Aggregator

Zo'n 12.000 huurders die een woning van een corporatie huren, zijn ook eigenaar van een of meerdere woningen. Dat staat in een onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).

Het CPB vindt dat wonen in een huurwoning van een corporatie en tegelijkertijd eigenaar zijn van een woning, vragen oproept over het passend gebruik van sociale huurwoningen.

Het gaat om ongeveer een half procent van alle corporatiehuurders.

Hoge inkomens

Van de ongeveer 12.000 'huurder-eigenaars' lijkt volgens het CPB bij een op de zes het woningbezit voort te komen uit omstandigheden waar de huurder weinig invloed op heeft. Het kan bijvoorbeeld gaan om het erven van een aandeel van een woning of het bewonen door een ex-partner.

Maar zo'n 10.000 huurders zouden makkelijker kunnen kiezen om in het huis te gaan wonen dat ze bezitten. Soms bezitten ze zelfs meerdere woningen.

Het gaat meestal om mensen met hoge inkomens die aantrekkelijke sociale huurwoningen bewonen, schrijft het CPB in het onderzoek.

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een miljoenenschenking ontvangen voor onder meer de bouw van een nieuwe beeldentuin. Directeur Taco Dibbits noemt de gift in het Financieele Dagblad "de allergrootste schenking in geld die het Rijksmuseum ooit heeft gekregen".

Volgens de krant gaat het om een bedrag van ongeveer 60 miljoen euro. De schenking is afkomstig van een stichting van de adellijke familie Van Rappard. Miljardair Rolly van Rappard stelt ook moderne beeldhouwkunst uit zijn collectie ter beschikking aan het museum.

De bouw van de beeldentuin, die gratis en ook buiten openingstijd te bezoeken moet zijn, kost naar verwachting zo'n 10 miljoen euro. De rest van het geld wordt gebruikt voor de exploitatie of belegd voor later gebruik. De tuin moet later dit jaar worden geopend.

De beeldentuin komt naast het Rijksmuseum, in een openbaar plantsoen. De wereldberoemde architect Norman Foster (90) is gevraagd om het ontwerp te maken. Foster was eerder verantwoordelijk voor onder meer de koepel van de Rijksdag in Berlijn en het hoofdkantoor van Apple in Cupertino.

Het Rijksmuseum ontvangt vaker donaties en investeringen van andere organisaties. Zo werd begin december bekend dat het museum een dependance opent in Eindhoven, die deels wordt gefinancierd door chipmachinefabrikant ASML.

In Wenen is de loting geweest voor het aankomende Eurovisie Songfestival. Daar is uitgekomen dat onder meer België en Israël te zien zullen zijn in de eerste halve finale.

Nederland doet dit jaar niet mee aan het Songfestival. Verantwoordelijk omroep AVROTROS trok zich terug vanwege de deelname van Israël en de oorlog in Gaza. Ook Ierland, IJsland, Slovenië en Spanje doen daarom niet mee.

Naast onze zuiderburen en Israël is ook zevenvoudig winnaar Zweden te zien in de eerste halve finale op 12 mei. Twee dagen later volgt de tweede halve finale met onder meer Oekraïne, Australië en Denemarken.

Live te zien bij de NOS

Van de 35 halvefinalisten zullen uiteindelijk twintig acts zich kwalificeren voor de finale op zaterdag 16 mei. Grootbetalers Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk zijn al automatisch geplaatst. Dat geldt ook voor Oostenrijk, de winnaar van vorig jaar.

Hoewel Nederland niet meedoet, is de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival wel gewoon te zien. Taakomroepen NOS en NTR zenden het liedjesfestijn op verzoek van de NPO gezamenlijk uit.

Loting Eurovisie Songfestival 2026 Eerste halve finale (12 mei): Tweede halve finale (14 mei):

Een man heeft gisterochtend meerdere voertuigen gestolen nadat hij was betrapt op het maken van foto's op een defensieterrein bij vliegbasis Gilze-Rijen. De man werd daar door beveiligers aangesproken en weggestuurd.

Vervolgens liet de man zijn auto achter op het terrein. Buiten het terrein probeerde hij een vrouw uit haar auto te trekken om die te stelen, meldt Omroep Brabant. Toen dat mislukte, stapte hij in een ANWB-voertuig en reed daarmee weg richting Dongen.

De politie zette de achtervolging in. Hierbij werd onder meer met hoge snelheid over een fietspad gereden. Omdat de situatie te gevaarlijk werd, besloten agenten de achtervolging te staken en de man met een onopvallend voertuig te blijven volgen.

Aanrijding

De man reed via Oosterhout over de snelweg richting Breda. Bij een stoplicht in Breda-Noord probeerde de politie hem opnieuw te stoppen. Daarbij reed hij met zijn voertuig tegen een politieauto aan en ging er opnieuw vandoor.

Ook deze achtervolging werd te gevaarlijk en werd gestopt. Even later zagen agenten hoe de man bij het stadion van NAC opnieuw een auto probeerde te stelen. Wederom ontstond hierbij een gevecht met de eigenaar van het voertuig.

Politieauto

Terwijl agenten de eigenaar te hulp schoten, wist de man in een politieauto te stappen. Daarmee reed hij weg richting Etten-Leur. Daar probeerde hij nogmaals een auto te stelen, opnieuw van iemand die op dat moment nog in het voertuig zat.

Ditmaal lukte het de politie de man te overmeesteren en aan te houden. Hij is overgebracht naar het politiebureau en zit vast. Het gaat om een 34-jarige man uit Breda. De politie heeft nog niet bekendgemaakt wat zijn motief was.

You’ve heard of wind tunnels– get some airflow going over a thingy, put some some smoke on, and voila! Flow visualization. How hard could it be? Well, as always, the …read more

De Verenigde Staten gaan landen die handelen met Iran een invoerheffing van 25 procent opleggen. Dat heeft president Trump aangekondigd via zijn eigen berichtenplatform Truth Social.

"Met onmiddellijke ingang zal elk land dat zakendoet met de Islamitische Republiek Iran een tarief van 25 procent betalen op alle handel die met de Verenigde Staten wordt gedreven. Dit besluit is definitief en bindend", schrijft Trump, zonder verdere details te geven. Ook het Witte Huis geeft geen verdere tekst en uitleg.

Onder meer China, Turkije, Rusland en de Verenigde Arabische Emiraten zijn belangrijke handelspartners van Iran. Veel westerse landen handelen nauwelijks met het land. Dat komt onder meer door sancties die de VS al eerder invoerde tegen Iran, die ook gelden voor bedrijven die handelen in zowel de VS als in Iran.

Protesten

Trump kondigt de heffing aan naar aanleiding van de aanhoudende demonstraties in Iran. In eerste instantie gingen mensen de straat op vanwege sterk gestegen prijzen voor onder meer boodschappen, maar inmiddels eisen demonstranten ook meer politieke vrijheid, vrouwenrechten en het vertrek van de geestelijke leiders.

Het regime slaat de protesten hard neer. Volgens mensenrechtenorganisaties is het dodental door het gewelddadige optreden opgelopen tot 646. Ook zouden tienduizenden mensen zijn opgepakt.

Exacte aantallen zijn er niet: er is slechts beperkte informatie over de situatie in Iran, omdat de regering het internet grotendeels heeft platgelegd en er geen vrije pers is.

Trump dreigde al met militair ingrijpen in Iran, als zou blijken dat het regime dodelijk geweld gebruikt tegen demonstranten. Hij zou inmiddels meerdere scenario's hebben ontvangen van zijn militaire staf, maar nog geen definitief besluit hebben genomen.

In Engeland hebben archeologen een bijzondere ontdekking gedaan. Bij opgravingen in de buurt van het stadje Thetford werd een strijdtrompet uit de ijzertijd gevonden van zo'n 2000 jaar oud.

Het gaat om de meest complete strijdtrompet die ooit in Europa is gevonden, zegt de nationale erfgoedorganisatie Historic England.

De vondst werd afgelopen zomer al gedaan op een plek waar woningen moeten komen. De precieze locatie is niet bekendgemaakt.

Strijd tegen de Romeinen

De conservator van Norfolk Museum Service kan bijna niet geloven dat deze voorwerpen echt zijn opgegraven, zegt hij tegen de BBC. "We hebben in Norfolk heel wat schatten, maar deze is zo anders. Hij is echt heel bijzonder." De trompet is mogelijk gebruikt in de strijd tegen de Romeinen.

"Dit zal onze kijk op geluid en muziek in de ijzertijd herdefiniëren", zegt de conservator. Aan de gebruikssporen leest hij af dat de trompet vaak is gebruikt. "Objecten als deze herinneren ons eraan hoe weinig we weten over zo veel aspecten van ons verleden."

Keltische stammen gebruikten de bronzen instrumenten in de oorlog om hun troepen aan te moedigen en vijanden te intimideren.

Everzwijnhoofd

Naast de complete trompet werden ook een bronzen everzwijnhoofd, vijf schildknoppen en een onbekend ijzeren voorwerp opgegraven. Archeologen denken dat de schat in de eerste eeuw begraven is.

De vondst van het everzwijnhoofd is mogelijk nog zeldzamer dan de trompet. De kop werd gebruikt als vaandel en in de strijd omhoog gehouden als verzamelpunt voor de troepen.

De voorwerpen zijn er slecht aan toe. Het dunne metaal is door de jaren in de grond extreem broos geworden. Daarom moeten ze eerst verstevigd worden voor er verder onderzoek kan plaatsvinden.

Een voormalig leider van de Corsicaanse separatisten, Alain Orsoni, is doodgeschoten op de begrafenis van zijn moeder. Justitie denkt dat het gaat om een "moord door een georganiseerde bende".

De 71-jarige Orsoni werd rond 16.30 uur vermoord tijdens de uitvaart in het Corsicaanse dorp Vero, vermoedelijk door een sluipschutter. Hij overleed ter plekke.

"Het was een moment van verdriet en rouw. Plotseling hoorden we een schot en Alain zakte in elkaar, dood", verhaalde de priester die de begrafenisdienst leidde na de moord tegen een Franse tv-zender. "Wat gebeurt er bij ons?"

Bendegeweld

Alain Orsoni was in de jaren 80 een van de leiders van de FLNC, het Nationaal Bevrijdings Front van Corsica dat een onafhankelijke of autonome status nastreeft voor het Franse eiland. In 1996 verliet hij Corsica tijdens een interne strijd in de beweging. Hij leefde daarna in Florida, Nicaragua en Spanje voordat hij in 2008 terugkeerde naar Corsica.

Een maand na zijn terugkeer was hij ook al het doelwit van een aanslag. Volgens Franse media ging het om bendegeweld, iets waar het eiland met meerdere bendes en maffiaclans al decennia mee te maken heeft. Orsoni's broer Guy, een bekende figuur in de Corsicaanse onderwereld, werd in 1983 vermoord.

De Amerikaanse senator Mark Kelly klaagt het Pentagon aan omdat hij een officiële berisping heeft gekregen na kritiek op Trump. De tik op de vingers voor de oud-gevechtspiloot is de opmaat naar een verlaging in rang en korting op zijn pensioen.

Kelly nam in november een video op met vijf andere Democratische congresleden die allemaal bij de strijdkrachten of de inlichtingendiensten hebben gewerkt. Ze riepen daarin militairen op illegale bevelen te weigeren.

"Onze wetten zijn duidelijk: je mag illegale bevelen weigeren. Een bevel hoeft niet te worden uitgevoerd als het de wet breekt of ongrondwettelijk is", zeiden de zes Congresleden. "Uw waakzaamheid is cruciaal. We zullen jullie steunen."

In de videoboodschap noemden de zes geen specifieke voorbeelden van bevelen die geweigerd moeten worden. Wel is er sinds de terugkeer van Trump veel discussie over hoe hij het leger inzet, bijvoorbeeld het gebruik van de National Garde in Amerikaanse steden en de aanvallen op vermeende Venezolaanse drugsboten.

President Trump vond dat de zes vanwege hun kritiek de doodstraf verdienen wegens opruiing. Zijn minister van Defensie Hegseth viel hem bij: "Er zullen consequenties zijn voor wie zich uitspreekt tegen deze president". Vorige week maandag kondigde Hegseth de officiële berisping aan voor Kelly.

Kelly zei toen al de reprimande te zullen aanvechten. "Niet voor mezelf, maar als boodschap dat Pete Hegseth en Donald Trump niet zullen bepalen wat Amerikanen mogen zeggen over hun overheid." Volgens zijn advocaat druist de maatregel in tegen de vrijheid van meningsuiting.

Uniek geval

De 61-jarige Kelly is een prominent politicus in zijn partij. Hij werd in 2020 verkozen in swing state Arizona, na een carrière als piloot en astronaut. In 2024 werd hij genoemd als mogelijke running mate voor partijgenoot Kamala Harris.

Juridische experts noemen het standje voor Kelly ongekend. In het verleden werden militairen wel eens vaker na hun pensioen gedegradeerd en gekort op hun pensioen, maar dat was dan altijd voor gedrag tijdens hun diensttijd.

Over the decades the number of Linux distributions has effectively exploded, from a handful in the late ’90s to quite literally hundreds today, not counting minor variations. There lately seems …read more

Leerlingen van basisschool 't Oelebröd in Ruinen kunnen vanochtend weer naar school. De basisschool bleef gisteren gesloten vanwege een mogelijke wolf die in de buurt van de school was gezien.

In en rond de basisschool zijn geen sporen van een wolf aangetroffen, meldt de provincie Drenthe. De conclusie is daarom dan ook dat er geen sprake is van een dreiging bij de school in Ruinen, schrijft RTV Drenthe.

"Waarschijnlijk gaat het om een passerende wolf", zegt een woordvoerder. De gemeente gaat de komende tijd extra surveilleren in de omgeving.

Omwonende sloeg alarm

Een omwonende van de school had de wolf gisterochtend in de omgeving gezien en een medewerker gewaarschuwd. Vervolgens heeft de school contact gehad met de politie, provincie en burgemeester van de gemeente De Wolden, waar Ruinen onder valt.

Vanwege de gladheid zou de basisschool al later starten, maar na de melding van het roofdier op een aangrenzend sportveld, besloot de school helemaal dicht te blijven.

De NS zegt dat treinen vanaf vanmorgen weer zoveel mogelijk volgens de reguliere dienstregeling gaan rijden. Na de hevige sneeuwval en vorst van afgelopen week, is de situatie op het spoor weer grotendeels normaal.

Sinds maandag 5 januari reed de NS een winterdienstregeling. Op veel trajecten reden minder treinen. Op enkele trajecten rijden de treinen morgen nog steeds niet of minder, maar dat heeft te maken met onderhoud dat vorige week niet heeft kunnen plaatsvinden. NS verwacht dat dit de hele week nog het geval zal zijn en adviseert de reisplanner te raadplegen.

ProRail waarschuwt dat niet alle winterse problemen definitief verdwenen zijn. De weersomstandigheden van de afgelopen dagen kunnen nog een tijdje doorwerken. "Alle niet-gebruikte wissels moeten door onze aannemers gecheckt worden voordat ze gebruikt mogen worden. Dat is een immense klus op meer dan 7000 kilometer spoor", schrijft de spoorbeheerder op zijn website.

Ook is er op bepaalde sporen en wissels niet gereden, waardoor roestvorming ontstaat. "We moeten op die sporen en wissels 'roestrijden' om ze weer beschikbaar te maken."

Luchtvaartclaims

Op Schiphol waren de problemen in het weekend al voorbij. De afgelopen dag is volgens het reguliere vluchtschema gevlogen.

Op het vliegveld is nog wel een voorraad koffers achtergebleven na alle problemen met het winterweer. Volgens een woordvoerder gaat het om honderden koffers. Luchtvaartmaatschappijen en afhandelaars zijn volgens Schiphol druk bezig met het nabezorgen van de bagage.

Claimorganisatie EUclaim zegt honderden claims binnen te hebben gekregen van reizigers van wie hun vlucht van of naar Schiphol vorige week werd geannuleerd. "De teller staat nu op bijna zeshonderd, maar dat zal nog verder oplopen", laat een woordvoerder aan het ANP weten.

De komende dagen blijft het weer aanhoudend zacht, met temperaturen van 4 graden 's nachts tot 9 graden overdag.

De dagvaarding van Jerome Powell, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank Fed, veroorzaakt een golf van bezorgdheid in de financiële wereld.

"Een ongekende poging om via aanvallen van het Openbaar Ministerie de onafhankelijkheid van de Fed te ondermijnen", noemen alle nog in leven zijnde voorgangers van Powell de stap in een veroordeling. Onder hen ook de 99-jarige Alan Greenspan, vermaard om zijn termijnen onder vier presidenten.

Zelfs Trumps eigen minister van Financiën waarschuwde volgens nieuwssite Axios voor de gevolgen. De dagvaarding "made a mess", volgens Scott Bessent, het veroorzaakt gerotzooi. Het aanpakken van Powell door justitie kan volgens hem grote gevolgen hebben op de financiële markten.

Na het bekend raken van de dagvaarding van Powell daalde de dollar in waarde en steeg de prijs van goud naar een recordhoogte.

Ongekend

Klaas Knot, tot voor kort president van de Nederlandse centrale bank DNB en invloedrijk bestuurslid van de Europese Centrale Bank, noemt de directe aanval op Powell "ongekend".

"Aanvallen op de onafhankelijkheid van centrale banken komen wereldwijd voor, maar er is in de westerse wereld toch wel consensus dat een onafhankelijke centrale bank de beste waarborg is om prijsstabiliteit te handhaven."

De dagvaarding van Powell is volgens Knot een dreigement van Trump aan alle Fed-bestuurders, met name aan de opvolger van Powell. Zijn termijn als voorzitter loopt over vier maanden af.

Zeer onverkwikkelijk

"Als de bestuurders zich niet voegen naar de wensen van de Amerikaanse president ten aanzien van het rentebeleid, dan zal hij niet schromen om zelfs het strafrecht in te zetten om achter deze bestuurders aan te gaan," zegt Knot. "En dat is natuurlijk een zeer, zeer onverkwikkelijke situatie om op onafhankelijke wijze je werk te kunnen doen."

Knot zegt dat hij in zijn 14 jaar als DNB-president nooit hoefde te vrezen voor zijn onafhankelijkheid van het ministerie van Financiën. "Natuurlijk wisselden we wel eens een mening uit over het een en ander, maar ik heb altijd de volle vrijheid gevoeld om uiteindelijk mijn eigen positie te kiezen bij de Europese Centrale Bank." De ECB bepaalt de rente voor de euro-landen.

President Trump zegt niets geweten te hebben van de dagvaarding van Powell. De Amerikaanse justitie dreigt met een strafrechtelijk onderzoek vanwege een verklaring in de Senaat over kostenoverschrijdingen bij de renovatie van Fed-gebouwen. Powell spreekt van een voorwendsel om het beleid van de centrale bank te beïnvloeden. Trump heeft eerder justitie ingezet om mensen die hem onwelgevallig waren onder druk te zetten.

Trump stoort zich al langer aan de terughoudendheid van de Fed om de rente te verlagen. Dat kan op korte termijn economische groei opleveren, maar op langere termijn jaagt het de inflatie aan. Eerder ontsloeg hij al op valse gronden een andere bestuurder van de Fed.

In Brussel is een rechtszaak stilgelegd na de vondst van een bedwants in de zaal. Alle aanwezigen zijn naar huis gestuurd om hun kleding op 60 graden te wassen of in de diepvries te leggen.

Volgens de VRT draait de zaak om negen personen die terechtstaan voor de executie van een Albanese man. Hij werd in 2020 op klaarlichte dag doodgeschoten in Sint-Jans-Molenbeek bij Brussel. Een van de verdachten wordt gezien als kopstuk van de Albanese drugsmaffia.

Het gaat om een assissenproces waarbij een volksjury aanwezig is. De zaak werd plotseling stilgelegd toen een jurylid ontdekte dat er een bedwants over zijn arm kroop.

Bloedzuigers

Bedwantsen zijn kleine insecten die leven van bloed van mensen en dieren. Ze veroorzaken kleine rode bultjes die kunnen jeuken. Het zelf bestrijden van de diertjes is moeilijk, vaak is een professioneel bedrijf nodig om van de plaag af te komen, schrijft het RIVM.

De zaak werd geschorst zodat iedereen maatregelen kon nemen. "Ik wil de juryleden, advocaten, de verdachten of wie dan ook niet in gevaar brengen", lichtte de voorzitter van het assissenhof toe.

De zaak gaat op zijn vroegst morgen verder.

We suspect there are three kinds of people in the world. People who have access to a Michelson Interferometer and are glad, those who don’t have one and don’t know …read more

Een 69-jarige Rotterdammer die werd aangehouden omdat hij een vermist meisje in huis had genomen, is weer vrijgelaten. De man nam het 10-jarige meisje in huis om haar onderdak te bieden tegen de kou. Omdat haar ouders niet wisten waar ze was, werd er zondagnacht een amber alert voor het kind verstuurd.

De man wordt verdacht van onttrekking aan het gezag, omdat je een minderjarige niet zonder toestemming van de ouders mag meenemen. De politie zegt geen aanwijzingen te hebben dat er andere misdrijven hebben plaatsgevonden.

Het meisje was afgelopen zaterdag weggelopen van haar ouderlijk huis in Rotterdam-Zuid. Ze bracht daarna uren op straat door. De politie meldt dat ze rond 18.00 uur de man aansprak, die op dat moment zijn hond aan het uitlaten was. Dat was op enkele kilometers van haar huis.

Herkend door een buurvrouw

De man bood haar vervolgens onderdak en eten en drinken aan. Een tip van een buurvrouw van de man leidde de politie de volgende ochtend naar het kind. Zij had het meisje zien lopen met de hond van de man.

Ze legde niet direct de link, maar ging even later toch bij de buurman langs. Toen het meisje opendeed, vroeg de buurvrouw naar haar naam. "Toen zij de naam van het amber alert noemde, gingen alle alarmbellen af", zei de buurvrouw tegen de regionale omroep Rijnmond. "Het maakte me niet uit bij wie ze was geweest. Ik nam haar onder mijn vleugels en wilde haar beschermen."

De buurvrouw nam het kind mee naar huis en belde de politie. Niet veel later werd de man aangehouden. Het vermiste meisje verkeerde in goede gezondheid en werd herenigd met haar ouders.

Duizenden toeristen zitten vast in Fins Lapland doordat een luchthaven is stilgelegd vanwege een koudegolf. De temperatuur dook er zondag naar -37 graden en vandaag is het niet veel beter.

Door de extreme kou is het te moeilijk om vliegtuigen ijsvrij te maken. Op de grond kunnen onderhouds- en tankapparatuur bevriezen. Zondag werden vanaf de luchthaven Kittilä in Lapland vluchten naar Londen, Bristol, Manchester, Parijs en Amsterdam geannuleerd.

Ook sommige Nederlanders op wintervakantie zitten vast. De familie Dijkman uit Hoevelaken zou gisterenavond terugvliegen, maar hun KLM-vlucht verviel, vertelt Lubèrtine Dijkman (49). "We werden omgeboekt naar maandagavond, en we hebben een extra hotelovernachting geregeld, maar vanochtend hoorden we dat de vlucht van vandaag ook niet gaat."

Bijboeken ging niet want het hotel zat vol, dus moest de familie op zoek naar een ander hotel en daar in de kou met de koffers naartoe. "Gelukkig is dat wel gelukt."

Hoe koud het is, merkt de familie vooral als het waait. "We waren eerder boven op een berg, maar dat hielden we niet langer dan vijf minuten vol", zegt zoon Mick (17). Zijn ouders moeten afspraken verzetten en hij en zijn zus missen school en stage. "We hopen echt dat we morgen terugvliegen."

De problemen op Kittilä houden vandaag nog aan. Het Finse meteorologische agentschap heeft een minimumtemperatuur van -39 voorspeld. Morgen wordt er milder winterweer verwacht met minimaal -20 graden.

Het extreem koude weer (-14 is normaal rond deze tijd) en de gladde wegen leiden ook tot verkeersproblemen in Lapland. Een bus belandde zondagochtend in een sloot. Er vielen geen gewonden.

De kou heeft te maken met de storm die eerder ook over Engeland en Frankrijk trok. In ons land bleef het bij sneeuwbuien.

"Me mattie en ik kregen fittie in me osso." Dat is een straattaalzin om te vertellen dat je met een vriend ruzie kreeg in je huis. Uit nieuw onderzoek van het Meertens-instituut blijkt dat straattaal-woorden die zo'n 25 jaar geleden werden gebruikt nog steeds populair zijn. En waar ze toen vooral gebruikt werden in grote steden is er nu een algemeen gebruik door jongeren in het hele land.

Taalwetenschapper René Appel schreef in 1999 een wetenschappelijk artikel over straattaal van jongeren in Amsterdam. Nu hebben drie wetenschappers onderzocht of woorden van toen nog steeds worden gebruikt, vertelt Kristel Doreleijers van het Meertens Instituut.

"We hebben onderzoek gedaan in schoolklassen door samen te werken met docenten Nederlands. Er wordt dan les gegeven over straattaal en tegelijkertijd gevraagd of jongeren de betekenis van woorden van toen nog herkennen en ook of ze nog gebruikt worden."

Sma wordt ams

Uit het onderzoek onder 573 scholieren verspreid over heel Nederland blijkt dat de meeste woorden nog springlevend zijn. Woorden als kill (jongen) en osso (huis) worden veel herkend en gebruikt. Doreleijers: "Je ziet dat die taal nog echt wel meerdere generaties mee kan gaan. En uit het onderzoek blijkt dat straattaal veel meer verspreid is. Vroeger vooral in de grote steden, nu gebruikt in heel het land."

Toch is er in al die jaren wel wat veranderd, vertelt taalwetenschapper Khalid Mourigh, die de afgelopen jaren scholen bezocht door heel het land. "Sommige termen zijn een beetje gedateerd en hebben inmiddels een andere betekenis gekregen."

Zo stond loesoe eerst voor 'weg' maar nu wordt het vaker gebruikt in de betekenis van 'losgaan'. Ook worden woorden vaak gedraaid: in de lijst van 1999 was sma nog een woord voor meisje, inmiddels is dat ams. "Veel jongeren herkennen nu ook het woord sma niet meer."

10 woorden

10 populaire woorden uit het onderzoek met de betekenis volgens taalwetenschapper René Appel in 1999.

pasen = geven

chickie = meisje

patta's = schoenen

fittie = vechten of gevecht

jonko = joint

loesoe = weg

fatoe = grapje

osso = huis

doekoe = geld

tatta = Nederlander

Veel van die woorden worden gebruikt komen uit het Sranantongo (Surinaams) maar er zijn ook invloeden uit het Engels, Marokkaans Arabisch, Riffijns Berber en andere talen. Volgens Mourigh ligt de oorsprong van straattaal in de jaren zeventig toen veel Surinamers naar Nederland kwamen.

"Ze spraken Nederlands maar ook Sranantongo. Die talen werden dan vaak gemixt. Bovendien hadden ze vaak een soort van straatprestige waar andere jongeren tegenop keken. Dat werd later straatcultuur die zich verspreidde in de grote steden. Andere jongeren nemen het over en zeggen: 'ik ga loesoe'. Zij weten dan niet meer dat het woord oorspronkelijk uit het Surinaams komt."

Paniek

In krantenartikelen uit de jaren negentig klonk soms paniek door als het over straattaal ging, zegt Mourigh. "Zo van, het Nederlands gaat naar de knoppen en die jongeren spreken geen Nederlands meer."

Volgens de taalwetenschapper ligt dit genuanceerder. "Dat heeft denk ik eerder te maken met het feit dat het taalaanbod niet goed genoeg is. Ik denk dat die dingen vaak onterecht aan elkaar gelinkt worden. Denk ook eens aan dialect. Stel je voor dat je Limburgs spreekt met je opa of oma, dat betekent niet dat je per se slechter Nederlands spreekt in de klas. Ik denk dat de meeste jongeren wel gewoon weten wanneer ze moeten schakelen en dat ook kunnen."

Inmiddels zijn sommige woorden zo ingeburgerd dat ze zelfs in de Tweede Kamer opduiken. Zo wordt er gesproken over een 'fittie' als er gedoe is bij een partij. Niet tot genoegen van jongeren, zegt Mourigh. "Over het algemeen vinden ze het niks dat hun ouders of oudere mensen die taal gebruiken. Dan zeggen ze, dat kan echt niet."

All right, I’ll cut to the chase: Cheap03xD is mainly so cheap because the PCB falls within a 10 x 10 cm footprint. The point was to make a very …read more

Twee jongens die vastzaten voor betrokkenheid bij de dood van een Schiedammer (60) vorige week, zijn vrijgelaten. De jongens van 16 en 17 jaar oud worden verdacht van mishandeling en openlijke geweldpleging met de dood tot gevolg. De rechter-commissaris heeft besloten dat ze het onderzoek in vrijheid mogen afwachten.

De 17-jarige is heengezonden omdat hij een beperkte rol zou hebben gespeeld bij de mishandeling. Bij de 16-jarige ziet de rechter-commissaris onvoldoende aanwijzingen dat het handelen van de verdachten tot de dood van het slachtoffer heeft geleid. Het strafrechtelijk onderzoek loopt nog, de tieners blijven verdachte in de zaak.

Een rechter-commissaris bepaalt of er genoeg reden is om verdachten langer vast te houden in voorarrest. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijk vluchtgevaar.

Sneeuwballen

De 60-jarige man kwam vorige week maandag om het leven bij een metrostation aan de Van Limburg Stirumstraat in Schiedam. Volgens de politie is er mogelijk ruzie ontstaan na het gooien van sneeuwballen en zijn er klappen uitgedeeld.

Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heeft onderzoek gedaan naar het lichaam van de man. Mogelijk heeft zijn kwetsbare gezondheid meegespeeld bij zijn overlijden.

Eerder werden een 18- en een 19-jarige man aangehouden, maar zij bleken niets met het incident te maken te hebben. De twee zijn een dag later vrijgelaten.

Wat er aan het incident voorafging, wordt verder onderzocht.