Aggregator

Meer grote bedrijven delen cijfers over man-vrouwverhouding in de top

1 hour 5 minutes ago

Er zitten weer iets meer vrouwen in het bestuur van grote bedrijven. Het aantal vrouwen in de raad van commissarissen stagneert juist. Dat blijkt uit de Monitor Genderbalans van de Sociaal-Economische Raad (SER). Die onderzocht de man-vrouwverhouding over het jaar 2024.

Het aandeel vrouwen in besturen is met 2 procentpunten gestegen naar 17,3 procent. De groei bij de raad van commissarissen, die toezicht houdt op het bestuur van een bedrijf, bleef juist uit. Dat percentage blijft al drie jaar hangen rond de 26 procent.

Grote Nederlandse bedrijven moeten sinds 2022 doorgeven hoe de man-vrouwverdeling in hun top eruit ziet. Het streven is dat die uiteindelijk voor een derde uit vrouwen bestaat.

Zo'n 5000 bedrijven vallen onder de wet, maar ongeveer een derde van die bedrijven geeft de cijfers niet door. In de data van de SER is terug te zien welke bedrijven dat niet hebben gedaan en dat is zichtbaar voor iedereen.

Top bestaat nog grotendeels uit mannen

Ondanks de lichte stijging bij de vrouwelijke bestuurders, bestaat 56 procent van de besturen en 30,5 procent van de raden van commissarissen nog volledig uit mannen. Voor beide geldt dus dat het strevingspercentage vooralsnog uit zicht blijft.

De SER heeft het rapport vandaag aangeboden aan het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs en Emancipatie zegt met het onderwerp aan de slag te gaan.

"Vrouwen en mannen doen niet voor elkaar onder als het gaat om kwaliteit in de top. Maar deze cijfers laten zien dat er nog een wereld te winnen is in het aantal vrouwen met een toppositie", aldus de staatssecretaris.

Werk aan de winkel

Op basis van de laatste cijfers is duidelijk dat maar 4 op de 10 bedrijven een concreet plan van aanpak heeft voor het bereiken van die ambitie. Dat aandeel is sinds 2022 gelijk gebleven.

Zo'n plan van aanpak moet worden goedgekeurd door de raad van bestuur. "Dat zorgt ervoor dat de genderbalans onderdeel wordt van het DNA van een bedrijf", zegt Marguerite Soeteman-Reijnen, lid van de raad van commissarissen van Siemens Nederland. "Daarom kan zoiets niet alleen bij HR blijven liggen."

"Sommige bedrijven denken dat ze al veel gedaan hebben", zegt Soeteman-Reijnen. Maar uit recent Europees onderzoek blijkt dat Nederland het niet goed doet. In vergelijking met andere Europese landen staat Nederland onder aan de lijst als het gaat om genderdiversiteit in de top van het bedrijfsleven. "We lopen echt achter en het toont aan dat er nog werk aan de winkel is."

Vogelgriep in de Achterhoek, bijna 100.000 hennen geruimd

1 hour 21 minutes ago

Bij een pluimveebedrijf in Neede, in de Achterhoek, is vogelgriep vastgesteld. Ongeveer 97.450 hennen bij het bedrijf worden door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteiten (NVWA) gedood om verspreiding van het virus te voorkomen.

Omdat er in een cirkel van 10 kilometer rond het besmette bedrijf nog 21 andere pluimveebedrijven zitten, is daar een vervoerverbod ingesteld, meldt Omroep Gelderland. Dat betekent dat in het gebied geen vogels, broedeieren of eieren voor consumptie mogen worden vervoerd. Ook mag geen vogelmest of gebruikt strooisel worden afgevoerd.

Zoals altijd bij de besmetting van een bedrijf met vogelgriep voert de NVWA een traceringsonderzoek uit naar "riskante contacten". Onderzocht wordt of er producten of pluimvee van en naar het besmette bedrijf zijn vervoerd voordat de ziekte uitbrak. Mocht dat nodig zijn, dan volgen aanvullende maatregelen, zoals extra tests of het blokkeren van een riskant contactbedrijf.

Risicovogels

De berichten over vogelgriep volgen elkaar in hoog tempo op. Eergisteren werd in Lunteren vogelgriep vastgesteld bij een leghennenbedrijf. Ongeveer 34.000 dieren zijn afgemaakt. Vorige week dinsdag werd bij een leghennenbedrijf in Ede, niet ver van Lunteren, ook vogelgriep vastgesteld. Toen werden 23.000 kippen geruimd.

Volgens een ruwe schatting zijn er deze winter al meer dan 2,1 miljoen consumptievogels geruimd wegens vogelgriep.

Sinds 16 oktober vorig jaar geldt een landelijke ophok- en afschermplicht in Nederland en moeten zowel commerciële pluimveebedrijven als hobbyhouders hun 'risicovogels' binnen houden. Toch zijn er sinds die tijd tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld.

Duitsland

Niet alleen Nederland wordt zwaar getroffen. Ook in Duitsland volgt de ene melding de andere op.

Een uitzondering geldt voor de regio Kleef en Wesel, net over de grens bij Nijmegen. Begin deze week werd de ophok- en afschermplicht daar juist opgeheven.

Bij verschillende bedrijven in Kleef en Wesel zijn de afgelopen winter in totaal 340.000 kippen en kalkoenen geruimd. Maar volgens de autoriteiten daalt het infectiepercentage nu merkbaar. Bovendien keren wilde vogels die het virus kunnen overbrengen terug naar hun broedgebieden.

Politie Amsterdam, Europol en FBI rollen online platform voor cybercriminelen op

1 hour 34 minutes ago

De politie Amsterdam heeft met onder meer Europol en de FBI een forum voor cybercriminelen offline gehaald. LeakBase had 142.000 geregistreerde gebruikers. Het wordt een van de grootste handelsplaatsen voor gestolen data ter wereld genoemd.

De data van de site zijn in beslag genomen, schrijft het Amerikaanse ministerie van Justitie in een verklaring. Er wordt gesproken over arrestaties, invallen en verhoren in verschillende landen. Exacte aantallen worden echter niet genoemd.

Amsterdamse server

"Het Nederlandse onderzoek startte in 2023 en heeft geleid tot een internationale samenwerking met politiediensten uit tientallen landen", zo meldt het Team Cybercrime van de politie Amsterdam. LeakBase liep op een Amsterdamse server. De politie zegt dat "de nodige maatregelen" hiertegen zijn genomen, maar legt niet uit wat daarmee wordt bedoeld.

Vandaag en gisteren zijn volgens de politie wereldwijd ruim honderd gerichte acties uitgevoerd tegen 37 gebruikers. Het onderzoek is nog steeds gaande. Naast de VS en Nederland hebben ook Australië, België, Canada, Duitsland, Griekenland, Kosovo, Maleisië, Portugal, Polen, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk meegeholpen.

'Motor achter cybercriminaliteit'

"Dit soort platforms vormt de motor achter cybercriminaliteit", zegt de politie over LeakBase. "Gestolen persoonsgegevens worden keer op keer doorverkocht en misbruikt voor onder andere oplichting, phishing, bankhelpdeskfraude, ransomware en identiteitsmisbruik." Het is onduidelijk hoeveel mensen het slachtoffer zijn geworden van de praktijken op het forum.

De politie heeft de data uit het onderzoek toegevoegd aan Check Je Hack. Op deze pagina van de politiewebsite kunnen burgers controleren of hun persoonlijke gegevens bij cybercriminelen terecht zijn gekomen. De politie adviseert slachtoffers om hun wachtwoorden te vervangen en extra alert te zijn op potentiële oplichting.

Mijn Congo stort opnieuw in na regenval, overheid meldt 200 doden

1 hour 40 minutes ago

In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een mijn ingestort. Het gaat om dezelfde mijn die vorige maand ook instortte. Volgens de overheid vielen er deze keer 200 doden, onder wie zo'n zeventig kinderen.

Het gaat om de afgelegen Rubaya-mijn in de provincie Noord-Kivu, die niet onder controle staat van de overheid, maar van M23-rebellen. Het is daarom moeilijk om een beeld te krijgen van de situatie. De rebellen spreken tegenover persbureau Reuters van vijf of zes slachtoffers.

Volgens het ministerie van Mijnbouw valt er uitzonderlijk veel regen in het gebied. Als gevolg daarvan was er een aardverschuiving waarbij meerdere ingangen van de mijn werden geblokkeerd.

Reddingswerkers kunnen moeilijk bij de slachtoffers komen. Een onbekend aantal gewonden is naar hulpposten in de stad Goma gebracht.

Primitief

Een maand geleden gebeurde ongeveer hetzelfde, ook toen stortten delen van dezelfde mijn in met zo'n 200 doden tot gevolg. De mijn staat bekend als primitief en slecht onderhouden. De BBC bezocht de plek vorig jaar en zag werkers met hun blote handen graven naar mineralen.

Het ministerie van Mijnbouw hekelt de omstandigheden waaraan de M23-rebellen de burgerbevolking blootstelt. De mijnwerkers wordt alle bescherming en veiligheid ontnomen, klinkt het. De mijn is sinds 2024 in handen van M23 en is goed voor zo'n 15 procent van de wereldwijde productie van coltan. Dat is een grondstof voor computers en smartphones.

In Oost-Congo woedt al decennia een bloedige strijd over grondstoffen. De Verenigde Naties zeggen dat M23 de mijnen van Rubaya plundert om de gevechten te financieren.

Amsterdammer (20) opgepakt voor aanslagen in Duitsland, ook vier anderen vast

1 hour 52 minutes ago

Een 20-jarige man uit Amsterdam is opgepakt als hoofdverdachte voor een reeks aanslagen in Duitsland. Ook vier anderen zijn gearresteerd. De verdachten, een vrouw en vier mannen, zijn 18 tot 24 jaar oud. Dat hebben politie en justitie in Frankfurt bekendgemaakt. Er zijn meerdere woningen doorzocht.

De vier worden verdacht van het plegen van aanslagen met explosieven in Frankfurt en Taunusstein in de deelstaat Hessen. Het geweld werd op bestelling gepleegd. Een andere betrokkene was ten tijde van de aanslagen pas 13 jaar en wordt daarom niet als verdachte aangemerkt.

De Amsterdammer zou de overige verdachten hebben geronseld om de misdaden te plegen. Hij zou hen instructies hebben gegeven om explosieven te maken en hen naar Duitsland hebben gebracht om de aanslagen te plegen. Deze manier van werken staat bij veiligheidsdiensten bekend als violence-as-a-service. Daarbij blijven de opdrachtgevers makkelijker buiten beeld.

Netwerk in Nederland

Tussen 29 juli en 5 augustus vorig jaar werden in beide Duitse plaatsen twee aanslagen gepleegd en werd een poging daartoe gedaan. Voor de verijdelde aanslag in een café in Frankfurt luidt de aanklacht ook brandstichting en poging tot moord.

Het onderzoek leidde de politie naar een netwerk in Nederland. Tegen de hoofdverdachte werd een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd. Nederlandse en Duitse agenten, het Openbaar Ministerie en mensen van de Duitse opsporingsdienst werkten samen om de verdachten te kunnen aanhouden.

Bij de hoofdverdachte werden twee vuurwapens en munitie in beslag genomen en bij hem en de drie anderen ook gegevensdragers en vermoedelijk drugs.

De Duitse justitie heeft Nederland gevraagd om de overlevering van de hoofdverdachte, zodat hij kan terechtstaan. Het proces begint op 6 maart.

Na 44 jaar in de Almelose raad is het mooi geweest voor Gijs Stork (85)

2 hours 16 minutes ago

Na 44 jaar in de gemeenteraad neemt Gijs Stork (85) afscheid. Gisteren nam hij voor de allerlaatste keer plaats op zijn vaste plek achter de microfoon in de raadszaal in Almelo. Vanaf vandaag is het voorbij. "Het is een keer goed geweest, hoor", zegt hij tegen RTV Oost.

Een ronde van nog eens vier jaar zag Stork niet zitten. In plaats daarvan gaat hij zijn tijd gebruiken om te lezen. Ook zijn kinderen gaan meer aandacht krijgen. En zijn hobbydieren. Paard, honden, katten en kippen; het loopt allemaal op en rond zijn erf. Heel veel kippen zelfs. "Wie er een paar wil hebben, kan langskomen."

Het wordt tijd om plaats te maken voor jongere raadsleden, vervolgt hij een stuk serieuzer. "Praten is niet iets voor oude mensen", zegt hij.

Machinefabriek

Wie naar zijn familiegeschiedenis kijkt, begrijpt meteen dat Stork de politiek in ging. Ook zijn overgrootvader, opa en vader waren politiek actief. Zijn vader was directeur van de bekende machinefabriek Stork uit Hengelo.

Zelf begon Stork in 1982 bij de VVD in Deventer; later richtte hij een eigen lokale partij op in Almelo. Vervolgens stapte hij weer over naar een andere lokale partij.

Twijfelachtig record

Voor wie Almelo niet kent: nergens zitten zoveel (lokale) partijen in de gemeenteraad als juist daar. De regionale krant Tubantia sprak onlangs over "een twijfelachtig record". Almelo met z'n 75.000 inwoners heeft 17 partijen, waarvan 8 eenmanspartijen. Daarmee laat het de drie grote steden Amsterdam (13 fracties), Rotterdam (15) en Den Haag (13) achter zich.

In dat klimaat is het opvallend dat Gijs Stork al geruime tijd bij een van de meest stabiele partijen zit: Lokaal Almelo Samen (LAS). En misschien nog wel opvallender dat hem als nestor van de raad nooit is verteld dat hij weg moet. "Ze zijn ongelooflijk aardig voor me geweest", zegt hij. "Maar ze krijgen wel weerwoord hoor. Ondanks het feit dat ik hartstikke oud ben."

Hartstikke leuk

Wat hem al die jaren dreef? Heel simpel: plezier. "Om je met dingen te kunnen bemoeien. Met mensen bezig te zijn. Dat vond ik hartstikke leuk", zegt Stork.

Zijn politieke stijl was naar eigen zeggen ongecompliceerd. "Midden in een gezelschap gaan zitten en daar ouwehoeren, praten", benadrukt hij. "Horen wat er leeft onder de mensen."

Veel water en groen

Niet dat het altijd zo ontspannen was. Stork herinnert aan de deels mislukte plannen voor Waterrijk, een grote nieuwe stadsuitbreiding met veel water en groen aan de noordflank van Almelo. Er waren ruim 4200 woningen gepland voor de hogere inkomens; er kwamen slechts een paar huizen.

Gijs Stork noemt ook de bouw van het nieuwe stadhuis. "Een prachtig gebouw, daarover niets slechts. Maar het heeft zo ongelooflijk veel geld gekost, miljoenen", zegt hij.

En over het verkeer en de verkeersveiligheid in Almelo is hij ook na 44 jaar raadslidmaatschap niet tevreden. "Heel slecht geregeld, vaak heel onduidelijk", vat Stork zijn kritiek samen.

Maar nu heeft hij de raadszaal definitief verlaten. Hoewel, bij vermeende misstanden in de stad meldt hij zich gewoon weer. Stork: "Ik weet de weg naar het gemeentehuis goed te vinden en zal mijn mond ongetwijfeld wel weer opendoen."

Rinze Prins zat 55 jaar in de raad, de absolute recordhouder

Gijs Stork is met zijn 44 jaar in de gemeenteraad in Almelo de echte nestor. Maar de absolute recordhouder is Rinze Visser (87) in het Friese Lemmer. Visser zit 55 jaar in de gemeenteraad, eerst voor de CPN, daarna voor de NCPN, de Nieuwe Communistische Partij van Nederland. Sinds 2022 bezette hij zelfs de laatste raadszetel die de NCPN had.

Ook Visser stopt na de komende gemeenteraadsverkiezingen. Hij moet wel, want hij lijdt aan een ernstige vorm van COPD. "Ik zou graag willen dat ik nog gezond was. Maar het houdt een keer op", aldus Visser eerder bij Omrop Fryslân. Omdat zijn partij geen opvolger heeft kunnen vinden, verdwijnt daarmee de NCPN.

Dag 5 van de oorlog: nieuwe aanvallen en reizigers terug uit het Midden-Oosten

2 hours 42 minutes ago

Op dag 5 van de oorlog in het Midden-Oosten voeren Israël en de Verenigde Staten opnieuw aanvallen uit op Iran. Dat reageert met tegenaanvallen op Israël en Amerikaanse bases in de regio. Ook de Israëlische aanvallen op Hezbollah in Libanon, bondgenoot van Iran, gaan door.

Ondertussen proberen toeristen en expats weg te komen uit de Golfregio. Iran bereidt zich voor op de uitvaart van de opperste leider ayatollah Ali Khamenei, terwijl zijn zoon in de coulissen lijkt te staan om hem op te volgen.

Aanvallen op Iran

Israël zette vandaag een nieuwe aanvalsgolf op Iran in. De belangrijkste doelwitten zijn lanceerinstallaties en luchtverdedigingssystemen. Later vandaag zei het leger dat het vooral doelen rond de hoofdstad Teheran wil treffen. Het wil het overwicht in de lucht verder uitbouwen. Sinds de oorlog begon heeft de Israëlische luchtmacht naar eigen zeggen al zeker 5000 bommen gegooid op Iran.

De VS heeft vandaag een Iraans fregat bestookt vanuit een onderzeeër. Het oorlogsschip voer bij Sri Lanka in internationale wateren. De Sri Lankaanse marine heeft bijna 90 lichamen geborgen en 32 overlevenden uit het water gered.

Door de VS vrijgegeven beelden van de aanval:

De marine vond geen spoor meer van het fregat, dat was al gezonken. Er waren alleen olievlekken en een paar reddingsboten te zien, zei de marine van Sri Lanka. Waarom de Amerikanen het schip tot zinken hebben gebracht, meer dan 2500 kilometer van Iran, is onduidelijk.

NAVO

Turkije heeft in de provincie Hatay een raket uit Iran uit de lucht geschoten met luchtafweergeschut van de NAVO. Turkije heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen en heeft "waarschuwingen" uitgevaardigd om verdere incidenten te voorkomen, zei president Erdogan.

Hij heeft geen beroep gedaan op Artikel 5 van het NAVO-verdrag, dat inhoudt dat een aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten.

Tactiek wijzigen

De Verenigde Staten gaan door met aanvallen op de Iraanse infrastructuur en marine, zei generaal Caine op een persconferentie. Hij claimt dat het leger al veel schade heeft toegebracht aan de Iraanse luchtafweer.

"We hebben honderden ballistische raketten, lanceerinrichtingen en drones van Iran vernietigd", zegt het legercommandocentrum Centcom; er zouden ook zeventien schepen zijn vernietigd, waaronder een onderzeeër.

Volgens Defensieminister Hegseth "bestaat de Iraanse luchtmacht niet meer en rust de Iraanse marine op de bodem van de Perzische Golf". Hij verwacht dat de VS het luchtruim binnen enkele dagen controleren. Caine zegt dat daarom de tactiek wordt gewijzigd en Amerikaanse troepen steeds dieper het Iraanse grondgebied zullen binnendringen.

Wat er is geraakt in Iran blijft onduidelijk. Het regime laat nauwelijks van zich horen en het internet ligt nog grotendeels plat. Volgens een mensenrechtenorganisatie zijn er meer dan duizend doden gevallen in Iran.

Libanon

Israël voert ook de druk op op Hezbollah in Libanon in de vergeldingsoorlog voor de raketten die Hezbollah zondagnacht afvuurde. Burgers in het zuiden van het land zijn opgeroepen om te vertrekken. Doelwit is vooral de infrastructuur van Hezbollah. De militante beweging is een bondgenoot van Iran.

Volgens de Libanese regering zijn er al meer dan zeventig doden gevallen, waarvan twintig vandaag. De aanvallen zijn gericht op Zuid-Libanon en de zuidelijke voorsteden van de hoofdstad Beiroet.

Zo'n 60.000 mensen zijn inmiddels op de vlucht geslagen, zeggen de Verenigde Naties.

Ayatollah

Wordt Mojtaba Khamenei de nieuwe opperste leider van Iran? Hij wordt genoemd en zou de steun hebben van de Revolutionaire Garde, de strijdkrachten van het regime. De 56-jarige Mojtaba Khamenei is een zoon van ayatollah Ali Khamenei, die zaterdag werd gedood bij een Israëlisch-Amerikaanse aanval. Iran bereidt een driedaagse herdenkingsceremonie en de begrafenis van de 86-jarige leider voor.

Als Mojtaba Khamenei, of wie dan ook, de nieuwe opperste leider wordt, is hij meteen doelwit van Israël en de VS, zei de Israëlische ministere van Defensie Katz.

Gestrande reizigers

Vanochtend landde een KLM-vlucht uit Oman op Schiphol. Aan boord waren Nederlanders die weg wilden uit de Golfregio, zowel toeristen als expats, en luchtvaartpersoneel dat in de regio was gestrand. Er zijn nog meer Nederlanders die weg willen. Buitenlandse Zaken onderhoudt contact met hen. Reizigers zullen wel zelf moeten bijdragen in de kosten.

Vanuit de hele wereld wordt geprobeerd om zoveel mogelijk mensen te repatriëren. Ook cruiseschepen zijn gestrand in de havens van de Golfstaten.

Familie en vrienden vallen teruggekeerde reizigers opgelucht in de armen op Schiphol:

Frontman van dj-trio Kris Kross Amsterdam stopt per direct

3 hours 15 minutes ago

Frontman Yuki Kempees van Kris Kross Amsterdam stapt per direct uit het dj-trio. Dat maakt hij bekend op sociale media. Het is tijd voor een nieuwe fase, aldus de 39-jarige Kempees.

Kris Kross Amsterdam werd in 2011 opgericht door de broers Jordy en Sander Huisman. In 2014 sloot Kempees zich aan bij het duo. Kris Kross Amsterdam had hits met onder meer Hij is van mij met Maan, Tabitha en Bizzey en meer recent Vluchtstrook met Antoon en Sigourney K.

"Ik ben twaalf jaar onderdeel geweest van de leukste dj-act van Nederland", zegt Kempees bij RTL Boulevard. "Ik begon als twintiger (...) en dit jaar komt de onvermijdelijke 40 eraan. Daarom dacht ik: misschien is dit het moment om te stoppen."

In een bericht op Instagram roept de frontman de broers Huisman op om Kriss Kross "voort te zetten zoals jullie dat voelen". Kempees zegt zich te gaan richten op ander werk in de media en de muziekindustrie.

Politie pakt verdachte (14) op voor aanranden van joggende vrouwen in Dordrecht

3 hours 21 minutes ago

De politie in Dordrecht heeft een 14-jarige jongen opgepakt die wordt verdacht van tenminste vier aanrandingen. Daarbij sloeg hij hardlopende vrouwen op hun billen. De jongen heeft de aanrandingen bekend.

De eerste twee aanrandingen waren in oktober vorig jaar, meldt regionale omroep Rijnmond.

Twee weken geleden meldden zich op een dag nog eens twee inwoners die met dezelfde jongen te maken kregen. De aanrandingen vonden plaats in de wijken Wielwijk en Crabbehof in het zuiden van Dordrecht.

Na de eerste aanrandingen kwamen nog meer meldingen binnen bij de politie. Hoeveel dat er zijn, is niet bekendgemaakt. Maar de politie gaat ervan uit dat er mogelijk meer incidenten zijn en vraagt vrouwen die zich nog niet hebben gemeld, alsnog melding te maken.

In Trumps nieuwe wereldorde komt het internationaal recht op een zijspoor

3 hours 44 minutes ago

Schenden de VS en Israël met hun aanvallen op Iran het internationale recht? Ja, zeggen veel deskundigen. "Amerika en Israël hebben de hoeksteen van de internationale rechtsorde aangevallen, namelijk het geweldsverbod", aldus universitair hoofddocent Marieke de Hoon. "Dat verbiedt een aanval op de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Iran."

Het huidige Iraanse atoomprogramma vormt daar volgens haar geen uitzondering op. "Het geweldsverbod kent twee uitzonderingen die nu niet van toepassing zijn. Zo is er geen resolutie van de VN-Veiligheidsraad en het is ook geen rechtvaardige uitoefening van het recht op zelfverdediging."

Daarvoor zou Iran een aanval moeten hebben uitgevoerd of had daar een onmiddellijke dreiging voor moeten zijn, zegt De Hoon. "En dat is nu niet het geval. Het is niet zo dat Iran op het punt stond een nucleaire aanval uit te voeren op Israël, de VS of andere landen."

Hoogleraar internationaal recht Larissa van den Herik sluit zich daar bij aan. Alleen met toestemming van de VN-Veiligheidsraad of bij een directe dreiging mogen landen elkaar aanvallen, zegt zij. En ook volgens haar gaat de claim van zelfverdediging door de VS en Israël niet op.

Vleugellam door veto's

Daarom veroordelen de Verenigde Naties de aanval op Iran. Die Verenigde Naties zijn de belichaming van het internationaal recht zoals dat in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog vorm kreeg. Het waren vooral de vijf winnaars van de oorlog en tevens permanente leden van de VN-Veiligheidsraad (de VS, Rusland, China, het VK en Frankrijk) die bepaalden hoe het internationaal recht eruit kwam te zien.

En dat raakt de kern bij de vraag of het internationaal recht nog wel werkt bij internationale conflicten en oorlogen. Dat doet het alleen als de VN-lidstaten dat willen. En dan vooral als de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad dat willen.

Dit orgaan met vijftien leden is verantwoordelijk voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid. Volgens het internationaal recht moeten alle VN-lidstaten zich houden aan de resoluties van de Veiligheidsraad. En daar zit het probleem: de afgelopen tachtig jaar zijn er talloze resoluties gestrand omdat een van de vijf permanente leden zijn veto uitsprak.

Door een oorlog op het Europese continent en een allesvernietigende oorlog in Gaza springen die veto's de laatste jaren meer en meer in het oog. Rusland houdt ze tegen in het geval van de oorlog in Oekraïne. En op zijn eigen resolutie na torpedeerde Amerika alle eerdere Veiligheidsraadresoluties die opriepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren in de Gazastrook. De veto's maken de VN-Veiligheidsraad zo goed als vleugellam.

Trumps nieuwe wereldorde

Met een soort shocktherapie creëert Trump zijn nieuwe wereldorde. Een wereldorde waarin wel plek is voor de door hem onlangs opgerichte Vredesraad als alternatief voor de VN, met steun van voornamelijk autocratische landen, maar waar minder plaats is voor het internationaal recht. Zo bleek ook begin dit jaar bij de ontvoering van de Venezolaanse dictator Maduro.

En met de aanval van de VS en Israël op Iran verzuchten steeds meer politici en volkenrechtdeskundigen dat het internationaal recht er niet meer toe doet. Tegelijk zal de overgrote meerderheid van de Iraanse bevolking er geen traan om laten dat het internationaal recht nu naar de letter wordt geschonden.

Westerse politici wijzen erop dat we hier met een moorddadig regime te maken hebben, dat al decennialang zijn eigen bevolking en mensen ver daarbuiten terroriseert. Dat doet ook minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, die daarom zegt dat de Nederlandse regering begrip heeft voor de Amerikaanse en Israëlische aanvallen.

Hoopvol

Ook hoofddocent internationaal recht De Hoon spreekt van een vreselijk regime in Iran. Tegelijkertijd vindt ze het heel zorgwekkend dat terwijl de VS en Israël in haar ogen "agressie plegen tegen de internationale rechtsorde, er landen zoals Nederland zijn die dat niet veroordelen en wegkijken".

Volgens haar schept het een gevaarlijk precedent voor toekomstige internationale conflicten en roept het vooral een gevoel van een dubbele standaard op. En dat vooral bij niet-westerse landen.

"Toen Trump Groenland dreigde te annexeren, sloten westerse landen de rijen tegen zijn plan en hadden ze de mond vol van territoriale integriteit. Dat was erg hoopvol", vindt De Hoon. "Maar een paar weken later in het geval van Iran lijkt dat er allemaal niet meer toe te doen. Daardoor zeggen landen in het mondiale zuiden dat het Westen niet is te vertrouwen. Volgens hen meet dat met twee maten."

De vraag is of het internationaal recht wel werkt als landen zich er niets van aantrekken. "Als we nu met elkaar afspreken dat het internationaal recht er niet meer toe doet, dan geven we Trump, Rusland en China een vrijbrief om te doen wat ze al doen", zegt Van den Herik. Daarom pleit ze ervoor dat "Nederland en Europa met andere landen samen om de Verenigde Naties heen gaan staan" om die organisatie en daarmee het internationaal recht zo veel mogelijk te stutten.

Slagbomen moeten drukte in natuurgebied de Posbank beheersbaar maken

4 hours 34 minutes ago

Natuurmonumenten neemt samen met de betrokken gemeenten maatregelen om de drukte op de Posbank in Gelderland beheersbaar te maken. Nu is het soms zo vol in het natuurgebied ten noorden van Arnhem dat omwonenden klagen, wandelaars en fietsers zich onveilig voelen en dieren op de vlucht slaan.

De maatregelen komen erop neer dat bezoekers straks aan de rand van het uitgestrekte natuurgebied moeten parkeren en te voet verder kunnen gaan, meldt Omroep Gelderland. Om ervoor te zorgen dat automobilisten zich aan de nieuwe regels houden, worden slagbomen geplaatst.

"We hebben dat besloten omdat we zagen dat door de drukte de natuur echt verstoord werd", aldus Maarten Bakker van Natuurmonumenten. "Dus je zag veel minder wild en dieren hadden veel minder leefgebied."

De IJssel zichtbaar

De Posbank is een heuvelachtig heidegebied met zandverstuivingen, bossen, slingerende weggetjes en een aantal uitkijkpunten. Soms is vanaf die uitkijkpunten de IJssel zichtbaar.

Het is het hele jaar door druk in het natuurgebied, maar dat is vooral het geval wanneer de paarse heide bloeit in augustus en september.

"De Posbank is een bijzonder natuurgebied met fantastische vergezichten", zei boswachter Susanne Blommaert van Natuurmonumenten vorig jaar tegen National Geographic. "Ik snap dat mensen erheen willen. Maar wanneer de heide in bloei staat, wordt het vreselijk druk."

Sinds 1 juli 2024 zijn enkele wegen en parkeerplaatsen afgesloten voor auto's en motoren. Dat is zo in de weekenden, op feestdagen en in de zomermaanden juli en augustus.

Overlast

Maar er is meer nodig om te voorkomen dat gemotoriseerd verkeer de Posbank op rijdt. "Er zijn toch mensen die zich niet aan de regels houden. Daarom komen er slagbomen en worden de wegen op die momenten volledig afgesloten", aldus wethouder Paul Hofman (GroenLinks) in Rheden. "Dat doen we om de natuur te ontlasten, maar ook omdat veel omwonenden overlast ervaren."

Een aantal toegangswegen, met name de Schietbergseweg, wordt opnieuw ingedeeld. Nu is het daar een ratjetoe van automobilisten die heel snel én fietsers die heel langzaam de heuvel op rijden. Hofman: "Dat willen we verbeteren, vooral voor fietsers, zodat we mensen aanmoedigen om met groen vervoer te komen."

Voor de bezoekers die met het ov komen, wordt komende zomer ook een nieuwe, duidelijke wandelroute aangelegd tussen station Rheden en een bezoekerscentrum op de Posbank. Nu ontbreekt die nog.

Parkeergeld

Ook nieuw is een Parkeer Informatie Route Systeem, 'PIRS'. Op verschillende plekken komen elektronische displays die het aantal beschikbare parkeerplekken weergeven, zodat automobilisten niet eindeloos hoeven te zoeken.

Volgend jaar komt daar nog een maatregel bij: dan moet op de parkeerplaatsen van Natuurmonumenten bij de Posbank worden betaald. "Het parkeergeld steken we in het beheren en beschermen van de natuur op de langere termijn. Wie lid is van Natuurmonumenten hoeft niet te betalen om te parkeren, want die draagt met betaald lidmaatschap al bij aan datzelfde doel", aldus Bakker.

Zowel Natuurmonumenten als de betrokken gemeenten zeggen zich te realiseren dat de maatregelen, zeker de slagbomen, ingrijpend zijn. Maar het moet wel, stelt Tineke van der Pas, wethouder van de lokale partij PAK in Rozendaal. "Wij willen deze mooie natuur ook bewaren voor de generaties na ons. En daarvoor is het nodig om een evenwicht te vinden in het gebruik van die natuur en die natuur niet te veel belasten."

Echtgenoot Britse Labour-parlementariër vast op verdenking van spionage voor China

4 hours 55 minutes ago

In het Verenigd Koninkrijk is de man van Labour-parlementslid Joani Reid opgepakt op verdenking van spionage voor China. In het onderzoek zijn in totaal drie mannen aangehouden.

Reid zegt dat zij en haar kinderen niets met het politieonderzoek te maken hebben. Ze heeft naar eigen zeggen geen enkele aanwijzing gehad dat haar man de wet heeft overtreden. De parlementariër verzoekt Britse media om de privacy van haar kinderen te respecteren, schrijft onder meer de BBC.

De politie maakte eerder op de dag bekend dat mannen van 39, 43 en 68 jaar oud zijn aangehouden. Het drietal wordt beschuldigd van hulp aan een buitenlandse geheime dienst, op grond van een in 2023 aangenomen veiligheidswet. Er zou geen directe dreiging zijn voor de Britse bevolking.

'Geen bewonderaar van dictatuur'

Hoewel Reid niet als verdachte is aangemerkt, zegt het Labour-parlementslid in een reactie dat ze nooit vragen heeft gesteld in het Lagerhuis over aan China gerelateerde zaken. Ze stelt ook dat ze nooit Chinese functionarissen, zakenmensen of diplomaten heeft ontmoet, "voor zover ik weet". Reid benadrukt dat ze "helemaal geen bewonderaar is van de dictatuur van de Chinese Communistische Partij".

Labour-premier Starmer bezocht China enkele weken geleden. Hij probeert, net als andere Europese leiders, de banden aan te halen met Peking. Dat de echtgenoot van een partijgenoot nu vastzit op verdenking van spionage voor China, komt Starmer dan ook slecht uit.

Starmer onder vuur

De premier verkeert al langer in zwaar weer. Hij staat er slecht voor in de peilingen en ligt onder vuur vanwege zijn benoeming van partijprominent Peter Mandelson tot ambassadeur in de VS in 2024. Uit recent vrijgegeven documenten uit het Epstein-dossier is gebleken dat Mandelson zeer nauwe banden had met zedendelinquent Epstein.

Starmer heeft voormalige Labour-minister Mandelson, tegen wie inmiddels ook een corruptieonderzoek loopt, ontslagen. De rechterhand van de premier is opgestapt vanwege het schandaal.

Grote verrassingscontrole op zwartrijders in de trein bij Voorburg

5 hours 6 minutes ago

De NS houdt vandaag een grote controle op zwartrijders. Alle treinen die langs het station in Voorburg komen worden gestopt, waarna iedereen wordt gecontroleerd.

Op de perrons wachten tientallen conducteurs om bij elke trein binnen een paar minuten een kaartcontrole uit te voeren. Wie geen kaartje heeft, moet uitstappen en krijgt op het perron een boete.

Daar zijn ook boa's en politieagenten aanwezig:

Normaal gesproken stoppen er alleen sprinters in Voorburg, maar vanwege de controle moeten ook de intercity's van en naar Den Haag stoppen. De NS verwacht zo'n zeventig treinen te controleren.

"We willen meer controleren en zo nu en dan bedenken we een nieuwe manier", zegt Reinier van Rigteren, veiligheidsmanager bij de NS. "Je kunt elke dag hetzelfde doen, maar door te verrassen halen we betere resultaten. Dit verwacht helemaal niemand vandaag."

Boete verhoogd

De NS schrijft steeds vaker bekeuringen uit. In 2024 werden ruim 350.000 mensen zonder kaartje beboet. De cijfers van vorig jaar zijn nog niet gepubliceerd, maar de spoorwegen schatten dat het zo'n 400.000 boetes waren. Daarbij moet aangetekend dat het aantal reizigers in 2022 veel lager lag vanwege corona, en het aantal controles per jaar wisselt.

De boete voor reizen zonder vervoersbewijs werd afgelopen oktober verhoogd van 50 euro naar 70 euro. Daarbovenop moeten reizigers de ritprijs betalen. De boete is gelijk voor alle vervoerders en wordt bepaald door de staatssecretaris van Infrastructuur.

De NS zegt steeds beter te kunnen voorspellen waar en wanneer reizigers zwartrijden. Op basis daarvan worden controleacties gehouden zoals in Voorburg. Eerder was er een soortgelijke actie bij het ongebruikte station Rotterdam Stadion, maar toen hoefden niet alle treinen te stoppen. De NS zegt vaker dit soort acties te zullen houden.

Gemengde gevoelens in modewereld over toenemende invloed techmiljardairs

5 hours 14 minutes ago

Als allerlaatsten kwamen ze binnen bij de show van Prada in Milaan, vorige week. Omringd door beveiligers werden ze naar hun plaats op de eerste rij gebracht. De rest van het publiek keek ervan op: dit waren geen modeminnende sterren, maar Meta-baas Mark Zuckerberg en zijn vrouw Priscilla Chan. Techmiljardairs zoals zij lijken de weg naar de modewereld gevonden te hebben, maar met welk doel?

ELLE-hoofdredacteur Emma Vloeimans was bij de Prada-show op de Milanese modeweek, al had ze in eerste instantie niet door dat het echtpaar Zuckerberg was aangeschoven. "Er was zoveel te doen om de aanwezige K-popsterren dat er weinig aandacht was voor Mark", beschrijft ze.

Modejournalisten schreven al snel over een mogelijk motief voor het bezoekje van Zuckerberg. Hij zou Prada willen verleiden tot een deal voor het maken van Meta's AI-brillen. Zo'n samenwerking is er al met Ray-Ban en Oakley. Die merken zijn eigendom van hetzelfde moederbedrijf als de brillentak van Prada, en dus zou het volgens Vloeimans goed kunnen dat de deal er komt.

Bezos

Eind januari was er op de coutureweek in Parijs minstens zo'n opvallend koppel aanwezig. Amazon-oprichter Jeff Bezos en zijn vrouw Lauren Sánchez Bezos verschenen bij meerdere modeshows, net zoals ze afgelopen najaar in de Franse hoofdstad deden. Bij de show van modehuis Schiaparelli arriveerde Sánchez zelfs met poortwachter van de modewereld Anna Wintour.

Het is een teken aan de wand dat het echtpaar in korte tijd veel invloed heeft vergaard in de modewereld. De twee zijn bovendien hoofdsponsor van het aanstaande Met Gala, het benefiet voor de modeafdeling van het Metropolitan Museum of Art in New York en georganiseerd door Wintour. Het is een van de belangrijkste mode-evenementen van het jaar.

Al bij de aankondiging was er kritiek op het binnenhalen van het miljardairspaar, al is het niet de eerste keer dat de avond door de techwereld gesponsord wordt. Op de Instagrampagina van het museum schreven gebruikers dat Bezos culturele invloed probeert te kopen. Anderen riepen op tot een boycot van het gala.

Die negatieve geluiden zijn er ook van journalisten en modebloggers als het echtpaar zich op de modeweken vertoont. Zeker in januari, toen hun aanwezigheid in Parijs samenviel met een grote ontslagronde bij The Washington Post. Bezos is eigenaar van die Amerikaanse krant. Zijn Amazon ligt al langer onder vuur omdat de Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikmaakt van de IT-diensten van het techbedrijf.

"De vraag is: waarom zitten ze bij de shows terwijl ze niets met mode te maken hebben?", zegt Vloeimans. "Ik vind het niet nodig dat iemand als Bezos en zijn vrouw een podium krijgen in de modewereld. Maar de keuze voor wie front row mag, daar zitten altijd belangen achter."

Een hoop grote spelers in de mode zullen blij zijn met de komst van de techmiljardairs, zegt modejournalist en host van podcast De Modeshow Georgette Koning. "De merken zien mogelijkheden, want ze zijn uit op die miljarden."

"Het is een wedstrijd tussen een paar modeconglomeraten", zegt ze. "Het gaat niet heel florissant met die bedrijven. Er moet vertrouwen komen." Een Bezos of Zuckerberg kan dat vertrouwen leveren door te investeren. Er gaan geruchten dat Bezos geïnteresseerd is in het kopen van de Amerikaanse Vogue of de uitgever daarvan, mediabedrijf Condé Nast. Daarnaast zou een modehuis als Schiaparelli op zijn lijstje staan, al blijft dat allemaal onbevestigd.

'Geen illusies maken'

"Het is mogelijk dat beide partijen beter worden van zulke deals. Wat critici en bloggers daarvan vinden is ondergeschikt", zegt Koning. Vloeimans benadrukt dat veel modehuizen de techmiljardairs niet de rug toe kunnen keren. Ze verwijst naar de woorden van Prada-boegbeeld Miuccia Prada.

"Zij is politiek geëngageerd, een echte feminist, maar intussen zelf ook miljardair. Ze werd na de show geïnterviewd en zei dat we ons geen illusies moeten maken over de catwalk als plek voor politieke statements, omdat een modehuis als Prada nu eenmaal kleding maakt voor rijke mensen."

Hoever de invloed van de techbazen uiteindelijk zal reiken in de mode, blijft de vraag. Koning benadert het nuchter. "Op front row gaat het tussen de knapste mensen en de mensen met het geld. In die laatste categorie zijn de techmiljardairs gewoon een nieuwe soort."

Terwijl export en tech bloeien zitten veel Chinezen aan de budgetnoedels 

5 hours 55 minutes ago

Welke kant wil China de komende jaren op met de economie? Die vraag staat centraal op de belangrijkste politieke bijeenkomst van het jaar die in Peking is begonnen: het Nationale Volkscongres. Duizenden afgevaardigden zullen morgen de nieuwe economische groeidoelstelling horen. De speculatie is dat die dit jaar voor het eerst onder de 5 procent zal zijn.

Invloedrijker is dat het nieuwe vijfjarenplan wordt gepubliceerd, waarmee de sociaaleconomische richting tot 2030 wordt vastgelegd. De verwachting is dat China nog sterker zal inzetten op zelfvoorziening, de hoogwaardige maakindustrie (ook voor de export) en technologie.

Maar er zit een tweedeling in de Chinese economie. Aan de ene kant floreert de economie, met gigantische exportcijfers en een steeds sterkere technologiesector. Maar aan de andere kant kwakkelt de binnenlandse economie en is het voor veel Chinezen een tijd van steeds meer tegenslagen.

Wat is een vijfjarenplan?

Met een vijfjarenplan legt China de belangrijkste sociale en economische doelen vast. Sommige doelen of indicatoren zijn bindend, andere zijn streefdoelen. Het gaat bijvoorbeeld om de groei van het bruto nationaal product, de totale energie- of voedselproductie, of, zoals meer recentelijk, CO2-uitstootvermindering.

Zelfs in de rijke hoofdstad Peking zijn de huidige economische problemen merkbaar. De ene na de andere winkel of horecagelegenheid moet de deuren sluiten. Het straatbeeld wordt steeds meer gevuld met goedkope restaurantketens, omdat die door schaalvoordelen kunnen besparen op hun inkoopkosten.

Een nieuw geopende keten, de Zes Renminbi Noedelkoning, speelt in op de steeds kleinere portemonnee. Hier kan je voor omgerekend 80 eurocent een portie noedels krijgen, in plaats van de gemiddelde prijs van 2 à 3 euro in de hoofdstad. Voor 25 eurocent kan je een gekookt ei toevoegen.

"We besparen op alles, van loonkosten en ingrediënten tot de huur, en geven geen geld uit aan een verbouwing", zegt eigenaar Cai. Door de economische malaise is de concurrentie in de horeca in Peking nog extremer geworden, dus moesten we wel met een nieuw model komen, legt hij uit. "Kleine winsten, maar grote volumes, weet je wel?"

De klanten bestaan vooral uit de groeiende groep taxichauffeurs, klusjesmannen en bezorgers in de stad. Het zijn het soort banen waar je, als je moet, meteen mee aan de slag kunt en waar geen opleiding voor nodig is. Ze komen hier allemaal om dezelfde redenen, vertellen ze: het is goedkoop, het vult en het smaakt goed.

Energieke twintigers

Boodschappenbezorger Hu Zhu zit in zijn blauwe uniform te wachten op zijn bord noedels. "De economie gaat bergafwaarts," klaagt hij. Met een inkomen van zo'n 25 tot 35 euro per dag, eet hij hier graag.

Hij is aan de slag gegaan als bezorger toen hij twee jaar geleden zijn kantoorbaan verloor. "Bedrijven willen voor dat soort banen graag jonge mensen die net van de universiteit komen, niet iemand van boven de dertig", zegt hij.

Het is een veelgehoord probleem in China. Voorbij de dertig ben je duurder en word je gezien als minder efficiënt dan een energieke twintiger, dus vlieg je er eerder uit. "Ze hebben liever een jong iemand die wel luistert, dan een dertiger die dat niet doet", schatert hij uit.

Het gemiddelde opleidingsniveau in China is ook een probleem. Hu Zhu heeft nog gestudeerd, maar twee derde van de Chinezen heeft geen middelbareschooldiploma. Het vinden van een baan in de elektrische auto-industrie of de halfgeleiderindustrie, de topsectoren, wordt dan moeilijk. Maar ook de automatisering in de maakindustrie speelt laagopgeleide Chinezen parten.

Inzetten op technologie

In het zakendistrict van Peking zijn voorbijgangers een stuk positiever gestemd. Daar werken ze juist in de sectoren die nog meer steun gaan krijgen van Peking in het nieuwe vijfjarenplan, zoals in het bankwezen, de internationale handel of de techindustrie.

"Het wordt inzetten op technologie en innovatie", zegt Song, die net lunchpauze heeft. Voor hem is dat goed nieuws, want hij werkt bij een techinvesteringsfonds. "We zien al een zeker rendement en zitten in een positieve spiraal."

Het gaat deze week de vraag zijn hoeveel aandacht Peking gaat hebben voor het uit het slop trekken van de rest van de economie. Of dat Peking met een paar sterke sectoren de rest van economie omhoog gaat proberen te liften.

Griepepidemie lijkt over de piek heen

6 hours 2 minutes ago

Het lijkt erop dat de griepepidemie over de piek heen is. Dat melden het RIVM en onderzoeksinstituut Nivel. Minder mensen met griepachtige klachten bezochten de afgelopen week de huisarts. Het ging om 66 op de 100.000 mensen. De week ervoor bezochten nog 68 op de 100.000 mensen de huisarts met klachten die lijken op griep.

Naast huisartsbezoeken wordt er ook gekeken naar hoe vaak het griepvirus wordt gevonden in afgenomen monsters. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar monsters die huisartsen afnemen bij mensen met een griepachtig ziektebeeld. Uit die monsters blijkt dat het influenzavirus ongeveer even vaak werd gevonden als een week eerder.

Nog steeds veel zieken

Dat minder mensen zich nu melden bij de huisarts, betekent niet dat de epidemie voorbij is. De meeste mensen met griepklachten gaan niet naar de huisarts, maar er is altijd een minderheid van vooral kwetsbare mensen die dat wel doet. Er is sprake van een griepepidemie als er twee weken lang meer dan 46 op de 100.000 mensen naar de huisarts gaan met griepsymptomen.

Het RIVM meldt dat een paar varianten van het griepvirus die nu rondgaan verschillen van de virussen waar het griepvaccin van dit seizoen op gemaakt is. Toch werkt het vaccin net zo goed als in voorgaande jaren, schrijft het instituut. Dat baseren ze op internationale onderzoeken, waarin ook Nederlandse gegevens zijn meegenomen.

De afgelopen weken leidde de griepepidemie tot meer drukte in ziekenhuizen. Op verschillende plekken werden geplande operaties afgezegd, bijvoorbeeld in ziekenhuizen in Leeuwarden, Amersfoort, Dordrecht en Den Bosch.

Brussel wil industrie redden met 'made in Europe'

6 hours 6 minutes ago

De Europese Commissie wil dat er bij publieke aanbestedingen in de toekomst verplicht in Europa geproduceerde producten worden gebruikt. De maatregel moet de Europese industrie versterken en tegelijkertijd leiden tot vergroening.

De made in Europe-eisen moeten in ieder geval gaan gelden voor strategische sectoren zoals de autosector, groene technologie en de zware industrie. Het zijn sectoren die het door verschillende oorzaken zwaar hebben, maar volgens de Commissie wel behouden moeten blijven in de EU.

Hoge energieprijzen en de geopolitieke onrust maken dat maatregelen volgens de Europese Commissie hard nodig zijn. Maar het plan moet vooral een antwoord bieden op de keiharde concurrentie uit China. Europa wordt overspoeld door goedkope Chinese producten waar Europese bedrijven niet tegenop kunnen concurreren. Het land is dominant in allerlei groene sectoren zoals die van de zonnepanelen.

Volgens klimaatcommissaris Wopke Hoekstra heeft China met "oneerlijke handelspraktijken" de eerlijke concurrentie ondermijnd: "We moeten harder opkomen voor onze eigen belangen."

Elektrische auto's

Dus wil de Europese Commissie dat elektrische auto's, als ze van publiek geld worden gekocht, voortaan in Europa in elkaar zijn gezet. Een deel van de onderdelen voor de elektrische auto's moet straks eveneens uit de EU komen.

Ook wanneer via publieke aanbestedingen zonnepanelen, windmolens, cement of aluminium gekocht worden, moeten die producten helemaal of gedeeltelijk uit de EU komen. Voor staal gaat die eis niet gelden, wel moet een deel van het staal groen geproduceerd zijn.

Industriepolitiek

Dat de Industrial Accelerator Act, waar al de plannen in staan, vandaag is gepresenteerd, was allesbehalve vanzelfsprekend. De afgelopen maanden werd de presentatie van de wet steeds uitgesteld. Er was namelijk veel discussie over de koerswijziging van de EU: van een open economie naar het bevoordelen van eigen bedrijven.

Frankrijk hamerde vooral hard op de made in Europe-verplichting. Het land wil de Europese maakindustrie, en zeker ook de Franse, een boost geven. Duitsland stond daar met een groep andere landen tegenover. In het machtige autoland bestaat de angst dat hun auto's straks te duur en onverkoopbaar worden. Ook bestaat de angst dat partnerlanden buiten de EU tegen het hoofd worden gestoten.

Volgens D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg bevat het voorstel "maatregelen die we ons een paar jaar geleden niet konden voorstellen". Toch zijn de maatregelen volgens haar "hard nodig".

Te duur

Om aan de zorgen van tegenstanders van de wet tegemoet te komen, zijn inmiddels wel allerlei voorzorgsmaatregelen opgenomen. Als producten te duur worden, dan vervalt de made in Europe-verplichting. En ook landen waar de EU een handelsverdrag mee heeft voor de aangewezen producten mogen straks mogelijk meedoen.

Aan het voorstel kan nog flink worden gesleuteld, want ook het Europees Parlement en de EU-lidstaten moeten zich er nog over uitspreken. Gezien de grote belangen beloven dat stevige onderhandelingen te worden.