Aggregator

Boek: MIVD keek mee met telefoon van Trumps schoonzoon Kushner

1 hour 51 minutes ago

De Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) zou vanaf 2018 hebben meegekeken met de telefoon van Jared Kushner, schoonzoon van de Amerikaanse president Trump en diens onderhandelaar bij de oorlogen in Oekraïne, Gaza en Iran. Dat zou zijn gebeurd met behulp van een Russische hacker die eerder voor de Russische militaire inlichtingendienst GRU had gewerkt.

Het nieuws komt naar buiten in een nieuw boek van Amerikaanse onderzoeksjournalist Matthew Cole, waarvan tijdschrift Vanity Fair een fragment heeft gepubliceerd. Hoelang de MIVD uiteindelijk heeft meegekeken in de telefoon van Kushner, is niet bekend.

Door de hack op Kushners Iphone zouden Nederlandse militaire spionnen hebben ontdekt hoe hij via een aan Azerbeidzjan gelieerde bankrekening honderden miljoenen dollars naar Dubai overmaakte. De rekening zou eigendom zijn van een liefdadigheidsorganisatie in de Emiraten en volgens Cole gebruikt worden om geld door te sluizen.

Cole schrijft dat op deze bankrekening 750 miljoen dollar stond, afkomstig van de koninklijke families van Saudi-Arabië en de VAE. Het geld zou zijn bedoeld om politieke en diplomatieke doelen in het Midden-Oosten te bevorderen. Volgens Cola zou de rekening mede onder beheer hebben gestaan van Kushner en de Emiratische president Mohammed bin Zayed Al Nahyan (MBZ).

'Omweg'

"Jared was op zoek naar een omweg om zijn diplomatieke doelen te bereiken", hoorde Cole van een bron die op de hoogte was van de deal tussen de VAE en Kushner. "Jared beloofde MBZ dat hij hun belangen bij Trump zou behartigen als zij zouden deelnemen aan een fonds. Jared wilde normalisering van de betrekkingen met Israël, zodat handel en investeringen konden floreren."

Volgens Cole wilden de twee families destijds een doorbraak forceren in het Israëlisch-Palestijnse conflict. Daardoor zouden hun betrekkingen met Israël kunnen verbeteren zonder gezichtsverlies te lijden. Kushner zou hebben toegezegd de plannen van de Saudi's bij zijn schoonvader aan te kaarten.

'Krankzinnig'

Of hij als medewerker van het Witte Huis de rekening heeft aangegeven bij de Amerikaanse autoriteiten, is niet bekend. Als hij dit niet heeft gedaan, dan heeft Kushner mogelijk de Amerikaanse wetgeving rond omkoping overtreden. Kushner heeft op X alle aantijgingen ontkend. Hij noemt die "volkomen krankzinnig". "Er werden geen bankafschriften, overschrijvingsgegevens, rekeningnummers, transactiedata of andere details verstrekt om deze buitengewone aantijgingen te bewijzen."

Tijdens Trumps eerste ambtstermijn speelde Kushner een belangrijke rol in het Amerikaanse buitenlandbeleid in het Midden-Oosten. Hij maakte deel uit van het diplomatieke team dat uiteindelijk leidde tot de Abraham-akkoorden van 2020. Daarmee normaliseerden onder meer de Verenigde Arabische Emiraten en Israël hun betrekkingen. Ook nu speelt hij een belangrijke rol als onderhandelaar voor Trump.

Acteur Tom Skerritt (93) overleden, bekend van Top Gun en Alien

2 hours 10 minutes ago

De Amerikaanse acteur Tom Skerritt is op 93-jarige leeftijd overleden. Ooit omschreven als "een karakteracteur in het lichaam van een hoofdrolspeler" werd hij met zijn stoere charme bekend van films als Top Gun, Alien en Steel Magnolias.

Skerritt werd in 1933 geboren in Detroit. Zijn eerste filmrol in 1962 was de oorlogsfilm War Hunt, waarin ook Robert Redford, Sydney Pollack en Francis Ford Coppola hun Hollywooddebuut maakten. Na kleinere film- en tv-rolletjes begon hij vanaf de jaren 70 naam te maken, te beginnen in Robert Altmans oorlogssatire M*A*S*H*, waarin hij een bijrol had.

In 1979 speelde hij de kapitein van het gedoemde ruimteschip Nostromo in Alien. Hij komt daarin aan zijn einde in een poging een buitenaards monster in een hinderlaag te laten lopen.

De dreigende piepjes van een bewegingssensor maken zijn sterfscène memorabel:

In 1986 kreeg Skerritt een andere rol waar veel mensen hem van zullen kennen, Tom Cruise' mentor Mike 'Viper' Metcalf in Top Gun, die de jonge, arrogante piloten moet omvormen tot ervaren oorlogsvliegers. "Heren, u behoort tot de beste 1 procent van alle vliegeniers. Het neusje van de zalm, het beste van het beste. Wij gaan jullie beter maken", vat hij in de film zijn taak samen.

De rol lag Skerritt in het bijzonder: hij had voordat hij naar Hollywood vertrok gediend bij de Amerikaanse luchtmacht.

Autoriteit uitstralen

Naast die bekendste films uit zijn oeuvre, speelde hij nog een egoïstische senator naast Jodie Foster in Contact, de echtgenoten van Shirley MacLaine en Sally Field in Turning Point en Steel Magnolia's en een sheriff in de Stephen King-verfilming The Dead Zone. Vaak werd Skerritt dan gecast in rollen van personages die van nature autoriteit moesten uitstralen.

In zijn rijkgeschakeerde carrière won hij één keer een belangrijke prijs, de Emmy. Dat was voor de tv-serie Picket Fences, waarin hij een kleinsteedse sheriff uit het rurale Wisconsin speelde. De NCRV zond de serie hier uit onder de naam Small Town USA. Skerritt ontving ook nog een tweede Emmy-nominatie voor de serie, die vier seizoenen liep.

In zijn overlijdensbericht schrijft zijn familie dat Skerritt graag "anderen hielp hun stem te vinden en te delen". "De wereld kende Tom door zijn buitengewone acteercarrière, maar wij kenden hem door zijn humor, nieuwsgierigheid, wijsheid, gulheid en de liefde die hij bracht."

Veelbelovende prik bij behandeling verkleint risico op terugkeer huidkanker

2 hours 39 minutes ago

Een nieuwe behandeling, bedacht door de Amerikaanse geneesmiddelenfabrikanten Moderna en Merck, verlaagt het risico op overlijden en de terugkeer van huidkanker met ruim 40 procent. Dat claimen de twee farmaceuten na een grootschalig onderzoek.

Een nieuwe soort prik in combinatie met immunotherapie verkleint de kans dat een patiënt doodgaat of de ziekte opnieuw krijgt met 42 procent. Onderzoekers ontdekten dat de combinatie als behandeling beter werkt dan immunotherapie alleen.

Het gaat niet om een vaccin om kanker te voorkomen, maar om een prik die patiënten bij hun behandeling krijgen.

1100 patiënten

De studie draait om melanoom, een agressieve vorm van huidkanker. De resultaten laten ook zien dat het risico dat de huidkanker zich verspreidt 38 procent lager ligt.

Aan het onderzoek deden ruim 1100 patiënten mee. De onderzoekers baseren zich op gegevens uit de eerste twee jaar na de behandeling van de deelnemers.

Presentatie in Madrid

Afgelopen zomer maakten Moderna en Merck al bekend dat de behandeling in de studie een succes was, maar gaven toen nog geen details.

De onderzoekers presenteren officieel alle resultaten vandaag op het congres van de European Society for Medical Oncology (ESMO) in Madrid.

Explosie en brand op legerbasis Canada ontstond door oefening met granaatwerpers

2 hours 41 minutes ago

Een oefening met granaatwerpers veroorzaakte vorige week zaterdag de explosie met brand tot gevolg op een Canadese legerbasis, waarbij vier militairen omkwamen. Dat zegt een hoge defensiefunctionaris.

Volgens Canadese media waren troepen aan het oefenen met de C-16-granaatwerper op de basis in Wainwright, in het westen van Canada.

"De brand ontstond op het schietterrein voor automatische granaatwerpers", zei brigadegeneraal Vanessa Hanrahan op een persconferentie. "Het gebeurde tijdens een reguliere militaire training die op dat moment op het terrein plaatsvond."

Niet bereikbaar

De brandweer kon niet bij het vuur op dat specifieke terrein komen om te blussen, omdat het gebied was aangemerkt als "permanent gevaarlijk". Daar kon niet-ontplofte munitie liggen, die alsnog kon exploderen als iemand erop stapte.

Toen de wind vervolgens aantrok, verspreidde de brand zich snel en sloeg die over naar een andere plek op de basis waar militairen aan het trainen waren. Daardoor kwamen tientallen militairen vast te zitten. Vier van hen kwamen om.

Eerder werd gemeld dat bij de oefening mogelijk een gasleiding of gasput was geraakt. Volgens de Canadese autoriteiten zijn daarvoor vooralsnog geen aanwijzingen.

13 in kritieke toestand

Er worden drie afzonderlijke onderzoeken naar de brand gedaan, zeggen de autoriteiten. Het incident geldt als een van de ergste ongelukken in het Canadese leger. Er liggen volgens de Canadese autoriteiten nog 27 mensen in het ziekenhuis.

Van hen liggen 13 in een kritieke toestand, meldt CBC. Na het incident waren de ziekenhuizen "volledig overbelast" zei een arts eerder tegen dezelfde Canadese omroep.

De militairen waren bezig met de voorbereiding op een uitzending naar Letland. Daar heeft Canada zijn grootste buitenlandse troepenmacht gestationeerd, als onderdeel van een NAVO-missie om de oostflank van het bondgenootschap te versterken tegen de Russische dreiging.

Wekdienst 23/10: Verdachte in zaak Hajar voorgeleid • Go Ahead Eagles speelt tegen Telstar

3 hours 8 minutes ago

Goedemorgen! De verdachte man van de moord op 29-jarige Hajar wordt vandaag voorgeleid en Go Ahead Eagles speelt in de eredivisie tegen Telstar.

Eerst het weer: vandaag is het bewolkt en nat met temperaturen tussen de 12 en 14 graden. Gedurende de dag neemt de wind flink in kracht toe en in de avond is het flink onstuimig.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Europese steden zijn afgelopen zomer vele tienduizenden mensen overleden als gevolg van de extreme hitte. Tot die schatting komen wetenschappers van Imperial College London en de London School of Hygiene & Tropical Medicine. Nieuw aan hun studie is dat ze ook wijzen op de rol van klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen: ze brengen een groot deel van de hittedoden direct daarmee in verband.

De wetenschappers onderzochten data over ruim 850 stedelijke gebieden in 30 Europese landen, waar bij elkaar zo'n 40 procent van de bevolking woont. Met behulp van modellen schatten ze dat er in die regio's afgelopen zomer zo'n 50.000 extra sterfgevallen waren.

Ter vergelijking: voor de hete zomers van 2022 en 2003 kwamen ze op respectievelijk 29.000 en 28.000 extra doden. Dit jaar gaat dus ruim over die recordjaren heen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In de Zuid-Koreaanse stad Busan is een haai voor de derde keer teruggekeerd in de haven. Het dier werd twee keer eerder al bevrijd maar zwom iedere keer weer terug. Milieuorganisaties zeggen dat de komst van de haai te maken heeft met klimaatverandering.

Fijne dag!

Tegen het grote geld: hoe Abdul El-Sayed de Democraten in de VS naar links trekt

3 hours 21 minutes ago

'Abdul is cool', prijkt op T-shirts. Abdul El-Sayed (41) dingt naar een zetel in de Senaat en trekt volle zalen. Bij de Amerikaanse Congresverkiezingen van 3 november zijn veel ogen gericht op zijn race in Michigan. In deze swing state moet blijken of de nieuwe, progressieve wind in de Democratische Partij ook nieuwe kiezers bereikt.

Rebecca stond uren van tevoren in de rij voor een rally in Flint; de vorige keer kwam ze door de drukte niet meer binnen. "Ik ben een democratisch socialist", zegt ze. "En ik hou van politici die geen geld aannemen van grote bedrijven."

Tegen die geldmachine in de Amerikaanse politiek trekt El-Sayed van leer. "Een systeem waarin grote bedrijven en miljardairs politici kunnen kopen, is een ziekte", roept de kandidaat in spijkerbroek onder luid gejuich. "Donald Trump is het ergste symptoom van die ziekte."

'Het grote geld uit de politiek, geld in je zak en universele gezondheidszorg' is zijn slogan. Als de voormalige gezondheidschef van Detroit op 3 november wint, is hij een van de meest linkse kandidaten die ooit een swing state wonnen, en de eerste islamitische senator van de VS.

Dat maakt hem een gewilde boksbal voor rechts. Republikeinen gebruiken steevast zijn volledige islamitische naam, Abdulrahman Mohamed El-Sayed, zoals Trump en andere Republikeinen deden bij Barack Hussein Obama. "Mijn naam en mijn geloof zijn niet de reden dat jullie de benzine en boodschappen niet meer kunnen betalen", houdt El-Sayed zijn publiek voor.

Opmars democratisch socialisten

Vorig jaar verraste Zohran Mamdani (35) al door de burgemeestersverkiezingen in New York te winnen. Ook Mamdani is moslim en lid van de Democratic Socialists of America (DSA), die het kapitalisme willen inperken en streven naar democratische zeggenschap over de economie.

De organisatie is bezig met een opmars. Ook in de Democratische voorverkiezingen, waarin werd bepaald wie namens de partij meedoet aan de Congresverkiezingen, deden uiterst linkse kandidaten het verrassend goed. Zo zijn beide Democratische kandidaten voor het Huis van Afgevaardigden in Detroit lid van de DSA.

In een zaaltje in de industriestad werft Ian Mark nieuwe leden. Hij denkt zwevende kiezers te bereiken die de invloed van miljardairs en Big Tech op de politiek zat zijn, terwijl ze zelf nauwelijks rondkomen.

Barman Victor Jimenez uit Detroit sloot zich afgelopen winter aan. "Ik heb eindelijk mijn politieke thuis gevonden", zegt hij, terwijl hij extra stoelen bijzet.

President Trump, die zondag ook een bezoek brengt aan Michigan, noemt de democratisch socialisten steevast "communisten" en "de grootste bedreiging voor het land sinds de wereldoorlogen, Pearl Harbor en 9/11". Volgens Trump zullen ze de Amerikaanse economie verwoesten.

Maar communisten willen, anders dan democratisch socialisten, hun doel via revolutie bereiken. Volgens Mark werkt Trumps framing niet: "Mensen laten zich niet meer beïnvloeden door labels."

Toch is er ook binnen de Democratische Partij weerstand. Gematigde Democraten vrezen dat de radicale partijgenoten gematigde kiezers afschrikken.

Democraat Dave Armstrong, die in Detroit meeloopt in een No Kings-protest, deelt die angst: "Ze zijn wat te extreem." Zo wil de DSA op termijn alle migranten een verblijfsstatus geven, particuliere huurwoningen uitbannen en de politie afschaffen.

"De Democraten moeten twee oorlogen voeren", zegt betoger Kyla Turner. "Tegen uiterst rechts en tegen uiterst links. En dat is een zware strijd."

Nu de beweging het tij mee heeft, parkeert de DSA zijn meest verregaande ideeën wel. Voorlopig streeft de DSA naar doelen die lijken op die van Europese sociaaldemocraten, zoals gratis kinderopvang, sterkere vakbonden en betaalbare huur.

El-Sayed zelf is geen democratisch socialist; hij noemt zichzelf kapitalist. Toch geldt hij als uiterst progressief, en onder de Senaatskandidaten als een van de felste critici van Israël en premier Netanyahu. Dat valt goed bij de grote Arabische gemeenschap in de voorsteden van Detroit, maar ligt binnen de Democratische Partij nog altijd gevoelig.

Ondanks alle tegenwind staat El-Sayed nipt voor op zijn Republikeinse tegenstander. Oud-president Obama voert campagne met hem. Ook DSA-boegbeeld Alexandria Ocasio-Cortez staat zij aan zij met El-Sayed. Lang gold zij als rebel binnen de Democratische Partij, nu wordt ze genoemd als mogelijke presidentskandidaat in 2028: een teken van hoe de partij verschuift.

In de voorverkiezingen staken pro-Israëlische en andere geldschieters zo'n 60 miljoen dollar in een campagne om hem uit de race te houden. El-Sayed kon veel minder uitgeven, maar won toch: een signaal dat het grote geld in de VS niet alles kan kopen.

Advocaat Christa Pike: 'Fout geprikt infuus veroorzaakte mogelijk kapotte aderen'

5 hours 45 minutes ago

Het team dat verantwoordelijk was voor de mislukte executie van Christa Pike slaagde er meerdere keren niet in om bij haar een infuus aan te leggen. Dat stelt een van haar advocaten, Randy Spivey, in een rechtbankdocument, waarover Amerikaanse media schrijven.

Ook schrijft Spivey dat het executieteam er voorafgaand aan de executiepoging al voor waarschuwde dat sommige aderen van Pike door het prikken mogelijk waren gescheurd.

Het executieteam gebruikte volgens de advocaat ongeveer tien naalden bij de pogingen om het infuus aan te leggen. Hij stelt dat er in beide armen is geprikt. Via het infuus werd later het middel pentobarbital toegediend, dat dodelijk had moeten zijn. Na twee injecties was Pike nog steeds in leven.

Christa Pike werd in 1996 ter dood veroordeeld voor moord. Op 30 september zou ze worden geëxecuteerd, maar dat mislukte.

Beschadigde armen

Na de mislukte executie werd Christa Pike opgenomen in het ziekenhuis, waar ze medische hulp kreeg. Ruim een week na het drama meldden haar advocaten dat ze weer een beetje kon lopen, maar dat ze wel nog wazig was.

Advocaat Spivey zei toen dat Pike haar armen niet kon bewegen. "Haar armen en handen zijn enorm opgezwollen en we weten niet of ze ooit nog enige functie in haar armen zal terugkrijgen." Advocaat Stephen Ferrel zei dat Pikes armen "ernstig beschadigd" waren en dat ze die nauwelijks kon gebruiken.

De advocaten hadden voorafgaand aan de executiepoging al benadrukt dat Pike een aandoening had die injecties zou bemoeilijken, schrijven verschillende media.

Niet genoeg in het bloed

Anesthesioloog Joel Zivot, die de advocaten van Christa Pike adviseert, suggereerde al dat er niet genoeg van het dodelijke middel in de bloedbaan van Pike terecht was gekomen om daadwerkelijk dodelijk te zijn. Tegen de BBC zei Zivot dat het middel zich waarschijnlijk verspreidde in het weefsel onder Pikes huid.

"Het grootste deel van de pentobarbital kwam, in plaats van in haar lichaam te circuleren, in haar armen terecht. Zo heeft ze het overleefd", zei Zivot op 8 oktober tegen de Britse omroep.

Twee weken geleden werd Pike ontslagen uit het ziekenhuis en werd ze teruggebracht naar de gevangenis. Het is niet duidelijk wat er nu zal gebeuren. De advocaten van Pike vinden dat ze genoeg heeft geleden en willen dat de gouverneur van Tennessee haar doodstraf moet omzetten in levenslang, zonder kans op vrijlating.

Moord

Christa Pike werd ter dood veroordeeld na de moord op haar klasgenoot Colleen Slemmer in 1995. Ze was 18 jaar toen ze Slemmer met haar minderjarige vriend martelde en vermoorde. Volgens de non-profitorganisatie Death Penalty Information Center is Pike de eerste persoon die haar doodstraf met een injectie overleefde.

Minstens 16 doden bij aardbeving in Tibet

7 hours 19 minutes ago

Bij een aardbeving ten noordoosten van Nagqu in Tibet zijn zeker zestien mensen omgekomen. Dat meldt het Chinese staatsnieuwsmedium Xinhua. Ook raakten er minstens 65 mensen gewond.

De aardbeving vond plaats rond 22.30 uur lokale tijd en had een kracht van 7. Het Chinese medium CCTV spreekt van de zwaarste aardbeving in de regio in de afgelopen vijf jaar. Het epicentrum van de beving bevindt zich op 191 kilometer van Nagqu, in een dunbevolkt hooggelegen gebied in het noorden van Tibet.

Xinhua meldt dat er meer dan driehonderd huizen zijn ingestort, evenals twintig stallen voor vee. Ook zouden de telecommunicatiediensten zijn verstoord. De aardbeving veroorzaakte rotsverschuivingen waardoor een snelweg moest worden afgesloten.

Tenten

Er worden honderden mensen uit de regio ingezet als reddingswerkers, alleen zij mogen via de snelweg het gebied in. Ze brengen tenten en uitklapbedjes, ook krijgen mensen zaklampen en warme kleding uitgedeeld.

Het Chinese staatsnieuwsmedium schrijft dat er de komende drie dagen af en toe sneeuw wordt verwacht in het gebied.

Tingri

Tibet werd vorig jaar ook getroffen door een grote aardbeving, in de regio Tingri. Zeker 27.000 huizen raakten beschadigd, waardoor 45.000 mensen ergens anders moesten worden ondergebracht. De beving kostte aan 126 mensen het leven, 188 mensen raakten gewond.

New York wil af van koetsen met paarden in Central Park

8 hours 25 minutes ago

De gemeenteraad van New York heeft voor een verbod op paardenkoetsen in Central Park gestemd. Dat melden Amerikaanse media. Het verbod moet in 2028 ingaan, tot die tijd kunnen tegenstanders de plannen nog juridisch aanvechten.

Een verbod op de koetsen wordt al jaren besproken, zo bekritiseren sommigen de industrie als vorm van dierenmishandeling. De kwestie kwam onder een vergrootglas te liggen nadat deze zomer een paard op hol sloeg. Een 18-jarige toerist uit India kwam daarbij om het leven.

Het wetsvoorstel voor een verbod werd door een ruime meerderheid van de gemeenteraad aangenomen. Veertig man stemden vóór het verbod, slechts zeven mensen stemden tegen.

Fietstaxichauffeur

"De burgemeester zal dit wetsvoorstel ondertekenen", zei de woordvoerder van burgemeester Mamdani. Ze meldt dat de gemeente eigenaren en werknemers in de koetsensector zo goed mogelijk wil beschermen. Op dit moment worden er zo'n 180 paarden gebruikt om koetsen te trekken, die verzorgd worden door ongeveer tweehonderd eigenaren en medewerkers.

Zo meldde de voorzitter van de gemeenteraad dat de stad er alles aan zal doen om de circa 150 chauffeurs te helpen die hun baan verliezen. Sommigen zouden bijvoorbeeld als fietstaxichauffeur in het park kunnen werken, werd gesuggereerd. Ook krijgen de paarden een betere toekomst, ze mogen niet naar de slacht of een andere koetsbedrijf gaan.

Voorstanders zien de koetsen niet graag verdwijnen, en houden vast aan wat in hun ogen een charmante traditie is. De toeristische attractie is zo oud als Central Park zelf, het park bestaat sinds halverwege de negentiende eeuw. Al decennia maken toeristen gebruik van het vervoersmiddel in New Yorks bekendste park.

Verzengend hete zomer leidt tot recordaantal hittedoden in Europese steden

8 hours 41 minutes ago

In Europese steden zijn afgelopen zomer vele tienduizenden mensen overleden als gevolg van de extreme hitte. Tot die schatting komen wetenschappers van Imperial College London en de London School of Hygiene & Tropical Medicine. Nieuw aan hun studie is dat ze ook wijzen op de rol van klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen: ze brengen een groot deel van de hittedoden direct daarmee in verband.

De wetenschappers onderzochten data over ruim 850 stedelijke gebieden in 30 Europese landen, waar bij elkaar zo'n 40 procent van de bevolking woont. Met behulp van modellen schatten ze dat er in die regio's afgelopen zomer zo'n 50.000 extra sterfgevallen waren.

Ter vergelijking: voor de hete zomers van 2022 en 2003 kwamen ze op respectievelijk 29.000 en 28.000 extra doden. Dit jaar gaat dus ruim over die recordjaren heen.

"De afgelopen zomer bestond uit extreme hittegolven op het hele continent. Sinds mei waren er maandelijks zware hittegolven", blikt klimaatwetenschapper Clair Barnes van Imperial College terug. Vooral in West-Europa werd het ongewoon heet: gemiddeld was de zomer zo'n 2,9 graden Celsius warmer dan het gemiddelde in de periode 1991-2020.

Het verschil met eerdere jaren is groot:

Zeker de hittegolf eind juni, toen in Nederland code rood werd afgekondigd, was erg dodelijk. De Britse wetenschappers schatten dat een derde van alle sterfgevallen tussen 17 juni en 1 juli viel. De temperatuur was toen zo'n 5 graden boven het gemiddelde van de periode 1991-2020. Het gezondheidseffect was des te groter doordat weinig mensen zo vroeg in het seizoen al gewend waren aan de hitte.

De meeste hittedoden zijn ouderen. Toch overleden er ook zo'n 6000 mensen onder de 65 jaar. "Het was zeker niet beperkt tot de ouderen", licht wetenschapper Garyfallos Konstantinoudis van Imperial College toe. "Ook in de groep tussen de 20 en 44 jaar overleden meer dan 800 mensen." In de regel hebben jonge hittedoden vaak chronische aandoeningen.

"Het is schokkend, maar het is een belangrijk punt", vertelt hitte-expert Carolina Pereira Marghidan van het KNMI, die niet betrokken was bij het onderzoek. "Ik denk dat niet iedereen zich realiseert dat het ook jongeren raakt, en niet alleen ouderen. Dat is de afgelopen 20 jaar wel het beeld geweest van veel mensen, dat vooral kwetsbare ouderen worden geraakt. We zien gewoon dat dat niet het geval is."

In Italië, Spanje en Frankrijk overleden de meeste mensen, maar ook in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ging het hard:

Hoewel het gaat om een schatting, liggen de getallen van de onderzoekers opvallend dicht bij de officiële sterftecijfers. Dat was goed zichtbaar, omdat Europese overheden in verband met de uitzonderlijke omstandigheden regelmatig sterftecijfers meldden.

Uit die gegevens viel direct al af te leiden dat de extra sterfgevallen in de tienduizenden liepen. Barnes: "De cijfers werden soms real-time gepubliceerd, om maar aan te geven hoe heftig het was."

Het RIVM in Nederland meldde bijvoorbeeld dat er tijdens de hittegolf van eind juni en begin juli ruim 900 meer sterfgevallen waren dan normaal. Pereira Marghidan: "Op zich komt dat goed overeen met wat uit dit onderzoek blijkt." De Britten schatten voor de hele zomer zo'n 1300 extra sterfgevallen in Nederland. "Het was een andere methode en een andere tijdspanne, maar die cijfers komen heel goed overeen."

Klimaatverandering

Van de 50.000 doden zouden er 32.000 toegeschreven kunnen worden aan klimaatverandering. Dat stellen de wetenschappers vast door de gemeten temperaturen te vergelijken met de temperaturen die te verwachten waren geweest zónder de uitstoot van broeikasgassen. Die kennis, in combinatie met medische modellen over hittesterfte, leveren een idee op van de impact van klimaatverandering.

"Het is goed dat ze de klimaatgerelateerde sterfte zo schatten", vindt Pereira Marghidan. "Zo zie je de sterfte én laten ze zien welk deel van de sterfte je kunt koppelen aan klimaatverandering. Dat verband is goed onderbouwd. Bij andere weerfenomenen is dat lastiger, maar juist bij temperatuurgerelateerde sterfte kun je die link goed maken."

Sluipmoordenaar

De daadwerkelijke sterfte is waarschijnlijk nog hoger dan de 50.000 in het onderzoek. "De dodentallen door hitte worden wereldwijd ondergerapporteerd", licht onderzoeker Malcom Mistry van de London School of Hygiene & Tropical Medicine toe. "Hitte wordt ook wel een sluipmoordenaar genoemd." Mensen merken niet hoe zwaar hun organen lijden onder de hitte en sterfte door hitte blijft ook vaak onder de radar.

Deze zomer laat zien dat Europa zich tegen die sluipmoordenaar moet wapenen, waarschuwen de wetenschappers. "Het wordt steeds duidelijker dat onze steden niet goed zijn aangepast aan de toenemende hitte", aldus onderzoeker Pierre Masselot.

Golfstaten vrezen voor nieuwe oorlog, zoeken bescherming buiten de VS

12 hours 2 minutes ago

In de Golfregio lijkt bijna niemand nog te betwijfelen dat er een nieuwe oorlog met Iran aankomt. De vraag is vooral wanneer. Terwijl de Amerikanen in rap tempo nóg meer militair materieel naar de Golf verplaatsen, bereiden de Golfstaten zich voor op nieuwe drone- en raketaanvallen vanuit Iran en Jemen. Daarbij wordt steeds minder gerekend op veiligheidsgaranties van de VS.

In Doha hielden overvliegende straaljagers afgelopen nacht inwoners wakker en ook op andere plekken is de spanning voelbaar. Het Saudische staatsoliebedrijf Aramco heeft werknemers op het hoofdkantoor in Dhahran naar huis gestuurd om thuis te werken. In de hoofdstad Riyad is de iconische Kingdom Centre wolkenkrabber al enkele dagen ontruimd en krijgen kinderen thuis les, uit vrees voor aanvallen van de Houthi's.

Het zijn maatregelen die laten zien hoezeer de oorlogsdreiging het dagelijks leven en de economie in de Golf beïnvloedt.

Diplomaten vertrekken

Ondertussen hebben Amerikaanse diplomaten opdracht gekregen met hun gezinnen Saudi-Arabië te verlaten. Hetzelfde geldt volgens persbureau AFP voor Amerikaanse gezinsleden en ambassadepersoneel in onder meer Qatar, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten.

Ook Iran bereidt zich voor op een nieuwe oorlog. Iran heeft gewaarschuwd dat het bij nieuwe Amerikaanse aanvallen hard zal terugslaan, niet alleen tegen Israël en de Amerikaanse bases, maar ook tegen olie-installaties in de Golfstaten.

President Trump ontkent dat Washington nog met Teheran onderhandelt, en zegt cryptisch dat er fairly soon een uitkomst komt. Of hij daarmee doelt op militaire actie, blijft onduidelijk. Maar in de regio werden die woorden wel zo geïnterpreteerd.

De Amerikaanse Iran-kenner Vali Nasr, verbonden aan de Johns Hopkins University, zegt dat vrijwel alles erop wijst dat Washington opnieuw op een oorlog afstevent. Volgens hem kunnen zwaardere Amerikaanse en Israëlische aanvallen enorme schade aanrichten, zonder Iran definitief uit te schakelen. Hij vreest een langdurige ontwrichting van de regio, met alle gevolgen van dien voor de wereldeconomie.

Nieuwe bondgenootschappen

De crisis legt een fundamenteel probleem bloot. Decennialang vertrouwden de Golfstaten op de Amerikaanse veiligheidsparaplu. Ze werden gastheer voor Amerikaanse bases en kochten voor miljarden aan Amerikaanse wapens.

Diezelfde bases maken hen nu tot doelwit van Iraanse vergeldingsacties. Aanhoudende waarschuwingen van leiders uit de Golf vinden in Washington weinig gehoor en eerdere aanvallen hebben laten zien dat zelfs geavanceerde Amerikaanse luchtverdediging geen volledige bescherming biedt. Daarom zoeken de Golfstaten steeds nadrukkelijker naar nieuwe veiligheidspartners.

Qatar tekende deze week met Turkije, Pakistan en Indonesië het zogenoemde Badr-akkoord, bedoeld om gezamenlijk wapensystemen te ontwikkelen en militaire technologie te delen.

Volgens de Qatarese defensieminister Saoud bin Abdulrahman Al Thani moet het akkoord de militaire capaciteiten van de deelnemende landen samenbrengen. Ook andere landen kunnen zich later aansluiten.

Veranderende verhoudingen

Volgens Osama bin Javaid, analist en verslaggever van nieuwszender Al Jazeera, is het akkoord een belangrijke stap in de veranderende verhoudingen in het Midden-Oosten. "Dit wordt een historisch akkoord dat onderdeel zal zijn van de veranderende veiligheidsarchitectuur van de regio", zegt Bin Javaid.

Volgens hem speelt daarbij ook de veranderende aard van oorlogsvoering een rol. Goedkope drones kunnen voor miljarden aan schade aanrichten, terwijl het onderscheppen ervan met westerse raketten miljoenen kan kosten. Door zelf wapensystemen te ontwikkelen en produceren, hopen de landen minder afhankelijk te worden van buitenlandse leveranciers.

Het Badr-akkoord sluit aan bij het eerder gesloten Mekka-pact tussen Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan, waarin de landen afspraken bij een aanval elkaar in NAVO-stijl te ondersteunen.

Dat betekent niet dat de Golfstaten de VS helemaal de rug toekeren. Daarvoor zijn de banden te diep en te belangrijk. Het gaat meer om het spreiden van risico's waarbij de afhankelijkheid van één beschermheer steeds meer wordt gezien als een potentieel gevaar.

Terwijl nieuwe bondgenootschappen vorm krijgen, bereiden landen zich voor op een oorlog die ze zelf niet willen, maar waarvan ze opnieuw de gevolgen dreigen te moeten dragen.

Fransman die overleed met shamondavirus was al zwaar ziek

12 hours 26 minutes ago

De Fransman die overleed met het shamondavirus was al vanwege een ernstige ziekte opgenomen in het ziekenhuis. Dat hij besmet kon raken met het virus, kwam volgens de Franse gezondheidsdienst door het "ernstig verzwakte immuunsysteem van de man". Wel werden zijn klachten verergerd door het virus.

Volgens de lokale krant Le Progrès was het een zestigjarige man die in de buurt van Lyon woonde. Hij overleed begin deze maand.

Het gaat om een uitzonderlijke situatie, zegt het Franse ministerie van Gezondheid. Er is geen reden tot paniek en er is geen crisis.

Het virus komt normaal gesproken voor bij vee. De man zou zijn gestoken door een klein vliegje dat het virus bij zich droeg. In het oosten van Frankrijk werd het virus dit voorjaar en deze zomer al bij dieren vastgesteld.

Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die contact heeft met de Franse autoriteiten, spreekt van één afzonderlijk geval. Volgens de organisatie is het zeer onwaarschijnlijk dat het virus zich verder verspreidt.

Europese uitbraak

Het shamondavirus werd in de jaren zestig voor het eerst vastgesteld bij runderen in Nigeria. Sindsdien is het virus op verschillende continenten opgedoken. Deze zomer werd voor het eerst een uitbraak in Europa vastgesteld, onder meer in Oost-Frankrijk.

In Nederland werd begin deze maand voor het eerst een besmetting vastgesteld bij een paard. De ziekte wordt overgebracht door steekmugjes, die vooral in de lente, zomer en herfst voorkomen. In de winter is verspreiding minder waarschijnlijk door de lagere temperaturen.

Een besmetting met het virus veroorzaakt bij runderen koorts en diarree. Er is geen vaccin tegen.

Toonaangevende gamestudio BioWare moet na 31 jaar deuren sluiten

12 hours 45 minutes ago

De invloedrijke gamestudio BioWare moet zijn deuren sluiten. De Canadese studio maakte de afgelopen decennia naam met games als Mass Effect en Dragon Age. Moederbedrijf Electronic Arts (EA) heeft na tegenvallende resultaten besloten om BioWare op te doeken en 400 banen te schrappen.

BioWare werd in 1995 opgericht en legde zich toe op de zogenoemde rpg's, rollenspellen, waarbij spelers zelf kunnen kiezen welke richting het verhaal opgaat. Het eerste succes boekte BioWare in 1998 met Baldur's Gate, een pc-game die gebaseerd was op het populaire rollenspel Dungeons and Dragons uit de jaren 70.

Aan het begin van de eeuw werd BioWare een van de meest gerenommeerde studio's binnen de sector. Dat kwam door de successen van de Star Wars-titel Knights of the Old Republic, de scifi-games van de Mass Effect-trilogie en de Dragon Age-fantasygames. Die titels komen vaak terug in lijstjes van de beste spellen ooit gemaakt.

Mass Effect baanbrekend

Mass Effect (2005) en de twee vervolgdelen worden gezien als enkele van de invloedrijkste games. Bijzonder waren de diepgaande relaties tussen het hoofdpersonage en de andere karakters. De speler kan door verkeerde dialoogkeuzes teamleden permanent verliezen, zodat ze zelfs in latere games niet terugkeren - revolutionair voor die tijd. Ook kunnen spelers kiezen of ze een relatie aangaan met iemand van hetzelfde of het andere geslacht.

In 2007 werd BioWare overgenomen door EA. Daarna werden er nog wel succesvolle spellen uitgebracht, maar de laatste games vielen tegen. Onder meer Mass Effect: Andromeda (geen onderdeel van de trilogie) en Anthem vielen commercieel tegen. Volgens EA waren ook de verkoopcijfers van de laatste game, Dragon Age: The Veilguard, niet om over naar huis te schrijven. Daarom werd er vorig jaar al een ontslagronde doorgevoerd bij de studio.

"Na meer dan drie decennia sluit BioWare zijn deuren en is de ontwikkeling van de volgende Mass Effect-game stopgezet", schrijft de studio in een verklaring. "Onze games kregen zo veel meer betekenis doordat jullie ze speelden, over jullie keuzes praatten, verliefd werden op de karakters en jullie onze werelden je eigen maakten. Bedankt dat jullie het belangrijkste onderdeel van ons verhaal waren."

EA overgenomen door Saudische groep

Het opdoeken van BioWare volgt enkele maanden na de overname van EA, met games als EA FC (vroeger FIFA), The Sims en Battlefield een van de grootste uitgevers uit de industrie. Het Amerikaanse EA werd voor 55 miljard dollar opgekocht door een Saudische investeringsmaatschappij, waar ook Jared Kushner deel van uitmaakt, de schoonzoon van de Amerikaanse president Trump.

Onderdeel van de deal was dat EA zo'n 20 miljard dollar aan schulden op zich zou nemen, die ook weer gesaneerd moeten worden. Het sluiten van BioWare maakt daar deel van uit. EA noemt de ontwikkelaar een "legendarische studio die het rollenspelgenre op de kaart heeft gezet, en we zijn dan ook niet over een nacht ijs gegaan".

Verder zegt EA voortaan minder grootschalige actie-avonturenspellen simultaan te gaan produceren, om ontwikkelingskosten te drukken. Wel komen er nog een nieuwe Star Wars- en een nieuwe Iron Man-game aan.

Amsterdamse autobestuurder onder invloed vervoerde pythons in middenconsole

12 hours 58 minutes ago

De politie in Amsterdam heeft per toeval een opvallende vondst gedaan. Een 51-jarige autobestuurder bleek twee pythons in een opbergvak te vervoeren. Hij was onder invloed.

De Amsterdammer werd staande gehouden op de A4. Toen bleek dat hij niet nuchter was, werd hij aangehouden.

Goudvis in zakje

Het transportteam van de politie werd opgeroepen om de auto te verplaatsen. Toen agenten die doorzochten, vonden ze twee levende pythons in de middenconsole. Op de achterbank stond een doos met levende muizen en een goudvis in een zakje water.

De dieren zijn overgebracht naar een opvangcentrum.

Ventilatie

Het houden van pythons is niet verboden in Nederland. Voor het vervoeren van je eigen python is binnen een bepaald aantal kilometers geen vergunning nodig. Je moet je wel houden aan welzijnseisen. Zo moet er voldoende ventilatie zijn, iets wat hier beslist niet het geval was.

De politie treft vaker exotische dieren aan in de stad, schrijft stadsomroep AT5. Eerder dit jaar vonden agenten nog een dode, verminkte python in een vuilcontainer.

Veilig uitgaan en thuiskomen tijdens ADE: ook deze editie extra maatregelen

13 hours 1 minute ago

Fietsbuddy's, speciale hosts bij de uitgang en een plek om je telefoon op te laden voordat je vertrekt. Het zijn een aantal voorbeelden van de extra veiligheidsmaatregelen tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE). Gisteren begon het grootste evenement voor elektronische muziek ter wereld.

Verschillende organisatoren, zoals DGTL en Awakenings, zetten 's nachts fietsbuddy's in. Zo hoeft niemand alleen te fietsen.

"Dit zijn twee mensen die continu heen en weer fietsen tussen de evenementenlocatie op NDSM en de pont", schrijft de gemeente Amsterdam. "Er is bewust gekozen voor een koppel, zodat ook zij samen onderweg zijn en zich tijdens de nacht niet alleen op straat bevinden."

Lege batterij

Op het NDSM-terrein is daarnaast een fysieke hulppost ingericht voor bezoekers die zich 's nachts kwetsbaar of onveilig voelen. The Safe Check-In is tijdens ADE dagelijks open van 19.00 tot 07.00 uur. Er staan medewerkers klaar om hulp of een luisterend oor te bieden. Ook bezoekers die bijvoorbeeld hun nachtbus hebben gemist of met een lege telefoon zitten, kunnen er terecht.

Bij Awakenings is een zogenoemde goodbye host. Die staat bij de uitgang en let vooral op mensen die alleen vertrekken. Verder kan de host bijvoorbeeld helpen met de route en kun je bij de host je telefoon opladen. "Handig als je nog een Uber moet bestellen of je telefoon nodig hebt om je locatie met iemand te delen."

Hajar

Ook vorig jaar nam ADE extra maatregelen. Toen leidde de moord op Lisa, in augustus vlak bij Amsterdam, tot afgrijzen en onrust. Nu is dat het geval bij de dood van Hajar. Het lichaam van de 29-jarige vrouw werd vorige week in een koffer gevonden in de Amstel in Amsterdam.

De gemeente Amsterdam meldt dat er samen met ADE maatregelen zijn genomen. Organisatoren krijgen ook presentaties over veiligheid. En met een speciale campagne leren omstanders hoe ze kunnen ingrijpen in een onveilige situatie.

Lisa

Vorig jaar werd niet lang voor de start van ADE Lisa vermoord in Duivendrecht. Het meisje van 17 werd met veel geweld om het leven gebracht, wat een golf van afschuw veroorzaakte. Ook de actie 'Wij eisen de nacht op' werd toen in het leven geroepen.