Aggregator

Trump teruggefloten door Hooggerechtshof: wie in de VS geboren is, is Amerikaan

1 hour 33 minutes ago

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gezet door een poging van president Trump om het recht op Amerikaans staatsburgerschap aan te passen. Trump wilde met een decreet voorkomen dat kinderen van illegale migranten bij hun geboorte automatisch Amerikaans staatsburger worden.

Daarvoor zou de grondwet moeten worden aangepast. Volgens de hoogste federale rechters van de VS is het niet aan de president om beperkingen op te leggen aan dat recht, dat voor iedereen geldt.

Ingrijpend decreet

Volgens het zogeheten birthright citizenship krijgen kinderen die in de VS worden geboren automatisch de Amerikaanse nationaliteit, ongeacht de afkomst of verblijfsstatus van hun ouders. Daarin wijkt de VS af van veel andere landen. Ook in Nederland krijgen kinderen niet automatisch de Nederlandse nationaliteit als ze hier geboren worden, dat hangt af van de nationaliteit van hun ouders.

Een lagere rechter zette begin vorig jaar al een streep door het plan van Trump om dit recht in te perken en de hoogste rechter houdt vast aan die beslissing. Het oordeel van het Hooggerechtshof was niet unaniem: van de negen rechters stemden er drie tegen. Dat waren alle drie conservatieve rechters.

Trump trad in januari 2025 aan als president en tekende direct enkele tientallen decreten, oftewel bindende aanwijzingen aan overheidsinstanties. Een ervan betrof het afschaffen van het geboorterecht. Het decreet maakte deel uit van ingrijpende maatregelen van de president om hard op te treden tegen immigratie.

Correspondent VS Ryan Hermelijn:

"De uitspraak van het Hooggerechtshof is een flinke tegenvaller voor president Trump, die met dit presidentiële decreet het burgerschap bij geboorte wilde inperken voor kinderen van ongedocumenteerde immigranten en personen die tijdelijk in het land verblijven. De rechters halen daar nu een streep door.

Ze bevestigen dat volgens het veertiende amendement van de grondwet vrijwel alle kinderen die op Amerikaans grondgebied zijn geboren, automatisch Amerikaans staatsburger zijn. En zo lichtte opperrechter Roberts toe: "Burgerschap, toen en nu, is het recht om rechten te hebben."

Het decreet had de kers op de taart moeten zijn voor Trump, die met zijn strengere immigratiebeleid zelf meer greep wil hebben op wie er allemaal de VS binnenkomt en mag blijven. Daar gebruikt hij ook andere maatregelen voor, zoals verscherpte grenscontroles, het makkelijker maken van deportaties van Haïtianen en Syriërs en door bijna alleen vluchtelingenstatus te verlenen aan witte Zuid-Afrikanen.

Trump is dus op de vingers getikt, maar toch zal hij door de bank genomen blij zijn met recente oordelen van het Hooggerechtshof, dat een conservatieve meerderheid kent. De trend dat dit hof steeds meer macht bij de president legt, is doorgezet.

Zo mag hij bijna elk hoofd van onafhankelijke overheidsdiensten ontslaan, behalve bestuurders van de centrale bank. Ook de versoepeling van campagnefinanciering en het afzwakken van de Voting Rights Act, die kiezers moet beschermen tegen discriminatie, worden gezien als successen voor de Republikeinen."

Tegenstanders van het decreet voerden aan dat het in strijd is met het veertiende amendement van de Amerikaanse grondwet. Daarin staat dat iedereen die in de Verenigde Staten is geboren of genaturaliseerd, Amerikaans staatsburger is en onder die rechtsmacht valt.

Het amendement werd aangenomen na de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861 tot 1865. Volgens de Amerikaanse regering was dat specifiek bedoeld om te zorgen dat ook tot slaaf gemaakte mensen in aanmerking kwamen voor het burgerschap. Het Hooggerechtshof had het grondrecht in 1898 bekrachtigd.

Inheemse Amerikanen kregen pas in 1924 met de Indian Citizenship Act volledig staatsburgerschap, ook al waren ze op Amerikaanse bodem geboren. Dat was lange tijd een uitzondering op het veertiende amendement, omdat zij destijds niet vielen onder de rechtsmacht van de VS.

Kwart miljoen baby's per jaar

Trump kan de grondwet 128 jaar later niet zomaar veranderen, zo heeft het Hooggerechtshof bepaald. "Staatsburgerschap hield toen en nu het recht in om rechten te bezitten en deel te nemen aan onze politieke gemeenschap", zei opperrechter John Roberts namens het Hooggerechtshof. "Vandaag houden wij ons aan die belofte." Hij noemde de eigen interpretatie van de grondwet door de regering slecht onderbouwd.

President Trump betoogde dat de tekst van het amendement verkeerd wordt uitgelegd en niet zou betekenen dat iedereen die in de VS wordt geboren ook automatisch het staatsburgerschap moet krijgen.

Hoewel Trump in zijn retoriek grotendeels zijn pijlen heeft gericht op illegale immigranten, zou het decreet ook voor veel andere mensen gevolgen hebben. Ook kinderen van mensen die legaal in de VS verblijven, zoals studenten en aanvragers van een green card of permanente verblijfsstatus, zouden hun automatische staatsburgerschap zijn kwijtgeraakt. Zijn decreet zou gevolgen hebben gehad voor zo'n kwart miljoen baby's per jaar die in de VS zijn geboren.

Huisartsen stappen weer naar de rechter: nieuwe tarieven te laag

1 hour 51 minutes ago

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft nieuwe huisartsentarieven vastgesteld nadat de zorgmarkttoezichthouder twee keer door de hoogste bestuursrechter op de vingers was getikt. De tarieven bleken sinds 2023 structureel te laag vastgesteld waardoor veel huisartsenpraktijken de gestegen bedrijfskosten steeds moeilijker kunnen dragen.

De NZa verhoogt nu weliswaar de vergoeding voor huisvestingskosten met gemiddeld 10.790 euro per huisartsenpraktijk, maar de waardering van de arbeidskosten voor praktijkhoudende huisartsen, die dus naast arts ook werkgever zijn, blijft nagenoeg ongewijzigd.

Dat de NZa op dit vlak voet bij stuk houdt is opmerkelijk omdat de bestuursrechter de laatste keer expliciet benoemde dat de zwaarte van de functie van huisarts financieel wordt ondergewaardeerd. Dat is problematisch omdat de tarieven op basis van deze waardering worden berekend. Huisartsen hoopten dat de NZa de tarieven met deze gerechtelijke terechtwijzing ruimhartiger zou gaan berekenen. Dat blijkt nu dus niet het geval.

Belangenorganisaties voor huisartsen, zoals de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) en De Bevlogen Huisartsen, zeggen daarom opnieuw naar de bestuursrechter te stappen. "De rechter gaf de NZa een duidelijke opdracht. Wij hadden verwacht dat de NZa deze kans zou benutten om de tarieven eerlijker en toekomstbestendig te maken. We hebben er alles aan gedaan om ze daartoe te bewegen. Dat is een grote teleurstelling voor ons en voor alle huisartsen", reageert LHV-voorzitter Marjolein Tasche.

Poortwachtersfunctie

Christof Zwart, voorzitter van De Bevlogen Huisartsen, zegt het positief te vinden dat de NZa meer geld uittrekt voor degelijke huisvesting van huisartsenpraktijken maar zegt ook dat de NZa weinig heeft gedaan met suggesties van huisartsen zelf. Bijvoorbeeld om met regionale tarieven te werken "Nu komt er één landelijke tariefverhoging voor de huisvesting. Maar in veel regio's is dat onvoldoende. Er is nogal een verschil tussen de huisvestingskosten in de provincie Groningen en de kosten die je maakt in Amsterdam."

Maar de steen des aanstoots blijft voor de huisartsenorganisaties dat de NZa de in taken alsmaar groeiende rol van de huisarts niet op waarde zou schatten. Ze wijzen erop dat de huisarts ook een poortwachter is die moet oordelen of een patiënt specialistische zorg nodig heeft. Daarnaast nemen huisartsen zorg van ziekenhuizen en de GGZ over. Dit betekent dat huisartsenpraktijken niet alleen meer patiënten moeten helpen, maar ook meer personeel in dienst hebben. Tussen 2015 en 2022 is het aantal personeelsleden in huisartsenpraktijken gemiddeld met 46 procent toegenomen.

'Gratis werk'

In de tariefberekening gaat de NZa volgens de LHV voorbij aan alle veranderingen. Want de toezichthouder blijft uitgaan van een fulltime werkweek van 36 uur. Volgens kennisinstituut Nivel werken huisartsen vanwege hun omvangrijke takenpakket gemiddeld 48 uur per week. "Die 12 uur moeten we kennelijk gratis werken", zegt ook Zwart van De Bevlogen Huisartsen.

De NZa schrijft in een persbericht dat bij het vaststellen van de tarieven naast het kunnen dekken van kosten ook rekening moet worden gehouden met het beheersen van de zorgkosten. "Want alle inwoners van Nederland moeten een huisarts hebben en houden", aldus NZa-directeur Johan Rijneveld.

Overal in het land al patiëntenstops

"Er zijn al heel veel mensen die geen huisarts hebben", reageert Zwart. Hij verwijst naar een recent onderzoek van de Algemene Rekenkamer waaruit bleek dat 700.000 mensen op zoek zijn naar een huisarts. Er zijn genoeg huisartsen maar te weinig huisartsenpraktijken waardoor bij 60 procent van de praktijken een patiëntenstop geldt.

"En dat tekort aan huisartsenpraktijken is mede het gevolg van de te lage tarieven, want je kunt er nauwelijks een praktijk beginnen of mee overnemen."

De LHV noemt het daarom onbegrijpelijk dat de NZa na de laatste rechterlijke uitspraak blijft vasthouden aan standpunten. "Het gevolg is dat opnieuw kostbare tijd en energie moeten worden besteed aan juridische procedures, terwijl die juist nodig zijn om samen te werken aan een bekostigingssysteem dat de huisartsenzorg toekomstbestendig maakt."

Treinverkeer tussen Rotterdam en Zuid-Nederland nog dagen langer ontregeld

1 hour 56 minutes ago

Het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden van het land is naar verwachting nog zeker tot zaterdagmiddag ontregeld. Aanvankelijk ging ProRail ervan uit dat de storing donderdagavond zou zijn verholpen.

"De herstelwerkzaamheden duren helaas een stuk langer dan voorzien", meldt de spoorwegbeheerder in een update. In de buurt van Rotterdam Stadion was gisteren schade ontstaan aan kabels na brand in een kabelgoot.

Ontroesten

Het inventariseren en herstellen van de ruim honderd kabels neemt meer tijd in beslag dan verwacht, aldus ProRail. Er zijn meerdere aannemers aan het werk.

Verder noemt de spoorwegbeheerder als complicerende factor dat de sporen moeten worden ontroest, omdat ze tijdelijk niet worden gebruikt. "De omvang van dat werk hangt weer af van de duur waarop de sporen buiten gebruik zijn."

Stopbussen

Tussen Rotterdam en Zwijndrecht is er geen treinverkeer mogelijk. Er rijden stopbussen tussen Rotterdam Centraal, Rotterdam Blaak, Rotterdam Zuid, Rotterdam Lombardijen, Barendrecht en Zwijndrecht.

De storing raakt ook de verbinding met steden als Breda en Vlissingen, en de dienstregeling van hogesnelheidstreinen. Via de reisplanner van NS kunnen reizigers zien wat de storing betekent voor hun reis.

Meerderheid stikstofplannen kabinet gloort in beide Kamers

2 hours 19 minutes ago

Met de steun van Pro heeft het kabinet een meerderheid in de Tweede Kamer voor het pakket met stikstofmaatregelen. Pro (voorheen GroenLinks-PvdA) heeft laten weten de plannen te steunen, mits ze niet worden afgezwakt.

Met de 20 zetels van Pro en de 66 van de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA komt het aantal Tweede Kamerzetels dat de maatregelen zeker steunt op 86 van de 150.

In de Eerste Kamer komen de coalitiepartijen met Pro tot 36 van de benodigde 38 zetels. Steun van bijvoorbeeld SP, Volt of de Partij voor de Dieren zou dan genoeg zijn. Daarnaast zijn er nog andere opties voor meerderheden in de senaat.

Pro zegt dat ze de plannen "graag ambitieuzer" hadden gezien, maar noemt het ook een stap in de goede richting . "De steun komt met een duidelijke boodschap aan het kabinet: een verdere afzwakking is voor de partij niet acceptabel."

Aanscherpingen

"De plannen van het kabinet zijn het minimale dat nodig is om de stikstofcrisis aan te pakken", zegt partijleider Klaver. Overigens waarschuwt Pro dat aanscherpingen nodig kunnen zijn als uit doorrekeningen of juridische analyses blijkt dat de plannen niet voldoende zijn om ruimte te maken voor vergunningen.

Afgelopen vrijdag gaf de ministerraad groen licht voor het ingrijpende pakket plannen om de stikstofuitstoot te verminderen. Het kabinet wil Nederland hiermee van het 'stikstofslot' halen, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor onder meer de bouw van nieuwe woningen.

Dit staat in de stikstofplannen:

De belangrijkste punten

Morgen debatteert de Tweede Kamer over de stikstofmaatregelen. Een aantal oppositiepartijen heeft aangekondigd te willen proberen om maatregelen over de stikstofarme zones te versoepelen. "Dat kan op deze manier niet doorgaan", zei ChristenUnie-leider Bikker.

Ze heeft vooral problemen met de zone van 1 kilometer die volgens haar niet wetenschappelijk verantwoord is. Partijleider Stoffer van de SGP zei zich af te vragen of boeren wel "recht wordt gedaan" met deze maatregel. Ook JA21 heeft laten weten vragen te hebben bij de 'zonering'.

Een afzwakking op dit gebied zou dus het einde betekenen van de steun van Pro voor de plannen. Maar coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben vandaag gezegd het pakket dat voorligt te steunen.

Zomertreinabonnement door 175.000 mensen gekocht

2 hours 22 minutes ago

Treinreizigers maken gretig gebruik van het goedkope treinabonnement voor deze zomer. In twee weken tijd is het dalurenabonnement door 175.000 mensen gekocht. Zij hebben in deze periode ruim 9 miljoen kilometer gereisd, laat NS weten. Dat betekent dat de gemiddelde reiziger tot nu toe iets meer dan 50 kilometer heeft gereisd.

De site van NS raakte overbelast op de eerste dag dat het abonnement werd aangeboden. "Toen het inging was het zo druk dat de site het lastig aankon", zegt een woordvoerder. Het bedrijf heeft maatregelen genomen om dit probleem te voorkomen, want ook vandaag worden naar verwachting veel abonnementen afgesloten.

Twee volle maanden

Wie maximaal wil profiteren van het 'zomerkaartje' kan dat volgens NS het beste kopen voor 1 juli. Op deze manier kan de reiziger twee volle maanden goedkoop reizen buiten de spits. Wie morgen het abonnement aanschaft kan er maximaal een maand gebruik van maken. Het is namelijk alleen per volledige maand af te sluiten en de actie loopt tot 1 september.

Het zomerkaartje kost maandelijks 49 euro en geldt naast NS ook voor regionale treinvervoerders. De overheid betaalt eraan mee; normaal is een dalurenabonnement ongeveer 2,5 keer zo duur. Het kabinet hoopt burgers te stimuleren om vaker de trein te pakken in plaats van de auto.

Wat zijn daluren bij NS?

Daluren zijn de tijden buiten de ochtend- en middagspits, wanneer het over het algemeen rustiger is in de trein. Doordeweeks is dat voor 06.30 uur, tussen 09.00 en 16.00 uur en na 18.30 uur. Zaterdag en zondag vallen helemaal onder de daluren.

Patiënt in coma na gebruik vervalste afslankpen, ziekenhuizen waarschuwen

3 hours 6 minutes ago

Gebruik geen illegaal gekochte afslankmiddelen en als je dat toch doet, wees dan eerlijk over het gebruik als het misgaat. Die oproep doen artsen van het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht en het Deventer Ziekenhuis.

Twee van hun patiënten overleefden daar in de winter ternauwernood de gevolgen van een injectie met een vervalste pen. Daarin bleek insuline te zitten, en niet de werkzame stof semaglutide uit afslankmedicatie als Ozempic.

De man van 55 en de vrouw van 47 kwamen zwaar onderkoeld en met extreem lage bloedsuikerwaarden terecht in de ziekenhuizen. De man had een lichaamstemperatuur van 32 graden, de vrouw van 34 graden. Ook hun suikerspiegel was zo laag dat er levensgevaar was. De man lag enkele uren in coma op de intensive care.

Uiteindelijk liep het met allebei goed af, niet in de laatste plaats doordat ze zelf vertelden dat ze illegaal gekochte afslankmiddelen hadden gebruikt. "Die eerlijkheid is heel belangrijk", zegt internist acute geneeskunde Suzanne Schol-Gelok, die in Dordrecht de vrouw van 47 behandelde.

Als artsen van het illegale middelengebruik weten, kunnen ze beter behandelen en alert zijn op eventuele nevenschade. Artsen uit beide ziekenhuizen hebben vandaag over de zaken gepubliceerd in een medisch vakblad.

Vorig jaar meer vergiftigingen

Het gebruik van afslankmiddelen is de afgelopen jaren snel toegenomen. Veel middelen zijn goedgekeurd en werken effectief, zoals Ozempic, en zijn verkrijgbaar op doktersrecept. Daarnaast proberen veel mensen online aan de middelen te komen.

Daar kleven dus grote risico's aan. Gisteren werd bekend dat het aantal meldingen van vergiftigingen door afslankmiddelen vorig jaar is verdubbeld. Zo'n 150 hulpverleners trokken erover aan de bel; in 40 procent van de gevallen ging het om patiënten die een niet-voorgeschreven middel hadden gebruikt.

Zowel de man als de vrouw was thuis toen het misging. Familieleden belden een ambulance. Met name de lage bloedsuikerspiegel had fataal kunnen zijn, zegt Schol-Gelok. "Je hersenen krijgen dan veel te weinig voedingsstoffen. Als deze mevrouw niet was gevonden, was zij komen te overlijden."

De vrouw was een maand voor het incident begonnen met afslankmedicatie. Via via was ze aan twee zogeheten pennen gekomen. In een daarvan zat dus insuline, in tegenstelling tot wat op het product stond.

Ook de man kocht vanwege de lagere kosten op eigen houtje middelen bij een online aanbieder. Hij kreeg die eerst op recept via een kliniek, maar was vanwege de lagere kosten overgestapt naar de handelaar die hem uiteindelijk de insulinepen opstuurde.

Op foto's die van de illegaal gekochte pennen van de vrouw zijn gedeeld, is te zien dat die een Duits en een Bulgaars opschrift hadden. In de Bulgaarse pen zat insuline; in de Duitse zat de werkzame stof die erop stond.

De avond voordat het misging gebruikte de vrouw voor het eerste de foute pen, met alle gevolgen van dien. Ambulancepersoneel heeft haar suiker toegediend. Nadat ze in het ziekenhuis bij kennis kwam, vertelde ze over het middelengebruik. Daarop besloten artsen in het Albert Schweitzer om verder onderzoek te doen en alarm te slaan bij de inspectie.

De vrouw heeft uiteindelijk drie dagen in het ziekenhuis gelegen. Maanden na het incident heeft ze nog last van concentratieproblemen. Volgens Schol-Gelok is ze enorm geschrokken van haar eigen handelen. De vrouw wil zelf niet met media praten.

'Enorm gevaarlijk'

Voor artsen in het Albert Schweitzer Ziekenhuis was de zaak een wake-upcall. "We moeten kenbaar maken aan andere medisch specialisten, en het liefst aan heel Nederland, dat dit enorm gevaarlijk is", zegt Schol-Gelok erover. Ze benadrukt dat afslankmedicatie alleen onder begeleiding van een arts en op recept van een apotheek moet worden gebruikt.

Symptomen die horen bij een lage bloedsuiker zijn trillen, zweten en misselijkheid. "Je kunt er ook verward door raken en uiteindelijk het bewustzijn verliezen", zegt Schol-Gelok. "Als je voelt dat het misgaat, is het belangrijk om zo snel mogelijk hulp te roepen."

Het allerbeste is volgens de internist om weg te blijven bij online-verkooppunten of via-via-handeltje. "Doe het niet. Maar als je het toch doet en je krijgt klachten, zeg het dan tegen je arts. Wij oordelen niet. Wij willen graag een goede behandeling geven."

Missers tegen Marokko voeden nationaal penaltytrauma: komen we er ooit vanaf?

3 hours 24 minutes ago

Keeper Bart Verbruggen die de bal met pech via zijn hak over de lijn werkt en Quinten Timber die zijn strafschop ver naast schiet. Na de teleurstellende penaltyreeks van het Nederlands elftal op het WK tegen Marokko kan een nieuw hoofdstuk worden toegevoegd aan ons 'nationale penaltytrauma'.

Het is de zevende keer dat Oranje via een strafschoppenserie wordt uitgeschakeld op een EK (1992, 1996 en 2000) of WK (1998, 2014, 2022 en nu dus 2026). In totaal wist Nederland in de geschiedenis maar twee van de tien penaltyreeksen op een eindtoernooi te winnen. Ter vergelijking: Duitsland won er zes van de acht.

Sleutelwedstrijd

Hoe zijn we aan dat penaltytrauma gekomen en belangrijker, hoe komen we er weer vanaf? Volgens sporthistoricus Jurryt van der Vooren kun je met terugwerkende kracht vaststellen dat het trauma in 1992 is begonnen. "Marco van Basten miste op dat EK de beslissende strafschop in de halve finale."

Ook op de daaropvolgende Europese eindtoernooien ging het mis vanaf 11 meter. Op het EK van 1996 miste Clarence Seedorf een beslissende penalty tegen Frankrijk; op het EK van 2000 ging het in eigen land tegen Italië helemaal mis.

"Toen miste Oranje in de reguliere speeltijd al twee penalty's", zegt Van der Vooren. "Nederland was echt veel beter, maar uiteindelijk bleek dit de sleutelwedstrijd in ons penaltytrauma. We vlogen er in de strafschoppenserie uit."

Gemiste penalty's van Oranje door de jaren heen:

Toch zijn er ook lichtpuntjes, zegt Van der Vooren. "Neem het WK van 2014. In de kwartfinale wonnen we door een legendarische keeperswissel met strafschoppen van Costa Rica."

"Vlak voor het einde van de verlenging verving bondscoach Louis van Gaal keeper Jasper Cillessen door Tim Krul, puur met het oog op de aankomende strafschoppenserie. Met succes. Alleen ging het in de halve finale via zo'n zelfde strafschoppenserie tegen Argentinië alsnog mis.

Lees hier een recente terugblik op de historische keeperswissel:

Bondscoach Ronald Koeman ging na de verloren wedstrijd tegen Marokko vanmorgen in op de gemiste penalty's. "We weten hoe moeilijk penalty's zijn op dit soort momenten", zei hij. "We hebben er drie van de vijf gemist en dat is te veel. Dit blijft een zwarte bladzijde."

Huppelen

Specialist Paul Vrenken hielp onder meer FC Den Bosch bij het verbeteren van de penalty's. Volgens hem wordt er niet genoeg structureel getraind op het nemen van strafschoppen.

"Normaal komen die maar een paar keer per jaar voor", zegt Vrenken. "Maar bij grote toernooien is dat veel vaker. En dan zie je dat het voor spelers niet zo geautomatiseerd is dat ze het goed kunnen."

Hij zag veel verschillen tussen hoe de spelers de strafschop namen. "Kijk naar Wout Weghorst. Die legt de bal neer, neemt een paar stappen achteruit en rost hem er werkelijk in", zegt de trainer.

"Maar er zitten ook spelers tussen die van de zenuwen iets nieuws doen zoals even inhouden, huppelen of opeens recht achter de bal gaan staan. Dat werkt gewoon niet."

Mislukkingen meedragen

Ook het mentale aspect valt te trainen, zegt hoogleraar sportpsychologie Nico van Yperen van de Rijksuniversiteit Groningen. "De druk die je voelt op een WK is natuurlijk uniek, maar toch kan je dat wel nabootsen", zegt hij. Als voorbeeld van een techniek noemt hij visualiseren, waarbij je zo'n penaltyreeks in je hoofd al helemaal doorloopt.

"Bij mentale training is het belangrijk dat de focus niet ligt op het onderdrukken van ongewenste gevoelens, maar juist op het leren om er op een goede manier mee om te gaan", zegt de hoogleraar.

Volgens sporthistoricus Van der Vooren wordt het voor Oranje steeds lastiger, omdat ze "alle mislukte series ook nog met zich meedragen".

Hij bedoelt daarmee dat de spelers van Oranje niet alleen die ene strafschoppenserie moet zien te winnen, maar Nederland ook moeten verlossen van het trauma waar iedereen het over heeft. "Dan moet je goede mentale training hebben gehad om daaraan te ontsnappen."

Tussen de oren

Dat erkent ook sportpsycholoog Van Yperen. "Natuurlijk denken spelers aan al die voorgaande keren dat het is misgegaan", zegt hij. "Net zoals wij als kijkers daaraan denken zodra zo'n strafschoppenserie gaat beginnen."

Volgens hem is mentale training de oplossing voor falen onder druk. "Wat niet wil zeggen dat je niet zal falen. Maar je verkleint wel echt de kans dat het gebeurt."

Minstens 24 doden bij overstromingen Ghana en Ivoorkust

3 hours 28 minutes ago

Door overstromingen en aardverschuivingen zijn de afgelopen dag ten minste 24 mensen omgekomen in Ghana en Ivoorkust, melden hulpdiensten in die landen. Sinds zaterdag regent het hard in de West-Afrikaanse landen.

De helft van de doden viel in de Ghanese hoofdstad Accra en het nabijgelegen Tema, waar verschillende wegen en woonwijken nu onder water staan. Grote delen van die steden zijn nu onbereikbaar, melden hulpdiensten. De doden in Ghana zijn acht mannen, drie vrouwen en een kind dat door het kolkende water werd meegesleept.

Meer dan honderd mensen moesten worden gered in Accra:

Bijna 500 mensen zijn vanuit hun huizen gered door hulpdiensten, en die hulpacties zijn nog steeds bezig. Op videobeelden uit de stad is te zien dat inwoners door de straten zwemmen en anderen uit hun huizen helpen.

Ook in de Ivoriaanse stad Abidjan kwamen minstens twaalf mensen om het leven, van wie de meeste slachtoffers werden bedolven door puin als gevolg van het snel stromende water. Meteorologische instituten in beide landen waarschuwen dat er deze week nog veel meer regen zal gaan vallen.

Beide landen kampen in de regentijd vaker met overstromingen, waarbij de gevolgen verergerd worden door ontoereikende riolering, illegale bebouwing en stadsplanning die geen rekening houdt met veel water.

De problemen nemen toe door klimaatverandering, zeggen deskundigen: extreem weer zoals regenval of droogte wordt steeds heftiger. De afgelopen dag viel er bijvoorbeeld 140 millimeter regen in Accra, aldus president Mahama. Dat is bijna drie keer zo veel als de hoogste hoeveelheid op één dag in het vorige jaar.

Afrika draagt nauwelijks bij aan de uitstoot van broeikasgassen die leiden tot klimaatverandering, zo stelt de Wereld Meteorologische Organisatie, het weersinstituut van de Verenigde Naties. Maar veel delen van het continent zijn wel zeer kwetsbaar voor rampen als gevolg van extreem weer.

Ex-politieman vrijgesproken van verkrachting tienermeisje in Nieuwegein

3 hours 37 minutes ago

Een ex-politiemedewerker en een andere man zijn vrijgesproken van verkrachting van een meisje (17) in Nieuwegein. De rechtbank gaat ervan uit dat er seksuele handelingen hebben plaatsgevonden maar verkrachting is niet bewezen, schrijft RTV Utrecht.

Het meisje ontmoette de twee mannen (48 en 45) vorig jaar oktober in een café in IJsselstein. Ze boden aan haar thuis te brengen. Onderweg wilden ze nog een stop maken bij een fastfoodrestaurant. Op de parkeerplaats vonden seksuele handelingen plaats. Toen het meisje aangaf dat ze naar huis wilde, stopten de mannen, concludeert de rechtbank. De voormalig agent besloot daarna lopend naar huis te gaan. De andere man bracht haar thuis.

4 jaar geëist

Het meisje heeft verklaard dat ze alcohol had gedronken en zich machteloos en angstig voelde. Ze zegt dat ze zich niet heeft verzet en niet duidelijk heeft uitgesproken dat ze geen seksuele handelingen wilde. Het Openbaar Ministerie zei twee weken geleden dat de mannen misbruik hebben gemaakt van haar kwetsbare positie en eiste gevangenisstraffen van vier jaar.

Seks tussen een volwassene en iemand van 16 of 17 jaar is in Nederland niet automatisch strafbaar. Daarvoor moet duidelijk vaststaan dat er geen instemming was. Volgens de rechtbank is niet vast te stellen dat het meisje in een toestand van lichamelijke of geestelijke onmacht verkeerde.

De rechtbank benadrukt dat de situatie vragen oproept en dat er twijfel kan bestaan over de onderlinge verhoudingen en de wensen van het meisje. Toch is die twijfel volgens de rechtbank niet voldoende voor een veroordeling.

Het Openbaar Ministerie besluit later of het in hoger beroep wil.

Geen agent meer

Een van de twee mannen was op het moment van de seksuele handelingen met de tiener geen agent meer, maar had een burgerfunctie. Hij was nog wel in dienst bij de politie. Na de aangifte volgde een intern onderzoek en is de man ontslagen.

Giftig lek bij bedrijf Genemuiden: medewerkers en brandweerman naar ziekenhuis

4 hours 18 minutes ago

Bij een installatiebedrijf in Genemuiden is vanmorgen een schadelijke stof gelekt uit de accu van een heftruck. Dertien medewerkers van het bedrijf en een brandweerman zijn met gezondheidsklachten ter controle naar het ziekenhuis gebracht.

De nog onbekende stof kwam vrij nadat de accu was 'drooggekookt', wat betekent dat een batterij oververhit raakt en in brand vliegt. De brandweer heeft na metingen niet kunnen vaststellen welke stof er precies is vrijgekomen.

De heftruck is uit het bedrijf gehaald en de brandweer heeft vervolgens het terrein vrijgegeven. In de buitenlucht zijn er geen gevaarlijke stoffen gemeten.

De medewerkers zijn inmiddels ontslagen uit het ziekenhuis, meldt het installatiebedrijf. Ook de getroffen brandweerman is inmiddels weer thuis. Hoe de brandweerman gewond raakte, wordt nog onderzocht.

Transgenderzorg in Nederland zorgvuldig, concludeert Gezondheidsraad

4 hours 30 minutes ago

De Nederlandse transgenderzorg voor minderjarigen is in Nederland zorgvuldig georganiseerd. Hormoonbehandelingen om de puberteit te remmen of om daarna het geslacht te veranderen worden pas na jaren aan onderzoeken en gesprekken met ouders en deskundigen ingezet. Tot die conclusie komt de Gezondheidsraad.

De Nederlandse methode, die internationaal lang gold als het grote voorbeeld ten aanzien van transgenderzorg, kwam de afgelopen jaren onder het vergrootglas te liggen. De hormoonbehandelingen zijn bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk inmiddels verboden in de reguliere zorg. De Britse kinderarts Hilary Cass concludeerde na onderzoek dat in het VK tieners met "te weinig medisch bewijs" waren behandeld met de ingrijpende hormoonbehandelingen.

De 'Dutch Approach" kwam in een negatief daglicht te staan en politieke partijen als de SGP en NSC dienden moties in met daarin de vragen om te onderzoeken wat de mentale en fysieke effecten van de hormoonbehandelingen zijn.

De Gezondheidsraad stelt nu dat de hormoonbehandelingen kinderen met genderdysforie psychisch juist goed doen en dat het algemene welzijn toeneemt omdat ze letterlijk beter in hun vel zitten. Wel kunnen er bijwerkingen zijn voor de botgezondheid en het functioneren van het cognitieve vermogen.

Er zijn nog weinig gegevens beschikbaar over wat de langetermijneffecten zijn. Maar niets doen is volgens de Gezondheidsraad geen optie omdat mensen met genderdysforie zonder behandeling een groot risico lopen op ernstige psychische problemen.

'Britse en Nederlandse praktijk verschillen enorm'

Daarnaast wil de Gezondheidsraad een misverstand uit de wereld helpen. In het Verenigd Koninkrijk werd de 'echte' Nederlandse methode nooit toegepast. Waar Britse kinderen met twijfels over hun genderidentiteit na enkele consults al puberteitsremmers konden krijgen, gaan daar in Nederland jaren overheen.

In Nederland worden vele gesprekken met kinderartsen, psychologen en psychiaters vooraf gevoerd om zeker te weten dat een kind daadwerkelijk lijdt aan het zogeheten genderdysforie en niet aan een andere psychische aandoening.

Bij genderdysforie voelen kinderen zich niet goed bij het geslacht waarmee ze zijn geboren. Het kan voorkomen dat men onpasselijk wordt als ze zichzelf in de spiegel zien. Dat kan alleen maar erger worden als de puberteit begint en het groeien van een baard of borsten begint en het geslacht nog meer wordt geaccentueerd. Het gevolg kan zijn dat deze kinderen in psychische nood komen. Puberteitsremmers kunnen dit proces pauzeren.

Maar in Nederland krijg je die dus niet zomaar voorgeschreven. De genderdysforie moet echt over een langere periode worden ervaren. Dat was dus anders in het VK.

Belangrijke rol voor maatschappij

Reden om de praktijk van de transgenderzorg in Nederland aan te passen ziet de Gezondheidsraad dus niet. Wel bestaan er lange wachttijden in Nederland voor de vier gespecialiseerde centra, waardoor kinderen alsnog in nood komen omdat ze niet op tijd worden geholpen.

De Gezondheidsraad adviseert om huisartsen en de GGZ een actievere rol te geven in de eerste gesprekken van een behandeltraject, zodat mensen met genderdysforie zich beter gehoord voelen. Dat zou al enigszins kunnen helpen.

Daarnaast wijst de raad ook op de rol van de maatschappij. Trans personen worden vaak gediscrimineerd, bespot en uitgesloten. De mate waarin de samenleving genderdiversiteit accepteert heeft effect op de psychische nood van mensen die twijfelen aan hun genderidentiteit, aldus de Gezondheidsraad.

How Airspeed Sensors Work

4 hours 36 minutes ago
When you’re driving your car, you’re probably regularly looking at the speedometer to make sure you comply with the local speed limits. The method by which it works is simple …read more
Zoe Skyforest

NCTV: dreiging van jihadisme blijft groot, meerdere aanslagen voorkomen

4 hours 37 minutes ago

De dreiging van jihadistische aanslagen blijft groot en jihadisten zien Nederland nog steeds als doelwit. Door ingrijpen van de diensten zijn de laatste tijd aanslagen voorkomen, schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in zijn halfjaarlijkse dreigingsbeeld.

De kans op een terroristische aanslag in Nederland blijft reëel, concludeert de dienst. Het dreigingsniveau blijft daarom 4 op een schaal van 5.

Volgens NCTV Marc Kuipers wordt het risico van een terroristische aanslag vooral gevormd door alleenhandelende daders en kleine groepjes die onder de radar blijven. Steeds vaker gaat het daarbij om minderjarigen die online radicaliseren door het gedachtegoed van IS.

Het heeft tot nu toe niet geleid tot aanslagen, omdat plannen daarvoor door de inlichtingendiensten zouden zijn verijdeld. Zo zijn, volgens de diensten, onder meer in een azc in Dronten en een azc in Vlissingen mensen aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag.

Meer interesse voor terreurgroepen

Daarbij signaleert de NCTV ook dat er de laatste tijd onder islamitische jongeren weer interesse is om 'uit te reizen' en zich in het buitenland aan te sluiten bij terroristische groeperingen, onder meer in Syrië, Afghanistan en Somalië.

Het aantal geslaagde 'uitreizen' is overigens beperkt en in elk geval veel minder dan in de jaren 2012-2016, toen relatief veel jongeren zich aansloten bij IS in Syrië.

Joodse en Amerikaanse doelwitten

De kans op aanslagen is door de oorlog in Iran nog toegenomen. Pro-Iraanse extremistische groepen en individuen en personen die in opdracht van de Iraanse staat handelen, richten zich op vooral Israëlische, Joodse en Amerikaanse doelwitten. Dit gevaar wordt niet weggenomen door het 'raamakkoord' tussen de VS en Iran, stelt de NCTV.

In maart en april waren er aanslagen op Joodse doelen in Nederland. In mei is daarvoor een verdachte gearresteerd die daders zou ronselen in opdracht van de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde.

Rechts-extremistisch gedachtegoed

In vergelijking daarmee blijft het gevaar van rechtsextremistische aanslagen beperkt. Er zijn de laatste tijd wel jongeren aangehouden op verdenking van het online dreigen met een rechts-terroristische aanslag, maar voor zo'n aanslag zijn nauwelijks concrete voorbereidingen getroffen.

De NCTV is wel bezorgd over de normalisering van rechtsextremistisch gedachtegoed en het gebruik van termen als 'omvolking' en 'remigratie'. Dit "zorgt voor een voedingsbodem voor geweld, angst, haat en racisme in de samenleving en ondermijnt sociale cohesie", concludeert de Nationaal Coördinator.

Podcast De Dag: Oranjeleeuwen druipen af, Atlasleeuwen blinken uit

5 hours 14 minutes ago

Het WK is voorbij voor Nederland. Niet de Oranjeleeuwen maar de Atlasleeuwen wonnen vannacht. En een paar van die leeuwen vallen dit WK op. Wie zijn de blikvangers van Marokko?

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Je kan wel zeggen dat er een gouden generatie is opgestaan, zegt voetbalcommentator Suse van Kleef in de podcast. Op deze morning-after ontbijten we met haar (cola) en praten we na over de zenuwslopende nacht, maar vooral ook over wie volgens haar de uitblinkers zijn van het zo succesvolle Marokkaanse voetbalteam: Ismael Saibari, Ayyoub Bouaddi en Achraf Hakimi.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Na natuurbranden komt Defensie met extra regels voor oefenen bij droogte

6 hours 11 minutes ago

Defensie gaat per direct anders oefenen als er een groot risico is op natuurbranden. Dat is besloten als reactie op de grote natuurbranden die twee maanden geleden uitbraken bij legeroefeningen op de Veluwe en in Brabant. Toen brandden grote stukken natuur af nadat munitie was ontploft.

Defensie had al een protocol voor oefenen bij een verhoogd risico op natuurbranden. Na een evaluatie van de gebeurtenissen in april en mei vindt Defensie dat niet meer genoeg. Het protocol wordt daarom aangescherpt, zegt de organisatie.

Vanaf nu mag de zogeheten springput op Artillerie Schietkamp 't Harde bij een groot natuurbrandgevaar alleen worden gebruikt als de brandweer op korte afstand klaarstaat. Een springput is een kuil die is gemaakt om gecontroleerd explosieven tot ontploffing te brengen. De grote natuurbrand in 't Harde ontstond volgens Defensie toen "hete deeltjes van munitie uit de springkuil zijn geslingerd".

Verder krijgt de terreinopzichter de bevoegdheid om oefeningen uit te stellen of stil te leggen. Ook moet vanaf nu bij het gebruik van bepaalde munitie binnen 25 meter brandbestrijding beschikbaar zijn. Zo'n specifieke afstand was nog niet vastgelegd.

Brand op vier terreinen

De nieuwe regels gelden als sprake is van natuurbrandrisico fase 2. Dan is het al langer droog en is er een grotere kans op een natuurbrand die zich snel en onvoorspelbaar ontwikkelt.

Eind april brak brand uit op vier militaire oefenterreinen. Defensie legde tijdelijk oefeningen met explosieven in natuurgebieden stil en kondigde aan de eigen regels onder de loep te nemen. Oefenen blijft wel nodig en zal altijd gepaard gaan met risico's, benadrukt Defensie.

Zo ging het op 29 april mis op het schietterrein bij 't Harde:

Van zes naar drie, Schiphol maakt keuze voor bagage-afhandelaars bekend

6 hours 35 minutes ago

Schiphol heeft een keuze gemaakt welke drie bedrijven voortaan de grondafhandeling mogen doen. Viggo, KLM en Dnata scoorden volgens de luchthaven het beste op kwaliteit, veiligheid en organisatie. Voor Menzies, Swissport en Aviapartner betekent deze beslissing dat ze vanaf volgend jaar niet meer werkzaam zijn op de luchthaven.

Het is niet de bedoeling dat medewerkers die nu nog bij de drie afvallers werken hun baan verliezen. Zij krijgen de mogelijkheid om over te stappen naar een van de winnende partijen. Vakbond FNV laat in een reactie weten erop toe te zien dat afspraken rondom die overstap "worden nageleefd". In die afspraken staat onder andere dat werknemers hun bestaande arbeidsvoorwaarden mee kunnen nemen naar een nieuwe baan.

De contracten hebben een geschatte waarde van 2,6 miljard euro.

Minder werkdruk

Er is veel te doen geweest over de werkomstandigheden voor het grondpersoneel op Schiphol. Zo had het personeel in de bagagekelder jarenlang veel te zware taken. Schiphol en de zes afhandelaren hebben inmiddels die omstandigheden verbeterd, onder andere met tilhulpen.

De nieuwe contracten moeten leiden tot minder werkdruk en betere roosters.

Aan het eind van het jaar worden de afspraken definitief en worden de contracten getekend. Ergens in de loop van 2027 moeten die dan ingaan en maakt het personeel de overstap. Daarna hebben de drie bedrijven zeven jaar lang het recht om als bagage-afhandelaren te werken op Schiphol.

Luchtvaartmaatschappijen mogen er ook voor kiezen om hun eigen bagageafhandeling te doen, in plaats van de dienst in te kopen bij een partij als Viggo of Dnata.

'Kwetsbare financiën en leegloop door zzp zijn problematisch in langdurige zorg'

6 hours 42 minutes ago

De financiën van langdurigezorginstellingen in Nederland, zoals verpleeghuizen en de gehandicaptenzorg, zien er op het oog goed uit, maar onder de motorkap spelen grote problemen. Dat concludeert accountantskantoor BDO in zijn jaarlijkse zorgrapport. Veel instellingen maken wel winst, maar doen dat alleen dankzij hun gebouwen.

De zorginstellingen krijgen een vergoeding voor hun gebouwen. Hoe ouder een gebouw, hoe meer er is afgeschreven en hoe minder ze kosten, maar de vergoeding loopt door. "Zodoende hebben instellingen de afgelopen jaren best wat kunnen oppotten en goede resultaten kunnen behalen", zegt Mike Tagage, voorzitter van de BDO Branchegroep Zorg.

Volgens Tagage maskeert het vastgoedrendement het totale rendement. "Haal je de winst dankzij gebouwen eruit, dan draait de zorg verlies. Het verlenen van zorg zelf is bij de meeste zorginstellingen niet winstgevend en dat leidt tot een kwetsbare financiële positie."

De financiën hebben invloed op de toekomst in de zorg, want van welk geld kan je een nieuw of beter passend gebouw neerzetten? "De vraag wordt steeds meer: voor wie bouw je?", zegt Tagage. "De trend van de laatste jaren zet zich door: steeds meer mensen willen thuis zorg krijgen. Dan zou je misschien zelfs moeten krimpen in gebouwcapaciteit."

BDO bekijkt jaarlijks de financiële situatie van zorginstellingen voor mensen die blijvend intensieve zorg of toezicht nodig hebben. Het keek nu naar 299 instellingen voor ouderenzorg en 105 voor gehandicaptenzorg. Zij staan voor uitdagingen zoals leegstand en veroudering, maar ook personeelstekort.

Veel zzp'ers vertrokken

BDO noemt daarnaast de afhankelijkheid van zzp'ers in de gehandicaptenzorg problematisch. Het noemt de inspanningen van zorgaanbieders om, als gevolg van de invoering van de Wet DBA, de inhuur van zzp'ers af te bouwen "grotendeels onsuccesvol".

Zowel in de ouderenzorg als in de gehandicaptenzorg verlieten meer zzp'ers de sector dan dat er mensen in loondienst bij kwamen. In de ouderenzorg werken er 3000 mensen minder, in de gehandicaptenzorg zo'n 2000. Dat is een kleiner aantal, maar die sector is ook aanzienlijk kleiner, schrijft BDO.

Volgens Tagage bevindt de gehandicaptenzorg zich in een soort spagaat. "Of ze bouwen zzp'ers af, want anders lopen ze het risico op een boete van de Belastingdienst, maar als ze dat doen, kunnen ze geen zorg meer verlenen. Dus ze gaan maar door en hopen dat de Belastingdienst geen boete oplegt."

Uit onderzoek van Nieuwsuur bleek onlangs dat de gehandicaptenzorg de laatste jaren op verschillende vlakken ernstig is verslechterd. Tagage: "Bestuurders van zorginstellingen die wij spreken, herkennen die zorgen. Waar willen we in Nederland naartoe? Zij snappen dat je van de zzp af moet omwille van regels, maar er is geen panklare oplossing."

Investeren in AI

De zzp-problematiek leidt ook tot een stijgend ziekteverzuim. In de gehandicaptenzorg is 8,5 procent van de werknemers ziek ten opzichte van 8,2 procent in 2024. In de ouderenzorg is 9,2 procent van de werknemers ziek: een jaar eerder was dat nog 9 procent.

Volgens BDO is het voor zorginstellingen zaak om te blijven investeren, vooral in technologie, zoals AI. "Denk aan spraakgestuurd rapporteren of het maken van roosters. Dat ontlast medewerkers die daardoor meer tijd krijgen voor handen aan het bed. Het verhoogt ook het werkplezier, wat ook het verzuim kan aanpakken", zegt Tagage.

Opnieuw kind uit raam gevallen: geen toename, 'ouders kunnen wel meer doen'

7 hours 20 minutes ago

De afgelopen twee weken vielen er drie peuters uit een raam. Gisteren raakte in Apeldoorn een kind gewond als gevolg daarvan, eergisteren ging het om een kind van anderhalf in Schiedam en twee weken geleden overleed een 2-jarig jongetje in Rotterdam. Dat roept de vraag op of dit steeds vaker voorkomt en of er iets tegen is te doen.

VeiligheidNL, een kenniscentrum voor letselpreventie, schat dat jaarlijks zo'n 200 mensen uit een raam vallen. Daarbij baseert de stichting zich op gegevens van dertien van de 81 eerste hulpposten bij ziekenhuizen. "Dat aantal is de afgelopen tien jaar stabiel", zegt een woordvoerder.

In ongeveer de helft van de gevallen gaat het om kinderen onder de 10 jaar. Zo'n val heeft ernstig letsel tot gevolg of leidt zelfs tot het overlijden van het kind.

Kiepstand

Volgens de woordvoerder van VeiligheidNL is het geen toeval dat het de afgelopen weken relatief vaak gebeurde. "Net als met verdrinkingen hangt het samen met de hitte als de ramen openstaan. In juli en augustus zijn over het algemeen de meeste incidenten. Omdat ze nu kort op elkaar volgen, gaat het opvallen in de media."

Vooral in de steden gebeurt het relatief vaak. "Daar is meer hitte en mensen hebben oudere woningen zonder raambeveiliging." Bij nieuwbouw wordt er meer rekening gehouden met beveiliging. "Daar zit vaker een kiepstand op een raam en zijn er andere vormen van ventilatie." Daarom is het goed om ook op oudere ramen raambeveiliging aan te brengen waar dat mogelijk is.

De woordvoerder benadrukt dit soort ongelukken in een klein hoekje zitten. "Dit kan iedereen overkomen."

Wel zijn er zaken waar ouders op kunnen letten. "Eén van de tips die we altijd geven is: ga als ouder op de hoogte van jouw kind zitten en kijk op die manier naar de ruimte. Kijk of er opstapjes bij ramen in de buurt staan en hoe hoog jouw kind dan kan komen. Kinderen kunnen veel meer dan ouders denken."

Opvallende kleuren

Hij raadt ouders om die reden aan om uit te kijken met wat ze op de vensterbank zetten. "Als er decoraties of andere dingen met opvallende kleuren staan, denkt een kind al snel 'daar wil ik bij komen'."

Aan de andere kant overschatten ouders zichzelf vaak. "Als ouder denk je al snel: ik ben alert genoeg, maar het is onmogelijk om altijd je kind in de gaten te houden."

Daarom is het belangrijk om een jong kind niet alleen bij een open raam te laten. "Als er aangebeld wordt of je wil even drinken pakken: neem je kind mee of zorg dat iemand anders even oplet. En als je afspraken met je kind maakt, realiseer je dan dat het zich daar niet altijd aan houdt."