NOS Nieuws - Algemeen

Nederlandse huishoudens die beleggen hebben flink geprofiteerd van de gestegen beurskoersen. De waarde van hun beleggingen steeg met 12 procent in het tweede kwartaal van dit jaar ten opzichte van de eerste maanden van 2026. Dat is de grootste stijging sinds het begin van de meting in 2018, zegt De Nederlandsche Bank (DNB).

De totale waarde van de beleggingen van huishoudens was daarmee nog nooit zo hoog. Het bedrag kwam halverwege dit jaar uit op zo'n 234,2 miljard euro. Huishoudens hebben meer aandelen gekocht, maar de belangrijkste verklaring is dat veel aandelen meer waard zijn geworden.

SpaceX

Veel Nederlanders zagen ruimte om te investeren in SpaceX. Het bedrijf van Elon Musk, dat onder meer belooft datacentra te bouwen in de ruimte, ging in juni naar de beurs. Nederlanders kochten voor 169 miljoen euro aan aandelen. Dat is het hoogste bedrag ooit in de introductiemaand van een bedrijf, stelt DNB.

Toch deden veel beleggers hun aandelen gauw van de hand, waardoor in dezelfde maand de totale waarde van SpaceX-aandelen in handen van Nederlanders nog maar 100 miljoen euro was. Volgens DNB deden Nederlanders dat waarschijnlijk om de koerswinst te verzilveren. SpaceX is inmiddels minder waard dan toen het naar de beurs kwam.

IJsjes en defensie

Veel Nederlanders investeren in bedrijven die in Amsterdam zijn genoteerd, zoals chipmachinebouwer ASML. Er kwamen dit jaar ook nieuwkomers naar de beurs die populair waren onder Nederlandse huishoudens. IJsjesmaker Magnum maakte z'n entree op de Amsterdamse beurs, nadat het was afgesplitst van Unilever. Ook het Tsjechische defensiebedrijf CSG kwam erbij.

Van de 8,4 miljoen huishoudens in Nederland beleggen ongeveer 2,2 miljoen. Dat doen ze meestal via banken of brokers. Toch is sparen nog bijna drie keer populairder dan beleggen. In totaal staat er 666 miljard euro op spaar- en betaalrekeningen.

Nederland keurt de Amerikaanse sancties op twee medewerkers van het Internationaal Strafhof "natuurlijk af", zegt minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. Hij wijst op de speciale verantwoordelijkheid die Nederland heeft als "gastland" van het strafhof, dat in Den Haag is gevestigd.

Vanuit die rol doet Nederland er volgens hem achter de schermen "al maanden alles aan om de sancties voor de getroffenen te verzachten". Berendsen sprak er een paar weken geleden persoonlijk over met zijn Amerikaanse collega Rubio. "Helaas is dit nog niet effectief geweest."

Gisteren werd bekend dat de VS opnieuw sancties oplegt aan twee medewerkers: de Japanse rechter Tomoko Akane, die voorzitter van het hof is, en de Senegalees Abdoulaye Seye, lid van het team van aanklagers bij het hof. De twee kunnen onder meer geen gebruik meer maken van het Amerikaanse financiële systeem dat bijna alle internationale banken gebruiken.

'Hof is cruciaal'

De consequenties zijn groot, zegt Berendsen, zowel voor de medewerkers persoonlijk als voor het Internationaal Strafhof. Terwijl het werk dat dit hof doet "cruciaal" is binnen het internationaal recht, benadrukt de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken.

"Dit zijn lastige zaken", zegt Berendsen, "het hof staat onder druk", terwijl hem er "alles aan gelegen is dat het gewoon zijn werk kan blijven doen, dat is ontzettend belangrijk".

Berendsen zegt dat Nederland zich blijft inzetten om de getroffen medewerkers en het hof te helpen. "Dat doen we niet alleen, maar samen met andere verdragspartijen." Op sociale media zegt Berendsen dat hij rechter Akane heeft uitgenodigd om de Nederlandse steun aan het hof en het personeel te bespreken.

De minister noemt de taal die de VS met betrekking tot de sancties gebruikt "heel fel", maar wil niet op dezelfde toon reageren. "Het is onze taak om ervoor te zorgen dat we dit diplomatiek afkeuren, maar dat we er ook alles aan doen om het hof te kunnen laten werken."

Japan

Ook Japan heeft gereageerd op de Amerikaanse sancties en noemt die "zeer betreurenswaardig". Tokio is de grootste financier van het ICC.

In verklaring benadrukte het ministerie van Buitenlandse Zaken dat Japan het ICC altijd heeft gesteund "in zijn inspanningen om de ernstigste misdaden die de internationale gemeenschap aangaan, te vervolgen en te bestraffen".

Het is niet bekend of Tokio tegenmaatregelen gaat nemen. Japan is op militair gebied sterk afhankelijk van de VS en bekritiseert het land zelden.

Steen voor steen afbreken

De VS heeft al jarenlang kritiek op het Internationaal Strafhof, dat wereldwijd mensen kan vervolgen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Zo sprak de regering-Trump er schande van dat er een arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen premier Netanyahu om de oorlog in Gaza.

Vorige maand zei minister Rubio dat hij het hof desnoods "steen voor steen" zou afbreken.

Tientallen miljoenen illegaal geïmporteerde blikjes worden jaarlijks in Nederland zonder statiegeld verkocht. Dat gebeurt via Nederlandse websites en maaltijdbezorgers. Criminelen verdienen flink aan de miljoenenhandel, meldt het actualiteitenprogramma EenVandaag op basis van eigen onderzoek.

De import van blikjes zonder statiegeld is verboden, maar de koop en verkoop ervan niet. De vaak goedkopere blikjes zijn te koop bij kleine, particuliere bedrijven of bij grote websites, waar ze volgens EenVandaag een belangrijk deel uitmaken van de omzet.

Zo zegt een verkoper tegen EenVandaag dat hij de helft van zijn omzet verliest als hij stopt met de verkoop van de blikjes zonder statiegeld.

De blikjes fris komen vanuit Denemarken via Duitsland ons land binnen. Blikjes met bier worden uit Polen geïmporteerd. Restaurants en websites kopen ze in om ze weer te verkopen. Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) worden zo jaarlijks tussen de 25 en 50 miljoen blikjes zonder statiegeld verkocht, schrijft EenVandaag.

Sinds 2023 geldt de statiegeldplicht op blikjes om zwerfafval tegen te gaan. Door de illegale import belanden de blikjes zonder statiegeld bovengemiddeld vaak als zwerfafval op straat, zegt de inspectie tegen het programma.

Maas in de wet

Volgens ILT-directeur Edwin van Houten hebben criminelen door een maas in de wet de blikjesmarkt ontdekt.

"Het is echt een illegaal circuit. Je komt ook met de georganiseerde criminaliteit in aanraking want er valt heel veel geld te verdienen aan deze ontduiking van de regels. Het gaat al gauw om miljoenen euro's", zegt Van Houten tegen het programma.

Zo kan via een website van een groothandel in Duitsland een vrachtwagen vol colablikjes voor zo'n 37 cent per blikje gekocht worden. In Nederland kost datzelfde blik cola 60 cent, schrijft EenVandaag.

Van Houten zegt dat de inspectie bij onderzoeken vaak ook andere strafbare feiten ziet, zoals belastingontduiking of btw-fraude.

Handhaving lastig

De handhaving op de tussenhandel is volgens de ILT lastig. Het afgelopen jaar zijn er door de inspectie vijfhonderd onderzoeken gedaan. In negentig gevallen zijn bedrijven aangesproken en zijn er slechts vijf boetes uitgedeeld, schrijft EenVandaag.

Van Houten: "Het is een beetje een druppel op de gloeiende plaat en het kost heel veel capaciteit, omdat je die verdergaande, diepgaande onderzoeken moet doen."

De inspectie pleit voor een verbod op de verkoop van blikjes zonder statiegeld. Onlangs werd bekend dat minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) werkt aan zo'n voorstel. "Dan kunnen wij ook verkopers direct aanspreken en hoeven we niet die administratieve tunnel in te verdwijnen", aldus Van Houten.

Het Belgische koningshuis heeft er een prins bij. Clément Vandenkerckhove is wettelijk erkend als de zoon van prins Laurent. Frans Van Coppenolle, de man van Cléments moeder Iris Vandenkerckhove, bevestigt aan de Vlaamse omroep VRT dat dat "al maanden geleden" is gebeurd.

Prins Laurent (62), de jongere broer van koning Filip, erkende vorig jaar publiekelijk dat hij de biologische vader is van Clément (26). Die werd geboren uit een relatie met Vandenkerckhove, beter bekend als zangeres Wendy Van Wanten. Na die relatie trouwde Laurent in 2003 met Claire Coombs, met wie hij drie kinderen heeft: Louise, Nicolas en Aymeric.

Met de publieke erkenning was Clément nog niet juridisch erkend als mede-erfgenaam. Dat is nu wel gebeurd. Clément heeft nu het recht om Laurents achternaam Van Saksen-Coburg te dragen. Om de titel prins te mogen dragen moeten koning Filip en de regering nog wel een koninklijk besluit ondertekenen. Volgens de Vlaamse omroep VRT zal Clément geen vaste financiële vergoeding ontvangen.

Deze maand liet Clément in een interview met het Nieuwsblad weten de achternaam Vandenkerckhove niet volledig te willen laten vallen. "Die familienaam opofferen zou verraad zijn aan alles wat mijn moeder voor mij heeft gedaan. Als ik 'Van België' zou aanvaarden, dan enkel als dubbele naam", zei hij.

Prinses Delphine

Het Belgische koningshuis heeft eerder te maken gehad met een affaire rond het erkennen van een kind. Zes jaar geleden gaf koning Albert II, de vader van de huidige koning Filip, na een lange juridische strijd en een verplichte DNA-test toe dat Delphine Boël was verwekt in een buitenechtelijke relatie. Zij mag zich sinds oktober 2020 prinses van België noemen.

De grote natuurbrand in de Belgische Hoge Venen is na vijf dagen ingedamd, maar nog niet onder controle. De situatie blijft fragiel, omdat het vuur op verschillende plekken opnieuw oplaaide. Bij de brand, die sinds vrijdag woedt, is ongeveer 3000 hectare natuurgebied afgebrand.

In de gemeente Bütgenbach in het oosten van België, vlak bij de Duitse grens, zijn nog altijd twee gehuchten geëvacueerd. Ook aan de Duitse kant van de grens zijn delen van de plaats Monschau geëvacueerd.

Hulpdiensten hebben de afgelopen nacht doorgewerkt om het vuur in te dammen. Met graafmachines en spades zijn greppels aangelegd om de brand te omsingelen, meldt de Vlaamse publieke omroep VRT. Ook werden waar mogelijk omgevallen bomen met kettingzagen verwijderd.

Veenbrand

Een brand in veengebied, zoals in de Hoge Venen, is lastig te bestrijden. De droge turf, die bestaat uit samengeperste plantenresten, is zeer brandbaar. Daarbij kan het vuur ook ondergronds verder branden en smeulen en elders weer opduiken.

Het gebied waar de brand woedt is moeilijk toegankelijk. Brandweerlieden moeten zich over terrein met veel kuilen en obstakels verplaatsen. Door de brand ontplofte ook oude munitie uit de Tweede Wereldoorlog. De hulpdiensten liepen daarbij geen gevaar, omdat bekend was waar de munitie lag.

Het weer speelt vandaag een belangrijke rol bij de bestrijding van de brand. In de late namiddag en avond wordt in het zuidoosten van België veel en langdurige regen verwacht. Ook neemt de wind in de Ardennen en Belgisch Lotharingen af.

Regen helpt de brandweer echter niet per se bij het blussen. Daarvoor is volgens de VRT veel meer water nodig. Bovendien kan lage bewolking het zicht van de piloten beperken. Daardoor is nog onduidelijk of blushelikopters en -vliegtuigen vandaag kunnen worden ingezet.

Gisteren moesten de blushelikopters en -vliegtuigen aan de grond blijven. Er staan vandaag verschillende helikopters klaar, maar de impact van de weersomstandigheden op de vluchtplannen wordt nog bekeken.

Geen Nederlandse Chinooks

Bij de bestrijding zijn ongeveer 500 hulpverleners en 120 voertuigen betrokken. Brandweerlieden uit Belgisch Limburg blijven helpen bij de bestrijding van de brand. De drie Limburgse hulpverleningszones leveren tot en met vrijdag vijf voertuigen en achttien brandweerlieden.

Ook is er hulp uit het buitenland. Nederlandse, Duitse, Noorse en Zweedse blushelikopters en -vliegtuigen hebben de afgelopen dagen geholpen.

Een van de twee Nederlandse Chinook-helikopters die eerder hielpen met de bestrijding van de brand, wordt vandaag opnieuw ingezet, meldt een woordvoerder van de Nederlandse defensie.

Bekijk hier een blusactie van de Chinooks afgelopen weekend:

Het is al dagenlang onrustig in de Arnhemse wijk Geitenkamp. Een groep van zo'n dertig tot veertig jongeren steekt sinds vrijdag elke avond en nacht vuurwerk af, richt vernielingen aan en daagt de politie uit, schrijft Omroep Gelderland. De aanleiding voor de onrust is een ruzie tussen buurtbewoners, melden verschillende bronnen aan de omroep.

Twee bewoners van de wijk zouden al jaren structureel overlast veroorzaken en anderen zijn dat beu. De ruiten van de woning van het stel zouden zijn ingegooid. De politie bevestigt dat er "een conflict speelt waarbij ook anderen betrokken worden".

"De wijk had er genoeg van", vertelt een bewoner. Afgelopen vrijdag zou vuurwerk in de tuin van het bewuste koppel zijn gegooid. "Vervolgens zijn ze vuurwerk en stenen blijven gooien."

'Belagen'

De Arnhemse locoburgemeester Mounia Arkhouch vindt het onacceptabel dat een groep jongeren voor eigen rechter speelt. "Het in groepsverband belagen van een woning, dat staan wij uiteraard niet toe. We hebben een rechtssysteem en daar moet iedereen zich aan houden."

Arkhouch zegt dat de problemen rond overlast door één stel in de wijk niet bekend waren bij de gemeente. Buurtbewoners spreken dat tegen en zeggen dat er veelvuldig melding is gemaakt bij onder meer de wijkagent. De gemeente doet onderzoek.

Aanhoudingen

De gemeente zegt de situatie "nauwgezet in de gaten te houden". Van een noodverordening is nog geen sprake. "Wat we wel doen, is extra surveilleren vanuit de politie, en de gemeente zet jongerenwerkers en straatcoaches in."

Gisteravond zijn nog voor het donker werd zeker acht mensen aangehouden. Het zou gaan om de grootste onruststokers. Tientallen agenten waren op de been in de wijk. Zij spoorden andere jongeren aan om naar huis te gaan. Desondanks werd geregeld vuurwerk afgeschoten, maar een echte escalatie bleef uit.

"Ik heb al vijf of zes nachten niet kunnen slapen", vertelt een anonieme inwoner. "We zijn er echt helemaal klaar mee. We woonden hier met zoveel plezier. Nu is het niet leuk meer."

De ouders van een meisje van 17 dat in 2023 euthanasie kreeg, hebben de rechter gevraagd het OM te dwingen de namen bekend te maken van de artsen achter een omstreden brief over haar levensbeëindiging. Gisteren vertelde de moeder van het meisje Milou in de rechtbank in Den Haag hoe groot de gevolgen van de brief voor haar gezin zijn.

In de brief vroegen veertien psychiaters en artsen het Openbaar Ministerie naar de mogelijkheden voor een strafrechtelijk vooronderzoek naar de euthanasie. Zij wilden dat justitie ging onderzoeken in hoeverre Milous ouders, samen met twee psychiaters, invloed hebben gehad op haar keuze voor de vrijwillige levensbeëindiging.

De briefschrijvers suggereerden bovendien dat Milou niet meer volledig wilsbekwaam was, schrijft Omroep Brabant. Van zes ondertekenaars van de brief zijn de namen bekend. De andere acht hebben hun identiteit niet bekendgemaakt, ondanks oproepen van Milous ouders.

Volgens de regels

Milou kreeg euthanasie vanwege uitzichtloos psychisch lijden. Dat traject is volgens de geldende regels verlopen. De Regionale Toetsingscommissies Euthanasie oordeelden dat in haar geval aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen was voldaan.

De schrijvers van de brief kenden Milou en haar persoonlijke achtergrond niet en hadden haar niet zelf gesproken.

'Alle gevoel van veiligheid is weg'

De moeder vertelde gisteren hoe haar leven door de brief veranderd is. "Wij ontvangen doodswensen en ervaren bedreigingen aan huis." Ook vertelde ze dat de politie rond hun woning surveilleert.

De advocaat van de ouders zei dat zij nog dagelijks via onder meer e-mail en sociale media met de beschuldigingen worden geconfronteerd. "Alle gevoel van veiligheid is weg", gaf hij aan.

"Als ouder je kind verliezen en voor altijd moeten missen is het ergste wat je kan overkomen. Als ouder daarna beschuldigd worden van het aanzetten tot de dood van je kind of medeplichtig zijn aan haar dood, is met geen pen te beschrijven en onleefbaar", las de moeder voor in de rechtszaal.

Geen tuchtzaak tegen anonieme zorgverleners

Milous ouders vinden dat de brief hen ernstig heeft beschadigd en willen zich inhoudelijk kunnen verweren. Ook willen ze een rectificatie en erkenning dat de veertien briefschrijvers onrechtmatig hebben gehandeld. Daarom hebben ze onder meer een tuchtzaak aangespannen.

Omdat het tuchtcollege geen klachten behandelt over anonieme zorgverleners, kunnen Milous ouders de tuchtzaak pas voortzetten als zij weten wie de ondertekenaars zijn.

Justitie in vertrouwen genomen

Het OM wil de namen niet geven, bleek gisteren in de rechtbank. De advocaat van het OM benadrukte tijdens de zitting dat het OM geen partij wil worden in het conflict tussen de ouders en de artsen.

Daarnaast is er volgens het OM nog een argument om de namen niet te geven: "Het is belangrijk dat mensen zich in vertrouwen met zorgen tot justitie kunnen wenden. Het vrijgeven van namen kan volgens het OM een drempel opwerpen voor anderen om dat in de toekomst te doen."

Het OM bestrijdt bovendien dat de brief een formeel verzoek was om een strafrechtelijk onderzoek te beginnen. Zo'n onderzoek is volgens het OM nooit overwogen.

Landelijke discussie

In eerste instantie wisten de ouders niet eens dat de brief bestond. Pas na een interview in de krant NRC met hoogleraar psychiatrie Damiaan Denys raakten de ouders ervan op de hoogte. De brief schokte de ouders en bracht landelijk een discussie op gang over euthanasie bij jongeren.

Alle publiciteit erover bereikte ook de politiek. Tweede Kamerlid Ria de Korte (NSC) diende in juni 2025 een initiatiefnota in voor een tijdelijke stop van drie jaar op euthanasie bij psychisch lijden van jonge mensen. De nota haalde het uiteindelijk niet.

Gisteren stelde de moeder van Milou in de rechtszaal dat de dood van haar dochter gebruikt wordt in een bredere strijd tegen euthanasie: "In onze ogen is onze dochter zelfs misbruikt".

De ouders zeggen maar één belang te hebben: "de nagedachtenis van Milou zuiver houden" en hun eigen integriteit verdedigen.

De rechter doet op 3 september uitspraak.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Op de polderklei bij Lelystad staan enkele tientallen soorten aardappelplanten te wuiven op een akker. Het grootste deel van de aardappelen is genetisch aangepast om beter bestand te zijn tegen de aardappelziekte Phytophthora. Telers vrezen die ziekte, die een onbeschermd gewas in een mum van tijd vernietigt.

De aardappelen zijn onderdeel van een veldproef. Daarin willen wetenschappers samen met het ministerie van Landbouw demonstreren wat genetisch gemodificeerde gewassen kunnen opleveren.

Genetische modificatie

Bij genetische modificatie worden de eigenschappen van een organisme veranderd door het erfelijk materiaal aan te passen. Bijvoorbeeld door genetisch materiaal met positieve eigenschappen toe te voegen of materiaal met negatieve eigenschappen uit te schakelen. Met genetische modificatie is het mogelijk om sneller eigenschappen te veranderen dan via klassieke veredeling, waarbij planten worden gekruist en geselecteerd.

De onderzoekers kijken reikhalzend uit naar de aardappelziekte, die gedijt bij nattigheid. Ze hopen het effect van Phytophthora op de verschillende soorten aardappelen in het proefveld nog te zien voordat de planten helemaal verpieteren.

Op ons bord

Over een paar jaar kunnen genetisch gemodificeerde gewassen makkelijker op ons bord belanden. Nu hebben telers nog een speciale vergunning nodig om ze te verbouwen, maar door nieuwe Europese regels wordt die verplichting aanzienlijk versoepeld.

Voor de zomer nam het Europees Parlement nieuwe regels aan, die medio 2028 van kracht worden. Aanleiding zijn zogeheten 'nieuwe genomische technieken', die sneller en eenvoudiger werken dan eerdere technieken om planten genetisch te modificeren.

De huidige, strenge regels voor genetisch gemodificeerde organismen gelden vanaf 2028 voor minder gemodificeerde planten. Als het erfelijk materiaal eruitziet alsof het door klassieke veredeling kon ontstaan, dan wordt een gewas straks in principe beoordeeld als normale plant, óók als hij genetisch gemodificeerd is. Planten die genetisch sterk zijn aangepast, blijven onder de huidige strenge regels vallen.

Etiketten

Door de nieuwe regels wordt in de supermarkt minder duidelijk of groenten, fruit en producten waarin planten zijn verwerkt, genetisch zijn gemodificeerd. Als een product voor meer dan 0.9 procent bestaat uit genetisch gemodificeerde ingrediënten, dan moet dat op het etiket worden vermeld. Voor gewassen die als normale plant worden beoordeeld, geldt die plicht niet. Vanaf 2028 kunnen dus meer gewassen worden vrijgesteld.

"Ik vraag me af wat dit met het vertrouwen van burgers in de overheid doet", reageert onderzoeker Michelle Habets van het Rathenau Instituut. Zij sprak met enkele tientallen Nederlandse burgers terwijl de nieuwe Europese regels in de maak waren. Een van haar aanbevelingen: behoud de keuzevrijheid en etiketten voor ál het genetisch gemodificeerde voedsel.

"De gesprekken over de etiketten waren kort", zegt Habets. "Daarover was iedereen het eens: genetisch gemodificeerde gewassen moeten gelabeld worden. Mensen gaven toe dat ze zelf niet altijd alle etiketten in de supermarkt bekijken, maar ze vinden transparantie belangrijk, net als keuzevrijheid voor wie die gewassen om wat voor redenen dan ook niet wil.

Minder pesticiden

"Op de korte termijn kan genetische modificatie helpen om gewassen resistent te maken tegen ziekten, waardoor er minder pesticiden nodig zijn", zegt onderzoeksleider Ania Lukasiewicz van de Wageningen Universiteit. "Op de langere termijn kan het helpen om gewassen bijvoorbeeld beter bestand te maken tegen extreme klimaatsituaties."

Op die beloften valt wel iets af te dingen, meent universitair hoofddocent Landbouw- en voedselbeleid Jeroen Candel van de Wageningen Universiteit. "De nieuwe wet komt voort uit het idee dat we het huidige landbouwsysteem met technologie kunnen optimaliseren. Daarmee houden we een systeem in stand dat niet duurzaam is qua impact op het klimaat en de biodiversiteit."

"De wet die straks van kracht wordt, was ook sterk gekoppeld aan een wetsvoorstel dat het gebruik van pesticiden in 2030 moest halveren", vervolgt Candel. "Dat vroeg grote offers van de landbouw, dus kwamen er óók meer mogelijkheden om gewassen aan te passen. Het pesticiden-wetsvoorstel is echter ingetrokken." In Nederland is nu wel een convenant over pesticiden in de maak, maar concrete doelen zijn er nog niet.

Brede aanpak

Ook onderzoeksleider Lukasiewicz denkt dat er meer nodig is om de landbouw te verduurzamen. "Er is een brede aanpak nodig, met minder pesticiden, minder mest, efficiënter gebruik van water en minder verspilling. Nieuwe genomische technieken zijn vooral een extra methode om sneller en efficiënter nieuwe rassen te maken."

Goedemorgen! Boeren gaan vandaag opnieuw demonstreren tegen de stikstofplannen van het kabinet. En NEC komt in actie in de play-offs voor de Champions League, tegen het Noorse Bodø/Glimt.

Eerst het weer: vanmorgen is het bewolkt en trekken buien van west naar oost over het land. In de middag beperken de meeste buien zich tot de oostelijke helft en krijgt de zon vanuit het westen meer ruimte. De westenwind is matig van kracht bij maxima van 19 tot 21 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Nieuwe Amerikaanse importheffingen voor producten uit Canada zijn op het laatste moment uitgesteld. President Trump wil de komende dagen met de Canadezen praten over een overeenkomst. Die moet een einde maken aan wat hij "oneerlijke handelspraktijken" noemt.

De Amerikaanse president Trump had importheffingen aangekondigd van 50 procent op spullen uit Canada, zoals zuivelproducten, meubels en auto's. De heffingen zouden vanochtend Nederlandse tijd ingaan, maar twee uur voor het zo ver was, stelde Trump ze uit.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een speciale gast gisteravond bij het WK hockey. Op de tribune bij Nederland-Argentinië zat premier Jetten. Hij was daar om Nederland aan te moedigen, maar dat was niet het enige. Zijn verloofde Nicolás Keenan is speler van Argentinië.

"Ik ben hier om Nederland aan te moedigen en een heel klein beetje voor mijn verloofde", zei Jetten, die zijn partner omschreef als een "rete-irritante hockeyer".

Fijne dag!

De omzet van de Nederlandse industrie is in het tweede kwartaal fors gegroeid. De omzet was 8,4 procent hoger dan in dezelfde periode vorig jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ondanks de geopolitieke onrust is het de grootste omzetstijging sinds eind 2022.

In nagenoeg alle bedrijfstakken is een stijgende lijn zichtbaar, maar met 31 procent zijn de chemische industrie en olieraffinaderijen de grote uitschieters. Hier valt de aardolie-industrie onder, waar bijvoorbeeld ruwe olie wordt verwerkt tot brandstoffen.

Een belangrijke rol bij de omzetstijging van de aardolie-industrie speelt de sluiting van de Straat van Hormuz, zegt CBS-econoom Frank Notten. "Daar gaan nog maar weinig schepen doorheen. Dat zorgt ervoor dat de olieprijzen zijn gestegen." Die prijzen zijn 40,5 procent hoger dan vorig jaar.

De omzet steeg ook flink in de machine-industrie. Bedrijven in deze sector maken machines voor fabrieken, zoals ASML. In deze industrie steeg de omzet met 6,8 procent.

Optimisme

De cijfers stemmen ondernemers optimistisch. Zij verwachten in het derde kwartaal ook een hogere omzet. Daarmee zijn ondernemers positiever gestemd dan consumenten.

"Dat heeft misschien te maken met de oorlog in het Midden-Oosten, waardoor mensen toch huiverig zijn met geld uitgeven", zegt Notten. "Op ondernemers maakt dat minder indruk."

Minder omzet bij voedingsmiddelen

In de voedings- en genotsmiddelenbranche daalde de omzet juist. Dat heeft onder meer te maken met dalende afzetprijzen, zegt Notten, maar er is ook minder verkocht.

Nederlanders merken die dalende afzetprijzen nog niet direct bij het boodschappen doen, weet Notten. "Er zitten ook heel veel schakels tussen de fabriek en de supermarkt. Maar wellicht dalen de prijzen daar ook op den duur als deze trend doorzet."

De Amerikaanse president Trump stelt nieuwe importheffingen voor producten uit Canada met drie dagen uit. Op sociale media zegt hij dat de twee landen een handelsakkoord hebben bereikt. De overeenkomst moet binnen drie dagen worden ondertekend.

Een uur na de aankondiging van Trump verklaarde de Canadese premier Carney dat de afgelopen dagen flinke vooruitgang is geboekt in de gesprekken, maar dat er nog belangrijke knopen moeten worden doorgehakt.

Zuivel en auto's

Trump had importheffingen van 50 procent aangekondigd op veel goederen uit Canada, zoals zuivelproducten en auto's. Die heffingen zouden vanochtend vroeg Nederlandse tijd ingaan, maar twee uur voor die deadline drukte Trump op de stopknop.

Hij verwijt Canada al langere tijd niet eerlijk te handelen. Trump beroept zich op artikel 338 van de Tariff Act uit 1930. Hierin staat dat de president de bevoegdheid heeft om invoerrechten van maximaal 50 procent op te leggen aan landen waarvan wordt aangenomen dat zij de Amerikaanse handel discrimineren.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma:

"De details van de deal zijn nog niet bekend. Trump geeft het nog drie dagen tot ondertekening. Het ging om importheffingen op 200 producten uit Canada, van zuivel en drank tot meubels en speelgoed, met een totale waarde van zo'n 20 miljard dollar. Dat is ongeveer 5 procent van de Canadese export, dus een aanzienlijk deel.

De heffing is een vergelding voor maatregelen die Canada trof tegen Amerikaanse producten, maar die waren weer een vergelding van Trumps eerdere importheffingen. Dus het gaat heen en weer.

De VS had geëist dat Canada de vergeldingsheffingen op Amerikaanse auto's, zuivel en alcohol zou opheffen. Canada wilde dat de VS importheffingen op staal, aluminium, auto's en hout zou laten vallen, want die zijn zeer schadelijk voor de economie.

Trump heeft gisteren gesproken met Carney en kennelijk is er een compromis bereikt. De strijdvaardigheid van Canada is groot. Het is met China het land dat het echt durft op te nemen tegen de VS."

Trump kondigt vaker importheffingen aan en legde aan tientallen landen heffingen op. Ook de Europese Unie werd daardoor getroffen. In februari van dit jaar zette het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep door die heffingen.

Het Hooggerechtshof nam de beslissing met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters. Zij bekrachtigden de beslissing van een lagere rechtbank, die al had bepaald dat Trump zijn bevoegdheid te buiten was gegaan door een noodwet in te zetten als onderbouwing voor de importheffingen.

Een vrouw uit Blerick is gisteravond opgeschrikt door een slang in haar woning. Ze zag het dier tussen haar kleren kruipen in de slaapkamer.

Daarna verstopte de slang zich in een kledingkast, meldt de Limburgse politie. Het bleek uiteindelijk te gaan om de slang van de buurvrouw. Het dier was bij haar ontsnapt uit een terrarium.

De slang was een jonge en ongevaarlijke netpython. Een volwassen exemplaar kan vier tot zes meter lang worden, schrijft de regionale omroep L1. De buurvrouw haalde de slang zelf op. Ze neemt maatregelen om te voorkomen dat het dier opnieuw ontsnapt.

De prestigieuze Amerikaanse Harvard-universiteit schikt voor 53 miljoen dollar een rechtszaak die draait om de verkoop van lichaamsdelen op de zwarte markt. Het geld gaat naar nabestaanden van mensen die na hun dood hun lichaam ter beschikking stelden aan de wetenschap.

In de zaak werden vorig jaar een oud-beheerder van het mortuarium van de Harvard Medical School en zijn vrouw veroordeeld tot acht jaar en een jaar cel. De nabestaanden spanden daarna een collectieve rechtszaak aan tegen Harvard omdat de universiteit te weinig had gedaan om het wangedrag van het echtpaar te voorkomen.

Mee naar huis

Lichamen die voor medisch onderwijs en wetenschappelijk onderzoek zijn gebruikt moeten daarna door Harvard gecremeerd of begraven worden, maar oud-manager Cedric Lodge nam tussen 2018 en 2021 hoofden, hersenen, huid, handen en andere lichaamsdelen uit het mortuarium mee naar huis om ze te verkopen.

Hij liet sommige kopers zelfs naar het mortuarium komen zodat ze een lichaam konden aanwijzen. De kopers kwamen uit verschillende Amerikaanse staten.

Nieuwe beurs

De leiding van de topuniversiteit sprak bij de schikking van "criminele en moreel verwerpelijke daden die in strijd zijn met de normen voor de behandeling van orgaandonoren en hun naasten."

Als onderdeel van de schikking voert Harvard volgend jaar een nieuwe studiebeurs in, ter ere van alle donoren die hun lichaam ter beschikking hebben gesteld.

Bij een mijnongeluk in de Centraal-Afrikaanse Republiek zijn zeker dertig mensen om het leven gekomen. Er is een reddingsoperatie opgezet, omdat er mogelijk nog mensen vastzitten in de goudmijn bij de stad Abba.

Een lokale bestuurder zegt dat gewonde mijnwerkers worden behandeld. "Het is verschrikkelijk en we roepen organisaties en alle mensen van goede wil op om hulp te bieden", aldus locoburgemeester Souleymane Bi.

Een regeringswoordvoerder betuigde zijn medeleven aan de families van de slachtoffers en zei dat de autoriteiten "hard werken om hulp en bijstand te bieden" aan de getroffenen.

Kleine, onveilige mijnen

In de Centraal-Afrikaanse Republiek werken duizenden mensen in vaak kleine mijnen, waar de werkomstandigheden slecht zijn. Als er een ongeluk gebeurt, vallen er door gebrekkige veiligheidsmaatregelen veel slachtoffers.

Volgens de Verenigde Naties en andere organisaties is de Centraal-Afrikaanse Republiek een van de armste landen in Afrika.

Drummer Frank Beard van de Amerikaanse rockband ZZ Top is op 77-jarige leeftijd overleden. Hij kampte de afgelopen tijd met gezondheidsproblemen en overleed in zijn ranch in Texas, meldt de band.

ZZ Top begon in 1969 en ontwikkelde zich in de loop der jaren steeds meer van blues naar rock. De band scoorde hits als Gimme all your lovin' en Sharp dressed man en verkocht meer dan 50 miljoen platen.

Beard had geen baard

Ondanks zijn naam was drummer Frank Beard de enige muzikant in de driekoppige band zonder karakteristieke lange baard.

Die look ontstond overigens toevallig: in 1976 namen de drie originele leden een lange pauze en gingen ze ieder hun eigen weg. Beard vertrok naar Jamaica, zanger Billy Gibbons naar Frankrijk en de in 2021 overleden bassist Dusty Hill ging naar Mexico.

"Hoewel we telefonisch contact hadden, was dat nog voor de tijd van videobellen", zei zanger Gibbons daar later over. "Dusty Hill en ik waren zo gemakzuchtig geworden dat we onze scheermesjes niet meer gebruikten. Na drie jaar kwamen we weer tevoorschijn en hadden we een nogal excentrieke uitstraling. En dat is eigenlijk gewoon zo gebleven."

In Syrië zijn meerdere tonnen nucleair materiaal gevonden. Het gaat om restanten van het geheime atoomprogramma van voormalig president Assad. De internationale atoomwaakhond IAEA heeft dat bekendgemaakt.

In samenwerking met de huidige Syrische regering worden meerdere locaties afgegraven. IAEA-inspecteurs hebben ook toestemming gekregen om vermoedelijke locaties van het nucleaire programma te bezoeken.

Op een niet nader genoemde plek "buiten Damascus" zijn meerdere tonnen natuurlijk uranium gevonden, aldus IAEA-directeur Grossi. Het gaat volgens hem om materiaal "dat voor slechte doeleinden kan worden gebruikt."

Nucleair materiaal blijft in Syrië

Grossi bedankte Syrië dat het inspecteurs toestaat om de veiligheid te kunnen waarborgen. Het gevonden materiaal is getest en ongevaarlijk bevonden, stelde minister Shaibani van Buitenlandse Zaken. Het VN-atoomagentschap zal toegang krijgen tot de voorraad natuurlijk uranium.

Dit is een belangrijke stap in de samenwerking tussen de Syrische autoriteiten en het IAEA, zeiden Shaibani en Grossi op een gezamenlijke persconferentie in de hoofdstad Damascus. De minister herhaalde dat Syrië ambities heeft om kernenergie te gebruiken voor vreedzame doeleinden.

Kernreactor werd vernietigd door Israël

De IAEA-directeur deelde op sociale media ook beelden van zijn bezoek aan Deir el-Zour. Hij was daar op de plek waar zo'n twintig jaar geleden een nucleaire reactor stond. Die was naar verluidt opgezet met hulp van Noord-Korea en werd in 2007 gebombardeerd door het Israëlische leger.

Toenmalig dictator Assad heeft het atoomagentschap nooit toestemming gegeven de restanten van de reactor in Deir el-Zour te bezoeken. Onder president Sharaa kregen inspecteurs toestemming om monsters te nemen op drie locaties. Op een van deze plekken werden sporen van uranium gevonden.

Grossi heeft ook een opslaglocatie voor grafiet bezocht. Dit is, net als natuurlijk uranium, een materiaal dat gebruikt wordt bij het verrijken van uranium. Het ging volgens de IAEA-topman om "grote hoeveelheden grafiet" die verband hielden met de "nucleaire activiteiten bij Deir el-Zour."

De VS legt opnieuw sancties op aan twee medewerkers van het Internationaal Strafhof in Den Haag. De ene is de voorzitter, de Japanse rechter Tomoko Akane. De andere is de Senegalees Abdoulaye Seye, lid van het team van aanklagers bij het hof.

"Deze personen zijn direct betrokken bij pogingen om functionarissen van landen die zich niet aan de jurisdictie van het hof onderwerpen, te onderzoeken, te arresteren, vast te zetten en te vervolgen", zegt de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken.

De sancties houden in dat Akane en Seye niet meer bij hun banktegoeden in de VS kunnen, als ze die hebben. Lastiger is misschien wel dat ze geen gebruik meer kunnen maken van het Amerikaanse financiële systeem dat bijna alle internationaal opererende banken gebruiken.

Geen Amerikanen voor de rechter

De VS erkent de rechtsmacht van het hof niet. Het land is bang dat op een dag Amerikaanse militairen of bondgenoten worden aangeklaagd voor oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid. Dat is niet ondenkbaar.

In 2016 begon het hof onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden van Amerikaanse militairen, de CIA, de Taliban en andere strijdgroepen in Afghanistan. Dat onderzoek werd in 2019 afgeblazen omdat de rechters dachten dat het niet van de grond zou komen door gebrek aan medewerking.

Netanyahu en Gallant

Dat de regering-Trump nu actief de strijd aangaat, is het gevolg van de arrestatiebevelen die het hof in 2024 afkondigde tegen de Israëlische premier Netanyahu en diens voormalige minister van Defensie Gallant, bondgenoten van de VS.

Het hof wil hen vervolgen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid voor hun rol in de Gaza-oorlog. Seye is lid van het team van aanklagers dat de arrestatiebevelen heeft uitgevaardigd.

Trump kondigde vorig jaar direct na zijn aantreden al sancties af tegen personen en partijen die het hof helpen bij onderzoek naar Amerikaanse burgers of hun bondgenoten. Een van de bestraften was hoofdaanklager Karim Khan, die geen toegang tot zijn banktegoeden in de VS meer had en niet meer bij zijn e-mail van Microsoft kon.

Vorige maand liet minister Rubio al weten dat het daar niet bij zou blijven. Als het nodig is zal de VS het hof "steen voor steen" afbreken, zei hij in The Wall Street Journal.

De Duitse grenscontroles worden met zes maanden verlengd, tot in ieder geval half maart 2027. Minister Dobrindt van Binnenlandse Zaken heeft dat meegedeeld aan de Europese Commissie, zegt hij tegen Bild.

De stap is niet verrassend. Dobrindt kondigde na de onrust in Ceuta al aan dat hij plannen had om de controles te verlengen. Tienduizenden migranten probeerden toen vanuit Marokko de Spaanse exclave te bereiken.

"De ontwikkelingen aan de Europese buitengrenzen laten zien dat het indammen van illegale migratie nog steeds controles vereist", zegt Dobrindt.

Controles omstreden

De controles aan de Duitse grenzen zijn van kracht sinds september 2024. De maatregel werd door de vorige regering genomen om illegale migratie tegen te gaan. Sindsdien zijn de controles meermaals verlengd.

De controles zijn een doorn in het oog van Nederlandse grensgemeenten. Er zijn al meerdere ongelukken gebeurd, als gevolg van files vlak voor de grens. Aan de Nederlandse kant van de grens zijn zeker vier doden gevallen en meer dan tien mensen gewond geraakt.

Eind vorige maand was er nog een ongeluk met drie gewonden op de A12 bij Babberich. De gemeente Zevenaar riep minister Karremans van Infrastructuur toen op met zijn Duitse collega in gesprek te gaan over de controles.

Burgemeester Boumans van Doetinchem deed eerder ook al een oproep om te stoppen met de grenscontroles. De Nijmeegse burgemeester Bruls sprak van "complete chaos" door de controles.

Schengenverdrag

In 1985 tekenden Nederland, België, Luxemburg, Duitsland en Frankrijk het Verdrag van Schengen. Inmiddels zijn 29 Europese landen daarbij aangesloten. In het verdrag werd afgesproken dat Europese landen geen personencontroles uitvoeren bij de grenzen.

Er zijn uitzonderingen mogelijk, bijvoorbeeld als de binnenlandse veiligheid in het geding is. Bondskanselier Merz stelt dat dat nu het geval is, doordat er in zijn ogen te veel illegale migranten Duitsland binnenkomen.

Van september 2024 tot januari dit jaar hield de Duitse politie bij de grens bijna 68.000 illegale migranten tegen. Ongeveer twee derde van hen werd direct teruggestuurd, meldde Der Spiegel.

In april oordeelde een Duitse rechter nog dat de huidige grenscontroles in strijd zijn met het Schengenverdrag, naar aanleiding van een zaak die door iemand was aangespannen die zelf bij de grens tussen Luxemburg en Duitsland moest stoppen. Daar ging de Duitse regering tegen in beroep.

De Europese Commissie kan nog bezwaar maken tegen de vandaag aangekondigde verlenging, maar dat is de vorige keren niet gebeurd.

De zangeres Angélique Kidjo (66) heeft als eerste zwarte Afrikaan een ster op de Hollywood Walk of Fame gekregen. Volgens de organisatie is de vijfvoudige Grammy-winnaar een van de invloedrijkste en meest gevierde artiesten ter wereld, iemand die de afgelopen decennia culturen, generaties en genres samenbracht.

Kidjo werd in 1960 geboren in Benin. Haar vader was muzikant, haar moeder choreograaf en theaterdirecteur. Op haar 20e nam ze haar eerste plaat op, Pretty, wat haar de kans gaf om ook in andere West-Afrikaanse landen op te treden.

Vanwege de politieke onrust in Benin verhuisde ze in 1983 naar Parijs, waar ze muziek ging studeren. Daar kwam ze in contact met de Nederlandse jazztoetsenist Jasper van 't Hof, met wiens band ze drie platen opnam. In 1989 volgde het soloalbum Parakou, waaraan Van 't Hof ook meedeed en waarmee ze internationaal doorbrak.

Daarna volgden nog zestien albums vol wereldmuziek voor een alsmaar groter publiek. De lijst van wereldberoemde artiesten met wie ze optrad is eindeloos lang. Aan haar laatste plaat HOPE!!, die dit jaar uitkwam, werkten onder anderen Pharrell Williams en Nile Rodgers mee.

Kidjo krijgt ook buiten de muziekwereld veel erkenning. Ze zet zich als goodwill-ambassadeur van de VN-kinderorganisatie Unicef in voor kinderen in Afrika. In haar geboorteland Benin richtte ze een stichting op die kwetsbare vrouwen en kinderen helpt om op eigen benen te staan.

De BBC noemde haar in 2020 een van de honderd meest inspirerende en invloedrijke vrouwen ter wereld. In 2021 verscheen ze in de lijst van honderd invloedrijkste mensen van het Amerikaanse tijdschrift Time.

In maart volgend jaar geeft ze samen met het Metropole Orkest vier concerten in Nederland: in Amsterdam, Utrecht, Groningen en Eindhoven.

De Hollywood Walk of Fame werd in 1961 aangelegd met 1558 tegels met een ster in vijf categorieën: film, tv, radio, muziek en theater. In 2023 kwam daar een zesde bij, sportentertainment. Jaarlijks worden zo'n 200 mensen genomineerd voor een nieuwe ster, rond de 25 krijgen er daadwerkelijk een.

Kidjo is de 2854e beroemdheid die met een ster wordt geëerd.

Bij de ramp met een veerboot vorige week in Zimbabwe zijn zeker 94 mensen omgekomen. Dat zijn er veel meer dan de 44 die een dag na het ongeluk werden genoemd.

Volgens de regering had de veerboot op het Karibameer 180 mensen aan boord. Dat zijn er twee keer meer dan waar de boot op was berekend.

Een overlevende zei tegen omroep ZBC dat de boot een half uur na vertrek water begon te maken. De schipper zou geweigerd hebben om terug te keren.

Vorige week gingen de autoriteiten nog uit van 131 opvarenden. Zeker 77 mensen hebben het overleefd. Zij wisten na het kapseizen van de boot een eilandje te bereiken.

Met de nieuwe cijfers is het ongeluk het dodelijkste transportongeluk in de geschiedenis van Zimbabwe. Het zoeken naar slachtoffers gaat nog door. Het dodental kan dus nog verder oplopen.