Aggregator

In de Duitse deelstaat Beieren is een kind omgekomen bij een busongeluk. Een lijnbus en een touringcar vol basisschoolkinderen kwamen aan het begin van de middag met elkaar in botsing in een bocht even ten noorden van München.

Volgens het Duitse blad Bild raakten alle 35 inzittenden van de touringcar gewond, van wie 28 lichtgewond. In de lijnbus zat alleen een chauffeur.

Verwondingen aan het hoofd

In de bus zaten twee klassen en hun leraren van een basisschool in het dorp Haimhausen, dicht bij München. Ze waren op schoolreisje. Onduidelijk is waardoor de twee bussen met elkaar in botsing kwamen.

Het dodelijke slachtoffer was een jongen van waarschijnlijk rond de 8 jaar oud. Hij overleed ter plaatse aan verwondingen aan zijn hoofd. Van de gewonden zijn twee kinderen en een lerares volgens de politie nog in levensgevaar.

Er zijn volgens de krant Bild 130 hulpverleners ingezet bij het ongeval. Er werden onder meer vier traumahelikopters en vijftien ambulances gebruikt.

Niet gedronken

Op internet gingen geruchten dat de chauffeurs dronken waren, maar die zijn volgens de regionale autoriteiten niet waar. Bij de chauffeurs van beide bussen is een alcoholtest uitgevoerd en die was negatief.

This week Jonathan chats with Alexander Neumann about Restic, a particularly compelling backup and restore solution written in Go. Why did the world need one more backup program? And what’s …read more

Het KNMI werkt aan een nieuw systeem met lokale weerwaarschuwingen. Vanaf ongeveer eind deze maand komen er een kwartier van tevoren meldingen in gebieden waar zware buien aankomen. Op een later moment worden ook de waarschuwingscodes (groen, geel, oranje, rood) niet meer afgegeven voor een volledige provincie, maar voor een specifiek gebied.

Sinds 20 mei is de wet aangepast waardoor het weerinstituut niet alleen per provincie waarschuwingen kan afgeven, maar ook plaatselijk. De meldingen worden onder meer verstuurd via de KNMI-app.

Dat werkt ongeveer hetzelfde als bijvoorbeeld een NL-Alert: alleen mensen op een bepaalde locatie krijgen die, zegt KNMI-meteoroloog Rob Sluijter. "Voor de gebruiker, maar ook voor bijvoorbeeld brandweer en andere diensten geldt: hoe lokaler, hoe beter omdat je je dan sneller kunt voorbereiden."

Ook betekent het dat mensen minder vaak ten onrechte een melding krijgen over wat er in hun gebied gebeurt. Voorheen had een waarschuwing voor een zware onweers- of hagelbui wettelijk alleen mogen gelden voor een gehele provincie, terwijl het in de praktijk op veel plekken in die provincie dan helemaal niet regende.

Kleurcodes niet meer per provincie

Aan het einde van dit jaar gaat ook het gebied waarvoor een weerwaarschuwing geldt, zoals code geel of oranje, veranderen. Sluijter: "Stel je voor: als er in de Kop van Noord-Holland ijzel is, dan moet je nu voor de hele provincie Noord-Holland code oranje afgeven. Dus ook voor bijvoorbeeld Amsterdam en Haarlem, terwijl er daar dan helemaal niets aan de hand is."

Weerpresentator Roosmarijn Knol:

"Deze verandering is een goede ontwikkeling waarmee we het voorbeeld van andere landen volgen. De waarschuwing wordt daardoor accurater en komt hopelijk beter bij mensen terecht en wordt daardoor serieuzer genomen. Nu horen we vaak: er was niks aan de hand bij mij, hoezo die waarschuwing? Dat gaat dit hopelijk voorkomen.

Die nieuwe gebieden zijn in een kaart in één oogopslag duidelijk. Op de radio of in podcasts wordt het wel wat lastiger om een gebied te duiden."

Hoe zo'n weerwaarschuwing dan precies in de media te horen en lezen is, is nog onbekend. Volgens meteoroloog Sluijter wordt dan mogelijk gezegd: "Ten noorden van de lijn Den Helder-Groningen geldt code rood vanwege gladheid" of "in een brede kustzone van Zuid- en Noord-Holland komen zware windstoten voor en geldt code oranje".

Op een kaart is dan ook makkelijker te tonen waar extreem weer is in ons land.

Duitsland gebruikt dit systeem al langer. Dat ziet er daar zo uit:

Begin vorig jaar werd al duidelijk dat het KNMI met de wetswijziging van mei ook bijvoorbeeld radarbeeld met een prognose van het weer mocht gaan publiceren. Dat leidde tot woede van commerciële concurrenten, die vonden dat er sprake was van oneerlijke concurrentie. Zij wilden dat het KNMI geen weersverwachtingen op lokaal niveau meer zou aanbieden en ook geen radarprognoses, maar een rechter wees die eis af.

Die radarprognoses zijn nu in de app van het KNMI opgenomen. En een andere verandering is ook meteen ingegaan: weerwaarschuwingen mogen voortaan 48 uur van tevoren worden afgegeven, in plaats van 24 uur.

Ondanks de rechtszaak benadrukt Sluijter dat het KNMI ook gewoon goed met de commerciële partijen samenwerkt. "We willen als overheidsclub gewoon goed samenwerken en wij delen onze data ook met die partijen en hebben overleg. Het is belangrijk om gezamenlijk op te trekken: het kan natuurlijk niet dat de ene partij zegt dat er gevaarlijk weer aankomt, terwijl een andere stelt dat er niets aan de hand is."

Het risico op extreem hoge waterstanden is sinds 1900 flink toegenomen. Dat geldt voor de Nederlandse kust maar ook voor andere plekken, schrijven onderzoekers in het vakblad Nature Climate Change. De voornaamste oorzaak is stijging van de zeespiegel door klimaatverandering. Maar ook bodemdaling en natuurlijke variatie spelen een rol.

De wetenschappers keken naar waterstanden die voorheen slechts 1 keer in de 100 jaar voorkwamen. Voor de Nederlandse kust is de kans hierop toegenomen tot 1 keer in de 24 jaar.

Extreem hoog water kan zich voordoen als stormachtige wind en springvloed samenkomen, waarbij ook meespeelt dat de zeespiegel stijgt. Wanneer de kustwering daar niet tegen kan, heeft dat fatale gevolgen. Overstromingen verwoesten gebouwen, zetten landbouwgrond onder water en kunnen zelfs mensen doden.

Hogere dijken

Dit onderzoek helpt dan ook om ons land beter te beschermen, zeggen experts. "Die waterstanden zijn belangrijk voor de hoogte van onze keringen en dijken", zegt Marjolijn Haasnoot, onderzoeker bij Deltares. "Als die waterstanden steeds vaker voorkomen, gebruiken we dat in Nederland voor risicoberekeningen. Moeten de dijken worden opgehoogd?"

Hoge waterstanden leiden zeker niet per se tot overstromingen. Mensen kunnen veel doen om zich te beschermen, zoals dijken bouwen en waarschuwingssystemen opzetten. "Nederland heeft een heel hoog beschermingsniveau", zegt Haasnoot van Deltares. Wereldwijd is het veiligheidsniveau in Nederland een van de hoogste. Ook opkomende landen, zoals Bangladesh, lukt het steeds beter om zich te weren.

Toch vindt Haasnoot het confronterend dat extreme waterstanden nu al zoveel vaker voorkomen: "We hebben nu nog maar een klein beetje klimaatverandering gehad."

Ook meer extremen

Dat de zeespiegel wereldwijd stijgt, is al langer duidelijk. Dit gebeurt onder meer doordat de aarde opwarmt door het verbranden van olie, steenkool en gas. In de oceanen komt meer water doordat gletsjers smelten en de ijskappen van Groenland en Antarctica krimpen. Verder wordt het zeewater warmer, waardoor het uitzet en meer ruimte inneemt.

In dit nieuwe onderzoek bekeken de wetenschappers of die stijgende zeespiegel nu al leidt tot een grotere kans op zeer hoge waterstanden. Daarvoor gebruikten ze waterstanden gemeten met peilstations aan de Nederlandse kust en daarbuiten. Wereldwijd vonden ze 163 plekken waar dit al heel lang wordt gemeten.

Aan de hand hiervan bekeken de onderzoekers welke waterstanden zo extreem waren dat ze vroeger maar eens in de honderd jaar voorkwamen. Vervolgens konden ze zien of de kans op zulk hoog water sindsdien was veranderd. In Nederland is die kans dus inmiddels vier keer zo groot.

"De helft hiervan is veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen door mensen", zegt Aimée Slangen. Zij is zeespiegelexpert van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) en werkte mee aan het onderzoek.

Slangen en haar collega's deden alle gegevens in computermodellen. Die berekenden vervolgens hoe de zeespiegel en waterstanden waren veranderd. In de computer was het daarna mogelijk om diverse oorzaken van een hogere zeespiegel "aan" of "uit" te zetten. Zo kon je "uit elkaar trekken" hoeveel invloed klimaatverandering, maar ook natuurlijke variatie en bodemdaling hadden.

Grote verschillen

"Klimaatverandering wordt nog steeds vaak gezien als iets wat in de toekomst is", zegt Slangen. "Dus het is belangrijk om je te realiseren dat het al gebeurt voor je eigen kust."

De zeespiegelstijging en de mate waarin extreem hoog water toeneemt, verschilt sterk van plek tot plek. Zeespiegelexpert Slangen snapt dat dat gek klinkt. Al het water belandt immers in de zee. En die zeeën staan met elkaar in verbinding. "De zeespiegel is geen biljartlaken", zegt Slangen, "maar een ingedeukte sinaasappel."

Ze wijst erop dat de aarde niet perfect rond is en dat bovendien de ene zee dieper is dan de andere. Op de ene plek komen zwaardere stormen voor dan op andere. In Alaska en Scandinavië daalt op plekken de zeespiegel juist. Daar stijgt het land nog steeds doordat het landijs dat het in de laatste IJstijd naar beneden drukte, is gesmolten.

Bij een vleesverwerkend bedrijf in Nuenen was nog meer mis dan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) eerder vermoedde. De toezichthouder roept klanten van het bedrijf nu op om ook hamburgers, snacks en soepen uit de handel te halen.

"De producten zijn veilig om te eten, maar ze voldoen niet aan de wettelijke eisen", zegt een woordvoerder van de NVWA tegen Omroep Brabant. Het gaat om de Esro Food Group, een bedrijf dat gehakt maakt van uitgebeende runderkoppen.

Runderkoppen

De toezichthouder deed in april samen met de FIOD een inval bij de vleesproducent. Het bedrijf werd ervan verdacht delen van runderen te hebben verwerkt die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie. Ook zou soms bedorven vlees zijn verwerkt.

Na de inval trok de NVWA de erkenning van het bedrijf per direct in. Het bedrijf werd gesloten en de twee directeuren en een manager werden opgepakt. Het verse vlees dat aanwezig was op de locatie werd vernietigd. Begin mei werd de Esro Food Group failliet verklaard.

De NVWA constateerde dat de machines niet goed werden schoongemaakt. Uit voorzorg werd daarom al in april een eerste terugroepactie afgekondigd. Toen ging het om rauwe producten.

Ongeschikte grondstoffen

Uit nieuw onderzoek blijkt nu volgens de NVWA dat "de verwerking van ongeschikte grondstoffen in de gehaktvleesproducten omvangrijker en structureler is dan eerder bekend".

Er werd "zeer onzorgvuldig omgegaan met onder andere runderkoppen". Ook bleek de controle op het aangeleverde vlees regelmatig niet op orde, waardoor er bijvoorbeeld voerresten in de levensmiddelen terechtkwamen, aldus de NVWA. Vandaar dat de afnemers nu worden opgeroepen om ook verhitte producten uit de handel te halen.

Goed verhit

Omdat de producten goed verhit zijn, denkt de toezichthouder dat de kans minimaal is dat consumenten er ziek van worden. De NVWA heeft tot nu toe ook geen meldingen ontvangen dat mensen ziek zijn geworden van producten met vlees van Esro.

Het gaat dus opnieuw om een voorzorgsactie. Omdat het er volgens de NVWA op lijkt dat het bedrijf op grote schaal documenten vervalste, is het lastig om te zeggen in welke producten het ongeschikte vlees is gebruikt.

De Esro Food Group leverde vooral aan andere fabrikanten, die het vlees verder verwerkten in voedingsmiddelen, diervoeding en farmaceutische producten.

Meer dan 1300 migranten zijn in de eerste vijf maanden van dit jaar omgekomen of vermist geraakt bij een poging om de Spaanse kust te bereiken. Dat zegt de Spaanse hulporganisatie Caminando Fronteras, die overtochten vanuit Afrika naar Spanje volgt via routes over de Atlantische Oceaan en de westelijke Middellandse Zee.

Volgens de ngo gaat het om 1317 doden en vermisten, onder wie 129 kinderen. Zeker 27 boten zouden zijn verdwenen met alle opvarenden aan boord.

Caminando Fronteras zegt dat migranten sterven door allerlei oorzaken, zoals zware weersomstandigheden, gammele boten, maar ook tekortschietende reddingsoperaties. Ook zouden paniek en geweld aan boord levens hebben gekost.

Vorig jaar kwamen volgens de hulporganisatie ruim 3000 migranten om of raakten vermist op routes naar de Spaanse kust.

Steeds dodelijkere overtocht

Ongeveer de helft van de slachtoffers viel in de eerste vijf maanden van 2026 opnieuw op de route naar de Canarische Eilanden, de Spaanse eilandengroep voor de westkust van Afrika. De eilanden gelden als belangrijke bestemming voor migranten die Europa proberen te bereiken, hoewel dit al jaren minder wordt.

Ook in 2026 zet die trend door. Het aantal migranten dat tot half mei per boot op de Canarische Eilanden aankwam, daalde volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken van 10.822 vorig jaar naar 3018.

Caminando Fronteras merkt op dat het aantal doden en vermisten minder sterk afnam en concludeert daaruit dat de overtocht naar verhouding dodelijker is geworden. Tegenover elke 100 mensen die in 2025 de eilanden bereikten, stonden volgens de ngo ongeveer 14 slachtoffers. Dit jaar zijn dat er 21.

Langere en gevaarlijkere routes

Volgens mensenrechtenorganisaties kiezen migranten vaker voor langere en gevaarlijkere routes over de Atlantische Oceaan, onder meer omdat de grensbewaking en controles op zee zijn opgevoerd.

In Mauritanië, een belangrijk vertrekland voor de oversteek naar de Canarische Eilanden, zijn de grenscontroles en onderscheppingen op zee aangescherpt, mede met steun van de Europese Unie.

Deskundigen waarschuwen dat smokkelnetwerken zich daaraan aanpassen en boten vaker vanaf zuidelijker gelegen plekken vertrekken. Daardoor worden overtochten langer en riskanter.

Het rapport verscheen vandaag, terwijl paus Leo bezig is aan een zesdaags bezoek aan Spanje. Vandaag bezocht hij de omgeving van Barcelona, morgen reist hij af naar de Canarische Eilanden.

In het Spaanse parlement pleitte hij begin deze week voor "veilige en legale routes" voor migranten en een "respectvolle ontvangst met reële mogelijkheden voor integratie".

Het ziet ernaar uit dat Rijkswaterstaat alle grote onderhoudswerkzaamheden die voor volgend jaar en 2028 in Noord-Nederland gepland staan, gaat schrappen. De projecten worden in ieder geval voorlopig niet aanbesteed omdat onvoldoende geld beschikbaar is.

"Wat het concreet betekent in Noord-Nederland is dat 92 kilometer aan asfalt niet wordt vervangen en 94 viaducten geen onderhoud krijgen", aldus een woordvoerder van Rijkswaterstaat bij RTV Noord. "Wij hebben de aanbestedingen in Noord-Nederland voor 2027 en 2028 on hold gezet", voegt hij daar bij Omrop Fryslân aan toe.

De bezuinigingen hebben ook gevolgen voor het onderhoud van vangrails, de wegmarkering (zoals de tekens op de wegen) en het onderhoud van bermen en taluds.

Het nieuws over Noord-Nederland komt nu naar buiten, zegt Van der Meer, maar ook elders in het land worden waarschijnlijk kortetermijnprojecten niet aanbesteed of geschrapt. Tot 2038 is een tekort van 34,5 miljard euro voor onderhoudsprojecten van Rijkswaterstaat.

Onaangename verrassing

De reacties in Noord-Nederland variëren van ongeloof tot woede. "Dit is een zeer onaangename verrassing", aldus de Groningse gedeputeerde Erik Jan Bennema (VVD). "De prioriteit zou volgens de minister liggen bij beheer en onderhoud. Dit nieuws staat daar haaks op. Het gaat wel over de bereikbaarheid en kansen en toekomst van Noord-Nederland."

"Extra wrang is dat noordelijke bedrijven juist innovatieve oplossingen aandragen, waarmee onderhoud slimmer, duurzamer en goedkoper kan", laat de gezamenlijke werkgevers- en ondernemersorganisatie VNO-NCW MKB Noord weten. "Als zelfs zulke oplossingen worden afgeblazen, dan is dit niet meer uit te leggen."

Budgettekort

Een jaar geleden waarschuwde de Algemene Rekenkamer al dat het budgettekort voor de instandhouding van het hoofdwegennet snel groter werd. Juist nu veel bruggen en viaducten aan het einde van hun levensduur zijn, is er steeds minder geld beschikbaar om er iets aan te doen.

In maart dit jaar luidden minister Karremans en staatssecretaris Bertram de noodklok. Zij waarschuwden dat Nederland niet alle onderhoudsprojecten voor wegen, bruggen en waterwerken tegelijkertijd kan uitvoeren, waardoor pijnlijke keuzes, uitstel en prioritering (het naar voren halen van werkzaamheden op plekken waar het onveilig dreigt te worden) onvermijdelijk zijn.

Karremans en Bertram zeiden toen al samen met de Tweede Kamer die "pijnlijke keuzes" te willen maken. Nog voor de zomer willen ze al het geplande onderhoud opnieuw beoordelen omdat er minder geld beschikbaar is. Om vervolgens dus samen te besluiten welke onderhoudsprojecten overal in Nederland wél en welke niet doorgaan.

Onvermijdelijk uitstel

De keuzes zijn nog niet gemaakt. Officieel is het groot onderhoud in Noord-Nederland dus nog niet van de baan. Maar het feit dat de projecten nu niet worden aanbesteed, betekent onvermijdelijk uitstel. Bij een aanbestedingsprocedure wordt een aannemer uitgezocht die het werk kan doen. Zo'n procedure duurt maanden, soms zelfs nog langer.

De aannemers in het noorden zijn vrijdag op de hoogte gebracht door Rijkswaterstaat.

Uitstel en mogelijk afstel kan vervelend uitpakken, stelt de woordvoerder van Rijkswaterstaat. "Als groot onderhoud niet wordt uitgevoerd, heeft het uiteraard gevolgen voor de veiligheid" zegt hij.

"De kans op storingen wordt ook vergroot", vervolgt de woordvoerder. "Het kan best zijn dat bijvoorbeeld een rijstrook afgesloten wordt bij schade. Afgelopen winter hadden we zeker in de provincie Groningen op veel plekken asfaltschade. Nog zo'n winter zou niet fijn zijn."

Acuut onveilig

Overigens benadrukt zowel Rijkswaterstaat als het ministerie dat alle wegen continu "gemonitord" worden en dat er altijd geld is om acuut onveilige situaties te verhelpen.

Een meerderheid van de vakbondsleden werkzaam bij ASML heeft ingestemd met het sociale plan voor de reorganisatie bij de chipmaker. Dat melden vakbonden FNV en De Unie.

Vorige maand werd er al een principeakkoord bereikt tussen ASML en alle betrokken vakbonden.

In het sociaal plan is onder meer afgesproken dat er tot 1 mei 2027 geen gedwongen ontslagen mogen vallen. ASML gaat eerst kijken of boventallige medewerkers ergens anders in het bedrijf kunnen werken.

Het uitstellen van een gedwongen ontslagronde kan volgens FNV honderden ontslagen schelen. "We verwachten dat het merendeel van de medewerkers van wie de baan zou verdwijnen op deze manier een nieuwe werkplek kan vinden binnen ASML", zegt FNV onderhandelaar Peter Reniers.

Succesvol jaar

Vorig jaar kondigde ASML aan 1700 banen te schrappen. Ongeveer 1400 daarvan zijn banen in Nederland.

De aankondiging was opvallend, want de chipfabrikant draaide vorig jaar het beste jaar tot nu toe. Toch is volgens het bedrijf een reorganisatie nodig, om verder te kunnen groeien.

Na de aankondiging gaven de vakbonden aan snel met het bedrijf te willen praten over een sociaal plan. Daarin staat wat een reorganisatie voor het personeel betekent en worden afspraken gemaakt over bijvoorbeeld ontslagvergoedingen en begeleiding naar nieuw werk.

Naast het uitstellen van gedwongen ontslagen zijn er ook afspraken gemaakt over transitievergoedingen en begeleiding naar ander werk.

Tegen drie mannen die sinaasappels, eieren, houtblokken, stenen en zelfs een verkeerbord van een viaduct af gooiden in Zuid-Limburg, zijn voorwaardelijke celstraffen geëist.

Het Openbaar Ministerie verdenkt ze van poging tot doodslag, meldt L1 Nieuws.

"Ze hebben de aanmerkelijke kans aanvaard dat iemand zo'n incident niet zou overleven", aldus het OM vanmiddag in de zaak tegen de drie. "Houtblokken en stenen werden bewust gegooid op het moment dat er een auto voorbijreed. Het had voor de bestuurders heel anders kunnen aflopen."

Psycholoog

Hoe vaak er tussen november 2023 en februari 2024 voorwerpen van het viaduct op de Euregioweg bij Landgraaf zijn afgegooid, is onduidelijk. Wel deden vijf automobilisten aangifte. Hun auto's werden geraakt door verschillende voorwerpen. Bij een van hen ging een steen dwars door de voorruit. Een van de gedupeerden was bij de rechtszaak aanwezig. Hij zei sinds het incident onder behandeling te zijn van een psycholoog.

"Het begon als kattenkwaad", zeiden de drie verdachten. Ziyed, Natalian en Johnny, nu tussen de 20 en 22 jaar oud en afkomstig uit Landgraaf en Eygelshoven, worden verantwoordelijk geacht voor de incidenten. Er staat ook nog een vierde jongen terecht, maar omdat hij minderjarig was toen de feiten plaatsvonden, wordt zijn zaak later achter gesloten deuren behandeld.

Verkeersbord

De drie bekenden met eieren naar auto's te hebben gegooid. Wie de zwaardere voorwerpen van het viaduct gooide, konden ze zich niet herinneren. Een van hen gaf wel toe een steen te hebben gegooid. Maar wie een verkeersbord van het viaduct smeet, konden ze niet zeggen. "U verklaart alle drie dat er een verkeersbord naar beneden is gegooid, maar u verklaart alle drie dat u het niet was. Dat is wel opmerkelijk", zei de rechter sceptisch.

Tijdens de rechtszaak werd het beeld geschetst van vier jongeren die telkens in dezelfde auto naar hetzelfde viaduct reden. Onderweg werd gelachen en werden filmpjes gemaakt. Het begon met eieren, die ze kochten bij een tankstation dat 24 uur per dag open is. Later namen ze ook stenen of sinaasappels mee.

Hetzelfde viaduct

Na een reeks meldingen besloot de politie het viaduct op de Euregioweg in de gaten te houden. Met succes, de mannen werden opgepakt. Door het vergelijken van telefoongegevens en pintransacties kon een verband met andere incidenten op hetzelfde viaduct worden gelegd.

Het motief voor hun daden bleef vaag. Een van hen gebruikte het woord "kattenkwaad". "Maar toen er ook een verkeersbord werd gegooid en met stenen, vond ik dat we te ver gingen. Het was een domme keuze", zei een ander.

Proeftijd

Het OM achtte poging tot doodslag bewezen, maar wees erop dat de drie hun leven hebben gebeterd nadat ze in voorarrest hadden gezeten. Daarom eiste het OM een celstraf van vijftien maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar. Met andere woorden: ze gaan alleen de gevangenis in als ze binnen twee jaar zoiets opnieuw doen.

De rechtbank doet over twee weken uitspraak.

"We zijn dicht bij een deal met Iran." Een bewering als deze heeft de Amerikaanse president Trump sinds het begin van de oorlog met Iran geregeld gedaan. De Amerikaanse nieuwszender CNN maakte een optelsom: sinds 23 maart heeft hij minstens 38 keer gezegd dat een deal ophanden was. Maar ondanks deze herhaalde claims lijkt een akkoord tussen Iran en de VS nog ver weg.

Vandaag zei Trump dat de Iraniërs "te lang hebben gedaan over het goedkeuren van een deal die goed voor ze zou zijn geweest", en dat het land daar nu voor zal boeten. Hij zei dat hij nieuwe aanvallen op elektriciteitscentrales in Iran overweegt.

Met dit soort dreigementen probeert de Amerikaanse president Iran onder druk te zetten om concessies te doen, maar experts zien dat dit soort uitspraken weinig indruk maken op het Iraanse regime.

Aanvallen 'met de rem erop'

Hoewel officieel een tijdelijk bestand tussen de landen geldt, vallen Iran en de VS elkaar nog geregeld aan. Wel gebeurt dit op minder grote schaal dan aan het begin van de oorlog. De partijen lijken "met de rem erop" te strijden, om te voorkomen dat onderhandelingen over een langdurig bestand klappen, zegt Clingendael-onderzoeker Youri Verschoor.

Van echte onderhandelingen over bijvoorbeeld de Iraanse nucleaire installaties is volgens Verschoor overigens nog geen sprake. Omdat diplomatieke gesprekken doorgaans achter gesloten deuren plaatsvinden, is het gissen hoe die ervoor staan.

"Het lijkt erop dat achter de schermen Iran en de VS via Pakistaanse bemiddelaars met elkaar praten. Deze gesprekken gaan vooral over de voorwaarden voor de onderhandelingen, dus waarover die zouden moeten gaan en welke tijdlijn daarbij hoort."

Fundamentele verschillen

Over die voorwaarden zijn de partijen het niet eens, zegt Verschoor. Zoals over de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz: "De VS wil daar niet mee stoppen, maar Iran vindt het beëindigen van de blokkade een voorwaarde om aan onderhandelingen te beginnen." Iran wil bijvoorbeeld dat zijn bevroren tegoeden worden vrijgegeven, maar de VS weigert dat zolang er geen afspraken zijn over de nucleaire installaties van Iran.

"Ze hebben dus fundamenteel andere posities ingenomen, nog voordat er überhaupt onderhandelingen plaatsvinden", zegt de Clingendael-expert.

André Gerrits, emeritus hoogleraar International Studies aan de Universiteit Leiden, stelt dat de VS zich heeft vergist in de oorlog. "Het Iraanse regime laat zien dat hoewel de leiding is weggebombardeerd, niets erop wijst dat ze een andere koers zijn gaan varen."

Dat Iran zowel economisch als militair zwak staat, betekent niet dat het bewind het niet volhoudt, zegt Gerrits. Hij verwijst naar de decennialange sancties tegen het land. "De Iraanse samenleving lijdt daaronder, maar het regime niet."

Het is volgens hem duidelijk dat de VS militair superieur is aan Iran. "Maar de VS weet die overmacht niet om te zetten in resultaten die de Amerikaanse president wil behalen, zoals dat Iran stopt met het verrijken van uranium. Trump dacht het regime met bombardementen op de knieën te krijgen, maar dat werkt niet."

Concessies

Onderzoeker Verschoor zegt dat het Iraanse regime niet bereid is in te stemmen met een deal die slecht is voor het land. Hij ziet net als Gerrits dat de Amerikaanse dreigementen niet leiden tot concessies. "Het Iraanse regime weet dat de VS een overweldigende militaire capaciteit heeft, maar is bereid om extreem ver te gaan om in het zadel te blijven."

Het regime heeft volgens hem bovendien nog opties achter de hand om de Amerikanen onder druk te zetten. "Het kan de Straat van Hormuz nog verder afknijpen of de Houthi's de strategisch gelegen zeestraat Bab el Mandeb laten afsluiten", zegt hij. Daarnaast kan Iran de As van Verzet inzetten om Amerikaanse doelen aan te vallen.

Volgens Gerrits heeft de VS naast militaire middelen ook andere mogelijkheden om Iran tot concessies te bewegen, zoals het vrijgeven van bevroren tegoeden of het opheffen van sancties. "Maar daar gelooft Trump niet in", zegt hij.

Gerrits denkt dat de enige uitweg voor de VS is om niet langer te bombarderen maar te onderhandelen over zaken die ook voor Amerika van belang zijn, in het bijzonder een deal over het Iraanse nucleaire programma. Dat heeft in het verleden gewerkt en dat zou volgens hem ook nu kunnen werken - zeker met reële dreiging van verdere oorlogvoering achter de hand.

Een andere optie is dat de onvrede onder de Iraanse bevolking een punt bereikt waarop er serieuze onenigheid binnen de leiding ontstaat, waardoor die wel richting de eisen van de VS moet gaan bewegen. "Maar tot die tijd zit Trump met een impopulaire oorlog waar hij voorlopig niet van af lijkt te komen."

If you look around your environment, you can probably pick off quite a few things that you’ve made, at least if you’ve been at this a while. You probably aren’t …read more

De man die gisteren in de buurt van Moskou door een aanslag met een autobom om het leven werd gebracht, was een hooggeplaatste Russische militair. Volgens het onafhankelijke Russische onderzoeksplatform The Insider gaat het om de 57-jarige luitenant-generaal Damir Davidov, die verantwoordelijk was voor het leveren van raketten en artilleriemunitie aan de frontlinie in Oekraïne. The Insider meldt dat de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe achter de aanslag zit.

De BMW van Davidov explodeerde gisteren in de vroege ochtend nadat hij was vertrokken van een parkeerplaats in Balasjicha, een voorstad van Moskou. Volgens ooggetuigen was Davidov direct na de explosie nog in leven, maar overleed hij enige tijd later, voordat de hulpdiensten arriveerden. Hij woonde vlak bij de plaats van de aanslag.

Volgens het onderzoeksplatform was Davidov al langer een doelwit van de Oekraïense autoriteiten vanwege zijn mogelijke betrokkenheid bij oorlogsmisdaden. Hij zou direct betrokken zijn geweest bij de planning en organisatie van de Russische militaire invasie in Oekraïne op 24 februari 2022.

Aanslagen in Rusland

De Oekraïense veiligheidsdienst SBOe zit sinds het begin van de oorlog in Oekraïne achter meer aanslagen op hooggeplaatste functionarissen in Rusland. Zo werd de 54-jarige luitenant-generaal Igor Kirillov in 2024 met een bomaanslag om het leven gebracht in een buitenwijk van Moskou. Hij gaf leiding aan de legereenheden die werken met chemische, biologische en nucleaire wapens. Kirillov was voor zover bekend de eerste hoge Russische militair die ver van het front werd geliquideerd.

In Balasjicha werd vorig jaar april ook de Russische luitenant-generaal Jaroslav Moskalik met een autobom omgebracht. De aanslag van gisteren gebeurde op 350 meter van de plek waar Moskalik werd geliquideerd, zegt The Insider.

Een journalist van Pointer is mishandeld tijdens undercoveropnames over drugshandel via Snapchat. Presentator Jos de Groot werd geslagen toen hij drugs en nepgeld wilde kopen van twee dealers. De Groot heeft aangifte gedaan.

Het onderzoeksprogramma van KRO-NCRV concludeert dat wapens, verdovende middelen en andere illegale spullen nog altijd makkelijker te kopen zijn via Snapchat, ondanks dat het socialemediaplatform beterschap heeft beloofd. Het team van journalisten vond online ruim honderd dealerprofielen. Door een van deze personen is De Groot mishandeld.

De presentator zegt tegen de NOS dat dit drie weken geleden is gebeurd. De Groot had toen al bij diverse dealers op het platform illegale middelen besteld en vervolgens op straat gekocht. Ditmaal zou de journalist het tripmiddel lean en nepgeld aanschaffen, "dat ook veel wordt verhandeld op Snapchat".

Harde vuistslag

De Groot overhandigde het geld aan twee personen. "Ik kreeg op dat moment een heel harde vuistslag in mijn gezicht. Toen zijn ze er snel met het geld vandoor gegaan." Hij denkt dat hij niet herkend was als journalist. Het kwam volgens hem in feite neer op een ripdeal. De berovers waren volgens hem twee jonge jongens, maar het is onduidelijk of het gaat om minderjarigen.

"Het was zeer heftig en het team is er ook van geschrokken", blikt de presentator terug. Hij was tijdens de beroving alleen, maar collega's waren wel dichtbij. De mishandeling is vastgelegd met een verborgen camera. Het is de eerste keer dat De Groot dit heeft meegemaakt.

'Wilde Westen'

"Met deze uitzending laten we zien dat Snapchat een soort Wilde Westen is geworden", zegt de journalist. Het programma wordt morgen om 16.00 uur gepubliceerd op YouTube.

Via emoji's of straattaal zijn aanbieders van drugs en wapens volgens de journalisten makkelijk te vinden. Er werd gesproken met vele tientallen jongeren, die aangeven dat er laagdrempelig toegang is tot verboden middelen. In sommige gevallen zouden dealers zelfs via het algoritme van Snapchat worden voorgesteld aan gebruikers.

Honderdduizenden accounts geblokkeerd

Het bedrijf zegt in een reactie tegen Pointer dat het hard optreedt tegen illegale activiteiten op het platform. Het in de VS gevestigde Snap Inc. heeft in 2025 naar eigen zeggen 2,2 miljoen drugsgerelateerde posts verwijderd en 538.000 accounts geblokkeerd. In de verklaring staat ook dat het bedrijf ervan op de hoogte is dat "criminelen hun tactieken voortdurend aanpassen".

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) begon in september vorig jaar een onderzoek naar Snapchat, vanwege de verkoop van illegale vapes. De Europese Commissie is onder meer op verzoek van de Nederlandse toezichthouder ook een onderzoek gestart naar het socialemediaplatform.

When the Artemis lunar program was first conceived, the third mission would have seen astronauts step foot on the Moon for the first time since Apollo 17 in 1972. But …read more

Het Mauritshuis hoeft 25 kunstwerken die de erfgenamen van kunsthistoricus en oud-museumdirecteur Abraham Bredius opeisten, niet terug te geven. Dat is het oordeel van de rechtbank in Den Haag. De erfgenamen wilden de topstukken terughebben omdat het museum de waardevolle schilderijen in hun ogen te weinig tentoonstelt.

Bredius (1855-1946) was van 1889 tot 1909 directeur van het Mauritshuis. Hij liet in zijn testament opnemen dat het kunstmuseum in Den Haag 25 van zijn zeventiende-eeuwse schilderijen na zijn dood mocht behouden, het museum had ze al in bruikleen. Bredius stelde wel twee voorwaarden: ze mochten niet uitgeleend worden en ze moesten permanent tentoongesteld worden.

Topstukken van Rembrandt

In de collectie zitten kopstukken als Saul en David en Twee Afrikaanse mannen van Rembrandt van Rijn, net als werken van Salomon van Ruysdael, Jan Steen en Jan van Goyen.

Het Mauritshuis bewaart de meeste kunstwerken echter in het depot van het museum. Momenteel hangen tien schilderijen 'op zaal', in het verleden waren dat er nog minder. De erfgenamen van Bredius vinden dat het museum de afspraken schendt en dat het daarom de werken kan opeisen. Het Mauritshuis is het daar niet mee eens.

Vertaling van één zinnetje

De zaak draait in feite om de vertaling van één zinnetje in het Franstalige testament van Bredius. Toen hij zijn testament opstelde, woonde hij in Monaco. Daar schreef hij dat de schilderijen "devront rester exposés exclusivement dans ledit Musée".

Volgens de nabestaanden staat hier dat de kunstwerken permanent tentoongesteld moeten worden. Het Mauritshuis vertaalt het echter anders. Volgens het museum staat er dat als ze tentoongesteld worden, dit in het Mauritshuis moet zijn. Ook de advocaten van de twee partijen konden het niet eens worden over hoe de woorden 'rester exposés' geïnterpreteerd moesten worden, hoewel ze beiden in Parijs hadden gestudeerd.

De rechtbank heeft hier nu duidelijkheid over gegeven. Het erkent dat er "enige ruimte is voor onzekerheid" over de vertaling van het testament van Bredius, maar stelt ook dat er geen "absolute tentoonstellingsplicht" was geëist door Bredius. Dus mag het museum de schilderijen houden.

'Zorgelijke uitspraak'

Eén van de erfgenamen, Otto Kronig, noemt de uitspraak zorgelijk. "De rechtbank is niet uitgegaan van wat Bredius heeft opgeschreven, maar van wat musea tegenwoordig praktisch vinden." De advocaat van de erfgenamen heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan.

Bredius' erfgenamen zijn overigens geen directe familie. Zij zijn familie van Joseph Kronig (1887-1984), een huisgenoot en een belangrijke protégé van de kinderloze en ongehuwde Bredius. Hij was zijn enige erfgenaam.

Oud-politicus Geert Dales is vandaag door de Amsterdamse politierechter schuldig bevonden aan belediging van een taxichauffeur, smaad en doxing. Het gaat om een incident uit november 2024 op station Sloterdijk in Amsterdam. De 74-jarige oud-partijvoorzitter van 50Plus heeft van de rechter een taakstraf van 80 uur opgelegd gekregen, waarvan 40 uur voorwaardelijk.

De rechter acht het bewezen dat Dales op 25 november 2024 's avonds bij het station een taxichauffeur heeft uitgescholden voor "kut-Marokkaan" en "vuile moslim".

Na het incident plaatste Dales berichten erover op X. Daarin adviseerde hij niet in de betreffende taxi te stappen en plaatste hij een foto van het kenteken van de chauffeur. Dat bevestigt een woordvoerder van de rechtbank Amsterdam. Doxing is het verspreiden, verzamelen of openbaar maken van iemands persoonlijke gegevens zonder toestemming, met als doel angst aan te jagen of te intimideren.

'Grenzen van strafbare overgegaan'

De rechter sprak van "vervelende feiten, met vervelende berichten op sociale media met vervelende woorden" die gericht waren op "bang maken, intimideren en kleineren". "U bent de grenzen van het strafbare overgegaan", citeert persbureau ANP de rechter.

De chauffeur verklaarde dat Dales dronken bij hem instapte en niet wilde zeggen waar hij heen wilde. Ook zou de oud-politicus volgens de chauffeur hebben gezegd: "Jullie haten homo's, jullie weten niet wie ik ben." Getuigen verklaarden dat ze Dales zagen instappen en even later weer uitstappen.

Volgens Dales was dat "volstrekte onzin". "Dit is een waanzinsscenario, dit klopt niet, dit stinkt", citeert ANP de advocaat van Dales. Volgens de rechter is het mogelijk dat de taxichauffeur ook iets tegen Dales heeft gezegd, maar dit maakt de uitspraken van de oud-politicus niet minder strafbaar. "Ik moet het doen met wat in het dossier zit", aldus de rechter.

Politiek

Dales was sinds 1998 raadslid en later fractievoorzitter voor de VVD in de gemeenteraad van Amsterdam. In 2000 werd hij wethouder in de stad. Van 2004 tot 2007 was Dales burgemeester van Leeuwarden. Tot 2016 bleef de politicus lid van de VVD, maar verliet daarna de partij voor 50Plus, waar hij lijstduwer was bij de daaropvolgende gemeenteraadsverkiezingen.

Van 2018 tot 2020 was hij landelijk voorzitter van de partij, maar stapte op nadat partijprominenten het vertrouwen in hem hadden opgezegd. Senatoren en bijna de gehele Tweede Kamerfractie noemden de stijl van Dales "autocratisch en weinig democratisch" en hij zou met "grof taalgebruik" vooraanstaande leden hebben beledigd.

Het kabinet onderzoekt of pepperspray legaal kan worden voor mensen die gestalkt worden of die op een andere manier worden bedreigd. In Denemarken gebeurt dat al en minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) gaat na of we dat hier ook kunnen invoeren.

In een debat over geweld tegen vrouwen vorig jaar, naar aanleiding van de moord op de 17-jarige Lisa, zei Van Weel al dat hij bereid was om te kijken of pepperspray voor iedereen legaal kan worden zodat vooral vrouwen en meisjes zich beter kunnen verdedigen. Daarna heeft zijn ministerie onderzocht hoe de rest van Europa met pepperspray omgaat. Dat blijkt heel verschillend te zijn, maar de minister lijkt het Deense model het best om te verkennen.

In Denemarken kunnen mensen met "een bijzondere beschermingsbehoefte" een vergunning krijgen van de politie om pepperspray bij zich te hebben. Dat gaat bijvoorbeeld om vrouwen die last hebben van stalking, ruzie hebben met een ex of vrezen voor eergerelateerd geweld.

Risico's

Van Weel onderzoekt dus of hij het voor die groep kan regelen. De VVD'er lijkt er huiverig voor om pepperspray voor iedereen te legaliseren. Uit het eerste onderzoek van zijn ministerie blijkt namelijk dat er "significante risico's" kleven aan het legaal maken van pepperspray. "Deze risico's omvatten onder meer dat de agressor de pepperspray kan afpakken en juist tegen vrouwen kan gebruiken en dat door onervarenheid of weersomstandigheden de pepperspray de vrouw zelf kan treffen en weerloos kan maken", schrijft de minister aan de Tweede Kamer.

Bovendien kan legalisering er volgens de minister toe leiden "dat burgers het middel tegen de politie en elkaar inzetten en de makkelijke verkrijgbaarheid van het middel zal er mogelijk toe leiden dat ook criminelen pepperspray vaker als geweldsmiddel gebruiken". Van Weel wil rekening houden met die risico's, maar ook iets doen voor mensen die veel risico lopen en daarom bekijkt hij deze beperkte vorm van legalisering. Als het zo ver komt dat Nederland het Deense model invoert, dan is er ook voorlichting nodig over de risico's van pepperspray, stelt de bewindspersoon.

'Pak juist bron van probleem aan'

Je veiliger voelen is niet hetzelfde als veiliger zijn, zegt Slachtofferhulp Nederland in een reactie. De hulpinstantie roept het kabinet op te onderzoeken welke maatregelen het meest effectief zijn om bedreiging en stalking tegen te gaan. Essentieel daarbij is dat de verantwoordelijkheid voor veiligheid "nooit bij slachtoffers mag worden neergelegd."

De feministische actiegroep Dolle Mina's sluit zich hierbij aan. Het is beter om de bron van het probleem aan te pakken dan pepperspray in te voeren, zegt Lidewij Baart. "Ik heb vriendinnen die weleens zeggen dat ze zich er veiliger mee voelen en ik snap dat gevoel. Maar ik denk dat je geweld niet moet bestrijden met geweld."

Ze roept de politiek daarom op meer maatregelen te nemen tegen de zogenoemde manosphere. Deze invloedsfeer omvat vrouwonvriendelijke sites, blogs en socialemedia-accounts van mannen die machogedrag en seksistische opvattingen promoten. Er is volgens Baart een cultuuromslag nodig om geweld tegen vrouwen te beperken.

Verontrustend

Het kabinet erkent dat er veel meer nodig is dan wel of niet pepperspray toestaan. Van Weel: "Hoewel ik het van groot belang vind dat vrouwen zichzelf kunnen verdedigen tegen agressie en geweld, vind ik het tegelijkertijd een verontrustende en onacceptabele ontwikkeling dat vrouwen verantwoordelijk worden gemaakt voor hun veiligheid en daarvoor maatregelen zouden moeten nemen."

De minister wil bijvoorbeeld meer aandacht voor genderongelijkheid en vrouwenhaat maar ook voor "culturele verschillen in geweld tegen vrouwen, zoals bij eergerelateerd geweld". Daarnaast zou omstanders duidelijker gemaakt moeten worden dat zij een rol kunnen spelen.

Of je er niets mee hebt, of dat je niet kunt wachten tot het begint, vanaf morgen zal het er bij de koffieautomaat veel over gaan: het WK voetbal in de VS, Mexico en Canada.

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Sportjournalist en schrijver Edwin Schoon praat ons in deze podcast bij over alles wat we moeten weten: van Timber tot Messi en van Trump en Infantino tot ICE, Iran en dynamic pricing.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Marius Borg Høiby, de 29-jarige zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit, komt toch niet vrij. Een Noors gerechtshof heeft zijn verzoek om te worden vrijgelaten om bij zijn zieke moeder te kunnen zijn, afgewezen.

De rechtbank oordeelde maandag nog dat Høiby, die vervolgd wordt voor mishandeling en zware zedenmisdrijven, zijn cel wel mocht verlaten. Het Noorse Openbaar Ministerie ging daarna in beroep en het hof oordeelt nu dat het risico te groot is dat Høiby, als hij wordt vrijgelaten, nieuwe strafbare feiten pleegt.

De advocaten van Høiby zijn "heel, heel erg teleurgesteld". Een van hen, Ellen Holager Andenæs, zegt tegen de Noorse omroep NRK dat ze de beslissing bijna onbegrijpelijk vindt. Høiby overweegt volgens haar nu om de uitspraak aan te vechten bij het Noorse Hooggerechtshof.

Gezondheid verslechterd

De zoon van de prinses zit ruim vier maanden in voorarrest. Hij werd begin februari opgepakt, vlak voor een groot proces tegen hem van start ging. Hij werd toen opnieuw aangeklaagd voor nieuwe strafbare feiten tegen een ex-vriendin. Eerdere pogingen om tijdelijk vrij te komen mislukten ook.

Zijn moeder lijdt aan de chronische, ongeneeslijke ziekte longfibrose en wacht op een longtransplantatie. Vorige week werd Mette-Marit op de wachtlijst geplaatst. Volgens Noorse media is een voorwaarde hiervoor dat een patiënt maximaal nog een jaar te leven heeft zonder een nieuwe long. De vrouw van kroonprins Haakon gebruikt nu dagelijks een zuurstofconcentrator.

Omdat haar gezondheid recentelijk is verslechterd, keerde hun dochter prinses Ingrid Alexandra terug naar huis vanuit Australië, waar ze studeert. Haakon onderbrak een reis naar Japan om bij zijn zieke vrouw te zijn.

Uitspraak op handen

De uitspraak in het proces tegen Høiby volgt waarschijnlijk volgende week maandag al. De oudste zoon van de kroonprinses wordt beschuldigd van 40 misdrijven, waaronder mishandeling en het verkrachten van vier vrouwen terwijl ze sliepen.

Het Openbaar Ministerie heeft een gevangenisstraf geëist van zeven jaar en zeven maanden. Het proces tegen hem, evenals het schandaal rond Mette-Marits vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein, waren de afgelopen maanden een last voor de kroonprinses, bovenop haar ziekte.

De rechtbank vond het begin deze week "buitenproportioneel ingrijpend" om Høiby vast te blijven houden en oordeelde dat de kans op recidive klein is. Mette Marits zoon verklaarde daar zelf over dat hij op dit moment geen moeilijkheden wil veroorzaken: "Het gezin bevindt zich in zo'n situatie dat ik nooit iets zou doen om die te verergeren. Dat is voor mij volstrekt ondenkbaar", zei hij.

Bij een grootschalige Oekraïense drone- en raketaanval zijn vannacht verspreid over Rusland militaire infrastructuur en olie-installaties onder vuur genomen. Daarnaast werd op het bezette schiereiland de Krim een museum getroffen, de Russen beweren dat daarbij een historisch schilderij is vernield. Het Russische ministerie van Defensie meldt dat meer dan 300 drones uit de lucht zijn geschoten.

Bij een aanval op Tsjeboksary, 600 kilometer ten oosten van Moskou, werden Flamingo-kruisraketten gebruikt, zei president Zelensky. Dat zijn door Oekraïne geproduceerde middellangeafstandsraketten die vorig jaar augustus voor het eerst werden ingezet in de oorlog tegen Rusland. Volgens Zelensky was een wapenfabriek het doelwit. De Russische autoriteiten zeggen dat bij de aanval drie mensen gewond zijn geraakt.

Op sociale media staan beelden van de Oekraïense aanval op Tsjeboksary en op een olieraffinaderij in Samara:

In de regio Vladimir, ten oosten van Moskou, raakten twee olie-installaties beschadigd. Ook de raffinaderij in Samara, ten zuidoosten van de hoofdstad, werd aangevallen. Ook daar zouden drie gewonden zijn gevallen. In de Siberische stad Omsk, op 2800 kilometer van Kyiv, ging het drone-alarm af, maar over een aanval is niets bekendgemaakt. In de stad bevindt zich de grootste olieraffinaderij van Rusland.

In de haven van de door Rusland bezette stad Marioepol werden onder meer energievoorzieningen en schepen onder vuur genomen met drones. Daarmee is de capaciteit van de haven, een cruciaal knooppunt voor de militaire logistiek van Rusland, volgens Oekraïne "aanzienlijk beperkt".

De haven werd volgens het Oekraïense leger ook gebruikt voor de "illegale export van Oekraïens graan, kolen en metaal naar Rusland". Marioepol ligt in de Oost-Oekraïense regio Donetsk, die door Rusland grotendeels wordt bezet.

'Panoramaschilderij vernietigd'

In de havenstad Sevastopol op de Krim trof een drone een historisch museum, waarop het dak in brand vloog. Het museum toont werken over de Krimoorlog (1853-1856) tussen het Russische Rijk en een coalitie waaronder het Ottomaanse Rijk. In die oorlog werd Rusland verslagen.

Het topstuk van het museum is het panorama De Verdediging van Sebastopol (1854-1855) van de Russische kunstschilder Franz Roubaud. De door Rusland aangestelde bestuurder van Sevastopol sprak schande van de Oekraïense aanval, en zei dat het panoramawerk "feitelijk is vernietigd", zonder daarbij bewijs te leveren.

De Krim kampt met een brandstoftekort na recente aanvallen van Oekraïne. Het schiereiland werd in 2014 door Rusland geannexeerd.

Aanvallen diep landinwaarts

Oekraïne valt de Russische militaire logistiek de laatste tijd ver achter de frontlinie aan, als onderdeel van een nieuwe militaire strategie. Volgens experts heeft dat er mede toe geleid dat de opmars van de Russen een halt toe is geroepen. "We zullen doorgaan met het toepassen van sancties op lange afstand tegen Russische militaire doelen en de olie-industrie", aldus Zelensky.

Rusland voerde vannacht ook luchtaanvallen uit op Oekraïne. Het Oekraïense leger zegt 181 van in totaal 207 Russische drones uit de lucht te hebben geschoten. Bij een aanval met 26 drones op Charkiv in Oost-Oekraïne zouden vijf mensen gewond zijn geraakt. In de regio Zaporizja in het zuidoosten zouden bij Russische luchtaanvallen tien mensen gewond zijn geraakt. Bij een droneaanval op de zuidelijke havenstad Odesa zouden twee kinderen van 8 en 10 gewond zijn geraakt.