NOS Nieuws - Algemeen

Bij een schietpartij op een school in de Braziliaanse stad Rio Branco, in het noordwesten van het land, zijn twee medewerkers om het leven gekomen en twee andere personen gewond geraakt. De vermoedelijke dader is een 13-jarige jongen.

De jongen werd na zijn daad opgepakt door de politie. De politie meldt aan de krant Folha de S.Paulo dat de jongen makkelijk de school, het Instituto Sao José, binnenkwam omdat hij een leerling was. Hij zou het wapen van zijn stiefvader hebben gebruikt, meldt de krant. Wat de motivatie van de jongen was, wordt nog onderzocht.

In been geschoten

De dodelijke slachtoffers zijn volgens lokale krant A Gazeta do Acre een vrouw van 36 en een vrouw van 52 jaar. De twee gewonden, een medewerker van de school en een leerling, zijn naar een nabijgelegen ziekenhuis vervoerd. De leerling werd waarschijnlijk in zijn been geschoten en de medewerker in zijn voet.

Toen hij werd opgepakt, had de jongen nog twee geladen magazijnen bij zich, meldt de politie. De stiefvader van de jongen is kort daarna ook gearresteerd.

Een leerling die in een klaslokaal boven de plek van de schoten zat, meldt dat er niet direct alarm geslagen werd toen er schoten klonken omdat er werkzaamheden bezig waren op school. Volgens deze leerling verwarden medewerkers en leerlingen de knallen aanvankelijk met geluiden van bouwwerkzaamheden.

Scholen drie dagen dicht

De gouverneur van de staat Acre, waar Rio Branco de hoofdstad van is, heeft haar steun betuigd aan de familie van slachtoffers. Als reactie op de aanval zijn alle staatsscholen in Acre voor drie dagen gesloten.

Schietpartijen op scholen komen vaker voor in Brazilië. Zo werden vorig jaar twee tieners doodgeschoten op een school in het noordoosten van het land in de staat Ceara. En in diezelfde staat opende een tiener het vuur op drie klasgenootjes, waarbij één dode viel.

In de meeste plaatsen is de viering van 5 mei zonder grote incidenten verlopen. Wel was het bij verschillende bevrijdingsfeesten erg druk en werd één bevrijdingsfeest afgelast.

Alleen in Pijnacker ging het mis. Daar werd het Bevrijdingsfeest volledig afgelast nadat iemand in het publiek onwel was geworden op het feestterrein het Emmapark. De hulpdiensten kwamen er met meerdere voertuigen op af en het voorval makte zoveel indruk dat de organisatie besloot de rest van het programma te schrappen. Daardoor kwam ook de show van The Amazing Stroopwafels te vervallen.

Chef'Special meldde zich af voor optredens in Assen en Utrecht vanwege ziekte en Van Dik Hout was er in Utrecht "door omstandigheden" niet bij. De Ambassadeurs van de Vrijheid dit jaar, de Jostiband, DJ La Fuente, Karsu en Rolf Sanchez, werden traditiegetrouw met legerhelikopters van festival naar festival gevlogen.

Utrechts festival vol

In Utrecht werd het 's middags al snel zo druk dat de organisatie nauwelijks nog bezoekers toeliet en aan het begin van de avond ging het hek helemaal dicht voor nieuw publiek. Na 21.00 uur werden weer nieuwe toeschouwers toegelaten.

In Haarlem werd het vooral tijdens de show van de Bankzitters even zo druk dat kinderen in de verdrukking dreigden te raken, maar de voorzitter van het festival, liet later weten dat er geen sprake van was geweest dat mensen echt werden verdrukt.

Minder problemen dan vorig jaar

Over het geheel genomen waren er minder problemen dan vorig jaar. Toen begon het meteen al met een incident in Wageningen, waar iemand een rookbom op het podium gooide en pro-Palestinademonstranten de speech van toenmalig minister van Defensie Brekelmans verstoorden.

Sommige Bevrijdingsfestivals konden de drukte toen helemaal niet aan. In Haarlem kwamen vorig jaar zo veel mensen af op een optreden van Roxy Dekker dat het terrein overvol raakte en er na chaos ontstond, waardoor mensen werden verdrukt en nooduitgangen moesten worden geopend. Ook in Rotterdam ging het vorig jaar mis. Toen de toegang vanwege de drukte werd afgesloten probeerden festivalgangers op alternatieve manieren binnen te komen.

Maatregelen

Naar aanleiding van de problemen hebben de organisaties maatregelen getroffen. Zo is in Rotterdam de ingang verplaatst en probeerde de beveiliging in Haarlem de bezoekersstroom in goede banen te leiden.

Bevrijdingsdag werd traditiegetrouw afgesloten met het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam. Daarbij waren ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima aanwezig.

China probeert actief de cultuur van de Tibetanen uit te wissen. Dat doet het land met ideologische indoctrinatie en door in het kleuteronderwijs en de voorschoolse opvang Tibetaans als taal te verbieden en uitsluitend les te laten geven in het Mandarijn, stelt Human Rights Watch in een nieuw rapport.

"Door zich te richten op kleuters intensiveert de Chinese overheid haar campagne om Tibetaanse kinderen hun moedertaal, cultuur en identiteit te ontnemen", zegt Maya Wang, adjunct-directeur Azië bij Human Rights Watch.

Mandarijn is de standaardtaal van de Volksrepubliek China. In1984 werd een wet ingevoerd die in fases Mandarijn verplicht stelde in het onderwijs in gebieden met etnische minderheden.

Op basisscholen en middelbare scholen was dat al van kracht, maar sinds 2021 moeten kleuterscholen in minderheidsgebieden ook standaard Chinees gebruiken. Ook verdwenen officiële verwijzingen naar "tweetalig onderwijs" uit beleidsdocumenten.

Kleuterscholen waren lange tijd de laatste instellingen waar het Tibetaans nog als onderwijstaal kon worden gebruikt.

'Assimileren van Tibetanen'

"Door het Tibetaans taalonderwijs in de vroege kinderjaren, een cruciale fase voor taalverwerving en identiteitsvorming, sterk te beperken, versnelt de Chinese overheid de uitwissing van de Tibetaanse taal en cultuur", schrijft de mensenrechtenorganisatie.

"Dit beleid gaat niet over de kwaliteit van het onderwijs, maar over het met geweld assimileren van Tibetanen op jonge leeftijd in een op Han-Chinezen gerichte nationale identiteit", zegt Wang. De Han-Chinezen vormen zo'n 90 procent van de Chinese bevolking.

Geen Tibetaans

Voor het rapport analyseerde de mensenrechtenorganisatie Chinese wetten en beleidsdocumenten, en academische bronnen en mediabronnen. Ook werden zeven Tibetanen en wetenschappers met kennis van de recente omstandigheden in Tibetaanse gebieden geïnterviewd. De toegang tot deze gebieden is extreem beperkt.

Uit het rapport blijkt dat kinderen na de kleuterschool geen Tibetaans meer kunnen of willen spreken; ook niet met familieleden. Ouders gaven ook aan dat kinderen soms al binnen enkele weken na de start op een kleuterschool bijna alleen nog Mandarijn praten.

Hoewel de kleuterschool in China niet verplicht is, heeft Human Rights Watch vastgesteld dat dit in de praktijk in Tibetaanse gebieden wel zo is. Basisscholen in de gebieden eisen namelijk steeds vaker bewijs dat kinderen naar de kleuterschool zijn geweest. Hierdoor hebben ouders weinig keus.

De Chinese autoriteiten eisen ook dat kleuterscholen ouders en kinderen aanmoedigen of onder druk zetten om thuis Chinees te spreken en dat ze video's daarvan tonen.

Culturele indoctrinatie

Naast het taalbeleid is sprake van bredere intensieve politieke en culturele indoctrinatie, stelt het rapport. Zo leggen kleuterscholen in Tibetaanse gebieden steeds meer de nadruk op "patriottische opvoeding" en loyaliteit aan de Chinese Communistische Partij.

Kinderen vieren Han-Chinese festivals en leren patriottische liederen te zingen. Ook leren ze deel te nemen aan "activiteiten die de militaire en revolutionaire geschiedenis verheerlijken", stelt Human Rights Watch. Het leren van de Tibetaans cultuur ontbreekt in het curriculum.

Human Rights Watch vreest voor de gevolgen van het taalbeleid en de indoctrinatie. "Hierdoor groeit onder meer de opvatting onder kinderen dat de Tibetaanse taal en identiteit minderwaardig zijn."

Iran ontkent aanvallen te hebben uitgevoerd op de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). De VAE meldde vanmiddag in een bericht op X dat het land te maken had met nieuwe drone- en raketaanvallen door Iran.

Gisteren werden er ook al aanvallen gemeld door de VAE. De VS maakte toen bekend zes kleine bootjes van Iraanse strijdkrachten tot zinken te hebben gebracht.

De Iraanse en Amerikaanse aanvallen van gisteren waren geen schending van het staakt-het-vuren, zeiden de Amerikaanse minister Hegseth en generaal Caine vanmiddag.

Wat de VS betreft waren de Iraanse aanvallen niet ernstig genoeg om het bestand te beëindigen. Iran lijkt dat anders te zien en dreigt "vernietigend" te reageren als de VAE actie onderneemt tegen Iran.

'Onderhandelingen onmogelijk'

Iraanse staatsmedia melden dat de Iraanse president Pezeshkian heeft gezegd dat de VS aan de ene kant de druk op Iran opvoert en tegelijkertijd verwacht dat Iran aanschuift aan de onderhandelingstafel. Die aanpak is tegenstrijdig en maakt onderhandelen onmogelijk, aldus de Iraanse president.

De onderhandelingen tussen Iran en de VS zitten in een impasse, waarbij Iran de Straat van Hormuz in zijn greep houdt en de VS alle Iraanse havens blokkeert.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is op zoek naar passagiers die op 25 april op dezelfde vlucht zaten als de Nederlandse vrouw die overleed aan het hantavirus. Zij verliet op die dag het cruiseschip Hondius op het eiland Sint-Helena nadat zij ziek was geworden en reisde per vliegtuig naar Johannesburg in Zuid-Afrika.

Tijdens haar vlucht verslechterde haar toestand, zegt de WHO tegen het Franse persbureau AFP. Ze overleed op 26 april in het ziekenhuis in Johannesburg, waar ze positief testte op het hantavirus. Haar man was al op 11 april op het schip overleden door ademhalingsproblemen, hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door hetzelfde virus.

De WHO is bezig met bron- en contactonderzoek. Er waren 82 passagiers en zes bemanningsleden aan boord van de vlucht in april. De Zuid-Afrikaanse autoriteiten hebben luchtvaartmaatschappij Airlink gevraagd de passagiers te laten weten dat ze contact moeten opnemen met de gezondheidsdienst.

Airlink, de luchtvaartmaatschappij waarmee de vrouw naar Johannesburg vloog, heeft informatie over de passagiers, zoals waar zij aan boord zaten, aan de gezondheidsdienst overgedragen.

Ook Sint-Helena doet contactonderzoek

Sint-Helena, in de Atlantische Oceaan, meldt dat op het eiland ook contactonderzoek bezig is, omdat zieke passagiers van het cruiseschip daar aan land zijn gekomen en mogelijk contact hebben gehad met de lokale bevolking. Sommige mensen hebben het advies gekregen om uit voorzorg in zelfisolatie te gaan, zegt het eilandbestuur. Het is niet duidelijk om hoeveel mensen het gaat.

Het bestuur van het Britse overzeese gebied benadrukt dat het virus niet is vastgesteld op het eiland en dat er geen reden is tot grote bezorgdheid. Er wonen ruim 4000 mensen op Sint-Helena.

De WHO denkt dat mensen elkaar aan boord van het cruiseschip hebben besmet met het hantavirus. De gezondheidsorganisatie concludeerde eerder al dat vijf opvarenden vermoedelijk besmet zijn met het virus.

Specialistische vliegtuigen

Medische teams zijn druk bezig met de voorbereidingen om drie opvarenden, besmet met het hantavirus, van de Hondius te evacueren naar Nederland. De evacuatie vindt naar alle waarschijnlijkheid ergens de komende uren plaats, volgens het ministerie van Volksgezondheid van Kaapverdië.

Eén van de zieken heeft de Nederlandse nationaliteit. De zieken zullen worden geëvacueerd met twee specialistische vliegtuigen die onderweg zijn naar Kaapverdië, meldt Oceanwide Expeditions. Vanuit Kaapverdië worden de patiënten naar Nederland gehaald.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken coördineert samen met de reder de medische evacuatie. De drie zieken zijn er slecht aan toe, maar hun toestand is wel stabiel.

Een Britse opvarende werd eerder overgebracht naar een intensievezorgafdeling in Zuid-Afrika.

De overleden Nederlandse man en vrouw zijn een echtpaar uit Friesland. Ze gingen op 1 april in Argentinië aan boord, nadat ze door Zuid-Amerika hadden gereisd. Vijf dagen daarna kreeg de man last van koorts, hoofdpijn en diarree.

Nog eens vijf dagen later kreeg de 70-jarige man ook ademhalingsproblemen, waarop hij diezelfde dag, op 11 april, overleed. Bijna twee weken later werd zijn lichaam aan land gebracht op Sint-Helena, in de zuidelijke Atlantische Oceaan.

Het schip ligt voor anker bij Kaapverdië. Het vaart later door naar de Canarische eilanden, naar Tenerife of Gran Canaria, bevestigt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid. "Dat gebeurt zodra de drie personen die worden geëvacueerd veilig van boord zijn gehaald en onderweg zijn naar Nederland", aldus de organisatie achter de cruise.

De tocht naar de Canarische eilanden duurt drie dagen. De cruise-organisatie zegt nog in gesprek te zijn met de autoriteiten. Zodra er concrete plannen zijn zullen die worden gedeeld, zegt Oceanwide Expeditions.

Beleggen in goud is een trend die steeds steeds terugkeert in tijden van onzekerheid. En dat is zeker ook nu het geval.

In de afgelopen vijf jaar steeg de goudprijs van gemiddeld rond de 80 euro per gram naar pieken van rond de 140 euro. Vorige maand was er een daling en op dit moment schommelen de prijzen.

Toen goudzoeker Denilson Saaki zestien jaar geleden in de jungle van Suriname begon als goudzoeker was de goudprijs stukken lager. ,,Nu zien we dat de prijs veel hoger ligt. Het werk is zwaar en je moet geluk hebben om goud te vinden. Maar het is de moeite waard met deze goudprijs'', zegt hij.

Saaki staat voor een grote afgegraven bouwput midden in het bos met graafmachines waar een stuk of vijf mannen werken. Via een stortbak worden modder en zand met water weggespoeld en blijven de gouddeeltjes achter. De investeringen in de machines zijn kostbaar, en ze maken lange dagen, maar het goudzoeken is voor Saaki en zijn groep lucratief.

Toestemming eigenaar

Er zit hier in het district Brokopondo, ongeveer een uur rijden van Paramaribo, veel goud in de grond en dat trekt goudzoekers.

"Deze concessie is van een eigenaar in Paramaribo, maar wij hebben toestemming gekregen van hem om hier te werken", zegt Saaki. In ruil daarvoor krijgt de eigenaar een percentage van het gevonden goud. "Hoeveel geld we uiteindelijk overhouden hangt behalve van de goudprijs, ook af van het percentage goud dat overblijft als het wordt gesmolten."

Dat smelten gebeurt in Paramaribo. In het noorden van de hoofdstad zijn talloze zaken die goud opkopen. Veel van deze opkoopzaken zijn ooit opgestart door Braziliaanse goudzoekers die al sinds de jaren negentig naar Suriname komen.

Groeiend aantal goudsmelterijen

Carioca Metals was een van de eerste goudzaken. ,,We zien de laatste paar jaar dat er steeds meer goudsmelterijen bijkomen'', zegt de Braziliaanse eigenaar Abmael Silva Sousa. ,,Dat heeft te maken met de goede goudprijs. Het kan veel opleveren om in de goudindustrie te werken'', zegt hij. Er zijn volgens hem zo'n veertig tot vijftig opkoopzaken in de buurt bijgekomen in een paar jaar tijd.

Via een smelter worden de goudbrokjes langzaam heet gemaakt en omgesmolten tot glinsterende blokken goud. Dat er nu een ware goudkoorts is, komt volgens Silva Sousa door wat er allemaal in de wereld gebeurt.

,,De onrust in de wereld heeft impact op de prijs. Want mensen hebben geen vertrouwen meer in geld. Ze hebben meer vertrouwen in goud, en daar investeren ze dus in. Toen de oorlog uitbrak in Iran zagen we direct een stijging van vier dollar van de goudprijs'', zegt hij.

Impact op natuur

De goudkoorts veroorzaakt een zware aanslag op de natuur, want goudwinning gaat gepaard met ontbossing. Bovendien worden giftige stoffen gebruikt zoals kwik en cyanide. In het gebied waar Saaki actief is, is een deel van het bos al weggekapt.

,,Helaas kan het niet anders en moeten we ontbossen om op zoek te gaan naar goud. We kunnen niet voorkomen dat we bomen kappen, en de natuur herstelt zich hier niet snel'', geeft hij toe.

Hoelang ze op deze plek naar goud zullen zoeken kan hij nog niet zeggen. "Meestal geven we het een paar weken de tijd. Vinden we niet genoeg dan trekken we verder en beginnen we op een nieuwe plek te graven''.

Met nog vier dagen te gaan voor de Dag van de Overwinning, bereiden Russen zich voor op verregaande internetbeperkingen.

Volgens Bloomberg hebben Russen recordbedragen aan contant geld opgenomen. Het gaat om de grootste stijging in een maand sinds september 2022, toen president Poetin een "gedeeltelijke mobilisatie" afkondigde.

In Moskou viel het mobiele internet vanochtend uit, in Sint Petersburg gebeurde dat gisteravond al. In Moskou waren zelfs de websites op de zogeheten 'witte lijst', een zeer beperkt aantal websites, niet meer toegankelijk.

Halverwege de middag liet het Russische ministerie dat zich bezig houdt met digitale zaken weten dat de internetbeperkingen in Moskou weer worden opgeheven. Wel waarschuwde het ministerie dat er nieuwe beperkingen kunnen worden opgelegd. Vanuit meerdere Russische regio's worden klachten gemeld via storingswebsites.

Dat het internet beperkt zou worden, werd gisteren aangekondigd. Die internetbeperkingen rond 9 mei zijn ook niet helemaal nieuw: vorig jaar werd het internet ook beperkt rondom de parade.

De afgelopen weken werden de beperkingen waarmee Russen te maken krijgen steeds verder uitgebreid. Al jaren zijn socialemediaplatforms als Instagram en Facebook verboden. Ook YouTube en Whatsapp zijn dit jaar op de zwarte lijst beland.

Vorige maand is ook Telegram, van oorsprong een Russisch platform, in de ban gedaan. Via een VPN (een beveiligde en versleutelde privéverbinding met het internet) wordt het platform wel nog volop gebruikt, ook al wil het Kremlin dat de bevolking overstapt op de Russische app Max en wordt het gebruik van VPN's steeds lastiger gemaakt.

Kritiek neemt toe

Openlijk protest klinkt er in Rusland sinds het begin van de invasie in Oekraïne in 2022 nauwelijks. Voor het geringste tegengeluid zijn Russen veroordeeld tot jarenlange celstraffen. Toch begint de kritiek op de verregaande beperkingen de laatste weken aan te zwellen. Veel Russen hebben er in hun dagelijks leven last van.

Op sociale media, en zelfs op de Russische tv, worden steeds vaker kritische uitspraken gedaan over de internetbeperkingen. Uit opiniepeilingen in Rusland is af te leiden dat de populariteit van president Poetin al wekenlang daalt en op het laagste punt is beland sinds de inval in Oekraïne in februari 2022.

Poetin zelf lijkt de gevolgen van zijn afnemende populariteit te vrezen. De beveiliging voor de president is de afgelopen maanden "drastisch opgevoerd", valt te lezen in een gelekt rapport van een Europese inlichtingendienst, wat als eerste werd gemeld door het onafhankelijke Russische nieuwsmedium Important Stories.

Uit het rapport zou blijken dat Poetin bang is voor aanslagen op zijn leven en voor een staatsgreep.

Onlangs liet Poetin zich in algemene termen uit over "verboden, beperkende maatregelen en het ontwikkelen van nieuw straffen". Je alleen daarop richten is contraproductief, zei Poetin tijdens een bijeenkomst met parlementsleden. "Overmatige belemmeringen vertragen de ontwikkeling."

Aangepaste parade

De overwinningsparade van 9 mei zal er in ieder geval anders uitzien dan in de vorige jaren. Op de dag waarop Rusland de Tweede Wereldoorlog herdenkt, zullen voor het eerst sinds 2007 geen militaire voertuigen getoond worden. De woordvoerder van het Kremlin zegt dat dit te maken heeft met de veiligheidssituatie.

De Oekraïense president Zelensky zei gisteren dat het Kremlin bang is dat er drones boven het Rode Plein zouden vliegen. "Dat zegt veel, we moeten de druk blijven opvoeren."

Waar er vorig jaar nog voor het eerst in jaren tientallen staatshoofden de parade bijwoonden, lijkt het gastenboekje nu grotendeels leeg te blijven.

In hoeverre het internet de komende dagen nog verder lamgelegd wordt, is niet duidelijk. Wel hebben Russen steeds creatievere manieren gevonden om te communiceren met dierbaren. De onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider zette ze al eens op een rijtje: van ouderwetse pagers tot bellen via de automatische kattenvoerbak met camera of het sturen van berichtjes via een gedeelde notitie-app.

De autoriteiten doen hun best om ook die creatieve opties te begrenzen. Zo meldde de onafhankelijke nieuwssite Verstka vandaag dat de bankapps de mogelijkheid om berichten te sturen bij het overmaken van geld uit hebben gezet. Ook dat leek een manier te worden waarop mensen met elkaar communiceren.

In de residentie van de Armeense president in Jerevan verzamelde zich vanochtend de top van de EU: voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen, buitenlandchef Kaja Kallas en voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa.

Ze werden ontvangen door de Armeense premier Nikol Pasjinjan. Een militair orkest speelt het Armeense volkslied en het Europese Ode aan de Vreugde. Het was het begin van een speciale EU-Armenië-top. Het geheel duurde zo'n drie uur en het was vooral het bezegelen van diplomatiek voorwerk.

Gisteren waren de EU-kopstukken ook al in de Armeense hoofdstad. Daar meldden zich tal van Europese leiders en NAVO-chef Mark Rutte voor de Europese Politieke Gemeenschap.

In de steek gelaten

Tijdens dat overleg overheerste het sentiment dat het continent Europa onder grote druk staat. Een gevoel dat ze zowel in Armenië als in de Europese Unie herkennen. Armenië ligt ingesloten tussen Turkije en Azerbeidzjan - landen met wie het van oudsher een zeer complexe relatie heeft door onder andere de Armeense genocide en het conflict over Nagorno-Karabach.

Daarbij grenst Armenië in het zuiden aan Iran, waar oorlog woedt. De verhouding met Rusland gaat achteruit. "Rusland was voor Armenië tot enkele jaren terug veruit de belangrijkste bondgenoot," zegt Armenië-expert Marina Ohanjanyan van Instituut Clingendael. "Zeker op het gebied van veiligheid."

Maar Rusland wordt niet meer vertrouwd. De Armeniërs voelen zich in de steek gelaten omdat Rusland niet hielp bij de oorlogen om Nagorno-Karabach en aanvallen van Azerbeidzjan op Armenië. Armenië is wel nog altijd erg afhankelijk van de Russen, vooral voor energie.

De EU zoekt ondertussen over de hele wereld naar nieuwe vrienden, nu de relatie met de Amerikanen steeds verder verslechtert. Het ziet in Armenië een nieuwe partner in de Zuidelijke Kaukasus (Armenië, Georgië, Azerbeidzjan). Des te meer omdat buurland Georgië zich juist weer richting Rusland keert.

Verkiezingen

Die geopolitieke heroriëntatie leidde tot de EU-Armenië-top. "We zien dat oorlogen deze regio teisteren," zegt Commissievoorzitter Von der Leyen in gesprek met minister-president Pasjinjan. "Maar hier in de Zuidelijke Kaukasus ontvouwt zich een ander verhaal. In een tijd van nieuwe conflicten worden hier wonden geheeld."

Von der Leyen doelt daarmee op het vredesakkoord dat Armenië en Azerbeidzjan na decennia conflict met elkaar willen sluiten met hulp van de Amerikanen. Het moet nog officieel ondertekend worden.

Voor het vredesakkoord doet vooral Armenië concessies. Het land weet dat het militair niet op kan tegen Azerbeidzjan, wat zijn onderhandelingspositie slecht maakt. Het raakt de populariteit van de regering van Pasjinjan.

Komende maand zijn er parlementsverkiezingen. Ondanks de onvrede over het vredesakkoord, denkt Armenië-expert Ohanjanyan toch dat Pasjinjan goede kans maakt. "Er is niet echt een alternatief. Die alternatieven zijn vooral de mensen die het vorige regime vormden. En die zijn nog minder populair." Daarnaast leveren de concessies wel vrede op.

Ook komt het Pasjinjan niet slecht uit dat hij zich tijdens de Europese Politieke Gemeenschap en de EU-Armenië-top kan profileren als leider die internationaal meedoet.

Trump-route

De vraag is wat de nieuwe banden tussen de Europese Unie en Armenië daadwerkelijk gaan opleveren. Voor de EU is de Zuidelijke Kaukasus van groot belang voor de handelsroutes tussen Europa en China. Het gebied ligt precies tussen Rusland en Iran. De EU wil Armenië daarom helpen om van Armenië een regionaal knooppunt te maken.

Belangrijk daarvoor is de realisatie van de zogenoemde Trump-route voor Internationale Vrede en Welvaart. Deze transportroute moet Azerbeidzjan, via Armeens grondgebied, verbinden met zijn exclave Nachitsjevan. Het was een van de concessies die Armenië moest doen. De route krijgt Trumps naam vanwege zijn rol in het vredesproces.

Visumvrij reizen

Ook helpt de EU Armenië bij het bestrijden van buitenlandse inmenging, hybride aanvallen en desinformatie. Daarvoor werd vorige maand al een speciale EU-missie aangekondigd. En Armeniërs kunnen straks mogelijk visumvrij naar de EU reizen voor korte bezoeken. Daarvoor moet het land nog wel eerst aan verschillende voorwaarden voldoen.

Vorig jaar nam het Armeense parlement een wet aan om een poging te doen met Armenië te laten toetreden tot de EU. In een gezamenlijke verklaring die de EU en Armenië vandaag hebben gepubliceerd staat dat de EU de Europese ambitie van van het Armeense volk 'erkent'. Maar gezien de complexe geopolitieke situatie waarin Armenië zit, is EU-lid worden vooralsnog zeer onrealistisch.

De Rolling Stones hebben een nieuw studio-album aangekondigd, Foreign Tongues. Het komt op 10 juli uit, bijna drie jaar na de lancering van hun vorige album Hackney Diamonds.

De nieuwe plaat is in een maand opgenomen in de Metropolis Studios in Londen. Hij bevat veertien nummers, die voor een groot deel overbleven van het werk aan Hackney Diamonds.

Tijdens de promotie van dat album zei zanger Mick Jagger al dat ze "bijna driekwart" van het volgende album klaar hadden. Nu zegt hij dat het tot stand is gekomen na "heel intense weken" en dat de bandleden er met overtuiging aan hebben gewerkt.

Vanavond wordt in New York een videoclip gelanceerd van het nummer In the Stars. De hoes van het album is samengesteld uit de gezichten van Jagger, gitarist Keith Richards en gitarist Ronnie Wood. Op het album is ook drummer Charlie Watts te horen, in een opname die kort voor zijn overlijden in 2021 werd gemaakt.

Ook topartiesten uit de gloriejaren van de Stones, zoals Paul McCartney en Steve Winwood, hebben aan Foreign Tongues meegewerkt.

Het is het 25ste studioalbum van de Stones, die hun debuut The Rolling Stones meer dan zestig jaar geleden uitbrachten, in 1964. De Stones treden op sinds 1962. Jagger en Richards, beiden 82, zijn er sinds het begin bij, Wood (78) sinds 1975.

Geen concerten

De band maakte zijn fans al maanden warm voor het nieuwe album, onder meer met T-shirts en posters met de tekst "Who the fuck are The Cockroaches?", een naam waaronder ze in 1977 optraden bij een verrassingsconcert in Toronto.

De Rolling Stones gaan voor zover bekend niet live optreden. Plannen voor een tour dit jaar zijn geschrapt, naar verluidt vanwege de gezondheidstoestand van Keith Richards.

Bij een ongeval op de A1 ter hoogte van De Lutte is vanmiddag iemand omgekomen. Een busje botste volgens RTV Oost achterop een vrachtwagen die in de file stond. De bestuurder van het busje is overleden.

Het ongeluk gebeurde rond 13.15 uur. Verschillende hulpdiensten kwamen ter plaatse. De A1 tussen Hengelo en de Duitse grens was rond 17.00 uur nog altijd dicht. Het is niet bekend hoe lang dat duurt. De politie doet onderzoek. Verkeer kan omrijden via Enschede over de A35 en via de Duitse wegen A54 en A31.

Grenscontroles

Op de A1 bij De Lutte staan regelmatig files vanwege grenscontroles. Volgens de regionale omroep vonden er sinds de invoering van de grenscontroles al vaker ongelukken plaats waarbij voertuigen achterop de file botsten. Eind 2024 waren er twee dodelijke ongelukken in iets meer dan een week tijd bij De Lutte.

Anderhalve week geleden kwam een bestuurder in Gelderland om bij een kettingbotsing op de A12, vlak bij de Duitse grens.

De Iraanse en Amerikaanse aanvallen van gisteren waren volgens de VS geen schending van het staakt-het-vuren. Generaal Caine en defensieminister Hegseth maakten dat standpunt op een persconferentie bekend. De VS gaat de gevechtsoperaties tegen Iran dan ook niet hervatten.

Kort na de de persconferentie werden opnieuw Iraanse aanvallen gemeld door het ministerie van Defensie van de Verenigde Arabische Emiraten.

De VAE meldt in een bericht op X dat het land reageert op nieuwe drone- en raketaanvallen door Iran. Ook gisteren werden Iraanse aanvallen gemeld op doelen in de Golfregio. Daarnaast stelde de VS gisteren dat het Iraanse bootjes had vernietigd.

"Iran viel Oman één keer aan en de Verenigde Arabische Emiraten drie keer", zei Caine tegen de pers. De VAE meldde dat ze drones, kruis- en ballistische raketten hebben onderschept.

Volgens generaal Caine zette Iran ook raketten, drones en kleine boten in "tegen Amerikaanse troepen die de commerciële scheepvaart in de Straat verdedigen". Het Amerikaanse leger zei gisteren dat het zes kleine bootjes van Iraanse strijdkrachten tot zinken had gebracht.

De generaal stelde dat de Iraanse aanvallen niet ernstig genoeg zijn om het staakt-het-vuren te beëindigen. Amerika heeft nog niet gereageerd op de nieuwe aanvallen die door de Verenigde Arabische Emiraten worden gemeld.

'Twee schepen passeren Straat van Hormuz'

"Tot nu toe is het vandaag rustiger", zei Caine op de persconferentie, enkele uren voor de nieuwe aanvallen. Vandaag konden twee handelsschepen onder de Amerikaanse vlag ongeschonden door de Straat van Hormuz varen.

De Verenigde Staten proberen met hun Project Freedom de zeestraat voor de Iraanse kust te heropenen. Caine verwacht ondanks de recente aanvallen dat de VS de komende dagen meer schepen die door de oorlog zijn gestrand kan begeleiden in de zeestraat.

Voor Project Freedom hoeven Amerikaanse troepen de Iraanse wateren en het Iraanse luchtruim niet in, stelde Hegseth. "We zijn niet uit op een gevecht. Maar er kan niet worden toegestaan dat Iran onschuldige landen en hun goederen weert uit een internationale waterweg."

De Amerikanen proberen meer schepen die vastliggen weg te geleiden langs de Straat van Hormuz. Het is afwachten wat Iran daartegen gaat doen. Nadat president Trump het plan gisterennacht bekend had gemaakt, reageerde Iran: "Elke Amerikaanse inmenging in het nieuwe maritieme regime van de Straat van Hormuz zal worden beschouwd als een schending van het staakt-het-vuren".

Staakt-het-vuren

Ook Trump ging vandaag, in een persmoment in zijn kantoor, in op de situatie met Iran. "Iran weet wat het niet moet doen", toen hem werd gevraagd wat dan wel een schending van het staakt-het-vuren zou zijn. "Ze moeten doen wat slim is. (...) Ze moeten de witte vlag zwaaien en zich overgeven."

"Iran wil een deal sluiten met de VS", zei hij ook. Trump heeft in het verleden vaker beweerd dat Iran uit is op een deal met de VS. Iran spreekt dat geregeld tegen, zeker als het gaat om de eis dat het zijn nucleaire programma opgeeft. "In hun eigen media zeggen ze wat anders dan tegen ons", zei Trump, zonder daarover uit te weiden.

Sinds ruim drie weken geldt tussen de VS en Iran een broos bestand. Niet helemaal duidelijk is wat de precieze afspraken tussen beide landen zijn.

Vanaf volgende week is de eerste winactie bij het inleveren van blikjes en flesjes via statiegeldautomaten die via Tikkie uitbetalen, meldt producentenorganisatie Verpact. Die hoopt dat op die manier meer statiegeldverpakkingen worden ingeleverd.

Het is onderdeel van een pakket aan maatregelen om de wettelijke inzameldoelstelling van 90 procent te halen. Dat is de producenten sinds de invoering in 2021 nog geen enkel jaar gelukt.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had aanvankelijk andere maatregelen in gedachten om het inleveren van plastic flesjes en blikjes aantrekkelijker te maken. In september vorig jaar eiste de toezichthouder dat de producentenorganisatie ofwel het statiegeld fors zou verhogen, of een bonus zou uitkeren bij het inleveren. Anders dreigden miljoenen aan dwangsommen.

Geldprijs

Na juridisch getouwtrek nam de inspectie uiteindelijk genoegen met een pakket aan maatregelen, waaronder meer inleverpunten, snellere reparatie van kapotte statiegeldautomaten, het accepteren van meer beschadigde verpakkingen en dus ook het introduceren van winacties. Ook geeft Verpact meer inzicht in de financiën en de besteding van het niet geïnde statiegeld, na veel kritiek op het gebrek aan transparantie daarover.

De komende tijd start Verpact verschillende winacties. Bij de eerste, die op 11 mei begint, krijgen deelnemers per 15 cent één ticket waarmee ze kans maken op een geldprijs. De actie duurt 10 weken en er is volgens Verpact geen vergunning nodig bij de kansspelautoriteit, onder meer omdat deelname geen geld kost.

Uiteindelijk moet er begin volgend jaar een kansspel komen bij alle inleverpunten. Daar heeft Verpact wel een vergunning voor nodig. Dat moet voor 1 tot 2 procent extra inzameling leiden.

Sap en zuivel

Afgelopen maart meldde de organisatie dat het ook vorig jaar niet gelukt is om het wettelijke inzameldoel te halen.

Ondertussen is het ministerie van Economische Zaken en Klimaat aan het kijken naar andere manieren om meer statiegeldverpakkingen in te zamelen, zodat minder flesjes en blikjes in het milieu belanden.

Zo komt er een verbod op de verkoop van plastic flesjes en blikjes zonder statiegeld. Ook wordt er onderzoek gedaan naar een innameplicht van statiegeldverpakkingen bij verkopers, verplicht statiegeld op plastic sapflessen en verbetering van inzameling van zuiveldrankjes in plastic verpakkingen.

De belangenvereniging van sportbestuurders RVVB stelt een meldpunt in voor clubs die zich gedupeerd voelen door de problemen met een subsidieregeling.

Op 5 januari konden sportverenigingen vanaf 09.00 uur online inschrijven voor een financiële tegemoetkoming bij verbouwingsplannen van het ministerie van Sport. Dat zou gebeuren op volgorde van binnenkomst. Maar door een storing liep die procedure mis en is er een notaris ingeschakeld om alsnog tot een faire verdeling van de beschikbare 43 miljoen euro te komen. "De meest eerlijke oplossing voor een vervelend probleem", zegt een woordvoerder van het ministerie.

Vorige week werden de bijna 2500 verenigingen die zich hadden ingeschreven, geïnformeerd over de plek in de rij die zij nu hebben gekregen. Daarbij bleek dat sommige verenigingen die in januari nog dachten vooraan te staan, na de loting waarschijnlijk alsnog buiten de boot vallen. Er is te weinig geld om elke aanvrager tegemoet te komen. In totaal zijn er verzoeken gedaan voor 109 miljoen euro, waarmee het beschikbare budget met 155 procent is overvraagd.

Fusie in gevaar

Met de loting zijn voor het gevoel van de sportbestuurders de regels als het ware veranderd tijdens de wedstrijd. De consequenties kunnen groot zijn, vertelt Harmen Stremler van de twee voetbalverenigingen in het Friese Lemmer, die van plan waren per 1 september te gaan fuseren. Dat samengaan biedt uitzicht op een bloeiende club met zo'n 1000 voetballende leden.

Maar om de fusie mogelijk te maken moet het huidige complex van zaterdagvereniging CVVO wel voor zo'n 2 miljoen euro worden verbouwd. "Met dat geld wilden we de club echt klaar maken voor de komende dertig jaar", aldus Stremler.

Gat van vier ton

Daarbij is voetballend Lemmer echter afhankelijk van de zogenoemde BOSA-subsidieregeling van het ministerie. Dat leek afgelopen januari wel goed te zitten; de twee Friese clubs kwamen er mooi op tijd doorheen. Tot die informatie door de technische problemen bij het ministerie verloren ging. Na de loting staat de fusievereniging opeens op plek 1584.

"Dat betekent concreet dat we naar dat geld kunnen fluiten en we opeens een gat van 20 procent hebben in onze begroting", legt Stremler uit. Dat is het percentage van de verbouwingssom dat we volgens de subsidieregeling vergoed kunnen krijgen."

"In ons geval heb je het dan over een bedrag van bijna vier ton dat we tekort komen", gaat Stremler verder. "Dat kunnen wij niet meer verantwoorden tegenover onze leden. Ik vrees dat de complete fusie nu op losse schroeven staat. Komende donderdag heb ik een gesprek met de wethouder, maar bedenk wel: de gemeente betaalt nu al 40 procent van de verbouwing."

Later beslissing over rechtszaak

Het meldpunt van de RVVB, het Register voor Verenigingsbestuurders, is volgens bestuurslid Daniel Klijn vooral bedoeld om de omvang en ernst van de problemen zo exact mogelijk in kaart te krijgen.

Denken over een eventuele rechtszaak kunnen de sportverenigingen pas na de zomer, als het ministerie definitief heeft laten weten wie er op basis van de volgorde wel op subsidie kan rekenen en wie niet.

Medische teams zijn druk bezig met de voorbereidingen om drie zieke opvarenden van het cruiseschip Hondius over te brengen naar Nederland. Eén van hen heeft de Nederlandse nationaliteit. "Dat is op dit moment onze grootste prioriteit", zegt Maria Van Kerkhove, deskundige op het gebied van epidemieën en pandemieën bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Oceanwide Expeditions, dat de cruise organiseerde, meldt dat de drie zieken zullen worden geëvacueerd met twee specialistische vliegtuigen die onderweg zijn naar Kaapverdië. Vandaar worden de patiënten naar Nederland gehaald.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken coördineert samen met de reder de medische evacuatie. De drie opvarenden zijn besmet met het hantavirus. Ze zijn er slecht aan toe, maar verkeren in stabiele toestand. De drie worden naar Nederland geëvacueerd, waar ze de noodzakelijke zorg zullen krijgen.

Een Britse opvarende is eerder overgebracht naar een intensievezorgafdeling in Zuid-Afrika.

Mogelijk van mens op mens verspreid

Het virus wordt normaal gesproken overgedragen via de uitwerpselen van knaagdieren, zoals muizen en ratten. De WHO gaat ervan uit dat de variant die aan boord is gekomen het Andesvirus is, dat zich heeft verspreid in Latijns-Amerika.

De WHO denkt dat het virus zich deze keer mogelijk van mens tot mens heeft verspreid aan boord van het schip. De kans is groot dat de eerste besmetting buiten het schip heeft plaatsgevonden, en het virus daarna aan boord is gekomen.

Op dit moment zijn zeven van de 147 passagiers en bemanningsleden ziek gemeld. Van de zieken zijn er drie overleden, onder wie een Nederlands stel uit Friesland.

Dat echtpaar ging op 1 april in Argentinië aan boord, nadat ze door Latijns-Amerika hadden gereisd. Vijf dagen daarna kreeg de man last van koorts, hoofdpijn en diarree. Nog eens vijf dagen later kreeg de 70-jarige ook ademhalingsproblemen, waarop hij diezelfde dag, op 11 april, overleed. Bijna twee weken later werd zijn lichaam aan land gebracht op Sint-Helena, in de zuidelijke Atlantische Oceaan.

Doorvaren naar Canarische Eilanden

Het cruiseschip ligt al dagen voor anker voor de Kaapverdische hoofdstad Praia. Geen van de opvarenden mag van boord. De autoriteiten van Kaapverdië willen behalve de drie zieke opvarenden niemand van boord laten. De passagiers aan boord moeten verplicht in hun hut blijven.

Het is nu de bedoeling dat het schip naar de Canarische Eilanden gaat. "Dat gebeurt zodra de drie personen die worden geëvacueerd veilig van boord zijn gehaald en onderweg zijn naar Nederland." De tocht naar de Canarische eilanden duurt drie dagen. Volgens de cruiseorganisator wordt er gekeken naar Tenerife of Gran Canaria. "Er zijn nog gesprekken gaande met de relevante autoriteiten. Deze zullen worden gedeeld zodra er concrete plannen zijn."

Een team van epidemiologen kan vandaag het schip inspecteren, hebben de WHO en het Spaanse ministerie van Volksgezondheid afgesproken. Na dit onderzoek wordt bepaald of het schip inderdaad naar de Canarische Eilanden kan varen. "We werken nauw samen met de Spaanse autoriteiten", zegt de WHO-expert.

Verzorgers van SOS Dolfijn werken dag en nacht om de in Egmond aangespoelde witsnuitdolfijn in leven te houden. Het dier kan niet meer zelfstandig zwemmen sinds het gestrand is en moet dat opnieuw leren. De dolfijn wordt daarom 24 uur per dag ondersteund in het bassin in het opvangcentrum in Anna Paulowna.

Vrijwilligers houden de kop van de dolfijn boven water, zodat er geen water in het spuitgat komt en het dier verdrinkt. "We draaien de hele nacht door met een team. In het begin moesten we het dier met vier mensen ondersteunen want hij was vrij apathisch. Langzaam begon hij wat zwembeweginkjes te vertonen. Nu kan het met één persoon", vertelt Jeroen Hoekendijk van SOS Dolfijn aan de regionale omroep NH.

Spannend

Albi, zoals de witsnuitdolfijn nu heet, spoelde zondagavond aan op het strand van Egmond aan Zee. Het is nog altijd niet zeker of de dolfijn het gaat redden, maar hij is de afgelopen nacht goed doorgekomen, vertelt Jeroen Hoekendijk van SOS Dolfijn aan NH. "Het is spannend en we kijken van minuut tot minuut en dag per dag."

Een van de verzorgers met Albi de witsnuitdolfijn:

Het is nog niet duidelijk wat het dier mankeert. "Na het eerste bloedonderzoek is niets raars gevonden", zegt Hoekendijk. Het is voor het eerst sinds 2011 dat er een witsnuitdolfijn in het opvangcentrum revalideert. Albi is de derde van zijn soort. "De eerste twee overleefden het helaas niet."

Moe

Voor de vrijwilligers is de revalidatie van Albi pittig vanwege grote drukte in het centrum. "Een nachtje of weken doortrekken, dat kunnen we wel. Maar nu is het al maandenlang druk. We hebben in korte tijd vijf bruinvissen gehad, nu de witsnuitdolfijn. Dus mensen beginnen wel moe te worden na maandenlange hoge druk."

Dat geldt ook voor Hoekendijk zelf. "Ik ben wel een beetje moe na de nachtdiensten, maar het is zo bijzonder. Dat geeft adrenaline om de dag weer door te komen."

Bij recente lokale protesten tegen de komst van asielzoekerscentra en opvangplekken waren vlaggen en andere symbolen van het extreemrechtse netwerk Identitair Verzet (IDV), te zien. Jelle Postma, van de stichting Justice for Prosperity, deed er onderzoek naar en vertelt in de podcast hoe deze groepering na een periode van relatieve stilte opeens weer opleeft.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Identitair Verzet dook onder andere op bij protesten in Loosdrecht, IJsselstein en Tilburg. Volgens Postma misbruiken ze legitieme demonstraties van bezorgde burgers voor hun eigen gewin. Hij legt uit hoe het doel van IDV is om hun extremistische gedachtengoed te normaliseren, en hoe dat ook nu ook al gebeurt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

In België zijn vijf Nederlanders aangehouden nadat de politie 208 kilogram cocaïne vond in een loods, meldt het parket van Antwerpen. Er is ook een Belg opgepakt.

De politie werd op 22 april getipt over verdachte handelingen op een bedrijventerrein in Ranst, een dorp in de provincie Antwerpen. Er zouden opvallend veel auto's bij een van de panden zijn verschenen, nadat er de avond ervoor een container was gelost.

Tijdens een zoekactie in de omgeving van de loods werd een voertuig met een Nederlands kenteken onderschept. De drie Nederlandse inzittenden, iemand van 22 en twee personen van 25, zijn gearresteerd. De Belgische politie trof ook een achtergelaten auto aan, waarin pakken cocaïne lagen. In de buurt van het voertuig werd een 25-jarige Belg aangehouden die de auto zou hebben bestuurd.

De politie viel de loods binnen en kon daar nog twee personen arresteren. Het ging om Nederlanders van 24 en 31 jaar. Er loopt een gerechtelijk onderzoek naar het zestal, dat wordt verdacht van drugssmokkel. De cocaïne is in beslag genomen door de politie en wordt vernietigd.

Donald Pols vertrekt als directeur bij Milieudefensie om per 1 juni aan de slag te gaan als directeur duurzaamheid bij staalbedrijf Tata Steel in IJmuiden. De actiegroep zegt "geen begrip voor deze keuze" te hebben, en heeft daarom per direct afscheid genomen van zijn directeur.

Pols was sinds 2015 algemeen directeur bij Milieudefensie. Hij werd het gezicht van de beweging bij de klimaatzaak tegen olieconcern Shell, waarbij Milieudefensie aanvankelijk in het gelijk werd gesteld. In hoger beroep werd dat later tenietgedaan.

Twee weken geleden kondigde Pols nog een nieuwe zaak tegen Shell aan. Ondertussen wil Milieudefensie via de rechter grootbank ING dwingen zo snel mogelijk klimaatneutraal te worden.

Een week geleden zou Pols bij Milieudefensie zijn nieuwe baan hebben aangekondigd. "Wij zijn verrast en zeer teleurgesteld in zijn keuze om naar Tata Steel te gaan, een van de grootste vervuilers van Nederland", zegt voorzitter Marty Smits van de raad van toezicht in een persverklaring. "We zijn pas tevreden wanneer alle grote vervuilers 'Paris Proof' zijn. Daarbij zoeken we actief de dialoog, maar behouden we altijd onze onafhankelijkheid. Wij hebben dan ook geen begrip voor deze keuze van Donald Pols."

Logische volgende stap

Om die reden is per direct "afscheid van hem als algemeen directeur" genomen. Terwijl naar een opvolger wordt gezocht neemt zakelijk directeur Jessica Mahn het werk van Pols grotendeels waar.

Tata Steel bevestigt de komst van Pols naar het staalbedrijf. Hij wordt niet alleen directeur duurzaamheid, maar krijgt ook de leiding over de afdeling communicatie. In een persverklaring spreekt Pols van "een logische volgende stap": "Ik heb jarenlang van buiten de druk opgevoerd op bedrijven om klimaatambities om te zetten in concrete actie - ook via de rechter. Die ervaring neem ik mee naar binnen. Bij Tata Steel heb ik de kans om te laten zien dat industriële verduurzaming niet alleen afdwingbaar is, maar ook van binnenuit kan worden aangedreven."

Scherp gehouden

Directievoorzitter Hans van den Berg zegt dat Pols Tata Steel "jarenlang scherp heeft gehouden": "Zijn kritiek heeft ons geholpen om onze ambities aan te scherpen en onze plannen te versterken." Hij stelt dat Tata Steel mensen nodig heeft die het bedrijf blijven uitdagen, "ook als dat ongemakkelijk is. Donald is zo iemand."

Containerrederij MSC begint met een nieuwe vrachtdienst richting de Perzische Golf, waarbij de Straat van Hormuz wordt vermeden. Dat heeft de rederij aangekondigd op zijn website. Het eerste schip vertrekt op zondag 10 mei.

Door de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten en Israël wordt de belangrijke zeestraat geblokkeerd. Daardoor is de scheepvaart van en naar landen aan de Perzische Golf ernstig verstoord.

Daarom heeft MSC dus vanaf zondag een nieuwe vervoersdienst, waarbij schepen via Europese havens naar de Rode Zee varen. De vaarroute loopt naar onder meer de Saudische havensteden Jeddah en Koning Abdullahstad aan de kust van de Rode Zee.

Vandaaruit kunnen per vrachtwagen goederen worden vervoerd naar de eveneens Saudische haven Dammam aan de Perzische Golf.

Alternatieve vaarroutes

"Wat MSC doet is niet nieuw", zegt Casper Roerarde van Evofenedex, de ondernemersvereniging voor handel & logistiek. Sinds het uitbreken van de oorlog ziet hij dat meer bedrijven kijken naar alternatieve vaarroutes.

"Dat toont aan dat rederijen niet verwachten dat de blokkade van de Straat van Hormuz op korte termijn wordt opgelost." Zelfs als die blokkade wordt opgeheven, denkt de branchevereniging dat de situatie niet hetzelfde zal zijn als voorheen. Alternatieven zullen daarom langer nodig zijn. Dat kost meer tijd en dus ook geld.

"Vervoer via vrachtwagens is krap, ze leggen routes af van minstens 1000 kilometer, dat betekent dat ze 4 á 5 dagen onderweg kunnen zijn" zegt Roerade.

Meer vrachtwagens

Voor de oorlog reden er vanuit Khorfakkan, een haven in de Emiraten, zo'n 100 vrachtwagens per dag om goederen aan te voeren naar de Golfregio. Maar nu ziet hij dat het er 6000 zijn. "Dat leidt tot files, systemen die vastlopen, maar die opschaling getuigt ook van de weerbaarheid en de schakeling voor de landen in de regio."

Ook rederij Maersk kijkt naar manieren om vracht naar de eindbestemming te brengen. De Alliance Fairfax, een schip van het bedrijf, zat sinds het uitbreken van de oorlog vast in de Perzische Golf.

Dat schip is gisteren onder begeleiding van het Amerikaanse leger door de zeestraat gevaren. De VS heeft aangekondigd meer schepen die daar vastzitten weg te leiden. Ze doen dat met de operatie Project Freedom. Schepen die niets met het conflict te maken hebben, worden op die manier dus toch verplaatst.

Het Roemeense parlement heeft de regering van premier Bolojan weggestemd. Een ruime meerderheid stemde in met een motie van wantrouwen tegen Bolojan. Die werd ingebracht door de twee grootste partijen in het parlement: de sociaaldemocratische PSD en de radicaal-rechtse AUR.

De grootste partij van die twee, de PSD, trok zich vorige maand terug uit de coalitie uit onvrede over bezuinigingsplannen. Roemenië moet het begrotingstekort verkleinen om een EU-deadline te halen. Die moet voor augustus gehaald worden als het land aanspraak wil kunnen maken op zo'n tien miljard euro aan EU-geld.

De coalitie werd in juni vorig jaar gevormd na de parlementsverkiezingen. De eerstvolgende verkiezingen staan gepland voor 2028. Nog nooit eerder werden er vervroegde verkiezingen uitgeschreven en die kans lijkt ook nu klein.

Waarschijnlijk zal president Dan de partijen uitnodigen om te onderhandelen en een nieuwe pro-EU-coalitie te smeden. De PSD wil opnieuw meeregeren in zo'n coalitie, op voorwaarde dat er een andere premier komt.

Russische inmenging

De vorige verkiezingen in Roemenië, voor het presidentschap, kenden een turbulente voorgeschiedenis. Ze moesten worden overgedaan van de rechter nadat de veiligheidsdienst had vastgesteld dat er grootschalige beïnvloeding van kiezers had plaatsgevonden door cyberaanvallen en een TikTok-campagne via onder meer nep-accounts. Daar had Rusland een belangrijke rol bij gespeeld.

In de eerste ronde van de nieuwe verkiezingen won toen de radicaal-rechtse George Simion, maar uiteindelijk ging de pro-Europese kandidaat Dan er met de overwinning vandoor.