NOS Nieuws - Algemeen

Drie weken voor de start van de Olympische Winterspelen wordt in de gaststeden Milaan en Cortina d'Ampezzo nog hard gewerkt aan de sportfaciliteiten en de infrastructuur. De vraag is of de resterende 21 dagen genoeg zijn om alles af te krijgen.

De skyline van Cortina d'Ampezzo wordt ontsierd door een woud aan hijskranen. De gele gevaartes steken schril af tegen de machtige grijze rotspunten van de Dolomieten die boven het bergdorp uittorenen.

Vlak voor zonsondergang op deze prachtige, maar koude winterdag kleuren de kale toppen van de bergen oranje-roze. Silverio Lacedelli heeft echter geen oog voor het natuurschoon. Op weg naar de plek waar een station van de gloednieuwe kabelbaan wordt aangelegd, moppert de gepensioneerde bosbouwkundige dat er weer een weg is afgesloten. "Dan gaan we maar lopen."

Het station van de kabelbaan, die toeschouwers van het dorp naar skipistes moet gaan brengen, is nu nog een skelet van beton en staal. De kabels ontbreken nog, net als de wielen en de houten structuur die er op papier erg mooi uitziet maar waar nu nog geen spoor van is. "De kabelbaan moet over drie weken klaar zijn", zegt Lacedelli, terwijl de zoveelste kiepwagen met zand langsrijdt.

Bobsleebaan en wegen grootste bouwplaatsen

De bouw van de kabelbaan heeft vertraging opgelopen vanwege de onstabiele grond in het gebied, maar is zeker niet het enige project dat drie weken voor de start van de Olympische Spelen nog niet klaar is. Het gebied rondom de bobsleebaan is een grote bouwput en ook aan de tweebaansbergweg naar Cortina wordt nog druk gewerkt.

De 60 kilometer lange weg die vanaf de snelweg in Belluno naar Cortina d'Ampezzo loopt, wordt verbreed en deels ondertunneld. Maar de drie varianten zijn nog lang niet klaar, ook op een rustige donderdag in januari staan er files en doe je ruim een uur over de route. Straks moeten er duizenden toeschouwers overheen.

Toch is Alessia Follador, voormalig snowboarder en nu als ambassadeur verbonden aan de organisatie van de Spelen, ervan overtuigd dat het geen chaos wordt. "Er is een circulatieplan opgesteld om het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren. Tussen Belluno en Cortina gaan pendelbussen rijden. Langs de provinciale weg worden op dit moment grote parkeerplaatsen aangelegd. De pendelbussen moeten de toeschouwers ontmoedigen met de auto te komen en moeten verkeersproblemen voorkomen."

Als de Olympische Spelen op 6 februari beginnen, zal Cortina zelf ook grotendeels worden afgesloten voor autoverkeer. Bewoners kunnen met een pas bepaalde zones wel in en andere niet.

De bewoners van Cortina zijn niet onverdeeld enthousiast. Een bewoner noemt de Olympische Winterspelen, zeventig jaar na de vorige Spelen, een "kans voor Cortina", maar baalt wel van de enorme bouwput die zijn dorp is geworden. "Tot nu toe heb ik vooral heel veel ongemak gehad van de werkzaamheden, van de wegopbrekingen en het constante gebrom van hijskranen en graafmachines."

Een ander voorziet een "grote ramp". "Ik moet allemaal stickers op mijn scooter gaan plakken om door het dorp te mogen rijden. Ik zie niet in wat het voordeel voor de gewone Cortinezen is."

'Magie 1956 uitgewerkt'

Adriano Lorenzi heeft begrip voor het ongemak. Hij is net als Follador ambassadeur van de Winterspelen, maar daarnaast voormalig hoteleigenaar. Hij denkt dat er vooral na de Spelen economische voordelen zullen zijn. "Toeristen blijven nu weg, want de pistes zijn dicht, maar door de uitbreiding van het hotelaanbod komen nieuwsgierigen na de Spelen wel kijken."

Volgens Lorenzi was de magie van de Spelen van 1956 uitgewerkt en is dit een gouden kans om te investeren in de toekomst. "We kunnen er weer twintig jaar tegenaan."

Bosbouwkundige Lacedelli gelooft best dat de opknapbeurt voor Cortina nodig was, maar is vooral bang dat het dorp straks met sportfaciliteiten zit die alleen maar geld kosten. "Het bestieren van een bobsleebaan kost ontzettend veel geld. Je hebt ijsmeesters nodig, die baan moet onderhouden worden, er zijn mensen nodig om die bobsleeën weer naar boven te brengen."

De vorige baan, gebouwd voor de Olympische Spelen van 1956, is niet voor niks gesloten. "Die leed alleen maar verlies."

Hoewel Milaan en Cortina d'Ampezzo de Spelen al ruim zes jaar geleden kregen toegewezen, hikt de organisatie tegen de deadline aan. En hoewel Italianen meesters in improvisatie zijn en er in Cortina dag en nacht gewerkt wordt, is het maar zeer de vraag of over drie weken alles klaar is.

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het demissionaire kabinet en straks een nieuw kabinet alles op alles zet om te voorkomen dat Nederlandse DigiD-gegevens in handen van de Amerikaanse overheid komen. Er zijn zorgen dat dat kan gebeuren door een ophanden zijnde overname van Solvinity, een bedrijf dat essentieel is voor de toegang tot DigiD.

In een technische briefing in de Kamer spreken Kamerleden vandaag met experts over de gevaren en risico's. De VVD is zeer bezorgd dat de Amerikaanse overheid door de overname "een weg zou kunnen vinden tot gegevens" en mensen daarmee zou kunnen chanteren. GroenLinks-PvdA vindt dat minister Rijkaart van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk is voor de nationale digitale veiligheid en "met zijn vuist op tafel moet slaan".

De Kamer is al langer bezorgd over de kwestie. Kamerleden kunnen bedrijven niet dwingen om af te zien van een overname, weet GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kathmann. Maar ze hoopt wel dat het kabinet alles uit de kast trekt. Het moet wat haar betreft niet zo ver komen dat "Trump met één druk straks onze digitale overheid kan uitzetten".

Volgens VVD-Kamerlid Erkens moeten nu eerst de risico's goed in kaart worden gebracht. Zonder een juridische garantie dat de Nederlandse data niet ingezien mogen worden in Amerika zou de deal niet mogen doorgaan, vindt hij. En als die overname toch plaatsvindt, moet onze overheid ervoor zorgen dat Solvinity niet meer verantwoordelijk is voor DigiD-activiteiten, aldus Erkens.

In november werd duidelijk dat het Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl op het punt staat eigenaar te worden van het cloud- en infrastructuurbedrijf Solvinity, waarvan DigiD gebruikmaakt. Het bedrijf levert de infrastructuur waar de gegevens van DigiD overheen gaan. Die digitale identiteit heeft iedereen nodig om gegevens uit te wisselen met bijvoorbeeld zorgverzekeraars, pensioenfondsen, de gemeente of de Belastingdienst.

Wat zijn de risico's van een overname?

Het risico zit met name in de mogelijkheid dat door de overname de toegang tot diensten als DigiD geblokkeerd kan worden, zeggen deskundigen. Zo zou de Amerikaanse overheid aan Nederland sancties kunnen opleggen waaraan Amerikaanse bedrijven zich moeten houden. Zoiets gebeurde bijvoorbeeld toen president Trump ingreep bij het Internationaal Strafhof in Den Haag, waarna de hoofdaanklager geen toegang meer had tot zijn Microsoft-e-mailadres.

In het geval van Solvinity kan dat grote gevolgen hebben: mensen zouden dan niet meer kunnen inloggen met DigiD of op Mijnoverheid.nl.

Kathmann van GL-PvdA hoopt dat Solvinity nog op andere gedachten gebracht kan worden. Een andere mogelijkheid is dat de overheids-ICT-dienst Logius overstapt naar een ander bedrijf om mee samen te werken. Of dat de overheid haar best doet om een zogeheten gouden aandeel te kopen, waarmee we een vetorecht krijgen, aldus Kathmann.

Aan de formatietafel zijn de zorgen over digitale veiligheid ook een onderwerp: volgens D66-leider en aanstaand premier Jetten komt er in het nieuwe kabinet een "bewindspersoon die een heel specifieke verantwoordelijkheid krijgt voor digitale veiligheid". Of deze persoon ook een eigen budget en meer zeggenschap krijgt dan vorige bewindspersonen met digitale veiligheid in de portefeuille kan hij nog niet zeggen. Jetten zegt wel dat een van de leden van het nieuwe kabinet "een duidelijke opdracht" zal krijgen.

Een meerderheid in de Kamer wil in elk geval versneld een debat over digitale veiligheid: dat debat zou nog voor het voorjaarsreces van half februari moeten plaatsvinden. Kathmann wil verdergaan dan wat Jetten nu zegt en zal pleiten voor een afzonderlijke minister voor digitale veiligheid met een eigen budget.

Verder maakt de Kamer zich zorgen over de vele overheidsinstanties die op Amerikaanse clouddiensten zitten. Dat wil de Kamer de komende jaren ook afbouwen, zodat ons land daarin zelfstandiger wordt.

Goedemorgen! De Amerikaanse president Trump houdt een speech bij het World Economic Forum en PSV ontmoet Newcastle United in de Champions League.

Eerst het weer: In het westen is er vanochtend kans op regen. Uiteindelijk wordt het overal droog met een afwisseling van wolken en zon. Het wordt 5 tot 9 graden met een matige zuidoostenwind.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij een nieuw treinongeluk in Spanje is de machinist omgekomen en zijn zeker 37 mensen gewond geraakt. Vijf van hen zijn er slecht aan toe, melden de lokale autoriteiten. Het ongeluk gebeurde niet ver van Barcelona.

Volgens Spaanse media reed de trein op het traject tussen Gelida en Sant Sadurní op de brokstukken van een ingestorte keermuur die langs het spoor stond. Mogelijk was de keermuur instabiel geworden door de zware regenval van de afgelopen dagen en daardoor ingestort.

Het is het tweede grote treinongeluk in Spanje in twee dagen tijd. Bij het andere incident, nabij de stad Córdoba, kwamen zondagavond zeker 42 mensen om het leven.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

In het Verenigd Koninkrijk smullen ze van de rel die is ontstaan bij de familie Beckham. De oudste zoon van het gezin heeft het contact met zijn ouders verbroken, onder meer omdat zijn moeder de openingsdans op zijn bruiloft zou hebben gekaapt. Omdat Victoria Beckham dat volgens haar zoon op een ongepaste manier deed, gaan er in het Verenigd Koninkrijk nu talloze memes rond van hoe de dans er wellicht uitzag:

Fijne woensdag!

De man die de Japanse oud-premier Shinzo Abe heeft vermoord, moet levenslang de gevangenis in. De 45-jarige Tetsuya Yamagami schoot Abe in juli 2022 op een verkiezingsbijeenkomst op klaarlichte dag dood. Dat deed hij met een vuurwapen dat hij zelf gemaakt had met online bestelde onderdelen.

Het Openbaar Ministerie had ook levenslang geëist en zei dat de daad van Yamagami "gevaarlijk, lafhartig en uitzonderlijk ernstig" was. Het was volgens het OM "een uiterst ernstig incident dat zijn weerga niet kent in de naoorlogse geschiedenis". De politieke moord schokte Japan, ook omdat in het land nauwelijks vuurwapengeweld voorkomt.

Yamagami schoot de oud-premier dood vanwege diens banden met de Verenigingskerk, een Zuid-Koreaanse christelijke beweging die ook wel de Moonsekte wordt genoemd. Die is al tientallen jaren omstreden vanwege onder meer agressieve fondsenwerving. Yamagami koesterde wrok tegen de beweging vanwege problemen in zijn gezin.

Zijn moeder schonk omgerekend honderdduizenden euro's aan de beweging, in de hoop dat ze haar familie van de ondergang kon redden. Het gezin leed daardoor grote financiële schade en raakte in conflict met elkaar. Yamagami's broer stapte daardoor zelfs uit het leven. Zijn advocaten hadden betoogd dat de wanhopige situatie van het gezin zou moeten meewegen in het vonnis en dat zijn gevangenisstraf daarom niet langer dan twintig jaar zou moeten zijn.

Na de moordaanslag kreeg Yamagami bijval van het Japanse publiek. Zo ontving hij duizenden steunbetuigingen, geld en cadeaus. Ook werd hij een symbool voor kinderen die binnen religieuze sektes opgroeien. Diverse lotgenoten traden na de moord naar buiten en deelden hun slachtofferverhalen.

Ook ontstond er een mediastorm rond de Verenigingskerk. Die verloor vorig jaar maart zijn religieuze status. De rechtbank in Tokio oordeelde dat er sprake was van systematische afpersing van gelovigen.

Bij de felle protesten in Iran van de afgelopen weken zijn inmiddels zeker 4519 doden geteld. Dat meldt de organisatie HRANA, die vanuit de Verenigde Staten de mensenrechtensituatie in Iran monitort. Behalve 4251 demonstranten zouden ook 197 leden van de ordediensten zijn omgekomen.

Daarnaast onderzoekt HRANA nog eens ruim 9000 meldingen van doden. Volgens de groep hebben zeker 5811 mensen zware verwondingen opgelopen bij de protesten. Ook zouden er minstens 26.000 mensen zijn gearresteerd door het Iraanse regime.

Zaterdag erkende de geestelijk leider van Iran, ayatollah Khamenei, dat er duizenden doden waren gevallen. Hij wees met de vinger naar de Verenigde Staten en noemde de betogers opnieuw "terroristische vertegenwoordigers" van de aartsvijanden van zijn land. Daarmee doelt hij op de VS en Israël.

Teheran 'ruikt naar de dood'

Een volledig beeld van de situatie is nog altijd niet te krijgen. Het internet is al bijna twee weken nagenoeg helemaal platgelegd door de autoriteiten. Wel lukt het sinds een dag of twee om af en toe verbinding te krijgen via een VPN, zegt de prominente journaliste Elahe Mohammadi. Zij was een van de eerste journalisten die verslag deden van de dood van Mahsa Amini in 2022 en daarvoor werd opgesloten.

"De stad ruikt naar de dood", schrijft Mohammadi op X. "We hebben zware dagen achter de rug en iedereen is geschokt. Een heel land verkeert in rouw, een heel land slikt zijn tranen weg, een heel land heeft een brok in zijn keel. Het is nog nooit in mijn leven voorgekomen dat het sneeuwde in Teheran en niemand daar vrolijk van werd."

Sfeer van afschrikking

In diverse steden in Iran is er zware beveiliging op straat, hoort HRANA van bronnen ter plekke. Politieagenten, veiligheidstroepen, Basij-milities van de Revolutionaire Garde en agenten in burger zouden te zien zijn bij publieke ruimtes, gebieden met veel verkeer en bij in- en uitgangen van steden.

Ook zijn er meer controles en checkpoints. "Deze situatie wordt vooral na het vallen van de avond bijzonder intens, wat bijdraagt aan een sfeer van afschrikking en angst in stedelijke gebieden", schrijft HRANA.

De protesten begonnen op 28 december in de hoofdstad Teheran. Ondernemers gingen de straat op vanwege een scherpe waardedaling van de Iraanse munt en de verslechterde economische situatie. De protesten groeiden daarna uit tot de felste in decennia tegen de autoritaire leiding van het islamitische land. Nu deze op bloedige en genadeloze wijze zijn neergeslagen door het Iraanse regime, lijken grote nieuwe betogingen vooralsnog uit te blijven.

Deze video van vorige week toont hoe het Iraanse regime ingreep en hoe moeilijk het is om een beeld van de situatie te krijgen:

Een bedrijf uit Almere is door de rechtbank schuldig bevonden aan misleiding bij het verkopen van ov-chipkaarten. De firma Kings Online bood online de reiskaarten aan voor 37,50 euro, terwijl een kaart normaal gesproken 7,50 euro kost. Het bedrijf moet van de rechter per direct stoppen met de verkoop van de kaarten.

De zaak was aangespannen door Translink, de uitgever van de kaart, en reizigersorganisatie Rover. Zij vinden dat mensen op het verkeerde been zijn gezet door het bedrijf. De rechter, die spreekt van misleidende handelspraktijken, gaat daarin mee.

Door online naar een ov-chipkaart te zoeken, kwamen veel consumenten op twee sites van Kings Online terecht, schrijft Omroep Flevoland. Die sites stonden bovenaan zoekmachines doordat het 'gesponsorde zoekresultaten' zijn. Maar volgens de rechter blijkt niet duidelijk genoeg dat de sites ook bemiddelingsdiensten zijn.

Misleidende websites

De kleuren en vormgeving suggereren dat een klant te maken heeft met een handelaar die verbonden is aan Translink of de NS, zegt de rechter. En omdat de websites vooral informatie geven over de chipkaart en minder over die bemiddelingsdiensten, is het voor de gemiddelde consument niet duidelijk welke dienst wordt aangeboden en welke voordelen deze biedt.

De advocaat van Kings Online betoogde voor de rechtbank dat de sites juist wel transparant zijn. Ook is de hogere prijs volgens de advocaat te verdedigen omdat er extra controles worden uitgevoerd, de bestelling in meer talen kan gebeuren en klanten nog 'gewoon' iemand aan de telefoon krijgen bij de klantenservice. Maar de rechter kijkt daar dus anders naar.

Als het bedrijf niet binnen twee dagen de verkoop van de duurdere ov-chipkaarten stopzet, moet het per dag een dwangsom van 25.000 euro betalen aan Translink en Rover. Dat bedrag kan oplopen tot maximaal een half miljoen euro.

Mexico heeft nog eens tientallen drugsverdachten uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Het is de derde keer in een jaar tijd dat vermoedelijke kartelleden naar de VS worden gebracht om berecht te worden. Het totale aantal komt daarmee op 92, meldt de Mexicaanse minister van Veiligheid.

De uitlevering komt enkele weken nadat president Trump dreigende taal had geuit richting Mexico. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro nam Trump Groenland, Colombia, Cuba en Mexico op de korrel. Over zijn zuiderburen zei hij dat "we iets moeten doen" aan de migratiestromen en drugskartels daar. "We willen graag dat Mexico het doet, dat zouden ze zelf kunnen doen. Maar helaas zijn de drugskartels erg sterk."

President Sheinbaum sloeg daarop fel terug. "We wijzen inmenging in de interne aangelegenheden van andere landen categorisch af", zei ze begin deze maand. Vorige week had ze naar eigen zeggen een goed gesprek met Trump, waarna ze concludeerde dat ze militair ingrijpen door de VS niet ziet gebeuren.

'Zware criminelen'

De gevangenen die vandaag zijn uitgeleverd, zijn volgens minister García Harfuch zware criminelen die "een echte bedreiging vormen voor de veiligheid van ons land". Ze zijn in millitaire vliegtuigen overgebracht naar Washington, Houston, New York, Pennsylvania, San Antonio en San Diego.

Onder hen zijn leden van onder meer het Sinaloa-kartel, Beltrán-Leyva-kartel en het Jalisco-Nieuwe Generatie-kartel. Een van de uitgeleverde mensen is María Del Rosario Navarro Sánchez, de eerste Mexicaanse burger die in de VS is aangeklaagd voor het ondersteunen van een terroristische organisatie, nadat ze zou hebben samengezworen met een kartel.

Een nieuwe uitlevering van Mexicaanse gevangenen hing al weken in de lucht. De vorige waren in februari en in augustus. Na de vorige uitlevering zei minister García Harfuch dat het een kwestie van nationale veiligheid was. Hij zei dat Mexico niet wil dat de verdachten vanuit de gevangenis doorgaan met hun illegale praktijken.

De Syrische regering heeft een ultimatum gesteld aan de Koerdische militie SDF. De strijdgroep krijgt vier dagen de tijd om een plan in te dienen voor aansluiting bij de centrale overheid in Damascus. Anders worden ook de laatste grote SDF-bolwerken Qamishili en al-Hassakah in het noordoosten binnengevallen.

Dat staat in een verklaring van president Sharaa, waar Syrische staatsmedia over berichten. Hij stelt dat er de komende dagen een wapenstilstand geldt. De SDF heeft toegezegd zich daar aan te houden. In de praktijk lijken de gevechten, net als bij het afgelopen weekend aangekondigde bestand, niet te zijn gestopt.

Volgens de Koerdische militie hebben het regeringsleger en zijn bondgenoten ook vanavond beschietingen uitgevoerd. De SDF zegt dat het zichzelf zal beschermen tegen zulke aanvallen.

Koerden teruggedrongen in noordoosten

De troepen van president Sharaa hebben in zeer korte tijd grote delen van het noordoosten veroverd op de SDF. Arabische inwoners van steden als Raqqa en Deir Ezzor hebben de oprukkende regeringstroepen met gejuich ontvangen. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn in Raqqa wraakacties uitgevoerd, zoals buitengerechtelijke executies, door strijdkrachten die trouw zijn aan de regering in Damascus.

De Koerdische strijdgroep heeft een belangrijke rol gespeeld bij het verslaan van Islamitische Staat. Maar de militaire steun van de VS aan de SDF lijkt inmiddels voorbij. "Het oorspronkelijke doel van de SDF als belangrijkste anti-IS-macht op de grond is grotendeels verlopen", zegt de Amerikaanse ambassadeur van Turkije, Tom Barrack. Een verenigd Syrië moet deze rol volgens Washington op zich nemen.

Barrack roept de SDF op om zich aan te sluiten bij de regering in Damascus en zich te integreren in het nationale leger. De ambassadeur noemt het de "grootste kans" voor de Koerden om hun taal en cultuur te beschermen. Barrack zegt dat de VS er geen belang bij heeft om langdurig militair aanwezig te blijven in Syrië en roept de SDF op om de controle van IS-gevangenissen over te dragen aan de regering.

Chaos bij IS-kamp

De SDF heeft vandaag kamp al-Hol verlaten, waar de militie al jaren toezicht hield op duizenden familieleden van IS-verdachten. De Koerden zeggen daartoe gedwongen te zijn, omdat ze steden willen beschermen tegen het oprukkende leger. De hoogste commandant van de SDF spreekt van systematische moordpartijen gericht tegen Koerden.

Koerdische burgers vrezen een etnische zuivering, vooral nu de VS de SDF niet langer meer lijkt te helpen. In de chaos van de gevechten zijn maandag vele tientallen IS-strijders ontsnapt uit gevangenissen. Ook uit al-Hol zouden mensen zijn ontsnapt, maar de omvang is nog onduidelijk. Het regeringsleger zegt dat het de controle heeft overgenomen over het detentiekamp.

President Trump heeft in een onverwachts aangekondigde perconferentie in het Witte Huis teruggekeken op het eerste jaar van zijn tweede ambtstermijn. Hij ging daarin lang en uitvoerig in op de successen die hij zou hebben geboekt, maar in de volgepakte perszaal gingen de vragen vooral over internationale kwesties als Groenland en de toekomst van de NAVO.

Trump bleef erbij dat hij het Deense Groenland aan het Amerikaanse grondgebied wil toevoegen, omdat dat nodig zou zijn voor de Amerikaanse en internationale veiligheid. De Groenlanders zelf, de Denen en de NAVO-bondgenoten zijn daartegen. Ze erkennen dat de verdediging van Groenland beter moet en willen daar ook aan bijdragen, maar keuren een onvrijwillig afstaan of verkoop van Groenland aan de VS af.

Gevraagd naar de kwestie zei Trump: "Ik denk dat we tot een oplossing zullen komen waar de NAVO heel blij mee zal zijn en wij heel blij mee zullen zijn. Maar we hebben het nodig voor onze veiligheid." Geconfronteerd met het feit dat de Groenlanders een annexatie door de VS absoluut niet willen, zei Trump: "Ik denk dat ze enthousiast zijn als ik met ze praat."

Denemarken en Europese NAVO-landen, waaronder Nederland, stuurden de afgelopen week militairen naar Groenland als voorbereiding op een eventuele NAVO-oefening. Trump stelde de deelnemende landen een heffing in het vooruitzicht van 10 procent op alle export naar de VS.

De EU dreigt met tegenmaatregelen. Als de Groenland-crisis niet diplomatiek wordt opgelost, komt de EU met een pakket tegenmaatregelen die de VS 93 miljard euro moeten gaan kosten.

Alle ogen zijn nu gericht op het World Economic Forum in Davos, waar Trump de woensdag een toespraak houdt. Daarnaast zal hij er een aantal ontmoetingen hebben, juist over het onderwerp Groenland, zei hij.

Tusk

De Poolse president Tusk maakte dinsdagavond nog eens duidelijk dat het een aantal Europese landen ernst is. "Appeasement is altijd een teken van zwakte", zei hij op X. "Europa kan zich geen zwakte veroorloven, niet tegen zijn vijanden en niet tegen een bondgenoot. Wat nu nodig is, is een assertief Europa met zelfvertrouwen."

De term appeasement herinnert aan de jaren 30 van de vorige eeuw, toen landen als Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk steeds toegaven aan de eisen van Adolf Hitler, in de hoop een confrontatie met nazi-Duitsland uit de weg te gaan. Dat beleid stimuleerde Hitler om steeds verder te gaan en de confrontatie met Duitsland werd uiteindelijk niet voorkomen.

Uit een recente Amerikaanse opiniepeiling blijkt dat ook de meeste Amerikanen een koop of militaire bezetting van Groenland niet zien zitten. 86 procent keurt een militaire verovering van Groenland af, 55 procent keert zich ook tegen het kopen van Groenland.

Vredesraad

Op de vraag of Trumps 'vredesraad' voor het bestuur van Gaza op termijn de Verenigde Naties moet vervangen zei Trump: "Dat zou kunnen." Volgens hem hebben de Verenigde Naties veel mogelijkheden, maar doen ze daar niets mee. "Ik laat ze doorgaan want het potentieel is groot."

Bij een treinongeluk in Spanje is de machinist omgekomen en zijn zeker 37 mensen gewond geraakt. Vijf van hen zijn er slecht aan toe, melden de lokale autoriteiten. Eerder op de avond werd nog gesproken van vijftien gewonden. Het ongeluk gebeurde niet ver van Barcelona.

Het is het tweede grote treinongeluk in Spanje in twee dagen tijd. Bij het andere incident, nabij de stad Córdoba, kwamen zondagavond zeker 42 mensen om het leven.

Volgens Spaanse media reed de trein gisteravond rond 21.00 uur op het traject tussen Gelida en Sant Sadurní op de brokstukken van een ingestorte keermuur die langs het spoor stond. Mogelijk was de muur instabiel geworden door de zware regenval van de afgelopen dagen en daardoor ingestort.

Dit zijn de eerste beelden na het ongeluk:

De meeste gewonden zaten in de voorste treinwagon. Zo'n 70 brandweerlieden zijn ingezet voor de reddingsoperatie. Onder anderen de burgemeester van Gelida en twee Catalaanse ministers zijn naar de plek van het ongeluk gegaan. Het treinverkeer in de regio is tot nader order stilgelegd.

Ook elders in het noordoosten van Spanje, in de buurt van Blanes, was vandaag een treinongeluk. Daar ontspoorde een trein met zo'n tien inzittenden vanwege stenen op het spoor. Die waren daar door harde wind terechtgekomen. Voor zover bekend raakte bij dat ongeluk niemand gewond.

Op een boerderij in het Drentse dorp Schoonebeek heeft een makelaar een bijzondere archeologische vondst gedaan. Tussen enkele bezichtigingen van een huis door vond hij in de tuin diverse voorwerpen, waaronder een natuurstenen bijl van duizenden jaren oud.

Makelaar Ruud Pat vond de voorwerpen in een grote stapel stenen die naast de boerderij in de tuin lagen. "Tussen de bezichtigingen door had ik soms een paar minuten over. Toen heb ik daarin zitten struinen", vertelt hij aan RTV Drenthe.

Pat vond vier voorwerpen, waaronder een natuurstenen bijl waarvan bleek dat die 4000 jaar oud is. Uit dezelfde steenhoop viste hij ook nog een 3000 jaar oude bronzen kokerbijl, een prehistorische slijpsteen en een maalsteen.

Ruud Pat laat zien waar hij de objecten vond:

Jan van Doesburg, archeoloog bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, spreekt van een topvondst. "Het kan eigenlijk niet waar zijn dat dit zo ontdekt wordt", zegt hij. "Dat gewoon op het erf van een boerderij waarschijnlijk al jaren dit soort vondsten hebben gelegen. Dat is ontzettend leuk en spannend."

Hij is met name geïnteresseerd in de bronzen bijl die Pat vond. Brons komt oorspronkelijk namelijk helemaal niet uit Nederland. De ertsen waarvan het gemaakt wordt, kwamen in ons land niet voor. Er moest dus handel worden gedreven om het hier te krijgen.

Hotspot voor brons

In de omgeving van Schoonebeek zijn in het verleden al vaker bronzen objecten aangetroffen. Zo werd in 1984 een hele reeks bronzen voorwerpen gevonden, zoals bijlen, een speerpunt en messen.

Ook ligt in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden een bronzen speerpunt uit het Schoonebeekerdiep. "Schoonebeek lijkt een soort hotspot te zijn van allerlei brons", zegt Van Doesburg. "En dat zegt iets over hoe belangrijk het dorp was."

De komende tijd wordt met de Rijksuniversiteit Groningen en het Rijksmuseum van Oudheden onderzoek gedaan naar de samenstelling van Pats vondst. "Er wordt een klein gaatje in geboord en dat monster wordt geanalyseerd", aldus Van Doesburg. "Dan kunnen we mogelijk zeggen waar het brons vandaan komt. Mensen hadden blijkbaar contacten over een afstand van duizenden kilometers."

Verder grasduinen

Hoe de artefacten in de tuin terecht zijn gekomen, is niet duidelijk. De voormalige eigenaar van de boerderij is overleden, dus hem kan het niet meer worden gevraagd. Hij heeft ze misschien gevonden op het land of uit een oogstmachine geraapt, denkt Pat.

"Iemand vertelde me dat zijn vrouw interesse had in dit soort dingen en bepaalde stenen apart heeft gelegd", zegt hij. "Ik vind het wel heel leuk dat het uiteindelijk dan ook iets bijzonders blijkt te zijn."

De makelaar had graag nog even verder gegrasduind in de bult met stenen. "Maar die is helaas inmiddels helemaal weg." Hij hoopt dat de gevonden spullen een plekje krijgen in een museum.

Britten smullen van de nieuwste rel in de showbizzwereld. Die brak gisteren uit toen de oudste zoon van David en Victoria Beckham op sociale media een boekje opendeed over de omgangsvormen in het gezin, een van de populairste glamourfamilies van het land.

De 26-jarige Brooklyn beschuldigt zijn ouders van "talloze leugens" die ze via de media hebben verspreid om de schijn van een perfect gezin op te houden. Hij zegt dat zijn ouders onder meer proberen zijn huwelijk met de Amerikaanse miljardairsdochter Nicola Peltz kapot te maken. Brooklyn heeft daarom gebroken met zijn familie. Verzoening sluit hij uit.

De woorden van Brooklyn maken veel los in het Verenigd Koninkrijk. Via sociale media en de roddelpers smult het publiek al jaren van alles wat met de Beckhams te maken heeft. Je kunt nu dan ook geen tabloid openen zonder te worden geconfronteerd met de rel.

Vader en moeder Beckham hebben zich na de tirade van Brooklyn nog niet laten horen. Oud-voetballer David was niet thuis toen de bom barstte. Hij is bij het World Economic Forum in Davos en negeert vragen over de ontstane ophef.

Wel sprak hij met CNBC in het algemeen over de risico's van sociale media. "Kinderen mogen fouten maken, dus dat probeer ik hun ook te leren", zei Beckham. "Maar je moet hen soms ook die fouten laten maken."

De openingsdans

Die uitspraken staan in schril contrast met de woorden van Brooklyn een dag eerder. "Het merk Beckham staat altijd op de eerste plaats", schrijft hij op Instagram. "De 'liefde' van de familie wordt bepaald door hoeveel berichten je plaatst op sociale media."

Verenigd Koninkrijk-correspondent Arjen van der Horst:

"Het huwelijk van Victoria Adams met David Beckham in 1999 was een match made in heaven voor de Britse roddelpers. Beckham, bijgenaamd Golden Balls, was jarenlang het bekendste gezicht van het Engelse voetbal en niet alleen vanwege zijn voetbalkwaliteiten. De aanvankelijk schuchtere voetbaltiener groeide uit tot een Brits stijlicoon.

Victoria Adams, Posh Spice, was voor haar huwelijk met Beckham al een beroemdheid als lid van de meidengroep Spice Girls. Hun relatie is meer dan een huwelijk, het is een merknaam waarmee miljoenen worden verdiend.

Het paar voert al jaren een uitgekiende pr-strategie waarin elke uiting in het openbaar leven zorgvuldig geregisseerd is, inclusief hun gezinsleven. Zo groeiden hun kinderen Brooklyn, Romeo, Cruz en Harper zelf uit tot miniberoemdheden. Dat leven in de schijnwerpers lijkt nu zijn tol te eisen."

Een groot deel van de uitlatingen die Brooklyn over zijn ouders doet, gaan over zijn huwelijksdag. Op 9 april 2022 gaf hij zijn jawoord aan de Amerikaanse Nicola Peltz, actrice en dochter van miljardair Nelson Peltz.

Zijn ouders hebben volgens hem herhaaldelijk geprobeerd om de relatie stuk te maken. Of de beschuldigingen kloppen, is niet duidelijk, maar fans en de roddelpers zijn inmiddels druk bezig om alles uit te zoeken.

Ze willen onder meer weten of het echt klopt dat Victoria de openingsdans op het huwelijksfeest kaapte, waarop wekenlang was geoefend. Volgens Brooklyn danste zijn moeder op een "zeer ongepaste manier" met hem voor de ogen van 500 gasten.

De bewering is voer voor het Britse publiek om talloze memes te maken van de vermeende openingsdans van Victoria. Daarnaast zijn fans razend benieuwd naar de echte beelden en eisen op sociale media dat de familie die vrijgeeft.

Enkele van de memes die rondgaan op sociale media:

Behalve dit gedoe over de openingsdans was er volgens Brooklyn in aanloop naar de bruiloft ook ophef over de tafelschikking, de jurk en een miljoenenbod om de rechten van zijn naam af te staan.

Angst

Het zit de oudste zoon zo hoog dat hij niet van plan is om het weer bij te leggen. "Ik laat me niet controleren, ik kom voor het eerst in mijn leven voor mezelf op." De angst die hij naar eigen zeggen jarenlang met zich meedroeg is verdwenen sinds hij met de rest van het gezin gebroken heeft.

Experts in Britse media laten maar al te graag hun mening horen over hoe het verder moet met het voorbeeldgezin. Ze trekken de vergelijking met de ruzies in het Britse koningshuis, maar zien een belangrijk verschil. Daar waar prins Harry nog altijd hoopt op een verzoeningspoging met zijn vader Charles, lijkt bij de Beckhams de deur voorlopig dicht te zitten.

Immigratie was een van de belangrijkste pijlers onder zijn verkiezingscampagne. En in zijn eerste volle jaar terug in het Witte Huis heeft Donald Trump de daad bij het woord gevoegd: aan de zuidgrens met Mexico is het stil. "Een verschil van dag en nacht", zegt een agent van de Amerikaanse grenswacht die verveeld langs de grensmuur rijdt.

Patrouillerende agenten mogen eigenlijk niet met de media praten. Maar meer middelen betekent meer mensen en materieel en vooral ook meer tijd. "Hier komt niemand meer de grens over", wijst hij naar het verhoogde hek en de dubbele laag prikkeldraad die onlangs werd gespannen.

Vrachtwagens met opleggers rijden af en aan even verderop, in een verder uitgestorven San Rafael-vallei. Op deze prairie in het zuiden van Arizona wordt gewerkt aan Trumps nieuwste stuk muur. Het tempo ligt hoog: elke vijf minuten wordt een nieuw paneel geplaatst. Hoge stalen hekken, zwart geverfd.

Een idee van Trump, vertelde minister Noem van Binnenlandse Veiligheid eerder al: door de hitte in de woestijn zou het staal zo heet worden, dat de weinige migranten die de klim nog zouden wagen hun handen zouden branden.

Veel minder migranten

In de laatste maanden onder Joe Biden gingen de aantallen al omlaag. Volgens de regering-Trump worden aan de grens met Mexico nu nog gemiddeld 258 mensen per dag aangehouden. Dat kan niet onafhankelijk worden geverifieerd. Maar op plekken waar eerder veel migranten binnenkwamen is het stil, ziet Laurie Cantillo van hulporganisatie Humane Borders.

Haar vrijwilligers hebben tientallen watertonnen in de woestijn geplaatst om te voorkomen dat migranten omkomen. Het afgelopen jaar werd er fors minder van gedronken. Een kwart van wat het was, aldus Cantillo.

"We checken geen legitimatie als iemand water tapt. Het kunnen migranten zijn, maar ook grenswachters, jagers of wandelaars." Toch lijkt het erop dat vooral uitgedroogde immigranten ervan drinken, op hun vlucht door de woestijn.

Risicovolle onderneming

"Bij elke nieuwe regering en bij aangescherpt beleid zien we migratiestromen eerst afnemen. Al is het sinds de zomer wel weer iets toegenomen", zegt Cantillo. En nog steeds zijn er mensen die het niet halen. "Ook afgelopen week hebben onze vrijwilligers weer lichamen gevonden."

Riskant is en blijft het, onder extreme temperaturen. "En het is ook fors duurder geworden", zegt een Mexicaanse mensensmokkelaar die immigranten helpt bij de trip naar het noorden. "Ik vraag nu 8000 dollar per persoon", zegt hij. "Al gaat er bijna niemand meer, mensen zijn bang geworden door Trump. Maar het kan dus nog wel."

Toch kan Trumps muur niet iedereen tegenhouden op de vlucht voor geweld en armoede. Zo zijn er voetstappen te zien op 10 meter hoogte, aan de bovenkant van het hek. Ook zijn er doorgezaagde spijlen, inmiddels weer gerepareerd. "Een dubbele of driedubbele muur zal mensen hooguit vertragen", zegt Cantillo.

Minder steun

Inmiddels wijst 61 procent van de Amerikanen Trumps immigratieagenda af, met name vanwege het steeds hardhandiger optreden van agenten in steden in het binnenland. Maar Trumps aanhangers zijn onverminderd tevreden over 'de grens'. Volgens een peiling van AP-NORC steunt 76 procent van de Republikeinen 'hun' president op dat thema.

"Ik denk dat het nodig is voor ons land", zegt een bouwvakker die werkt aan het hek in Nogales. "Het gaat om de veiligheid van Amerikanen. Ik hoop dat hij het blijft opschroeven en dat er geld blijft binnenkomen." Geld kwam er middels de Big Beautiful Bill, zoals Trump de wet doopte.

Daarmee werd 75 miljard dollar vrijgemaakt voor handhaving en surveillance aan de grens, waarvan 47 miljard voor de grensmuur. Er worden honderden mijlen aan hekwerk neergezet.

Afbraak van biodiversiteit

"Fox News had het voortdurend over een 'invasie' aan de grens", zegt milieuactivist Russ McSpadden van het Center for Biological Diversity, een fervent tegenstander. "Maar voor mij is dit enorme industriële project juist de invasie, midden in deze prachtige, biodiverse vallei."

De regio was tot voor kort beschermd gebied. Er staan al jaren camera's van milieuorganisaties. "Als er al mensen kwamen, waren het meestal grenswachten of jagers", zegt McSpadden. "Een uniek ecosysteem, een van de weinige plekken waar je zwarte beren en jaguars nog in hetzelfde shot ziet verschijnen."

Hoelang nog is de vraag: natuurbeschermingswetten heeft Trump resoluut van tafel geveegd. "Decennia aan natuurbeschermingswerk worden daarmee weggegooid", stelt McSpadden. Ook inheemse Amerikanen moeten het ontgelden. "Alles en iedereen wordt terzijde geschoven voor de bouw van de grensmuur, het is echt schandalig. Maar net als met de Berlijnse Muur hopen we dat ook deze muur ooit zal vallen."

Een Oostenrijkse koe doet wetenschappers versteld staan. Koe Veronika gebruikt stokken, harken en bezems om zich te krabben op plaatsen waar ze anders niet bij kan. In de duizenden jaren dat mensen met runderen samenleven, is nooit eerder vastgesteld dat dit dier een voorwerp bewust als gereedschap gebruikt.

Veronika is de enige koe op een biologische boerderij in de plaats Nötsch, in het zuiden van Oostenrijk. Ze is in staat een stok, hark of bezem met haar tong op te pakken. Met het uiteinde van een stok of steel krabt ze vooral haar buik en uiers, met het borstelgedeelte van de bezem vooral haar rug en flanken.

Een nicht van de boer vond dit zo bijzonder dat ze er een video van maakte en die online zette. De video ging viraal en trok ook de aandacht van hoogleraar diergeneeskunde Alice Auersperg van een universiteit in Wenen.

Auersperg vertrok met een collega naar Nötsch om Veronika met eigen ogen te zien en onderwierp haar aan een paar experimenten. "Wat haar uniek maakt is dat ze een voorwerp als multifunctioneel gereedschap gebruikt", zegt ze.

Zij en de collega deden een experiment met een dekschrobber. Die legden ze voor haar neer, steeds in een andere positie. In eerste instantie dachten ze dat Veronika zich vergiste als ze zich met de achterkant van de steel krabde. Totdat de collega in de gaten kreeg dat ze de achterkant vooral voor de zachtere delen van haar lijf gebruikte, zoals de buik, de uiers en de anus. De vraag is nu of Veronika een uitzonderlijk intelligente koe is of dat andere koeien ook zo slim zijn.

De eigenaar van de boerderij, Witgar Wiegel, verbaast zich erover dat internationale pers zich op zijn Veronika heeft gestort: The Washington Post, The New York Times, Le Figaro, The Guardian, The Süddeutsche Zeitung, allemaal hebben ze gebeld.

Hij is daar niet rouwig om, want hij vindt het belangrijk dat mensen in de gaten krijgen waartoe dieren in staat zijn en niet denken dat boerderijdieren dom zijn.

Vier lichamen die na het treinongeluk in Spanje nog vastzaten in de wrakstukken, zijn geborgen. Dat melden Spaanse media. De lichamen van drie mensen waren al eerder aangetroffen, maar konden nog niet worden bereikt. Een vierde lichaam werd vandaag gevonden in de wrakstukken van een wagon. De stoffelijke resten worden naar het forensisch instituut in Córdoba gebracht voor onderzoek en identificatie.

Ondertussen gaat de inspectie van de verongelukte treinen verder. Het is mogelijk dat er nog meer lichamen in de wrakstukken liggen. Nog niet alle wagons zijn onderzocht. Met zwaar materieel worden de wagons opgetild en verplaatst, zodat de politie het onderzoek kan voortzetten.

Met de dode die vandaag is gevonden, komt het dodental van het ongeluk van zondagavond op 42. Er vielen 122 gewonden, van wie er nog 37 in het ziekenhuis liggen. Tien mensen liggen op de intensive care, onder wie een zwangere vrouw. Tot nu toe zijn tien van de 42 dodelijke slachtoffers geïdentificeerd.

Familieleden zijn nog in onzekerheid over vermisten. Er worden nog 23 mensen vermist. Zo is er geen spoor van een cardioloog, wiens telefoon wel is teruggevonden. Zijn lichaam is niet teruggevonden en hij ligt ook niet in een ziekenhuis.

Vijf minuten stilte

Personeel van spoorwegmaatschappij Renfe en spoorbeheerder Adif hielden vandaag in hun werkplaatsen vijf minuten stilte om hun omgekomen collega's en de andere slachtoffers te herdenken. Ook op stations stonden treinen vijf minuten stil. De sfeer was geladen bij de herdenkingen.

De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia brachten op de eerste van drie dagen van nationale rouw een bezoek aan de rampplek. Ze keken toe hoe de hulpdiensten bezig waren de drie lichamen die nog vastzaten in de trein te bergen en spraken met reddingswerkers. Ook bedankten ze een jongen van 16 uit Adamuz die als een van de eersten bij de trein was na het ongeluk en hielp mensen uit de trein te halen.

Meisje alleen over

Twee dagen na het ongeluk met twee hogesnelheidstreinen in de buurt van de Zuid-Spaanse stad Córdoba wordt er meer bekend over de slachtoffers. Spaanse media plaatsen persoonlijke verhalen en reacties van nabestaanden.

Een meisje van 6 werd na het ongeluk alleen aangetroffen terwijl ze langs het spoor liep. Haar ouders, broer en neefje overleefden het ongeluk niet. Het gezin was naar de musical The Lion King geweest in Madrid. Het meisje is naar haar grootmoeder in Córdoba gebracht.

Ook een vrouw van 79 die met haar zoon, neef en twee kleinkinderen in de trein zat was met haar familieleden naar The Lion King geweest. De vrouw kwam als enige van de familie om het leven en haar lichaam zat tot vanmiddag vast in de trein, schrijft RTVE. Haar zoon plaatste online een video waarin hij vertelt hoe belangrijk en waardevol familie is en dat je van ieder moment moet genieten.

Veiligheidsmaatregel

Spoorbeheerder Adif heeft besloten dat op een deel van het hogesnelheidstraject tussen Madrid en Barcelona, in een ander deel van het land, voorlopig niet harder mag worden gereden dan 160 kilometer per uur. Het gaat om een treinvak van 150 kilometer lang. De beperking is ingesteld nadat machinisten hobbels hadden gezien op verschillende stukken van het traject, melden bronnen binnen Adif aan RTVE.

De maatregel is tijdelijk en is genomen voor de veiligheid, zegt de spoorbeheerder. Vanavond wordt het spoor gecontroleerd en als alles in orde is, wordt de maatregel weer ingetrokken. De spoorwegen willen naar eigen zeggen geen risico nemen na het ongeluk van zondagavond.

De politie heeft drie mannen aangehouden in een onderzoek naar geweld en vernielingen in een café in Nijverdal, afgelopen november. Daar was voorafgaand aan de wedstrijd Heracles Almelo tegen PEC Zwolle een gewelddadige confrontatie tussen aanhangers van de twee clubs.

In het onderzoek zijn de afgelopen weken drie Heracles-supporters aangehouden, meldt de politie. Het gaat om een 30-jarige man uit Geesteren, een 39-jarige man uit Nijverdal en een 22-jarige man uit Wierden. Ze worden verdacht van openlijke geweldpleging, meldt RTV Oost. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Vernielingen aangericht

Tientallen Heracles-supporters hadden zich op 2 november verzameld in café In de Gauwe Geit voordat ze zouden vertrekken naar de wedstrijd in Almelo. Het liep uit op ongeregeldheden toen een groep supporters van PEC Zwolle het café binnenkwam.

Op camerabeelden is te zien dat ramen werden ingegooid, meubilair werd vernield en fakkels naar binnen werden gegooid. Er raakte niemand gewond, maar de schade in het café was groot.

De politie vermoedt dat er voorafgaand aan de rellen contact is geweest tussen beide groepen. Uit onderzoek is gebleken dat betrokkenen zich aan het voorbereiden waren op een confrontatie, aldus de politie.

Bekijk hier beelden van de rellen:

In het stadhuis in Den Haag zijn prijzen uitgereikt voor de nieuwsfoto en sportfoto van 2025. In de categorie nieuws ging de juryprijs naar Nico Garstman voor zijn foto van rellen in Den Haag.

De foto is gemaakt op 20 september, toen een protest tegen immigratie uitmondde in geweld. Relschoppers gooiden met onder meer stenen naar agenten en er werd een politieauto in brand gestoken. Volgens de jury onder leiding van voormalig nieuwslezer Pia Dijkstra toont de foto "op indrukwekkende wijze" de chaos van die dag.

De juryprijs voor sportfoto van het jaar ging naar Robin van Lonkhuijsen voor zijn foto van shorttrackster Xandra Velzeboer tijdens een wedstrijd in Dordrecht. "Een perfect getimede en gecomponeerde foto", zo vindt de jury.

Fotograaf Corné Sparidaens won de juryprijs voor regionale nieuwsfoto van 2025. Hij won met zijn foto van het protest 'Wij eisen de nacht op' van de Dolle Mina's voor het Academiegebouw in Groningen.

Er waren ook publieksprijzen, waarvoor ruim 15.000 stemmen binnenkwamen. In de categorie nieuws ging de publieksprijs naar John van der Tol, met zijn foto van de bloemenzee voor de 17-jarige Lisa die in augustus werd gedood.

Een foto van Go Ahead Eagles na de gewonnen bekerfinale door fotograaf Broer van den Boom kreeg de meeste stemmen in de categorie sport. De publieksprijs voor beste regionale nieuwsfoto ging naar Joris van Gennip voor zijn foto van een klimaatprotest in Amsterdam.

In samenwerking met Kidsweek was er dit jaar voor het eerst ook een prijs voor de beste nieuwsfoto volgens kinderen. Die ging naar Norbert Voskens voor zijn foto van drie F-35-toestellen boven de Waddenzee.

Dit zijn de winnaars van de publieksprijzen:

De fotoverkiezing wordt georganiseerd door Stichting Nieuwsfoto, een initiatief dat gesteund wordt door onder meer het ANP, Beeld & Geluid en de Nederlandse Sportpers.

De winnende fotografen krijgen bedragen tot 5000 euro. Hun foto's hangen tot 12 februari in het Atrium van het stadhuis in Den Haag. Daar hangen de honderd beste nieuws- en sportfoto's van het afgelopen jaar.

Met het afsplitsen van zeven Kamerleden van de PVV en de vorming van de Groep Markuszower heeft de Tweede Kamer er een zestiende fractie bij. Op het eerste gezicht lijkt het daardoor politiek nog complexer te worden. Maar andere fractievoorzitters zien ook voordelen.

Aan de ene kant is er weer een fractie bij die Kamervragen stelt, debatten aanvraagt en moties indient. En ook deze fractie krijgt voor debatten eigen spreektijd. Aan de andere kant is deze nieuwe fractie ontstaan omdat de Kamerleden meer politieke samenwerking willen dan PVV-leider Wilders.

"Juist in een situatie van een minderheidscoalitie zou je dat moeten doen", zegt de nieuwe fractievoorzitter Gidi Markuszower. Wilders gooide duidelijk de deur dicht voor welke samenwerking met het aanstaande kabinet-Jetten dan ook.

Markuszower vindt het politiek onhandig dat Wilders ook rechtse samenwerking uit de weg gaat. Het was voor de zeven een reden om bij de PVV te vertrekken, naast het gebrek aan inspraak in de eenmanspartij.

Voor de PVV-leider kwam dat als een volslagen verrassing:

In een bericht op X aan zijn kiezers aan het begin van de avond zegt de PVV-leider dat niets hem klein krijgt en belooft hij "nog zeker tien jaar te blijven".

Hoe de Groep Markuszower het gaat aanpakken is nog niet duidelijk. En of ze daar onderling hetzelfde over denken, of snel met elkaar in conflict komen, moet blijken.

Maar fractievoorzitter Markuszower, Kamerlid René Claassen en vicefractievoorzitter Hidde Heutink waren voor de PVV betrokken bij de sollicitatiecommissie voor kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen. Zij kennen de andere afsplitsers, van wie een aantal vrij hoog op de kieslijst kwam, dus goed.

Dat Marcuszower en Heutink niet pas vandaag op het idee kwamen op te stappen, blijkt uit de registratie van een mogelijk nieuwe partijnaam, afgelopen vrijdag. Journalist Chris Aalberts onthulde dat op die dag de domeinnaam nederlandsevrijheidsalliantie.nl is geregistreerd door Heutink. De naam wordt inmiddels door de fractieleiding bevestigd.

Nieuwe bondgenoot

Voor de partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum is de Groep Markuszower mogelijk een nieuwe bondgenoot. BBB-leider Van der Plas zocht de afgesplitste Kamerleden in de vergaderzaal meteen op voor een praatje en een klop op de schouder.

Ook VVD-leider Yesilgöz staat open voor de nieuwe fractie: "Als ze constructief willen samenwerken, is dat goed nieuws. Het betekent dat er meer ruimte ontstaat om te kijken of er constructieve partijen zijn om met ons mee te denken."

Hoe meer Kamerleden een stabiel landsbestuur belangrijk vinden, hoe beter, vindt Yesilgöz. En dat is ook bij het CDA te horen: dit biedt voor het hele parlement meer mogelijkheden.

Een bende

"Het is een beetje een bende bij de heer Wilders nu", zegt D66-leider Jetten. Hij kan het niet nalaten om Wilders, die spreekt van "de bende van Jetten", een spiegel voor te houden. Ook Jetten ziet intussen de voordelen.

"Als er een fractie bij komt die constructief wil samenwerken, biedt dat kansen", zegt Jetten. "De vraag is wat de inhoudelijke koers wordt van de nieuwe fractie. Dat zullen we de komende maanden ontdekken."

De Groep Markuszower wil graag als nieuwe fractie uitgenodigd worden door informateur Letschert om hier een toelichting op te geven. De drie formerende partijen vinden dat een goed idee en de informateur bevestigt dat er een uitnodiging komt. Vicefractievoorzitter Heutink zegt nu al dat samenwerking mogelijk is: "Op welke punten, dat gaan we zien."

De gezichten bij de namen van de zeven dissidenten:

Kamerlid René Claassen, ook een van de afsplitsers, vindt dat zij het mandaat van de kiezers moeten benutten om kansen te grijpen om voor hen iets voor elkaar te krijgen. "Wij vinden dat we altijd in gesprek moeten zijn met wie dan ook." Ook Nicole Moinat zegt dat het voor haar gaat om de invloed van de kiezer.

Ondanks de grotere kansen 'op rechts' is er ook bij GroenLinks-PvdA reden voor vreugde. Partijleider Klaver is "blij dat rechts verder versplintert". Volgens hem is nu "de rotzooi op rechts compleet". Zijn partij is nu de grootste oppositiepartij met twintig zetels. "Dat betekent dat onze positie nog sterker is geworden."

Nederland gaat 23 miljoen euro extra bijdragen aan de energievoorziening in Oekraïne. Rusland voert al jaren grote doelgerichte aanvallen uit op de energie-infrastructuur in het land. Daardoor zitten miljoenen mensen regelmatig zonder stroom, water en verwarming. President Zelensky heeft inmiddels de noodtoestand in de energiesector uitgeroepen, mede omdat het momenteel extreem vriest.

Met het geld kan Oekraïne gas aankopen in het buitenland, energiecentrales repareren en uit Nederland afkomstig materieel als transformatoren, generatoren en kabels aanschaffen. Nederland heeft in 2026 nu in totaal 133 miljoen euro toegezegd om de Oekraïense stroomvoorziening draaiende te houden.

'Miljoenen mensen in de kou'

Zelensky deed vandaag een oproep voor meer steun, nadat Rusland vannacht een aanval met 300 drones en een "aanzienlijk aantal" ballistische en kruisraketten had uitgevoerd. Vooral de hoofdstad Kyiv is daarbij zwaar getroffen. Burgemeester Klytsjko spreekt over 5635 getroffen panden. Een persoon kwam om het leven bij de aanval.

Demissionair staatssecretaris De Vries van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp is momenteel op bezoek in Kyiv. "Ik zie hier met eigen ogen hoe Oekraïense energiecentrales doelwit zijn van grootschalige Russische aanvallen. Hierdoor zitten miljoenen Oekraïners in het donker en in de kou."

Ze zegt het land onverminderd te blijven steunen, zowel militair als niet-militair. "Zo hebben we sinds de start van de oorlog al meer dan 250 vrachtwagens aan energiegoederen geleverd, afkomstig van Nederlandse bedrijven. En daar gaan we mee door."

Steun van bondgenoten

Eerder deze week maakte het Verenigd Koninkrijk al bekend nog eens 20 miljoen pond uit te trekken voor de energiesector in Oekraïne.

Van het begin van de Russische invasie in 2022 tot het eind van vorig jaar hebben bondgenoten in totaal 1,65 miljard euro toegezegd voor het Ukraine Energy Support Fund. Onder die donateurs zijn de Verenigde Staten, de Europese Unie en verschillende individuele EU-lidstaten. Duitsland is goed voor ongeveer een derde van het totale bedrag.

De Koerdische SDF-militie heeft het kamp al-Hol in het noordwesten van Syrië vandaag verlaten. In het detentiekamp verblijven vele duizenden mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen van IS-verdachten. Er zitten ook Nederlandse vrouwen en kinderen vast.

Een bron binnen de SDF zegt tegen de NOS dat er mensen zijn ontsnapt nu de bewakers zijn vertrokken. Onduidelijk is hoeveel er zijn ontkomen. In de omgeving van al-Hol worden gevechten gemeld tussen de SDF en strijdgroepen die gelieerd zijn aan de regering.

Sinds de val van het IS-kalifaat bewaken Koerdische strijders jihadisten en hun familieleden in detentiecentra in het noorden van Syrië. Maar het Syrische regeringsleger en aan het leger gelieerde milities zijn bezig met een snelle opmars in dit gebied, waardoor een chaos is ontstaan. Ook bestaat de verdenking dat regeringsmilities IS-verdachten welbewust laten ontsnappen. De huidige president is een voormalige jihadist.

'Moordpartijen tegen Koerden'

De SDF-leiding stelt dat ze is gedwongen tot de terugtrekking uit kamp al-Hol. De militie zegt dat ze haar troepen nodig heeft om noordelijke steden te verdedigen tegen aanvallen van het Syrische regime. De hoogste commandant van de SDF spreekt van systematische moordpartijen gericht tegen Koerden.

In de verklaring wordt ook kritiek geuit op de "internationale onverschilligheid". De SDF spoort landen al jaren aan om familieleden van IS-militanten op te halen, maar daar wordt nauwelijks gehoor aan gegeven.

De Syrische regering beschuldigt de SDF ervan dat ze al-Hol zonder enige coördinatie heeft verlaten. Het regeringsleger is er klaar voor om de controle over het kamp over te nemen, zegt het Syrische ministerie van Defensie in een verklaring. Het is onduidelijk of militairen inmiddels ter plaatse zijn.

Nieuwe wapenstilstand geschonden

De regering in Damascus heeft een nieuwe wapenstilstand van vier dagen aangekondigd, die vanavond zou moeten ingaan. De SDF heeft het voorstel geaccepteerd, maar zegt dat er ook 's avonds nog artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd door aanhangers van de regering. De afgelopen tijd zijn vaker bestanden aangekondigd, die vervolgens niet werden uitgevoerd.

In al-Hol verblijven naar schatting een kleine 25.000 mensen. Mensenrechtenorganisaties hebben meermaals aan de bel getrokken over de erbarmelijke leefomstandigheden in het kamp. Ook een aantal vermoedelijke IS-strijders verblijft er.

Vele duizenden IS-strijders worden vastgehouden in gevangenissen in de omgeving. Naar schatting vijftien Nederlandse mannen zitten vast in Syrië vanwege veronderstelde deelname aan IS. De SDF bewaakte die gevangenissen tot voor kort.

Vorige maand sprak correspondent Daisy Mohr met mensen in kamp al-Hol. Ze sprak ook met een Nederlandse Syriëganger die in een gevangenis zat in al-Hassakah.

Gisteren ontsnapten vele tientallen IS-strijders uit de Shaddadi-gevangenis, zo'n 30 kilometer ten zuidwesten van al-Hol. De Syrische regering en de Koerdische strijdgroep beschuldigen elkaar ervan verantwoordelijk te zijn voor de ontsnapping van deze jihadisten.

Volgens het Syrische regime zijn 80 van de 120 ontsnapte IS'ers weer gearresteerd. Volgens een Amerikaanse functionaris waren er echter zo'n 200 jihadisten uit de Shaddadi-gevangenis ontsnapt. Tegenover Reuters zegt de anonieme bron dat de Syrische regering er "veel" heeft kunnen opsporen.

Burgers op de vlucht

Hoewel er dit weekend een wapenstilstand werd gesloten, is het geweld in het noordwesten van Syrië zonder onderbrekingen doorgegaan. Burgers zijn massaal op de vlucht geslagen. De Koerden maken zich grote zorgen.

Strijdgroepen die loyaal zijn aan de regering in Damascus hebben gebieden die onder controle stonden van de SDF ingenomen. Arabische inwoners van steden als Raqqa en Deir Ezzor hebben de regeringstroepen met gejuich ontvangen.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

"Het is een chaotische en snel veranderende situatie waarin we op dit moment lang niet alles geverifieerd kunnen krijgen. Vanmiddag sprak ik iemand van de SDF die al jaren in al-Hol werkt. 'Het is een enorme chaos, wij zijn allemaal halsoverkop vertrokken', zei diegene, een bevestiging dus dat de SDF het kamp niet langer bewaakt.

'Onze kantoren en archieven zijn verbrand, veel inwoners konden ontsnappen. En de internationale coalitie heeft niet ingegrepen. We hebben niemand gezien.' En dat is opvallend. De Koerden in Syrië hebben al jaren goede banden met de VS. In een internationale coalitie vochten ze samen tegen IS. Nu lijkt het alsof de Amerikanen toch gekozen hebben voor hun nieuwe bondgenoten in Damascus.

Hoe dat uiteindelijk voor iedereen zal uitpakken, valt nog te bezien. Ook bij gevangenissen in de omgeving is de afgelopen dagen zwaar gevochten. Een onbekend aantal IS-gevangenen heeft kunnen ontsnappen."