NOS Nieuws - Algemeen

Bij een woningbrand in Geldrop is vanochtend de 37-jarige bewoner om het leven gekomen.

Omwonenden belden vanochtend de brandweer toen zij een rookmelder hoorden afgaan, meldt Omroep Brabant. Toen de brandweer en ambulance aankwamen, troffen zij de overleden bewoner aan in het huis in de Van Erpstraat.

Er werd nog geprobeerd om de man te reanimeren, maar de hulp mocht niet meer baten.

Over de oorzaak van de brand in Geldrop is nog niets bekend. De politie stelt een onderzoek in.

Het Amerikaanse leger heeft in de Stille Oceaan opnieuw een boot gebombardeerd omdat die drugs zou vervoeren. Van de drie opvarenden zijn daarbij volgens Amerikaanse media twee mensen gedood; de overlevende werd aan zijn lot overgelaten.

De Amerikaanse strijdkrachten claimen dat het ging om een drugsboot en dat de slachtoffers terroristen waren. Zoals gebruikelijk heeft de VS luchtbeelden van de aanval gedeeld. Volgens The New York Times gaat het om de derde aanval in vijf dagen tijd.

De kustwacht is ingeschakeld voor een zoek- en reddingsactie. Volgens de strijdkrachten voer de boot op een bekende smokkelroute en werd die gebruikt door een als terroristisch aangemerkte organisatie.

De Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten begonnen in september. De meeste aanvallen zijn in het Caribisch gebied, maar ook in de Stille Oceaan heeft de VS boten onder vuur genomen. In totaal werden al bijna 200 opvarenden gedood.

Het Amerikaanse leger heeft nooit bewijs geleverd dat ze drugs vervoerden. Critici stellen dat de aanvallen in strijd zijn met het internationaal recht.

In de Amerikaanse staat Florida zijn vier mannen veroordeeld voor hun rol bij de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse. In de nacht van 7 juli 2021 werd Moïse door twintig gewapende mannen doodgeschoten in zijn slaapkamer in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. Zijn vrouw Martine Moïse raakte gewond.

De vier veroordeelden zijn de Colombiaanse oud-FBI-informant Arcangel Pretel Ortiz, die permanent in de VS verblijft; de Venezolaans-Amerikaanse eigenaar van een beveiligingsbedrijf Antonio Intriago; de Haïtiaans-Amerikaanse klusjesman James Solages en de Ecuadoriaans-Amerikaanse Walter Veintemilla.

Volgens de aanklagers huurden de vier twintig Colombiaanse oud-soldaten in en voorzagen hen van geld, wapens, munitie en kogelwerende vesten om de president te vermoorden. Het plan om Moïse om te brengen zou in Florida door de vier zijn bedacht.

De mannen wilden Moïse laten verdwijnen om een eigen president naar voren te schuiven en zichzelf te verrijken met behulp van een nieuwe regering, aldus de aanklagers.

Ortiz, Intriago, Solages en Veintemilla zijn door een jury schuldig bevonden en kunnen een levenslange gevangenisstraf krijgen. Er is nog een vijfde verdachte, de Haïtiaans-Amerikaanse Christian Sanon. Die zal vanwege gezondheidsredenen op een later moment terechtstaan.

'Wilden alleen arrestatiebevel uitvoeren'

Volgens de advocaten van de vier heeft de Amerikaanse overheid onbetrouwbaar bewijs gebruikt uit Haïti, schrijven Amerikaanse media. Ook zouden de verdachten alleen van plan zijn geweest om een arrestatiebevel uit te voeren tegen Moïse, omdat hij zijn ambtstermijn zou hebben overschreden.

Daarnaast beweren de mannen dat Moïse al was gedood door zijn eigen beveiliging en overheidsfunctionarissen toen de twintig Colombianen aankwamen bij de woning van de president.

Veel bendegeweld na moord

Na de moord op Moïse namen criminele bendes de controle over een groot deel van Port-au-Prince over. Dit ging gepaard met grof geweld. Sinds 2021 zijn in Haïti ruim 20.000 mensen door bendegeweld om het leven gekomen, en zijn ruim een miljoen burgers op de vlucht geslagen.

Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger bij het herstel van de orde in het land. De hoofdstad is grotendeels onder controle gebracht, maar verspreid over het land zijn er nog altijd honderden bendes actief

Vanaf komend seizoen zijn alle voetbalwedstrijden in de eredivisie live te zien op televisie, zonder dat daarvoor een extra tv-pakket nodig is. Ziggo voegt per 1 juli extra zenders toe aan alle digitale tv-pakketten.

Ook de wedstrijden in de eredivisie vrouwen, de eerste divisie, de KNVB Beker en wedstrijden van Jong Oranje zijn via de zenders die worden toegevoegd te bekijken. Het gaat om ESPN-2, 3 en 4.

Het is voor het eerst in dertig jaar dat voetbal op deze manier toegankelijk wordt. "Voetbal verenigt ons allemaal", zegt directeur Consumentenmarkt Robin Kroes van VodafoneZiggo over het besluit. "De sport is onderdeel van onze cultuur en hoort bij elke generatie en in iedere huiskamer."

Nationale hobby

De prijs voor een Ziggo-abonnement gaat wel omhoog, met 2,50 euro per maand. Voetbalkijkers die nu al betaald naar ESPN kijken, krijgen korting op hun pakket en kunnen voetbal kijken in een betere beeldkwaliteit en via streams.

ESPN spreekt van "een enorme stap voor de supporters, de clubs en het totale voetbal in Nederland". En directeur Jan de Jong van Eredivisie CV zegt: "We bezoeken, kijken, praten, drinken, eten, ademen en slapen voetbal. Het is onze nationale hobby, bijzaak is hoofdzaak! En vanaf nu hoef je helemaal niks meer te missen."

De NOS zendt in ieder geval volgend seizoen nog samenvattingen uit van de eredivisiewedstrijden van de mannen en de vrouwen.

In Rusland is de jaarlijkse Dag van de Overwinning begonnen, de herdenking van de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Op het Rode Plein in Moskou is de traditionele militaire parade gehouden, al zag die er dit jaar anders uit dan gebruikelijk.

Normaal rijden er tijdens de optocht tientallen tanks en andere zware militaire voertuigen over het Rode Plein, maar de parade was dit jaar kleiner opgezet vanwege de oorlog in Oekraïne. Wel houdt de Russische president Poetin zijn gebruikelijke toespraak.

Vanwege de feestdag geldt sinds vandaag een tijdelijk staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, na bemiddeling van de Verenigde Staten. Rusland had eerder zelf al een bestand aangekondigd, speciaal voor die viering van de Dag van de Overwinning. Later bemoeide de Amerikaanse president Trump zich ermee dat het bestand langer moest duren.

De Oekraïense president Zelensky haalde deze week fel uit naar Poetin en beschuldigde hem van "puur cynisme", nadat Rusland opnieuw dodelijke aanvallen had uitgevoerd in Oekraïne terwijl er juist een staakt-het-vuren was aangekondigd.

Volgens Zelensky draaide het Russische voorstel voor een bestand niet om vrede of een oplossing voor de oorlog, maar vooral om eigenbelang: het veilig laten verlopen van de militaire parade in Moskou.

Daarom wilde de Oekraïense president in eerste instantie alleen instemmen met een bestand dat eerder zou ingaan, zodat het niet uitsluitend om de Russische parade zou draaien. Uiteindelijk geldt het staakt-het-vuren nu tot en met maandag. Zowel Rusland als Oekraïne stemden daarmee in.

Tijdens het bestand zullen beide landen duizend gevangenen met elkaar uitwisselen. Wanneer en hoe dat precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk.

Geschiedenis Dag van de Overwinning

De Dag van de Overwinning op 9 mei is een van de belangrijkste nationale feestdagen in Rusland. Op die dag wordt herdacht dat nazi-Duitsland in 1945 capituleerde voor de Sovjet-Unie. De Sovjet-Unie verloor tijdens de Tweede Wereldoorlog vele miljoenen soldaten en burgers, meer dan welk land dan ook, waardoor de overwinning een enorme historische en emotionele betekenis kreeg.

In het huidige Rusland wordt die overwinning vaak gepresenteerd als een Russische triomf, met grote militaire parades en vaderlandslievende herdenkingen. Maar destijds maakten ook burgers van andere Sovjetrepublieken, zoals Oekraïne, deel uit van het Rode Leger. Ook onder de andere etniciteiten vielen miljoenen slachtoffers.

Het Israëlische leger neemt stukje bij beetje meer grondgebied in de Gazastrook in. De zogenoemde 'gele lijn' die werd afgesproken in het vredesplan van Trump verschuift verder naar het Westen en sinds kort is er nog een andere grenslijn bij gekomen: de oranje lijn. Hierdoor is een nieuw schemergebied ontstaan, waarbinnen het voor Gazanen gevaarlijk blijkt.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Verslaggever Zainab Hammoud onderzocht voor Nieuwsuur wat de nieuwe grenslijnen in Gaza betekenen voor de mensen die daar wonen. In de podcast vertelt ze onder meer over een vijfjarig meisje dat door een kogel in haar hoofd werd geraakt terwijl ze thuis lag te slapen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

In meerdere landen zijn gezondheidsinstanties bezig passagiers op te sporen die aan boord zijn geweest van het cruiseschip Hondius. Mogelijk zijn ze in aanraking gekomen met de dodelijke Andesvariant van het hantavirus. Tot nu toe zijn er drie mensen overleden en zijn er enkele mensen positief getest op de variant die in 20 tot 35 procent van de gevallen tot overlijden leidt.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt dat er geen risico is op een covidachtige pandemie, omdat het virus zich veel minder makkelijk verspreidt dan covid. Maar het is wel goed mogelijk dat er meer gevallen opduiken: het virus heeft een incubatietijd van meerdere weken. Iemand kan het virus dus weken bij zich dragen voordat hij ziek wordt.

Experts zien weinig risico, maar vinden de manier waarop gezondheidsinstanties op de uitbraak reageren wel "bijzonder chaotisch", zegt een deskundige tegen de BBC.

Tijdlijn van de uitbraak

Het traceren van de passagiers is ingewikkeld. Op het cruiseschip zaten passagiers en bemanningsleden uit 28 landen, en een deel is van boord gegaan. De WHO staat inmiddels in contact met zeker twaalf landen. Wat gebeurt daar?

Nederland

Zestien mensen op de Hondius waren Nederlanders: elf passagiers en vijf bemanningsleden.

Naast het Nederlandse stel dat is overleden werd ook een Nederlandse stewardess ziek. Zij was in contact geweest met de vrouw van het stel. Ze werd naar het Amsterdam UMC gebracht, maar bleek het hantavirus toch niet te hebben.

Van de drie patiënten die vanaf het cruiseschip zijn geëvacueerd zijn er twee naar Nederland gebracht, een Nederlander en een Brit, ze werden opgenomen in het Leidse LUMC en het Nijmeegse Radboudumc en bleken inderdaad het hantavirus te hebben.

Alle Nederlanders die nog op het schip zitten worden gerepatrieerd en moeten zes weken in thuisquarantaine, heeft de regering laten weten.

Argentinië

Het land waar de uitbraak mogelijk is begonnen, maar zeker is dat niet, want het Nederlandse echtpaar bezocht ook Chili en Uruguay. De Argentijnse autoriteiten doen onderzoek.

VS

De gezondheidsautoriteiten in vijf Amerikaanse staten monitoren ex-passagiers van de Hondius: twee in Georgia, twee in Texas, één in Arizona, één in Virginia en een onbekend aantal in Californië.

Canada

Canada houdt drie mensen in de gaten die mogelijk in contact zijn gekomen met het virus. Het gaat om twee ex-passagiers en een persoon die mogelijk contact had met iemand die klachten had.

VK

Een aantal Britse passagiers ging van boord op Sint-Helena. Drie zijn positief getest op het virus. Een van hen was al eerder van boord gegaan op het afgelegen eiland Tristan da Cunha. De twee anderen zijn naar ziekenhuizen in Nederland en Zuid-Afrika gebracht.

Vier Britten die nog op Sint-Helena zijn hebben geen symptomen maar staan in contact met de gezondheidsautoriteiten. Twee andere ex-passagiers zitten vrijwillig in thuisisolatie.

De ruim twintig Britse passagiers die nog op het schip zijn moeten 45 dagen in quarantaine als ze eenmaal terug zijn in het VK, meldt het Britse ministerie van Gezondheid.

België

Aan boord zijn ook twee Belgische passagiers. Zij worden na repatriëring overgebracht naar het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA), heeft het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigd.

Frankrijk

Het Franse gezondheidsministerie heeft acht Fransen geïdentificeerd die contact hebben gehad met de Nederlandse die is overleden aan het hantavirus. Een van hen vertoonde milde symptomen, er is nog geen uitsluitsel of het om een besmetting met het virus gaat. De andere zeven Fransen kregen het aanbod zich te laten testen en in isolatie te gaan.

Duitsland

Een van de overleden passagiers was een Duitse. Haar lichaam is nog steeds aan boord van het schip. Daarnaast is een van de geëvacueerde patiënten, een 65-jarige Duitse passagier, naar een ziekenhuis in Düsseldorf gebracht.

Filipijnen

Van de bemanningsleden van de Hondius hebben er 38 de Filipijnse nationaliteit. Er zijn geen meldingen van besmettingen met het hantavirus in het land, en de autoriteiten zeggen dat het risico daarop "extreem laag" is.

Denemarken

Een Deen die vorige maand op het cruiseschip zat, is niet ziek en heeft ook geen symptomen. De persoon is wel in thuisquarantaine gegaan, meldt de Deense gezondheidsinstantie STPS.

Ook een andere Deen die met een vliegtuig reisde waarin ook een besmette persoon zat testte negatief.

Spanje

Spanje maakt zich op voor de aankomst van het cruiseschip bij Tenerife. Het zal daar dit weekend aanmeren bij een volledig afgesloten, geïsoleerde plek. Vandaaruit zullen passagiers worden opgehaald. Alle mensen aan boord worden medisch onderzocht voordat ze verder mogen reizen.

Op de Canarische Eilanden zit niet iedereen op het schip te wachten. De president van het plaatselijke bestuur heeft gezegd dat hij niet wil dat de Hondius aanlegt. Maar sommige bewoners vinden het belangrijk dat de mensen aan boord hulp krijgen.

Zwitserland

Een Zwitserse man die de Hondius verliet op Sint-Helena, ontwikkelde later symptomen en werd op 6 mei positief getest op het virus. Hij is opgenomen in een ziekenhuis in Zürich.

Het aantal jongens met problematisch gedrag dat beïnvloed is door de manosphere neemt toe. Dat zien forensische instellingen die jongens en jongvolwassenen met grensoverschrijdend gedrag behandelen.

De grootste instelling voor ambulante forensische geestelijke gezondheidszorg van het land, de Waag, schat dat driekwart van de jongens die zij behandelen voor grensoverschrijdend gedrag in aanraking is gekomen met de manosphere. Jaarlijks worden bij de instelling 800 jongens voor deze problematiek behandeld.

Behandelaars maken zich zorgen en merken dat het moeilijk is om met sommige jongeren in contact te komen, omdat invloed vanuit de manosphere soms leidt tot wantrouwen jegens vrouwelijke hulpverleners.

Wat is de manosphere?

Een verzameling vrouwonvriendelijke sites, blogs en socialemedia-accounts van mannen die machogedrag, antifeministische, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen promoten. Zij trekken traditioneel mannelijke waarden tot in het extreme door en geven vrouwen en feministen de schuld van allerlei problemen in de samenleving. Vaak wordt wrok of zelfs haat en geweld tegen vrouwen en meisjes aangemoedigd.

De laatste jaren zijn op sociale media allerlei video's te vinden van mannen die machogedrag aanmoedigen en vrouwonvriendelijk gedrag stimuleren. Het bekendste voorbeeld is de Amerikaans-Britse influencer Andrew Tate, maar er zijn vele anderen. De manosphere kwam twee maanden geleden extra in de spotlights te staan door een documentaire van de Britse documentairemaker Louis Theroux. Ook in de geroemde Netflix-serie Adolescence komt het thema aan bod.

"Zo'n 40 procent van deze groep is zo beïnvloed door de manosphere dat het gezien kan worden als een risicofactor. Dit betekent dat ze mede door deze beïnvloeding grensoverschrijdend gedrag vertonen of de dreiging daartoe groot is", vertelt Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken bij de Waag en hoogleraar forensische orthopedagogische diagnostiek en behandeling aan de Universiteit van Amsterdam.

"De mate van beïnvloeding verschilt sterk", zegt Hoogsteder. "Soms biedt de manosphere houvast, bijvoorbeeld rond geld verdienen, maar steeds vaker gaat het om vrouwonvriendelijke opvattingen en het aanmoedigen van machogedrag."

Volgens haar zijn deze jongens extra vatbaar: ze zijn gevoelig voor beloning, willen ergens bij horen, handelen impulsief en laten zich makkelijk beïnvloeden. De beïnvloeding loopt vaak via platforms als Telegram en Reddit.

Het gedrag van de jongens kan tot verschillende misdrijven leiden: zo ziet de Waag een grote toename aan zaken rondom seksuele afpersing (sextortion), maar ook aan gewelds- en vermogensdelicten. "De misdrijven worden mede onder invloed van de manosphere gepleegd", aldus Hoogsteder.

Minerva Ishak is klinisch psycholoog bij Transfore, aanbieder van forensische zorg. Ze is gespecialiseerd in extremisme en radicalisering en ook zij maakt zich zorgen. "De manosphere is een complex probleem, we zien nu nog maar het topje van de ijsberg."

Traumatische ervaringen

Ook forensische instelling Fivoor ziet meer jongeren die te maken hebben met de manosphere en deelt de zorgen. "De beïnvloeding begint al op jonge leeftijd, als mensen in aanraking komen met de online wereld", zegt psychiater en directeur patiëntenzorg Rosalind van der Lem. "Het internet werkt als echokamer, opvattingen worden versterkt en niet genuanceerd", aldus Ishak.

De jongens met problematisch gedrag die beïnvloed raken door de manosphere zijn volgens Hoogsteder te verdelen in grofweg twee groepen. "Het gaat om een brede, maar kwetsbare groep jongens. Boosheid richting de samenleving en een negatief zelfbeeld spelen vaak een rol. De eerste groep bestaat uit jongens bij wie al meerdere risicofactoren spelen. Zij hebben vaak moeite met emotieregulatie, kampen met ontwikkelingsproblemen en hebben regelmatig ingrijpende of traumatische ervaringen meegemaakt."

De tweede groep bestaat uit jongens die sociaal geïsoleerd zijn. "Over deze groep maken we ons de meeste zorgen", zegt Hoogsteder. Het gaat om een relatief kleine, maar groeiende groep, vaak met kenmerken binnen het autismespectrum. Zij hebben behoefte aan verbinding en intimiteit, maar zijn tegelijk kwetsbaar voor beïnvloeding. Onder invloed van de manosphere kunnen vrouwonvriendelijke en soms ook radicale denkbeelden ontstaan. "Het is moeilijk om deze denkbeelden bij hen te doorbreken."

"De wereld heeft zich verplaatst van buiten naar een online wereld", zegt psychiater Van der Lem van Fivoor. "Nu zien we dat wat online plaatsvindt, ook naar de buitenwereld schuift. Dat is zeer zorgwekkend."

De geestelijke gezondheidszorg loopt achter als het gaat om de manosphere, vervolgt ze. "Het is voor ons relatief nieuw. Daarom zijn behandelaren aan het bijleren. Zo volgen ze bepaalde influencers om deze online wereld beter te leren kennen. Ook werken we aan een screeningslijst voor behandelaren waarmee gerichter gevraagd kan worden naar radicale gedachten."

Als er eenmaal een vertrouwensband is, willen jongeren wel vertellen over hun online ervaringen, ervaart Van der Lem. Nieuwsgierig zijn naar wat de jongeren bezighoudt is belangrijk. Soms wordt gevraagd aan jongeren of er meegekeken mag worden met de video's die zij zien.

Niet polariseren

Verder kijken zorginstellingen naar mogelijkheden om scherper te rapporteren. "In een aanmelding wordt nu nog zelden geschreven dat de problematiek is veroorzaakt door de manosphere", zegt Larissa Hoogsteder van de Waag. "We willen dat in dossiers meer structureel wordt vastgelegd dat de manosphere een rol speelt."

"Waar we voor moeten waken is dat we niet gaan polariseren. We hebben de neiging om er wat van te vinden en dat kan er juist voor zorgen dat de problematiek niet kan verminderen."

Psycholoog Ishak denkt dat de kennis uit de GGZ ook buiten de behandelkamer kan worden ingezet, bijvoorbeeld op scholen of online.

Goedemorgen! In Hongarije wordt Peter Magyar geïnstalleerd als de nieuwe premier, en in Moskou wordt de overwinning op nazi-Duitsland gevierd met de traditionele parade.

Eerst het weer: de dag begint vrij zonnig. Later vanochtend en vooral vanmiddag ontstaan ook stapelwolken, de meeste in het noorden en noordoosten. Het blijft vrijwel overal droog bij maxima tussen 18 en 21 graden en een matige noordoostelijke wind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Duitse vrouw van 65 die aan boord van de Hondius overleed, had het hantavirus. Daarmee komt het aantal bevestigde besmettingen van het virus op zes, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie aan persbureau ANP. Er zijn nog twee vermoedelijke besmettingen.

Het gaat om de Andesvariant, die kan worden overgedragen van mens op mens. Eerder overleed een Nederlands echtpaar dat aan boord was van het schip. Bij een van hen is het hantavirus vastgesteld. Vier patiënten liggen nog steeds in het ziekenhuis.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het was volgens de Spaanse regering de grootste drugsvangst ooit: uit een schip bij de Canarische Eilanden werd 30.215 kilo cocaïne gehaald. Eenmaal op land, werden de 1279 pakketten drugs getoond:

Fijne zaterdag!

In Amsterdam woedt sinds vannacht een grote brand bij metaalverwerkingsbedrijf. Ook in Swalmen in Limburg brak brand uit bij een recyclingbedrijf. De brandweer rukte bij beide branden met groot materieel uit om het vuur te blussen.

De brand in de hoofdstad ontstond bij een recyclingbedrijf in het Westelijk Havengebied. Een grote hoeveelheid schroot staat in brand. Daarbij zijn harde knallen gehoord. Waardoor die ontstonden, is nog niet bekend. Voor zover bekend zijn er geen gewonden.

Bij de brand in Amsterdam komt veel rook vrij. "De meldkamer krijgt veel telefoontjes over brandlucht", meldt de veiligheidsregio. Hoewel er in de directe omgeving geen woningen staan, wordt mensen in de omgeving geadviseerd ramen en deuren gesloten te houden en de mechanische ventilatie uit te zetten.

De brand in Swalmen ontstond rond 04.00 uur in een hoop metaalafval. Ook daar werden knallen gehoord en kregen mensen het advies om vanwege de rook ramen en deuren dicht te houden. De brand in de Limburgse plaats was rond 07.30 uur onder controle. Wel hangt er nog een dichte rookwolk. Er zijn geen gevaarlijke stoffen gemeten.

Het Amerikaanse leger heeft gisteren twee Iraanse olietankers uitgeschakeld. Volgens de Amerikanen probeerden de tankers ondanks restricties een Iraanse haven binnen te varen.

Volgens een bericht van het leger probeerden de tankers een Iraanse haven in de Golf van Oman te bereiken. Het Amerikaanse leger publiceerde ook video's waarop te zien zou zijn hoe twee Iraanse tankers werden geraakt door een Amerikaans gevechtsvliegtuig. Satellietbeelden tonen een grote olievlek in de Perzische Golf, maar het is onduidelijk of die door de aanval is veroorzaakt.

Het leger deelde deze video:

Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeelde de Amerikaanse acties en noemde ze "vijandig" en in strijd met het staakt-het-vuren. "Elke keer dat er een diplomatieke oplossing op tafel ligt, kiest de VS voor een roekeloos militair avontuur," zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken.

Staakt-het-vuren

Desondanks houdt de Amerikaanse president Trump vol dat het staakt-het-vuren nog steeds standhoudt. Hij herhaalde ook de dreiging om grootschalige bombardementen te hervatten als Iran geen akkoord accepteert over het heropenen van de zeestraat en het terugschroeven van zijn nucleaire programma. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, zei dat hij hoopt snel een "serieus voorstel" van Iran te ontvangen.

The New York Times meldt dat de VS een reeks nieuwe sancties heeft aangekondigd die bedoeld zijn om de druk op de Iraanse economie te verhogen. De sancties zijn gericht tegen personen en bedrijven in China en Hongkong die het Iraanse leger hebben geholpen bij het verkrijgen van voorraden en oorlogsmaterieel.

De nieuwe sancties moeten het voor Iran moeilijker maken om toegang te krijgen tot het materiaal dat nodig is voor de bouw van drones en raketten.

De aangekondigde sancties komen in de aanloop naar een belangrijke ontmoeting tussen president Trump en de Chinese leider Xi Jinping, die volgende week in Peking plaatsvindt, aldus de Amerikaanse krant. De verhoudingen tussen Washington en Beijing liggen op scherp, mede doordat China een belangrijke afnemer van Iraanse olie blijft.

Bij de Duitse vrouw van 65 die aan boord van het Nederlandse cruiseschip Hondius overleed, is het hantavirus vastgesteld. Daarmee komt het aantal bevestigde besmettingen met het hantavirus op zes, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) tegen het ANP. Daarnaast zijn er nog twee vermoedelijke besmettingen.

Bij alle bevestigde gevallen gaat het om de Andesvariant, die kan worden overgedragen van mens op mens. Eerder overleed een Nederlands echtpaar dat aan boord was van het schip. Bij een van hen is het hantavirus vastgesteld. Vier patiënten liggen nog steeds in het ziekenhuis.

Van de overleden Duitse vrouw werd deze week lichaamsmateriaal meegenomen tijdens een van de evacuatievluchten van drie andere opvarenden naar Nederland. In Nederland is getest op de Andesvariant en de uitslag was positief.

Een Duitse vrouw die nauw contact had met de overleden Duitse opvarende, is niet besmet met het virus. Zij werd afgelopen week geëvacueerd en via Schiphol naar een ziekenhuis in Duitsland gebracht, waar ze ter observatie verblijft.

Thuisquarantaine

Aan boord van de Hondius zijn nog circa 150 mensen, werd gisteravond bekend. De Nederlandse opvarenden gaan zes weken in thuisquarantaine. Voor zover bekend zijn er nog dertien Nederlandse passagiers en bemanningsleden aan boord.

Het schip vaart nu nog richting de Canarische eilanden waar het zondagochtend wordt verwacht. Daarna worden de Nederlanders zo snel mogelijk gerepatrieerd. Er zou nu niemand aan boord ziekteverschijnselen hebben.

Op bevel van Donald Trump heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie tientallen tot nu toe geheime documenten over vermeende ufo-waarnemingen vrijgegeven. Volgens het ministerie moet dat zorgen voor "ongekende transparantie".

Zo zit er onder meer een document tussen over een waarneming voor de Nederlandse kust in 1948. In het vrijgegeven pdf-bestand wordt een ongeïdentificeerd vliegtuig beschreven bij de monding van het Haringvliet.

Drie Amerikaanse bemanningsleden zeggen boven de westkust van Nederland een onbekend straalvliegtuig te hebben gezien dat extreem snel versnelde, rook- en condenssporen achterliet en mogelijk raketondersteuning gebruikte.

Volgens het document vloog het toestel sneller dan de normale kruissnelheid van straaljagers uit die tijd. Het vliegtuig kwam nooit dichtbij genoeg om goed geïdentificeerd te worden.

Verder bevatten de documenten onder meer een rapport uit 1947 over "vliegende schotels", evenals korrelige foto's van "ongeïdentificeerde fenomenen" die tijdens de Apollo 12-missie op het maanoppervlak werden gemaakt.

De Amerikaanse regering zegt met de documenten meer openheid te willen geven na jarenlange speculatie over ufo's. "Met deze nieuwe documenten en video's kunnen mensen zelf beslissen: wat is hier in hemelsnaam aan de hand? Veel plezier ermee", aldus Trump.

Critici noemen de ufo-onthullingen ondertussen een afleidingsmanoeuvre van Trumps politieke problemen.

In de Royal Albert Hall in Londen werd gisteravond de Britse documentairemaker en tv-persoonlijkheid David Attenborough geëerd vanwege zijn 100e verjaardag. In een speciale BBC-show, die live werd uitgezonden, traden artiesten op en waren speciale gasten aanwezig.

Tijdens de avond zat Sir David Attenborough naast prins William. De kroonprins prees Attenborough om zijn verdiensten. "Het is een zeldzaam voorrecht om een eeuw van leven te vieren," zei William, "maar het is nog zeldzamer wanneer die persoon de manier waarop we naar ons enige thuis kijken, planeet Aarde, heeft veranderd."

Tijdens de verjaardagsshow werden een reeks videoboodschappen vertoond van acteurs onder wie Judi Dench, Kate Winslet en Leonardo DiCaprio. Ook muzikale sterren zoals Nile Rodgers en Hans Zimmer spraken in een video vol lof over Attenborough.

Maar de opvallendste videoboodschap kwam van koning Charles. In de video van vier minuten schrijft de Britse vorst een verjaardagskaart aan Attenborough, die met hulp van verschillende dieren bij hem werd bezorgd. Een van de hoofdrolspelers is Moley, de hond van koningin Camilla.

Kijk hieronder naar de videoboodschap van koning Charles:

Charles zegt in de video dat hij en Attenborough elkaar al ruim zestig jaar kennen. "Ik geloof zelfs dat we elkaar voor het eerst ontmoetten in 1958, bijna tien jaar voor het tijdperk van de kleurentelevisie, en natuurlijk hebben onze wegen elkaar sindsdien vele malen gekruist." De koning bedankte Attenborough voor zijn werk en wenste hem namens het Britse volk een gelukkige verjaardag.

Nadat het filmpje in de Royal Albert Hall was vertoond, hield Attenborough de brief van de koning omhoog en kreeg hij een staande ovatie.

Tegen het einde van het concert kondigde de BBC aan dat sir David binnenkort de voice-over zal verzorgen voor een nieuwe natuurdocumentaireserie, Blue Planet III.

De gemeente Den Bosch stelt een besluit uit over een gepland asielzoekerscentrum op de grens van Engelen en Den Bosch. Na meerdere protesten tegen de komst van het azc last de gemeente extra informatiemomenten in.

De gemeente maakte begin april bekend dat ze voor een periode van maximaal vijftien jaar jonge vluchtelingen wil opvangen op een bedrijventerrein naast de snelweg. De opvang moet plek bieden aan vijftig alleenstaande gevluchte jongens en meisjes van 15 tot 18 jaar oud.

Tegen de komst werd meermaals geprotesteerd, en demonstranten blokkeerden verschillende keren de nabijgelegen A59. Ook werd tijdens een protest met stenen gegooid en werd geprobeerd een rotonde te blokkeren.

'Geplande opvang brengt veel teweeg'

In een brief aan de raad schrijft het gemeentebestuur "dat de geplande opvang voor jonge vluchtelingen veel teweegbrengt" in Engelen. De reacties en emoties over het azc lopen volgens de gemeente erg uiteen.

De gemeente organiseerde na de bekendmaking negen informatiemomenten voor omwonenden en ondernemers, maar merkt dat dat niet genoeg is. "Bij inwoners blijft een grote informatiebehoefte", schrijft het college.

Raadsbesluit uitgesteld

Daarom worden er de komende tijd extra momenten ingepland om inwoners van informatie te kunnen voorzien, meldt Omroep Brabant. Zo houdt de gemeente een extra informatieavond, dit keer online. "Zo kunnen we in een keer veel inwoners informatie verstrekken en een brede gelegenheid geven om vragen te stellen."

Daarnaast gaat de gemeente fysiek aansluiten bij reguliere overleggen in Engelen en momenten in de buurt. Verder wordt met een zogeheten leefbaarheidsplan nagedacht over maatregelen rond verkeer, toezicht en verlichting bij de geplande opvang.

Vanwege de extra informatiemomenten wordt een raadsbesluit over het azc met een paar maanden verschoven, van juli naar september.

Verschillende meningen

De gemeente hoopt dat hiermee de verbinding tussen inwoners in Engelen terugkomt. "Het gevoel van gemeenschap in het dorp heeft een deuk opgelopen", schrijft het gemeentebestuur in de brief.

"Veel mensen ervaren polarisatie tussen 'voor- en tegenstanders', waarmee ook het uitspreken van de eigen mening onder druk is komen te staan. Mensen geven aan zich niet vrij te voelen hun mening te uiten."

In Maassluis is een imam lichtgewond geraakt bij een steekpartij in de buurt van een moskee. Dat meldt de politie.

Bij het incident liep de imam een snee achter het oor op, melden 112-fotografen. De man is, na behandeling ter plekke, naar het ziekenhuis gebracht.

Het steekincident in de Zuid-Hollandse plaats ten westen van Rotterdam vond rond 18.30 uur plaats bij de moskee Islamitische Stichting Nederland, Yeni Cami Maassluis. De achtergrond is nog onduidelijk. De politie laat weten niet uit te gaan van een religieus motief, al wordt dit nog wel verder onderzocht. Ook is er nog geen verdachte in beeld.

Nederlanders aan boord van het cruiseschip Hondius gaan zes weken in thuisquarantaine. Dat schrijven minister Hermans van Volksgezondheid en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Voor zover bekend zijn er nog dertien Nederlandse passagiers en bemanningsleden aan boord.

Het Nederlandse schip waarop de uiterst dodelijke andesvariant van het hantavirus is uitgebroken, wordt zondagochtend in Tenerife op de Canarische Eilanden verwacht. Het virus heeft aan drie opvarenden het leven gekost, onder wie een Nederlands echtpaar.

De kans dat iemand overlijdt die het andesvirus krijgt, is groot, volgens het RIVM tussen de 20 tot 35 procent. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het andesvirus het enige hantavirus is dat mensen aan elkaar kunnen overdragen. Dat kan heel goed voordat er ziekteverschijnselen optreden.

De ministers schrijven dat zo snel mogelijk na aankomst alle Nederlandse passagiers en waar nodig Nederlandse bemanningsleden gerepatrieerd zullen worden.

Onder de circa 150 mensen die nog aan boord zijn, heeft op dit moment niemand ziekteverschijnselen, staat in de Kamerbrief. De Spaanse autoriteiten zullen blijven onderzoeken of opvarenden ziekteverschijnselen hebben, in overleg met artsen en epidemiologen die al aan boord zijn.

Kans op verspreiding klein

De ministers benadrukken dat er volgens het RIVM geen redenen zijn om aan te nemen dat het andesvirus, de variant van het hantavirus die is vastgesteld, tot een pandemie zal leiden.

De kans dat mensen het andesvirus krijgen is heel klein. Het andesvirus verspreidt zich vooral door contact met uitwerpselen van muizen en ratten. Het virus kan zich alleen van mens op mens verspreiden als mensen langere tijd nauw contact met elkaar hebben. Daarmee is het een heel ander virus dan het coronavirus, waarvan de besmettelijkheid vele malen hoger is, schrijven de ministers op basis van het RIVM.

Om de quarantainemaatregel aan de Nederlandse opvarenden op te kunnen leggen, is de andesvariant van het hantavirus toegevoegd aan de lijst met infectieziekten waarvoor een meldingsplicht geldt. Dat maakt het mogelijk om maatregelen als isolatie of quarantaine op te leggen om verspreiding van de ziekte te voorkomen. Andere ziektes die in dezelfde A2-categorie vallen zijn pokken en polio.

In Leeuwarden is een zandheuvel met nesten van oeverzwaluwen met de grond gelijkgemaakt. Leeuwarden neemt de verantwoordelijkheid op zich. "Was niet handig", erkent de gemeente.

De zandheuvel, die staat op een bouwterrein van een nieuwbouwwijk aan de rand van de stad, werd eerder deze week gefilmd door een fietser. Op de beelden zijn tientallen oeverzwaluwen te zien die de zandbult in- en uit vliegen.

Het is momenteel broedseizoen en oeverzwaluwen hebben een steile wand van zand nodig, waar ze een nestgang in kunnen uitgraven. In dit geval leken ze gekozen te hebben voor een zanddepot op het bouwterrein, waar ze in een steile kant bezig waren met het bouwen van nesten.

Nesten dichtgemaakt

Toen de fietser een dag later weer voorbij fietste, zag hij tot zijn schrik dat alle nesten waren verdwenen. De steile wand in de zandheuvel was volledig dichtgemaakt en begraven onder een laag zand.

"De hele bult leek wel dichtgesmeerd. De nesten zijn gewoon doelbewust vernield met een bulldozer. Heel akelig om te zien", vertelde de fietser gisteren aan Omrop Fryslân.

Zo zag de zandheuvel er voor en na de vernieling uit:

De dichtgeschoven zandheuvel leidde tot verontwaardiging bij natuurbeschermers. De oeverzwaluw is een beschermde diersoort en het verstoren of vernietigen van nesten is, met name tijdens de broedperiode, verboden.

"Dit lijkt nergens op, dit is barbaars", zegt Eduard van der Hoek van de Vogelbescherming Leeuwarden. "Ik wil weten wie hiervoor verantwoordelijk is." Aannemers moeten ook maatregelen nemen om te voorkomen dat een kolonie zich kan vestigen op een bouwterrein, door bijvoorbeeld zandhopen schuin af te graven.

'Niet handig'

De gemeente Leeuwarden, verantwoordelijk voor het bouwproject, laat vandaag weten dat zij verantwoordelijk is voor de fout. De gemeente geeft toe dat de hele situatie 'niet handig' was.

"Dit had niet mogen gebeuren. We betreuren het dat de leefomgeving van de oeverzwaluwen is verstoord", laat een woordvoerder aan Omrop Fryslân weten. Inmiddels is de zandheuvel hersteld, en is er op het terrein ook een tweede zandheuvel geschikt gemaakt voor de vogels.

Volgens de gemeente worden de zandhopen nu beter in de gaten gehouden. "Een ecoloog en de vogelwacht zijn betrokken en blijven betrokken tot de zwaluwen uitgebroed zijn."

Zandheuvels worden met rust gelaten

De gemeente en de omgevingsdienst zien geen aanleiding voor verdere maatregelen. Volgens de omgevingsdienst waren de vogels pas net begonnen met het bouwen van nesten, en waren de nesten nog leeg. "Door het herstel van de zandheuvel is er voldoende alternatieve nestgelegenheid beschikbaar gekomen."

Wel heeft de omgevingsdienst met de betrokken aannemer afgesproken dat de twee zandhopen het verdere broedseizoen met rust worden gelaten. Verder kijkt de gemeente of het mogelijk is in het gebied een speciale wand voor oeverzwaluwen te bouwen.

Het lijkt er niet op dat de zwaluwen door het voorval zijn verjaagd. De eerste vogels zijn inmiddels weer bij de zandbulten te zien.

De Amerikaanse president Trump zegt dat er op zijn verzoek een tijdelijk staakt-het-vuren komt tussen Rusland en Oekraïne. Dat geldt morgen, overmorgen en maandag, schrijft hij op sociale media. Oekraïne en Rusland bevestigen dat ze zich aan het bestand zullen houden.

"Dit verzoek is door mij gedaan en ik waardeer dat president Poetin en president Zelensky ermee akkoord zijn", aldus Trump. "Hopelijk is dit het begin van het eind aan een zeer lange, dodelijke en zwaarbevochten oorlog."

Oekraïne en Rusland zullen tijdens het bestand beide duizend gevangenen uitwisselen. Wanneer dat precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Het bestand is allereerst opvallend omdat het laat zien dat Trump zich toch weer met de oorlog bemoeit. Hij was de afgelopen maanden druk in het Midden-Oosten en leek even geen interesse in Oekraïne te hebben.

Zonder bemiddeling van de VS komen Rusland en Oekraïne niet verder, bleek deze week weer.

Zelensky wilde in eerste instantie alleen een staakt-het-vuren respecteren dat eerder in zou gaan, niet alleen voor de parade. Nu gaat hij er toch in mee om aan Trump te laten zien dat met hem te praten valt. In een decreet zegt Zelensky dat hij de parade op het Rode Plein zal 'toestaan', een sneer naar Rusland om duidelijk te maken dat Oekraïne de viering had kunnen verstoren.

Nu zijn er vaker grote aankondigingen geweest over wapenstilstanden, die in de praktijk weinig betekenden. Eigenlijk kwam het er altijd op neer dat de luchtaanvallen misschien even wat minder werden, maar dat de gevechten aan het front doorgingen. Zelensky hoopte dat een bestand een stap zou kunnen zijn naar echte vrede, alleen daar zijn verder geen aanwijzingen voor."

Aan het begin van de week kwamen de twee presidenten in oorlog allebei met een eenzijdig staakt-het-vuren. Poetin wilde op 8 en 9 mei de wapens laten zwijgen vanwege de Dag van de Overwinning, waarop morgen de overwinning van het Sovjetleger op nazi-Duitsland in 1945 wordt gevierd.

Zelensky wilde op zijn beurt eerder in de week al een staakt-het-vuren van kracht laten gaan, op 6 mei. Maar woensdag waren er toch zware Russische aanvallen op Oekraïense steden, waarbij zeker 26 burgers om het leven kwamen. Ook afgelopen nacht waren er weer honderden drone-aanvallen over en weer tussen de beide landen.

Rusland waarschuwde Oekraïne dat het morgen de feestdag niet mag verstoren en dreigde met een felle tegenaanval. Zelensky lijkt nu ook te zeggen dat hij dat niet van plan is. "Het Rode Plein is minder belangrijk voor ons dan de levens van Oekraïense gevangenen die we thuis kunnen brengen", schrijft hij. Daarmee lijkt hij te verwijzen naar de viering die elk jaar op het centrale plein van Moskou plaatsvindt.

"Als alles volgens plan is verlopen, ben ik vanochtend overleden." Met die woorden kondigt journalist en activist Karin Spaink haar eigen dood aan, in haar laatste blogpost getiteld Exit Spaink.

De voormalige Parool-columnist overleed vandaag op 68-jarige leeftijd op een zelfgekozen moment, in aanwezigheid van haar geliefden.

Spaink schreef ruim duizend columns voor de Amsterdamse krant, onder meer over privacy, seksuele diversiteit en feminisme. Ze richtte uiteindelijk ook de privacy-organisatie Bits of Freedom op.

Maar een groot deel van de columns ging ook over de worsteling met haar gezondheid. Ze leed sinds 1986 aan de auto-immuunziekte multiple sclerose (MS). Daar schreef ze in 1993 het boek Vallende vrouw over. Ook publiceerde ze De benenwagen, het succesverhaal van de Canta, over het gehandicaptenvoertuig dat ze sinds 1994 gebruikt en waarmee ze eens naar Polen reed.

Ze keerde zich fel tegen kwakzalvers die vinden dat 'ziekte tussen je oren zit' en dat het aan jezelf ligt als je niet geneest. Daarover zei ze in Het Parool: "We doen alsof we in een dictatuur leven: we worden geregeerd door ons hoofd, terwijl ook ons lichaam de baas kan zijn."

Computerprogrammeur

Spaink groeide op in Weesp. Ze volgde een lerarenopleiding Engels, deed de studie sociologie en een opleiding tot computerprogrammeur. Ze werkte voor de PSP, een van de voorlopers van GroenLinks en als programmeur bij vliegtuigenfabriek Fokker. Daarna werd ze schrijver en journalist.

In 1995 kreeg ze een hersenbloeding, in 2006 bleek ze borstkanker te hebben en in 2013 raakte ze in een diepe depressie na het overlijden van haar hartsvriendin. "Telkens heb ik mezelf uiteindelijk herpakt, vaak met hulp van mijn vrienden", aldus Spaink op haar blog.

Uiteindelijk was het toch de MS die haar fataal werd. Nadat ze in 2023 een heftige MS-aanval kreeg, bleef ze achteruit gaan. Ze kon steeds minder en vreesde afhankelijk te worden van hulp van anderen.

"Amsterdam zal haar missen en ik ook", schrijft burgemeester Halsema op Instagram. Ze roemt haar "sprankelende, kritische geest". "Karin analyseerde en bekritiseerde de tijdgeest, was onversneden radicaal en activistisch als het nodig was en relativerend en grappig als het kon. Ze was indrukwekkend, maar vooral gewoon erg leuk."

In plaats van af te wachten wat ze nog meer moest inleveren, koos Spaink voor de dood, schrijft ze op haar blog. Ze deed een euthanasie-aanvraag, die vandaag werd uitgevoerd. Naar eigen zeggen heeft ze het achttien jaar langer uitgehouden dan ze had gedacht.