Aggregator

Onderzoek naar opgestapte wethouders Lelystad: patroon van denigrerend gedrag

2 hours 7 minutes ago

De voormalige wethouders Dennis Grimbergen (VVD) en Annemiek Messelink-Dijkstra (InwonersPartij) van Lelystad maakten zich als wethouders schuldig aan ongewenst en intimiderend gedrag. Dat is de conclusie van twee rapporten van onderzoeksbureau Necker in opdracht van de burgemeester.

De twee stapten tijdens een raadsvergadering in januari op na een urenlang debat over de onrust binnen de gemeentelijke organisatie. De twee dreigden een motie van wantrouwen tegen zich te krijgen en maakten toen zelf hun vertrek bekend.

Dreigende taal en ondermijning

De twee rapporten die nu openbaar gemaakt zijn, beschrijven hoe beide wethouders een patroon van denigrerend gedrag en dreigende taal lieten zien. Ook ondermijnden ze het ambtelijk apparaat.

Zo liet Messelink-Dijkstra zich vaak negatief uit over ambtenaren en directieleden. "Niemand kan hier iets" en "lk ben de enige deskundige", citeren de onderzoekers haar. Bij inhoudelijke onenigheid zou ze vaak de zin "ik ben de baas" hebben gebruikt om aan te geven dat iets op haar manier moest gebeuren.

"Gesprekspartners geven aan dat wethouder Messelink-Dijkstra niet openstaat voor ambtelijk advies en wil dat ambtenaren gewoon uitvoeren wat zij wil", schrijven de onderzoekers. Ze concluderen dat dit bijdroeg aan een werkcultuur waar weinig ruimte voor tegenspraak was.

Ook Grimbergen liet zich laatdunkend en beledigend uit over ambtenaren en de directie. "Het zijn allemaal randdebielen", zou hij bijvoorbeeld over de directie hebben gezegd. "Hij functioneert niet, ze moet hem eruit flikkeren", zei hij over een ambtenaar.

Ook zijn collega-wethouder Kruis moest het ontgelden: die was volgens hem "seniel".

Wederhoor

De onderzoekers nodigden de beide wethouders ook uit om te reageren op de beschuldigingen. Hun reactie is integraal opgenomen in het rapport.

Beide wethouders zeggen zich niet te kunnen vinden in de conclusies. Grimbergen ontkent bijna elke uitspraak of opmerking te hebben gedaan. Messelink-Dijkstra vindt het rapport gebaseerd op subjectieve belevingen en stelt dat er daardoor geen waarheidsvinding is gedaan.

Onrust

De onrust binnen de gemeente ontstond toen een meerderheid van het college van burgemeester en wethouders voor een onderzoek naar het functioneren van de ambtenaren had gestemd.

De leidinggevende ambtenaren zouden hun werk niet goed doen. Ze werden ervan beschuldigd beleid tegen te werken en te weigeren opdrachten uit te voeren. Dat zou tot vertragingen bij jeugdhulp en woningbouw leiden.

De burgemeester en een van de vier wethouders, wethouder Kruis, stonden niet achter het besluit tot onderzoek. De ambtenaren spraken op hun beurt hun onvrede uit over de verstoorde werksfeer door de wethouders.

Dat deze kwestie speelde, kwam in de openbaarheid doordat er interne documenten werden gelekt naar Omroep Flevoland.

De burgemeester gaf in december de opdracht voor de twee integriteitsonderzoeken tegen de wethouders. De gemeenteraad kreeg de uitkomsten hiervan op 19 mei te lezen en besloot gisteravond de rapporten openbaar te maken.

Pindakaasvloer terug in Rotterdam als eerbetoon aan bedenker Wim T. Schippers

2 hours 20 minutes ago

De pindakaasvloer van Wim T. Schippers keert volgende maand terug in museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. De vloer wordt weer opgebouwd als eerbetoon aan de bedenker, die vorige week op 83-jarige leeftijd overleed. "Als er een manier is om hem te eren, dan is dit denk ik de mooiste manier", zegt woordvoerder René Timmermans tegen Rijnmond.

Kunst was volgens Schippers net zo onzinnig als het leven zelf. Het hoeft nergens op te slaan, maar is wel de moeite waard. Zijn pindakaaskunstwerk was in 1969 voor het eerst te zien in een galerie en werd in 2010 aangekocht door het museum in Rotterdam. De pindakaas wordt 'gemetseld' binnen een raamwerk van een zelf te bepalen formaat, met een laag pindakaas van een merk naar keuze.

"Wij gaan Wim T. enorm missen om zijn eigenzinnigheid, veelzijdigheid, humor en relativeringsvermogen", zegt Sandra Kisters, waarnemend directeur van het museum. "Kunst was voor hem een middel om mensen aan het denken te zetten, maar nooit op een te serieuze of zwaarmoedige manier."

Voor de pindakaasvloer uit 2010 waren honderden kilo's van het broodbeleg nodig. Volgende maand komt er geen exacte replica van het exemplaar. "Gezien het idee achter zijn werk, om iets elke keer op een andere manier te laten zien, is het onlogisch om precies hetzelfde werk neer te zetten", aldus Timmermans.

Pindakaas zonder stukjes

Wanneer de vloer af moet zijn en hoelang de vloer dit keer blijft liggen, is nog onbekend. "We zijn nog veel aan het bespreken", aldus de woordvoerder. Zeker is dat er pindakaas gebruikt wordt zonder stukjes en dat de vloer in elke vorm mag worden gelegd. "Er zijn eerder gesprekken met Wim geweest en dat kwam daarin naar voren."

Schippers was bij het grote publiek bekend als de stem van Ernie, Graaf Tel en Kermit de Kikker in Sesamstraat. Hij was naast stemacteur en kunstenaar ook programmamaker en presentator.

Raadsleden bedreigd om noodopvang Wijk bij Duurstede, burgemeester bezorgd

2 hours 36 minutes ago

Meerdere raadsleden in Wijk bij Duurstede zijn bedreigd vanwege hun rol bij de besluitvorming over een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers. Eerder werden al vernielingen gepleegd bij het gemeentehuis. Burgemeester Doornenbal maakt zich zorgen, vertelt ze bij RTV Utrecht.

Online zou een lijst met adressen van raadsleden rondgaan. "Het is heel naar als mensen hun publieke taak niet veilig uit kunnen voeren", zegt de burgemeester. Ze wil niet zeggen of ze zelf bedreigingen heeft ontvangen. "Dat doet er niet toe. Zolderkamerhelden spugen van alles uit. We moeten een streep trekken: tot hier en niet verder."

Op straat aangesproken

Volgens raadslid Freddy Scherpenzeel voelen sommige collega's zich niet meer prettig. "Raadsleden lopen hier natuurlijk rond binnen de gemeente en worden dan daarop aangesproken, op een best intimiderende en soms bedreigende manier."

Scherpenzeel: "Dit is gewoon een bizarre grens over. Dit zijn raadsleden die door inwoners zijn gekozen en zij worden bedreigd om het standpunt dat zij hebben. Dat kan gewoon niet." Een ander raadslid wil anoniem blijven maar zegt tegen de omroep over collega's: "Ze worden nageroepen als ze in hun vrije tijd over straat lopen. Dat maakt het eng."

Vernielingen

In de gemeente met ruim 23.000 inwoners is het onrustig sinds de noodopvang werd aangekondigd. Afgelopen vrijdag liep een demonstratie zwaar uit de hand. De ruiten van het gemeentehuis werden vernield en de politie werd bekogeld met stenen en zwaar vuurwerk. Dat was de tweede keer: op 5 juni werd het gemeentehuis in het Utrechtse stadje ook al vernield.

Doornenbal: "Dit heeft niets met demonstreren te maken, maar met rellen. Omwonenden hadden het gevoel alsof ze in een oorlogsgebied woonden. Ik hoop dat de daders zich realiseren dat ze mensen echt bang maken in hun eigen huis."

De gemeente heeft de beveiliging rond het gemeentehuis opgeschroefd. Ook ligt volgens Doornenbal een uitgebreid veiligheidsplan klaar voor de komst van de opvanglocatie. De burgemeester zegt dat ze veel steun heeft ontvangen van onder meer collega-burgemeesters en vanuit Den Haag.

Omgaan met nieuws op sociale media: 'Haal niet alles uit één bron'

3 hours 28 minutes ago

Steeds vaker gebruiken mensen sociale media als bron voor nieuws, bleek vandaag opnieuw uit een rapport van het Commissariaat voor de Media. Acht jaar geleden waren sociale media voor 20 procent van de 18- tot 34-jarigen de voornaamste nieuwsbron. Inmiddels geldt dat voor 33 procent van hen.

"Jongeren vertrouwen erop dat het nieuws naar hen toekomt in plaats van dat zij zelf op zoek gaan", zegt Sanne Kruikemeier. Zij is hoogleraar Digitale Media en Samenleving aan de Wageningen Universiteit. "Ze consumeren nieuws tussen het scrollen door en gaan minder gericht op zoek."

Uit het onderzoek van het commissariaat blijkt dat nieuwsconsumenten traditionele media vertrouwen, ook mensen die nieuws volgen via sociale media. "Ook zij kennen traditionele merken en vertrouwen die eerder dan nieuws van sociale media. In Nederland combineren we vaak nieuws: naast informatie van sociale media gebruiken we bijvoorbeeld ook nieuwsapps", zegt Kruikemeier. Bovendien zijn alle traditionele media ook te vinden op sociale platforms.

Bekende nieuwsinfluencer

Volgens de hoogleraar zijn traditionele media meestal genuanceerder dan zogeheten nieuwsinfluencers. De mensen die in het onderzoek van het commissariaat werden ondervraagd, noemden bij influencers het vaakst de naam van Cestmocro. Dat is een Nederlandstalig Instagramaccount met 1,2 miljoen volgers dat nieuws van traditionele media verder verspreidt.

Kruikemeier: "Cestmocro bereikt veel mensen en biedt content aan op een manier die past bij jongeren." Patricia van Rijswijk, specialist nieuwswijsheid bij Beeld & Geluid, beaamt dat. "Hun berichtgeving is behapbaar en overzichtelijk, dat doen ze goed."

Stelling nemen

Beide deskundigen zien ook dat bijvoorbeeld Cestmocro meer nadruk legt op bepaalde onderwerpen, anders dan de traditionele journalistiek. "Als het bijvoorbeeld gaat over Gaza en Israël nemen zij heel duidelijk stelling. Dat is niet erg, maar je moet het wel herkennen", stelt Van Rijswijk. "Al zie ik dat Cestmocro vroeger meer op de emotie inspeelde dan nu."

Volgens de deskundigen hoeft opiniërend nieuws geen probleem te zijn, kranten hebben immers ook opiniestukken. "Er gebeurt veel in de wereld, jongeren zijn naar meningen op zoek. Opinie geeft ook betekenis aan het nieuws", vindt Kruikemeier. "Maar het zou goed zijn als Cestmocro daar transparant over is." Van Rijswijk: "Zorg dat duidelijk is dat iets opinie is. In een krant zie je wanneer iets een ingezonden brief of column is."

Journalistieke normen

Ook pagina's van veel nieuwsinfluencers zijn niet transparant. Het is van Cestmocro niet bekend wie het runt. "Wat zijn journalistieke normen van platforms en wie betaalt? Sommige platforms hebben geen redactiestatuut", stelt Kruikemeier.

"Het NOS Journaal van 20.00 uur heeft een gezicht, correspondenten ook. En er is voor traditionele media een ombudspersoon. Dat maakt dat mensen traditionele bronnen meer vertrouwen", zegt Van Rijswijk.

Kruikemeier roept gebruikers op om zelf de informatie te checken als ze het niet vertrouwen. "Haal niet alles uit één bron. Kijk rond en verbreed jezelf. Dat is het fijne aan het internet: waar je meer over wilt weten, kun je opzoeken." Dat gebeurt ook, zegt ze. "Veel mensen hebben een gezond wantrouwen bij informatie van sociale media."

Informatie of bangmakerij?

Van Rijswijk traint scholen en bedrijven in hoe zij moeten omgaan met de digitale wereld. "We leren scholen, maar ook docenten, beleidsmakers of andere professionals hoe je betrouwbaar nieuws kunt herkennen en hoe je onbetrouwbaar nieuws, bedoeld om te beïnvloeden, van je af kunt laten glijden."

"Wanneer je in je onderbuik een heftige emotie voelt bij nieuws, dan kun je jezelf afvragen wat de bedoeling is van het bericht", legt Van Rijswijk uit. "Is het bedoeld om te informeren, is het bangmakerij of bedoeld om haat te zaaien? Wees je ervan bewust dat er verschillende manieren voorbijkomen van hoe nieuws wordt gebracht. Op sociale media gaan ook berichten rond die sterk het wij-zij-denken aanwakkeren, online polarisatie. Dat is een rode vlag."

Vier Nederlandse militairen gewond door botsing in Duitsland

3 hours 44 minutes ago

Tijdens een militaire oefening in Duitsland zijn vier Nederlandse militairen gewond geraakt. Ze zaten in twee militaire voertuigen die op elkaar botsten. De oorzaak van het ongeluk wordt door de Koninklijke Marechaussee onderzocht.

Het viertal verkeert niet in levensgevaar. De militairen zijn ter plekke behandeld en daarna naar een ziekenhuis gebracht. Er zijn geen verdere details over hun verwondingen bekendgemaakt.

Boxer rijdt tegen Fennek

Het ongeluk gebeurde in de omgeving van de plaats Munster, ten zuiden van Hamburg. Een Boxer-pantservoertuig kwam in botsing met een Fennek-verkenningsvoertuig. Het ene voertuig weegt enkele tientallen tonnen, het andere zo'n 10 ton.

De aanrijding gebeurde tijdens oefening 'Fighter Lion'. Deze operatie is een samenwerking tussen de Duitse en Nederlandse strijdkrachten. Aan de oefening doen zo'n 7000 militairen van de Koninklijke Landmacht mee. Daarmee is het de grootste trainingsmissie van dit jaar. De oefening duurt nog tot en met begin juli.

Het komt geregeld voor dat militairen op oefening gewond raken of zelfs overlijden. Zo kwam in oktober vorig jaar een 28-jarige korporaal om het leven door een ongeluk in Duitsland.

Vier jaar cel voor Zweed die zijn vrouw dwong tot seks met tientallen mannen

4 hours 30 minutes ago

Een 61-jarige man uit Zweden is veroordeeld tot vier jaar en vijf maanden celstraf omdat hij zijn vrouw dwong tot (online) prostitutie. Hij werd veroordeeld voor onder meer poging tot verkrachting, mishandeling en bedreigingen. Ook moet hij een schadevergoeding van 200.000 kronen (omgerekend ruim 18.000 euro) betalen, meldt de Zweedse omroep SVT.

De rechtbank acht bewezen dat de man zijn echtgenote onder druk zette door te dreigen met geweld en haar in de gaten hield met beveiligingscamera's. De twee woonden in een afgelegen gebied in het oosten van Zweden.

De Zweedse autoriteiten hebben 120 mannen geïdentificeerd die de man zouden hebben betaald in ruil voor seks met zijn vrouw. Bij 29 mannen zag het OM voldoende bewijs om tot vervolging over te gaan, 28 van hen werden daadwerkelijk veroordeeld. Twee kregen een gevangenisstraf van een paar maanden, de rest kreeg een boete of een voorwaardelijke straf.

'Meedogenloze uitbuiting'

De SVT meldt dat de man alle beschuldigingen tegenspreekt. Hij wilde zijn vrouw naar eigen zeggen alleen maar helpen haar langgekoesterde droom van een leven als luxeprostituee te verwezenlijken.

De rechter zag echter voldoende bewijs dat de man degene was die het initiatief nam en dat hij ook degene was die alles beheerde. De rechter spreekt over "meedogenloze uitbuiting".

Niet in alle gevallen kon worden vastgesteld dat het ging om onvrijwillige seks. Dat bleek onvoldoende uit de chatgesprekken in het dossier. Ook dat de vrouw niet zelf in staat is geweest om over de gebeurtenissen te vertellen, speelt hierin mee, zei de rechter.

Waarom de vrouw niet kon getuigen, is niet bekendgemaakt. Volgens de rechter is geprobeerd zoveel mogelijk openheid te geven in de zaak, maar moest ook de identiteit van de vrouw worden beschermd.

Pelicot

De man begon volgens de openbaar aanklager in 2022 met het dwingen van zijn vrouw om seks te hebben in ruil voor geld. Dat stopte toen zij aangifte tegen hem deed in oktober vorig jaar.

Het betalen voor seksuele handelingen, ook online, is strafbaar in Zweden. Zelf seks aanbieden tegen betaling is niet strafbaar.

De zaak kon op veel belangstelling rekenen en werd ook wel vergeleken met de zaak Pelicot in Frankrijk. Gisèle Pelicot werd negen jaar lang gedrogeerd en verkracht door haar echtgenoot en tientallen andere mannen. De Zweedse man gaf zijn vrouw ook drugs, maar anders dan Pelicot kreeg zij het misbruik wel mee.

Premier Aruba kondigt vertrek aan, maar houdt regie over opvolging

4 hours 40 minutes ago

De Arubaanse premier Mike Eman stapt per 1 januari 2027 op. De aankondiging kwam onverwacht en zorgde direct voor politieke beroering op het eiland. Zelfs coalitiepartner Futuro liet weten niet vooraf op de hoogte te zijn geweest van het besluit.

De 64-jarige Eman maakte bekend dat hij in september eerst het leiderschap van zijn partij, de Arubaanse Volkspartij (AVP), overdraagt aan een nieuwe generatie. Enkele maanden later wil hij ook zijn functie als premier neerleggen. Daarmee komt een einde aan een periode waarin hij de AVP 25 jaar leidde en in drie verschillende kabinetten minister-president was.

Zelf noemt hij zijn vertrek een zorgvuldig voorbereide generatiewissel. In een toespraak zei hij gisteravond dat leiderschap ook betekent dat op tijd ruimte wordt gemaakt voor nieuwe bestuurders. De komende maanden wil hij nog sociale hervormingen afronden.

Hoe onverwacht de aankondiging was, bleek uit de reactie van vicepremier en coalitiegenoot Gerlien Croes van Futuro. Zij verklaarde dat haar partij verrast was en eerst meer informatie wil voordat inhoudelijk wordt gereageerd.

Ook binnen de AVP lijkt de mededeling niet breed te zijn voorbereid. Volgens Emans woordvoerder koos de premier er bewust voor zijn besluit pas op het laatste moment bekend te maken, omdat hij vreesde dat partijgenoten hem anders op andere gedachten zouden proberen te brengen.

Meer dan alleen een afscheid

Volgens politieke analisten speelt er meer dan alleen een geplande generatiewissel. Eman sprak zich eerder al publiekelijk uit voor minister Wendrick Cicilia als zijn gewenste opvolger als partijleider. Die keuze moet formeel worden bekrachtigd tijdens een partijcongres in september, maar zijn voorkeur is binnen de AVP bekend.

Door zelf het moment van zijn vertrek te bepalen én openlijk een voorkeurskandidaat naar voren te schuiven, lijkt Eman de regie over de machtswisseling stevig in handen te willen houden.

De analisten wijzen daarnaast op spanningen binnen de AVP. Sommigen denken ook dat de gezondheid van Emans vrouw een rol heeft gespeeld bij zijn beslissing.

Opvolging

Volgens de woordvoerder van Eman zal de AVP in september eerst een nieuwe partijleider kiezen. Pas daarna wordt besloten wie de partij naar verwachting ook als premier zal voordragen. Daarbij benadrukte hij dat het premierschap volgens Eman bij de AVP moet blijven, als grootste coalitiepartij.

De politieke verhoudingen kunnen daardoor de komende maanden verder in beweging komen. Ook oppositiepartij MEP reageerde op de ontwikkelingen en volgt de situatie nauwlettend. Daarbij speelt mee dat MEP bij de laatste verkiezingen slechts zo'n 300 stemmen minder behaalde dan de AVP.

Mocht de machtsbalans binnen de coalitie verschuiven of de relatie tussen AVP en Futuro onder druk komen te staan, dan kan de nieuwe situatie de deur openen voor nieuwe politieke verkenningen en toenadering tussen MEP en Futuro.

Trump spreekt Zelensky en hint op hervatting sancties tegen Russische olie

5 hours 15 minutes ago

De VS gaat mogelijk de handel in Russische olie weer aan banden leggen. "We zijn in een positie om dat snel te kunnen doen", zei de Amerikaanse president Trump tegen journalisten op de G7-top in Frankrijk. Hij had kort daarvoor een "heel goed" gesprek gehad met zijn Oekraïense ambtgenoot Zelensky.

Amerikaanse bedrijven mogen inmiddels drie maanden weer Russische olie kopen van tankers op zee, tot grote onvrede van Oekraïne en diens Europese bondgenoten. Kort na de start van de Amerikaanse oorlog tegen Iran had Trump sancties tegen Rusland opgeschort. Die stap nam hij om de impact van de door hem veroorzaakte wereldwijde energiecrisis te dempen.

Trump beweerde dat de Straat van Hormuz vanaf vrijdag weer volledig wordt geopend. "De olie stroomt weer", verwees hij naar het voorlopige akkoord tussen Washington en Iran. Trump hintte op hervatting van de Amerikaanse sancties tegen Russische olie, maar deed geen concrete belofte.

VS richt aandacht weer op Oekraïne

De oorlog in Oekraïne beëindigen lijkt inmiddels weer een belangrijk punt op Trumps buitenlandagenda. Hij riep de Russische president opnieuw op een deal te sluiten. Trump zei ook dat hij er alles aan zal doen om dit voor elkaar te krijgen. De VS speelt een sleutelrol als bemiddelaar, maar heeft regelmatig openlijk de kant van Poetin gekozen in het conflict en NAVO-bondgenoten geschoffeerd.

Zelensky plaatste foto's van zijn ontmoeting met de Amerikaanse president op sociale media. De Oekraïense leider liet hem foto's zien van de verwoesting die een Russische aanval twee dagen geleden heeft aangericht aan een kloostercomplex in Kyiv. Dat meldt krant The Kyiv Independent op basis van twee anonieme bronnen. Trump leek aangedaan door deze beelden, zegt een van deze functionarissen.

Nieuwe sancties tegen Rusland

Trump en Zelensky spraken samen ook met de leiders van Japan, Italië, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Canada en de Europese Commissie. De Canadese premier Carney en Britse premier Starmer kondigden extra sancties aan tegen schepen uit Ruslands zogenoemde schaduwvloot.

De Oekraïense leider zei dat er afspraken zijn gemaakt over extra luchtafweer tegen Russische aanvallen. Hij heeft gelobbyd bij Trump voor vergunningen om Amerikaanse luchtafweersystemen en -raketten te laten maken door Europese partners, maar het is onduidelijk wat dat heeft opgeleverd.

Optimisme over kans op gesprekken

De Duitse buitenlandminister Wadephul toonde zich optimistisch over de kans op vredesonderhandelingen met Rusland. "Er is nu een kans, denk ik, om deze zomer met gesprekken te beginnen", zei hij tegen Duitse media.

Volgens hem heeft Oekraïne noch Rusland een duidelijk overwicht in de oorlog. "Hij is nu mogelijk op een punt waarop hij het serieus overweegt", zei hij over de Russische president Poetin.

Kremlin: Amerikanen komen

Amerikaanse onderhandelaars komen binnenkort naar Rusland, zo hebben Trump en Poetin afgesproken volgens het Kremlin. Eerst moet het voorlopige akkoord tussen de VS en Iran nog worden ondertekend.

"Dat staat gepland voor het einde van deze week in Zwitserland. Daarna gaan we waarschijnlijk praten over hun vlucht naar Moskou", zei een woordvoerder van het Kremlin vandaag in Russische staatsmedia.

Poetin belde zondag met Trump om hem te feliciteren met zijn tachtigste verjaardag. Het Kremlin stelt dat de Amerikaanse president heeft toegezegd druk uit te oefenen op Kyiv en zijn Europese bondgenoten om tot een deal te komen.

Temper is toch een uitzendbureau, oordeelt gerechtshof

5 hours 33 minutes ago

Werkplatform Temper is toch een uitzendbureau, heeft het gerechtshof in Amsterdam in hoger beroep besloten. Daarmee krijgen vakbonden FNV en CNV alsnog gelijk. Zij vinden dat er sprake is van schijnzelfstandigheid en spanden daarom een rechtszaak aan tegen het platform. Die verloren ze in eerste instantie.

Op Temper kunnen mensen zich inschrijven voor klussen in bijvoorbeeld de horeca. Eerder oordeelde de rechtbank dat de mensen die via het platform klussen aannemen wel zelfstandig aan het werk zijn en niet werken als uitzendkrachten. De vakbonden zijn blij dat het gerechtshof dat nu anders ziet. "Het is een prachtige overwinning voor de werknemers die ten onrechte als zzp'er zijn ingezet."

De mogelijke gevolgen voor Temper zijn dat er loonvorderingen kunnen volgen, zoals vakantiebijslag en -dagen. Die hebben de werkkrachten als zzp'er niet gekregen.

Temper had deze uitspraak niet verwacht. "We zijn zeer verrast en zijn het er fundamenteel mee oneens: het hof gaat totaal voorbij aan de diversiteit, vrijheid en het ondernemerschap van de tienduizenden mensen die via Temper flexibel wat bijverdienen." Het bedrijf onderzoekt of het in cassatie gaat bij de Hoge Raad.

Gedeeld gezag

Deze zaak doet denken aan die tegen een ander online platform: Helpling. Daar konden mensen zich als schoonmaker laten inhuren. Ook in die zaak werd geoordeeld dat er sprake was van uitzendkrachten en geen zelfstandigen. Inmiddels is Helpling failliet.

Gekeken naar die zaak verbaast het universitair docent arbeidsrecht Niels van der Neut niet dat het gerechtshof Temper nu ook als uitzendbureau ziet. "Net als bij Helpling zie je hier dat er sprake is van gedeeld gezag", legt hij uit. "Temper beheert de contractuele verhoudingen en betalingen en als je kijkt naar de inlenende partij, bijvoorbeeld een horecabedrijf, dan doen de werkenden daar geen specialistisch werk. Ze zijn onderdeel van de kernactiviteiten. Bovendien lopen de werkenden niet of nauwelijks ondernemersrisico en ontvangen ze een laag uurtarief."

Volgens Van der Neut komt dat gezag overeen met hoe een uitzendbureau opereert. Daarom kon het hof in deze zaak ook niet anders beslissen.

Hij verwacht wel dat Temper naar de Hoge Raad stapt. De uitspraak is namelijk "niet uitvoerbaar bij voorraad" verklaard. "Dat betekent dat als Temper in cassatie gaat, we moeten wachten op de Hoge Raad voordat het bedrijf de uitspraak moet uitvoeren."

Weerapps in deel Gelderland zijn de kluts kwijt door hoge bomen bij radar

6 hours 5 minutes ago

Even snel in de weerapp kijken of het gaat regenen, is voor bewoners in een deel van Gelderland niet altijd even zinvol. Een rij bomen verstoort namelijk de weerradar in Herwijnen. "We wisten niet dat die bomen zo hard zouden groeien", zegt onderzoeker Hidde Leijnse van het KNMI tegen Omroep Gelderland.

In Nederland staan twee neerslagradars: in Herwijnen (Gelderland) en in Den Helder (Noord-Holland). De neerslagradars van het KNMI worden gebruikt voor de weersverwachting in apps als Buienradar. Maar de hoge populieren blijken invloed te hebben op de neerslagvoorspellingen in een deel van de provincie Gelderland: er valt veel meer of juist minder regen dan de radar aangeeft.

De bomen blokkeren de pulsen die worden uitgezonden door de radar. Daardoor kan de radar in dat gebied niet goed meten. Het gaat om een strook vanuit Herwijnen richting Duitsland, die tussen Arnhem en Nijmegen en over Doetinchem loopt.

Het gaat om dit gebied:

Edwin Rijkaart, een van de oprichters van Buienrader, dacht in eerste instantie dat de afwijking misschien zou komen door verkeerd geplaatste windmolens. "Maar het bleek iets simpels te zijn, namelijk een rij populieren."

Volgens Rijkaart is dat vooral merkbaar in de zomer, als er blaadjes aan de populieren zitten. "En dat terwijl de data van de radar in de zomer extra belangrijk zijn voor de veiligheid. In de zomer is de luchtvochtigheid hoger waardoor de kans op extreem weer groter is."

Niet gesnoeid

De gemeente West Betuwe is eigenaar van de populieren en kreeg eind vorig jaar een verzoek van het KNMI om de bomen te snoeien. De gemeente geeft aan dat dit tot op heden nog niet gebeurd is. "We nemen dit soort verzoeken zorgvuldig in behandeling", laat een woordvoerder weten. De gemeente wacht naar eigen zeggen nog op een onderbouwde rapportage vanuit het KNMI. "Zonder deze onderbouwing nemen we geen maatregelen, zeker niet omdat het gaat om gezonde bomen", aldus de gemeente.

Rijkaart baalt dat het probleem nog niet is opgelost. "Meten is weten. Als je niet goed kunt meten, krijg je per definitie een verkeerd resultaat." Het KNMI krijgt ook data van radars uit België en Duitsland. Hierdoor krijgt ze van het gebied ten oosten van Arnhem toch een beeld. "Daardoor kunnen we dit gat redelijk goed opvullen", zegt onderzoeker Leijnse van het KNMI.

Rijkaart van Buienradar is het daar niet volledig mee eens. "Die radars staan veel verder weg. Om de neerslag in een regio in kaart te brengen, wil je je meetinstrument zo dicht mogelijk bij dat gebied hebben staan."

Van De Bilt naar Herwijnen

De neerslagradar van het KNMI in Herwijnen werd in 2016 in gebruik genomen en is de vervanger voor die in De Bilt. Dat station kreeg steeds meer last van verstoring door hoogbouw in en rond Utrecht.

Het KNMI koos voor Herwijnen als nieuwe locatie omdat de plek een veel vrijere horizon zou hebben. De data van de radar in Herwijnen worden ook gebruikt voor het Early Warning Centre (EWC), het nationale waarschuwingsadviescentrum. Door klimaatverandering komt extreem weer steeds vaker voor. Het KNMI heeft de wettelijke taak om te waarschuwen voor gevaarlijk weer, vooral als grote gevolgen verwacht worden.

Gestolen bromfiets van Italiaan na ruim 40 jaar terug: 'Rijdt nog als vanouds'

6 hours 19 minutes ago

Een bromfiets die in 1984 werd gestolen van een 17-jarige Italiaan, is na ruim 41 jaar door de politie teruggevonden. "Na al die jaren dacht ik dat hij er vreselijk aan toe was," zegt de nu 58-jarige eigenaar Antonio Smiglio tegen de krant La Stampa, "maar hij rijdt nog steeds als vanouds".

De Garelli VIP 50 werd in december van 1984 gestolen in de gemeente Vado Ligure, in het noordwesten van Italië. Smiglio had het voertuig vastgemaakt met een kettingslot toen hij naar een voetbaltraining ging. Bij terugkomst was de bromfiets verdwenen.

'Dagenlang gehuild'

"Ik weet nog dat ik dagenlang heb gehuild, ik was wanhopig, vooral omdat ik al mijn spaargeld erin had gestoken", vertelt Smiglio aan de krant. "En mijn moeder was ook bijgesprongen."

De politie vond het voertuig bij een controle. Ze zagen een man op een bromfiets zonder nummerplaat rijden in de staten van Volpiano, een gemeente op zo'n 120 kilometer ten noorden van de plek waar de diefstal was.

Omdat een kenteken sinds 2006 voor bromfietsen verplicht is, werd de man die erop reed aangehouden. De 64-jarige bleek een bekende van de politie en kon niet vertellen hoe hij aan de brommer kwam.

Nostalgisch

Dankzij het chassisnummer kon de politie Smiglio uiteindelijk traceren. Die woonde inmiddels al jarenlang in Saluzzo, op zo'n 2 uur rijden van Vado Ligure. Aanvankelijk kon hij zich de Garelli niet meer herinneren, zegt hij. "Maar al snel kwam het nostalgische gevoel weer terug en de herinnering aan de dag van de diefstal."

De brommer is er behalve wat lakschade goed aan toe. Smiglio laat hem nakijken en wil er dan zelf weer op rijden als hij naar de kust gaat. "Ik ben de politie dankbaar dat ik een stukje van mijn jeugd opnieuw mag beleven."

Russisch fregat vuurt in Kanaal waarschuwingsschoten af voor Engels jacht

6 hours 30 minutes ago

Een Russisch oorlogsschip heeft in de buurt van een Engels jacht in het Kanaal waarschuwingsschoten afgevuurd. Het jacht was volgens de Russen te dicht bij hun schip gekomen.

De schoten werden rond het middaguur afgevuurd door matrozen van het fregat Admiraal Grigorovitsj, ruim 30 kilometer ten zuiden van het Isle of Wight, buiten de Britse territoriale wateren. Het Russische schip voer tussen het Engelse eiland en Normandië.

De BBC meldt dat een klein jacht in mistige omstandigheden naar het oorlogsschip was afgedreven. De schoten werden afgevuurd op een kleine 500 meter van het jacht, hebben de opvarenden laten weten aan de Britse autoriteiten.

Volgens het Britse ministerie van Defensie hielden twee schepen, waaronder het marineschip HMS Mersey, het Russische schip op dat moment in de gaten. De Britten doen onderzoek naar het voorval.

'Alle navigatieregels gevolgd'

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat het fregat verschillende pogingen heeft gedaan om contact te maken met de opvarenden van het jacht, onder meer via de scheepsradio, maar dat er geen antwoord kwam. Pas na de waarschuwingsschoten draaide het jacht om en voer het weg.

Er zouden geen gewonden zijn en het jacht is niet beschadigd. Volgens de Russen zijn alle internationale navigatieregels gevolgd en heeft de bemanning van het fregat alles gedaan om een incident te voorkomen.

Tanker van schaduwvloot geënterd

Twee dagen geleden gingen in het Kanaal gewapende Britse militairen aan boord van een olietanker waarvan wordt aangenomen dat die deel uitmaakt van de Russische schaduwvloot. Deskundigen zeggen dat de aanwezigheid van Russische oorlogsschepen in het Kanaal bedoeld is om dergelijke acties af te schrikken.

Rusland gebruikt schepen van de schaduwvloot om de sancties te omzeilen die zijn opgelegd door westerse bondgenoten van Oekraïne. De tanker, die voer onder de vlag van Kameroen, is naar het zuiden van Engeland gebracht en de kapitein, een Indiër, zit vast.

Het was de eerste keer dat het Verenigd Koninkrijk een tanker van de Russische schaduwvloot enterde. Volgens Britse bronnen bestaat die vloot uit meer dan 700 schepen die varen onder de vlag van verschillende landen.

Onderzoek middeleeuws slagveld moet raadsels over Slag bij Ane ophelderen

6 hours 48 minutes ago

Een stuk land bij Holthone in Overijssel is deze week het decor van een militair tentenkamp. Op de veldbedden slapen alleen geen soldaten, maar archeologen en veteranen. Zij doen voor het eerst wetenschappelijk onderzoek naar de Slag bij Ane, een bloedige strijd die in 1227 werd uitgevochten tussen het leger van de bisschop van Utrecht en Drentse boeren.

Tegen alle verwachtingen in wonnen de Drenten. Veel details over de veldslag zijn onbekend, zoals waar deze precies begonnen is. Wel vonden hobby-archeologen de afgelopen jaren objecten in de omgeving van Holthone die erop duiden dat daar gevochten is.

In de regio leeft het verhaal nog steeds, zegt Jos Stöver, erfgoedspecialist bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). "Er is ook een monument voor opgericht. Het sentiment is: 'wij wonnen tegen de hoge heren uit Utrecht'."

Volgend jaar is de slag precies 800 jaar geleden. Samen met de Stichting Overstichtse Oorlogen vond de RCE dat een mooie aanleiding om het slagveld systematisch te analyseren. Nooit eerder werd in Nederland een middeleeuws slagveld onderzocht.

De Slag bij Ane

De aanleiding voor de slag was een conflict over belastingen en bestuurlijke macht. De Drentse boeren wilden meer vrijheden, terwijl bisschop Otto II van Utrecht zijn gezag wilde handhaven. Een leger onder leiding van Rudolf van Coevorden versloeg uiteindelijk het ridderleger van de bisschop. Dat was onverwacht, omdat het ridderleger groter was en bovendien professioneler ingericht.

De sleutel tot overwinning was het landschap, zegt historicus Bert Finke. "Het veld zag er groen uit, maar daaronder zat een drassige ondergrond. Daar zakten de zwaarbewapende ridders met hun paarden doorheen."

Vervolgens was het voor de lichtbewapende Drenten makkelijk om korte metten te maken met hun tegenstanders. "Die zijn compleet afgemaakt", aldus Finke.

Ane ligt, net als Holthone, in het huidige Overijssel tussen Hardenberg en Coevorden. Rondom de plek waar 800 jaar geleden een bloedbad plaatsvond in moerassig landschap, hangt nu een gemoedelijke sfeer. Er lopen zo'n vijftien oud-militairen rond, af en toe klinkt een piep die erop duidt dat een metaaldetector een signaal heeft opgepikt.

Ze zijn in Holthone terechtgekomen via Stichting Recovery on the Battlefield (ROTB). ROTB biedt een ondersteuningsprogramma voor veteranen die worstelen met PTSS en/of een fysieke beperking, schreef RTV Oost eerder.

"Slagveldarcheologie is belangrijk, omdat het voor veteranen herkenbaar terrein is", zegt voorzitter Corstiaan de Haan.

De aanwezige veteranen komen uit verschillende generaties en hebben in verschillende landen gediend. "Ze delen ervaringen met elkaar terwijl ze bezig zijn", zegt De Haan. "Een gesprek ontstaat zo makkelijker dan in een formele setting."

De tenten verderop zijn aangeleverd door de Landmacht. "Daar komen de meeste getraumatiseerde veteranen vandaan", weet De Haan. Zelf heeft hij gediend in Bosnië.

Het was voor sommige deelnemers van ROTB slikken toen ze de legertent voor het eerst zagen, zegt hij. "Het is toch een confrontatie met militair zijn. Maar nu iedereen gesetteld is, vinden ze de bivak ook grappig. Iedereen hangt er een beetje omheen en zo krijgen ze er ook weer een positievere associatie mee."

Pommel

Behalve veteranen en professionele archeologen zijn ook vrijwilligers betrokken, zoals Jurrien Toenhake. Voor hem is dit een bijzondere zoektocht. 36 jaar geleden vond hij, niet al te ver van het huidige zoekgebied vandaan, een bijzonder object in de grond met een metaaldetector.

Hij dacht er niet veel van maar hield het toch bij zich. Twee jaar geleden besloot hij zijn hobby weer op te pakken en ging een nieuwe metaaldetector kopen in Lutten. Voor de zekerheid nam hij het voorwerp dat hij in 1990 had gevonden mee. De verkoper herkende het direct als een pommel. Dat is het bovenste deel van de greep van een middeleeuws zwaard of dolk.

Nooit eerder werd zo'n vondst gedaan in Nederland, en zelfs wereldwijd is die uniek. De meeste pommels die gevonden zijn, komen namelijk van zwaarden. Dit exemplaar komt van een dolk en dateert uit circa op 1195. Aan het familiewapen te zien, komt het object van een ridderlijke familie. De kans is groot dat de dolk die eraan vastzat is gebruikt bij de Slag bij Ane.

Voor Toenhake is de cirkel rond nu hij opnieuw meezoekt rondom Hothone. De pommel wil hij het liefst in een museum zien pronken.

Munten en moertjes

Inmiddels zijn al heel wat vondsten gedaan. Het gaat dan om munten, stukken aluminium en moertjes of andere kleine ijzerdeeltjes waar de metaaldetector op aansloeg.

De komende tijd worden de voorwerpen onderzocht en gedateerd. Het gros van de gevonden objecten zal waarschijnlijk uit de afgelopen 200 jaar stammen, zegt Stöver van de RCE. De hoop en verwachting is dat bij het graven dieper in de grond ook middeleeuwse spullen tevoorschijn komen.

Drie mannen opgepakt voor gijzeling en zware mishandeling van Spaanse man

7 hours 4 minutes ago

De politie heeft drie mannen aangehouden voor de ontvoering en gijzeling van een man met de Spaanse nationaliteit begin dit jaar. Het slachtoffer werd ook zwaar mishandeld, meldt de politie.

De 37-jarige man werd op 15 februari in Pernis ontvoerd en vervolgens dagenlang vastgehouden en mishandeld. Dat gebeurde in een garagebox in Rotterdam en in een appartement in Utrecht.

Op 24 februari wist de man te ontsnappen en nam hij contact op met de politie. Een ruzie over drugs was vermoedelijk de aanleiding voor de ontvoering, zegt de politie.

Huiszoekingen

Nadat er bij onder meer het tv-programma Opsporing Verzocht aandacht werd besteed aan de zaak, werden de drie verdachten van tussen de 20 en 36 jaar vandaag opgepakt.

Ook deed de politie huiszoekingen in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Pernis. Daarbij is onder meer een vuurwapen gevonden.

Eind februari en begin maart werden in de zaak al twee verdachten aangehouden.

Afspraken tussen de VS en Iran zetten Netanyahu in eigen land onder druk

7 hours 11 minutes ago

"We hebben Israël gered van complete vernietiging", zei premier Netanyahu gisteren in een speech over de oorlog tegen Iran. "Maar de strijd is nog niet voorbij. We moeten sterk en strijdbaar blijven." Daarna volgde een opsomming van overwinningen: over de schade die Israël samen met de Amerikanen heeft aangericht aan het Iraanse kernprogramma en aan de voorraad ballistische raketten en de fabrieken die ze produceren.

De toespraak van Netanyahu kwam een dag nadat bekend was geworden dat Iran en de VS afspraken hebben gemaakt over het beëindigen van de oorlog. Terwijl Netanyahu vooral overwinningen ziet, neemt de kritiek bij zowel zijn coalitiepartners als de oppositie verder toe.

Hij lijkt namelijk aan de zijlijn te hebben gestaan bij de gesprekken tussen Iran en Amerika. De extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid Ben-Gvir is dan ook duidelijk. "De Trump-overeenkomst verplicht ons niet", schrijft hij op X. "Israël is niet ondergeschikt aan de Verenigde Staten en wij zijn een onafhankelijke en soevereine staat!"

Belangrijke oppositieleiders grijpen dit moment aan om te wijzen op het falen van Netanyahu. Naftali Bennett zegt dat de ambtstermijn van de premier "begon met een burgeroorlog, werd voortgezet met het bloedbad van 7 oktober en eindigt met een mislukking tegen Iran".

Bennett is een van de belangrijkste kandidaten om Netanyahu op te volgen bij de verkiezingen dit najaar. Ook andere oppositieleiders uiten kritiek. Zo deelt Yair Lapid, die samen met Bennett meedoet aan de verkiezingen, een video met daarin een opsomming van 'de mislukkingen' van Netanyahu. Oud-legerchef Gadi Eisenkot van de nieuwe partij Yashar noemt de speech van Netanyahu een 'trieste verklaring', omdat de oorlogsdoelen niet zijn behaald.

Atoomprogramma

In de oorlogen met Iran is het belangrijkste doel van Israël altijd om het Iraanse atoomprogramma te vernietigen. Maar er is op dit moment weinig bekend over hoe het verder moet met het nucleaire programma van Iran. Daar onderhandelen Iran en de VS de komende maanden over. In Israëlische media wordt de vraag gesteld wat er met het verrijkte uranium in Iran zal gebeuren.

Daarnaast had Netanyahu als doel gesteld om het ballistische raketprogramma van Iran te vernietigen en wilde hij de Iraanse invloed in de regio terugdringen, waaronder de steun aan bondgenoot Hezbollah in Libanon. Maar het is onduidelijk of er over deze onderwerpen iets is afgesproken.

Bezetting Zuid-Libanon

De afspraken tussen Iran en Amerika zouden wel een staakt-het-vuren in Libanon omvatten. Het Israëlische leger houdt een deel van het zuiden van Libanon bezet in de oorlog tegen Hezbollah. Israël zelf spreekt van 'veiligheidszones'.

Netanyahu is duidelijk over de aanwezigheid van de militairen: die blijven. Sinds de bekendmaking van de Iraans-Amerikaanse overeenkomst hebben er beschietingen plaatsgevonden tussen het Israëlische leger en Hezbollah.

Als de gevechten daar aanhouden, kan dat de plannen van de Amerikaanse president om een deal te sluiten met Iran verstoren. Want de Iraanse machthebbers hebben duidelijk gemaakt dat een deal met Amerika alleen kan worden gesloten als Israël de gevechten in Libanon stopt.

Netanyahu onder druk

De vraag is hoeveel invloed Trump kan uitoefenen op bondgenoot Israël. Netanyahu staat namelijk voor een moeilijke keuze. Israël leunt op Amerikaanse steun. Maar de gevechten in Libanon stoppen en dus luisteren naar Trump kan hem stemmen kosten bij de komende verkiezingen.

In recente peilingen is de Likud-partij van Netanyahu nog steeds de grootste, maar met de huidige coalitie behaalt hij geen meerderheid in het parlement. Ondertussen groeit het anti-Netanyahu-blok in de peilingen.

Door Trump te negeren zet Netanyahu hun bondgenootschap op het spel, maar door te luisteren komt hij steeds verder onder druk te staan in eigen land. De Israëlische premier staat bekend als een politiek overlever. Maar het is de vraag hoe hij zich uit deze spagaat zal manoeuvreren.

NOS op 3 maakte daar gisteren deze video over:

Kabinet komt met ingrijpende stikstofplannen, onder meer zones rond natuurgebieden

7 hours 24 minutes ago

Rond twintig grote natuurgebieden komen zones van 1 kilometer waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Dat staat in het ingrijpende stikstofpakket van het kabinet dat zo goed als af is, melden bronnen aan de NOS. Het gaat onder meer om de Peel in Brabant en de Veluwe in Gelderland.

Een relatief ruime strook van 1 kilometer rond een gebied betekent dat sommige bedrijven in de zone mogelijk veel moeten reduceren, terwijl andere bedrijven buiten schot kunnen blijven. Hoeveel de uitstoot verminderd moet worden, zal per natuurgebied verschillen.

Rond kleinere natuurgebieden komen zones van maximaal 500 meter. Voor boerenbedrijven in deze zones betekent het dat ze moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren om minder stikstof uit te stoten.

Uitstootplafond per sector

Maar het kabinet heeft nog meer bedacht om Nederland na jaren van het stikstofslot te krijgen. Naast de zones zal per sector een uitstootplafond gaan gelden. Voor melkvee (koeien) zal die emissiegrens als eerste worden bepaald, daarna komen andere sectoren.

Wat de grens wordt, is nog niet duidelijk. De komende dagen wordt er op verschillende plekken nog over de invulling van de maatregelen gesproken.

Daarnaast staat in de plannen dat er verschillende normen komen voor de hoeveelheid dieren die gehouden mag worden per hectare grond. De precieze norm staat nog niet vast - ook die gesprekken lopen nog - maar wel is duidelijk dat de regels gaan verschillen per grondsoort.

Veehouders op stikstofgevoeligere zandgrond zullen een strengere norm krijgen dan veehouders op kleigrond. In Noord-Brabant, waar relatief veel intensieve veehouderij is, is veelal zandgrond.

Halve mol

Het kabinet wil verder, volgens ingewijden, de rekenkundige ondergrens verhogen naar een halve mol stikstof per hectare. Projecten (bijvoorbeeld de bouw van woningen of uitbreiding van stallen) die onder de grens blijven, hoeven geen natuurvergunning aan te vragen.

De rekenkundige ondergrens ligt nu nog op 0,005 mol (ongeveer nul), wat in de praktijk betekent dat overal een natuurvergunning voor moet worden aangevraagd, ook voor heel kleine (bouw)projecten. Met de verhoging van de ondergrens wordt het dus makkelijker om te bouwen.

Een andere maatregel die in het vat zit, is de invoering van dierrechten voor meer soorten. Nu geldt dat stelsel, waarin bepaald wordt hoeveel dieren er gehouden mogen worden, nog alleen voor kippen, varkens en koeien. Als het aan het kabinet ligt, gaat dat ook gelden voor bijvoorbeeld geiten en eenden. Op die manier kan het aantal dieren makkelijker worden begrensd.

Sanctie

Om de rechter te overtuigen van het stikstofpakket, heeft het kabinet een 'stok achter de deur' voor ogen. Gedacht wordt aan een zogenoemde generieke korting op dierrechten. Het Rijk kan dan bijvoorbeeld tegen provincies zeggen dat ze minder dieren mogen houden als de normen worden overschreden. Provincies moeten dan zelf uitzoeken hoe ze dat voor elkaar krijgen.

De afgelopen jaren zetten rechters vaak een streep door stikstofbeleid van het kabinet, omdat doelen (die in de wet staan) niet werden gehaald of niet zouden worden gehaald. Met deze sanctie hoopt het kabinet de rechter te overtuigen dat het dit keer geen vrijblijvend beleid is.

Nog geen meerderheid

De stikstofplannen zijn in grote lijnen gisteren vastgesteld in het Catshuis waar elf bewindspersonen bij elkaar waren. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn aan boord, maar daarmee is er nog geen meerderheid.

Achter de schermen klinkt de verwachting dat het moeilijk 'nee' zeggen is tegen plannen die Nederland van het slot halen. Maar partijen waarnaar gekeken wordt voor een meerderheid, JA21 en Pro, zijn in deze fase nog niet op de hoogte gesteld van de plannen.

Het kabinet wil het stikstofpakket overigens niet in één wet gieten. Het zal gaan om verschillende wetten, waar per plan dus een meerderheid voor moet worden gevonden.

Landbouwminister Van Essen (D66) wil vandaag niet ingaan op de uitgelekte plannen, maar benadrukt wel de samenhang en dat het pakket alleen "werkt als geheel". Op 26 juni moeten de plannen af zijn en wil Van Essen "het totaal presenteren".

Bronnen waarschuwen wel dat het pakket niet betekent dat Nederland in een keer van het stikstofslot gaat. Uiteindelijk moet per natuurgebied worden vastgesteld hoe het ervoor staat, om op die plekken weer vergunningen te kunnen afgeven.

Waarom zitten we op een stikstofslot?

Nederland is volgens Europese afspraken verplicht om ruim 160 natuurgebieden te beschermen. Maar dat lukt niet, doordat de stikstofuitstoot hoog is. Daardoor verdwijnen planten, insecten en vogels.

In 2015 werd een oplossing bedacht: het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Bedrijven die stikstof wilden uitstoten, bijvoorbeeld om meer koeien te houden of een weg aan te leggen, kregen alvast toestemming om dat te doen. De compensatie voor de natuur zou later komen.

Alleen werd die laatste belofte niet nagekomen want de stikstofneerslag bleef te hoog. De Raad van State zette daarom in 2019 een streep door de PAS-regeling, waardoor in één klap duizenden bedrijven illegaal werden. Ook vergunningen voor nieuwe projecten zijn sindsdien lastig te krijgen: rechters oordelen vaak dat daarvoor de stikstofuitstoot te hoog is.

Nederland zit daardoor al jaren grotendeels op slot: bedrijven kunnen niet uitbreiden, woningen kunnen niet worden gebouwd en wegen kunnen niet worden aangelegd. Volgens verschillende schattingen loopt de schade voor de economie intussen in de miljarden tot tientallen miljarden per jaar.

Met dialoog probeert Tennet zorgen over hoogspanningsstations weg te nemen

7 hours 55 minutes ago

Om de problemen op het overvolle stroomnet te verlichten, bouwen netbeheerders komende jaren zo'n honderd hoogspanningsstations, tal van hoogspanningsleidingen en andere infrastructuur voor stroom. Dat gaan Nederlanders onvermijdelijk merken. Om zoveel mogelijk draagvlak te houden, proberen netbeheerders omwonenden zo goed mogelijk te informeren en mee te laten praten.

Zo ook gisteravond in een hotel bij Breukelen. Op tafel liggen ontwerpen van een hoogspanningsstation dat vlakbij moet worden gebouwd. In een kring luisteren de tientallen aanwezigen naar een uitleg hoe aangeplante bomen het straks aan het oog moeten onttrekken.

Jaarlijks houden netbeheerders 300 van dit soort avonden om buurtbewoners te informeren en mee te laten praten. En dat worden er alleen maar meer. Bijna overal knelt het stroomnet, dus netbeheerders proberen in hoog tempo nieuwe voorzieningen te bouwen.

Stroomnet vol

In de regio Utrecht, waar Breukelen ligt, is de nood helemaal hoog. Vanaf 1 juli is het stroomnet vol. Zelfs mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen, komen op een wachtlijst. De drukte op het stroomnet is ook een rem op de huizenbouw en de economie van de regio. Dit nieuwe hoogspanningsstation is daarom hard nodig.

"Ik onderschrijf wel de noodzaak van zo'n station", zegt buurtbewoner Gert Cazant. Dat geldt ook voor andere bezoekers. "Ze zeggen dat het in het landsbelang is", merkt iemand op. Maar dat gaat ten koste van Cazants eigen belang. Zijn huis kocht hij acht jaar geleden juist voor het vrije zicht over de weilanden.

Cazant is ontevreden over de procedure. Een eerdere zoektocht naar een locatie leverde niets op. "Daar hebben ze alle procedures doorlopen en zijn ze stukgelopen", zegt Cazant. Daarna kozen netbeheerder Tennet en de provincie Utrecht een plek buiten het gebied waar ze aanvankelijk keken. "En toen moest het er bij ons nog even doorheen gejast worden. Dat is het gevoel dat heerst."

Tennet benadrukt dat de locatiekeuze uitzonderlijk moeilijk was. Het gaat om een druk gebied waar Maarssen en Utrecht liggen. Veel open gebied is beschermd. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is Unesco-werelderfgoed, daarbuiten zijn er rustgebieden voor ganzen en liggen landgoederen. Uiteindelijk is er volgens Tennet maar een goede plek: pal achter het tankstation langs de A2 tussen Breukelen en Maarssen.

Focus op dialoog

Omwonenden zitten vanavond niet in rijen te luisteren, zoals in een klassiek zaaltje. In plaats daarvan liggen de ontwerpen op tafel en lopen de mensen eromheen. Om vragen te beantwoorden zijn er ingenieurs, landschapsarchitecten, ecologen en planologen. Verderop staan informatieborden met uitleg. Hoe boor je bijvoorbeeld een stroomkabel zo de grond in dat de aarde niet helemaal wordt omgewoeld?

"We kiezen bewust voor deze opzet", zegt woordvoerder Simone Neuvel van Tennet. Zo kunnen mensen gericht op zoek naar de informatie die ze willen. Maar, erkent Neuvel, het format moet ook garanderen dat experts niet op een podium komen te staan tegenover een vijandige zaal. "We proberen juist de focus te leggen op een dialoog met de omgeving."

De ervaring leert dat de gemoederen hoog kunnen oplopen. Soms is er beveiliging nodig. Vanavond gaat het er rustig aan toe. Maar dat betekent niet dat iedereen tevreden is. Er wordt gemopperd dat bepaalde experts er niet zijn en dat het toch vooral "nepinspraak" is, waarbij buurtbewoners geen wezenlijke invloed hebben op het eindresultaat.

Toch proberen sommige mensen het ontwerp een duwtje in hun richting te geven. "We zijn niet blij met dit station", zegt Sjaak Doornekamp, die actief is bij Stichting Behoud Veenweidegebied Kockengen. In het ontwerp is niet het hele station omringd met groen en dat hoopt hij te veranderen. "We willen dat het zodanig met groen wordt omringd dat je dit lelijke ding niet ziet."

De opmerking van Doornekamp komt, met heel veel andere opmerkingen, op een post-it. Die plakt iemand van de provincie op het ontwerp, en daar wordt dan later naar gekeken. "De toegevoegde waarde van zo'n informatiebijeenkomst is dat alle partijen met elkaar het gesprek kunnen voeren", zegt Neuvel van Tennet.

Mensen kunnen hun zorgen delen en volgens Tennet wordt er echt geluisterd. Maar dat betekent niet dat mensen hun zin krijgen. Er komt zo veel kijken bij de bouw en er zijn zo veel belangen dat in een dichtbevolkt land als Nederland er altijd mensen zijn die worden teleurgesteld.