Aggregator

Man haalt stukken zeil van A1, Rijkswaterstaat: 'levensgevaarlijk'

1 hour 56 minutes ago

Een man heeft gisterochtend zijn auto stilgezet op de linkerrijstrook van de A1 ter hoogte van Apeldoorn. Hij deed dat om stukken zeil die eerder op de snelweg terecht waren gekomen te verwijderen. Rijkswaterstaat stelt dat de man met de beste bedoelingen handelde, maar spreekt toch van "een levensgevaarlijke situatie".

Het voorval gebeurde rond 08.45 uur. Andere weggebruikers hadden de verloren stukken zeil al gemeld en Rijkswaterstaat had een rood kruis boven de linker- en middelste strook van de snelweg aangezet. En verkeer op de rechterbaan moest de snelheid verlagen naar 70 kilometer per uur. Op beelden die Rijkswaterstaat verspreidde is te zien hoe de man de stukken zeil opraapt, achter in zijn auto doet en wegrijdt.

Een kwartier later kwam een inspecteur van Rijkswaterstaat om de stukken zeil op te halen, maar die waren al door de man verwijderd. Hij deed het waarschijnlijk met de beste bedoelingen, zegt woordvoerder Janneke Blok van Rijkswaterstaat tegen Omroep Gelderland, maar ze is glashelder.

"Ga nooit of te nimmer stilstaan op de snelweg, ook niet onder een rood kruis. Zie je iets liggen? Rijd door naar een veilige plek om te stoppen, bijvoorbeeld een tankstation of parkeerplaats, en bel daar naar 0800-8002." Bij acuut gevaar, bijvoorbeeld na een ongeluk, mag ook 112 gebeld worden.

Het rode kruis brandde al toen de man het zeil opruimde, maar dat is geen garantie dat er geen verkeer gebruikmaakt van de baan, zegt woordvoerder Blok. "Helaas is het nog steeds zo dat er mensen zijn die rode kruizen negeren. Dus laat dit werk over aan de professionals."

Steeds meer kinderen slapen in België op straat, vooral in Brussel

2 hours 31 minutes ago

Kinderrechtenorganisaties in België slaan alarm omdat ze merken dat steeds meer kinderen noodgedwongen op straat slapen. Dat is vooral in Brussel het geval. Bij de laatste telling, in 2024, waren dat er 1678 op een totaal van 9777 dak- en thuislozen.

Dat zijn er nu waarschijnlijk meer, omdat het aantal gezinnen toenam dat in 2025 in Brussel om opvang vroeg maar die niet kregen. "Daar bovenop komt dat sommige gezinnen in nood geen beroep (meer) doen op de voorzieningen. En dus een deel van die gezinnen niet gezien worden en niet in de tellingen zitten."

Ook als kinderen niet op straat slapen, maar bijvoorbeeld op de bank bij kennissen, in een auto of een kraakpand, is dat "absoluut ongepast" voor kinderen, schrijven de organisaties, omdat dit grote risico's met zich meebrengt voor hun veiligheid, gezondheid en ontwikkeling.

Winteropvang sluit

Eind volgende maand sluit in Brussel de winteropvang. Dat betekent dat er 285 opvangplaatsen voor gezinnen verdwijnen. 285 mensen, onder wie veel kinderen, zijn daardoor vanaf 1 april op de straat aangewezen.

De organisaties roepen de overheden op de 285 winteropvangplaatsen open te houden en de opvangcapaciteit structureel uit te breiden. Ook moet de begeleiding van probleemgezinnen beter.

Bergbeklimmer die vriendin achterliet op berg veroordeeld voor dood door schuld

2 hours 33 minutes ago

De Oostenrijkse bergbeklimmer Thomas P. is veroordeeld voor dood door schuld. Met zijn vriendin beklom hij de Grossglockner, de hoogste berg van Oostenrijk. Toen zij in de problemen kwamen, liet hij haar achter om hulp te zoeken. Toen die kwam, was zij al doodgevroren.

P. moet ook een boete van ruim 9000 euro betalen. Tijdens een dertien uur durende zittingsdag kwam onder meer naar voren dat het stel die dag veel fouten had gemaakt, die P. als meest ervaren klimmer van de twee het meest worden aangerekend.

Zo had het stel alleen wat drinken en gummibeertjes mee als voedsel en droeg Kerstin G. stijgijzers die niet optimaal waren voor bergbeklimmen. "U nam duidelijk het voortouw", stelde de rechter, meldt de Oostenrijkse krant Kronen Zeitung.

"En u was degene die de tocht van tevoren had gepland". Ook stelde de rechter dat de man had moeten weten dat de stijgijzers niet de goede waren.

Twee uur later

De twee vertrokken ruim twee uur later dan voor de beklimming aangeraden wordt. Dat wordt P. echter niet verweten, maar wel dat hij te laat handelde nadat duidelijk was dat zijn vriendin de klim niet meer aankon.

Nadat de vrouw rond 21.00 uur in de problemen kwam en niet meer verder kon, besloot P. om zijn vriendin achter te laten en hulp te gaan halen. Dat wilde de vrouw zelf, stelde P. Hij belde echter pas na middernacht met de hulpdiensten.

"Waarom heb je de hulpdiensten niet gebeld toen ze niet meer verder kon?", vroeg de rechter aan P." Die gaf daar geen direct antwoord op, maar de man had al eerder gezegd dat hij bij zijn tocht naar beneden "in een trance was" en niet meer helder nadacht.

Reddingswerker

Rechter Norbert Hofer, die zich over de zaak boog, is zelf bergreddingswerker en bergbeklimmer en is gespecialiseerd in dergelijke zaken. Hij verweet P. ook dat hij niet sneller handelde toen een touw van het stel verstrikt was geraakt in een rots. Hierdoor verloor het duo anderhalf uur. Volgens Hofer is zo'n verstrikt geraakt touw makkelijk los te krijgen. "En dat weet u met al uw ervaring."

P. had drie jaar celstraf kunnen krijgen, maar hoeft nu dus niet de cel in. Volgens de rechter is P. nalatig geweest, maar niet in de ergste vorm. De advocaat van P. laat binnen drie dagen weten of zijn cliënt in hoger beroep gaat.

NASA laakt Boeing om ernstige problemen Starliner-vlucht: 'bijna een ramp'

3 hours 57 minutes ago

NASA-baas Jared Isaacman heeft hard uitgehaald naar Boeing voor de problemen met ruimtecapsule Starliner. Die problemen waren zeer ernstig en hadden tot een ramp kunnen leiden, blijkt uit een kritisch rapport over de vlucht.

Het gaat om de eerste vlucht van de Boeing Starliner met mensen aan boord, in 2024. Door problemen met de motoren en andere issues lukte het astronauten Butch Wilmore en Suni Williams bijna niet om het ruimtestation ISS te bereiken.

Challenger

Het ruimtevaartagentschap noemt de mislukte testvlucht nu een 'type-A'-ongeluk, waarmee het in dezelfde categorie terechtkomt als de rampen met de spaceshuttles Challenger en Columbia. "We hadden bijna een verschrikkelijke dag beleefd", vatte NASA-bestuurder Amit Kshatriya het samen.

"Hoewel er geen gewonden waren en de capsule vóór het aankoppelen weer onder controle werd gebracht, is deze hoogste classificatie een erkenning dat er een kans bestond op een ernstig incident", schrijft de ruimtevaartorganisatie in een verklaring.

Vanwege de problemen moesten Wilmore en Williams negen maanden langer dan gepland aan boord van het ruimtestation blijven voordat ze met vervangend vervoer terug naar de aarde konden. De bedoeling was dat ze maar een week zouden blijven.

Slecht leiderschap

Isaacman wijt het bijna-ongeluk aan slecht leiderschap en verkeerde beslissingen. Hij zei dat de problemen beter begrepen en opgelost moeten worden voordat er weer astronauten met de geplaagde capsule de ruimte in kunnen.

NASA vroeg Boeing en SpaceX in 2014 ruimtevaartuigen te ontwikkelen om astronauten naar het ISS te brengen. De contracten waren miljarden waard. SpaceX ontwikkelde de Crew Dragon, waarmee onlangs een 13de bemande vlucht werd gemaakt. Boeings Starliner kampte intussen voortdurend met problemen.

Onbemande vlucht

Het is nog steeds de bedoeling dat de Starliner in gebruik genomen wordt. Er is een onbemande vlucht gepland, maar daar is nog geen datum voor vastgesteld. Volgens Boeing wordt er wel hard gewerkt aan de terugkeer van de capsule in de ruimte.

"Boeing heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt en maatregelen getroffen voor de technische uitdagingen waarmee we te maken hadden, en er zijn aanzienlijke culturele veranderingen binnen het team gekomen", aldus Boeing in een verklaring.

VVD in Zundert vindt zichzelf niet terug op de verkiezingsborden

5 hours 1 minute ago

In de gemeente Zundert hangen niet de verkiezingsposters van de VVD Zundert, maar die van de VVD Velsen op de borden.

Een opmerkelijke fout, meldt Omroep Brabant. Op de poster had een foto moeten staan van VVD-lijsttrekker Rachel Oostvogels uit Zundert, maar zij is niet te vinden op de posters die er nu hangen.

"Het is wel komisch maar ook heel jammer", reageert Oostvogels bij de lokale omroep Zuidwest Update.

Toen ze werd gebeld met het nieuws dacht ze eerst dat het een grapje was. "We hadden gehoord dat het in een andere gemeente ook al was gebeurd, maar we dachten niet dat het ons zou overkomen", aldus Oostvogels.

Maar het was dus wel zo. Niet alleen in Zundert zelf, ook in andere kernen van de Brabantse gemeente zoals Achtmaal en Wernhout bleken de verkeerde posters te zijn geplakt.

145 kilometer verderop

De gemeente Velsen ligt 145 kilometer verderop in Noord-Holland. "Wij hebben de juiste poster aangeleverd", aldus Oostvogels. "Ook de gemeente heeft onze poster gezien. Er is daarna iets misgegaan waardoor er ineens een andere gemeente op onze borden te zien is."

Oostvogels heeft inmiddels contact opgenomen met de VVD in Velsen, benieuwd of daar haar gezicht op de posters staat. Maar in Velsen hangen gewoon de goede posters. "Zij zijn wel blij met de extra publiciteit", vertelt ze lachend.

Naar verwachting worden zaterdag of maandag wél de juiste posters opgehangen in Zundert. "Het is fijn dat het zo snel mogelijk wordt opgelost", aldus Oostvogels. "Onze slogan is 'gewoon doen'. Maar soms moet je dingen dus niet 'gewoon doen' maar eerst even checken."

Oppositielid Statkevitsj na beroerte vrijgelaten in Belarus

5 hours 20 minutes ago

Oppositielid en voormalig presidentskandidaat Nikolai Statkevitsj is vrijgelaten uit de gevangenis in Belarus. Hij herstelt volgens zijn vrouw van de gevolgen van een beroerte. Dat melden de mensenrechtenorganisatie Viasna en oppositieleider Svetlana Tichanovskaja.

Statkevitsj kampt met spraakproblemen vanwege de beroerte, liet de vrouw weten.

Het 69-jarige oppositielid is een van de felste tegenstanders van president Loekasjenko, die al meer dan 30 jaar aan de macht is in Belarus.

In 2010 nam Statkevitsj het in de verkiezingen op tegen de president, die Loekasjenko volgens officiële cijfers met een monsterzege won. Sinds de jaren 90 is er geen sprake geweest van vrije en transparante verkiezingen in het autocratische land.

Vermist

Statkevitsj werd de afgelopen twintig jaar meerdere keren opgepakt na deelname aan demonstraties en zat jarenlang vast.

De laatste keer gebeurde dat voor de presidentsverkiezingen van 2020, vanwege het verzamelen van handtekeningen voor Loekasjenko's uitdager Svetlana Tichanovskaja. Hij werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf, maar in september vorig jaar kwam hij vrij, samen met 51 andere leden van de oppositie. Dat was het gevolg van een deal tussen Loekasjenko en het Witte Huis.

De vrijgelaten oppositieleden zouden naar Litouwen worden uitgezet, maar Statkevitsj weigerde Belarus te verlaten. Hij noemde het een "gedwongen deportatie" en werd na enkele uren in het niemandsland tussen beide landen afgevoerd door de Belarussische politie. Daarna was hij twee maanden vermist, tot in november duidelijk werd dat hij opnieuw in de gevangenis was beland.

Opgelucht

Tichanovskaja, die sinds 2020 buiten Belarus verblijft, heeft gereageerd op de vrijlating van Statkevitsj. "Ik ben opgelucht dat hij vrij is en dat hij zijn vrouw kan omhelzen", schrijft ze op X.

Ook Tichanovskaja merkt op dat Statkevitsj spraakproblemen heeft, en ze legt een verband met zijn behandeling in de gevangenis. "Hij kan op dit moment nauwelijks praten. Dit is hoe het regime degenen behandelt die opkomen voor vrijheid. Ze drijven mensen in de gevangenis bijna de dood in."

Wereldvoedselprogramma: hongercrisis in Afghanistan, mede door bezuinigingen voedselhulp

5 hours 39 minutes ago

Afghanistan kampt met een hongercrisis waarbij de levens van vier miljoen ernstig ondervoede kinderen op het spel staan. In tweederde van het land is een crisissituatie wat betreft voedselschaarste, zegt John Aylieff, Afghanistan-directeur voor het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties.

In totaal kampen 17,4 miljoen Afghanen met acute honger, volgens het Wereldvoedselprogramma. Dat is bijna veertig procent van de bevolking.

Honger in Afghanistan heeft meerdere oorzaken. Omdat er al tientallen jaren conflicten spelen, is het land afhankelijk van buitenlandse hulp. Maar na de machtsovername van de Taliban in 2021 stopte die hulp vrijwel in zijn geheel. Ook de terugkeer van Afghanen uit Iran of Pakistan bemoeilijkt de humanitaire situatie, evenals twee aardbevingen eind 2025.

In april 2025 stopten de Verenigde Staten hun bijdrage aan het Wereldvoedselprogramma, een humanitaire hulporganisatie van de VN gericht op het bestrijden van honger en het verbeteren van voedselzekerheid. Voor een aantal andere landen werden de bezuinigingen later weer teruggedraaid, maar de financiële steun voor voedsel in Afghanistan bleef uit.

Aylieff noemt de bezuinigingen door de regering-Trump "verwoestend". Omdat er minder geld is, moet hulp aan driekwart van de ernstig ondervoede kinderen worden afgewezen, stelt hij.

Ook de donaties van andere landen worden schaarser. In 2024 bedroeg het budget van het Wereldvoedselprogramma in Afghanistan 600 miljoen dollar, in 2025 werd dat gehalveerd. Dit jaar verwacht de organisatie zo'n 200 miljoen te krijgen.

Kinderen in kritieke toestand

Een Afghaanse vrouw verklaarde tegenover persbureau AP dat ze eerder vaak werd geholpen aan voedsel, maar dat dat drie jaar geleden plots stopte. Nu haar man werkloos is, heeft ze soms niets om haar vijf kinderen te voeden. "Ik probeer mijn kinderen van eten te voorzien," zei Latifa. "Het maakt niet uit als ik zelf niet eet, ik kan mijn honger beheersen. Ik red me wel. Maar mijn kind kan dat niet."

Een andere moeder, de 21-jarige Sharara, werd met haar ernstig zieke baby van ziekenhuis naar ziekenhuis gestuurd. Het kind leed aan een hartprobleem, een zware longontsteking en ondervoeding. Ze konden uiteindelijk terecht op een afdeling voor ondervoeding in een ziekenhuis in Kabul, maar de zorgen zijn nog niet geweken.

"Volgens de artsen is zijn toestand momenteel kritiek", zei ze. In de dertien dagen dat het kind in het ziekenhuis ligt, is hij volgens haar geen gram aangekomen.

Bergbeklimmer die vriendin achterliet in Oostenrijkse Alpen ontkent schuld

5 hours 48 minutes ago

De bergbeklimmer die door het Oostenrijkse OM verantwoordelijk wordt gehouden voor de dood van zijn vriendin tijdens een klim, zegt dat hij onschuldig is. De rechtszaak begon vandaag in Innsbruck en maakt veel los in de klimwereld.

Op 18 januari 2025 sloeg het noodlot toe. De 37-jarige Oostenrijker Thomas P. begon met zijn vriendin Kerstin G. aan een tocht naar de top van de 3798 meter hoge Grossglockner. Toen zij te uitgeput was om verder te gaan, liet P. haar achter om hulp te zoeken. Tegen de tijd dat reddingswerkers bij G. aankwamen, was ze al overleden aan onderkoeling.

Thomas P. wordt door het Openbaar Ministerie aangeklaagd voor dood door schuld, omdat hij zijn vriendin "weerloos, uitgeput, onderkoeld en gedesoriënteerd" achterliet. Het OM ziet dit als ernstige nalatigheid. De verdachte hangt een celstraf van drie jaar boven het hoofd.

'Geen leidende rol'

Er ontstond in de rechtszaal, en daarbuiten, discussie over de verantwoordelijkheid van P. Het OM houdt vol dat hij meer ervaring had dan zijn vriendin en daarom beschouwt het P. als de gids van de tocht. Hij had voor een betere voorbereiding moeten zorgen en eerder de beslissing moeten nemen om terug te keren.

De Oostenrijker zei in de rechtszaal dat hij de tochten altijd samen met zijn vriendin plande. Volgens hem was zijn vriendin net als hij een enthousiaste klimmer die fysiek erg fit was. Geen van beiden had officiële klimpapieren. "Ik had geen leidende rol", zei P. in de rechtszaal.

"Ik heb oneindig veel spijt van wat er is gebeurd en hoe het is gebeurd," vertelde de geëmotioneerde P. "Ik hield van Kerstin en ik wilde niet dat haar iets zou overkomen." Volgens de verdachte zei zijn vriendin tegen hem dat hij haar achter moest laten om hulp te gaan zoeken.

Misverstand

De rechter vindt dat er nogal wat haken en ogen aan het verhaal zitten. Volgens hem gaat het verhaal op zeker negen punten mank. Zo vindt hij het moeilijk om het verhaal van de Oostenrijker "te rijmen met de omstandigheden waaronder de vrouw werd gevonden". Hij wikkelde bijvoorbeeld geen thermische deken om haar heen, terwijl de gevoelstemperatuur op de berg zo'n -20 graden was.

Ook kwam P. tijdens de zaak terug van een "misverstand" dat ontstaan was tijdens een telefoongesprek met de hulpdiensten. Hij zei destijds dat hem aan de telefoon verteld was dat ze niet met de helikopter gehaald konden worden en dat ze dus verder moesten trekken. Hij beweerde nu dat dit een misverstand was en zei dat hij ervan uit was gegaan dat het telefoongesprek de reddingsoperatie al in gang had gezet.

De rechtszaak staat volgens de klimgemeenschap symbool voor een grotere kwestie. Het brengt gesprekken op gang over de verantwoordelijkheid die bergbeklimmers voor elkaar dragen tijdens hun tochten. Volgens de Duitse Alpenvereniging kan de uitspraak van de zaak van groot belang zijn voor de bergsport.

Zes mannen van vergisontvoering in Cruquius krijgen hogere celstraffen

6 hours 2 minutes ago

Zes van de tien verdachten die veroordeeld zijn voor de vergisontvoering in Cruquius in 2021, hebben in hoger beroep hogere celstraffen gekregen. Het gerechtshof in Amsterdam heeft ze nu een straf van vijf jaar opgelegd.

Acht mannen kregen in 2023 van de rechtbank drie jaar cel voor de ontvoering. Een negende verdachte werd vrijgesproken van ontvoering maar kreeg wel een celstraf van 12 maanden vanwege afpersing en bedreiging. Eén verdachte werd helemaal vrijgesproken.

Het Openbaar Ministerie was het niet eens met de opgelegde straffen en ging in hoger beroep. Ook een aantal verdachten deed dat. Een van de tien mannen is tijdens het hoger beroep overleden.

Verkeerde persoon

In 2021 werd een man uit Hoofddorp klemgereden en in een bestelbus in Cruquius ontvoerd. Zijn armen en benen werden vastgetapet en hij werd geschopt en geslagen. Ook werd een vest om zijn hoofd met tape vastgebonden waardoor hij nauwelijks kon zien, eten of drinken.

Na bijna een week werd het slachtoffer in Delft vrijgelaten, waar hij bij meerdere woningen aanbelde voor hulp. De daders hadden de verkeerde ontvoerd.

"Vanwege de bijzondere ernst van dit feit en de directe gevolgen daarvan voor het slachtoffer", vindt het gerechtshof de straffen van 5 jaar passend. Ook moeten de verdachten een schadevergoeding van bijna 20.000 euro aan het slachtoffer betalen.

Vanochtend gearresteerde ex-prins Andrew heeft politiebureau verlaten, onderzoek gaat door

6 hours 47 minutes ago

De Britse ex-prins Andrew heeft het politiebureau in de plaats Aylsham verlaten. Even voor 19.00 uur (20.00 uur in Nederland) meldde zich volgens de BBC een zwarte Range Rover bij het politiebureau die het terrein op reed.

Ongeveer een kwartier later ging ergens een grote garagedeur open, waarachter twee auto's tevoorschijn kwamen, waaronder de zwarte Range Rover.

De auto's reden snel langs de wachtende cameramensen en fotografen:

De fotografen hebben zich inmiddels naar Andrews woning in Norfolk verplaatst, waar zijn aankomst wordt verwacht.

Het onderzoek tegen hem gaat door, laat de politie weten. De verdenking houdt zo goed als zeker verband met zijn contacten met zedendelinquent Jeffrey Epstein. Uit recent vrijgegeven e-mails van Epstein is gebleken dat Andrew gevoelige informatie aan hem doorgaf toen hij als handelsgezant van het Verenigd Koninkrijk optrad.

Andrew spreekt de beschuldiging tegen en zei voor zijn aanhouding dat hij zou meewerken aan een eventueel onderzoek.

Arrestantencel

Andrew heeft ongeveer twaalf uur vastgezeten. Een deel van die tijd heeft hij in een cel in een arrestantencomplex doorgebracht, in afwachting van een verhoor, zei een politiedeskundige tegen de BBC. Hij dacht niet dat Andrew anders zou worden behandeld dan andere arrestanten.

Andrew werd vanmorgen aangehouden op het landgoed Sandringham in Norfolk, privébezit van zijn broer koning Charles. Hij wordt verdacht van het plegen van een ambtsmisdrijf. Zijn woning op het landgoed werd doorzocht evenals zijn voormalige woning op het koninklijke landgoed Windsor waar hij tot voor kort woonde. De politie laat weten dat de doorzoeking in Norfolk is afgerond, die in Windsor gaat nog door.

Reactie Charles

Koning Charles zei vanmiddag dat hij "met grote bezorgdheid" kennis had genomen van de arrestatie van zijn broer. "Wat nu volgt, is de volledige, eerlijke en correcte procedure waarmee deze kwestie op de juiste wijze en door de bevoegde autoriteiten wordt onderzocht", zei hij. Ook hij zei dat de autoriteiten op zijn volledige medewerking kunnen rekenen.

Een oud-commissaris van de politie zei tegen de BBC dat een aanhouding een voorwaarde is om huiszoekingen te mogen doen. In de meeste gevallen worden verdachten 12 tot 24 uur vastgehouden en vervolgens aangeklaagd of vrijgelaten in afwachting van verder onderzoek, aldus de deskundige.

Alle kinderen in Friesland moeten Fries gaan leren

6 hours 52 minutes ago

Alle kinderen die in Friesland op school zitten, moeten Fries gaan leren, hebben Provinciale Staten unaniem besloten.

Vanaf 1 augustus dit jaar moeten alle leerlingen op basisscholen en in het voortgezet onderwijs leren om de Friese taal "actief te gebruiken", meldt Omrop Fryslân. Ook moeten leerlingen zichzelf ontwikkelen als "bewuste deelnemer aan de Friese cultuur".

Het besluit komt niet uit de lucht vallen. In 2016 stelde een onderzoeker uit Nijmegen dat de Friese taal aan het verdwijnen was. Vooral in stedelijke gebieden rukte het Nederlands op, omdat veel Friezen daar relaties aangingen met partners 'van buiten' die vaak geen Fries spraken.

Het aantal kinderen dat binnenshuis Fries sprak kwam in 2016 uit op ruim 30 procent, buitenshuis was dat 22 procent.

Voor veel Friezen was het onderzoek een slap yn it gesicht (klap in het gezicht), concludeerde het tv-programma Nieuwsuur toen. Voor de provincie, die zich al langer zorgen maakte over het afnemende gebruik van het Fries, was het een extra reden om in actie te komen.

Uniek en historisch

Friesland had daarbij als voordeel dat het de enige provincie in Nederland is die zélf mag bepalen wat de kerndoelen van het onderwijs moeten zijn. "Ze hebben voor Friesland een uitzondering gemaakt. Dat is uniek, historisch en komt in de boeken", stelde Gerben van der Mei, Statenlid voor de Fryske Nasjonale Partij (FNP).

Uiteindelijk zijn er in overleg met onderwijskoepels en scholen vijf kerndoelen bepaald voor het onderwijs in Friesland. Zo moet elke school zorgen voor "een rijke Friestalige taal- en leeromgeving", moeten leerlingen de Friese taal gebruiken en ervaring opdoen met de "Friese taalexpressie".

Fase van proberen

Dat klinkt misschien wat abstract, maar is goed te realiseren, stelt de provincie. "Na een fase van proberen is gebleken dat de scholen positief zijn over de nieuwe kerndoelen en er goed mee kunnen werken."

In principe gelden de nieuwe doelen vanaf komend schooljaar, maar de provincie geeft de scholen tot het schooljaar 2030-2031 de tijd om de nieuwe kerndoelen echt een plek te geven in hun programma.

BBB-Statenlid Froukje de Jong kan niet wachten. "Ik vind het heel jammer dat ik vroeger nooit Fries op school heb gehad", zei ze bij de stemming over de kerndoelen.

Streektalen

De Jong hoopt dat er bij de nieuwe kerndoelen ook ruimte is voor onderwijs in de verschillende streektalen binnen het Fries, zoals het Stellingwerfs of het Bilts. Zelf komt ze uit Het Bildt aan de Waddenzee. En de streektaal daar verschilt behoorlijk van het Stadsfries (in de steden) of het Woudfries dat vooral in het zuidoosten van de provincie wordt gesproken.

Franse OM klaagt zeven verdachten aan voor de dood van student in Lyon

7 hours 17 minutes ago

Het Franse OM wil zeven verdachten vervolgen voor de dood van de 23-jarige extreemrechtse student en activist Quentin Deranque, vorige week in Lyon. Ze worden verdacht van doodslag. Een van de verdachten, Jacques-Elie Favro, was assistent van parlementslid Raphaël Arnault van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI).

Twee verdachten zwegen tijdens hun verhoor, zei de aanklager in Lyon vanmiddag. De anderen gaven toe dat ze erbij waren en sommigen bekenden dat ze Derangue of andere slachtoffers hebben geslagen.

Favro geeft toe dat hij geweld heeft gebruikt, maar zegt dat hij niet de fatale klappen of schoppen heeft gegeven. Ook een andere assistent van Arnault en een voormalige stagiair worden verdacht van betrokkenheid.

Vier verdachten zijn vrijgelaten. Zij worden verdacht van het helpen van anderen toen die uit handen van de politie probeerden te blijven en worden later opnieuw gehoord. Verder wordt nog naar een onbekend aantal niet geïdentificeerde personen gezocht.

Vechtpartij

Quentin Deranque stierf zondag nadat hij door een groep gemaskerde mannen zwaar was mishandeld. In Lyon vond op dat moment een conferentie plaats waar een Europarlementariër van LFI een toespraak hield. Een radicaal-rechtse vrouwengroep was daar ook aanwezig.

Buiten het conferentiecentrum kwam het tot een vechtpartij tussen radicaal-rechtse en radicaal-linkse groepen waarbij Derangue op de grond kwam te liggen en werd geschopt en geslagen. Hij liep een gebroken schedel en hersenletsel op. Kort daarna stierf hij aan zijn verwondingen.

Herdenking

Radicaal-rechtse jongeren willen Derangue zaterdag herdenken met een mars. De burgemeester van Lyon wil de demonstratie laten verbieden, omdat hij bang is voor ongeregeldheden.

Ook lokale politici waarschuwen daarvoor. Zij verwachten dat uit heel Europa radicaal-rechtse activisten naar Lyon komen.

Dode bij schietpartij Rotterdam, dader op de vlucht

7 hours 30 minutes ago

Bij een schietpartij in Rotterdam is een 34-jarige man omgekomen, meldt de politie. Het slachtoffer, afkomstig uit Capelle aan den IJssel, is nog gereanimeerd door hulpdiensten, maar overleed aan zijn verwondingen.

Voorafgaand aan de schietpartij zou een woordenwisseling op straat hebben plaatsgevonden.

Het incident vond plaats rond 16.50 vanmiddag, in een flat aan de Indrapoerastraat. De politie trof de getroffen man aan in het portiek. Volgens 112-fotografen lagen er na het incident kogelhulzen op straat.

Zwarte auto

De politie is op zoek naar twee verdachten, die zijn weggereden in een zwarte auto. De politie doet verder onderzoek in de zaak, en is daarvoor op zoek naar getuigen en camerabeelden.

Staakt-het-vuren of niet: in Gaza worden nog altijd Palestijnen gedood

7 hours 32 minutes ago

Het bestand dat de gevechten in Gaza moest stoppen, heeft het geweld nog altijd niet beëindigd. Nog geregeld vallen bij Israëlische luchtaanvallen, artilleriegeschut en geweervuur Palestijnse doden, ook maanden nadat het staakt-het-vuren officieel van kracht werd.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid in Gaza zijn sinds de aankondiging van het bestand in oktober zeker 600 Palestijnen gedood. Daarmee bestaat het staakt-het-vuren alleen op papier, terwijl het geweld in het gebied doorgaat.

Gisteren werd opnieuw duidelijk hoe weinig het bestand in de praktijk voorstelt toen in het noorden van de Gazastrook een kind werd gedood door een Israëlische drone. Het kind was met andere kinderen op weg naar hun verwoeste huizen. Bij een ander incident werd een 20-jarige Palestijn doodgeschoten bij Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook.

Afgelopen weekend werden bij Israëlische luchtaanvallen zeker tien Palestijnen gedood, onder meer toen een tent met vluchtelingen in Jabalia, in het noorden van de Gazastrook, werd gebombardeerd. Ook in Khan Younis werden toen Palestijnen gedood.

Israël zegt dat de aanvallen een reactie zijn op schendingen van het bestand door Hamas-strijders, maar levert daarvoor geen bewijs.

Dodental omhoog bijgesteld

Een nieuwe onafhankelijke studie suggereert dat het dodental van de eerste zestien maanden van de oorlog waarschijnlijk aanzienlijk hoger is dan tot nu toe werd aangenomen. Volgens onderzoek in het medische tijdschrift The Lancet zijn tussen 7 oktober 2023 - toen Hamas Israël aanviel - en begin januari 2025 ongeveer 75.200 Palestijnen door Israëlisch geweld gedood.

Dat is bijna 35 procent meer dan de 49.000 doden die voor dezelfde periode door de Gazaanse gezondheidsautoriteiten werden geregistreerd. De onderzoekers schrijven in The Lancent dat "het demografisch patroon" wel sterk overeenkwam: "vrouwen, kinderen en ouderen (boven de 64 jaar) vormden samen 56,2 procent van de dodelijke slachtoffers door geweld".

Een Israëlische legerfunctionaris erkende in januari tegenover journalisten voor het eerst dat het dodental in Gaza boven de 70.000 ligt.

Volgens het onderzoek in The Lancet vormen de officiële cijfers waarschijnlijk een conservatieve ondergrens, mede omdat een groot deel van de administratieve en medische infrastructuur in Gaza is verwoest.

De wetenschappers wijzen ook op een groeiende "grijze zone" van indirecte sterfte. Mensen die maanden na een bombardement overlijden aan infecties, omdat er geen schoon water of medische zorg is, worden vaak niet als oorlogsslachtoffer aangemerkt.

Blik op Washington

Vandaag is in Washington voor het eerst de Vredesraad bijeengekomen, zoals president Trump die noemt: een door de Verenigde Staten geïnitieerd internationaal overlegorgaan dat moet toezien op de wederopbouw van Gaza en een mogelijke internationale stabilisatiemacht.

De bijeenkomst vond plaats tegen de achtergrond van de aanhoudende schendingen van het staakt-het-vuren, wat de inzet van buitenlandse troepen bemoeilijkt. Indonesië heeft aangegeven militair personeel te willen leveren, maar alleen als de veiligheidssituatie echt verbetert.

Opvallend is dat er vooralsnog geen enkele Palestijnse vertegenwoordiger deelneemt aan de raad, iets wat volgens kritische waarnemers een duurzame oplossing bemoeilijkt.

Nederland doet voorlopig niet mee

Nederland heeft eind januari in Davos niet meegedaan aan de ondertekening van het handvest van de Vredesraad. In antwoorden op Kamervragen liet het kabinet weten dat Den Haag eerst "serieuze vragen" heeft gesteld over het mandaat van de raad.

Volgens de regering is nog onduidelijk hoe de nieuwe internationale structuur zich verhoudt tot de Verenigde Naties en welke bevoegdheden deze krijgt bij de wederopbouw en het toezicht op Gaza. Dat was voor Nederland reden om zich vooralsnog niet aan het initiatief te verbinden.

Trump zei in zijn toespraak bij aanvang van de vergadering vanmiddag dat meerdere lidstaten samen bijna 7 miljard dollar hebben uitgetrokken voor de wederopbouw van Gaza. Ook zei hij dat de VS 10 miljard dollar uittrekt voor de Vredesraad, al is niet verduidelijkt waar dat geld voor bedoeld is.

Scholieren vertellen over grensoverschrijdend gedrag: 'Docent noemde mij sexy'

8 hours 11 minutes ago

"Mijn docent noemde mij mooi en sexy", vertelt Lynn* van 18 aan NOS Stories. Ze kreeg online contact met een leerkracht van haar middelbare school en er ontstond een vriendschap. Althans, dat dacht ze. "Maar na een tijd maakte hij seksuele opmerkingen naar mij."

Lynn is een van de scholieren die NOS Stories afgelopen tijd sprak. Na een oproep op Instagram en TikTok deelden ruim 2000 jongeren hun verhaal over seksueel grensoverschrijdend gedrag op de middelbare school en op het mbo.

Ook De Kindertelefoon krijgt wekelijks belletjes van jongeren over dit onderwerp. "Wij voeren ruim tachtig gesprekken per week met jongeren tussen de 13 en 17 jaar over seksueel grensoverschrijdend gedrag", laat directeur Roline de Wilde weten. "Dat is behoorlijk veel en dat aantal neemt ook ieder jaar toe."

Het hulpplatform hoort verhalen van aanranding en verkrachting, en ook ervaringen met online seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie.

Het is niet duidelijk hoeveel jongeren slachtoffer worden van seksueel wangedrag op school. Bij de vertrouwensinspecteurs van de onderwijsinspectie komen officiële meldingen binnen, maar die lijken slechts een klein deel van de ongewenste ervaringen waar jongeren mee te maken hebben.

De meeste ervaringen gaan over andere leerlingen. Bart* van 17 vertelt hoe hij na de gymles in de kleedkamer onder dwang werd uitgekleed door andere leerlingen. "Ze maakten vervolgens foto's van mijn geslachtsdeel. Een aantal dagen hingen die foto's door de hele school en op Snapchat werd het volop rondgestuurd. De beelden waren overal."

Bart vertrouwde na deze gebeurtenis niemand meer en kampte langere tijd met suïcidale gedachten.

Zijn school wist van het gedrag van de medeleerlingen nadat Bart met docenten in gesprek was gegaan. Eén van de leerlingen kreeg volgens hem straf. "Hij werd één dag geschorst, maar daarna kwam hij weer terug. Ik durfde niet meer naar school en had liever gehad dat hij van school was gestuurd."

Leraar betrokken

NOS Stories sprak ook met veel leerlingen die ongewenst gedrag van een leraar hebben meegemaakt. Jongeren deelden onder meer verhalen van een gymdocent die borsten aanraakt, een Duits-docent die in het Duits opmerkingen maakt over het uiterlijk van scholieren en een leerkracht economie die maar blijft aandringen op extra bijles bij hem thuis.

Veel jongeren houden deze ongewenste ervaringen voor zichzelf. Dat ziet ook De Kindertelefoon. "Jongeren weten niet altijd hoe erg het is", aldus De Wilde. "Als een docent bijvoorbeeld iets doet, denken leerlingen vaak dat iets niet zo bedoeld is of dat het per ongeluk gaat."

Ook Rutgers, het kenniscentrum voor seksualiteit, weet dat grensoverschrijdend gedrag soms lastig te herkennen is. Zeker wanneer een leerkracht ongewenste opmerkingen maakt. "Je vertrouwt iemand", zegt Javier Koole van Rutgers. "Je kunt je als jongere dan afvragen: deze persoon hoort er voor mij te zijn en hoort mij een veilig gevoel te geven. Dus als die opmerkingen maakt, ga je twijfelen of iets grensoverschrijdend is of niet."

Ook schamen jongeren zich soms en geven ze zichzelf de schuld. "Ze denken dan: misschien had ik niet zo'n topje aan moeten doen", zegt De Wilde. Dat zorgt er volgens haar ook voor dat jongeren niet zo snel hun ervaring delen, laat staan een melding maken.

'Vertel je ervaring'

Sommige jongeren delen wel hun ervaring met hulporganisaties of met school. Dat deed ook Lynn. Ze deelde haar verhaal met een andere leerkracht die ze vertrouwde en vervolgens is de docent in kwestie ontslagen.

Met Bart gaat het inmiddels de goede kant op. Hij krijgt professionele hulp. "Vertel je ervaring aan anderen", zegt hij. "Dat hielp mij heel erg."

*De namen van de jongeren zijn gefingeerd. Hun echte namen, de namen van de plegers en scholen waarop dit speelt, zijn bij de redactie bekend.

Hulp nodig?

Heb je iets naars meegemaakt? Dan kun je anoniem contact opnemen met de volgende organisaties:

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Na 80 jaar is Arbeidsvitaminen nog altijd 'een vrolijk programma voor huis en fabriek'

8 hours 11 minutes ago

Het langstlopende landelijke radioprogramma heeft een nieuwe mijlpaal bereikt: het AVROTROS-programma Arbeidsvitaminen viert zijn 80ste verjaardag. Met een speciale uitzending vanaf de eerste opnamelocatie in Hilversum zijn de jubileumfestiviteiten vandaag afgetrapt. Op NPO Radio 5 zijn een week lang in alle programma's verzoeknummers te horen en er volgt een vierdelige tv-quiz. Wat is het geheim van deze vitale tachtiger?

"Alles draait om de eenvoud", zegt dj Gerard Ekdom, die het muziekprogramma tussen 2001 en 2010 presenteerde en met warme herinneringen terugdenkt aan de periode die voor hem zijn radiodoorbraak betekende. "Het begon in 1946 met platen draaien voor bedrijven, en dat gebeurt nog steeds. Je hoort er de grootste hits tussen 09.00 en 12.00 uur. Die basis is nooit veranderd en daarmee blijft het programma doen wat mensen verwachten."

Voor huis en fabriek

Het concept van Arbeidsvitaminen waaide halverwege vorige eeuw over vanuit Engeland, waar tijdens de oorlog op de radio Music while you work te horen was. Radio was het voornaamste medium, en muziek zou mensen de naoorlogse werkdag door kunnen helpen, was de gedachte. De AVRO kondigde het programma bij de lancering aan als "een vrolijk programma, voor huis en fabriek".

"Dat is het in feite nog steeds", zegt Hans Schiffers, sinds 2017 (opnieuw) de vaste presentator. "Het is een programma dat je door de ochtend heen helpt, met vrolijke, tijdloze muziek die zich bewezen heeft. Van It's not unusual van Tom Jones tot Terug in de tijd van Yves Berendse, het zijn allemaal goede nummers. Ik krijg wel eens te horen dat ik het concept bewaak als een leeuw. Dat klopt, want dat is onverwoestbaar."

Het waren in 1946 de marsklanken van Go Ahead van het Columbia Orchestra waarmee Arbeidsvitaminen voor het eerst in de ether te horen was. Het programma kende toen nog een behoorlijk vaste opbouw, met na de marsmuziek operette, Franse en Duitse muziek en aan het eind een blokje popmuziek. Inmiddels komen zo'n beetje alle genres door elkaar aan bod. "Het is een dollemansrit, maar wel een goede", aldus Schiffers.

Dat komt ook door de verzoeknummers die luisteraars sinds jaar en dag kunnen aanvragen. Bedrijven, clubs, koren, echtparen - ze kunnen allemaal hun lievelingsnummers voordragen. Per uitzending is een aantal van die verzoeknummers te horen. "Je gaat dan van Cliff Richard naar Rage Against The Machine naar de nieuwe single van Robbie Williams en dan weer naar Beatles", schetst Ekdom.

Nadruk op muziek

Door al die contacten met luisteraars had de dj, nu werkzaam bij Radio Veronica, zijn doelgroep helder voor zich. "Ik zag hele bedrijfskantines en fabriekshallen voor me en dacht dan bij een nummer: dit wordt vast heel hard meegezongen. Het programma zit gewoon op een heel goed tijdstip. De ochtendshows zijn voorbij, de spits is voorbij, mensen gaan aan het werk en zetten de radio aan."

Wennen was het concept wel. "Ik kreeg vooraf al te horen: hoe meer je je bek houdt, hoe beter het scoort", vertelt Ekdom met een grijns. Toch wist hij zijn persoonlijkheid in het programma te leggen. De kunst is om voor sfeer en verbinding te zorgen in die momenten dat je wel aan het woord bent, legt hij uit. "Door mensen te vertellen over een nieuwe plaat die je helemaal te gek vindt of een gesprek te hebben met een goede artiest."

Schiffers had ook tijd nodig om zich te verhouden tot het wat afwijkende radioconcept. "Toen ik in 1992 voor het eerst aan het programma begon, dacht ik: drie plaatjes draaien, praten, drie plaatjes draaien, dat kan iedereen wel. Als dj heb je de neiging je eigen muziek te laten horen aan het publiek, maar bij dit programma moet de presentator in dienst staan van het publiek. Ik heb daardoor veel meer muziek leren waarderen."

Over twintig jaar hoopt Ekdom (47) weer telefoontjes te krijgen, als Arbeidsvitaminen het 100-jarig jubileum kan vieren. Streamingplatforms als Spotify ziet hij daarbij niet als bedreiging. "Ik denk dat het programma alles overleeft. Op de afspeellijsten van mijn oudste zoon van 20 zie ik ook Toto, Sting en klassiekers van Michael Jackson staan. Sommige platen slijten nooit."

Bij het 60-jarig jubileum in 2006 kwam Arbeidsvitaminen officieel in het Guinness Book of Records: