Aggregator

Iran valt opnieuw schip aan en zegt dat Straat van Hormuz is gesloten

1 hour 46 minutes ago

De Straat van Hormuz is voorlopig volledig dicht voor alle scheepvaart, zegt de Iraanse Revolutionaire Garde. Het elitekorps heeft opnieuw een passerend schip beschoten. Het schip gebruikte een "ongeoorloofde route" om door de zeestraat te varen, stelt de Garde in een verklaring die door staatmedia is gepubliceerd.

Volgens de VS hebben Iraanse strijdkrachten een containerschip geraakt. "Een bemanningslid is vermist en het schip kan zijn reis niet vervolgen vanwege een brand aan boord en grote schade aan de machinekamer", zegt het Amerikaanse leger in een verklaring. Ook de Britse maritieme autoriteiten bevestigen dat er een schip is aangevallen in de Straat van Hormuz.

Nieuwe luchtaanvallen door VS

De VS zegt opnieuw bombardementen uit te voeren op doelwitten van de Iraanse Revolutionaire Garde. Iraanse staatstelevisie meldt dat er explosies klinken in een aantal steden in het zuiden van het land. Er is nog geen informatie over slachtoffers of schade.

Eerder deze week viel de Garde al drie passerende tankers aan. De VS reageerde hier eveneens op met zware bombardementen. Gisteren herhaalde president Trump dat wat hem betreft het staakt-het-vuren met Iran is afgelopen. Onderhandelingen tussen de twee landen gaan nog wel door.

De huidige geweldsescalatie is de grootste sinds de twee vijanden halverwege juni besloten de strijd te staken. Teheran en Washington hadden toen een reeks voorlopige afspraken gemaakt, die nog nader moeten worden uitgewerkt om de oorlog definitief te stoppen.

Tientallen schepen per dag

De tekst van de voorlopige afspraken over de Straat van Hormuz wordt door beide partijen anders opgevat. Het Iraanse regime eist dat schepen zich aan door Iran opgelegde regels houden, terwijl de VS vindt dat schepen bijvoorbeeld ook andere vaarroutes mogen gebruiken.

Tijdens de door de VS en Israël begonnen luchtoorlog tegen Iran kwam de scheepvaart door de Straat van Hormuz nagenoeg tot stilstand. De afgelopen weken gingen er weer dagelijks tientallen tankers en bulkschepen door de zeestraat. Voor de oorlog waren dat er ruim honderd per dag.

The First New WW2 Jeep Since 1945

2 hours 41 minutes ago
Online publications sometimes work with sponsors. Over at the Autopian, they landed a sponsorship deal with eBay, but due to an unguarded comment, fulfilling the sponsor’s requirements turned out to …read more
Jenny List

Vechtpartijen op voorterrein Ter Apel op eerste avond zonder Rode Kruis

2 hours 55 minutes ago

De eerste avond zonder hulpverleners van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk voor de ingang van aanmeldcentrum Ter Apel is onrustig verlopen. Er waren meerdere opstootjes en vechtpartijen, meldt het ANP op basis van een verslaggever ter plekke.

Met name een klein groepje mannen zou herhaaldelijk de confrontatie hebben opgezocht met vluchtelingen uit het aanmeldcentrum. Het persbureau schrijft dat beveiligers en agenten hebben ingegrepen, al zou dat niet bij elke confrontatie zijn gedaan. Het is onduidelijk of er arrestaties zijn verricht.

Los van de opstootjes werd rond 20.30 uur een man onwel bij de ingang. Beveiligers verleenden eerste hulp en de man werd uiteindelijk meegenomen door een ambulance.

Grote zorgen over veiligheid

Na twee steekincidenten in twee dagen tijd besloot het Rode Kruis vrijdagavond om de hulpverlening op het voorterrein van Ter Apel te stoppen. Ook Vluchtelingenwerk blijft voorlopig weg, omdat de veiligheid van hulpverleners en asielzoekers niet meer zou kunnen worden gewaarborgd.

Een kleine groep mensen die weinig kans maakt op asiel zorgt volgens Vluchtelingenwerk voor steeds meer problemen op het voorterrein.

Een andere hulporganisatie, MiGreat, is 's avonds nog wel actief op het terrein. "Maar het is aan de instanties om nu verantwoordelijkheid te nemen, want kwetsbare mensen zijn de dupe", zei de organisatie afgelopen vrijdag.

Tijdelijke nachtopvang

De gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, erkent de veiligheidsproblemen en roept het kabinet op snel voldoende opvangplekken te regelen op andere plekken in het land.

In Nieuwe Pekela is een tijdelijke nachtopvang ingesteld voor mensen die niet terechtkunnen in Ter Apel. In de nacht van vrijdag op zaterdag hebben daar 53 mensen geslapen. Deze noodopvang is tot 1 oktober beschikbaar.

Noorse politie blundert en vindt verkeerde bij zoektocht naar vermiste 85-jarige

4 hours 42 minutes ago

Door een vergissing is de zoektocht naar een vermiste 85-jarige man in Noorwegen uren vertraagd. De Noorse hulpdiensten dachten de man na een paar uur zoeken te hebben gevonden, maar bleken de verkeerde voor zich te hebben.

De 85-jarige man verdween vrijdagavond laat uit een zorgcentrum in Skien, in het zuiden van Noorwegen. Hij was te voet vertrokken, zijn rollator stond nog in zijn woning.

Omdat de man slecht ter been, schaars gekleed en kwetsbaar was, zette de politie een grootschalige zoekactie op. Daarbij werd onder meer een helikopter ingezet.

Vergissing

Om 04.00 uur meldde de Noorse politie vervolgens dat de man in goede gezondheid was aangetroffen. Hij zou zich hebben verstopt in het zorgcentrum zelf. Daarmee werd de zoekactie beëindigd. Het bleek al snel om een andere man te gaan. Het is niet duidelijk waardoor de vergissing kwam.

Daardoor moest de zoektocht opnieuw worden opgestart. Uiteindelijk werd de vermiste man iets na 08.00 uur gevonden, in goede gezondheid. Ambulancepersoneel trof hem aan bij een renbaan in de buurt van het zorgcentrum. De politie verklaarde in Noorse media "100 procent" zeker te zijn dat het dit keer wél de juiste bejaarde was.

Braziliaanse vrouw (62) gered die 55 jaar als slaaf werkte voor rijke familie

5 hours 14 minutes ago

Een Braziliaanse vrouw van 62 is bevrijd nadat ze 55 jaar als slaafgemaakte had gewerkt bij drie generaties van dezelfde familie. De zaak kwam aan het licht na een anonieme tip.

De vrouw kwam in 1971 als 7-jarig meisje samen met haar moeder en jongere zus terecht bij een vermogende familie in de omgeving van Fortaleza in het noordoosten van Brazilië.

De moeder zou voor haar overlijden het meisje aan een dochter van de matriarch van de familie hebben 'gegeven'. Het zusje bleef eveneens bij het gezin wonen, maar vertrok volgens de familie uiteindelijk na een ruzie.

Als kind moest het slachtoffer al kleding wassen en het huis schoonmaken. Toen haar 'bazin' in 1982 trouwde en kinderen kreeg, verhuisde ze mee en werd ze verantwoordelijk voor het huishouden en de verzorging van hun drie kinderen.

In 2014 werd ze weer overgebracht naar een ander gezin van de familie. Daar zorgde ze voor hun twee kinderen, de achterkleinkinderen van het oorspronkelijke gezin. Haar werkdag begon rond 04.30 uur. Ze maakte ontbijt, hielp de kinderen zich klaar te maken voor school, kookte en deed het huishouden.

Analfabeet

De vrouw had geen arbeidsovereenkomst kon niet lezen en had geen bankrekening. Ook had ze geen vrienden of een partner, ging ze niet alleen op pad en had ze geen contact met haar eigen familie. "Ze leefde in een soort gevangenis. Ze heeft nooit een privéleven gehad", zei arbeidsinspecteur Maria Neuzeli tegen de Braziliaanse nieuwssite G1.

Haar huidige "werkgevers" hebben nu een overeenkomst gesloten met het Braziliaanse Openbaar Ministerie. Ze moeten de vrouw 50.000 real (omgerekend 8500 euro) betalen, een volledig gemeubileerde woning voor haar kopen en sociale premies blijven afdragen totdat ze met pensioen kan. Het slachtoffer kan nog naar de rechter stappen voor meer vorderingen.

De familie wordt ook verdacht van fraude. De vrouw ontving maandelijks 600 real, zo'n 95 euro, via een armoedeprogramma. Volgens de arbeidsinspectie hielp haar werkgever bij de aanvraag en werd daarbij opgegeven dat ze alleenstaand en werkloos was. De autoriteiten onderzoeken of zo overheidsgeld is verduisterd.

Hulp

Ondanks alle misstanden woont de vrouw nog altijd bij de familie. Volgens de Braziliaanse arbeidsinspectie is ze na 55 jaar zo afhankelijk van haar werkgever dat een abrupt vertrek haar verder zou schaden. Ze krijgt "psychosociale begeleiding" om zelfstandig te leren leven en het contact met haar eigen familie te herstellen.

Dit soort gevallen, waarbij huishoudelijk personeel jarenlang wordt uitgebuit, komen vaker voor in Brazilië. De slachtoffers zijn veelal arme vrouwen van kleur.

Witte Huis dagvaardt journalisten New York Times om artikel over Air Force One

6 hours 12 minutes ago

Het Witte Huis heeft vier journalisten van de Amerikaanse krant The New York Times gedagvaard. De krant berichtte deze week over gebrekkige veiligheid van president Trumps nieuwe regeringsvliegtuig Air Force One, dat een cadeau was van Qatar.

Trump arriveerde deze week op de NAVO-top in het Turkse Ankara in zijn luxe, nieuwe regeringsvliegtuig. Een dag later vertrok hij echter met een ander toestel: een van de twee 747-200's die al decennia in gebruik zijn van het Witte Huis. Het vertrek met een ander toestel gebeurde op aandringen van de Secret Service: die gaf "veiligheidsoverwegingen" als reden.

De oude Air Force One-toestellen beschikken over meer veiligheidssystemen dan het nieuwe vliegtuig. Zo hebben ze onder meer raketafweersystemen en apparatuur tegen spionage. The New York Times schreef dat de veiligheidssystemen van het nieuwe toestel niet voldoen, wat "een potentieel risico vormt bij het gebruik van het toestel in het buitenland".

Zorgwekkend

President Trump wilde na de schenking dat het vliegtuig zo snel mogelijk gebruiksklaar werd gemaakt. Dat duurde ongeveer een jaar. De krant sprak met voormalig secretaris van de Amerikaanse luchtmacht Frank Kendall, die stelt dat dat niet voldoende kan zijn geweest om alle benodigde veiligheidsaanpassingen door te voeren.

"Gezien de situatie met Iran zou dit zorgwekkend kunnen zijn", aldus Kendall. "Eerlijk gezegd ben ik verbaasd dat dit vliegtuig buiten de VS wordt gebruikt." Het niet voldoen aan de juiste veiligheidsnormen zou de president en medereizigers in gevaar kunnen brengen.

'Intimidatie van nieuwsorganisaties'

De vier betrokken journalisten, Julian E. Barnes, Eric Lipton, Tyler Pager en Eric Schmitt, moeten zich woensdag voor de rechter verantwoorden over het artikel. The New York Times spreekt van "een brutale daad". Volgens de krant zijn de dagvaardingen een "buitengewone escalatie in de pogingen van president Trump om onafhankelijke nieuwsorganisaties te bedreigen en te intimideren".

Het Witte Huis heeft niet gereageerd op nieuwe vragen van de krant. Een woordvoerder van het ministerie van Justitie zegt dat het onderzoek niet gericht is op de journalisten, maar op "degenen die geheime informatie lekken", oftewel de anonieme bronnen waarop de auteurs zich baseren.

Bij sommige van de journalisten kwamen federale agenten thuis langs om de dagvaarding af te geven. "De verschijning van federale handhavers voor de deur van nieuwsverslaggevers zou het geweten moeten schokken van elke Amerikaan die in de Grondwet en de daarin beschermde persvrijheid gelooft", reageerde David McCraw, advocaat van de krant.

Volgens de advocaat hebben Amerikanen het recht om te weten hoe hun regering functioneert en hoe hun belastinggeld wordt besteed, iets waarover het artikel volgens hem juist ging.

Gevlucht voor dodelijke natuurbrand Zuid-Spanje: 'Buren kwamen waarschuwen'

6 hours 31 minutes ago

Twee dagen na het uitbreken van de hevige branden in de Spaanse provincie Almería krijgt de brandweer het vuur steeds beter onder controle. Mensen uit de getroffen gebieden kunnen nog niet bevatten wat hen is overkomen. Nog nooit kwamen er zo veel mensen om het leven door een natuurbrand in Spanje.

Terwijl de eerste geëvacueerden al naar huis mogen, zijn er nog veel mensen voor wie dat te gevaarlijk is. Ze verblijven bij familie, in hotels of in sportcentra in de omgeving. Zo ook in de sporthal van Garrucha, een dorp aan de kust. Voor de sporthal op een bankje zit de familie Padilla González.

Maria José Padilla is duidelijk ontdaan door wat haar is overkomen en door de onzekerheid die heerst. "We weten niet wanneer we naar huis kunnen", zegt ze. "Ze geven ons weinig informatie, vertellen ons helemaal niks."

Over de hulp die ze in de sporthal krijgen is ze wel tevreden. "Hier zijn we met open armen ontvangen", zegt ze met tranen in haar ogen. "Je hoeft niet meer te huilen", troost haar bejaarde moeder Ana haar. Ook zij heeft de afgelopen nachten in de sporthal moeten slapen. Daar is een slaapplek voor zo'n 300 geëvacueerden.

De Brit Kenneth Rivers loopt een rondje met zijn hondje. Ook zij zijn voor het natuurgeweld gevlucht uit Bédar. De man, die al op leeftijd is, beschrijft de angst toen het vuur dichtbij kwam.

"Ik stond zonder shirt op mijn balkon toen mensen mij kwamen waarschuwen", vertelt hij. "Het vuur bleef maar groeien omdat er veel wind stond." Volgens de Brit was iedereen in paniek; hij hoorde het geschreeuw van kinderen.

Bédar is het dorp waar de dodelijke slachtoffers vielen. Het vuur greep daar snel om zich heen. Een journalist die inmiddels in het dorp is geweest, stelt de familie Padilla gerust. Maria José beschrijft waar hun huis zou moeten staan en volgens de journalist zijn in die buurt geen huizen getroffen.

Nu de brand steeds meer onder controle is, worden de wegen in het gebied een voor een vrijgegeven. De regio rond Los Gallardos, waar de brand begon, is een van de droogste gebieden van Europa. Op sommige plekken lijkt het net een woestijn. Daardoor kon het vuur zich snel verspreiden. De vegetatie langs de snelweg is op sommige plekken dan ook helemaal zwartgeblakerd.

Tuinslang

"Ik denk dat het hier in maart voor het laatst heeft geregend", zegt Sarah Brumley. De Britse gepensioneerde woont met haar man naast een van de plekken waar het vuur zou kunnen zijn ontstaan. "Onze buren kwamen ons waarschuwen dat ze het hier zagen branden", zegt ze wijzend naar een totaal weggevaagd stuk natuur. Met een tuinslang probeerden ze de omgeving rond hun huis nat te houden.

"Gelukkig kwam de brandweer snel", zegt haar man David. Ook de burgemeester was met de brandweer meegekomen. "Ze bevalen ons de tuinslang neer te leggen en zo snel mogelijk weg te gaan." Het stel wist hun telefoon en oplader nog mee te nemen. In de paniek vergaten ze een schoon setje kleding te pakken. "We vergaten zelfs de deur af te sluiten", zegt David.

Ze hadden geluk: de wind stond gunstig, alle huizen in de buurt bleven gespaard. In tegenstelling tot de mensen in Bédar mochten ze ook vrij snel terug naar huis.

Elektriciteit is er alleen niet. Vrijwel alle elektriciteitspalen in de omgeving zijn beschadigd. Hoelang de Brumleys en hun buren zonder stroom zullen zitten is onduidelijk. Toch zijn ze blij om weer thuis te zijn; ze zijn met de schrik vrijgekomen.

Polen komt met nieuw monument voor slachtoffers van Oekraïense massamoorden

8 hours 13 minutes ago

Polen gaat in Warschau een monument oprichten voor de slachtoffers van bloedbaden die Oekraïense nationalisten in de Tweede Wereldoorlog aanrichtten. Het wordt een herdenkingsmuur waarop de namen van alle geïdentificeerde slachtoffers komen te staan. Ook komt er een eeuwige vlam.

Het is vandaag 83 jaar geleden dat ultranationalistische leden van het Oekraïense Opstandelingenleger (UPA) Poolse burgers aanvielen. Mannen, vrouwen en kinderen werden op gruwelijke wijze vermoord in Wolynië, in het huidige noordwesten van Oekraïne. Schattingen over het aantal slachtoffers lopen uiteen van 50.000 tot 100.000.

Bekendmaking Tusk

De Poolse premier Tusk maakte de komst van het nieuwe monument bekend in een video op sociale media. Hij noemde de moordpartijen "een genocide gepleegd door Oekraïense nationalisten tegen Polen en Poolse burgers van andere nationaliteiten".

Tusk sprak van een "gezamenlijke plicht jegens hun families, de Poolse natie en de Poolse staat om hen te herdenken." Ook waarschuwde de premier dat de geschiedenis niet mag worden gebruikt om nieuwe vijandigheid aan te wakkeren.

De daders van toen worden in Oekraïne door sommigen nog altijd als helden vereerd, omdat het UPA later ook vocht tegen de Sovjet-Unie voor een onafhankelijke Oekraïense staat. Die verheerlijking is een pijnpunt in de relatie tussen buurlanden Polen en Oekraïne, die sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 wel sterk is verbeterd.

De Poolse president Nawrocki, normaal gesproken een politieke tegenstander van Tusk, had vandaag eenzelfde boodschap als de premier. Bij een herdenking bij de Oekraïense grens zei hij dat de slachtoffers niet mogen worden vergeten. Volgens hem is het feit dat het UPA later tegen de Sovjet-Unie vocht geen verontschuldiging voor de moorden op Poolse burgers.

Spanningen

De diplomatieke spanningen liepen vorige maand verder op nadat de Oekraïense president Zelensky een legereenheid de eretitel 'Helden van het UPA' gaf. Nawrocki trok daarop de hoogste Poolse staatsonderscheiding in van Zelensky, die hij in 2023 kreeg voor zijn "uitzonderlijke verdiensten bij het verdiepen van de vriendschappelijke en alomvattende betrekkingen tussen Polen en Oekraïne".

Zelensky en drie andere hoge Oekraïense functionarissen gaven daarop hun Poolse onderscheidingen terug.

Naderende Russische verkiezingen maken klimaat Moskou nog grimmiger

8 hours 40 minutes ago

De Russische parlementsverkiezingen werpen hun schaduw vooruit. Ze zijn pas half september, maar de repressie neemt nu al toe. President Poetin wil niets aan het toeval overlaten. Wat nog over is van de oppositie, wordt hard aangepakt.

Dat gebeurt op het moment dat de politieke onderdrukking in Rusland al aanzienlijk is. Volgens de mensenrechtenorganisatie Memorial zitten op dit moment 1711 politieke gevangenen vast. Dat zijn er veel meer dan in de nadagen van de Sovjet-Unie eind jaren 80.

In tegenstelling tot Oekraïne, houdt Rusland wel verkiezingen in oorlogstijd. Eerder waren er ook al presidentsverkiezingen, in maart 2024. Het verschil is dat er volgens het Kremlin geen oorlog is maar een 'speciale militaire operatie'.

Brandstoftekorten

De verkiezingen moeten het beeld versterken dat wat er ook gebeurt het leven in Rusland gewoon doorgaat. Maar dat is steeds moeilijker vol te houden. De verkiezingscampagne vindt plaats tegen de achtergrond van aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen op de Russische energiesector. Omdat steeds meer raffinaderijen uitvallen, ontstaan in heel Rusland grote brandstoftekorten. Die leiden weer tot lange rijen voor benzinestations.

Op het partijcongres van zijn partij Verenigd Rusland, de gedoodverfde winnaar van de verkiezingen, stond Poetin uitvoerig stil bij de oorlog. Hij sprak over een "lotsbepalend moment" voor Rusland.

Ook andere partijen hebben hun partijcongres gehouden, zoals de KPRF, de communisten. Vorige week leverden ze plechtig hun kieslijst in bij de kiescommissie. De KPRF kijkt vooral achteruit, naar alle overwinningen die de Sovjet-Unie onder dictator Stalin behaalde.

"De Doema-verkiezingen worden voor het eerst gehouden onder uitdagende omstandigheden voor onze beschaving en cultuur", zei partijkopstuk Gennadi Zjoeganov. Verder dan deze vaststelling komt hij niet. Ook heeft de KPRF geen visie op de oorlog of de toekomst. Waarschijnlijk wordt KPRF de tweede partij bij de verkiezingen.

Oppositiepartij: stop met oorlog

De bekendste oppositiepartij Jabloko, die al lang niet meer in het parlement zit, heeft wel een plan: stoppen met de oorlog en wel zo snel mogelijk. Precies vanwege dat standpunt pakt het Kremlin de Jabloko-kandidaten hard aan.

Veertig van de ruim 250 kandidaten mogen niet meedoen aan de verkiezingen, bleek gisteren toen Jabloko zijn kieslijst bekendmaakte. Zeven zitten er zelfs gevangen. Het Kremlin deelt draconische straffen uit. Aan bijvoorbeeld het voormalige Moskouse gemeenteraadslid Maksim Kroeglov. De plaatsvervangend leider van Jabloko zou valse informatie hebben verspreid over het Russische leger en kreeg daar zeven jaar strafkolonie voor.

Vlak na de invasie in 2022 sprak Kroeglov zich uit over het doden van burgers in Boetsja, een voorstad van Kyiv, waar het Russische leger een bloedbad aanrichtte. Kroeglov vindt dat hij onschuldig is, omdat hij alleen maar opriep tot een onderzoek.

Bij de rechtbank waar Kroeglov werd veroordeeld, verzamelden zich eind juni tientallen van zijn medestanders. Zoals de politicus en ecoloog Nikolaj Ljaskin, ooit een medestander van Aleksej Navalny. Hij gaf toen een interview aan de NOS, waarin hij geen blad voor de mond nam.

"Hier vindt een demonstratief proces plaats. We zien hier een duidelijk voorbeeld van hoe iemand wordt vervolgd niet vanwege bepaalde verkeerde woorden, maar absoluut om niets. Ze hebben hem uitgekozen, omdat hij waarschijnlijk zou kunnen winnen in deze verkiezingen, als hij eraan zou mogen deelnemen. En omdat hij een sterke persoonlijkheid heeft."

Volgens Ljaskin is het minste dat Russen kunnen doen, steun geven aan elkaar en aan "mensen met kwaliteiten die normaal denken". "En natuurlijk steunen we iedereen die nu het hele repressieve apparaat over zich heen krijgt."

Angst aanjagen

De redenering van Ljaskin is dat het Kremlin met zware straffen, zoals voor Kroeglov, de bevolking en politici angst wil aanjagen, zodat ze gemakkelijker te manipuleren zijn.

Met als eerste doel: "Druk uitoefenen op de partij Jabloko, die bepaalde standpunten uitspreekt over vredesbesprekingen. Ten tweede is het een signaal aan alle Moskovieten. Al ben je nog zo vreedzaam en houd je je volledig aan de wet: als wij dat willen, zullen we jullie vervolgen."

Navalny

De zaak-Kroeglov maakt duidelijk dat Poetins regime nog steeds geen enkele andere opvatting tolereert. En zeker niet in verkiezingstijd.

Oppositie voeren in Rusland is en was gevaarlijk, zo toont de geschiedenis en de uiteindelijke dood in een strafkamp van oppositieleider Navalny. Op 1 juli werd op zijn graf in Moskou een permanent monument geplaatst, van zwart marmer.

Genocide Srebrenica herdacht, 'veel verdriet, maar ook veel verantwoordelijkheid'

9 hours 32 minutes ago

In het centrum van Den Haag is de genocide in Srebrenica uit 1995 herdacht. Daarbij waren honderden mensen aanwezig. Op het Lange Voorhout spraken onder anderen de Haagse burgemeester Jan van Zanen en de Bosnische ambassadeur Almir Sahovic.

Op deze dag werden 31 jaar geleden ruim 8000 moslimmannen en -jongens vermoord door Bosnisch-Servische troepen onder leiding van generaal Ratko Mladic. De Bosnische moslimenclave Srebrenica stond op dat moment onder bescherming van Nederlandse Dutchbat-militairen.

Bij de herdenking stonden "de moeders van Srebrenica" ditmaal centraal. Volgens de organisatie van de plechtigheid spelen zij een belangrijke rol in "de actieve herdenkingscultuur" van de genocide

Dichteres Zekira Ahmic hield een voordracht over die moeders. Ook Tweede Kamerlid Ines Kostic (PvdD) hield een toespraak. Beiden moesten Bosnië en Herzegovina destijds ontvluchten.

In deze video, vorig jaar gemaakt voor de dertigste herdenking van de val van Srebrenica, leggen we uit wat er gebeurde:

Burgemeester Van Zanen noemde in zijn toespraak twee vrouwen die het trauma van de genocide met zich meedragen: Alma, die 14 was toen haar vader in Srebrenica werd vermoord, en haar dochter Hanna. "Ze hockeyt in een shirt met rugnummer 11, ter nagedachtenis aan haar opa en aan al die andere slachtoffers van de grootste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog", zei hij.

Volgens de burgemeester moet Hanna nog vaak uitleggen wat er toen is gebeurd, en is dat schokkend. "Want de verhalen van de doden en hun nabestaanden, en van alle anderen die in de hel van Srebrenica verzeild raakten, zouden een onlosmakelijk deel moeten zijn van ons gezamenlijke bewustzijn."

Dat vindt ook Samir Hajdarevic, voorzitter van het Nationaal Monument Srebrenica Genocide. Hij werd geboren in de regio en kwam als 9-jarige naar Nederland. Hij verloor meerdere familieleden bij de massamoord.

"Herdenken betekent voor mij ook dat we de namen en verhalen van de individuele slachtoffers blijven doorgeven. Want zolang wij over ze spreken, worden zij niet gereduceerd tot een getal in een geschiedenisboek. Aan de ene kant is er veel verdriet, maar er is ook veel verantwoordelijkheid."

Monument

De gemeente Den Haag blijft zich inzetten voor een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van Srebrenica, zei Van Zanen. Dat moet bij het voormalige Joegoslaviëtribunaal komen. Vorig jaar werd op die plek een zogeheten plaatsmarkering onthuld, in afwachting van een permanent monument.

Vandaag werd een 31ste stuk natuursteen geplaatst op de locatie. "Eén steen voor elk jaar dat ons scheidt van de genocide", aldus de burgemeester.

Correspondent Zuidoost-Europa Thijs Kettenis:

"Ook in Srebrenica zelf werd vandaag herdacht. Net als ieder jaar waren er tienduizenden mensen aanwezig op de grote begraafplaats in het nabijgelegen Potocari, waar veel van de slachtoffers begraven liggen. Het zijn onder meer hun families, vrienden, en de ruim 6500 deelnemers aan de driedaagse vredesmars die gelopen wordt.

Ook 31 jaar na dato is het een emotionele en beladen dag. Ik sprak een man die vertelde hoe zijn familie in juni al nerveus begint te worden en als 11 juli nadert steeds verdrietiger wordt.

Bij de herdenking werden toespraken gehouden en er werd gebeden. Opnieuw zijn ook slachtoffers herbegraven in Potocari. Dit jaar ging het om tien mensen. Dat gebeurt nu pas, omdat er nog altijd ruim 900 mensen vermist zijn. Zij liggen in massagraven, maar die zijn nog niet allemaal ontdekt. Er zijn ook massagraven die zijn omgeploegd. Dat maakt identificatie van slachtoffers lastig."

Een verslag van de herdenkingen in Den Haag en Srebrenica is vanavond vanaf 19.00 uur te zien op NPO 2, samen met reportages en gesprekken met gasten. De presentatie is in handen van Mark Visser.

Podcast Oog: Connie Palmen in de prijzen & 50 jaar North Sea Jazz

10 hours 11 minutes ago

In de podcast Het Beste uit Het Oog gaat het deze week over Tata Steel, dat strafrechtelijk wordt vervolgd. Volgens justitie stoot het bedrijf opzettelijk stoffen uit die gevaarlijk zijn voor de gezondheid van omwonenden. We spreken Peter de Waard van de Volkskrant, die Tata al ruim vijftig jaar volgt.

'De Zes van Breda' hebben hun straffen allang uitgezeten, maar nu moet hun zaak over, schrijft de advocaat-generaal van de Hoge Raad in een advies. Onderzoeksjournalist Joost van Wijk maakte de documentaireserie De restaurantmoord en vertelt erover.

Verder aandacht voor schrijver Connie Palmen, die de Constantijn Huygens-prijs krijgt voor haar gehele literaire oeuvre. De jury noemt haar "een beschermvrouw van onze letteren". Is haar schrijverschap nu voltooid?

Ook North Sea Jazz heeft iets te vieren. Het muziekfestival bestaat vijftig jaar. We spreken jazz-redacteur Adrienne Tilanus van de NTR en muziekfotograaf Paul Bergen, die sinds 1985 geen enkele editie oversloeg.

Luisteren

Deze aflevering van Het Beste uit Het Oog kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Man ernstig mishandeld na Amersfoort Pride en zwaargewond achtergelaten

10 hours 46 minutes ago

Een man is vannacht ernstig mishandeld en zwaargewond achtergelaten in Amersfoort. Hij had de Pride bezocht en is op de terugweg vermoedelijk van zijn fiets getrokken en mishandeld door meerdere jongens. De politie onderzoekt of het geweld anti-lhbti-gerelateerd was.

De man belde rond 03.00 uur zelf de politie. Toen agenten bij hem aankwamen, zagen ze dat hij zwaargewond was. Het slachtoffer is met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet bekend hoe het met hem gaat.

Gisteren werd in Amersfoort Pride gevierd. De man was in de nacht vanuit daar op de fiets richting Leusden gegaan, schrijft RTV Utrecht. Zijn vermoedelijke mishandelaars reden op fatbikes. Zij zijn nog niet gevonden, laat een woordvoerder weten.

Omdat het slachtoffer alleen was toen agenten hem aantroffen, is de politie op zoek naar getuigen en camerabeelden.

'Verschrikkelijk'

Voorzitter Linda van Tuyl van Pride Amersfoort zegt tegen de NOS dat ze het "verschrikkelijk" vindt wat er is gebeurd. "Maar er is nog veel onduidelijk op dit moment en dus leggen we het neer waar het hoort: de politie en burgemeester", zegt ze. "Wij hebben er vertrouwen in dat ze dit goed aanpakken." Van Tuyl ziet naar eigen zeggen steeds meer geweld tegen lhbti'ers. "We roepen mensen op om dit altijd te melden. Dat is heel belangrijk."

Van Tuyl zegt dat andere bezoekers aan Pride erg geraakt zijn door het nieuws. "We krijgen appjes en mailtjes van mensen die van slag zijn. Zij hebben het gevoel van: dit had ons ook kunnen overkomen."

Vijftien Indiase toeristen omgekomen bij bootongeluk bij Vietnamese kust

10 hours 58 minutes ago

Vlak bij de Vietnamese kust is een speedboot gekapseisd. Daarbij zijn vijftien Indiase toeristen om het leven gekomen. Dat melden Vietnamese media.

Het ongeluk gebeurde zo'n 400 meter van het eiland May Rut, zo'n tien kilometer ten zuiden van Phu Quoc. Dat is het grootste eiland van Vietnam, een populaire strandbestemming. De oorzaak van het ongeluk wordt onderzocht, maar duidelijk is dat er een harde wind stond.

Er waren 32 toeristen en vier bemanningsleden aan boord. 21 van hen konden worden gered, zij werden met onder meer jetski's naar de kust gebracht. De lichamen van de doden zijn geborgen.

Volgens een Vietnamese krant hielpen bootjes in de buurt mee met het redden van de passagiers. Die boten waren eerder aanwezig dan de kustwacht of de marine.

De krant schrijft dat de reddingsoperatie werd bemoeilijkt doordat veel mensen vastzaten in de omgeslagen boot. Ook was de zee door de harde wind wild. Vanaf de reddingsboten werden boeien naar de mensen in het water gegooid.

Indiaas telefoonbedrijf

Sommige van de geredde opvarenden zijn gewond geraakt. Zij zijn naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet bekend hoe ze eraan toe zijn.

Volgens de Indiase premier Modi waren de toeristen werknemers van een telefoonbedrijf. De tocht met de boot was een personeelsuitje.

Zeven doden bij nachtelijke aanvallen tussen Rusland en Oekraïne

11 hours 36 minutes ago

Bij Russische luchtaanvallen op Oekraïne zijn zes mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt, melden de autoriteiten in Oekraïne. Rusland meldt een dode bij Oekraïense droneaanvallen bij de Zee van Azov.

Vier mensen werden vannacht gedood in de noordelijke stad Soemy. Ook raakten daar volgens de Oekraïense autoriteiten zeventien mensen gewond. Twee andere Oekraïense doden vielen in de zuidelijke regio Odesa, nadat een raket een gebouw had geraakt.

Ook in Charkiv vielen zeven gewonden en in de regio Kyiv raakten elf mensen gewond, onder wie een kind.

Volgens de Oekraïense president Zelensky werden de meeste Russische drones en raketten onderschept, maar konden ballistische raketten hun doel bereiken vanwege het zwakke luchtverdedigingssysteem.

Oekraïne waarschuwde eerder al dat de voorraad aan Patriot-onderscheppingsraketten begint op te raken. De Amerikaanse raket is het betrouwbaarste wapen om ballistische raketten uit de lucht te schieten. De Amerikaanse president Trump heeft Oekraïne onlangs toestemming gegeven om ze zelf te produceren.

Havens

Het Russische ministerie van Defensie zegt droneproductiefaciliteiten in Kiyv te hebben aangevallen. Ook waren de havens Izmajil en Chornomorsk in Odesa het doelwit.

Het ministerie meldt ook dat het meer dan 175 Oekraïense drones boven Rusland heeft neergehaald. Ook zijn drones neergehaald boven het door Rusland bezette Krim-schiereiland, de Zwarte Zee en de Zee van Azov.

Volgens Oekraïne werden bij de aanvallen in de Zee van Azov meer dan twintig Russische tankers en andere schepen geraakt. Rusland zegt dat vier schepen werden aangevallen en dat daarbij een persoon om het leven kwam.

Zeeuwen nemen jerrycans vol benzine mee uit België, brandweer niet blij

11 hours 41 minutes ago

Voor veel Zeeuwse automobilisten uit de grensregio is het niets geks: naar België rijden om met goedkopere benzine terug te keren. Niet alleen in de tank, maar ook in jerrycans op de achterbank. De brandweer voorziet echter gevaarlijke situaties en roept op tot voorzichtigheid.

"Het kan niet anders", zegt een bestuurder tegen Omroep Zeeland, terwijl hij de achterklep van de auto dichtgooit. In de achterbak staan twee volle jerrycans. De benzineprijzen bij de zuiderburen liggen een stuk lager dan in Nederland. De man weet dat het niet veilig is om zelf met benzine te rijden. "Maar ik kan het moeilijk bij me thuis laten leveren."

Boete

Wat hij doet is overigens niet verboden: in Nederland mag je tot 240 liter brandstof meenemen in je auto. Wel onder de voorwaarde dat dit op een veilige manier gebeurt. Zo moeten de jerrycans geschikt zijn voor brandstof en mogen ze niet lekken. Bovendien moeten ze goed vast staan, zodat ze niet gaan schuiven.

Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert een boete. De politie kan auto's controleren op naleving van de voorwaarden.

Maar zelfs als alle regels worden opgevolgd, gaat het vervoer van benzine gepaard met gevaar, zegt de brandweer. En niet alleen omdat het een brandbaar goedje is. "Ook de dampen kunnen problemen geven", zegt Alex van Dijk, specialist gevaarlijke stoffen, tegen Omroep Zeeland. "Als je langere tijd in een ruimte zit waar je benzinedampen inademt, raak je versuft. Dat wil je niet tijdens een autorit. Daarnaast krijg je er hoofdpijn van."

Mocht er brand ontstaan, kan dat tot een vervelende situatie leiden, zegt hij. Als de jerrycan vlam vat, breidt het vuur zich sneller uit. Bovendien kijkt de brandweer bij melding van een autobrand eerst naar het merk en model van de auto. Zo kan er specifiek geblust worden op de plek van de brandstoftank. "Wij houden er geen rekening mee dat iemand een jerrycan brandstof op de bijrijdersstoel zet. Dat is dan ook geen goed idee."

Wat dan de beste manier is om benzine te vervoeren? "Niet", aldus Van Dijk. "Hou het gewoon in de brandstoftank." Als het toch echt nodig is om met een jerrycan op pad te gaan, raadt Van Dijk aan met kleine hoeveelheden te rijden en de benzine buiten de bestuurdersruimte te vervoeren.

Amerikaanse communicatiewaakhond geeft groen licht voor omstreden spiegelsatelliet

11 hours 54 minutes ago

De Amerikaanse autoriteiten hebben groen licht gegeven voor een satelliet die zonlicht moet gaan weerkaatsen om bepaalde plekken 's nachts te kunnen verlichten. Het project wordt fel bekritiseerd door astronomen en milieuactivisten.

De Federal Communications Commission (FCC) heeft officieel toestemming gegeven voor de lancering van Eärendil-1. Die satelliet, ontwikkeld door het bedrijf Reflect Orbital, kan een enorme reflector van dun materiaal uitklappen om zonlicht naar specifieke plekken op aarde te reflecteren vanuit een lage baan om de aarde.

Dat heeft veel voordelen, betoogt het bedrijf. In sommige landbouwsectoren kan de opbrengst omhoog met meer zonlicht. Bij reddingsacties kan de spiegel 's nachts worden ingezet als een soort schijnwerper, en steden kunnen 's nachts duurzaam worden verlicht zonder straatverlichting. De reflector kan ook op zonneparken worden gericht om daarmee meer stroom op te wekken.

Bij Eärendil-1 gaat het nog om een experimentele satelliet om te testen of de techniek werkt. De satelliet zou nog dit jaar al gelanceerd moeten worden. Reflect Orbital wil uiteindelijk 50.000 van die spiegelsatellieten inzetten.

Gevaarlijk

Het project stuit op felle kritiek. Milieuactivisten waarschuwen dat het weerkaatste zonlicht van heel veel ruimtespiegels de dagelijkse cyclus van planten en dieren kan verstoren. Sterrenkundigen vrezen dat de spiegels hun telescoopwaarnemingen belemmeren en zelfs gevaarlijk kunnen zijn voor mensen die door de telescooplenzen in het gereflecteerde zonlicht kijken.

Vooraanstaande onderzoekers noemen de plannen "nog gekker" dan de constellaties van internetsatellieten waar al langer discussie over is. Tony Tyson, onderzoeker aan de Universiteit van Californië, is bang dat de reflectoren helemaal niet zo goed kunnen richten en dat het teruggekaatste zonlicht een groter gebied gaat bestrijken dan gepland. "Stel je een hemel vol manen voor", zei Tyson op een bijeenkomst met andere wetenschappers.

Ook de organisatie die de grote Europese ruimtetelescopen in Chili beheert maakt zich zorgen. Door al het teruggekaatste zonlicht zou de helderheid van de sterren verminderen en wordt het vermogen van telescopen om zwakke objecten te detecteren beperkt.

De aanvraag van Reflect Orbital bij de FCC leverde dan ook bijna 1900 vooral negatieve reacties op. De FCC concludeert in haar uitspraak nu echter dat eventuele gevolgen van Eärendil-1 voor de astronomie of het milieu buiten haar bevoegdheid vallen.

Verbodszones

De communicatie-autoriteit spreekt tegen dat de goedkeuring van Eärendil-1 niet in het algemeen belang is. De FCC stelt dat het bedrijven juist aanmoedigt om nieuwe en innovatieve ruimtevaartactiviteiten te testen. Ook wijst de waakhond erop dat Reflect Orbital heeft beloofd samen te werken met NASA en de National Science Foundation om de astronomie te beschermen. "We hanteren strikte verbodszones voor astronomie en kwetsbare omgevingen", schrijft het bedrijf op zijn website.

Na verlenging op verlenging nu echt de laatste show van Soldaat van Oranje

14 hours 23 minutes ago

Na bijna zestien jaar en verlenging op verlenging valt dit weekend definitief het doek voor de musical Soldaat van Oranje. De langstlopende musical van Nederland stopt na bijna 4000 voorstellingen, die werden gezien door meer dan vier miljoen bezoekers.

De musical vertelt het verhaal van verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema, die tijdens de Tweede Wereldoorlog als Engelandvaarder naar Londen vluchtte, van daaruit zendapparatuur naar Nederland smokkelde en als piloot betrokken was bij bombardementen op Duitsland.

De rol werd in al die jaren door maar liefst 31 acteurs vertolkt. De eerste die dat deed was Matteo van der Grijn, die er met trots op terugkijkt. "Het was fantastisch om samen met regisseur Theu Boermans vanaf het begin deze voorstelling neer te zetten en te maken met elkaar. Dat hij daarna nog bijna zestien jaar is gespeeld, is absurd."

Meedraaien met decor

Voor de musical werd een nieuwe theatervorm in het leven geroepen, waarbij de 1100 bezoekers per voorstelling 360 graden meedraaien naar het decor. Op Vliegkamp Valkenburg in Katwijk werd een theaterhangar speciaal daarvoor gebouwd.

"Dat vergde een nieuwe manier van spelen", zegt Van der Grijn. "Als acteur moest je niet verdwijnen op het grote podium, daarom moest je meer geven met je stem en goed kunnen articuleren."

Voor producent Fred Boot is het einde een bitterzoet besluit. Hij is vanaf het begin nauw bij de musical betrokken. "In 2003 stuurde ik mijn eerste e-mail naar Erik Hazelhoff Roelfzema. Nu, 23 jaar later, zijn we op dit punt beland."

Bij het grote publiek werd Soldaat van Oranje ook bekend door de reclames met de slogan: 'De voorstelling die geschiedenis schrijft, nu verlengd tot ...'. Jarenlang werd de speelperiode opnieuw verlengd. "Een soort Heintje Davids", zegt Boot. "Mensen dachten dat we al vaker waren gestopt. Dat hebben we nooit gezegd, maar nu is het echt voorbij."

Oorlog voor nieuwe generaties

Boot wilde met de musical een verhaal vertellen dat volgens hem dreigde te verdwijnen. "Jongere generaties moesten begrijpen wat de oorlog betekende voor hun ouders en grootouders. We vertelden de oorlog van generatie op generatie. Na afloop stelden kinderen hun ouders vragen. Zo ontstond het gesprek waar we op hoopten."

Van der Grijn liep steevast na afloop van de voorstelling de foyer in om de reacties van het publiek op te halen en met bezoekers in gesprek te gaan. "Ik hoorde daar altijd bijzondere anekdotes, ook van veel mensen die de oorlog hadden meegemaakt."

Volgens Boot is die inhoud altijd leidend gebleven, ondanks het grote succes. "We hebben ons nooit laten leiden door de commerciële kant. Het verhaal stond altijd voorop."

Over kwetsbare vrijheid

Daar is regisseur Theu Boermans het mee eens: "Het verhaal was een soort hybride vorm tussen theater, film en musical, mede door het draaiende theater." Volgens hem is de musical altijd actueel gebleven. "Het verhaal is polarisatie overstijgend, het is een verhaal dat verbindt en ons eraan herinnert hoe gebrekkig en kwetsbaar de vrijheid die we hebben is."

Vandaag spelen de acteurs de laatste voorstelling voor publiek en genodigden, zondagmiddag wordt de allerlaatste voorstelling in besloten kring gespeeld.