Aggregator

Sociale media vaak gebruikt, maar niet vertrouwd als 'bron' van nieuws

2 hours 6 minutes ago

De interesse van mensen in nieuws daalt verder. Waar in 2018 nog 61 procent van de Nederlanders veel interesse had in nieuws, is dat in 2026 teruggelopen tot 45 procent. Dat blijkt uit het Digital News Report, een onderzoek dat het Commissariaat voor de Media (CvdM) jaarlijks uitvoert in samenwerking met het Reuters Institute for the Study of Journalism.

In het onderzoek is te lezen dat de dalende interesse in nieuws niet een typisch Nederlands verschijnsel is. Het is in alle onderzochte landen een trend. De interesse daalt in alle leeftijdsgroepen, maar met name onder jongeren.

Zij gebruiken in toenemende mate sociale media voor nieuws. Van de 18- tot 34-jarigen is voor 33 procent sociale media de belangrijkste bron van nieuws, waar dit nog 20 procent was in 2018, toen het onderzoek voor het eerst werd gedaan. Wel tekenen onderzoekers erbij aan dat jongeren naast sociale media ook nieuwssites en -apps gebruiken.

AI-chatbots sociale media

Sociale media worden niet doelbewust gebruikt voor nieuws; gebruikers zeggen dat ze ervan uitgaan dat het nieuws uiteindelijk bij ze terechtkomt en dat ze er niet actief naar hoeven te zoeken. Een andere opmerkelijke trend is dat de helft van de 18- tot 24-jarigen zogeheten nieuwsinfluencers volgt.

Dat zijn bijvoorbeeld influencers die over nieuws praten of accounts die nieuws van andere media verder verspreiden. Zoals bijvoorbeeld het Nederlandstalige kanaal Cestmocro, dat 1,2 miljoen volgers heeft maar waarvan onbekend is wie erachter zit.

Een deel van de Nederlanders van 18 jaar of ouder gebruikt ook AI-chatbots voor nieuws. Dat nam licht toe tot 7 procent. Jongeren doen dit met 13 procent vaker dan 35+'ers, van wie 4 procent AI-chatbots gebruiken voor nieuws.

Paradox

Dat sociale media steeds vaker gebruikt worden voor nieuws, betekent niet per se dat mensen het nieuws dat daar verschijnt vertrouwen. 51 procent maakt zich namelijk zorgen over het nieuws op dit soort platforms en maar 12 procent vertrouwt het nieuws op sociale media.

Het Commissariaat spreekt van een paradox. "Het nieuws op sociale media wordt niet vertrouwd, maar toch is sociale media van steeds groter belang voor het nieuwsgebruik." Datzelfde geldt voor AI-chatbots, schrijft het CvdM. Het gebruik daarvan neemt toe, ondanks het lage vertrouwen.

Een op de drie mensen die AI-chatbots gebruiken voor nieuws, klikt door op de link naar de nieuwssite of bron in het antwoord dat de AI heeft gegenereerd. Het Commissariaat voor de Media noemt dat risicovol, omdat het belangrijk is dat de weg wordt gevonden naar originele bronnen en journalistieke nieuwsmedia.

Vertrouwd

Als het om journalistieke nieuwsmedia gaat, is de NOS net als eerdere jaren het nieuwsmerk dat het meest vertrouwd wordt, gevolgd door persbureau ANP en RTL Nieuws. Net als bij deze nieuwsmerken, is bij de landelijke kranten de Volkskrant, NRC, Trouw en De Telegraaf een lichte stijging in het vertrouwen te zien.

Ook regionale dagbladen scoren hoog op vertrouwen. Volgens het Commissariaat komen deze als betrouwbaar over omdat iedereen de meeste feiten waarover deze media schrijven gemakkelijker zelf kan checken.

Wel wordt de groep mensen die het nieuws wantrouwt steeds groter. In 2018 ging dat om 11 procent van de ondervraagden, in 2026 was dat gegroeid tot 21 procent. Bijna de helft van deze groep vertrouwt het nieuws dat ze zelf gebruiken ook niet. Volgens de onderzoekers hangt het vertrouwen in nieuwsmerken samen met in hoeverre mensen denken dat het nieuws wordt beïnvloed door de eigenaren van mediabedrijven en bijvoorbeeld politici of werknemers van de overheid.

Al met al concludeert de voorzitter Amma Asante van het Commissariaat voor de Media dat het vertrouwen in Nederland in nieuws en nieuwsmerken hoog is, en dat het werk van journalisten hoger gewaardeerd wordt dan in andere landen. "Dat is positief. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen."

Grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland opgegraven in Nijmegen

3 hours 12 minutes ago

Archeologen hebben in Nijmegen het grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland blootgelegd. Bij opgravingen in het gebied Waalfront zijn woningen, straten, een toren en duizenden archeologische voorwerpen gevonden.

In 1992 was al een deel van de thermen (het badhuiscomplex) gevonden, nu er gebouwd gaat worden op het terrein is ook de rest van het gebied grondig onderzocht en het gehele badhuis blootgelegd. Het stond in de Romeinse stad Ulpia Noviomagus, zoals Nijmegen in de Romeinse tijd heette.

Projectleider Erik Verhelst wijst erop dat de stad rond het jaar 100 na Christus stadsrechten kreeg van keizer Trajanus. "En die werd toen meteen voorzien van grote publieke gebouwen die opgetrokken waren uit natuursteen."

Zo moet het badhuis er ongeveer uitgezien hebben:

Het complex had een oppervlakte van minimaal 4900 vierkante meter. Daarmee was het minstens twee keer zo groot als Romeinse badhuizen die eerder zijn onderzocht in Voorburg en Heerlen.

Uit het onderzoek blijkt dat de bewoners van dit deel van de stad ongeveer 1800 tot 1900 jaar geleden in grote welvaart leefden. Archeologen vonden onder meer sieraden, zegelringen, munten en delen van bronzen standbeelden.

Een van de opvallendste vondsten is een bronzen buste van de Romeinse wijngod Bacchus. Ook zijn honderden haarspelden van been opgegraven en een aantal dobbelstenen.

Hieronder zijn een aantal van de opgegraven vondsten te zien:

De resten van het badhuis laten zien dat het eens een sjiek gebouw was. De binnenwanden van de baden waren bekleed met marmer en de vloeren bestonden uit zwarte en witte kalkstenen tegels.

Delen van het complex zijn opmerkelijk goed bewaard gebleven. Zo vonden archeologen waterafvoerkanalen, vloeren en resten van een hypocaustum, het Romeinse systeem voor vloerverwarming. Twee stenen funderingen zijn tot twee meter hoog intact gebleven.

"Die hypocaustvloeren waren voor vloerverwarming, maar ook voor wandverwarming", zegt Verhelst. "Die baden bestonden uit een vast stramien van warme baden, lauwe baden, koude baden en saunaruimtes. In alle verwarmde ruimtes had je zo'n vloer- en wandverwarmingssysteem."

Volgens de onderzoekers behoren die muren tot het best bewaarde Romeinse muurwerk van Nijmegen.

Stad bleef langer bewoond dan gedacht

De opgravingen geven ook nieuwe inzichten in de geschiedenis van Nijmegen in de Romeinse tijd. Op basis van onder meer gevonden munten denken archeologen dat dit deel van Nijmegen tot ver in de derde eeuw na Christus in gebruik bleef.

Bijzonder zijn de vele munten uit de tijd van keizer Postumus, die regeerde tussen 260 en 269 na Christus. Ook zijn honderden haarspelden van dierlijk bot opgegraven. De haarspelden werden versierd met katfiguren. "Eén daarvan heb ik zelf gevonden", zegt Verhelst. "Dat is een staand katje met zijn staart omhoog. Misschien is hij boos, ik weet het niet." Volgens Verhelst zijn vele honderden van die haarnaalden gevonden. "Ze zien er vergelijkbaar uit, en zijn dus waarschijnlijk door dezelfde persoon gesneden."

Op de plek van de opgraving verrijst de komende jaren een nieuwe woonwijk. Er zijn plannen om de resten zichtbaar te houden in de toekomstige nieuwbouw.

Uitwerking cruciaal bij Iran-akkoord van 1,5 kantje: 'Nog veel uit te vogelen'

3 hours 20 minutes ago

159 pagina's was het laatste atoomakkoord dat Iran tekende, in 2015. De nieuwe overeenkomst met de Verenigde Staten is volgens vicepresident Vance anderhalf kantje. Er valt dus nog veel uit te onderhandelen, geven beide zijden toe. En details over wat er wel is afgesproken, zijn spaarzaam.

De Iraanse president Pezeshkian noemde het document "een belangrijke stap", maar waarschuwde dat een volledig bestand "nog vorm moet krijgen". Vance beaamde dat: hij sprak van een "algemeen document" waarin slechts brede lijnen waren geschetst. "We zullen nog veel moeten uitvogelen tijdens onderhandelingen."

Dat de volledige tekst van de intentieverklaring nog niet openbaar is gemaakt, komt door "diplomatieke protocollen", legde Vance uit. "Er moeten nog wat technische dingetjes worden uitgewerkt." Hij verwacht in de loop van de week meer duidelijkheid.

Terug naar status quo

Officieel ondertekend is het document al wel: Trump en Vance hebben volgens de VS digitaal hun handtekening gezet, voor Iran deed parlementsvoorzitter Ghalibaf dat. Op vrijdag zou er in Genève nog een officiële ceremonie moeten volgen, waarna ook alle afspraken ingaan.

Duidelijk is dat dan direct de Straat van Hormuz weer open moet gaan. Iran zal de internationale scheepvaart niet meer frustreren, de VS heft zijn blokkade van Iraanse schepen daar op. Dat moet de weg vrijmaken voor zestig dagen verder onderhandelen over een definitief akkoord. Na ruim honderd dagen strijd keert de situatie daarmee voorlopig eigenlijk terug naar hoe het was.

Over wat de uitkomst zal zijn van de verdere onderhandelingen, zijn beide landen het grondig oneens. Zo wil Iran met Oman een tolsysteem opzetten voor de Straat van Hormuz, terwijl de VS absoluut terug wil naar een vrije doorvaart.

Libanon bottleneck

Daarnaast wil Iran ook veiligheidsgaranties voor Libanon, waar Israël nog steeds in een felle strijd is verwikkeld tegen Hezbollah. Tot nu wilde Iran die bondgenoot niet laten vallen en stond het erop dat onder een vredesdeal ook afspraken vallen over een einde aan de strijd daar. Volgens bemiddelaar Pakistan ligt die eis ook op tafel in het vervolgtraject.

Belangrijke vraag daarbij is hoeveel invloed de VS kan uitoefenen op bondgenoot Israël. Het oplaaien van de strijd daar zal meteen invloed hebben op de precaire balans tussen VS en Iran. Dat bleek dit jaar al meermaals toen aanvallen van Israël en Hezbollah voorzichtige pogingen tot toenadering tussen Washington en Teheran torpedeerden. Trump noemde daarop volgens bronnen premier Netanyahu knettergek: "Iedereen haat Israël hierom" was naar verluidt zijn analyse van de plotselinge Israëlische escalatie.

In reactie op de nieuwe Iran-overeenkomst zei Netanyahu al dat grote delen van Libanon bezet zullen worden gehouden, om te voorkomen dat Hezbollah aanvallen kan uitvoeren. Iran zegt vanmorgen dat dat in strijd is met de afspraken.

Terugkeer atoominspecteurs?

Ook over de Iraanse kern- en raketprogramma's zal nog hard onderhandeld worden. "Het belangrijkste is dat ze aantoonbaar niet meer werken aan een kernbom", onderstreepte Vance. Volgens hem is het daarom vanzelfsprekend dat Iran atoominspecteurs toelaat en zijn uraniumvoorraad opgeeft. "Dat hebben we duidelijk opgeschreven."

Iran heeft in een verleden juist altijd gezegd niet aan een kernwapen te werken. Hamvraag gaat worden hoever het land bereid is compromissen te sluiten over het opgeven van zijn hoogverrijkt uranium, dat voor kernwapens kan worden gebruikt. Is het bereid dat te verdunnen of uit handen te geven? Het zal moeten blijken.

Vance verzekert Iran dat meewerken lucratief zal zijn. Zodra er concrete resultaten worden geboekt, zal het land daar economisch van profiteren. Dat kan zijn door het verlichten van sancties of het vrijgeven van bevroren tegoeden. Er zou zelfs gesproken worden over een wederopbouwfonds van 300 miljard dollar, opgezet door de Golfstaten.

"Als ze meewerken, profiteren ze daarvan. Daar hopen we op", stelde Vance. "We willen dat ze zich gedragen als een normaal land. Ik wil dat ze succesvol zijn, maar alleen als ze zich committeren aan de afspraak geen kernbom te maken."

'Diep wantrouwen'

Zo'n hosanna-stemming heerst er nog niet in Teheran. Er is nog "diep wantrouwen" richting de VS, temperde het ministerie van Buitenlandse Zaken de verwachtingen. Deze eerste afspraken waren "slechts een stap in het verminderen van de spanningen".

Op de financiële markten temperen dat soort typeringen en het gebrek aan details de aanvankelijke blijdschap over het bereikte resultaat. Zakten aanvankelijk de olieprijzen naar de laagste prijs sinds maart, in de loop van de dag kropen ze door alle onduidelijkheid toch weer wat omhoog.

Juwelendieven gebruiken afstandsbediening om rolluiken te openen

3 hours 26 minutes ago

Drie dieven die verdacht worden van inbraken bij juweliers in Emmeloord, Sneek en Hengelo, gebruikten vermoedelijk een afstandsbediening om rolluiken te kunnen openen. Zij stalen in december vorig jaar voor tonnen aan goud. Dat vertelde de politie in televisieprogramma Opsporing Verzocht.

De inbrekers sloegen vorig jaar in twee weken tijd drie keer toe. In alle gevallen gingen de inbrekers op eenzelfde manier te werk, schrijft Omroep Flevoland.

Op beelden is te zien dat inbrekers in een auto aankwamen bij de winkels. De mannen braken de deuren open of sloegen ruiten in en plotseling ging het rolluik omhoog. Vervolgens gingen ze naar binnen en haalden vitrines leeg, waarna ze in de auto wegreden.

Gecodeerd signaal

In het programma legt de politie uit dat rolluiken een goede extra barrière zijn om daders tegen te houden. Ze dienen als aanvulling op gewapend glas, een alarm en rampaaltjes. De bediening kan handmatig - met een app of een schakelaar - of met een afstandsbediening die werkt met een gecodeerd signaal.

De politie vermoedt dat de daders dit signaal wisten over te nemen of te 'clonen' en zo in staat waren de rolluiken te bedienen.

Volgens de politie kan dit niet bij alle rolluiken en zijn er goede oplossingen beschikbaar om manipulatie tegen te gaan.

Straat van Hormuz open? Olie-export komt niet zomaar weer op gang

3 hours 59 minutes ago

Het nieuws dat er een akkoord komt tussen de VS en Iran leidt wereldwijd tot optimisme. Zowel de Amerikaanse president Trump als het Iraanse persbureau Tasnim geeft aan dat de voor de oliehandel cruciale Straat van Hormuz vrijdag al opengaat.

Dat betekent niet dat volgende week alles alweer bij het oude is. Voor de oorlog werden zo'n 20 miljoen vaten ruwe olie per dag verscheept door de straat. Mocht de handelsroute weer open gaan, dan zal de handel langzaam op gang komen, zeggen experts.

Waar zijn de mijnen?

Na het passeren van de straat duurt het weken voordat alle schepen hun bestemmingen in Europa, Azië en Noord-Amerika hebben bereikt. Maar allereerst moet worden uitgezocht of er zeemijnen liggen in het water.

"Die zouden moeten worden geruimd, wie doet dat - Amerika, Iran of Europese mijnenjagers? Dat is nog een vraagteken", zegt Lucia van Geuns, energieanalist bij HCSS. "Zolang dat niet is gebeurd, gaan gerenommeerde rederijen niet door die straat heen. En hoelang het gaat duren, geen idee, mogelijk weken. Iran weet waarschijnlijk zelf niet meer waar alle mijnen zich bevinden."

Vanwege de oorlog hebben veel scheepverzekeraars hun contracten met rederijen in de regio opgezegd. Nu moeten er nieuwe polissen worden getekend. "Voordat dat grootschalig gebeurt zijn we weer weken verder", schat Van Geuns in.

Dubbele salaris

Naar schatting liggen zo'n 500 schepen opgesloten in de Perzische golf. Op die schepen zitten zo'n 80 Nederlandse zeevarenden, schat vakbond Nautilus. "We zijn een beetje cynisch geworden", zegt voorzitter Richard Moti. "Want we hebben zo vaak gehoord dat het einde van het conflict in zicht is. Maar uiteraard, het is een sprankje hoop en we hopen dat onze leden binnenkort veilig door de straat kunnen."

Hij zegt dat alle Nederlandse zeelieden daar vrijwillig zijn. "Iedereen die het niet prettig vond om vast te zitten op een schip in de regio hebben we naar huis gebracht." Die mensen zijn vervangen door anderen, om een minimale bemensing te kunnen garanderen. "Er zijn nu ook zeelieden die daar zitten en het prima vinden. De afspraak is dat ze dubbele gage krijgen in deze bijzondere periode. Dan kunnen ze ook wat extra bijverdienen", zegt Moti.

Verwachtingen bijgesteld

Het gaat dus waarschijnlijk maanden duren voordat de export van olie en olieproducten weer in de buurt komt van het niveau van voor de oorlog. Maar de prijs aan de pomp zal zich waarschijnlijk veel sneller normaliseren. Want de prijs van echte olie wordt beïnvloed door de geschatte prijs van olie over een maand. Omdat nu wordt verwacht dat de handelsroute opengaat en meer olie vrijkomt, gaat de prijs van zogenoemde oliefutures omlaag.

"De prijs van diesel en benzine kan nu redelijk snel omlaaggaan", zegt energieanalist Hans van Cleef. "Niet omdat er meer vaten zijn bij gekomen op de markt, maar omdat er verwachtingen worden bijgesteld. Dat zorgt ervoor dat de prijs aan de pomp al daalt."

De prijs van benzine, diesel en kerosine heeft dus grotendeels te maken met vertrouwen. Zal er over een maand meer of minder olie beschikbaar zijn om al deze brandstoffen te produceren? "Er hoeft maar weinig te gebeuren of de Straat gaat weer dicht", zegt Van Cleef. "De twee landen moeten aantonen dat de stabiliteit menens is. Daar gaat langere tijd overheen."

Versteende buurten worden steeds heter, bijna miljoen Nederlanders de dupe

4 hours 20 minutes ago

Ruim 800.000 Nederlanders wonen in sterk versteende buurten met te weinig groen, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor hitte. Volgens een brede coalitie van maatschappelijke organisaties zijn landelijke maatregelen nodig om die wijken beter bestand te maken tegen steeds warmere zomers.

De coalitie presenteert vandaag het manifest Groene ruimte, koele steden tijdens een hittesymposium van de Hogeschool van Amsterdam. Daarin roepen zij het kabinet op om landelijke minimumnormen voor openbaar groen en bomen vast te leggen. Ook zouden gemeenten meer financiële steun moeten krijgen om straten, pleinen en buurten te vergroenen.

Aan het manifest doen onder meer Natuur & Milieu, Aedes, de Woonbond, Vereniging Eigen Huis, de ANWB, FNV en IVN Natuureducatie mee. Tegelijkertijd starten de organisaties een landelijke petitie waarmee inwoners hun steun kunnen uitspreken voor meer groen in de openbare ruimte.

Groen is geen luxe

Volgens de coalitie wordt de urgentie steeds groter. Nederland krijgt vaker te maken met langdurige hittegolven en juist in dichtbebouwde buurten lopen de temperaturen hoog op. In binnensteden kan het volgens cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving tot 8 graden warmer zijn dan in het buitengebied. Op straat kan de gevoelstemperatuur tijdens hete dagen oplopen tot 45 graden Celsius.

De gevolgen zijn niet alleen merkbaar in het dagelijks leven, maar ook voor de gezondheid. Volgens cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) veroorzaakt hittestress momenteel ongeveer 250 extra sterfgevallen per jaar. Zonder aanvullende maatregelen kan dat aantal volgens prognoses oplopen tot ongeveer 3800 per jaar in 2050.

"Groen is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor gezonde en leefbare buurten", zegt Rob van Tilburg van Natuur & Milieu. Volgens hem ontbreken in veel versteende wijken schaduwrijke plekken, grote bomen en toegankelijke groene ruimtes, waardoor bewoners minder bescherming hebben tegen hitte en schadelijke uv-straling.

Hulp vanuit regering

Naast gezondheidsrisico's heeft hitte volgens de organisaties ook gevolgen voor de leefbaarheid van buurten. Openbare ruimtes worden minder aantrekkelijk om te verblijven en bewoners blijven vaker binnen. Ook neemt de kans op schade door droogte, hitte en extreme neerslag toe.

De coalitie wil dat het kabinet landelijke normen vastlegt voor de hoeveelheid groen en boomkroonbedekking in buurten. Met boomkroonbedekking wordt de hoeveelheid oppervlakte bedoeld die wordt overschaduwd door bladeren en takken. Daarnaast willen de samenwerkende instantie dat er een actieplan komt om uiterlijk in 2035 de meest versteende wijken aan te pakken.

Volgens de initiatiefnemers kunnen gemeenten die opgave niet alleen uitvoeren. Zij willen daarom dat het kabinet landelijke normen vastlegt en gemeenten financieel ondersteunt bij de vergroening van buurten.

Spanning en druk rond G7 in Frankrijk, Macron verleidt Trump met Versailles

5 hours 26 minutes ago

Voor de G7-top in Évian aan het Meer van Genève heeft Frankrijk zware veiligheidsmaatregelen genomen. Met 16.000 man veiligheidspersoneel is het kuuroord nu een van de zwaarst beveiligde plekken ter wereld.

Emmanuel Macron ontving Donald Trump voor het openingsdiner. De relatie tussen beide presidenten is in Trumps tweede termijn naar een dieptepunt gezakt. In een interview met de Franse zender TF1 zei Macron dat hij hoopt op een "respectvolle, maar stevige discussie" met de Amerikaanse leider. "Ik ben pragmatisch," zei hij. "Ik draag maar één tenue, en dat is dat van Frankrijk."

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, hoopt op meer stabiliteit na de eerste aanzet tot een akkoord tussen de VS en Iran. Want de bijeenkomst komt op een spannend moment, zo kort na die aankondiging.

Op de agenda staan ook de economische gevolgen van de Iran-oorlog. Tot grote ergernis van de Amerikaanse president wordt die door anderen 'niet de onze' genoemd. Maar de gevolgen voor hen zijn wél groot.

Trump eist hulp bij het openen van de Straat van Hormuz. Daarvoor ligt een Brits-Frans plan klaar, maar landen willen pas bijdragen nádat het daar rustig is geworden. De druk zal groot zijn de komende dagen al met harde toezeggingen te komen. Macron zei daarover tegen TF1 dat het vliegdekschip Charles de Gaulle "binnen twee à drie dagen kan worden ingezet."

De bijeenkomsten in de wandelgangen zijn minstens zo belangrijk. De Oekraïense president Zelensky hoopt op rechtstreeks overleg met Trump. De Amerikaans-Russische onderhandelingen over een eind aan de oorlog zitten muurvast; Zelensky zal aandringen op meer luchtverdediging.

Wat is de G7?

De G7 top is een bijeenkomst van de grootste zeven westerse economieën van de wereld. Dat zijn de VS, Canada, Japan, het VK, Frankrijk, Duitsland en Italië. Ook de EU is er altijd bij. Tot 2014 was Rusland ook bij de vergaderingen, maar na de annexatie van de Krim was het land niet langer welkom.

De G7-vergadering duurt tot woensdag. De leiders praten vooral over de economische situatie. Vandaag is de Oekraïense president Zelensky uitgenodigd voor overleg over de oorlog in zijn land. Leiders van Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar praten mee over de situatie in het Midden-Oosten. Ook staan de scheve handelsrelatie met China en AI op de agenda.

De band tussen de Amerikanen en de andere G7-landen staat onder grote druk. Trump dreigde begin dit jaar met annexatie van Groenland, legde de EU heffingen op en zet de Europeanen onder druk zo snel mogelijk veel meer te gaan doen voor hun eigen verdediging.

De Amerikaanse president is zó impopulair in Europa dat zelfs de Italiaanse premier Meloni afstand neemt. Het Europese vertrouwen in de VS onder Trump is verder gedaald, bleek vorige week uit onderzoek.

Makkelijk zal het niet worden overeenstemming te bereiken; met Trump in de buurt is ruzie nooit ver weg. Als hij dit keer wél tot het einde blijft én iedereen de G7-top zonder al te veel kleerscheuren verlaat, is de bijeenkomst geslaagd en zal gastheer Macron opgelucht ademhalen.

Waar de relatie tussen Macron en Trump tien jaar geleden nog iets weg had van een bromance, is die de afgelopen jaren flink bekoeld. "Er wordt veel te veel gepraat en maar wat geroepen", zei Macron in april, nadat Trump had gedreigd uit de NAVO te stappen. "We hebben behoefte aan stabiliteit, rust en vrede. Dit is geen show."

Het bleef niet bij woorden alleen. Macron houdt druk op Rusland met de coalition of the willing, de landen die Oekraïne bijstaan. Frankrijk zette dit jaar ook stappen om nauwer samen te werken met andere Europese landen op het gebied van kernwapens.

Toch lijkt de Franse strategie voor deze top vooral gericht op een charmeoffensief. Het belangrijkste is om te voorkomen dat de Amerikaanse president vroegtijdig vertrekt zoals vorig jaar in Canada.

Om dit voor elkaar te krijgen grijpt Macron terug op een beproefde tactiek: de kunst van het verleiden. Eerder was Trump al eregast bij de 14 juli-parade en de heropening van de Notre Dame. Deze week dineert hij na afloop van de top in het Château de Versailles. Tussen het marmer en het goud zullen Macron en Trump proosten op de 250-jarige onafhankelijkheid van de VS. En wie weet, op een geslaagde G7.

Wekdienst 16/6: Tweede dag van G7-top • Frankrijk speelt eerste WK-pot tegen Senegal

5 hours 46 minutes ago

Goedemorgen! Het is de tweede dag van de G7-top in Frankrijk en de Oekraïense president Zelensky is te gast. In Luxemburg wordt gediscussieerd over de meerjarenbegroting van de EU, en Frankrijk speelt in New Jersey tegen Senegal op het WK.

Eerst het weer: vanochtend komen wolkenvelden voor maar is er ook ruimte voor af en toe zon. Verder komt lokaal eerst een enkele bui voor. Vanmiddag steeds meer zon bij maxima tussen 19 en 25 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Ireen Wüst is door sportkoepel NOC*NSF benoemd tot chef de mission van de Olympische Zomerspelen van 2028 in Los Angeles. Bevalt die samenwerking, dan zal ze die functie ook bekleden tijdens de Winterspelen van 2030 in de Franse Alpen.

De 40-jarige oud-schaatsster neemt in Los Angeles het stokje over van Pieter van den Hoogenband, die onlangs moest vertrekken bij NOC*NSF. In de Alpen treedt ze mogelijk in de voetsporen van Carl Verheijen.

Wüst is de eerste vrouw die chef de mission is van de valide sporters. Paralympische ploegen hadden al eerder een vrouw als chef de mission met Esther Vergeer en Thea Limbach.

Wüst is met zes gouden, vijf zilveren en twee bronzen medailles de meest gedecoreerde olympiër uit de Nederlandse geschiedenis en bovendien de enige atleet ter wereld die op vijf verschillende Winterspelen een gouden medaille heeft veroverd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Kaapverdië heeft voor een enorme stunt gezorgd door met 0-0 gelijk te spelen tegen topfavoriet Spanje. De WK-debutant en nummer 64 in de FIFA-ranking weerstond knap de alsmaar oplopende druk van de Spanjaarden, die twee jaar geleden nog Europees kampioen werden.

De held van Kaapverdië in Atlanta werd de 40-jarige doelman Vozinha, die onder contract staat bij de Portugese tweededivisionist Grupo Desportiva de Chaves.

Bij Spanje begon sterspeler Lamine Yamal op de bank. De aanvaller van FC Barcelona miste het einde van afgelopen seizoen vanwege een hamstringblessure, maar bondscoach Luis de la Fuente liet hem zoals eerder aangekondigd wel invallen. Ook hij kon het verschil niet maken.

Fijne dag!

Rode Kruis slaat alarm over dreigende voedsel- en watertekorten door El Niño

5 hours 53 minutes ago

Het Rode Kruis slaat alarm over de wereldwijde gevolgen die El Niño kan hebben, eind dit jaar en in 2027. De hulporganisatie vreest dat het weerfenomeen de komende tijd in meerdere regio's in de wereld tegelijk grote problemen kan veroorzaken, zoals voedseltekorten, overstromingen, droogte en gevaarlijke hittegolven.

Daarom worden nu al hulpgoederen zoals voedsel, water en hygiënepakketten naar risicogebieden gebracht.

Vooral in kwetsbare regio's in Afrika worden maatregelen getroffen. In het door conflicten en crises geteisterde Sudan en Zuid-Sudan kan droogte door El Niño leiden tot mislukte oogsten en dus honger.

In Somalië dreigt een dubbele ramp in de vorm van zowel extreme droogte als zware overstromingen. Datzelfde geldt voor Bangladesh. In het Midden-Oosten worden ernstige watertekorten verwacht.

"Extreem weer raakt altijd de mensen die het minst hebben het hardst", zegt directeur Harm Goossens van het Nederlandse Rode Kruis. "Dat is hartstikke oneerlijk. Denk aan gezinnen die al in een vluchtelingenkamp wonen. Of mensen die elke dag te weinig eten hebben. Zij worden straks driedubbel hard geraakt door droogte, overstromingen of extreme hitte. Dat maakt de kans op voedseltekorten en ziekte alleen maar groter."

Wat is El Niño?

El Niño is een weerfenomeen dat om de twee tot zeven jaar ontstaat. Het water in de Stille Oceaan warmt dan op en verstoort de gebruikelijke wind- en zeestromingen. Dat brengt wereldwijd gemiddeld een hogere temperatuur met zich mee en kan in meerdere regio's leiden tot extreem weer, zoals droogte of juist veel regenval.

De risico's op die extremen nemen al toe door klimaatverandering, en El Niño komt daar nog eens bovenop.

Het weerfenomeen wordt afgewisseld door La Niña, die juist een afkoelende werking heeft. De laatste La Niña liep afgelopen voorjaar ten einde, gevolgd door een vrij snelle omslag naar El Niño. De vorige El Niño bracht in 2023 allerlei weerrecords met zich mee. Geen El Niño is hetzelfde, maar in de regel neemt het risico op extremen toe bij een zwaardere El Niño.

Het Amerikaanse meteorologische instituut NOAA maakte eind vorige week bekend dat het weerfenomeen officieel is begonnen. De kans dat het een erg krachtige El Niño wordt - mogelijk een van de hevigste sinds het begin van de metingen in 1950 - schat het NOAA op 63 procent.

Nederland ervaart nauwelijks directe effecten van El Niño, maar het fenomeen leidt op verschillende plekken op de wereld tot warmere, drogere of nattere omstandigheden:

Het fenomeen geldt als krachtig wanneer de temperatuur 2 graden boven de normale temperatuur komt. Veel recente modellen verwachten zelfs een afwijking van meer dan 3 graden, wat zou betekenen dat het een historisch zware El Niño wordt.

Moet de wereld zich opmaken voor een zware El Niño?

De melding van het NOAA en de eerdere waarschuwing van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) vormen aanleiding voor het Rode Kruis om de voorbereidingen op te voeren. Het Rode Kruis doet dat bijvoorbeeld ook door boeren te helpen met het eerder naar binnen halen van hun oogst. Ook levert het boeren droogtebestendige zaden.

"Droogte zorgt voor mislukte oogsten en drijft voedselprijzen verder op, die al hoog zijn door dure brandstof en kunstmest", vertelt Goossens, verwijzend naar de enorme impact van het conflict in het Midden-Oosten op de wereldeconomie. Als daar ook nog extreem weer bij komt, kan dat leiden tot ernstige voedselnood.

Verder worden watertanks al gevuld en krijgen gezinnen in kwetsbare gebieden financiële steun om prijsstijgingen als gevolg van weersextremen op te vangen.

Het Rode Kruis zegt dat deze manier van werken essentieel is in een wereld waarin extreem weer steeds vaker voorkomt. "Door eerder in actie te komen, voorkomen we veel leed én is hulp uiteindelijk goedkoper en effectiever", zegt Goossens.

Nederlandse motorrijder omgekomen bij ongeval op Belgisch circuit

6 hours 24 minutes ago

Op het circuit van Zolder in België is een 53-jarige Nederlandse motorrijder omgekomen. De man kwam zwaar ten val op het circuit. Dat melden Belgische media.

De medische hulpdiensten waren snel ter plaatse, maar ze konden de man niet meer redden.

Het ongeval gebeurde maandagmiddag tijdens een oefening 'vrij rijden', meldt VRT Nieuws. De directeur van het circuit zei dat het misging bij een manoeuvre op hoge snelheid. "Vermoedelijk heeft de motorrijder niet juist geschakeld. Hij is met hoge snelheid uit de bocht gevlogen. Een zeer spijtig ongeval."

De medische diensten op het circuit waren snel ter plaatse. "Ze hebben er alles aan gedaan om hem erdoor te krijgen, maar de hulp mocht helaas niet meer baten."

Volgens de regionale omroep L1 komt het slachtoffer uit de omgeving van Maastricht, volgens nog onbevestigde berichten op sociale media uit Elsloo. Het circuit heeft laten weten medeleven te betuigen aan nabestaanden van de overleden man.

Peuter overleden na val uit raam in Rotterdam

9 hours 2 minutes ago

Een jongetje van 2 jaar is gisteravond overleden na een val uit het raam op de tweede verdieping van een woning in Rotterdam. Hoe het ongeluk kon gebeuren, is onbekend.

Het gebeurde rond tien uur bij een woning aan de Frans Bekkerstraat in de wijk Charlois. De peuter kwam volgens getuigen terecht in de binnentuin van de onderburen.

Er kwam een traumahelikopter ter plaatse met een medisch team aan boord. Volgens de politie hebben hulpdiensten de jongen gereanimeerd. Daarna werd hij met een ambulance met spoed onder begeleiding van de politie naar het ziekenhuis gebracht. Daar kwam hij te overlijden, schrijft de politie op X.

Acht doden bij crash B-52-bommenwerper in Californië

9 hours 39 minutes ago

Bij een crash met een B-52-bommenwerper in Californië zijn alle acht bemanningsleden omgekomen, meldt de Amerikaanse luchtmacht. Het toestel verongelukte kort na het opstijgen vanaf Edwards Air Force Base, ten noordoosten van Los Angeles.

De B-52 was om 11.20 uur lokale tijd opgestegen voor een routinevlucht. Er zou een test met het radarsysteem worden gedaan. Over de oorzaak van de crash is nog niets bekend. Op beelden van CNN is een zwartgeblakerde plek bij de landingsbaan te zien, evenals een hoge rookpluim.

"Het was een tragisch ongeluk. Het was niet te overleven", aldus een kolonel van de luchtmacht tijdens een persconferentie.

De Amerikaanse luchtmacht vliegt al sinds de jaren 50 met de B-52. Het toestel werd onder meer in Vietnam, de Golfoorlog, Irak, Afghanistan en recent nog in Iran ingezet. Het kan ook nucleaire wapens dragen.

Het laatste ongeluk met dodelijke afloop met een Amerikaanse B-52 was in 2008. Toen kwamen zes bemanningsleden om bij een crash in de Stille Oceaan.

Oudste Bert ter wereld zal zijn Ernie missen: 'Wim T. Schippers was geniaal'

10 hours 47 minutes ago

In televisie- en kunstkringen reageren collega's van Wim T. Schippers geschrokken op het nieuws van zijn overlijden. De kunstenaar, programmamaker en stemacteur overleed vorige week woensdag, maar dat werd maandagavond pas bekend.

Onder meer voor cabaretier Paul Haenen komt het nieuws hard aan. Jarenlang waren Haenen en Schippers samen de stemmen van Bert en Ernie in Sesamstraat. Ze kenden elkaar meer dan vijftig jaar. "We hebben ontzettend veel samen gedaan. Ook persoonlijk kende ik hem goed", zegt Haenen tegen persbureau ANP. "Heel vernieuwend", noemt hij Schippers. Daarnaast roemt hij zijn "vakmanschap, complete bevlogenheid, zijn passie voor televisie en kunst".

Haenen benoemt daarnaast Schippers' "ontregelende" gevoel voor humor. "Hij was altijd opgewekt en zo ontzettend geniaal."

Begin dit jaar werden Haenen en Schippers even herenigd als Bert en Ernie toen ze Sesamstraat-afleveringen voor Netflix inspraken. "We zaten voor het eerst weer samen: Wim 83, ik 79, we zijn de oudste Bert en Ernie ter wereld", zei Haenen destijds. Hij beschouwt die opnames nu, na het overlijden van Schippers, als een hoogtepunt.

Eind mei zag hij Schippers voor het laatst, tijdens een etentje. "Hij zag er goed uit. Onbegrijpelijk", aldus Haenen.

'Alles moest anders'

Ook VPRO-hoofdredacteur Sarah Sylbing zegt geschokt te zijn. "Wat Wim T. Schippers voor de VPRO heeft betekend is onbeschrijflijk. Het is veel meer dan zijn geestige, hoogst originele en absurdistische oeuvre dat hij in al die jaren op radio en tv bij ons maakte. Het is een wijze van kijken, scheppen en schoppen waar wij tot op de dag van vandaag een voorbeeld aan proberen te nemen."

Volgens Sylbing rommelde Schippers aan het beeld, de taal, de structuur en alle andere conventies. "Alles moest anders. Hij wilde de mensen dingen voorzetten waar ze niet van gediend waren om ze te ontregelen en anders naar de dingen te laten kijken."

Tegendraads?

Tegendraads en ontregelend zijn de woorden die vaak terugkeren als het over Wim T. Schippers gaat - maar zelf had de kunstenaar, programmamaker en stemacteur een hekel aan dat soort stempels, benadrukt Titus Muizelaar, acteur en voorzitter van de stichting Wim T. Schippers in NOS Met Het Oog op Morgen op NPO Radio 1. "Dat is het mooie aan het kunstenaarschap van Wim: het is niet te benoemen. Tegendraads? Tegen welke draad dan? Als hem werd gevraagd: wat betekent dat nou wat u doet, dan zei hij altijd: het betekent niet zozeer wat, als wel het is wat. Aan een boom vraag je ook niet waarom hij er staat."

Voor Muizelaar kwam het overlijden niet onverwacht. "Ik sprak hem wekelijks. Op zaterdag hadden we een afspraak in café De Jaren in Amsterdam. Daar namen we het leven door en het kunstleven in het bijzonder. Na de dood van Ellen, zijn vrouw, ging het echt slecht met hem. Dat was zijn steun en toeverlaat, hij miste haar enorm."

De wekelijkse gesprekken gingen over alles, vertelt Muizelaar. "We namen het leven door, hadden altijd ideeën voor nieuwe programma's. Tot voor kort waren we nog aan het fantaseren over een nieuwe voorstelling die we met zijn tweeën wilden spelen. De voorwaarde moest zijn dat het volstrekt onbegrijpelijk was."

In het atelier van Wim T. Schippers staat nog veel voltooide en onvoltooide beeldende kunst. Daarnaast had de kunstenaar nog steeds veel ideeën, zegt Muizelaar. "We gaan op korte termijn bij elkaar komen om te kijken wat we daarvan nog kunnen realiseren."

Hongaars parlement stemt in met maximale ambtstermijn premier

13 hours 21 minutes ago

Het parlement van Hongarije heeft voor een grondwetswijziging gestemd die ervoor zorgt dat de premier een maximale ambtstermijn van acht jaar heeft.

Volgens de grondwetswijziging moet de premier na twee ambtstermijnen vertrekken. De maatregel geldt met terugwerkende kracht voor iedereen die na 2 mei 1990 premier is geweest.

Dat betekent dat Viktor Orbán nooit meer premier kan worden. De grondwetswijziging wordt door de Fidesz-partij van Orbán daarom neergezet als een persoonlijke aanval op de oud-premier. Zij spreken ook wel over het amendement als 'wet-Orbán'.

De president van Hongarije, Tamás Sulyok, moet de wet nog ondertekenen. Hij is aangesteld door de partij van Orbán.

Het amendement werd woensdag door de Tisza-partij van premier Magyar ingediend en is vandaag met 135 stemmen voor en 50 stemmen tegen goedgekeurd door het Hongaarse parlement.

In april veroverde Tisza bij de verkiezingen een twee derde meerderheid in het parlement. Dit maakte een einde aan het 16-jarige bewind van Orbán, onder wie Hongarije een van de meest corrupte landen van Europa is geworden.

Bij zijn verkiezingszege in april zei Magyar zijn meerderheid in het parlement te zullen gebruiken om (grond)wetten aan te nemen die de Hongaarse democratie herstellen.

Over de desbetreffende wet zei Tisza-parlementslid Márton Melléthei-Barna "Het herstel van de rechtsstaat zal niet voortkomen uit één enkele wet, maar elke ware democratische wederopbouw heeft symbolische en constitutionele pijlers. Dit voorstel beoogt zo'n pijler te zijn."

Dissidente Russische performancekunstenaar doodgeschoten in Polen

13 hours 32 minutes ago

Poolse media melden dat de Poetin-kritische Russische performancekunstenaar Semjon Skrepetski vanochtend is doodgeschoten in de stad Biala Podlaska.

Lokale autoriteiten kregen iets voor 10.00 uur een melding dat er iemand op straat was neergeschoten. Vanmiddag maakten de autoriteiten bekend dat het slachtoffer een 44-jarige Rus is die in Biala Podlaska woonde. Naar de schutter wordt nog gezocht.

Het Poolse stadje ligt dicht bij de grens met Belarus. Het Belarussische Telegramkanaal Dzik Media schrijft dat er meerdere daders waren en dat zij door een Belarussische taxichauffeur werden vervoerd. Later zou de chauffeur naar het Belarussische consulaat in de stad zijn gevlucht. Die informatie is niet bevestigd.

De autoriteiten hebben de naam van het slachtoffer niet bekendgemaakt. Ook is er geen informatie naar buiten gebracht over het aantal verdachten. Wel zei de politie rekening te houden met meerdere scenario's.

"Als iemand een specifiek persoon benadert en schoten lost, wijst alles erop dat diegene van plan was die persoon te doden. We kennen de motieven van de dader echter nog niet", zegt een lokale politiewoordvoerder.

Semjon Skrepetski (een pseudoniem, zijn echte naam is Robert Kouzovkov) verliet Rusland in 2021 en emigreerde naar Polen. Hij reisde voor zijn performancekunst door Europese landen, waarin hij de spot dreef met de Russische president Poetin. Ook de Belarussische president Loekasjenko en de Tsjetsjeense leider Kadyrov moesten het vaak ontgelden. Daarnaast liet hij zich kritisch uit over de oorlog tegen Oekraïne.

Vrijdag, op de Russische feestdag Dag van Rusland, hield Skrepetski een protestactie voor de Russische ambassade in Berlijn. Hij trok een Russische vlag uit zijn broek en gooide die in een vuilnisbak. Daarna liep hij met een schilderij waarop Sovjetdictator Stalin stond, samen met Poetin als baby.

Bedreigingen na protestactie

Vanochtend rond 08.00 uur deelde Skrepetski dat hij door mensen bedreigd werd vanwege zijn vlagactie. "De vlagstunt viel erg in smaak bij de Russische patriotten", schreef hij sarcastisch op zijn Telegram-kanaal.

Hij deelde daarbij een greep uit de reacties die hij op sociale media ontving. "Je vinden is een kwestie van zes seconden", is een van die reacties.

Russische dissidenten lopen ook in het buitenland gevaar. Eind april deelden de Litouwse autoriteiten dat ze een complex internationaal netwerk hadden ontdekt dat als doel had om moorden te plegen in Litouwen in opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

Er werden meerdere verdachten gearresteerd. De Litouwse politie liet weten twee geplande moorden te hebben verijdeld.