De Chinese economie moet komend jaar met 4,5 tot 5 procent groeien. Dat is het laagste groeidoel dat ooit in een jaarplan is vastgelegd. Toch straalt het Chinese leiderschap rust en vertrouwen uit.
Bijna 3000 afgevaardigden liepen vanochtend door een besneeuwd Peking naar de Grote Hal van het Volk voor het jaarlijkse Volkscongres. Van militairen tot vertegenwoordigers van etnische minderheidsregio's.
Formeel vertegenwoordigen zij de hele Chinese samenleving, in de praktijk luisteren ze vooral naar het plan dat door de communistische partijleiding is opgesteld. Afwijkende meningen krijgen hier geen ruimte, maar die strak georganiseerde eenheid geeft ook een gevoel van stabiliteit in een onstuimige wereld.
Door de onrust in de wereld is de buitenlandse handel flink onder druk komen te staan, zo stelde premier Li Qiang, hoewel China het grootste handelsoverschot ooit noteerde vorig jaar. Hij stak de hand ook in eigen boezem. "De diepgewortelde structurele problemen waar China mee kampt zijn nog duidelijker geworden", aldus de premier. Het is een van de redenen dat het de overheid onvoldoende is gelukt binnenlandse consumptie te stimuleren.
De Chinese overheid lijkt minder bang om toe te geven dat het ze nog niet gelukt is om structurele economische problemen op te lossen. Het wringt ook minder dan voorgaande jaren, want ten opzichte van het buitenland gaat het in China zo slecht nog niet.
Extra vakantiedagen
Net als vorig jaar staat het stimuleren van de binnenlandse consumptie bovenaan de beleidsagenda. Peking wil dat op twee manieren aanpakken. De inkomens stijgen, vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Daarnaast moeten de kosten voor basisvoorzieningen worden verlaagd, zoals voor onderwijs, kinderopvang en ouderenzorg.
Zo zouden huishoudens meer geld moeten krijgen om te consumeren en zo de economie te stimuleren. Om ervoor te zorgen dat men vervolgens ook de tijd heeft om dat te doen, werden vandaag extra vakantiedagen beloofd.
Technologische innovatie staat weer hoog op de agenda. In het jaarplan worden de chipsector, lucht- en ruimtevaart, maar ook kwantum technologie en 6G bij naam genoemd. Het Chinese leiderschap zet door op de ingezette koers van het vergroten van de zelfredzaamheid en verminderen van de afhankelijkheid van het buitenland.
Buitenlandse spanningen
Wat er buiten de landsgrenzen gebeurt, krijgt het Chinese publiek dagelijks te zien door de lens van de Communistische Partij. Die bepaalt de toon en de duiding van het nieuws. In die berichtgeving komt duidelijk naar voren dat de VS zijn macht inzet om zowel rivalen als bondgenoten als Europese landen onder druk te zetten. China daarentegen is het enige land dat weerstand heeft kunnen bieden aan die druk, is de boodschap.
Hoeveel de handelsoorlog met de VS China precies heeft gekost, is moeilijk vast te stellen. Maar dat China de rug recht heeft gehouden in de handelsoorlog met de VS, kan op steun rekenen onder de bevolking. Het vertrouwen in het leiderschap werd de afgelopen weken versterkt door de westerse leiders van Duitsland, het VK en Canada die op bezoek kwamen in Peking.
Hoewel China minder afhankelijk wil worden van export, blijft die voorlopig cruciaal voor de economie. Vorig jaar bereikte de Chinese export opnieuw een recordniveau. Tegelijkertijd betekent meer export niet automatisch hogere winsten.
In verschillende sectoren produceert China meer dan de markt kan opnemen. Daardoor komen veel producten tegen lage prijzen op de markt. Voor bedrijven en investeerders, inclusief de overheid, wordt het dan moeilijk om hun investeringen terug te verdienen.
Die overproductie leidt ook tot spanningen met veel Europese landen, die hun eigen industrie proberen te beschermen tegen goedkope Chinese producten. Tegelijk probeert Peking het probleem binnenlands aan te pakken.
Interne barrières afbouwen
Een belangrijk onderdeel daarvan is het zogeheten "verenigen van de nationale markt". In de afgelopen jaren hebben provincies vaak barrières opgeworpen om hun eigen bedrijven te beschermen. Daardoor worden investeringen, grondstoffen en subsidies inefficiënt gebruikt en concurreren bedrijven elkaar soms met staatssteun kapot.
Door die barrières af te bouwen, hoopt de centrale overheid de economie efficiënter te maken en overcapaciteit te verminderen. Of dat genoeg is om de groei structureel aan te jagen, moet nog blijken. Voorlopig houdt Peking de economische groeidoelstelling bewust bescheiden: stabiliteit en veiligheid staan nu boven snelle groei.
Met die boodschap sloot premier Li het congres af: "Kameraden! Het plan is opgesteld nu is het tijd om krachtig aan de slag te gaan."