In ruil voor het teruggeven van de buit, heeft het Openbaar Ministerie procesafspraken gemaakt met twee van de drie hoofdverdachten van de kunstroof in Assen. Welke strafeis zij overeen zijn gekomen, wilde het Openbaar Ministerie vanochtend nog altijd niet zeggen.
Dat bleek bij het begin van de behandeling van de rechtszaak over de roof bij het Drents Museum, in januari vorig jaar. Onderdeel van de deal is in ieder geval dat het museum geen schade zal verhalen op de verdachten.
De rechtbank zal in het vonnis bepalen of deze procesafspraken akkoord zijn. Het grootste deel van de buit is twee weken geleden wel alvast teruggegeven, waaronder de gouden helm van Cotofenesti. Dat was volgens het OM een harde eis.
Volgens de officier van justitie was het hoofddoel om de gestolen Roemeense kunstwerken terug te krijgen. Hij sprak van een "langdurig en intensief traject van onderhandelingen", waarbij het lastig was om elkaar te vertrouwen. Hij prees de moed van de verdachten om de buit nog voor de rechtszaak terug te geven.
Armband kwijt
Het OM verdenkt drie mannen uit Heerhugowaard ervan enkele kostbare Roemeense kunstschatten te hebben gestolen uit het Drents Museum. Naast de helm gaat het om drie gouden armbanden. Daarvan is er nog eentje kwijt.
De officier van justitie zei geen indicatie te hebben dat de twee verdachten met wie een deal is gesloten, die laatste armband nog hebben. Waar de buit verborgen lag, wil het OM niet zeggen. "De locatie en manier van overdracht zullen wij om veiligheidsredenen en vanwege het vertrouwelijke karakter van de gesprekken niet delen."
Auto geregeld
De afspraken zijn gemaakt met verdachten Jan B. en Douglas W. De derde verdachte, Bernhard Z., wilde geen procesafspraken maken. Hij zei vanochtend dat hij een veel kleinere rol had dan het OM denkt.
"Ik heb een auto en kentekenplaten geregeld en spullen gekocht", zei hij. "Ik dacht wel dat ze een kraak zouden gaan zetten, maar ik wist niet waar en dat het ging om kunstschatten. Ik heb geen kunstschatten, heb ze nooit gehad en ik heb daar ook geen informatie over."
Het OM maakt later vandaag de strafeisen bekend, waarvan er dus twee zijn afgestemd met de verdachten. Vermoedelijk krijgen zij strafkorting.
De spectaculaire kunstroof in januari 2025 was groot nieuws in Nederland en ook daarbuiten. In de video zie je wat er gebeurde en wat erover bekend is:
Bij de inbraak in het museum in Assen werd een deur opgeblazen met zwaar vuurwerk. De rechtbank liet vandaag beelden zien van de explosie en van de roof binnen in het museum. Op de beelden was te zien hoe vitrines werden ingeslagen met een moker.
De verdachten wilden niet zeggen of zij dat waren. Zij beriepen zich op hun zwijgrecht. Voor het maken van procesafspraken is een bekentenis ook niet nodig.
Drukmiddel
Onderdeel van procesafspraken is normaal gesproken ook een kortere rechtszaak. Nu is alleen afgesproken dat er geen hoger beroep komt in de zaak van de twee verdachten.
Dat het proces wel uitgebreid wordt behandeld bij de rechtbank in Assen, heeft onder meer te maken met de commotie die de kunstroof veroorzaakte. Vooral in Roemenië was de ophef groot.
Schok in Roemenië
De kunstschatten waren geleend van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest. De directeur van het Drents Museum las een verklaring voor namens zijn Roemeense collega's. Zij beschreven de "schok, woede en vernedering" die na de diefstal werd gevoeld in Roemenië. Vooral de helm van Cotofenesti is belangrijk cultureel erfgoed.
Het Drents Museum benadrukte dat de daders met hun roof miljoenen mensen pijn en verdriet hebben gedaan. Directeur Robert van Langh riep hen op om ook de laatste armband terug te geven. "Pas dan kan deze vreselijke periode echt worden afgesloten."
Een andere reden om de rechtszaak helemaal te behandelen, is dat het OM bijzondere opsporingsmiddelen heeft ingezet die getoetst moeten worden. Het gaat bijvoorbeeld om het publiceren van namen en foto's van verdachten Douglas W. en Bernhard Z., kort na hun aanhouding. Dat is zeer ongebruikelijk. Het was een drukmiddel om hen aan het praten te krijgen.
Ook hebben undercoveragenten geprobeerd informatie los te weken bij verdachte Jan B. Hij zegt dat hij bedreigd en onder druk is gezet door de agenten, die zich voordeden als criminelen die de buit wilden kopen. "We hebben de grenzen van de wet opgezocht, maar nooit overtreden", aldus de officier van justitie.