Aggregator

Oudste bewoner Apenheul dood, slingeraap Pepi (57)

2 hours 56 minutes ago

De oudste bewoner van de Apenheul in Apeldoorn is dood. Op oudejaarsdag stierf de 57-jarige slingeraap Pepi. Het dierenpark zegt dat de slingeraap een "onuitwisbare indruk" heeft achtergelaten op "vele dierverzorgers, gidsen en bezoekers".

Colombiaanse slingerapen zoals Pepi worden volgens de dierentuin in het wild circa 25 jaar. Pepi bereikte met haar 57 jaar een "extreem hoge leeftijd". De slingeraap kwam in 1972, een jaar na de opening van de dierentuin, in Apeldoorn wonen.

Ze was te herkennen "aan haar wiebelige loopje en de kale plek op haar hoofd". Volgens de dierentuin was wel te merken dat Pepi een dagje ouder was geworden. "De laatste jaren trok ze zich iets vaker terug om de rust op te zoeken en ook haar gehoor ging achteruit."

Babygorilla

Terwijl in de Apenheul afscheid moet worden genomen van Pepi, is er in GaiaZOO in Kerkrade juist nieuw leven. In de dierentuin werd op nieuwjaarsdag een westelijke laaglandgorilla geboren. "Zowel moeder als jong maakt het goed", schrijft de dierentuin. "Het jong is inmiddels al regelmatig goed te zien voor bezoekers."

Inlichtingendienst hield 65 jaar geleden Surinamers in Nederland in de gaten

3 hours 22 minutes ago

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD, hield in de periode van 1959 tot 1962 Surinamers die in Nederland woonden in de gaten. Het gaat voornamelijk om politiek betrokken personen die zich uitspraken tegen racisme en kolonialisme en om schrijvers.

Dat blijkt uit documenten die vandaag, op Openbaarheidsdag, in het Nationaal Archief in Den Haag zijn vrijgegeven voor het publiek. Verschillende stukken uit de periode in aanloop naar de onafhankelijkheid in 1975 zijn openbaar geworden, omdat de wettelijke termijn van vijftig jaar is verstreken.

In het dossier Surinaams extremisme in Nederland is de naam te vinden van onder anderen oud-politicus Eddy Bruma. Hij was een van de oprichters van de Surinaamse vereniging Wie Eegie Sanie en later de Partij Nationalistische Republiek in Suriname. Hij werd in 1973 minister van Economische Zaken.

Fel anti-westerse artikelen

Ook oud-president Ronald Venetiaan, die onlangs overleed, komt in het rapport voor. Hij was betrokken bij een Surinaamse studentenvereniging in Leiden. En met name Hugo Olijfvelt, oprichter van het Surinaams-Amsterdamse blad Sranang Krioro, werd scherp in de gaten gehouden.

Volgens de BVD publiceerde het blad "fel anti-westerse artikelen". Er is ook informatie over Otto Huiswoud te vinden, de toenmalige voorzitter van de oudste Surinaamse vereniging in Nederland, die nog steeds bestaat.

Informatie uit gesprekken op besloten bijeenkomsten van verschillende Surinaamse organisaties in Nederland werd door bronnen met de inlichtingendienst gedeeld en gedocumenteerd. Het dossier werd op 10 oktober 1975, ruim een maand voor de onafhankelijkheid van Suriname, overhandigd aan het ministerie van Binnenlandse Zaken in Nederland.

Onderhandelingsgesprekken onafhankelijkheid

Ook gesprekken die werden gevoerd ten tijde van de onderhandelingen in 1975 zijn in te zien. Daarbij waren onder anderen premier Den Uyl, minister Pronk, premier Arron van Suriname en andere Surinaamse ministers betrokken, onder wie Bruma.

In de verslagen van de gesprekken, die plaatsvonden in het Catshuis in Den Haag en in Paramaribo, is te lezen hoe de beide landen botsten over de financieel-economische relatie na de onafhankelijkheid, met name over de ontwikkelingssamenwerking.

In het dossier is een tekst opgenomen van Corly Verlooghen, dichter en schrijver, bekend onder de naam Rudy Bedacht. Hij schreef in 1960 over het tot op heden controversiële standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Die was in de zeventiende eeuw gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en verantwoordelijk voor de dood van bijna 15.000 inwoners van de Molukse Banda-eilanden, in het streven naar een monopolie op nootmuskaat. Volgens Bedacht was Coen "het prototype van de geslaagde koloniaal en hogepriester van het kolonialisme".

Koloniale uitbuiting

In juli 1975 spande een groep inheemse Surinamers, die zich 'de Indiaanse Raad' noemde, een rechtszaak aan tegen Den Uyl en koningin Juliana wegens koloniale uitbuiting. Zij eisten een schadevergoeding.

Uiteindelijk werd de eiser niet-ontvankelijk verklaard, omdat die niet bevoegd zou zijn geweest om de vereniging te vertegenwoordigen. Ook als de eiser die bevoegdheid wel zou hebben gehad, zou de vordering volgens de kantonrechter in Paramaribo niet zijn geslaagd, omdat deze "niet is te volgen".

In correspondentie over de dagvaarding tussen Den Uyl en de minister voor Surinaamse en Nederlands-Antilliaanse Zaken schrijft Den Uyl dat hij het ermee eens is om de zaak "verstek te laten gaan. Het lijkt mij dat de eisers een volkenrechtelijk doel langs civielrechtelijke weg willen realiseren".

Een derde van alle veldhospitalen Gaza verdwijnt, waarschuwen hulporganisaties

3 hours 42 minutes ago

53 hulporganisaties slaan alarm over het besluit van Israël om hen te weren uit de Palestijnse Gebieden. Als Israël de nieuwe regels niet aanpast, zo schrijven de ngo's in een verklaring, dan blokkeert het land onmisbare humanitaire hulp voor burgers in Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

Volgens de groep hulporganisaties dreigt nu ongeveer een derde van alle veldhospitalen in Gaza per direct te moeten sluiten. Volgens de verklaring zijn hun medewerkers verantwoordelijk voor driekwart van alle noodonderdak voor ontheemde Palestijnen in Gaza en de helft van alle voedselhulp.

Tientallen hulporganisaties hebben zestig dagen de tijd gekregen om hun werk in Palestijnse Gebieden te stoppen, of om te voldoen aan de nieuwe registratieplicht. De Israëlische autoriteiten zeggen dat deze maatregelen nodig zijn om infiltratie en beïnvloeding door Hamas binnen deze organisaties te stoppen.

Gevaarlijk en onnodig

Onder de nieuwe regels kunnen hulporganisaties onder meer geweigerd worden vanwege openlijke kritiek op Israël, of aansporen tot het vervolgen van Israëlische militairen in het buitenland. Oxfam, Artsen Zonder Grenzen, Amnesty International en andere organisaties noemen de regels in een verklaring gevaarlijk voor medewerkers en onnodig.

Israël eist informatie over adressen, gezinssamenstellingen, accounts op sociale media, paspoortnummers en andere privacygevoelige gegevens van Palestijnse hulpverleners. In de verklaring wordt erop gewezen dat Israël honderden hulpverleners heeft gedood in de oorlog tegen Hamas.

Bewuste politieke keuze

"Valse narratieven en het delegitimeren van humanitaire organisaties brengen medewerkers in gevaar, dit ondermijnt het bieden van hulp", staat in de verklaring. De registratieregels worden een "bewuste politieke keuze met voorzienbare gevolgen" genoemd. Een op de vier gezinnen in Gaza leeft van één maaltijd per dag, staat in het document.

De 53 ondertekenende partijen wijzen Israël op de verplichting volgens het internationaal recht om humanitaire hulp toe te staan. Ze roepen op tot internationale druk op de Israëlische regering om de maatregel terug te draaien. Gisteren werd de registratieplicht al door Canada, Denemarken, Finland, Frankrijk, IJsland, Japan, Noorwegen, Zweden, Zwitserland en Groot-Brittannië veroordeeld.

'Humanitaire hulp blijft welkom'

De Israëlische autoriteiten beweren dat de maatregel nauwelijks gevolgen zal hebben voor noodhulp aan burgers in de Palestijnse Gebieden.

Israël beschuldigt buitenlandse hulporganisaties er al langer van dat ze niet optreden tegen invloed van terroristische organisaties op hun medewerkers. "Humanitaire hulp is welkom, maar de exploitatie van humanitaire netwerken voor terroristische doeleinden niet", zei de verantwoordelijke Israëlische minister deze week.

Waardoor sneeuwt het nu zo veel, en blijft dat nog lang doorgaan?

3 hours 48 minutes ago

Mensen die een hekel aan kou en sneeuw hebben, moeten nog even doorbijten. De komende dagen verandert er weinig aan de temperatuur en windrichting. Om te verklaren waar al die sneeuwbuien ineens vandaan komen moeten we verder uitzoomen en naar het weer in de rest van Europa kijken.

Boven het zuiden van Scandinavië ligt op dit moment een groot lagedrukgebied dat de naam Anna heeft gekregen. Om dit lagedrukgebied heen draaien verschillende gebieden met buien die ook van tijd tot tijd over Nederland trekken.

De naam Anna is gekozen door de weerdiensten van Denemarken, Noorwegen en Zweden. In Nederland geven we stormen ook een naam op alfabetische volgorde, maar wij doen dat samen met de Britse en Ierse weerdiensten.

De storm zorgt ervoor dat de wind in onze omgeving uit het noorden of noordwesten waait. Deze lucht is erg koud en komt van oorsprong uit de omgeving van de Noordpool. Die lucht stroomt met deze windrichting lange tijd over de Noorse Zee en vervolgens over de Noordzee.

In de winter koelt het land veel sneller af dan de zee. In de zomer is dat juist andersom en kan je verkoeling zoeken op het strand, terwijl het landinwaarts een paar graden warmer is.

Buien krachtiger

Maar in deze tijd van het jaar is het water dus nog relatief warm. Dat zorgt ervoor dat het stukje lucht precies boven het wateroppervlak ook een beetje opwarmt. Het verschil in temperatuur tussen het aardoppervlak en hoger in de lucht wordt daardoor groter.

Die hogere luchtlagen worden ook wel de bovenlucht genoemd. Je zult misschien wel ergens iets lezen of horen over "koude bovenluchten" in dit soort situaties. Hoe groter dat verschil in temperatuur wordt, hoe sterker de winterse buien worden.

Dat betekent dat er meer sneeuw kan vallen, maar ook dat er hagel en in sommige gevallen onweer kan voorkomen. Onweer in combinatie met sneeuwval wordt ook wel thundersnow genoemd. Het zijn veel doffere dreunen dan met zomers onweer.

Niet overal veel sneeuw

Met de buien die voornamelijk boven zee ontstaan zijn er dus ook gebieden die met relatief minder sneeuw te maken hebben. Zo valt in Groot-Brittannië bijvoorbeeld de meeste neerslag langs de oostkust, grenzend aan de Noordzee, terwijl het in Wales en het westen van Engeland en Schotland een stuk vaker droog blijft.

Ook het noordwesten van Frankrijk en de kust van België hebben met iets minder buien te maken omdat ze in de schaduw van Engeland liggen en de wind relatief kort over zee stroomt.

De reden dat we op dit moment met zo veel winterse buien te maken hebben is dus de koude lucht hoog in de atmosfeer en de wind die lange tijd over relatief warm zeewater blaast. Omdat er de komende dagen weinig verandert blijft er op veel plaatsen sneeuw en gladheid voorkomen.

Twee doden en 25 gewonden door raketaanval appartementsgebouw Charkiv

3 hours 57 minutes ago

Bij een Russische raketaanval op een appartementengebouw in de Oekraïense stad Charkiv zijn twee mensen om het leven gekomen, zeker 25 mensen raakten gewond. Volgens lokale autoriteiten ging het om twee ballistische raketten.

"Reddingsteams zijn ter plaatse", zegt gouverneur Synjehoebov tegen lokale media. "Ze zijn vooral bezig met het ruimen van puin en het zoeken van mensen die daaronder vastzitten." De twee dodelijke slachtoffers, een vrouw en haar zoon, werden door hulpverleners onder het puin gevonden. Zestien mensen zijn overgebracht naar het ziekenhuis, één vrouw verkeert in kritieke toestand.

De slachtoffers zouden op het moment van de inslag aanwezig zijn geweest in winkels en een café onder de appartementen.

Rusland ontkent

Het Russische ministerie van Defensie spreekt op Telegram de berichten over een Russische aanval tegen. De Russen beweren dat er een Oekraïens munitiedepot is ontploft in het appartementengebouw.

"Beelden van voor de explosie tonen dikke rook van onbekende oorsprong, wat waarschijnlijk wijst op een ontploffing van opgeslagen munitie van het Oekraïense leger", aldus het ministerie.

Dagenlang onrust in Iran: staan er nieuwe massaprotesten op stapel?

4 hours 3 minutes ago

President Trump heeft op zijn eigen platform Truth Social zijn steun uitgesproken voor de demonstranten in Iran. Daar zegt hij dat als Iran niet stopt met het "gewelddadig doden van demonstranten" de Verenigde Staten "hen zullen komen redden". "We zijn klaar voor actie", schrijft Trump. Wat hij daarmee bedoelt, laat hij in het midden.

Het is al bijna een week onrustig in Iran, nadat afgelopen zondag een groep winkeliers in de hoofdstad Teheran het werk had neergelegd uit protest tegen de inflatie. Inmiddels gaan op verschillende plekken in het land mensen de straat op, en raken demonstranten ook in conflict met de oproerpolitie. Gisteravond bleek dat bij de protesten ten minste zeven mensen zijn omgekomen.

Sancties en bazari's

Iran gaat gebukt onder sancties van westerse landen, waaronder de Verenigde Staten, vanwege Irans vermeende kernwapenprogramma. Het Westen verdenkt Iran ervan een atoomwapen te ontwikkelen, wat het land zelf ontkent. Door de sancties is de inflatie torenhoog: binnen zes maanden heeft de Iraanse munt de helft van zijn waarde verloren.

Het zijn vooral de bazari's, winkeliers met winkels op marktpleinen in het midden van steden, die door de sancties geraakt worden. Veel van hun producten worden geïmporteerd en die zijn flink duurder geworden. In eerste instantie begonnen bazari's in Teheran met het protest, later volgden die in andere, kleinere steden. Ook studenten en jonge werkloze mannen hebben zich bij de demonstranten gevoegd.

Deze demonstraties zijn de grootste sinds de protesten van 2022, die uitbraken na de dood van de 22-jarige Masha Amini. Zij kwam om toen ze door de moraalpolitie werd gearresteerd omdat ze zich niet aan de Iraanse kledingvoorschriften zou hebben gehouden. Na haar dood gingen Iraniërs massaal de straat op om hun onvrede over het regime te uiten. Maar die betogingen werden hard neergeslagen en tientallen demonstranten kregen de doodstraf.

Zo ver reiken deze protesten vooralsnog niet, al kunnen ze zomaar explosief worden, zegt Iran-deskundige Peyman Jafari. "De potentie hebben ze zeker: de inflatie is voor iedereen een probleem, waar je ook vandaan komt."

Maar of het ook zover komt is nog niet zeker. "Iraniërs hebben gezien dat zelfs de protesten van drie jaar geleden niet tot de val van het regime hebben geleid. En ze hebben deze zomer nog een oorlog met Israël meegemaakt. Veel mensen hopen op fundamentele verandering, maar vrezen voor escalatie."

Dat ziet ook Nassim Azimi, een Iraanse activiste in Nederland. Ze heeft regelmatig contact met Iraniërs. "Als je als demonstrant op een zwarte lijst komt raak je je baan, je inkomen, je hele leven kwijt." Toch hoort ze ook verhalen van Iraniërs die eerder niet de straat op gingen en nu wel. "Een vriendin van me heeft kleine kinderen. Zij en haar partner demonstreren om en om voor het geval één van hen opgepakt wordt."

Complot van westerse landen

En dan is er dus nog de dreiging van nieuwe Amerikaanse inmenging, zoals president Trump in zijn post op Truth Social lijkt te suggereren. Al grijpt het regime die dreiging vooral aan als excuus om militairen hard te laten ingrijpen, zegt Jafari.

Het bewind stelt regelmatig dat de VS betrokken is bij een complot van westerse landen tegen Iran. Vandaag schreef een lid van de Iraanse veiligheidsraad nog op X dat de Verenigde Staten en Israël de demonstraties in Iran zouden aanwakkeren.

Daarbij zitten veel Iraniërs ook niet meteen op Amerikaanse inmenging te wachten, zegt Azimi. "Men is blij als het regime geraakt wordt", zegt de activiste. "Maar de revolutie moet in Iran van binnenuit komen."

Besluiteloosheid

Voor het regime is het nu vooral de vraag hoe het de geest weer in de fles krijgt. De regering van president Pezeshkian lijkt zich daarbij constructiever op te stellen dan de machthebbers in 2022. Pezeshkian zei deze week nog met de demonstranten in gesprek te willen.

Maar zolang de sancties blijven bestaan zal het land ook last blijven houden van de hoge inflatie. Om daar iets aan te doen moet Iran opnieuw om de tafel gaan zitten met de Verenigde Staten, al zal dat nog heel lastig worden. "De huidige regering staat misschien open voor een gesprek, maar genoeg hardliners in Iran, de VS en Israël niet", zegt Jafari. "Er moeten grote keuzes gemaakt worden [...] en er heerst nu vooral besluiteloosheid."

Loket voor mijnschade opent in Zuid-Limburg, maar drukte blijft uit

4 hours 21 minutes ago

Inwoners van Zuid-Limburg kunnen sinds vandaag terecht bij een fysiek loket voor het melden van schade aan hun woning als gevolg van de mijnbouw.

Volgens L1 Nieuws stonden zes medewerkers vanochtend klaar bij het Instituut voor Mens, Milieu en Mijnbouw Limburg (I3ML) in Heerlen, maar was er om 09.00 uur nog niemand voor een schadeclaim. "We hadden ook niet verwacht dat hier rijen dik zou staan", legt programmamanager Eugene Huidts uit. "Eigenlijk is dit loket alleen maar bedoeld voor mensen die niet handig zijn met computers of nog aanvullende vragen hebben."

150 online aanvragen

Het online meldpunt ging anderhalve week geleden al open voor de eerste groep van 345 huizenbezitters. Inmiddels zijn er 150 aanvragen digitaal binnengekomen.

Het uitblijven van de drukte vanochtend staat in schril contrast met de situatie in Groningen, vier jaar geleden. Slachtoffers van de aardbevingsschade konden toen intekenen op een subsidie volgens het principe: wie het eerst komt, het eerst maalt. Daarop ontstond een stormloop bij verschillende gemeentehuizen in de provincie.

De Rijksoverheid lijkt geleerd te hebben van de chaos van destijds, schrijft L1 Nieuws. Alle 83.000 Zuid-Limburgse huishoudens met mogelijke mijnbouwschade ontvingen een brief met informatie. De komende jaren krijgen zij allemaal stapsgewijs een brief met daarin de oproep op mijnschade te melden. "Op die manier kunnen we iedereen helpen en ontstaan er geen wachtlijsten", zegt Huidts.

Veel huizen hebben als gevolg van de jarenlange mijnbouw in de provincie verzakkingen of scheuren. Een commissie van onafhankelijke deskundigen beoordeelt uiteindelijk of het aannemelijk is dat de schade door de mijnbouw komt. In totaal is er 70 miljoen euro beschikbaar gesteld door het kabinet.

51 jaar geleden sloten de mijnen in het zuiden van ons land. Zo ging het er diep onder de grond aan toe:

Nooit strafzaak tegen 'wonderjuffrouw' Greet Hofmans, want dat 'zou rumoer wekken'

4 hours 38 minutes ago

Vandaag was het Openbaarheidsdag, wat betekent dat van duizenden archiefstukken in het Nationaal Archief de geheimhouding is opgeheven. Het gaat om dossiers die tot nu toe gesloten waren of alleen onder voorwaarden konden worden ingezien, veelal door wetenschappers. In totaal zijn het zo'n 13.000 archiefstukken, brieven en documenten, die teruggaan tot 1949.

Onder de vrijgegeven stukken zitten onder meer verslagen van de onderhandelingen tussen het Nederlandse kabinet en de Zuid-Molukse jongeren die in 1975 een trein bij Wijster hadden gekaapt en dossiers van prominente communisten en Surinamers die in de Koude Oorlog door de Nederlandse veiligheidsdiensten werden gevolgd. Ook meerdere processen-verbaal over Greet Hofmans, vanaf eind jaren 40 spiritueel adviseur en vertrouwenspersoon van koningin Juliana, zijn vanaf nu openbaar voor het publiek.

In dat laatste dossier staan saillante details. Historicus Han van Bree wijdde er een hoofdstuk aan in zijn vorig jaar verschenen biografie Het vertroebelde oog, het onbegrepen leven van Greet Hofmans, waarvoor hij de documenten al had ingezien.

"Opvallend waren de verschillende, vroegtijdige onderzoeken naar Hofmans. Zo was zij al in 1950 ondervraagd door artsen en dominees en daar is uitgebreid verslag van gedaan." Dit gaat dus over de jaren vóór 1956, toen de Hofmans-affaire via het Duitse blad Der Spiegel aan het rollen werd gebracht.

'Veel rumoer'

Een inspecteur van de Rijkspolitie deed in 1949 al onderzoek naar de alternatieve genezeres. Dat bereikte ook het bureau van toenmalig justitieminister Wijers, die het besprak met premier Drees. Strafrechtelijke vervolging bleef uit, omdat dat "veel rumoer zou wekken en daardoor haar naam, evenals het vertrouwen dat het volk in haar (koningin Juliana) stelde, schade zou lijden", zo staat in een brief van Wijers aan Drees. Juliana sloeg de waarschuwingen die ze over Hofmans kreeg in de wind.

De omstreden gebedsgenezeres en adviseur van koningin Juliana veroorzaakte in de jaren 50 grote opschudding in Nederland, die bijna uitmondde in een constitutionele crisis. Hofmans kwam in beeld via jachtvrienden van Bernhard, toen de jongste dochter van het koninklijk paar, prinses Christina, kampte met een aangeboren oogafwijking die haar bijna blind maakte. Het koningspaar hoopte eind jaren 40 dat Hofmans haar zou kunnen genezen.

Voor haar consulten nam zij geen geld aan. Wel kreeg ze van Juliana cadeaus en mocht ze in Paleis Soestdijk logeren, waar ze een eigen kamer kreeg. "Zij doet dit uit liefde, omdat ze, naar eigen zeggen, van God is gezonden", zo staat in het rapport.

Zelf beweerde Hofmans dat ze een spreekbuis was van God, hoewel uit documenten blijkt dat zij niet tot een kerkgenootschap behoorde. "In gesprekken zei zij ook: voor mij is de genezing bijzaak; het belangrijkste is dat mensen zich weer tot God richten," voegt Van Bree toe.

Religieus bevlogen

Volgens hem werd dit gedachtegoed in de jaren 50 ook niet als vreemd gezien. "Veel mensen hadden de Bijbel gelezen, en daarin stond het bol van mensen die een opdracht hadden gekregen." Bovendien was Nederland in die jaren nog een sterk gelovig land. "Ook Juliana en haar moeder Wilhelmina waren oprecht religieus bevlogen, en in Hofmans vonden ze een steun en toeverlaat die kon verwoorden wat zij dachten."

Als gebedsgenezeres verwierf Hofmans als "wonderjuffrouw" bekendheid in haar woonplaats Hattem en ver daarbuiten. Elke maandag hield zij een zitting in café-restaurant Steenman in Hattem. Haar spreekuur begon om 08.45 uur en eindigde pas om 21.00 uur. Soms stonden mensen zelfs al vier uur eerder in de rij bij het café, waar zij naar verluidt mensen met verschillende ziekten en kwalen behandelde.

Hofmans zou ook gelovigen 'genezen' in twee cafés in Amsterdam en met prins Bernhard meereizen naar familie in Duitsland en Engeland die in nood verkeerde. Ook werd ze in kringen van het hof geraadpleegd om adviezen te geven, bijvoorbeeld over het beleid in Indonesië. Haar adviezen bleken vaak niet te kloppen. Wanneer men haar daarop wees, zei ze: "Ik ga even in trance." Daarna kwam ze terug en zei: "Inderdaad, ik heb me vergist. En zo is het."

In de archiefstukken staan meerdere brieven met klachten van dokters en patiënten. Zo had ze een diabetespatiënt aangeraden te stoppen met insuline, en epilepsiepatiënten afgeraden hun medicatie te nemen.

In 1950 sloegen psychiaters, internisten en artsen na een bijeenkomst met haar alarm over Hofmans' alternatieve manier van werken. "Het is een gevoelskwestie en niet logisch doordacht. Haar gehele denkwereld is volkomen geïsoleerd. Ze staat buiten de werkelijkheid", zei een psychiater.

Geen sterk verhaal

Een strafrechtelijk proces tegen Hofmans wegens kwakzalverij kwam er uiteindelijk niet. "Daardoor zou koningin Juliana betrokken raken bij de zaak en het koninklijk huis aantasten, en dat leek iedereen onverstandig", zegt Van Bree. "Daarnaast was het juridisch ook moeilijk haalbaar: Hofmans gaf religieuze adviezen, en dat mag iedereen. Bij gesprekken met cliënten waren bovendien geen getuigen aanwezig, dus dan heb je geen sterk verhaal."

De brief van Wijers aan Drees uit 1950 vormde een keerpunt in Hofmans' carrière: zij moest daarna haar werkzaamheden als gebedsgenezeres staken en haar werd door toedoen van prins Bernhard de toegang tot Paleis Soestdijk ontzegd. De koningin sprak in de brief haar spijt uit dat er "niet meer begrip was voor het heilbrengende werk van H." Juliana en Hofmans bleven niettemin contact houden tot de publicatie in Der Spiegel van 1956.

Ruim 388.000 nieuwe personenauto's in Nederland, welke waren in trek?

6 hours 27 minutes ago

Er zijn vorig jaar ruim 388.000 nieuwe personenauto's in Nederland verkocht. Dat blijkt uit cijfers van brancheorganisaties RAI vereniging, Bovag en databedrijf RDC. Historisch gezien is het aantal laag: in de afgelopen vijftien jaar werden er gemiddeld meer dan 410.000 nieuwe auto's per jaar geregistreerd.

De populairste merken waren Kia, Volkswagen en Skoda. Samen waren die goed voor bijna 100.000 nieuwe auto's. Dat is voor alle drie meer dan het jaar ervoor. Op nummer 4 staat Toyota; dat verkocht er ruim 27.000. Dat zijn er een paar duizend minder dan in 2024.

Het populairste model was de Skoda Elroq, waarvan er bijna 12.000 werden verkocht. Daarna volgen de Kia EV3 en Tesla's Model Y, allebei goed voor bijna 11.000 registraties. Autofabrikant Tesla zelf staat onderaan de top 10 van populaire merken. Het Amerikaanse bedrijf moest vandaag nog zijn wereldwijde koppositie als elektrische autofabrikant afstaan aan het Chinese BYD, dat in Nederland pas op plek 22 staat.

Ondertussen waren er ook honderdduizenden auto's die de Nederlandse wegen verlieten, bijvoorbeeld omdat ze een nieuwe eigenaar in het buitenland kregen of naar de sloop gingen.

In totaal rijden er in Nederland ruim 9 miljoen personenauto's op de weg en dat aantal nam afgelopen jaren steeds toe met ongeveer 100.000. Of die trend in 2025 is doorgezet, daar hebben de brancheorganisaties nog geen zicht op.

Echt occasionland

Ook opvallend is de markt voor tweedehands auto's. "Nederland is echt een occasionland", zegt ING-econoom Rico Luman. Jaarlijks worden er honderdduizenden van geïmporteerd, blijkt uit cijfers van kennisbureau Aumacon en RDC. "In België is het veel gebruikelijker om een nieuwe auto bij de dealer te halen", zegt de econoom.

Daarnaast gaan er honderdduizenden tweedehands auto's naar het buitenland, meldt Aumacon. Een aanzienlijk deel daarvan elektrisch, ziet het kennisbureau. Econoom Luman herkent dat beeld en noemt verschillende redenen. "In Nederland is het minder aantrekkelijk geworden om elektrisch te rijden. Subsidies zijn afgebouwd en de belasting ging juist omhoog." Ook is het vaak makkelijker om een auto in het buitenland te verkopen, zegt hij. "Simpelweg omdat de markt groter is."

Volledig elektrisch

Toch waren veel nieuw gekochte auto's volledig elektrisch, ziet de RAI vereniging. Het gaat om zo'n 40 procent. "Daarbij komt nog eens 20 procent deels-elektrische stekkerauto's", zegt Luman. "En 25 procent zijn benzineauto's met elektrische aandrijving." De rest van de nieuwe personenauto's, bijna 15 procent, rijdt volledig op fossiele brandstoffen.

In 2023 besloot de EU dat er vanaf 2035 geen nieuwe auto's met een verbrandingsmotor op benzine of diesel meer mogen worden verkocht. Maar daar kwam de Europese Commissie in december van terug onder grote druk van autolanden Duitsland en Italië en van de Europese auto-industrie.

Nieuwjaarsbrand Zwitserland leeft extra in Volendam, dorp biedt hulp aan

7 hours 5 minutes ago

Volendam heeft hulp geboden aan Crans-Montana, waar tijdens de nieuwjaarsnacht tientallen mensen omkwamen bij een brand in een bar. Vanwege de eigen ervaringen en parallellen met de cafébrand in Volendam leeft de brand in Zwitserland extra in het dorp, schrijft de regionale omroep NH.

Gisteren is de brand in het Volendamse café uit 2001 uitgebreid herdacht. Dat er precies 25 jaar later iets vergelijkbaars gebeurde in Zwitserland is voor slachtoffers en nabestaanden heftig. "Ik dacht echt: verdomme, hoe kan dit nu weer gebeuren? Dit is de laatste grote herdenking en dan gebeurt precies hetzelfde. Echt bizar", zegt Gerie Smit. Zij was 25 jaar geleden aanwezig bij de brand in café 't Hemeltje en is inmiddels journalist bij NH.

In het drukke café kwamen in de eerste uren van 2001 veertien mensen om het leven door de brand. Tweehonderd mensen raakten gewond. Tijdens de kerkdienst gisteren waren mensen bezig met de vergelijkbare gebeurtenissen in Zwitserland, zegt Smit. "In de kerk keken we stiekem op onze mobieltjes. Deze keer zijn er ook beelden van. In 2001 was dat niet zo, want je had nog geen telefoons met camera's."

Enorme chaos

"Na de dienst werd een herdenkingsboom in een plantsoen aan de Roerstraat in Volendam onthuld. De gesprekken over de cafébrand in het skigebied kwamen toen op gang. Mensen vroegen aan elkaar: 'Heb je het al gehoord van Zwitserland?' Iedereen had het erover, ook daarna in cafés en appgroepen."

In Volendam hebben ze destijds veel steun gekregen uit de Zweedse stad Gothenburg, die in 1998 werd getroffen door een verwoestende brand in een discotheek. Volendam staat klaar om hetzelfde te doen voor de slachtoffers in Zwitserland, vertelt de voorzitter van de stichting Nazorg Nieuwjaarsbrand Volendam.

"Wij hebben onze hulp aangeboden, maar het is nog niet zo dat ik direct contact heb met iemand. In het begin van zo'n ramp heerst er een enorme chaos en ik weet uit ervaring dat de hulpdiensten eerst bezig zijn om orde te scheppen", zegt Erik Tuijp.

Buitenlandse toeristen

Hij zegt dat de hulp van ervaringsdeskundigen uit Zweden heel welkom was. "Het was heel nuttig om te horen hoe zij daarmee zijn omgegaan. In februari 2001 zijn we met een groep betrokkenen naar de Zweedse stad geweest om deze slachtoffers te ontmoeten.

Twee maanden later zijn zo'n 35 van hen in Volendam geweest. Het heeft van beide kanten een enorme indruk gemaakt. De Zweedse slachtoffers voelden zich ook enorm gesteund door ons, hoorde ik."

Toch voorziet Tuijp een complexere situatie als het om persoonlijke hulp gaat. "Veel slachtoffers zijn buitenlandse toeristen. Velen van hen zijn nog jong en ernstig gewond. Maar als ze openstaan voor hulp, dan zijn wij er."

119 gewonden bij brand Crans-Montana, slachtoffers komen uit zeker negen landen

7 hours 42 minutes ago

Op een persconferentie over de dodelijke cafébrand in het Zwitserse skioord Crans-Montana zijn meer details bekendgemaakt over de nationaliteiten van de gewonden. De 119 gewonde slachtoffers zijn afkomstig uit zeker negen landen. De meesten komen uit Zwitserland, Frankrijk, Italië en Servië.

Ook zijn er een Belg, Bosniër, Luxemburger, Pool en Portugees onder de gewonden. Van veertien mensen is de nationaliteit nog niet bekend.

De nieuwjaarsbrand in de bar heeft zeker veertig levens geëist. De politie probeert de dodelijke slachtoffers zo snel mogelijk te identificeren. De kans is groot dat het dodental verder oploopt, omdat de overgrote meerderheid van de gewonden in levensgevaar is.

De komende dagen worden vijftig slachtoffers naar omliggende landen gebracht voor behandeling in gespecialiseerde brandwondencentra.

Champagneflessen

Het onderzoek naar de oorzaak van de dodelijke brand is nog in volle gang. Het Zwitserse Openbaar Ministerie zegt op basis van beeldmateriaal en getuigenverklaringen te vermoeden dat brandende fonteinen op champagneflessen de oorzaak zijn geweest. Deze fakkels werden te dicht bij het plafond gehouden, waardoor het vuur zich kon verspreiden.

Op beelden die gemaakt zijn tijdens de brand is te zien hoe snel het vuur zich verspreidde:

"Verder onderzoek moet uitwijzen of er mensen strafrechtelijk aansprakelijk zijn", zegt procureur-generaal Beatrice Pilloud. Ze benadrukt dat de focus nu ligt op het identificeren van slachtoffers. Hoeveel mensen tijdens de brand in de bar waren, is vooralsnog onbekend. Het OM sluit niet uit dat het bezoekersaantal nooit achterhaald zal worden.

'Drie controles in tien jaar tijd'

De eigenaar van de bar Le Constellation heeft zich kort uitgelaten over de tragedie. Jacques Moretti claimt in een telefonisch interview met het Zwitserse nieuwsplatform 24 Heures dat er drie controles in tien jaar tijd zijn geweest. Ook zegt hij dat alles volgens de regels is verlopen.

Moretti nam de zaak tien jaar geleden over met zijn vrouw. Hijzelf was niet aanwezig in het café tijdens de brand, maar zijn vrouw wel, schrijft de Franse zender BFMTV. Zij liep brandwonden aan haar arm op.

Van sleeën tot sneeuwpoppen maken: zo beleeft Nederland het winterse weer

8 hours 32 minutes ago

De eerste sneeuw van dit jaar levert niet alleen gladheid en geschrapte vluchten op, maar ook winterpret en mooie plaatjes. Op veel plekken in Nederland viel genoeg sneeuw om een sneeuwpop te maken.

Olaf, de populaire sneeuwpop uit de Frozen-films, staat klaar om geknuffeld te worden in Deurne:

Dikke vriendjes met de sneeuwpop in Apeldoorn:

De tuin van Paleis Het Loo in Apeldoorn ligt er sereen bij:

In Den Bosch is deze sneeuwpop klaar voor carnaval:

Nore, Koos, Harvey en Pia hebben in Amsterdam genoeg sneeuw bij elkaar gesprokkeld voor een sneeuwpopje:

In Hoenderloo werd ouderwets gesleed:

In Schijndel is zelfs sneeuw genoeg voor een tweede pop. Deze kinderen zijn volgens hun vader de hele ochtend bezig geweest:

Armpjes in de lucht in Holten:

Witte daken in Duiven:

Aan de kopjes van deze twee is niet meteen te zien of ze het winterse weer leuk vinden:

In Groesbeek lag zeven centimeter sneeuw:

Van het winterweer zijn we voorlopig nog niet af. Tijdens het weekend blijven buien over Nederland trekken en daarbij sneeuwt het vaak. Er kan een sneeuwdek van meerdere centimeters ontstaan. Vooral als buien relatief snel achter elkaar vallen, kleurt het snel wit.

In de voor Nederlandse begrippen wat hogere gebieden, zoals de Utrechtse en Sallandse Heuvelrug, de Veluwe en de Limburgse heuvels levert dat nog sneller een behoorlijke sneeuwlaag op.

Als het 's nachts vriest, blijft de sneeuw lang liggen. Overdag warmt het iets op, maar veel warmer dan 2 tot 5 graden wordt het niet. Ook na het weekend is er kans op winterse buien.

Grootschalige zoekactie naar vermiste Mick (19) uit Helmond

9 hours 22 minutes ago

De politie is sinds vannacht op zoek naar de 19 jaar oude Mick uit Helmond. Hij is vermoedelijk zonder schoenen en in korte broek en shirt vanuit huis vertrokken en niet meer teruggekomen.

De politie heeft meerdere meldingen gekregen van mensen die de man vanochtend nog in Asten hebben gezien. Rond 16.00 uur is daarom een Burgernet-melding verstuurd in Asten, waarin inwoners wordt gevraagd om uit te kijken naar Mick.

De man heeft een verstandelijke beperking en zowel de politie als zijn familie maakt zich grote zorgen. "Hij ging eigenlijk nooit alleen op pad", zegt Ruud Hendriks, de neef van Micks vader, tegen Omroep Brabant.

De politie krijgt bij de zoekactie hulp van zo'n honderd veteranen van Stichting Veteranen Search Team en de mobiele eenheid. Inmiddels heeft een politiehelikopter boven het gebied gezocht.

Schuilplaats

Hendriks vertelt dat Micks vader direct alarm sloeg toen de voordeur openstond en zijn zoon was verdwenen. "Buiten het gezin is Mick communicatief niet sterk", aldus Hendriks. "We hopen dat hij ergens binnen zit, zeker met dit weer en met alleen een korte broek en shirt aan."

De politie verzoekt op X mensen in de omgeving van de wijk Brouwhuis hun schuur of garage goed te bekijken. Mogelijk houdt Mick zich ergens schuil. Hij heeft een lichte huidskleur, blond golvend haar, is ongeveer 1 meter 80 lang en draagt een bril.

Oekraïne krijgt nieuwe stafchef en minister van Defensie

9 hours 53 minutes ago

De Oekraïense president Zelensky heeft wijzigingen aangebracht binnen de politieke leiding van zijn land. Hij heeft een andere presidentiële stafchef aangesteld en een nieuwe minister van Defensie voorgedragen.

Kyrylo Boedanov wordt de nieuwe presidentiële stafchef. Het hoofd van de militaire inlichtingendienst heeft bekendgemaakt dat hij zijn nieuwe rol heeft geaccepteerd.

"Oekraïne moet zich op dit moment meer richten op veiligheidskwesties, de ontwikkeling van de Oekraïense strijdkrachten en de veiligheidsdiensten, en op diplomatieke onderhandelingen", zegt Zelensky. "Het presidentiële bureau zal in eerste instantie dienen om deze taken van onze staat te vervullen. Kyrylo heeft specialistische ervaring op deze gebieden en voldoende slagkracht om resultaten te boeken."

Boedanov neemt de plaats in van Andri Jermak. Die vertrouweling van Zelensky stapte in november op vanwege een omkoopschandaal bij het staatsenergiebedrijf. Jermak is niet officieel aangemerkt als verdachte, maar met het ontslag wilde Zelensky "geruchten en speculaties" vermijden.

'Held van Oekraïne'

Boedanov werd in augustus 2020 door Zelensky benoemd tot hoofd van de militaire inlichtingendienst. Sinds de grootschalige Russische invasie op 24 februari 2022 is hij betrokken geweest bij het ruilen van gevangenen en heeft hij gefungeerd als voorzitter van een orgaan dat de behandeling van krijgsgevangenen coördineert.

Hij is onderscheiden als "Held van Oekraïne", de hoogste staatsonderscheiding, en nam meermaals deel aan speciale militaire operaties.

Nieuwe minister van Defensie op komst

Daarnaast krijgt Oekraïne ook een nieuwe minister van Defensie. Zelensky heeft vicepremier Mychajlo Fedorov daarvoor voorgedragen. Hij zou Denys Sjmyhal moeten opvolgen. De voordracht moet nog officieel goedgekeurd worden door het Oekraïense parlement, al is dat een formaliteit.

Fedorov is ook minister voor Digitale Transformatie en heeft in die hoedanigheid ervaring opgedaan met de productie van drones. Die ervaring zal van pas komen in zijn beoogde nieuwe functie, aldus Zelensky. Sjmyhal krijgt volgens de president na zes maanden ministerschap een andere functie aangeboden, maar welke is nog onduidelijk.

Doodgeschoten tieners Amsterdam verbleven in azc, 'mogelijk sprake van breed conflict'

10 hours 54 minutes ago

De twee jongens die gisteravond laat werden doodgeschoten in een park in Amsterdam Nieuw-West verbleven allebei in een asielzoekerscentrum. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van Het Parool.

Volgens Het Parool speelt er mogelijk een breder conflict op de achtergrond. Ingewijden melden aan de krant dat de schietpartij te maken heeft met een conflict tussen jongeren uit Syrië en Spaans sprekende jongeren met een Zuid-Amerikaanse achtergrond. De politie kan daar nog geen uitspraken over doen.

Gisteravond rond 23.45 uur vond op een brug in het Piet Wiedijkpark een schietpartij plaats. Beide jongens, van 16 en 18, zijn na de schietpartij gereanimeerd, maar dat mocht niet meer baten.

Een getuige van de schietpartij vertelt aan de NOS dat hij meteen wist dat het niet om vuurwerk ging. "Het was duidelijk schieten. Dat had ik meteen door. Ik liep hier met de hond en hoorde zes of zeven kogels afgevuurd worden."

De getuige heeft de hulpdiensten gebeld en bleef bij de jongen die onder het bloed op de brug lag. "Ze kwamen maar niet. Maar toen zag ik dat ze aan de andere kant iemand aan het reanimeren waren. Ik zeg tegen die agent: 'Jongens, d'r ligt er nog eentje hoor.'"

'Dit is niet normaal meer'

Erg onder de indruk van de schietpartij is de Amsterdammer niet. "Ik vind het vooral heel erg voor de nabestaanden." De man vertelt dat er vaak klachten binnenkomen over het park. "Hangjongeren, afval en oude mensen die worden uitgescholden. En als je er dan wat van zegt, heb je binnen drie seconden zes man om je heen."

Een andere bezoeker die regelmatig met zijn hond door het park loopt, is ook niet erg onder de indruk van de schietpartij. "Het wordt steeds erger. Het gebeurt overal, in heel Amsterdam. Mensen kijken er gewoon niet meer van op", zegt de man nuchter.

Maar een fijn gevoel krijgen de bezoekers er zeker niet van. "Dit is niet normaal meer", beamen ze beiden. Het park vermijden, daar denken ze niet aan. "Dat ga ik niet doen, dan kan je nergens meer lopen. Het gebeurt overal", zegt de man die regelmatig met zijn hond een rondje loopt in het Piet Wiedijkpark.

"Krijg je een kogeltje, dan heb je 'm verdiend. Zo denk ik er maar over", concludeert de man.

Er zijn nog geen aanhoudingen verricht. De politie onderzoekt of er een of meerdere verdachten betrokken zijn bij de schietpartij.