Aggregator

Canada doet volgend jaar mee aan het Eurovisie Songfestival in Bulgarije. Dat maakten de EBU en Canada's publieke omroep vandaag bekend.

Het nieuws komt na een turbulent jaar waarin vijf landen, waaronder Nederland, besloten niet mee te doen omdat Israël niet werd geboycot.

Canada is het eerste nieuwe land dat zich aansluit bij het Eurovisie Songfestival sinds Australië in 2015. Later dit jaar zal de publieke omroep CBC/Radio-Canada bekendmaken hoe hun artiest wordt gekozen.

Vorige week werd al bekend dat CBC/Radio-Canada lid was geworden van de EBU, het samenwerkingsverband van publieke omroepen dat het songfestival organiseert. Sindsdien hing het nieuws al in de lucht.

Céline Dion

Het Eurovisie Songfestival is populair in Canada. Bij de vorige editie hoorde Canada bij de drie niet-deelnemende landen ('Rest of the World') die de meeste stemmen uitbrachten. Nederland zat daar ook bij. Canada's bekendste zangeres en superster Céline Dion, geboren in Quebec, was in 1988 winnaar van het Eurovisie Songfestival. Dat was overigens wel als vertegenwoordiger van Zwitserland, dat haar had gevraagd.

Het is nog onbekend of Nederland in 2027 weer zal deelnemen aan de 71e editie van het liedjesfestijn. De deur staat open voor een terugkeer, zei songfestivaldirecteur Martin Green dit jaar in Wenen bij de uitgedunde editie.

Het kookadvies voor kraanwater, dat vorige maand werd afgegeven in de Drechtsteden, blijkt achteraf onnodig te zijn geweest. Waterbedrijf Evides zegt dat door "een menselijke fout" in het laboratorium de verkeerde meetwaarde is doorgegeven.

Uit een evaluatie blijkt nu dat het drinkwater gedurende de hele periode aan alle wettelijke normen heeft voldaan, meldt omroep Rijnmond.

Zo'n 200.000 inwoners van Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht kregen op 12 juni het advies om het kraanwater eerst drie minuten te koken voordat ze het zouden gebruiken om te drinken, koken of om tanden te poetsen. Evides besloot daartoe nadat bij een controle de E. coli- (of poep)bacterie zou zijn aangetroffen in het drinkwater.

Grimmig

Het advies werd afgegeven voor drie dagen en leidde bij de supermarkten tot een run op flessen en pakken water. Bij een supermarkt in Dordrecht moest de politie eraan te pas komen nadat de sfeer grimmig was geworden. Volgens ooggetuigen duwden volwassenen daar kinderen opzij om een pak water te bemachtigen.

Opmerkelijk genoeg werd het kookadvies al na een dag, dus op 13 juni, weer ingetrokken. Evides besloot daartoe nadat bij nieuwe "zorgvuldige" metingen de E. coli-bacterie niet was aangetoond.

Laboratoriumwaarde

Toen al zeiden deskundigen dat de E. coli waarschijnlijk nooit in het kraanwater heeft gezeten in de Drechtsteden. Uit een evaluatie van het waterbedrijf blijkt nu inderdaad dat het water gewoon veilig was. De afwijkende laboratoriumwaarde waarop het kookadvies was gebaseerd, was het gevolg van een menselijke fout, aldus Evides dat verder geen toelichting geeft.

Evides benadrukt dat bij twijfel over de kwaliteit van drinkwater altijd uit voorzorg wordt gehandeld. Volgens het bedrijf staat de gezondheid van klanten daarbij voorop.

Geen crisisberaad, maar juist teken van hoop. Voor de verandering zijn er voorzichtig positieve berichten over de bijeenkomst van kopstukken van de Duitse regeringspartijen, die vandaag over grote hervormingsplannen spreken.

Terwijl de regering tot nu toe steeds verder gebukt leek te gaan onder onderlinge strijd en slechte peilingen, lijken de christendemocraten en sociaaldemocraten nu bereid om compromissen te sluiten over logge dossiers die Duitsland al lang in hun greep houden: het betaalbaar houden van pensioenen en de zorg bijvoorbeeld, aangepaste regels voor de arbeidsmarkt om de economie te helpen en belastinghervormingen om lage en middeninkomens te ontzien.

Economie staat stil, kosten stijgen

De behoefte aan hervormingen is groot. Zo groeit de Duitse economie al enige jaren niet of nauwelijks, voor dit jaar wordt een groei van maximaal 0,5 procent verwacht. In de voor Duitsland nog altijd belangrijke industrie verdwijnen gemiddeld duizenden banen per maand.

Ondertussen stijgen mede door de, zeker in Duitsland, snelle vergrijzing de kosten voor bijvoorbeeld zorg en pensioenen. Dat betekent niet alleen hogere premies en hogere sociale lasten voor werkgevers, maar ook oplopende kosten voor de staat.

Maar sparen op pensioenen ligt gevoelig: zo moeten relatief veel ouderen in Duitsland hoofdzakelijk rondkomen van hun AOW, een aanvullend pensioen uit een pensioenfonds is minder gebruikelijk dan in Nederland. En een verhoging van de pensioenleeftijd is politiek ingewikkeld, omdat dit de groeiende groep oudere kiezers raakt waarop de krimpende middenpartijen juist zijn aangewezen.

Ook de verschillende partij-ideologieën spelen mee. Onder druk van de hard groeiende radicaal-rechtse AfD krimpen de middenpartijen, en zijn die op elkaar aangewezen als min of meer enig overgebleven mogelijkheid om een regering te vormen zónder de AfD. Maar om kiezers terug te winnen willen de sociaaldemocraten en christendemocraten zich ondertussen juist meer profileren ten opzichte van elkaar, wat compromissen lastig maakt.

Opvallend eensgezind

En zo werden hervormingen lang vooruitgeschoven. Het initiatief van de regering van Merz om een werkgroep op te zetten die met concrete plannen moet komen, werd spottend onthaald met de gevleugelde uitspraak: Wenn ich nicht mehr weiter weiß, gründe ich einen Arbeitskreis (Als ik niet meer weet wat ik moet doen, zet ik een werkgroep op).

Toch waren de regeringspartijen vorige week opvallend eensgezind toen de werkgroep met een voorstel van 33 punten kwam, bijvoorbeeld om pensioeninleg op de markt te gaan beleggen en de pensioenleeftijd stapje voor stapje te verhogen. CDU-kanselier Merz zei de plannen een op een om te willen zetten. De SPD-minister voor sociale zaken en werkgelegenheid Bas vulde aan: "Je kunt nu niet de krenten uit de pap gaan halen, het is een 'totaalkunstwerk'."

Nu wil de regering doorpakken. En dus praten de partijen deze dagen ook verder over grote spaarplannen voor de zorg. Maar ook over een versoepeling van het ontslagrecht, het mogelijk schrappen van een feestdag waarop mensen vrij zijn en minder doorbetaling bij ziekte. Punten die bedrijven moeten helpen, maar voor de sociaaldemocraten van oudsher pijnlijk zijn.

Verder willen ze de lagere en middeninkomens met zo'n 500 euro per jaar ontlasten door aan belastingen te sleutelen. Om het nodige geld op te halen kan de regering subsidies en belastingen schrappen, en de btw of de belasting voor topinkomens verhogen. Dat laatste is een wens van de sociaaldemocraten, maar zagen de christendemocraten lang niet zitten. Toch zegt de secretaris-generaal van de CDU inmiddels dat hij "het niet meer uitsluit".

Voor de zomer

Gestreden is de strijd nog zeker niet. Komende dagen moet blijken hoe ver de partijen bereid zijn om elkaar tegemoet te komen en zo ook het imago van de regering te verbeteren. Doel is het om zoveel mogelijk volgende week rond te krijgen, daarna begint de parlementaire zomerpauze. Lukt dat niet, dan dreigt het optimisme weer om te slaan in een crisisstemming.

Morgenavond al is bondskanselier Merz te gast in de talkshow Maybrit Illner, doorgaans een teken van vertrouwen dat er dan iets te presenteren valt. Aangekondigde titel van de uitzending: 'Is dat nu de doorstart, meneer Merz?'

De sluiting vandaag van twee zorgvilla's voor zeer kwetsbare kinderen trekt een zware wissel op hun ouders. Vooral omdat er nauwelijks perspectief is op alternatieve opvang voor de kinderen die 24 uur per dag medische zorg nodig hebben.

Romy Aikema-Seep houdt haar zoon Qwin nu thuis in Vleuten. Maar dat is geen oplossing, vertelt ze bij RTV Utrecht. "Je kunt eigenlijk niet eens even naar het toilet tussendoor. Hij heeft de hele tijd toezicht nodig", zegt ze. "Het vreet ons op."

Begin dit jaar werd voor het eerst gesproken over de mogelijke sluiting van de vier gespecialiseerde zorgvilla's die ExpertCare voor zieke en meervoudig gehandicapte kinderen exploiteert.

Duurzaam

De villa's in Vleuten, Waalre, Wezep en Rijswijk en de daarbij horende intensieve kindzorg waren "niet langer meer duurzaam", aldus de organisatie. VillaExpert wees op onvoldoende kostendekking vanuit zorgverzekeraars, problemen met personeelsbezetting en een bredere verschuiving richting zorg aan huis.

De aankondiging was een schok voor veel ouders. Begin maart beloofde het kabinet dat de vier zorgvilla's niet dicht zouden gaan "zolang de zorg voor de kinderen nog niet goed is geregeld". Ruim twee weken geleden herhaalde de minister die belofte nog eens.

Maar vorige week donderdag bepaalde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) dat de locaties Vleuten en Waalre uiterlijk 1 juli dicht moesten omdat de kwaliteit en veiligheid van de zorg onder de maat zouden zijn. Volgens de inspectie waren er te weinig deskundige medewerkers en ontbrak een goed plan om de zorg veilig voort te zetten.

Dat is opvallend, want de voorzieningenrechter buigt zich op dit moment over een kort geding over de sluiting. Vorige week stapte de cliëntenraad (van ouders) naar de rechtbank om te voorkomen dat de zorgvilla's zouden sluiten voordat voor alle kinderen een andere plek is gevonden.

De rechter doet morgen uitspraak, maar op last van de inspectie zijn de villa's in Vleuten en Waalre vandaag al dicht.

Zit thuis

Voor Romy Aikema-Seep is het bijna niet meer te doen. Haar zoontje Qwin werd verzorgd in de zorgvilla van ExpertCare in Vleuten. Qwin heeft een chromosoomafwijking en is meervoudig beperkt. Hij heeft daarvoor specialistische zorg nodig, maar zit thuis.

Laatst heeft de Vleutense vanwege alle stress al even "pas op de plaats gemaakt". En nog steeds is er geen oplossing in zicht. Aikema-Seep: "Wij zijn bij meerdere plekken afgewezen omdat zijn zorgvraag te intensief is, of omdat ze wachtlijsten hebben of omdat de financiering niet rondkomt."

Ook Jonas Baarts dochter Anna werd opgevangen in de zorgvilla in Vleuten. Zijn dochter krijgt sinds kort zorg op een locatie van ExpertCare in Rijswijk die nog wel open is.

Kwestie van tijd

Baart: "Dat gaat voorlopig niet dicht, maar dat is een kwestie van tijd als dit beleid wordt doorgezet. Het is een tikkende tijdbom. En dat is energievretend."

De ideale oplossing voor de ouders zou zijn als er meer van dit soort opvanglocaties in de regio komen. Daar zijn er nu niet genoeg van, zegt Baart. "De verzekeraars zeggen: wij moeten die plekken laten creëren. Dat kost tijd en dan ben je zo een jaar verder."

Naast vader is Baart ook lid van de cliëntenraad. Die raad stelt nu voor om de locatie in Vleuten nog een jaar open te houden terwijl in de tussentijd wordt gewerkt aan een nieuwe permanente opvanglocatie.

Tegelijkertijd wil Baart dat de minister of de inspectie ingrijpt bij de top van ExpertCare. "Laat deze directie geen onderdeel zijn van de oplossing. Zij hebben dit probleem zelf veroorzaakt en ze hebben geen belang bij een oplossing. Dat is alsof je de pyromaan vraagt of die z'n eigen brand wil blussen."

In het Amsterdamse Oosterpark is de nationale herdenking van het slavernijverleden. Er zijn toespraken van onder anderen premier Jetten en burgemeester Halsema en er worden kransen gelegd voor de slachtoffers van de slavernij in Suriname, Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius en Sint-Maarten.

Ook elders in het land zijn vandaag Ketikoti-vieringen, ter ere van het afschaffen van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden. Dat gebeurde vandaag 163 jaar geleden, op 1 juli 1863.

Premier Jetten zei trots zijn op het feit dat er op veel plekken in het koninkrijk inmiddels herdenkingen zijn van de slavernij, die hij "een schandvlek in de geschiedenis" noemde. "Die energie gaat niet meer weg. Het is een onstuitbare en onomkeerbare beweging."

Wel benadrukte hij dat er meer moet gebeuren. Hij verwees daarbij naar de excuses die drie jaar geleden werden uitgesproken door toenmalig premier Rutte. Die noemde de excuses "geen punt, maar een komma". Maar de toen ontstane hoop en verwachtingen zijn sindsdien volgens Jetten niet waargemaakt.

"Discriminatie en racisme zijn in Nederland nog altijd structureel aanwezig en diepgeworteld", zei de premier. "Alleen daarom al is er echt meer actie nodig na de komma." Jetten herhaalde daarmee de belofte die hij afgelopen weekend deed bij een gesprek met vertegenwoordigers van de zwarte gemeenschap.

Volgens Jetten is het niet alleen aan politici en bestuurders, maar aan alle inwoners van het koninkrijk om zich uit te spreken als ze zien dat iemand wordt gediscrimineerd. "Want elke keer dat we ons niet uitspreken, is een gemiste kans om racisme en discriminatie een halt toe te roepen", zei hij. "Op 1 juli herdenken we, de andere 364 dagen handelen we."

Jetten heeft in zijn toespraak ook alle overheidsinstanties uitgenodigd om voortaan elk jaar op 1 juli de vlag te hijsen ter ere van Ketikoti. "Om 1 juli nog steviger te verankeren, als een werkelijk nationale herdenking en viering. De vlag wordt op het ministerie van Algemene Zaken al gehesen", zei hij.

Bloedlijnen

De Amsterdamse burgemeester Halsema begon haar toespraak over het shirt van het Nederlands elftal. Dat verdient volgens haar de prijs voor "het mooiste shirt van het hele toernooi". Op het shirt staan allerlei symbolen, zoals de tulp en de mattenklopper die met de Surinaamse ala kondre-ketting alles verbindt. "Het ontwerp zegt: dit is Nederland, dit is onze nationale trots."

Halsema benoemde ook de "racistische kritiek" die online losbrak "op het shirt, op onze spelers van kleur en ook weer na de wedstrijd tegen Marokko". Volgens haar komt de haat niet van een kleine groep mensen. "Maar meer politici en opiniemakers komen er openlijk voor uit dat zij streven naar witte superioriteit."

Volgens Halsema bestaat er in sommige delen van de samenleving "nog altijd een diepverankerd racistisch mensbeeld", waar het idee leeft dat "een echte Nederlander wit is en dat onze nationale gemeenschap via bloedlijnen door wordt gegeven".

De burgemeester van Amsterdam zei verder dat Nederlanders samen de "toekomst van onze samenleving" bepalen. "Van het land waarop wij trots willen zijn. Dat is een land van vrijheid, vooruitgang, democratie, solidariteit en gelijkwaardigheid."

Optocht en andere evenementen

De herdenking in het Oosterpark volgde op een optocht vanuit de Stopera in het centrum van Amsterdam. Daar was vanochtend een "vrijheidsontbijt" met 1500 mensen. Veel deelnemers aan de optocht waren gekleed in kleding uit Suriname en het Caribisch gebied en speelden muziek.

Verder is op het Museumplein in Amsterdam vandaag het Keti Koti Festival. Tot 22.00 uur zijn daar optredens van artiesten op vijf podia.

Ook op andere plekken in het land zijn festivals en andere evenementen vanwege Ketikoti, dat in de Surinaamse taal Sranantongo "ketenen gebroken" betekent. Zo zijn er vieringen in Rotterdam, Utrecht, Middelburg en Leeuwarden.

De politie in Den Haag heeft vijf mensen aangehouden in het oosten van de stad. Ze reden op tractoren op de Zoetermeerse Rijweg. Burgemeester Van Zanen heeft een noodbevel afgegeven waarin staat dat het niet is toegestaan om met met meer dan twintig tractoren actie te voeren. Vijf boeren wilden doorrijden hoewel die limiet was bereikt.

De actie was aangekondigd en de gemeente had toestemming gegeven om ter ondersteuning van het protest met twintig landbouwvoertuigen naar de omgeving van het Kamergebouw te gaan. Die toestemming blijft overeind, maar meer dan twintig worden er niet toegestaan. De aanhoudingen zijn gedaan op basis van het noodbevel, zegt de politie.

Actievoeren met tractoren en ander zwaar materieel is volgens de burgemeester gevaarlijk.

Protest tegen stikstofplannen

Tientallen boeren protesteren in Den Haag tegen de stikstofplannen van het kabinet. Een stoet van 26 tractoren vertrok vanochtend vanuit Bergambacht naar Den Haag, schrijft Omroep West. Ze werden begeleid door de politie en veroorzaakten op wat vertraging na geen hinder.

Een aantal boeren is van plan om het stikstofdebat in de Tweede Kamer bij te wonen. De boeren willen daar "hun punt te maken". "We willen zichtbaarheid, laten zien dat we er nog zijn", zeggen ze.

In een drukbezochte ceremonie in het Zwitserse bergdorp Écône zijn vier priesters tot bisschop gewijd. De wijding is omstreden, omdat het gaat om leden van de ultraconservatieve Priesterbroederschap Sint Pius X. Die hangt de traditionele waarden van de Rooms-Katholieke Kerk aan en wijst hervormingen in de kerk af.

Paus Leo XIV heeft geen toestemming gegeven voor de bisschopswijding. Integendeel, het Vaticaan heeft de betrokken priesters gewaarschuwd dat ze door Rome worden geëxcommuniceerd als de wijding wordt doorgezet. Dat wil zeggen dat ze worden uitgesloten uit de Rooms-Katholieke Kerk en niet meer mogen deelnemen aan de rituelen.

De Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) rechtvaardigt de bisschopswijding als zijn "heilige plicht" om het katholieke geloof te beschermen.

Mogelijk schisma

Herhaalde oproepen van de paus om de ceremonie af te blazen om excommunicatie te voorkomen en weer in gesprek te gaan, legden de priesters resoluut naast zich neer. Ook ontmoetingen met de voorman van de broederschap hadden geen resultaat. Daarmee is een schisma in de katholieke kerk een feit.

Andrea Vreede, correspondent Vaticaan:

"De escalatie tussen de Priesterbroederschap Sint Pius X en het Vaticaan is eigenlijk een herhaling van zetten. Net als in 1988 worden alle betrokken bisschoppen (de twee oude en de vier die vandaag zijn gewijd) automatisch geëxcommuniceerd, omdat de wijdingen zonder pauselijke toestemming zijn verricht.

Het is nu wachten op de officiële reactie vanuit het Vaticaan. Paus Leo heeft al aangegeven dat wie kaatst, de bal kan verwachten. Excommunicatie is dus de logische consequentie, al zou dat dit keer niet alleen kunnen gelden voor de bisschoppen van de Priesterbroederschap, maar ook voor alle priesters en zelfs gewone gelovigen. Mogelijk is dat een aanleiding voor sommigen om te besluiten terug te keren tot de moederkerk in Rome, iets waar men in het Vaticaan misschien stilletjes op hoopt."

Desondanks was het een feestelijke viering. Voorafgaand was er een processie van honderden priesters die naar het altaar liepen, bijgewoond door duizenden gelovigen. Onder hen waren honderden zusters en priesters. Ook was er een giftset wijnen te koop als aandenken aan de "historische" gebeurtenis, met een afbeelding van de bisschoppen en petjes met Écône2026 erop.

De mis in het Latijn werd geleid door de Spaans-Argentijnse bisschop Alfonso de Galarreta van de broederschap die zelf in 1988 zonder toestemming van Rome tot bisschop werd gewijd en werd geëxcommuniceerd. Hij legde volgens het ritueel zijn hand op het hoofd van de priesters om de heilige geest over te dragen van de ene bisschop op de andere, verwijzend naar Jezus en zijn apostelen.

De bisschopswijding was volgens de broederschap nodig omdat er nog maar twee van de vier bisschoppen die in 1988 werden gewijd in leven zijn.

Wat is de Priesterbroederschap Sint Pius X

De Priesterbroederschap Sint Pius X, afgekort SSPX, bestaat uit traditionele priesters die het niet eens zijn met de weg die het Vaticaan is ingeslagen. De broederschap werd opgericht in 1970 door aartsbisschop Marcel Lefebvre, uit verzet tegen de manier waarop de mis werd vormgegeven sinds het Tweede Vaticaanse Concilie, waar de rol van de kerk in de sterk veranderende maatschappij werd bepaald.

Paus Paulus VI voerde de hervormingen door in 1969. Die houden onder meer in dat de mis in de taal van het land mag worden gehouden en niet meer uitsluitend in het Latijn. Ook worden gelovigen actiever bij de mis betrokken en staat de priester met zijn gezicht naar de kerkgangers. Daarmee werd een traditie doorbroken die gold sinds 1570.

De leden van de SSPX willen dat de mis in die oude vorm blijft bestaan. Ze worden daarom ook traditionalisten genoemd. De beweging is genoemd naar paus Pius X, die begin vorige eeuw waarschuwde voor modernisme in de kerk.

Het internationale hoofdkwartier van de broederschap is gevestigd in Menzingen, in Zwitserland. Er zijn wereldwijd 800 plekken waar missen worden opgedragen, waaronder vier in Nederland.

In 1988 werden voor het eerst vier priesters van de SSPX tot bisschop gewijd. Dat leidde tot de excommunicatie van die vier en oprichter Marcel Lefebvre. Paus Benedictus XVI maakte deze uitsluiting weer ongedaan.

In deze reportage wordt het conflict tussen het Vaticaan en Pius X uitgelegd:

ProRail heeft de oorzaak gevonden van de brand in een kabelgoot die het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden van Nederland heeft stilgelegd. De voedingskabel van de bovenleiding zat in een knik, waardoor er kortsluiting en vervolgens brand ontstond.

De spoorbeheerder is bezig met herstelwerkzaamheden. Die duren langer dan werd gedacht omdat het inventariseren van de kapotte kabels en het herstel meer tijd vergen. Volgens ProRail gaat het om zeker honderd kabels.

Meerdere aannemers zijn ermee aan de slag. Ook moeten de sporen worden ontroest omdat ze tijdelijk niet worden gebruikt. "De omvang van dat werk hangt weer af van de duur waarop het spoor buiten gebruik is", zei ProRail eerder.

Stopbussen

Het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden van het land ligt sinds maandag stil door de storing. Die ontstond in een kabelgoot in de buurt van Rotterdam Stadion.

Tussen Rotterdam Centraal en Zwijndrecht is er geen treinverkeer mogelijk. De NS heeft stopbussen ingezet tussen Rotterdam Centraal, Rotterdam Blaak, Rotterdam Zuid, Rotterdam Lombardijen, Barendrecht en Zwijndrecht.

Ook rijden er geen treinen op de hogesnelheidslijn tussen Rotterdam en Breda. ProRail verwacht dat de storing zaterdagmiddag is verholpen.

Verrotte kozijnen, afgebladderd stucwerk en lekke dakgoten: Paleis Soestdijk kan wel een onderhoudsbeurt gebruiken. Sinds een paar maanden wordt er hard gewerkt om de buitenkant van het paleis weer in goede staat te brengen.

Bouwvakkers zijn nu bezig aan de vleugel aan de kant van Baarn, later volgen de vleugel aan de kant van Soest en het middendeel van het paleis. Het onderhoud aan de buitenzijde van het paleis gaat zo'n 4,5 a 5 jaar duren, zegt aannemer Flip van der Burgt.

"In de afgelopen decennia is het onderhoud tot een minimum uitgevoerd. Daardoor is de onderhoudsbehoefte enorm."

Veel houten onderdelen, zoals luiken, trappen en kozijn zijn verrot, zegt Van der Burgt. En de zinken goten zijn aan het einde van hun levensduur. "Die gaan zo'n 30 jaar mee, daarna worden ze zo dun dat ze lek gaan."

Het paleis wordt zoveel mogelijk hersteld zoals het was. "We gaan niet werken met andere materialen", zegt de aannemer. "En bij een specifiek onderdeel, zoals een kozijn, proberen we zoveel mogelijk de bestaande materialen te herstellen, voordat we overgaan tot vervangen. Maar soms kun je niet anders."

Na het herstel van de buitenkant zal ook de binnenkant worden aangepakt. Maar daarvoor moet eerst nog een vergunning worden aangevraagd.

Iconisch gebouw

Van der Burgt doet vaker restauratieklussen aan monumentale panden, "maar we zijn toch wel vereerd dat we dit onder handen mogen nemen". "Het is een iconisch gebouw dat je wilt behouden voor toekomstige generaties."

Paleis Soestdijk werd gebouwd in de 17e eeuw en was jarenlang het woonpaleis van de koninklijke familie. Koningin Juliana en prins Bernhard woonden er van 1937 tot aan hun dood in 2004.

Voor oudere generaties is het jaarlijkse defilé op de verjaardag van Juliana een bekend beeld. Honderden mensen uit het hele land trokken dan in een optocht met muziek en voor het bordes langs. Ook waren in de tuin allerlei optredens.

Tot 2017 was het paleis eigendom van de staat. Daarna kwam het in handen van de MeyerBergman Erfgoed Groep, die er een café, hotel en winkel wilde bouwen. Ook was de eigenaar van plan om ongeveer honderd luxe appartementen te bouwen bij het paleis. Maar de Raad van State zette begin 2024 een streep door het bestemmingsplan.

Vorig jaar werden er nieuwe plannen gepresenteerd. Het idee is nu dat het paleis ruimte gaat bieden aan tijdelijke tentoonstellingen en bijeenkomsten. Ook is het plan dat er een kleine tv-studio in komt.

Het globale ontwerp wordt nu verder uitgewerkt, zegt projectmanager Lisa Bloem. "Begin van de herfst verwachten we daar meer over te kunnen delen."

Het Afghaanse Taliban-bewind heeft luchtaanvallen uitgevoerd op doelen in Pakistan. Het is een reactie op Pakistaanse aanvallen die afgelopen weekend in Afghanistan het leven kostten aan tientallen mensen.

Volgens het Afghaanse ministerie van Defensie werden doelen in de provincies Khyber en Beloetsjistan aangevallen. Het zou onder meer gaan om een complex van de terroristische organisatie IS. Meerdere mensen zouden gewond zijn geraakt.

Het Pakistaanse leger bevestigt de aanvallen, maar zegt niets over slachtoffers. Wel heeft het leger naar eigen zeggen vier drones neergehaald in Beloetsjistan. Pakistan waarschuwt dat "verdere provocatie" zal leiden tot "een gepast antwoord".

Langlopend conflict

De buurlanden hebben al langer een gewapend conflict dat geregeld oplaait. Het draait mede om de beschuldiging van Pakistan dat Afghanistan onderdak biedt aan terroristen die aanslagen plegen in Pakistan. De Taliban spreken dat tegen.

Afgelopen zondag bestookte Pakistan in Afghanistan plekken waar volgens de Pakistaanse regering terroristen huisden. Volgens Pakistan werden er 29 militanten gedood, maar Afghanistan spreekt van 36 burgerslachtoffers.

Zuid-Korea exporteerde nog nooit zo veel als vorige maand. Het land voerde voor ruim honderd miljard dollar aan goederen uit, vooral door de explosief gestegen vraag naar geheugenchips voor kunstmatige intelligentie (AI).

Het is een stijging van ruim 70 procent ten opzichte van een jaar eerder en de snelste groei in bijna een halve eeuw. Volgens het Zuid-Koreaanse ministerie van Handel is het daarmee het vierde land ter wereld dat de grens van honderd miljard overgaat, in navolging van Duitsland, de Verenigde Staten en China.

Het land is inmiddels de grootste leverancier van geheugenchips ter wereld. Daardoor profiteert Zuid-Korea het meest van de mondiale AI-strijd tussen vooral China en de VS. De export naar China verdubbelde bijna, tot zo'n 20 miljard dollar. De groei uit de VS nam iets minder hard toe, maar kwam in totaal ook uit op 20 miljard dollar.

Niet alleen de export is flink toegenomen; Zuid-Korea importeerde de afgelopen maand ook aanzienlijk meer dan een jaar eerder.

Chips en datacenters

Dit jaar is de mondiale AI-race in een nieuwe fase terechtgekomen. Waar de afgelopen jaren vooral veel aandacht uitging naar de ontwikkeling van de beste software, is het strijdtoneel inmiddels uitgebreid naar de onderliggende infrastructuur.

Wie in de toekomst leidend wil zijn in AI, moet daar ook de chips, energie en datacenters voor hebben en dat is terug te zien in de cijfers. De Zuid-Koreaanse export van geheugenchips is bijna verdriedubbeld ten opzichte van een jaar eerder.

De Zuid-Koreaanse bedrijven Samsung, SK Hynix en in toenemende mate Micron Technology zijn inmiddels goed voor de productie van het overgrote deel van alle geheugenchips ter wereld.

Afhankelijkheidsrisico

De grote exportgroei van chips laat ook de Zuid-Koreaanse afhankelijkheid van de chipindustrie zien. Vorig jaar groeide de economie van het land met één procent. Meer dan de helft daarvan werd gedreven door de brede IT-industrie, waar de chips een belangrijk onderdeel van zijn. De Bank of Korea verwacht dat dit cijfer dit jaar verder zal oplopen.

Hoewel deze afhankelijkheid risico's met zich meebrengt, lijkt president Lee Jae-myung het vooral te zien als kans. Deze week kondigde hij aan honderden miljarden te investeren. Deze mega-investering is onderdeel van de zogenoemde 'Three Mega Projects' om onder andere nieuwe chipfabrieken en datacenters te bouwen.

Volgens Lee moet Zuid-Korea "sneller dan andere landen de belangrijkste onderdelen van kunstmatige intelligentie in handen krijgen". Chips, fysieke AI en AI-datacenters vormen volgens hem "de drie pijlers voor een grote technologische sprong voorwaarts". Het land wil zich zo ontwikkelen dat de wereld niet meer zonder Zuid-Korea kan.

Zuid-Koreaan merkt weinig

In de nieuwe plannen gaat ook veel aandacht uit naar welvaartsontwikkeling voor het hele land en niet alleen de grote steden en bedrijven. Of deze ambities worden waargemaakt, moet nog blijken.

Tot nu toe merken veel Zuid-Koreanen nog weinig van de sterke groei in de export. De inflatie is met iets meer dan 3 procent op het hoogste niveau sinds 2023 en daardoor voelt de gemiddelde inwoner in de eigen portemonnee weinig van dit economische succes.

This may say more about us than the current state of the telephone network, but unless your Grandma is still kicking, how many phone calls do you take that are …read more

Een man van 29 en een jongen van 16 zijn veroordeeld omdat ze een ouder echtpaar uit Staphorst voor een bedrag van ruim 300.000 euro hebben opgelicht. De man, uit Assen, kreeg een celstraf, de jongen een taak- en leerstraf. Een derde man, het brein achter de oplichting, is nooit gepakt.

Het oudere echtpaar werd vorig jaar november slachtoffer van zogenoemde helpdeskfraude, meldt RTV Oost.

Het echtpaar kreeg een neptelefoontje van de 'fraudedesk van de ABN Amro bank'. De beller zei dat er verdachte transacties hadden plaatsgevonden en dat de bank contact had met de politie. Hij gaf de slachtoffers het dringende advies om hun banklimiet te verhogen en geld te pinnen. Het echtpaar deed dat. Het geld werd de volgende dag bij hen thuis opgehaald door medeplichtigen van de nep-bankmedewerker.

Porseleinen borden

De volgende dag belden de verdachten opnieuw; dit keer met de leugen dat criminelen mogelijk hun huis wilden overvallen. Zogenaamd "voor de zekerheid" werd daarna een aantal sieraden bij het echtpaar opgehaald, net als munten en porseleinen borden.

De twee gedupeerden hadden nog een afspraak staan voor het meegeven van kostbaarheden, maar belden toen de politie omdat ze het niet vertrouwden.

Toen op zondag 14 december opnieuw een van de verdachten aanbelde om een doos met het laatste goud op te halen, deed niet het oudere echtpaar, maar de politie open. De jongen werd opgepakt en de man, die iets verderop in een auto bleek te zitten, werd ook aangehouden.

Bram van de helpdesk

Op dat moment had een derde man, "Bram van de helpdesk" nog via Whatsapp contact met het oudere echtpaar. Toen hij doorkreeg dat de politie was ingeschakeld, schreef hij een laatste berichtje: "Tot de volgende keer meneer agent, die schooier mag je hebben." Wie deze Bram was, is onduidelijk gebleven.

De twee verdachten die moesten voorkomen, zeiden bij de rechtbank niets te weten over de oplichting. Vooral bij de man uit Assen noemde de rechtbank dat "ongeloofwaardig". Hij gaf de 16-jarige jongen juist aanwijzingen over wat hij moest meenemen en fungeerde als chauffeur.

De man uit Assen kreeg vijf maanden cel, waarvan twee maanden voorwaardelijk. Tegen hem was een jaar cel geëist, maar de rechtbank kwam lager uit omdat hij werd veroordeeld voor een kleinere rol bij de oplichting.

Leerstraf

De jongen kreeg tachtig uur werkstraf en een leerstraf van twintig uur. Bij een leerstraf wordt aan het gedrag gewerkt.

Omdat het duo niet gezien werd als het brein van de oplichting, hoeven ze de drie ton schade niet te vergoeden.

De prijzen zijn afgelopen maand minder hard gestegen dan een maand eerder. In juni was de inflatie 2,9 procent terwijl in de maand mei door de hoog opgelopen brandstofprijzen de inflatie nog 3,5 procent bedroeg. Dat blijkt uit een snelle raming van het CBS.

Afgelopen mei schoot de inflatie omhoog doordat wereldwijd de olieprijs steeg door de oorlog in het Midden-Oosten. De Straat van Hormuz was maandenlang goeddeels gesloten waardoor de olieprijs door het dak schoot. Inmiddels varen er weer wat meer schepen door de zeestraat dan afgelopen tijd.

Op het dieptepunt van de crisis betaalden handelaren bijna 120 dollar voor een vat Brent-olie. Hoewel het bestand tussen Iran en de VS fragiel is, daalde de prijs de afgelopen week weer naar het niveau van voor de oorlog.

Zeker drie Mexicanen zijn in het centrum van Mexico-Stad door verdrukking om het leven gekomen. Het zijn een 44-jarige man en twee vrouwen, van 19 en 48 jaar, meldt het ministerie van Volksgezondheid.

Miljoenen mensen gingen de straat op om te vieren dat hun land de volgende ronde op het WK had bereikt. Mexico versloeg Ecuador met 2-0 in het Azteca-stadion in Mexico-Stad. In het feestgedruis na de winst kwamen mensen in de verdrukking.

Op Mexicaanse sociale media staan beelden van hulpverleners die mensen in nood helpen. Het staat in schril contrast met de euforische fans en het enorme volksfeest dat na de wedstrijd losbarstte.

Op spectaculaire dronebeelden is te zien hoe groots de Mexicaanse overwinning wordt gevierd. Straten in het centrum waren afgezet voor verkeer, om ruimte te maken voor de vele fans.

Engeland of Congo

Mexico-Stad, met meer dan twintig miljoen inwoners, is gewend aan grootschalige vieringen en mensenmassa's.

Sinds 1986 had Mexico geen wedstrijd meer gewonnen in de knock-outfase van een WK. Het voetbalavontuur van de Mexicanen, die het toernooi dit jaar mede organiseren, gaat in ieder geval nog één duel door.

Engeland of Congo is in de achtste finale de tegenstander. Ook die wedstrijd wordt gespeeld in Mexico-Stad.

Bij een grote brand in een flat in Antwerpen zijn zes mensen om het leven gekomen. De Vlaamse omroep VRT meldt ook "een heel aantal zwaar- en lichtgewonden".

"De brandweer is nog steeds op zoek naar andere eventuele slachtoffers", zegt de politiewoordvoerder. "Maar het is moeilijk om in te schatten hoeveel mensen er thuis waren toen de brand uitbrak."

De brand brak rond 10.00 uur uit op de begane grond van de flat van tien verdiepingen. De brandweer zegt dat de brand zou zijn ontstaan door een technisch probleem. Het Belgische Openbaar Ministerie en de onderzoeksrechter hebben de zaak in onderzoek.

Eerder werd nog gedacht dat het vuur was ontstaan op de achtste verdieping. De flat staat op de linkeroever van de Schelde.

Op beelden is te zien hoe een man aan de brand probeert te ontsnappen:

In het gebouw wonen ruim 200 mensen. De brandweer zegt het gebouw te hebben geëvacueerd. Bij de operatie is gebruik gemaakt van een drone.

Het vuur is nog niet onder controle. Wel is de brandweer er inmiddels in geslaagd om het vuur af te sluiten, zodat het zich niet meer kan uitbreiden. Rond 14.00 uur is de brandweer begonnen aan een controle van de laatste verdiepingen.

Verschanst in appartement

Geert Dewulf en zijn vrouw werden gered vanaf de tiende verdieping, waar ze wonen. "Eerst viel de elektriciteit uit, drie minuten later kregen we brandalarm", zei hij tegen de VRT. "Toen hing er al rook in de gangen."

Ze probeerden zelf naar beneden te gaan, maar dat lukte niet. "We hebben ons verschanst in ons appartement en gewacht op het terras. Een tiental minuten later is de brandweer ons komen redden van het terras met een brandladder."

Ook de 92-jarige oud-burgemeester van Antwerpen Bob Cools en zijn 71-jarige vrouw behoren tot de geëvacueerden, meldt Het Laatste Nieuws. Zij zijn uit voorzorg overgebracht naar het ziekenhuis en maken het naar omstandigheden goed.

Medisch interventieplan

De Antwerpse brandweer vraagt het publiek om het gebied te mijden. Voor omwonenden is een waarschuwing uitgestuurd met de oproep om ramen en deuren dicht te houden.

Ook is er een zogenoemd medisch interventieplan afgekondigd, "om de druk op de ziekenhuizen zo minimaal mogelijk te houden", zegt de politie. Slachtoffers worden opgevangen in een woonzorgcentrum in de buurt.

Minuut stilte

De plenaire vergadering in het Vlaamse parlement begon vandaag met een minuut stilte, meldt de VRT. Premier Bart de Wever reageerde op de brand in een verklaring op X.

Hij zei in gedachten te zijn bij de slachtoffers en bij de geëvacueerden. "Mijn diepe waardering gaat uit naar de nooddiensten die de vele getroffenen zo snel en veilig mogelijk trachten te helpen, en die hard werken om de brand te bedwingen."

Victor Willis, de zanger en oprichter van de Amerikaanse discogroep Village People is gisteren op 74-jarige leeftijd overleden, dat heeft de band op Facebook bekendgemaakt. De band is onder meer bekend geworden met het nummer YMCA.

"Met groot verdriet melden we het overlijden van Victor Willis, leadzanger van Village People." Volgens de band overleed Willis na een "korte maar agressieve ziekte", maar de band meldt niet om welke ziekte het gaat.

Village People werd in de jaren 70 bekend met hits als In The Navy en Go West. De mannen vielen op met hun kostuums, ze waren onder meer gekleed als motorrijder, politieman, indiaan en bouwvakker. Willis ging vaak gekleed als agent of marineofficier.

'Amerikaans fenomeen'

Willis groeide op als zoon van een baptistenprediker in San Francisco. In de kerk van zijn vader leerde hij zingen. In zijn jonge jaren vertrok hij naar New York en sloot zich aan bij het prestigieuze theatergezelschap Negro Ensemble Company.

Door mede-oprichter Jacques Morali van Village People werd hij benaderd om te zingen voor het debuutalbum van de band: Village People (1977). Willis schreef ook mee aan een aantal nummers, waaronder Macho Man en YMCA.

De Amerikaanse nationale bibliotheek Library of Congress omschreef dat laatste nummer als een "Amerikaans fenomeen" en het lied werd opgenomen in het National Recording Registry. Dat is een lijst van de belangrijkste Amerikaanse geluidsopnamen.

Inauguratie Trump

In 1980 verliet Willis de band, maar in 2017 keerde hij terug, nadat hij jarenlang had gestreden over de rechten van een aantal nummers.

Vorig jaar januari trad Willis met de band op tijdens de inauguratiebijeenkomst van de Amerikaanse president Trump, waar vervolgens kritiek op kwam.

Over het besluit om op te treden, zei Willis: "We weten dat sommigen hier niet blij mee zullen zijn, maar wij geloven dat muziek gespeeld moet worden zonder rekening te houden met politiek." Volgens Willis werd het tijd om "het land te verenigen met muziek".

Met dit dansje op 'YMCA' ging Trump viraal:

Japan maakt reizen vanaf vandaag goedkoper voor eigen burgers, maar duurder voor buitenlandse bezoekers. Het land vervijfvoudigt de visumprijzen en verhoogt de toeristenbelasting. Voor Japanners zelf gaan de kosten van een paspoort juist omlaag. Daarmee probeert het land de kosten van het massatoerisme bij bezoekers neer te leggen.

In 2003 ontving Japan nog slechts 5 miljoen buitenlandse bezoekers. Vorig jaar waren dat er ruim 42 miljoen. De meeste (bijna 9,5 miljoen) bezoekers kwamen uit Zuid-Korea, gevolgd door China met circa 9 miljoen.

Ook Nederlanders weten Japan steeds beter te vinden: in 2025 reisden ruim 133.000 Nederlanders naar het land.

Inkomstenbron

Het toerisme is een flinke inkomstenbron. In 2025 gaven buitenlandse bezoekers meer dan 51 miljard euro uit, ruwweg 1,5 tot 2 procent van het Japanse bruto binnenlands product. Mede vanwege deze economische voordelen mikt Japan op een verdere stijging, naar 60 miljoen buitenlandse bezoekers per jaar.

Toch heeft de toename ook een keerzijde. Steeds meer Japanners, vooral in grote steden en rond populaire toeristenlocaties, klagen over drukte in het openbaar vervoer, zwerfafval en stijgende kosten voor lokale voorzieningen. Die kosten wil de overheid met de tariefverhoging, de eerste in bijna 48 jaar, verhalen op buitenlandse bezoekers. "Ik denk niet dat dit onmiddellijk invloed zal hebben op het inkomend toerisme", verzekerde minister Motegi van Buitenlandse Zaken.

Effectenhandelaarsbedrijf Nomura denkt daar anders over. Het bedrijf voorspelt dat het jaarlijkse aantal buitenlandse bezoekers met circa 630.000 zal dalen. Ook zouden bestedingen met ongeveer 2 procent dalen, omgerekend 1,54 miljard euro. De regering rekent juist op inkomsten: de hogere visumkosten moeten in 2026 ongeveer 116 miljard yen opleveren, ruim 600 miljoen euro.

Visumtarieven omhoog

De nieuwe visumtarieven zijn fors. Een single-entryvisum, waarmee iemand één keer Japan kan binnenkomen, gaat van 3000 naar 15.000 yen, respectievelijk 16 en 81 euro. Een multiple-entryvisum, waarmee reizigers meerdere keren Japan kunnen binnenkomen, is twee keer zo duur.

Deze prijsverhoging geldt niet voor landen met een visumvrije regeling voor kort verblijf, waaronder Nederland. Toch gaan ook bezoekers uit die landen meer betalen. Met ingang van vandaag wordt de vertrekbelasting, officieel de internationale toeristenbelasting, verhoogd van 1000 naar 3000 yen per vertrek, van 5 naar ongeveer 16 euro. Deze kosten worden verwerkt in de ticketprijs.

Bovendien werkt Japan aan een elektronisch reistoestemmingssysteem. In 2028 moet het worden ingevoerd. Reizigers uit visumvrije landen moeten zich dan vóór vertrek aanmelden. Ook voor dat systeem wil de regering de administratieve kosten doorberekenen. Naar schatting gaat het om enkele tientallen euro's per persoon.

Het 'buitenlanderprobleem'

De maatregelen passen in een bredere koers van de huidige regering. Kort na het aantreden van premier Takaichi kwam er een speciale ministerspost voor wat ze het "buitenlanderprobleem" noemt.

Sindsdien zijn er regels aangescherpt, waaronder de verblijfsprocedures. Verlenging of wijziging van een verblijfsstatus kostte rond de 6000 yen (32 euro), maar loopt nu op tot 70.000 yen (378 euro). Een permanente verblijfsvergunning stijgt van 10.000 yen naar ongeveer 200.000 yen, ruim 1080 euro.

Het ministerie van Financiën zoekt bovendien inkomstenbronnen om andere zaken te bekostigen, zoals grote investeringen in de zorg en defensie. Belastingverhogingen voor Japanse kiezers liggen gevoelig. Volgens de krant Asahi Shimbun zei een hooggeplaatste ambtenaar van het ministerie dat een lastenverzwaring voor buitenlanders "makkelijker door te voeren" is.

Ook nationale musea en andere culturele instellingen worden door het ministerie onder druk gezet om dubbele tarieven in te voeren: een lagere entreeprijs voor inwoners van Japan en een hogere prijs voor buitenlanders.

Met ingang van vandaag is reizen voor Japanners juist goedkoper. De kosten van een paspoort zijn ongeveer gehalveerd, naar zo'n 48 euro. Volgens het kabinet is dat deels compensatie voor de hogere vertrekbelasting, die ook Japanners betalen, maar het moet hen ook stimuleren vaker naar het buitenland te gaan.

In 2025 lag het aantal Japanners dat naar het buitenland ging ruim onder dat van 2019, voor corona, terwijl de regering in 2030 terug wil naar het record van 20 miljoen. Ook het paspoortbezit is laag: naar schatting hebben minder dan twee op de tien Japanners een paspoort. In Nederland heeft ruim twee derde van de bevolking er een.

De Nederlandse inlichtingendiensten houden zich niet aan de regels voor 'bulkdatasets', grote datasets met onder andere persoonsgegevens. Het gaat dan om het werken ermee en het opslaan ervan. Dat schrijft de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) in een nieuw rapport.

"Wij vinden dat een ernstig probleem. De gevoeligste categorieën persoonsgegevens zitten ertussen en het gaat om gegevens van iedereen, zoals de basisregistratie personen", zegt CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar. Het rapport gaat over de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).

Wat doen de inlichtingendiensten fout?

De CTIVD heeft kritiek op verschillende punten:

"Historisch gezien zijn de inlichtingendiensten altijd heel informeel omgegaan met grote databestanden", zegt voormalig AIVD'er en oud-toezichthouder Bert Hubert.

"Internet- en telefoontaps worden altijd heel goed beschermd. Maar je kunt ervan uitgaan dat de diensten ook een kopie gemaakt hebben van de dataset die gelekt is bij de recente Odido-hack. Het feit dat je die gegevens bij zo'n hack min of meer in de schoot geworpen krijgt, betekent niet dat je je niet aan de regels moet houden."

Uit het CTIVD-rapport blijkt dat de AVID en MIVD inderdaad sets gebruiken die door hacks op straat zijn komen te liggen. Hillenaar is het met Hubert eens dat ook die sets binnen de regels bewaard moeten worden.

'Love intelligence'

Tech-expert Hubert hekelt dat veel medewerkers toegang hebben tot data waar ze eigenlijk niet bij zouden mogen. "Als de toegang beperkt is, kun je niet gaan rondneuzen, dat is goed. Op het moment dat je databases hebt die niet formeel worden bijgehouden, bind je de kat op het spek."

"Bij buitenlandse inlichtingendiensten is al vaak voorgekomen dat medewerkers dan bijvoorbeeld de locaties van hun geliefden natrekken. Dat heet love intelligence." Normaal gesproken laat je daarbij een 'spoor' achter en kun je ontslagen worden, maar als niet wordt bijgehouden wie een dataset bekijkt, kan dat niet.

Toch is het voor de nationale veiligheid wel noodzakelijk dat de diensten grote datasets hebben en ermee kunnen werken, zegt de CTIVD. "In een inlichtingenonderzoek kunnen die van pas komen, bijvoorbeeld om een naam aan een telefoonnummer te koppelen."

De wetgeving is volgens Hubert verouderd. "Die wetten gaan nog over fysieke telefoonboeken. De regelgeving is niet bedoeld voor tijden als deze."

Hij denkt niet dat de diensten een duidelijke strategie hebben om de regels niet te volgen. "Ik denk dat het een combinatie is van het onderschatten van het privacybelang en het ook wel fijn vinden om al die data te hebben."

Binnenlandse Zaken en Defensie

De ministers Heerma (Binnenlandse Zaken) en Yesilgöz (Defensie) zeggen dat de AIVD en MIVD werken aan het "verbeteren van de waarborgen" bij het gebruik van bulkdatasets en dat de eerste stappen daarbij al zijn gezet zijn. De ministers zelf zullen "passende maatregelen" nemen, zodat onbevoegde mensen geen toegang meer hebben tot data waar ze niet bij mogen en de datasets niet te lang bewaard worden.

Het landelijke vuurwerkverbod gaat op 1 augustus in. Dat betekent dat consumenten bij de komende jaarwisseling geen vuurwerk meer mogen afsteken. Clubs en buurtverenigingen kunnen nog wel een vergunning krijgen.

De Tweede Kamer stemde al in 2025 in met een voorstel voor een landelijk verbod op initiatief van Pro en de Partij voor de Dieren. Daar is jaren over gesproken.

Voordat het verbod definitief kon ingaan, moest de staatssecretaris nog een aantal dingen regelen, zoals de mogelijkheid om gezamenlijk vuurwerk af te steken.

Op dat punt zijn een aantal aanpassingen gedaan na advies van de Raad van State. Zo worden de afstandsregels voor gezamenlijke vuurwerkshows hetzelfde als die voor professionals. Afhankelijk van het type vuurwerk moeten omstanders op 15, 40 of 60 meter afstand blijven.

Einde aan traditie

Bovendien moeten organisaties die vuurwerk willen afsteken een duidelijke binding hebben met de plek waar vuurwerk wordt afgestoken. Het kan gaan om een buurt-, sport- of speciale vuurwerkvereniging. Het is aan gemeenten om deze clubs toestemming te geven.

Wat mag nog wel?

Verenigingen met een duidelijke binding met een gemeente kunnen een vergunning aanvragen. Bij groen licht mogen zij maximaal 200 kilo siervuurwerk (categorie F2) afsteken op een terrein dat goed bereikbaar is voor de hulpdiensten. Dat vuurwerk mag pas op 31 december worden aangeleverd en publiek moet tijdens de show afstand houden.

Particuliere consumenten mogen alleen nog heel licht vuurwerk (categorie F1) afsteken: sterretjes en knalerwten. Knalvuurwerk als rotjes en vuurpijlen (categorie F3) is al sinds 2020 verboden.

Een laatste voorwaarde van de Tweede Kamer was een plan voor de handhaving. In de zomer komt er een landelijke voorlichtingscampagne. En er komen inleverdagen voor mensen die nog vuurwerk hebben liggen.

Het definitieve besluit tot een landelijk verbod is vandaag gepubliceerd in het Staatsblad. Daarmee komt er een einde aan een lange traditie in Nederland, waarbij particulieren zelf massaal vuurwerk afstaken.

Steeds meer incidenten

Na de jaarwisseling van 2024 op 2025 nam het aantal voorstanders in de Tweede Kamer snel toe. Er waren in die nacht meer dan 8000 incidenten met meer geweld tegen de politie en andere hulpverleners.

Verschillende partijen wilden dat het verbod nog een jaar zou worden uitgesteld, zodat ondernemers meer tijd zouden krijgen om over te schakelen, maar die kregen geen meerderheid. In mei besloot het kabinet 100 miljoen euro compensatie voor vuurwerkhandelaren uit te trekken.