht op X dat hij zich blijft als een "eerlijke en oprechte bemiddelaar". Ook zegt hij de "voortdurende betrokkenheid" van Iran te waarderen.

Pakistaanse agenda

Pakistan bemiddelt niet zonder reden. Het land kampt onder meer met energietekorten door de blokkade van de Straat van Hormuz. Ook loopt Pakistan het risico om zelf de oorlog ingezogen te worden, omdat het een verdedigingspact heeft met Saudi-Arabië, dat wekenlang werd bestookt door Iran.

Pakistan deelt een 900 kilometer lange grens met Iran en heeft de grootste sjiitische moslimgemeenschap ter wereld buiten Iran.

Vertrekkend premier Viktor Orbán van Hongarije neemt zijn parlementszetel niet in na de verkiezingsnederlaag van zijn partij Fidesz. Hij wil zich naar eigen zeggen gaan bezighouden met de "reorganisatie" van zijn nationalistische politieke beweging.

Orbán zat decennia in het Hongaarse parlement en was de afgelopen zestien jaar ook premier. Deze maand moest hij zijn nederlaag erkennen bij de parlementsverkiezingen. Sindsdien was zijn politieke toekomst onzeker.

In een videoboodschap op X zegt Orbán dat hij besloten heeft zijn zetel terug te geven aan zijn partij. Wel is hij bereid om aan te blijven als leider van Fidesz, als daar op een komend partijcongres genoeg steun voor is. "Ik ben nu niet nodig in het parlement, maar bij de herstructurering van de patriottistische beweging."

"Ik heb onze gemeenschap bijna vier decennia geleid", vervolgt hij. "Dit kamp is altijd de meest verenigde en hechte politieke gemeenschap van Hongarije geweest."

Sneer

Oppositieleider Péter Magyar en zijn Tisza-partij wonnen twee weken geleden de Hongaarse verkiezingen met grote overmacht. Magyar wil de relatie met Brussel herstellen en heeft beloofd de corruptie in zijn land aan te pakken.

De centrumrechtse politicus, naar verwachting de volgende premier, haalde vandaag op sociale media uit naar Orbán. "De 'dappere' straatvechter is nog steeds niet in staat tot één ding: verantwoordelijkheid nemen", sneerde hij.

Op de provinciale weg N35 tussen Wierden en Nijverdal zijn vijf mensen gewond geraakt bij een ongeluk met een brandweerwagen. De wagen sloeg over de kop en kwam naast de weg terecht, meldt RTV Oost.

De brandweerwagen was onderweg naar een melding van een heidebrand toen het voertuig in botsing kwam met een taxi. Hoe dat kon gebeuren, wordt onderzocht.

Bij het ongeluk kwamen veel hulpdiensten ter plaatse. Ook werd er een traumahelikopter uit Duitsland opgeroepen.

Vier inzittenden van de brandweerauto zijn naar het ziekenhuis gebracht. Ook de bestuurder van de taxi is naar het ziekenhuis vervoerd.

Greet Prins, vicefractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer, is op 72-jarige leeftijd overleden. Het Eerste Kamerlid leed aan de zenuw- en spierziekte ALS.

Prins zat sinds 2019 in de Eerste Kamer. Afgelopen dinsdag stemde ze nog tegen de veelbesproken asielwet. Haar partij besloot daartoe nadat de wijziging die ertoe moest leiden dat hulp aan illegalen niet strafbaar werd, was weggestemd.

Prins overleed afgelopen nacht thuis in Nieuwkoop. "In de laatste maanden spaarde zij gedurende de week haar energie om haar parlementaire werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen", schrijft het CDA in een verklaring. "Dat tekent haar plichtsbesef en haar betrokkenheid bij het ambt dat zij met zoveel overtuiging vervulde."

Het CDA noemt Prins een betrokken en bevlogen volksvertegenwoordiger. "Het idee dat je er niet alleen voor jezelf bent, maar juist ten dienste van de ander, vormde een rode draad in haar denken en handelen."

Zorgmanager van het Jaar

Voor haar werk als Kamerlid was Prins onder meer werkzaam bij het UWV. Ze was ook voorzitter van Philadelphia Zorg, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Daar werd zij in 2011 verkozen tot Zorgmanager van het Jaar.

In Gaza groeit de dreiging van een milieucrisis. Al ruim twee jaar ligt de verwerking van afval vrijwel stil en stapelt het vuil zich op. Grondwater en landbouwgrond raken erdoor verontreinigd, maar voorzieningen om de bergen met afval af te voeren, zijn er veel te weinig.

Ook staat nog steeds ruim de helft van Gaza onder volledige controle van Israël. Palestijnen mogen daar niet komen en dus zijn ook afvalverwerkingsplaatsen daar niet toegankelijk.

Journalisten van Bloomberg analyseerden afgelopen zomer satellietbeelden van Gaza en concludeerden dat er zo'n 350 plekken zijn waar het afval zich ophoopt. Een van de grotere afvalbergen ligt in Gaza-Stad, op de plek waar voor de oorlog een populaire markt was. Nu ligt er naar schatting zo'n 300.000 kubieke meter aan vuil.

Zoals veel vuilnisbelten ligt ook de enorme stortplaats in Gaza-Stad midden in een woongebied. In de wijk wonen veel ontheemde Palestijnen, hun tenten staan pal tegen de bergen afval aan en kinderen spelen er tussen het vuil.

"Veel kleine kinderen hebben nu last van huidziekten", zegt Masoud Jundiya. Hij woont vlak bij de vuilnisbelt. "We kunnen niet slapen door de insecten en de stank. Als het regent, verergert de stank. Als het waait of juist als de zon schijnt, constant die stank. Wij willen onze mensenrechten. We vragen de internationale gemeenschap met een oplossing te komen, ons te helpen na alles wat ons is gebeurd."

Ook Ibrahim Al-Shanbari woont er in de buurt: "We zijn deze vuilnisbelt beu. We hebben last van de muggen, de vliegen. We lijden eronder. Dit veroorzaakt ziektes bij mij en anderen, bij ouderen en bij jongeren."

Afvoeren kost maanden

Onlangs begon de VN samen met lokale organisaties met het afvoeren van de berg in Gaza-Stad naar een tijdelijke stortplaats verderop. Maar dat kost veel tijd, zegt Amjad Shawa van het Palestijnse NGO netwerk. Er is een gebrek aan machines en apparatuur en aan een wagenpark om deze grote hoeveelheden te vervoeren. Daardoor kost het maanden." Ook zijn wegen verwoest en is brandstof schaars.

Bovendien blijven inwoners dagelijks ook weer nieuw afval bij de berg dumpen. "Ook de dagelijkse afvalinzameling ligt vaak stil. Er zijn geen afvalcontainers of andere locaties waar mensen terechtkunnen, dus ze hebben geen andere optie dan hier hun vuil te brengen", zegt Shawa.

Door het gebrek aan materieel is ook recyclen lastig, terwijl dat juist zo belangrijk is in Gaza. Want door de Israëlische blokkade zijn de tekorten in Gaza nog steeds groot en dus lopen er constant mensen tussen het vuil te zoeken naar materialen die nog zijn te gebruiken.

De zorgen over het effect op de volksgezondheid zijn groot, maar de medische zorg is zo goed als ingestort en er is een tekort aan medicatie.

"Muggen en andere insecten en ongedierte verspreiden ziektes. Zeker als de temperaturen weer gaan stijgen, neemt het gevaar toe. Dus als er geen oplossing komt, zal de humanitaire situatie verder verslechteren", zegt Shawa.

In Babberich, in Gelderland, is op de A12 vlak bij de Duitse grens iemand overleden bij een kettingbotsing. Bij het ongeluk waren zeven auto's betrokken.

Volgens Omroep Gelderland rukten de hulpdiensten massaal uit, met vier ambulances en een traumahelikopter. Die landde op de snelweg.

De A12 richting Duitsland is nog tot 21.00 uur afgesloten in verband met het onderzoek naar het ongeval en de bergingswerkzaamheden.

De oorzaak van het ongeluk is onduidelijk. Mogelijk heeft het iets te maken met de Duitse grenscontroles waardoor geregeld files ontstaan op de snelweg.

Vaker ongelukken

Op ongeveer dezelfde plek ging het vaker mis. Zo was er begin vorige maand een zware kettingbotsing met vijf voertuigen. Drie mensen raakten gewond, onder wie een kind.

Burgemeester Boumans van Doetinchem was daarna woedend en riep de Duitse grensgemeenten op om maatregelen te nemen. "De controles leiden tot aanzienlijke verkeershinder in onze kleine dorpen en tot ernstige ongevallen."

Amsterdammer Gerrie Ruijmgaart is overleden. Hij werd begin deze eeuw bekend als pa Tokkie, door zijn verschijning in een documentaire en een realityserie. Ruijmgaart was 73 jaar.

De familie Ruijmgaart-Tokkie maakt zijn overlijden bekend in een video op TikTok. "Wij zijn van de Tokkies en willen mededelen dat Gerrie Ruijmgaart helaas is overleden. Pa Tokkie voor sommigen. Wij willen iedereen bedanken die hem door de jaren heen heeft gesteund." De familie vraagt ook om privacy.

Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt. Wel werd bij Ruijmgaart een paar jaar geleden keelkanker vastgesteld. Sindsdien moest hij ademen door een gat in zijn hals, waardoor praten lastig ging.

Last van achternaam

De familie Tokkie was vanaf 2003 te zien in meerdere televisieprogramma's die draaiden om een volledig uit de hand gelopen burenruzie. De achternaam Tokkie werd synoniem voor asociaal gedrag en kwam als zodanig in de Dikke Van Dale te staan.

Twee jaar geleden verscheen er een nieuwe documentaire, waarin de familieleden vertelden veel last te hebben gehad van de negatieve publiciteit rond hun achternaam.

"Probeer maar werk te krijgen, je school af te ronden zonder gepest te worden. Denk je dat je een huis kan krijgen als je een Tokkie bent?", zei Nathalie Tokkie twee jaar geleden tegen de NOS. "Het is voor ons een hel geweest."

Het gesprek dat de NOS twee jaar terug voerde met de familie Tokkie:

Gerrie Ruijmgaart nam het minder zwaar op: "Ik ben nog nooit uitgelachen door het hele land, hoor."

Rutte zei sorry

Toenmalig premier Rutte gebruikte de term 'tokkie' in 2016 in de Tweede Kamer. Hij noemde mensen die Sylvana Simons racistisch hadden bejegend "doorgeslagen tokkies". Dat kwam hem op een boze reactie te staan van Lion Tokkie. Hij kwam zelf niet voor in de televisieseries, maar vond dat zijn achternaam niet meer gebruikt moest worden als synoniem voor aso.

Rutte bood daarop excuses aan. "Ik zal uw achternaam niet meer gebruiken als typering voor mensen die in mijn ogen geen positieve bijdrage aan de samenleving leveren", schreef hij in een brief aan Lion Tokkie.

Het volle stroomnet leidt ertoe dat veel woningbouwplannen vooruit worden geschoven of helemaal worden afgeblazen. Toch is er een manier die het mogelijk maakt om nieuwe huizen neer te zetten: netbewust bouwen.

Net als in Utrecht gaat het stroomnet in delen van Noord-Brabant vanaf 1 juli op slot, met als grootste knelpunt de regio Eindhoven. Volgens de provincie verschilt de oorzaak, maar het gevolg is hetzelfde. Vanaf de zomer zijn op sommige plekken geen nieuwe of zwaardere aansluitingen meer mogelijk en krijgt woningbouw geen voorrang meer voor een aansluiting op het net.

Op dit moment wordt in kaart gebracht wat de concrete gevolgen zijn, maar de provincie Noord-Brabant houdt rekening met een grote kans op vertraging in de woningbouw. Brabant wil dat er tot 2030 zo'n 157.000 woningen bij komen en de gemeente Eindhoven wil er daarvan 30.000 voor zijn rekening nemen.

Piekmomenten

Die Eindhovense woningen zijn onder andere bedoeld voor werknemers van chipmachinefabrikant ASML. Dat bedrijf helpt de gemeente financieel om de woningbouw te versnellen. Toch wordt een groot deel van die plannen geraakt door het volle stroomnet, zegt de gemeente.

"Het probleem is dat het energienet overbelast wordt op piekmomenten", zegt sectorbankier bouw Leontien de Waal van ABN Amro. "We doen te veel dingen op hetzelfde moment en door die overbelasting kunnen daar geen nieuwe woningen bij die ook weer op dat net komen."

Volgens De Waal werd er bij het bouwen van woningen lange tijd pas op het laatste moment een aansluiting bij de netbeheerder aangevraagd. Nu het net vol is, moet een projectontwikkelaar die wil bouwen andersom beginnen. "Je moet nu eerst vragen wat kan en mag op een bepaalde plek. In Utrecht en Eindhoven kan er niet zoveel en dus raken plannen op een stapel, tenzij je heel anders gaat bouwen en ervoor zorgt dat er minder stroom op pieken wordt verbruikt of teruggeleverd."

Slimmere oplossingen

"Onze ontwikkelaars zijn genoodzaakt om te kijken naar slimmere oplossingen om de vraag naar stroom terug te brengen", zegt Fahid Minhas, directeur van projectontwikkelaarsvereniging Neprom.

Een van de ontwikkelaars die zoeken naar manieren om het piekverbruik op te vangen, is Heijmans, dat op dit moment op een netbewuste manier woningen bouwt in Eindhoven en IJsselstein.

"Wat we hier doen, is rekening houden met het energienet, door energie lokaal op te wekken met zonnepanelen of een warmtekoude-installatie", zegt Lonneke Zuijdwijk, directeur vastgoed bij Heijmans. Begin vorige maand begon het bedrijf met de bouw van tientallen woningen in Eindhoven, waarbij rekening wordt gehouden met het overbelaste net.

Zo haalt de ontwikkelaar warmte en kou uit de grond, die worden verwerkt door een warmtepomp. Volgens Heijmans is een gezamenlijke warmtepomp minder belastend voor het stroomnet.

"Daarnaast hebben we batterijen en een energie-aansluiting die ervoor zorgt dat je die piekvraag goed kan verdelen", zegt Zuijdwijk. Zo zorgen de woningen voor bijna een derde minder piekbelasting is de bedoeling.

Kijk hier hoe zo'n netbewust gebouwde woning werkt:

"Zo kunnen we toch blijven doorbouwen en we krijgen makkelijker toestemming van de gemeente", zegt Zuijdwijk. Heijmans is al een paar jaar bezig met netbewust bouwen. "Dat houdt in dat je huizen energiezuiniger gaat maken met behulp van slimme apparatuur", zegt De Waal.

Wel brengt deze vorm van bouwen de nodige kosten met zich mee, ziet Minhas van Neprom. "Je maakt een woning wel 10 à 15.000 euro duurder. Je moet namelijk vaak collectieve warmtesystemen (WKO) maken, buurtbatterijen voor opslag en soms ook een lokaal net met een groepscontract. Dat vraagt om extra investeringen." En de bouwsector staat volgens Minhas al flink onder druk door gestegen bouwkosten, loonkosten en de lange bezwaarprocedures.

'Totaalkleurplaat'

Volgens bankier De Waal is netbewust bouwen een deel van de totaaloplossing, maar ze benadrukt dat er meer nodig is om het hele probleem op te lossen.

"Niet alles kan en niet alles kan op ieder moment", zegt Minhas. "Huiseigenaren zijn gewend dat stroom uit het stopcontact vanzelfsprekend is, maar netcongestie vraagt om een andere mindset." Volgens hem is het allerbelangrijkst om als een speer het net uit te breiden.

"Het is een soort totaalkleurplaat, zegt De Waal. "Jaarlijks wordt er slechts 1 procent aan de woningvoorraad toegevoegd door nieuwbouw. De bestaande voorraad moet ook worden verduurzaamd. Daar loop je ook tegen netcongestie aan en daar moeten dus ook oplossingen voor gevonden worden."

In Haïti is een Belgisch militair transportvliegtuig beschoten. Aan boord van het toestel zaten zo'n tachtig militairen uit Tsjaad, die daar waren voor een VN-missie. Niemand raakte gewond.

Volgens de krant Het Laatste Nieuws gebeurde de beschieting afgelopen zondag tijdens een vlucht vanuit Santo Domingo in de Dominicaanse Republiek naar Port-au-Prince in buurland Haïti. Na de vlucht werden twee kogelinslagen gevonden; één op het staartvlak en één bij een motor.

Bij het voorbereiden van de missie was al rekening gehouden met eventuele beschietingen. Daarom bleef het toestel zo kort mogelijk op Haïtiaanse bodem. Pas bij terugkomst in de Dominicaanse Republiek werd de schade opgemerkt. Het Belgische ministerie van Defensie denkt dat er vlak voor de landing in Haïti op het toestel is geschoten.

Chaos

De Belgische minister Francken van Defensie bevestigt het incident in een kort bericht op X en benadrukt dat de bemanning "veilig en wel" is. Uit voorzorg is een tweede geplande vlucht naar Haïti geschrapt. Het beschoten toestel is inmiddels teruggekeerd naar België.

Haïti wordt al jaren geteisterd door bendegeweld. Zo vielen er eind vorige maand nog zeventig doden toen gewapende mannen dorpen binnendrongen en huizen in brand staken. Bij de internationale luchthaven worden vaker vliegtuigen en helikopters beschoten.

Een internationale troepenmacht van de VN helpt het Haïtiaanse leger om de orde in het land te herstellen. Port-au-Prince is inmiddels weer onder controle, maar dat geldt niet voor de rest van het land, waar nog honderden bendes actief zijn.

NOS op 3 maakte twee jaar geleden deze video over het geweld in Haïti: