Aggregator

Rechters Internationaal Strafhof beginnen rechtszaak tegen Amerikaanse regering

1 hour 24 minutes ago

Drie rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag spannen een rechtszaak aan tegen de Amerikaanse regering. Die heeft hen en andere medewerkers van het Hof vorig jaar sancties opgelegd vanwege rechterlijke besluiten die zij hadden genomen. Die sancties, zoals financiële straffen en visumrestricties, noemen de rechters onrechtmatig.

Het Internationaal Strafhof onderzoekt en vervolgt oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. De drie rechters, afkomstig uit Canada, Uganda en Benin, waren betrokken bij onderzoek naar acties van Israëliërs en Amerikanen.

Zo hadden ze onder meer een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu wegens oorlogsmisdagen in de Palestijnse gebieden. Ook werd Amerikaans personeel onderzocht wegens betrokkenheid bij oorlogsmisdaden in Afghanistan.

De Amerikaanse regering erkent het Hof niet en zegt daarom geen toestemming te hebben gegeven om dat soort besluiten te nemen. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Rubio heeft het Hof geen bevoegdheid om Amerikaanse staatsburgers of burgers van Amerikaanse bondgenoten te vervolgen.

Hij noemde het een "inbreuk op de soevereiniteit en nationale veiligheid" van de Verenigde Staten en zijn bondgenoten, zoals Israël. Het "machtsmisbruik" van het Internationaal Strafhof zou een "bedreiging" zijn voor de Verenigde Staten. Er zou daarom sprake zijn van een "noodtoestand". Volgens de Amerikaanse regering rechtvaardigt die noodtoestand de sancties.

Beperkende sancties

Door de sancties hebben de rechters onder meer geen toegang meer tot hun eigendommen en tegoeden in de VS, zoals geld dat zij op een Amerikaanse bankrekening hebben staan. Daarnaast mogen zij ook niets meer van Amerikaanse bedrijven kopen of gebruik maken van hun diensten.

Zo zou een andere door de sancties getroffen jurist van het Hof geen toegang meer hebben tot Microsoft. Ook kregen Amerikaanse personeelsleden te horen dat ze het risico lopen om opgepakt te worden als ze naar hun thuisland afreizen.

Persbureau AP meldde in mei vorig jaar dat de sancties grote invloed hadden op het werk van het Hof, waar de meest basale taken "steeds moeilijker" werden.

Rechters onder druk

De drie rechters vechten de sancties aan bij de rechtbank van Manhattan in New York. Ze zeggen dat de Amerikanen de sancties niet mochten opleggen, omdat er helemaal geen sprake was van een noodtoestand. Daarnaast vinden ze het besluit om de sancties op te leggen, "willekeurig en grillig". Volgens de Amerikaanse krant The New York Times worden deze argumenten vaker aangehaald om het beleid van de regering Trump aan te vechten.

De Beninse rechter zegt dat de sancties bedoeld waren om de rechters onder druk te zetten en hen te straffen. De advocaten van een van de rechters zegt daarover: "Het aanvallen van internationale rechters vanwege de uitoefening van hun rechterlijke taken is een ongekende aanval op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de rechtsstaat."

Friesland steekt 30 miljoen euro in aanpak laaggeletterdheid

1 hour 53 minutes ago

Friesland gaat laaggeletterdheid bestrijden door 30 miljoen euro te investeren in verschillende (taal-)programma's. Hiermee wil de provincie inwoners die niet goed kunnen lezen, schrijven en niet digitaal vaardig zijn helpen om beter mee te komen in de samenleving.

Bijna een op de zeven Friezen worstelt met laaggeletterdheid, schrijft Omroep Fryslân. Zij hebben moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Vaak vinden laaggeletterden het ook moeilijk om met de computer of smartphone om te gaan.

"Ik hoorde van een boer dat zijn loonwerker de opdrachtbriefjes meenam naar huis, zodat zijn vrouw ze kon voorlezen", geeft de Friese gedeputeerde Eke Folkerts als voorbeeld. "Het kwam pas uit toen zijn vrouw in het ziekenhuis kwam te liggen."

Basisvaardigheden

In Friesland heeft gemiddeld 13,4 procent van de volwassenen moeite met lezen en schrijven. Dat ligt boven het landelijke gemiddelde van 12,2 procent, blijkt uit onderzoek.

Ruim driekwart van de Friezen met beperkte basisvaardigheden heeft een Nederlandse achtergrond, landelijk ligt dat op 65 procent. Waar mensen met een migratieachtergrond hun weg vaak wel vinden naar taalcursussen of andere begeleiding, is die eerste groep veel minder zichtbaar, aldus een woordvoerder van de provincie.

Lokale aanjagers

De provincie steekt de 30 miljoen in een "brede aanpak" van het probleem, samen met gemeenten, bibliotheken, scholen, bedrijven, kinderopvang en verschillende zorg- en maatschappelijke instellingen. Er komen zogenoemde "lokale aanjagers" die in wijken en dorpen actief laaggeletterde inwoners gaan benaderen die nu nog buiten beeld blijven.

Het geld wordt ook gebruikt om bestaande taalprogramma's op te schalen. Laaggeletterde ouders krijgen direct vanaf de geboorte van hun kind hulp en kunnen dan samen met hun kind met taal en lezen aan de slag. Het idee is dat laaggeletterden niet zelf op zoek hoeven te gaan naar een cursus of opleiding, maar dat de ondersteuning naar ze toe komt, via het werk, de school van de kinderen, de bibliotheek of het buurthuis.

Vanaf middernacht code rood wegens hitte: 'Ga alleen naar buiten als het echt nodig is'

2 hours 15 minutes ago

Vanaf middernacht geldt in acht provincies in Nederland code rood vanwege de verwachte extreme hitte. Het is voor het eerst dat het KNMI dit hoogste waarschuwingsniveau voor gevaarlijk weer in Nederland afgeeft vanwege hitte. Ook bij de recordtemperaturen van 2019 was dit niveau niet van kracht.

Het gaat om de provincies Noord-Brabant, Gelderland, Utrecht, Limburg, Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Overijssel. In Zeeland, Friesland, Groningen en Drenthe blijft code oranje van kracht en op de Waddeneilanden code geel.

Landinwaarts worden temperaturen van 36 tot 39 graden Celsius verwacht, met plaatselijk mogelijk 40 graden. In het noorden en westen van het land wordt het tussen de 33 en 36 graden. Ook 's nachts blijft het lang warm.

Uitdroging en oververhitting

Bij code rood moet iedereen rekening houden met uitdrogingsverschijnselen en oververhittingsklachten en zelfs een levensbedreigende hitteberoerte. Het KNMI adviseert mensen om uit de zon te blijven en alleen naar buiten te gaan als dat echt nodig is.

Zware lichamelijke activiteiten worden afgeraden en ook wordt geadviseerd om genoeg water te drinken, ook als je geen dorst hebt. Verder moet er goed gelet worden op huisdieren, die niet goed tegen de hitte kunnen, en op mensen die misschien hulp kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld ouderen hebben vaak een minder sterke dorstprikkel, waardoor ze eerder uitdrogingsklachten kunnen krijgen.

"Waar we ons echt zorgen om maken, is dat dit soort hitte echt grote gevolgen heeft voor het menselijk lichaam", zegt hoofddirecteur Maarten van Aalst van het KNMI. "Heel veel mensen hebben daar last van. En wat we bij dit eerdere dagen die zo heet waren gezien hebben, is een stevige oversterfte. De boodschap bij deze code rood is: hou er echt rekening mee, want dan kunnen we die gevolgen beperken."

Sinds gisteren is in vrijwel heel Nederland code oranje van kracht vanwege de extreme hitte, na eerder al code geel. Weerkundigen gaan over die twee kleurcodes.

Meteorologisch gezien is er geen verschil tussen code oranje en code rood. Het besluit om code rood af te geven, wordt genomen door het zogenoemde weerimpactteam (WIT), waarin het KNMI aan tafel zit met partijen als politie en brandweer, het Nationaal Crisiscentrum, het Verkeerscentrum Nederland, ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Dat team besluit tot code rood wanneer gevaarlijk weer maatschappij-ontwrichtend kan zijn. Het schat de kansen in op letsel, schade en grote overlast. Ook in België en Frankrijk werd deze hoogste waarschuwingscode de afgelopen dagen meermaals afgegeven.

Liveblog

Volg ook ons liveblog over de hitte in Nederland en de rest van Europa.

Hoewel de adviezen die bij code rood horen niet bindend zijn, hebben overheden, organisaties en bedrijven vaak plannen klaarliggen voor extreem weer. Ziekenhuizen bereiden zich bijvoorbeeld voor op patiënten met uitdroging, hitte-uitputting of hitteberoertes. Ook verpleeg- en verzorgingshuizen doen extra controles bij bewoners en thuiszorgorganisaties houden risicogroepen extra in de gaten.

Veel werkgevers passen de werktijden aan wanneer de waarschuwingen voor hitte zijn afgegeven en zwaar buitenwerk kan worden stilgelegd. Ook zijn er bedrijven die extra drink- en rustvoorzieningen voor het personeel beschikbaar maken. Gemeenten kunnen koele openbare gebouwen openstellen.

Evenementen, waarvan er dit weekend veel zijn gepland, kunnen worden ingekort of afgelast. Hardstylefestival Defqon.1 besloot al minder bezoekers toe te laten vanwege de hitte.

Dat ook in Nederland code rood wordt afgekondigd is bepaald geen verrassing. In België werd vanochtend al overgegaan tot code rood in de provincies Limburg en Luik. Ook in Frankrijk werd code rood ingesteld; de hitte is daar al een paar dagen geleden zo extreem als vandaag en morgen in Nederland.

Nederland maakt sinds 2010 gebruik van de kleurcodes. Al veel vaker is code rood afgekondigd vanwege andere weersomstandigheden, zoals een zware storm. Vaak was er dan kans op zware overlast, schade of letsel.

Gaan we dit vaker zien?

Hoewel het historisch is dat code rood geldt vanwege de hitte, valt te verwachten dat extreme hitte zoals de afgelopen dagen in de toekomst vaker zal voorkomen. Door klimaatverandering neemt de kans op hittegolven toe en worden ze ook intenser. Zolang de mens op grote schaal fossiele brandstoffen blijft verbranden, blijft de aarde extra opwarmen. Dat zal dus vaker leiden tot dit soort hitte-extremen, waarop voorbereidingen moeten worden getroffen.

Festival schrapt tienduizenden tickets om hitte: 'Begrip, maar timing is cru'

2 hours 18 minutes ago

Het grootste hardstylefestival van Nederland, Defqon.1 in Biddinghuizen, gaat dit weekend niet door voor bijna 30.000 bezoekers. De organisatie heeft gisteravond besloten om minder mensen toe te laten. Vrijdag en zaterdag mogen alleen bezoekers met een weekendticket het terrein op, bezoekers met een dagticket niet.

Het festival neemt extra maatregelen vanwege de extreem hoge temperaturen. "Deze maatregelen zijn effectiever bij een lager bezoekersaantal. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van extra schaduwplekken en tijdens drukke momenten ontstaat er meer spreiding tussen mensen", zegt een woordvoerder.

Defqon.1 is een van de grootste hardstyle- en hardcorefestivals ter wereld en trekt normaliter zo'n 72.500 bezoekers per dag. Het loopt van vandaag tot en met zondag en vindt plaats op hetzelfde terrein als het festival Lowlands, bij Walibi in Flevoland.

'Serieus veel geld'

Ralph (48) uit Rotterdam zou zaterdag samen met zijn twee zoons een dag naar het festival gaan. Hij is vaker naar Defqon.1 geweest. Hij heeft begrip voor het besluit, maar noemt de timing heel naar: "We kregen gisteravond om 23.00 uur een bericht. Dat had wat mij betreft eerder gekund."

Hij vertelt dat hij met veel moeite drie tickets had bemachtigd en duizend euro had uitgegeven voor twee nachten in een hotel in de buurt van het festival. In totaal heeft hij al 1600 euro uitgegeven, ook voor kleding. "Dat is serieus veel geld en ik weet nog niet eens of ik het terugkrijg."

Voor een van zijn zonen die net 18 jaar is geworden, stond Defqon.1 al een tijdje op zijn bucketlist. De andere zoon gaat hierna een halfjaar op uitwisseling. De drie zagen het als hun laatste grote uitje samen. "Toen ik het gisteravond vertelde, barste er een in huilen uit. Dat vond ik heel naar om te zien. We gaan ons best doen om hier overheen te komen.

"Het was een heel lastige beslissing", zegt Rob Souren van Q-Dance, de organisator van Defqon.1 tegen muziekplatform 3voor12. "We hebben fans die een jaar uitkijken naar dit evenement." Volgens hem was het niet verantwoord om met zulke grote aantallen per dag het festival door te gaan.

Ralph snapt het besluit, maar zegt dat toen hij er in 2019 was, het net zo warm was. "Toen liep ik de hele dag met zwembroek rond. Het terrein vangt niet veel wind, maar is wel enorm uitgestrekt, waardoor je mensen goed kan spreiden. Ik denk dat je beter het festival eerder of later kan laten beginnen."

Internationaal publiek

Hij wijst ook op het feit dat het enorme festival veel internationale bezoekers trekt, van Frankrijk en België tot aan Australië. "Ik denk dat je daarmee veel geneuzel gaat krijgen. Sommige zijn echt pas net geland en hebben nog meer geld uitgegeven dan wij."

Een vrouw uit Frankrijk reageert op Instagram onder een post van Defqon.1 "Is dit een grap? Ik kom uit Frankrijk. Ik heb vluchten en een hotel geboekt om dit festival voor het eerst mee te maken. Waarom niet gewoon het festival laten doorgaan, maar (of en?) vervroegen?"

Q-Dance zegt het besluit te hebben genomen in overeenstemming met de gemeente Dronten en hulpdiensten. "De veiligheid van alle bezoekers en medewerkers staat bij dit besluit voorop" zegt Burgemeester Gebben van Dronten.

Dj-duo D-Block & S-te-Fan uit op Instagram begrip voor het besluit: "Met de hitte is dit waarschijnlijk de enige verantwoorde beslissing, al breekt het ons hart."

Zondag wel welkom

Q-Dance blijft de weersomstandigheden in de gaten houden en past de programmering mogelijk nog aan. Een van de grootste shows van het festival is uit voorzorg al verplaatst van 16.00 uur naar 19.00 uur.

Na het weekend laat Q-Dance meer weten over hoe ze gedupeerde bezoekers gaan compenseren. Vooralsnog zijn dagjesmensen zondag nog wel welkom op Defqon.1.

Politiek wil vertrouwen van Moerdijkers terugwinnen, toekomst dorp nog onzeker

2 hours 45 minutes ago

De publieke tribune van de Tweede Kamer zat vandaag vol met bewoners van het dorp Moerdijk. Op de agenda stond een debat over de toekomst van hun dorp. Dat moet mogelijk wijken voor de aanleg van energieprojecten en uitbreiding van het haven- en industrieterrein.

Dat maakte de gemeente bekend toen het vorige kabinet er nog zat. Het huidige kabinet zei twee weken geleden dat er misschien toch minder grond nodig is voor alle projecten en dat het mogelijkheden ziet om het dorp te redden.

Ondertussen zitten de Moerdijkers al jaren in onzekerheid. Sommigen hebben hun huis verkocht en zijn verhuisd, terwijl dat misschien niet nodig was geweest.

Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei, die het dossier nu onder zich heeft, richtte zich tot de Moerdijkers op de tribune. "Dit dossier is verre van goed gegaan de afgelopen jaren", zei hij. "Het moet anders en beter. We moeten het vertrouwen herstellen en dat is niet makkelijk."

Economisch van belang

Dat geldt ook voor de gemeente en de provincie Noord-Brabant. Die hebben naast bewonersbelangen ook een financieel belang in de haven en het industriegebied rondom Moerdijk. Voor het Rijk en de rest van het land is het gebied belangrijk voor windenergie en de ontwikkeling van waterstof.

Veel Kamerleden willen dat het dorp behouden blijft, maar niet alle fracties zeggen daarbij "koste wat het kost", omdat de energieprojecten van groot belang zijn voor de economie.

SP-leider Jimmy Dijk bedankte de Moerdijkers voor hun verhalen over hoe zij het beleven. "Als een speeltje waar je niet meer mee wilt spelen, zo slingert het kabinet het dorp rond."

De SGP is bang dat het dorp Moerdijk verdwijnt door verkeerde inschattingen. "In Groningen zijn in het verleden drie dorpen verdwenen om ruimte te maken voor de industrie", zei Kamerlid Flach. "Maar die kwam niet en de dorpjes zijn er niet meer, alleen de begraafplaatsen."

Maar het is ook niet de bedoeling dat over vijf jaar blijkt dat er voor industrie en energie toch meer ruimte nodig is, vindt de VVD. Kamerlid Müller: "Het dorp moet niet alleen op papier blijven bestaan, het moet ook gezond en prettig wonen zijn."

Maandag afspraken maken

De staatssecretaris begrijpt de wensen. "Het liefst zou je zo snel mogelijk zeggen: dit wordt het. Maar dat zou ook weer onzorgvuldig zijn." Maandag gaat hij met de gemeente en de provincie afspraken maken.

Die gaan over hoe de komende tijd wordt vastgesteld wat er echt in het gebied van Moerdijk moet worden aangelegd, welke invloed dat heeft op de bewoners en of dat met of zonder behoud van het dorp kan. De Bat: "Het moet een gezamenlijk proces zijn."

Gaat alcohol het roken achterna? Gezondheidsraad wil dat overheid ingrijpt

4 hours 12 minutes ago

De overheid moet ingrijpen om alcoholgebruik voor alle Nederlanders te ontmoedigen en minder normaal te maken. Dat adviseert de Gezondheidsraad. Dat kan bijvoorbeeld door alcohol uit de supermarkt te halen of hogere accijnzen in te stellen.

"Alcoholgebruik zou minder normaal moeten worden in onze samenleving" zegt Karien Stronks van de Gezondheidsraad. "Er is geen veilige ondergrens, ieder glas dat je drinkt is schadelijk. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen."

De Gezondheidsraad ziet sterk bewijs dat het risico op zeven soorten kanker toeneemt bij iedere inname van alcohol. Ook stijgt het risico op orgaanschade.

Daarnaast neemt ook het risico op verkeersongevallen en incidenten met agressie en geweld toe door alcoholgebruik. "Een kwart van de doden in het verkeer (75 tot 140 doden) komt door alcohol. Jaarlijks belanden ook 65.000 mensen op de spoedeisende hulp waarbij alcohol in het spel is", legt Stronks uit.

De overheid moet ervoor zorgen dat de norm verandert, adviseert de Gezondheidsraad. "Net zoals bij roken is gebeurd. Borrels op het werk kunnen ook niet alcoholisch. We associëren alcohol nu vaak met gezelligheid, maar vergelijk het met roken, dat is inmiddels ook niet meer de norm."

Neutrale verpakkingen

De raad beschrijft drie strategieën die volgens de Wereldgezondheidsraad effectief zijn om alcoholgebruik te verminderen: het verhogen van de prijs van alcoholhoudende dranken, de beschikbaarheid ervan beperken en marketing en reclame ervoor beperken.

Concreet gaat het dan bijvoorbeeld over het verhogen van accijnzen, het beperken van de verkoop van alcoholische dranken tot slijterijen en het verplichten van neutrale, onaantrekkelijke verpakkingen met gezondheidswaarschuwingen.

Andere adviezen uit het rapport luiden: verbied alcohol in het verkeer, dus 0.0 procent, draag uit dat alcoholgebruik niet normaal is en help mensen om te minderen of stoppen met alcohol. Minister Hermans van Volksgezondheid gaat de aanbevelingen bestuderen en komt later met een reactie.

Minder drinkers

Het aantal volwassen Nederlanders dat drinkt, neemt al af. In 2014 zei 81 procent van de volwassenen weleens te drinken. Vorig jaar was dat gedaald tot 76 procent. In 2025 zei 7 procent van de volwassenen een zware drinker te zijn. Dat houdt in: minstens eens per week minimaal vier glazen bij vrouwen of zes bij mannen.

"De schade van alcoholgebruik is 2 tot 6 miljard euro per jaar", zegt Stronks. Het RIVM becijferde in 2013 in een kosten-batenanalyse dat alcohol ons jaarlijks netto 2,3 tot 4,2 miljard euro kost. Daarin zitten bijvoorbeeld inkomsten uit accijnzen en kosten zoals behandelingen bij letsel en de inzet van politie bij festiviteiten. Dit najaar komt het RIVM met een nieuwe analyse.

Weer Europese actie tegen Russische schaduwvloot: Frankrijk onderschept tanker

4 hours 22 minutes ago

Frankrijk heeft opnieuw een schip van de Russische schaduwvloot onderschept. De olietanker Deliver voer op de Middellandse Zee in de buurt van Sicilië, toen militairen van de Franse marine de controle overnamen. Dat gebeurde dinsdag, maar is nu pas bekendgemaakt.

De Franse president Macron heeft op X beelden van de actie gepost. Daarop is te zien dat zwaarbewapende militairen vanuit een helikopter op het dek van het schip landen. De Deliver is bijna 25 jaar oud, zo'n 275 lang en vaart onder de vlag van Kameroen.

De Russische schaduwvloot bestaat uit tankers die door Rusland worden gebruikt om de sancties tegen dat land te omzeilen. De sancties zijn ingesteld vanwege de Russische oorlog tegen Oekraïne. De vloot bestaat uit vaak verouderde schepen die varen onder de vlag van andere landen om olie en gas te vervoeren.

Volgens westerse landen is de schaduwvloot illegaal, omdat de sancties ermee worden ontdoken. Rusland op zijn beurt noemt de acties tegen de schepen in strijd met het zeerecht.

Vastberaden

Ruim een week geleden onderschepte het Verenigd Koninkrijk in Het Kanaal een tanker met Russische olie. Frankrijk bood daarbij ondersteuning. Dat was voor de Britten de eerste keer dat ze optraden tegen een schip van de schaduwvloot. Frankrijk heeft dat al zeker vijf keer gedaan.

President Macron verwees naar de Britse actie van vorige week. Hij zei dat Europa "vastberaden" is om te voorkomen dat de sancties tegen Rusland worden omzeild. "We zullen al het mogelijke doen om de kosten van de oorlog voor Rusland te verhogen en duurzame vrede in Oekraïne mogelijk te maken."

Nederland kwam tot nu toe niet in actie tegen schepen van de Russische schaduwvloot.

Nieuwsuur maakte afgelopen week deze video over het aanpakken van de Russische schaduwvloot:

Olieprijs weer op oude niveau, wanneer gaan we dat zien aan de pomp?

4 hours 25 minutes ago

De prijs voor een vat olie zit weer op het niveau van voordat de VS en Israël begonnen met het bombarderen van Iran.

Een vat Brent-olie, de belangrijkste standaard als het om olie gaat, wordt nu op de wereldmarkt verhandeld voor zo'n 73 euro. Dat is om en nabij het niveau van voor 28 februari dit jaar, de dag waarop de aanval op Iran begon.

Ook de prijs aan de pomp zal daardoor verder dalen, verwachten experts. Wel benadrukken ze dat niet goed te voorspellen is hoe snel en in welke mate dat zal gebeuren.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt de komende tijd extra in de gaten of de prijs aan de pomp niet te langzaam daalt.

Niet normaal

Op dit moment adviseert United Consumers Nederlandse pomphouders om een liter benzine (Euro 95) voor 2,45 euro te verkopen. Dat is 20 cent lager dan begin mei, toen een akkoord tussen de VS en Iran ver weg leek. Het ligt nog wel 16 cent boven de adviesprijs van voor de oorlog.

De prijzen aan de pomp volgen normaal gesproken de prijs van ruwe olie. "Mits alle andere omstandigheden ook normaal zijn. En dat is nu zeker niet het geval," zegt Paul van Selms van United Consumers.

Hij doelt op de onzekere situatie in het Midden-Oosten. "Het risico van verstoring van de toevoer blijft bestaan. We hebben alternatieven gevonden voor olie uit het Midden-Oosten. Die alternatieven zijn duurder en zullen dat blijven."

Bovendien, zegt van Selms, duurt het nog lang voordat de olie die door de blokkades niet bij ons kwam, alsnog bij ons zal komen.

Ook Jilles van den Beukel, energiedeskundige van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, wijst op omstandigheden buiten de olieprijs om die mede de benzineprijs bepalen.

"Bijvoorbeeld de capaciteit van raffinaderijen. Het is een markt van vraag en aanbod en die verschilt voor benzine, diesel en kerosine," zegt Van den Beukel. "Voor kerosine was de raffinagecapaciteit laag, mede daarom was de prijs van vliegtuigbrandstof de afgelopen tijd zo hoog."

Volgens Van den Beukel is het "echt onzeker dat de benzineprijs net als die van de olie daalt tot die van voor de oorlog".

Van Selms is het met hem eens. "Een adviesprijs voor benzine onder de 2,00 euro verwacht ik niet snel, maar er zijn misschien wel prijsvechters die eronder duiken. Lage prijzen van 1,60 gaan we echt niet meer meemaken."

Precair evenwicht

Ook Lucia van Geuns, energiedeskundige van het The Hague Centre for Strategic Studies, denkt dat de onzekerheid voorlopig aanhoudt. Zij verwacht dat er tijdelijk een overaanbod van olie zal ontstaan als de tankers uit de Straat van Hormuz gaan varen. "Hoe meer er vaart, hoe lager de prijs", legt Van Geuns uit. Daarnaast zijn er andere stromen uit andere landen op gang gekomen, waardoor de olieprijs verder kan zakken.

Toch is het de vraag wat er over een paar weken gebeurt. "Als de lege tankers weer teruggaan, is de vraag wat dan de situatie zal zijn", zegt Van Geuns. "Zijn de beschadigde installaties gerepareerd? Ook zal meewegen of Iran een vrijbrief voor export krijgt."

Ze verwacht dat China meer gaat inkopen en dat de VS minder zal exporteren. Dat kan de prijs weer doen stijgen. Na een prijsdaling ontstaat er mogelijk een nieuwe evenwicht, zegt Van Geuns. "Maar dat is een precair evenwicht. Er hoeft maar iets te gebeuren of het raakt verstoord, want alle reserves zijn uit het systeem."

Sneller stijgen dan dalen

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt in de gaten hoe hard de prijzen voor benzine en diesel stijgen of dalen. De toezichthouder beoordeelt of de pompprijzen zijn zoals je mag verwachten op basis van de wereldwijde olieprijs.

Uit de laatste update van 15 juni blijkt dat de prijs aan de pomp de stijgingen en dalingen van de prijs van olie op de wereldmarkt volgt met één of twee dagen vertraging. Nu de prijs voor een vat olie op de wereldmarkt opeens hard daalt, houdt de ACM extra in de gaten of de pompprijzen snel genoeg meedalen.

Twee jaar geleden deed de ACM een vergelijkbaar onderzoek. Toen bleek dat pomphouders hun prijzen sneller lieten stijgen dan dalen. Wel bleef dat verschil acceptabel, zei de ACM toen. Volgens de toezichthouder waren er toen geen aanwijzingen voor prijsafspraken of marktmachtmisbruik.

OM gaat in hoger beroep na vrijspraak in Berkelse vergismoord

4 hours 43 minutes ago

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in hoger beroep in de zaak die bekendstaat als de Berkelse vergismoord. De verdachte werd eerder deze maand door de rechtbank in Rotterdam wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken.

Het gaat om een zaak uit 2014, schrijft de regionale omroep Rijnmond. Ggz-directeur Rob Zweekhorst (44) liet op nieuwjaarsdag zijn honden uit in het Zuid-Hollandse Berkel en Rodenrijs toen hij in zijn hoofd werd geschoten. Hij overleed ter plekke.

Al snel bleek uit onderzoek dat hij niet het eigenlijke doelwit van de moord was. Mogelijk had de dader hem verward met drugsbaas Dennis van den B., die in de buurt woonde.

Onbetrouwbaar en onbruikbaar bewijs

Het Openbaar Ministerie denkt dat de 59-jarige René F. uit Schiedam opdracht heeft gegeven voor de moord. F. heeft betrokkenheid bij de moord sinds zijn aanhouding in 2018 altijd ontkend.

De advocaat van F. is van mening dat zijn cliënt onschuldig is. "Het dossier bestaat louter uit verklaringen, allemaal van horen zeggen en uit de media. De verklaringen zijn onbetrouwbaar en onbruikbaar voor het bewijs. Mijn cliënt moet worden vrijgesproken", zei hij daar eerder over.

Het OM ziet de verklaringen wél als bewijs voor de moord op het slachtoffer en eiste 24 jaar gevangenisstraf voor het medeplegen van de moord. Ook het voorbereiden van de moord op het eigenlijke doelwit woog zwaar mee in de strafeis.

Bussen op elkaar gebotst bij Schiphol, chauffeur en twee passagiers gewond

5 hours 21 minutes ago

Op een parkeerplaats bij Schiphol zijn vanmorgen twee lijnbussen op elkaar gebotst. Een chauffeur van een van de bussen is naar het ziekenhuis gebracht, twee passagiers raakten lichtgewond. De bussen zijn enorm beschadigd.

Regionale omroep NH schrijft dat het ongeluk rond 10.15 uur plaatsvond aan de Koetsierstraat, nabij een parkeerterrein van Schiphol. Vanwege de ernst van de melding werden meerdere ambulances, een traumateam en de brandweer met spoed opgeroepen.

Een van de bussen was volgens een woordvoerder van de marechaussee leeg. In de andere bus zaten acht passagiers, van wie er twee lichte verwondingen opliepen. Zij hoefde niet naar het ziekenhuis maar konden ter plaatse worden behandeld.

Materieel van Groningse gasvelden gebruikt voor herstel energiesector Oekraïne

5 hours 28 minutes ago

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat materiaal van voormalige gaslocaties leveren aan het Oekraïense staatsolie- en gasbedrijf Naftogaz. Dat heeft minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking bekendgemaakt op een wederopbouwconferentie in Polen.

Het gaat onder meer om gascompressoren en pompen van locaties als het Groningse gasveld. Eind vorig jaar diende Naftogaz een verzoek in bij Nederland voor materialen, waarop het ministerie van Buitenlandse Zaken in gesprek ging met NAM.

Ook wil Nederland de levering van gasturbines, generatoren en transformatoren aan Oekraïne versnellen. Het is onduidelijk op welke termijn dat gaat gebeuren en welke bedrijven dat gaan doen. Het doel van de steun is om de Oekraïense ingestorte energiesector te herstellen in aanloop naar komende winter. Rusland voert al jaren grote doelgerichte aanvallen uit op de energie-infrastructuur in het land.

Zelensky niet aanwezig

Verder gaat Nederland 1 miljoen euro vrijmaken voor het historische Petsjersk Lavra-klooster in Kyiv dat vorige week door Rusland is aangevallen. Dat doet Nederland op het verzoek van Oekraïne. President Zelensky is zelf niet op de conferentie in Polen, vanwege spanningen tussen Kyiv en Warschau over de naam van een militaire eenheid. Zelensky stuurde de Oekraïense premier Svyrydenko.

Sjoerdsma en de Oekraïense energieminister Shmymal zijn het op de conferentie in Polen eens geworden over een intentieverklaring voor meerdere jaren, onderdeel van die samenwerking is het leveren van materiaal. Ook gaat Nederland en Oekraïne sterker samenwerken op het gebied van energie, bijvoorbeeld door technologische kennis uit te wisselen. Sjoerdsma zal dit najaar naar Oekraïne afreizen samen met Nederlandse bedrijven.

'Laffe agressieaanvallen'

Nederland helpt Oekraïne al langer op het gebied van energie en trok dit jaar 26 miljoen uit voor de energievoorziening . In 2026 wil Nederland nog eens versneld 200 miljoen beschikbaar stellen voor het herstel van de energiesector in Oekraïne, maar die begrotingsbehandelingen lopen nog. Sinds de Russische invasie in 2022 heeft Nederland Oekraïne voor 554 miljoen euro heeft gesteund op het gebied van energie.

"Onze steun werkt en moeten we volhouden, om de druk op Rusland te verhogen en een einde te maken aan deze laffe agressieaanvallen", zegt Sjoerdsma. "Daarbij kijk ik ook naar andere landen: we hebben iedereen aan boord nodig."

Lening van 90 miljard

De jaarlijkse Ukraine Recovery Conference (URC) heeft als doel internationale steun voor wederopbouw, herstel en hervorming van Oekraïne te mobiliseren. Regeringsleiders en ministers van verschillende landen spreken tijdens de tweedaagse bijeenkomst over de voortgang van lopende initiatieven op het gebied van wederopbouw, herstel en hervormingen van Oekraïne. De conferentie is vandaag en morgen.

Oekraïne sluit naar verwachting tijdens deze tweedaagse conferentie meer dan 160 akkoorden met landen en bedrijven, samen goed voor meer dan 10 miljard euro. Verder heeft de EU vandaag het eerste deel van de lening van 90 miljard aan Oekraïne overgemaakt. Het gaat om een bedrag van 3,2 miljard.

Correspondent Christiaan Paauwe ging langs bij het klooster in Kyiv, dat flink is beschadigd:

Tegenstrijdige berichten over onderhandelingen tussen Israël en Libanon

5 hours 45 minutes ago

De onderhandelingen tussen Libanon en Israël, die sinds dinsdag in Washington D.C. plaatsvinden, verlopen stroef. Dat blijkt uit wat er uitlekt: Amerikaanse bronnen meldden dat Israël bereid zou zijn zich terug te trekken uit bepaalde delen van Zuid-Libanon, iets dat Israëlische en Libanese autoriteiten niet veel later ontkenden.

De aanwezigheid van Israël in dat gebied is het grote pijnpunt in de onderhandelingen over een staakt-het-vuren. Israël blijft vasthouden niet weg te willen zolang Hezbollah daar een bedreiging voor Israël vormt.

Hoofdpijndossier

Eerder werd al bekend dat er over proefzones wordt gesproken, waar het Israëlische leger zou vertrekken. Het Libanese leger zou er dan de controle krijgen, met steun van de Verenigde Staten.

Amerika zou onder andere het Libanese leger gaan trainen en een screening uitvoeren om te voorkomen dat Libanese militairen banden hebben met Hezbollah.

Hezbollah is tegen de onderhandelingen en zegt pas te willen meewerken met het Libanese leger als het Israëlische leger volledig is teruggetrokken uit Zuid-Libanon.

Iran

De VS heeft belang bij een staakt-het-vuren tussen Hezbollah en Israël in Libanon. Voor Iran is de Israëlische bezetting van Libanon een dealbreaker in de onderhandelingen over een langdurig bestand met de VS. Voor Iran moet Israël stoppen met Libanon aanvallen.

De gesprekken tussen Israël en Libanon zouden ook vandaag nog doorgaan.

Opnieuw verkeert een grote papierfabriek in Eerbeek in zwaar weer

6 hours 23 minutes ago

Papierfabriek Folding Boxboard Eerbeek heeft uitstel van betaling aangevraagd. Daarmee komt voor de derde keer in een paar jaar tijd een belangrijke speler in het Gelderse papierdorp Eerbeek in de problemen.

In mei werd papierfabriek Coldenhove in Eerbeek al failliet verklaard. En drie jaar geleden sloot na meer dan drie eeuwen een andere Eerbeekse papierfabriek: De Hoop, in handen van het Finse Stora Enso. Nu is dus ook de toekomst van Folding Boxboard onzeker, meldt Omroep Gelderland.

Het dorp Eerbeek staat bekend als papierdorp omdat er van oudsher veel papierfabrieken zijn gevestigd. Die ontwikkeling hangt samen met de ligging van het dorp: het schone stromende water afkomstig van de Veluwe bood vroeger de omstandigheden die nodig waren voor het maken van papier. Eerbeek groeide daardoor uit tot een belangrijk centrum van de papierindustrie.

Tot maandag doorwerken

Folding Boxboard valt onder vouwkartonproducent FOLBB. Het Duitse zusterbedrijf Baiersbronn Frischfaserkarton heeft al faillissement aangevraagd bij een rechtbank in Zuidwest-Duitsland. Bij de Eerbeekse fabriek waar ongeveer 220 mensen werken is op dit moment alleen sprake van uitstel van betaling.

Oud-medewerkers bevestigen aan Omroep Gelderland dat er in ieder geval nog tot en met maandag wordt gewerkt. Wat daarna gebeurt, is volgens hen onduidelijk. Werknemers werden gistermiddag geïnformeerd over de situatie.

De directie van de fabriek wil tegenover Omroep Gelderland niet inhoudelijk reageren op vragen over de financiële problemen. De directeur verwijst voor verdere informatie door naar de curator, dat is een advocaat die over het faillissement gaat.

Verslechterde concurrentiepositie

Volgens vakbond CNV kampen meerdere papier- en kartonfabrieken al langer met hoge energiekosten en een verslechterde concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. Ook internationale handelsmaatregelen, zoals Amerikaanse importheffingen, hebben de sector geraakt.

In mei stelde Albert Jan Swart, sector-econoom bij ABN Amro nog dat de papiermarkt een moeilijke markt is. "Maar het product is nog altijd heel relevant. Behalve voor drukwerk wordt het ook gebruikt voor verpakkingen, het is goed te recyclen. Het zou mooi zijn als dat soort bedrijvigheid blijft behouden," aldus Swart.

Herstructurering of doorstart

Curatoren onderzoeken voor de twee fabrieken van FOLBB naar mogelijkheden voor een herstructurering of een doorstart. Bij dat laatste gaat een bedrijf door met enkel de winstgevende delen van het bedrijf.

Ondertussen wordt voor de in mei failliet verklaarde papierfabriek Coldenhove ook naar een doorstart gezocht. Curator Bavo König laat aan Omroep Gelderland weten dat er hiervoor momenteel twee serieuze kandidaten in beeld zijn.

Volgens de curator gaat het in beide gevallen om partijen die op de locatie in Eerbeek papier willen blijven produceren. Of een eventuele doorstart ook betekent dat voormalig personeel kan terugkeren, is nog onduidelijk.

Juichvertraging? Zo voorkom je dat je buren de WK-doelpunten eerder zien

6 hours 41 minutes ago

De buren die keihard beginnen te juichen nog voordat op jouw tv überhaupt de aanval is ingezet. Of andersom: de buren die pas beginnen te roepen als bij jou de bal alweer bijna op de stip ligt.

Nu mensen vaker via internetstreams kijken, wordt die "juichvertraging" bij sportwedstrijden steeds merkbaarder. Aanbieders doen hun best om de verschillen te verkleinen.

De tijdsverschillen ontstaan door de uiteenlopende manieren waarop een signaal bij een kijker kan terechtkomen. Simpel gezegd: wie op traditionele wijze tv kijkt, is wat de vertraging betreft het beste af.

Snelweg

Verschillen tussen traditionele tv van KPN en Ziggo zijn er wel, maar die zijn minimaal. "Voorheen was Ziggo sneller, maar nu loopt KPN een paar seconden voor", zegt Jarco Kriek, mediajournalist bij Totaal TV.

Die verschillen zijn nog relatief klein omdat de manier waarop het traditionele tv-signaal wordt verspreid, in grote lijnen hetzelfde is: het is een videosignaal dat in één keer naar alle klanten gaat. Als je verbinding een snelweg is, dan krijgt het "ouderwetse" tv-signaal er een speciale rijstrook die alleen dat verkeer mag gebruiken.

KPN en Ziggo doen daarbij hun best om er nog wat seconden vanaf te schaven. Naast de verbinding maakt ook de gebruikte apparatuur uit. "De nieuwste tv-ontvanger van KPN is weer een paar seconden sneller dan de vorige", zegt Kriek. "Het is een beetje een prestigeproject. Bij providers drinken ze champagne als je een paar seconden sneller bent dan de concurrent."

Chaotisch, onvoorspelbaar internet

De grootste vertraging ontstaat bij kijken via een internetstream, zoals de mobiele apps van de provider, NLZiet of de NOS-app. De speciale rijstrook die Ziggo en KPN voor hun eigen tv-signaal reserveren, is er niet voor reguliere internetstreams.

Als je video kijkt via een livestream of via een streamingapp, moeten alle duizenden internetpakketjes waaruit een videostream bestaat zelfstandig hun weg zien te vinden. Dat moet over het chaotische, onvoorspelbare internet, tussen allerlei ander verkeer.

Via welke route die pakketjes bij de ontvanger aankomen, is niet zeker. Welke pakketjes als eerst aankomen, en welke als laatst, is dus niet te voorspellen - als ze überhaupt al aankomen. Ze raken namelijk ook nog regelmatig zoek, waarna de pakketjes opnieuw moeten worden verzonden.

40 seconden buffertijd

Om die onzekerheid te corrigeren, bouwen streamingapps een soort reservetijd in: buffertijd. Als je een film of serie streamt, merk je dat alleen bij het starten van een stream. Pas tijdens een livestream wordt die reservetijd opeens relevant.

Die buffertijd kan flink oplopen. "Ik mat deze week bij NLZiet een vertraging van 40 seconden ten opzichte van livetelevisie", zegt Kriek. De KPN- en Ziggo-apps, die in tegenstelling tot de traditionele televisiekastjes ook over het reguliere internet gaan, deden het iets beter met 20 tot 25 seconden. Maar ook dat is nog steeds een merkbare vertraging.

Verkorten

NLZiet probeert die tijd wel te verkorten, net als veel andere streamers binnen en buiten Nederland. "We wilden het eigenlijk nog niet aan de grote klok hangen, want het zit nog in de testfase", benadrukt NLZiet-directeur Niels Baas. "Maar op nieuwere apparaten kun je in onze WK-omgeving kiezen voor een stream met minder vertraging."

Bij een test van de NOS-redactie dinsdagavond, tijdens de WK-wedstrijd tussen Portugal en Oezbekistan, liep de speciale stream zo'n 10 seconden achter op het Ziggo-signaal. Dat is een stuk minder dan de eerder gemeten 40 seconden.

Die kleinere buffertijd betekent wel sneller een haperend beeld bij een matige verbinding, waarschuwt NLZiet.

De NPO is ook bezig met een kortere buffertijd, maar kwam niet meer op tijd voor dit WK. Eind dit jaar zou dat moeten werken, op tijd voor een volgend EK, laat een woordvoerder weten.

Uit de ether

Wie 10 seconden vertraging te veel vindt maar geen geld wil uitgeven aan een traditioneel tv-abonnement, kan het signaal gratis uit de lucht plukken. Internationale tv-zenders zenden het WK gratis uit op de satelliet. Binnen Nederland zijn ook de zenders van de NPO nog altijd gratis te ontvangen via de ether. Dat signaal loopt maar een paar seconden achter.

Wie echt op geen enkele manier met juichvertraging te maken wil krijgen, moet zich wenden tot analoge technologie. Omzetten naar digitale signalen kost namelijk tijd. En hoewel televisiesignalen inmiddels overal digitaal zijn, is er nog wel die aloude analoge rots in de branding: de FM-radio. Daarmee juich je gegarandeerd eerder dan je tv-kijkende buren.

Vijf mensen in isolatie na contact Franse arts met ebola

7 hours 59 minutes ago

Vijf mensen die in hetzelfde vliegtuig zaten als de Franse arts bij wie gisteren ebola is vastgesteld, zitten uit voorzorg in isolatie. Dat meldt de Franse minister van Gezondheid. De arts met ebola kwam net terug van een missie in de Democratische Republiek Congo (DRC), waar een grote uitbraak van de besmettelijke ziekte is.

De personen moeten 21 dagen in isolatie blijven. Hun nationaliteit is niet bekendgemaakt. Ze zaten in de buurt van de arts op een Air France-vliegtuig uit de Congolese hoofdstad Kinshasa dat dinsdag landde op het vliegveld Paris-Charles de Gaulle.

De Franse arts werkte in het oosten van Congo voor hulporganisatie Alima, dat noodhulp biedt bij grootschalige gezondheidscrises. De ngo laat weten te onderzoeken hoe de arts besmet is geraakt, omdat hulpverleners volgens het protocol na contact met besmette personen doorgaans drie weken in quarantaine moeten.

Tijdens de vlucht begon de Franse arts hoofdpijn te krijgen die erger werd, waarop hij de autoriteiten inschakelde. Hij is opgenomen in het ziekenhuis en zijn toestand is stabiel.

De Nederlandse arts Noor Rijnberg vertrok eerder als medisch teamleider naar Goma in Congo:

De directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Ghebreyesus, zei gisteren in een persconferentie dat er geen reden is voor paniek. In de afgelopen vijftig jaar zijn er minder dan dertig ebola-besmettingen buiten het Afrikaanse continent vastgesteld. Het risico voor andere Europese landen wordt als laag ingeschat.

Achter de feiten aanlopen

Het aantal vastgestelde ebola-gevallen in DRC is inmiddels gestegen naar 1118 en het virus heeft aan zeker 267 mensen het leven gekost. De werkelijke cijfers liggen waarschijnlijk nog hoger. Meer dan de helft van de mensen die de ziekte krijgen, gaat eraan dood. Volgens de WHO waren er niet eerder zoveel besmettingen in de eerste maand van een ebola-uitbraak.

De uitbraak werd relatief laat ontdekt, waardoor autoriteiten achter de feiten aanlopen en het einde van de uitbraak voorlopig nog niet in zicht is. De ebola-uitbrak begon ruim een maand geleden in een afgelegen gebied in het oosten van het land. Het gaat om ebola-variant met naam Bundibugyo, naar het stadje in Uganda waar het virus bijna twintig jaar geleden voor het eerst werd ontdekt.

Ghebreyesus benadrukte gisteren dat hulpverleners ter plaatse onder risicovolle omstandigheden werken, waarbij zij soms worden bedreigd. Er is veel wantrouwen onder Congolezen over het virus en afgelopen maand zijn ook ziekenhuizen bestormd waar ebolapatiënten verbleven. Infectiologen in het crisisgebied zijn hard bezig met een vaccin voor de zeldzame variant, maar het kan nog maanden duren voordat dat klaar is.

Wat is ebola?

Ebola is een besmettelijk virus dat het immuunsysteem aantast. Volgens de WHO kunnen drie virussen grote ebola-uitbraken veroorzaken: het Ebola-virus, het Sudan-virus en het Bundibugyo-virus. Het gemiddelde sterftepercentage ligt rond de 50 procent. Snelle, intensieve zorg kan de overlevingskansen vergroten.

Alleen voor het Ebola-virus bestaan goedgekeurde vaccins en behandelingen; voor de dodelijke Bundibugyo-variant nog niet.

Mensen raken besmet door contact met lichaamsvloeistoffen en bloed van een besmet persoon. Het virus blijft, ook nadat iemand is overleden, nog dagenlang actief in het lichaam. Lichaamsvloeistoffen zijn dan nog steeds extreem besmettelijk. Daarom worden de lichamen van overleden ebola-patiënten niet vrijgegeven.