Aggregator
Tientallen arrestaties in Bolivia na confrontaties tussen betogers en politie
In de Boliviaanse stad La Paz is het tot confrontaties gekomen tussen aanhangers van de invloedrijke ex-president Morales en de politie. Er zijn zeker negentig mensen gearresteerd.
De demonstranten eisten het aftreden van president Paz. In Bolivia woedt een ernstige economische crisis en is het al langere tijd onrustig. Wegen zijn al bijna twee weken geblokkeerd. Daardoor lopen in het land tekorten aan voedsel, brandstof en medische benodigdheden op.
Duizenden aanhangers van Morales gingen 's middags de straat op in de politieke hoofdstad La Paz en bestormden overheidsgebouwen. Beelden van de regering tonen hoe kantoren worden geplunderd.
De politie greep in en gebruikte onder meer traangas, waarna demonstranten vuurwerk en stenen teruggooiden. De leider van de protesten wordt vervolgd voor terrorisme.
De centrumrechtse Paz kwam een half jaar geleden aan de macht, nadat links een historische nederlaag leed. Paz peilde voor de verkiezingen nog op 8 procent, maar haalde verrassend 32 procent van de stemmen. De linkse partij Beweging naar het Socialisme (MAS) was daarvoor bijna 20 jaar aan de macht.
Morales raakte in 2019 in opspraak wegens vermoedelijke verkiezingsfraude. Hij trad af en ontvluchtte het land. Een jaar later keerde hij terug uit ballingschap, nadat zijn partij MAS opnieuw de verkiezingen had gewonnen en partijgenoot Luis Arce president werd. Morales werd uitgesloten van deelname aan de verkiezingen van 2025.
'Georkestreerde onrust'Paz beschuldigt Morales ervan de onrust te orkestreren om zijn regering te ondermijnen. Wegblokkades in Bolivia worden vaker ingezet door bewegingen gelieerd aan de oud-president.
Om het enorme begrotingstekort te dichten, schafte Paz onder meer brandstofsubsidies af. Dat leidde tot veel onvrede onder Bolivianen. De protestbeweging begon bij de nationale vakbond, die loonsverhogingen eist. Later sloten ook boeren en mijnwerkers zich aan.
De onrust leidde tot een gezamenlijke verklaring van acht Latijns-Amerikaanse landen. Daarin zeggen zij "elke actie gericht op het destabiliseren van de democratische orde" af te wijzen.
Arrestatiebevel MoralesTegen Morales is een arrestatiebevel uitgevaardigd, omdat hij niet voor de rechter verscheen. Hij staat terecht in een zaak uit 2016. Hij wordt ervan beschuldigd tijdens zijn ambtstermijn een 15-jarig meisje te hebben misbruikt en bij haar een kind te hebben verwekt.
Morales ontkent en noemt de beschuldigingen politiek gemotiveerd. Morales houdt zich al anderhalf jaar schuil in de jungleregio Chapare.
Omroepbaas Moldavië stapt op na ophef over jurypunten Songfestival
De baas van de publieke omroep van Moldavië is opgestapt na ophef over het lage aantal punten dat de Moldavische jury tijdens de finale van het Eurovisie Songfestival gaf aan buurland Roemenië.
Roemenië kreeg in de finale van het liedjesfestijn in Wenen maar drie punten van de jury. Dat leidde tot een stortvloed aan kritiek op sociale media, zowel in Moldavië als in Roemenië. Moldavische tv-kijkers deelden het buurland immers wel de volle twaalf punten toe.
De kwestie ligt gevoelig, omdat Moldavië en Roemenië nauwe historische, culturele en taalkundige banden hebben. Moldavië maakte in het verleden deel uit van Groot-Roemenië en veel Moldaviërs spreken Roemeens.
Omroepbaas Vlad Turcanu zei op een ingelaste persconferentie dat hij het inhoudelijk oneens is met de jury, maar dat hij als eindverantwoordelijke toch opstapt. "Hoewel we ons als publieke omroep distantiëren van de beslissingen van de jury, blijft de uitgebrachte stem onze verantwoordelijkheid en in de eerste plaats die van mij als hoofd van de instelling."
De Moldavische omroep had al benadrukt dat de jury onafhankelijk opereerde en dat de uitslag niet het officiële standpunt van de omroep was. De meeste punten van de Moldavische jury gingen naar Polen, dat uiteindelijk twaalfde werd. Israël kreeg tien punten.
Choke MeOver de Roemeense inzending Choke Me was sowieso veel te doen. Volgens zangeres Alexandra Capitanescu gaat het nummer over verstikkende zelftwijfel en overweldiging, maar door de act en tekst leek het lied meer over wurgseks te gaan. Het viel in elk geval in de smaak bij het publiek: Roemenië eindigde als derde, achter Israël en winnaar Bulgarije.
De Moldavische deelnemer Satoshi, die als achtste eindigde, zei dat de massale steun van de Moldavische tv-kijkers voor Roemenië "de werkelijke mening van de samenleving weerspiegelt".
Bekijk hier de act van Roemenië tijdens de finale:
Electroplating 3D Prints Without Requiring a Big Vat
Voormalig stafchef Zelensky op vrije voeten na betalen van enorme borgsom
Andri Jermak, de voormalig stafchef van de Oekraïense president Zelensky, is op borgtocht vrijgelaten. Hij werd vorige week gearresteerd in een groot corruptieschandaal.
Zijn borgsom, die eerder werd vastgesteld op 2,7 miljoen euro, is betaald. Op beelden van Oekraïense media is te zien hoe Jermak in pak de gevangenis verlaat na vier dagen in hechtenis. Hij is onder voorwaarden vrijgelaten met een enkelband en mag Oekraïne niet verlaten.
Vorige week werd de 54-jarige Jermak gearresteerd op verdenking van witwassen. De rechter bepaalde toen dat hij 60 dagen in voorlopige hechtenis zou blijven.
Eerder zei Jermak dat hij de borgsom niet uit eigen middelen kon betalen. Verschillende prominenten, onder wie de voormalig bondscoach van het Oekraïense voetbalelftal Serhij Rebrov, en bedrijven zouden geld hebben overgemaakt naar de advocaat van Jermak om hem vrij te krijgen.
Rechterhand ZelenskyTot zijn ontslag in november was Jermak de rechterhand van Zelensky. Eind november kwam een omkoopschandaal aan het licht rondom het bedrijf Energoatom. Onderaannemers van dat staatsenergiebedrijf zouden zijn gedwongen om smeergeld te betalen in ruil voor contracten.
Vervolgens zou dat geld zijn gebruikt voor de bouw van luxe huizen rondom de hoofdstad Kyiv. Een van de huizen zou voor Jermak bestemd zijn. Er zou in totaal voor bijna 8 miljoen euro zijn witgewassen, volgens The Kyiv Independent.
Zelensky verklaarde dat hij met het ontslag van Jermak de "geruchten en speculaties" wilde tegengaan. Ook werden de ministers van Justitie en Energie ontslagen.
Vier doden en tientallen gewonden bij protesten in Kenia tegen hoge brandstofprijs
In Kenia zijn zeker vier mensen omgekomen en meer dan dertig gewond geraakt bij protesten tegen de hoge brandstofprijzen. Dat meldt de Keniaanse minister van Binnenlandse Zaken Murkomen.
Volgens de minister zijn 348 mensen opgepakt. Hij zegt dat de protesten zijn "gekaapt door politieke actoren" en "gewelddadig en illegaal" waren. Hoe de vier mensen om het leven zijn gekomen, zegt de minister niet.
Brandende autobandenPersbureau AP meldt op basis van getuigenissen dat in Nairobi de politie het vuur op betogers opende. Een groep demonstranten had autobanden in brand gestoken en viel automobilisten aan aan de rand van de stad. Volgens de krant Daily Nation waren er ook demonstranten die tol vroegen aan automobilisten. Zij werden met traangas uiteengedreven.
De politiecommandant van de stad Meru, zo'n 200 kilometer ten noorden van hoofdstad Nairobi, meldt dat één persoon is neergeschoten door de politie toen een menigte probeerde het politiebureau in brand te steken.
Ook op andere plekken wordt gedemonstreerd. Chauffeurs van matatus, de busjes die Kenianen gebruiken als openbaar vervoer, staakten en ook vrachtwagenchauffeurs waren door hun vakbond opgeroepen niet te rijden. Volgens de bond doet de overheid te weinig om Kenianen te compenseren voor de hoge brandstofprijzen. De bond eist een verlaging van de brandstofprijzen met 35 procent.
RecordhoogteDe brandstofprijzen bereikten vrijdag in Kenia een recordhoogte. Het treft volgens de Keniaanse Kamer van Koophandel alle goederen en diensten. Ook merkt het instituut op dat de prijsstijging veel hoger is dan de stijging van de wereldwijde olieprijzen.
Voormalig vicepresident Gachagua, die in 2024 werd afgezet vanwege corruptie en zich daarna aansloot bij de oppositie, geeft de schuld van de verhogingen aan zakenlieden die meer winst willen maken.
Hij noemt het opvallend dat de brandstofprijzen in Kenia hoger zijn dan die van buurlanden zonder kustlijn, die hun brandstof via Keniaanse havens krijgen.
Minister Murkomen erkent "dat de prijzen enorm zijn gerezen vanwege de aanhoudende politieke crisis". Hij stelt dat de regering "stappen neemt om met de transportsector manieren te verkennen om de prijsverhoging aan te pakken."
Drie doden bij aanslag op moskee in San Diego
In de Amerikaanse stad San Diego zijn bij een moskee drie mensen doodgeschoten. De twee daders hebben vervolgens waarschijnlijk een einde aan hun leven gemaakt. De politie gaat uit van een 'hate crime', wat zo veel betekent als een misdaad gericht tegen afkomst, ras of etniciteit.
Volgens de imam van de moskee zijn de dodelijke slachtoffers medewerkers van een school bij de moskee. De politiechef van San Diego zegt dat een van de slachtoffers een bewaker is van de moskee die een "cruciale rol" heeft gespeeld bij het voorkomen van verdere slachtoffers.
De daders werden dood gevonden in een auto met schotwonden in de buurt van de moskee, meldt de FBI. Ze waren 17 en 18 jaar oud. Aanvankelijk werd de leeftijd van de oudste jongen op 19 jaar geschat door de politie.
Tijdens een persconferentie zei de politiechef dat de moeder van een van de twee verdachten ongeveer twee uur voor de aanslag de politie had gebeld. Haar zoon, die volgens haar suïcidaal was, was van huis weggelopen en had drie vuurwapens en haar auto meegenomen.
Volgens de politiechef droegen de daders camouflagekleding.
Dertig schotenDe aanslag was bij het Islamitische Centrum in de wijk Clairemont, zo'n 14 kilometer ten noorden van het centrum van San Diego. Daar werden zo'n dertig schoten gelost, zegt een getuige tegen CBS News. Volgens hem klonk het alsof er met een semiautomatisch wapen werd geschoten.
De politie riep mensen in de omgeving van het gebouw op uit de buurt te blijven. De burgemeester en de politie zeggen dat er inmiddels "geen dreiging" meer is.
Volgens de imam zijn leraren, scholieren en andere medewerkers van de school in veiligheid gebracht. "We hebben nog nooit zo'n tragedie meegemaakt", zei hij tegen aanwezige verslaggevers. "Het is buitengewoon schandalig om een gebedshuis aan te vallen."
Andere scholen in de buurt zijn gesloten. Bij alle moskeeën in Los Angeles, de stad die ook in het zuiden van Californië ligt, wordt extra gepatrouilleerd, meldt de politie van Los Angeles.
Bij de moskee had zich een grote politiemacht verzameld:
113Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
Honderden mensen misten vlucht door wachtrijen Schiphol, morgen mogelijk weer druk
Door de lange wachtrijen op Schiphol hebben vandaag enkele honderden mensen hun vlucht gemist. De gestrande reizigers kunnen via hun luchtvaartmaatschappij een andere vlucht regelen, zegt een woordvoerder van de luchthaven.
Schiphol sluit niet uit dat er morgen weer drukte ontstaat bij de beveiliging. Vandaag stonden reizigers in meerdere vertrekhallen tot ver achter de incheckbalies te wachten. Schiphol zegt "met man en macht" te hebben gewerkt om de rijen weg te werken. In de loop van de avond nam de drukte af.
De woordvoerder van de luchthaven zegt dat er morgen voldoende bezetting is bij de veiligheidscontrole, maar houdt wel rekening met nieuwe "onvoorziene omstandigheden met personeel".
Schiphol werkt sinds vandaag niet meer met vijf maar met drie beveiligingsbedrijven, waar de luchthaven zelf een aandeel in heeft. Hiervoor is gekozen omdat de luchthaven meer controle op de beveiliging wilde hebben om zo juist lange wachtrijen te voorkomen. Door deze wijziging kregen 5000 beveiligers een nieuwe werkgever.
Te laat en ziekVeel securitymedewerkers hadden vandaag echter nog geen toegangspas en kwamen hierdoor te laat op het werk. Ook hadden veel beveiligers zich ziekgemeld vanwege de impact die de nieuwe werkwijze op hun persoonlijk leven heeft, zegt vakbond FNV.
Schiphol zelf spreekt van "een lastige opstart" en "een samenloop van omstandigheden, met name door onverwachte onderbezetting van beveiligers en ICT-problemen in de ochtend".
22 arrestaties na bezetting VU-gebouwen Amsterdam
De politie heeft 22 demonstranten gearresteerd die twee gebouwen van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam hadden bezet. De VU heeft aangifte gedaan van lokaalvredebreuk.
De bezetting begon vanmiddag met een pro-Palestinaprotest waarbij enkele tientallen demonstranten de VU opriepen om samenwerking en banden met Israëlische instellingen te verbreken.
Een deel van de demonstranten ging twee gebouwen binnen. In het raam van de bestuurskamer in het hoofdgebouw werden Palestijnse vlaggen en spandoeken opgehangen.
OntruimdDe politie verzocht de mensen naar buiten te komen, maar zij gaven daar geen gehoor aan. Rond 20.00 uur begon de ontruiming van het eerste pand. Er ontstond een korte confrontatie waarbij agenten wapenstokken gebruikten tegen demonstranten die voor een ME-busje stonden. Een uur later werd ook het tweede pand ontruimd.
De mensen die binnen zaten, zijn met een stadsbus naar een cellencomplex gebracht. Die bus werd nog een tijdje tegengehouden door de andere demonstranten. Zij gingen voor de bus liggen, schrijft stadsomroep AT5. De bus vertrok rond 21.45 uur.
Jetten: 'vliegend team' gaat gemeenten ondersteunen bij asielopvang
Er komt vanuit het kabinet een speciale organisatie om gemeenten te ondersteunen bij het realiseren van asielopvang. Dat 'vliegend team' gaat gemeenten die bereid zijn om asielzoekers op te vangen, helpen met "meer maatwerk". Dat heeft premier Jetten gezegd na spoedoverleg tussen het kabinet en de gemeenten in het Catshuis.
Aanleiding voor het overleg was de recente onrust rond de komst van azc's in verschillende gemeenten, zoals in Loosdrecht. Namens de VNG was de Utrechtse burgemeester Dijksma naar Den Haag gekomen.
"Vooral kleinere gemeenten staan vol in de wind", zei Dijksma na afloop. Daarom is afgesproken dat ze hulp van experts krijgen en ook financiële steun om de komst van asielopvang "goed te laten landen". "Zodat er ook draagvlak blijft", zei ze. Kleinere gemeenten hebben vaak helemaal geen ervaring met dit soort protesten.
'Alle perken te buiten'"Ik heb eerder gezegd dat ik steun wilde van het kabinet en dat ministers naar voren moesten stappen. Dat hebben ze vanavond gedaan", concludeerde de voorzitter van de VNG tevreden. "We moeten voorkomen dat burgemeesters zeggen: we staan er moederziel alleen voor", zei Jetten daarover.
Volgens Jetten gaan de gewelddadige protesten van de laatste tijd "alle perken te buiten". Hij wil dat de relschoppers "keihard" aangepakt worden en heeft daarover ook contact gehad met het Openbaar Ministerie (OM). Dat is "zeer gemotiveerd" om achter de relschoppers aan te gaan, zei de premier.
Ook deed hij een oproep aan de Nederlanders: "Laten we minder tegen elkaar schreeuwen en meer luisteren naar elkaar."
MarkuszowerHij ging ook nog in op de uitspraken van fractievoorzitter Markuszower van de gelijknamige groep in de Tweede Kamer, die stelde dat Palestijnse asielzoekers met geweld moeten worden tegengehouden aan de Nederlandse grens. Vandaag noemde hij die uitlatingen zelf "onhandig".
Jetten vindt dat Markuszower daarmee niet genoeg afstand neemt. Hij wil deze week nog in gesprek met hem. Als Markuszower niet steviger terugkomt van zijn woorden, dan maakt dat samenwerking "echt moeilijker", waarschuwde de premier.
Het minderheidskabinet kan in bepaalde gevallen de steun van de zeven Kamerleden van de Groep Markuszower goed gebruiken om tot meerderheden te komen.
Voltmeter Clock Has The Time Dialled In
Cuba ontkent dat het met honderden drones Guantanamo Bay en Florida wil aanvallen
De Cubaanse regering beschuldigt de VS ervan een 'frauduleuze zaak' op te bouwen om het eiland aan te vallen. Dat zegt de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodríguez op X.
Volgens hem is het onzin dat de Cubanen driehonderd drones hebben aangeschaft om de Amerikaanse basis Guantanamo Bay aan te vallen. Hij noemt deze bewering 'leugenachtig en belachelijk'.
Het statement van Rodríguez volgt op berichtgeving van de Amerikaanse nieuwswebsite Axios dat Cuba bij Rusland en Iran honderden drones heeft aangeschaft en deze op strategische locaties op het eiland heeft opgeslagen.
Volgens anonieme inlichtingenbronnen van Axios wil de communistische regering naast de militaire basis op Cuba ook Amerikaanse marineschepen en zelfs Key West aanvallen, een eiland voor de kust van Florida.
Een inlichtingenfunctionaris zegt tegen de nieuwssite: "Het is zorgwekkend dat dit soort technologieën zo dichtbij zijn en dat allerlei kwaadwillende actoren hierbij betrokken zijn, van terreurgroepen en drugskartels tot Iraniërs en Russen."
Daarnaast stelt de bron dat Cuba bij Iran heeft geïnformeerd hoe het zich kan verzetten tegen Amerikaanse aanvallen. Iraanse functionarissen zouden al in Havana zijn.
'Een bloedbad met onberekenbare gevolgen'De Cubaanse regering doet deze beweringen af als onzin. Volgens Cuba dient het artikel voor de Verenigde Staten als rechtvaardiging voor een aanval op Cuba. Rodríguez schreef gisteren op X: "Zonder enige legitieme reden bouwt de Amerikaanse regering dag na dag een frauduleuze zaak op om de meedogenloze economische oorlog tegen het Cubaanse volk en de uiteindelijke militaire agressie te rechtvaardigen."
Daar voegde hij vandaag aan toe: "Degenen die Cuba onrechtmatig willen aanvallen, grijpen naar elk mogelijk voorwendsel, hoe leugenachtig en belachelijk ook." En: "Bepaalde media werken mee, verspreiden laster en lekken insinuaties vanuit de Amerikaanse overheid."
Ook de president van Cuba, Miguel Díaz-Canel, weerspreekt de beweringen over een mogelijk Cubaans offensief. Hij meldt op X: "Cuba vormt geen bedreiging en heeft geen agressieve plannen of intenties tegen welk land dan ook. Het heeft geen plannen tegen de VS en heeft die ook nooit gehad."
Mocht de VS Cuba echter aanvallen, dan zal dit volgens de Cubaanse president "een bloedbad met onberekenbare gevolgen teweegbrengen".
Vorige week bracht John Ratcliffe, het hoofd van de CIA, een zeldzaam bezoek aan het eiland. Hij waarschuwde de communistische regering om snel met de Amerikaanse president Trump in gesprek te gaan. Ook wees Ratcliffe volgens de Britse krant The Telegraph zijn Cubaanse collega's op het lot van de Venezolaanse ex-president Maduro, die begin dit jaar gevangen werd genomen door de Amerikanen.
De VS wil al decennialang dat Cuba vrije en eerlijke verkiezingen houdt en dat de staatseconomie wordt opengesteld. Trump heeft er meermalen op gehint dat hij de leiding van het land omver wil werpen. In maart verklaarde hij dat hij het "een eer zou vinden om Cuba in te nemen". Ook zei hij dat hij met het eiland kan doen wat hij wil.
Cuba kampt door de Amerikaanse blokkade en doordat het ook geen olie meer uit Venezuela krijgt met grote brandstoftekorten die het dagelijks leven flink ontregelen. Zonder olie kan het verouderde energienetwerk nauwelijks draaiende worden gehouden: scholen en universiteiten zijn gesloten en ziekenhuizen hebben moeite om patiënten te behandelen.
Vorige week gingen honderden mensen in Havana de straat op om te protesteren tegen het communistische regime. Er werden branden gesticht en leuzen gescandeerd als: "Doe het licht aan!"
Cambodjaanse kledingindustrie hard geraakt door oorlog in Iran en grensconflict
De kledingindustrie in Azië wordt keihard geraakt door de hoge brandstofprijzen als gevolg van de oorlog in Iran. Vooral in Cambodja lijden de fabrikanten doordat ze door het grensconflict met Thailand ook geen handel kunnen drijven met hun buurland.
Onder hen is Piet Holten, eigenaar van textielfabrikant Pactics in de toeristenstad Siem Reap. Hij begon 16 jaar geleden met een order van zonnebrilzakjes en 15 man personeel. Inmiddels werken er 800 mensen aan schoonmaakdoekjes, rugtassen en zelfs verzwaarde jassen om extra calorieën te verbranden tijdens het wandelen. Met een miljoenenomzet liepen de zaken lang prima.
Maar ook Piet voelt de pijn van de hoge grondstofprijzen. Klanten beginnen af te haken. "Een van onze klanten voorspelde aan het begin van het jaar dat hij 60.000 producten van ons zou afnemen. Ze hebben de helft gekocht, en verwachten niks meer te bestellen dit jaar. Dat scheelt ons een half miljoen omzet," zegt Holten.
VerliezenDe verliezen neemt hij voorlopig zelf. Het personeel krijgt nog altijd hoger dan gemiddeld betaald. Ze werken hetzelfde aantal uren. En tijdens hun door de fabriek gesubsidieerde lunch zeggen ze met een grote glimlach: "Ik ben heel blij dat ik hier werk."
Want ook zij hebben gehoord dat de meeste fabrikanten in Cambodja hun verliezen wel afschuiven op het personeel. Op textielwerksters zoals Hiem en Rya in de hoofdstad Phnom Penh.
Tussen de middag zijn ze van hun fabriek in het hart van de hoofdstad naar hun 'appartement' gewandeld. Beter gezegd, een verlepte kamer van 5 bij 5 meter. Daar maken ze snel wat rijst en een stukje kip voor de lunch. De gratis lunch is door hun fabrieksbaas afgeschaft om kosten te besparen. "Normaal aten we er wat groenten bij," zegt Hiem. "En wat fruit als toetje. Maar dat kan ik niet meer betalen," treurt ze.
OnderbetaaldVeruit het zwaarste is dat er in hun overuren gesneden wordt. Ze mogen minder werken, en moeten hetzelfde werk leveren. Harder werken voor minder geld dus. Rya kan dat maar moeilijk aan. "Ik verminder mijn elektriciteitsverbruik, ik gebruik mijn scooter alleen voor lange afstanden. Maar de prijzen van brandstof, water en boodschappen zijn omhoog gegaan en mijn loon is nu niet voldoende."
Het is de reden dat ze nu met zijn tweeën in dat kleine kamertje op de grond zitten met dat bordje rijst en kip. Volgens Hiem woonden ze eerst in een groter huis met vier anderen. Maar de 50 dollar huur per maand werd te veel. Nu betalen ze 30 dollar. "Als ik me niet goed voel durf ik niet meer naar de dokter. Ik koop wat pillen bij de apotheek en hoop dat het werkt. Want ziek zijn kan ik me niet veroorloven," zegt Rya.
De 850.000 Cambodjaanse kledingwerkers waren vaak al onderbetaald. Gemiddeld verdienen ze 210 dollar per maand. "Ze hebben overuren keihard nodig," zegt vakbondsleider Yang Sophorn. "Zonder dat werk kunnen veel Cambodjanen niet in hun levensonderhoud voorzien."
Een rampVolgens Sophorn krijgen de problemen in de kledingindustrie grote gevolgen voor de Cambodjaanse economie. Veel bedrijven zijn al failliet, met massaontslagen tot gevolg.
"Ik betaal niet alleen het schoolgeld van mijn kinderen," zegt Rya. "Ik help mijn neefjes en nichtjes, ik betaal alle kosten voor mijn ouders. Die kunnen namelijk niet werken. Als ik mijn baan zou verliezen zou dat een ramp zijn."
Een terugslag in de kledingindustrie heeft dus niet alleen gevolgen voor de 850.000 mensen die erin werken. Ook voor de miljoenen die van die arbeiders afhankelijk zijn. "Als de oorlog in Iran aanhoudt, kan de Cambodjaanse economie instorten," zegt Sophorn.
Harde maatregelenNa een half uurtje praten en schrokken, wandelen Rya en Hiem gauw weer naar de fabriek. Elk uur werk is meegenomen.
In Siem Reap begint het zorgelijk te worden voor Piet. "Kijk, we zijn geen ngo. We zijn hier om geld te verdienen. Als je geen geld verdient heeft je bedrijf geen toekomst." Kortom, ook hij kan niet uitsluiten dat hij uiteindelijk harde maatregelen moet nemen.
"We hebben nog orders tot eind juni. Daarna begint het te knijpen." Tot dat moment blijft hij zijn personeel beschermen. "Je moet gewoon geen winst maken over de ruggen van je werknemers. Er zijn wat dat betreft gewoon grenzen."
Long-Range Night Vision with an Infrared Laser
Musk verliest rechtszaak over koers van OpenAI
Elon Musk heeft de rechtszaak die hij tegen OpenAI aanspande verloren. De miljardair had het bedrijf van topman Sam Altman voor de rechter gesleept omdat hij er geld aan doneerde en het er niet mee eens is dat het een bedrijf is geworden dat winst maakt in plaats van een non-profit onderzoeksbedrijf.
Een negenkoppige jury oordeelde dat Musk te lang heeft gewacht met het beginnen van een rechtszaak. De jury had slechts een adviserende rol, maar de rechter nam hun oordeel over.
Musk is samen met Altman oprichter van OpenAI, een bedrijf dat zich bezig ging houden met kunstmatige intelligentie (AI) en later bekend werd met de ontwikkeling van het tekstprogramma ChatGPT. Musk stak er zo'n 38 miljoen dollar in. Het plan was dat het bedrijf een onderzoeksbedrijf zou worden zonder winstoogmerk en aan technologie zou werken die "goed voor ons allemaal is".
'Geld verdienen'Volgens de miljardair is het bedrijf te ver afgedreven van dat oorspronkelijke doel en vooral uit op geld verdienen, terwijl Altman juist van Musk vindt dat die meer in geld is geïnteresseerd dan in het belang van de mensheid.
OpenAI werd in 2015 opgericht, en kwam in 2018 met een commercieel bedrijfsonderdeel waar andere bedrijven geld in kunnen investeren in de hoop om dat terug te verdienen. Onder meer Microsoft investeerde fors in het bedrijf (zo'n 13 miljard dollar). Volgens Musk wist ook Microsoft al die tijd dat het OpenAI meer om geld gaat dan om altruïsme.
Kabinet vindt geen geld voor nieuw systeem luchtalarm, maandelijkse test stopt in 2028
Het kabinet heeft geen geld gevonden voor een nieuw innovatief sirenenetwerk dat kan waarschuwen bij crises en rampen. Minister Van Weel van Justitie schrijft aan de Tweede Kamer dat er daarmee in 2028 een eind komt aan het maandelijkse testen van het luchtalarm op de eerste maandag van de maand.
In 2024, toen er ook al gesproken werd over het stoppen van de testen, riep een meerderheid van de Kamer het kabinet nog op om de toekomst van het sirenenetwerk veilig te stellen. Het onderhoudscontract met de leveranciers werd daarop verlengd tot 1 januari 2028.
NL-Alert effectieverVan Weel schrijft nu dat "uitfasering conform eerder besluit vanaf dan uitgevoerd moeten gaan worden". Al eerder constateerde het kabinet dat het systeem met 4200 alarmpalen verspreid over Nederland sterk verouderd is en lang niet iedereen bereikt.
NL-Alert, waarbij burgers gewaarschuwd worden via hun mobiele telefoon, is veel effectiever, vindt Van Weel. Het kent al jaren een stabiel bereik van zo'n 92 procent van de inwoners. Ook wordt het steeds verder doorontwikkeld.
Dennis Locorriere (76), zanger en mede-oprichter van Dr Hook overleden
Dennis Locorriere, zanger en medeoprichter van Dr Hook, is zaterdag overleden op 76-jarige leeftijd. De Amerikaanse band had in de jaren 70 en 80 ook in Nederland enkele hits, zoals Baby Makes Her Blue Jeans Talk (1982), Sharing the Night Together (1978) en The Cover of the Rolling Stone (1972).
Locorriere is overleden aan de gevolgen van een nierziekte. Hij had vorig jaar al aangekondigd dat hij zou stoppen met optreden.
De zanger werd geboren in New Jersey en was betrokken bij de oprichting van Dr Hook in 1969, toen nog Dr Hook and the Medicine Show geheten. Locorriere speelde veelal tot diep in de nacht met de groep oudere, meer ervaren muzikanten, naar eigen zeggen vooral "omdat ik in die tijd een hippie was en geen zin had in een kantoorbaan".
FrontmanIn 1971 tekende de groep een platencontract en ging een samenwerking aan met kinderboekenschrijver Shel Silverstein, die vrijwel alle nummers schreef voor de eerste twee albums, Doctor Hook (1972) en Sloppy Seconds (1973).
Hoewel Locorriere op papier de frontman was en op de meeste nummers de leadvocalen voor zijn rekening nam, was het Ray Sawyer die met zijn ooglapje het meest opviel en een soort boegbeeld van de band werd. De meerstemmigheid van Locorriere en Sawyer droeg bij aan het geluid van de band, die door de jaren heen laveerde tussen country, soft rock en disco.
Hits in NederlandLocorriere zong onder meer de eerste hit van Dr Hook, Sylvia's Mother, en Carry Me, Carrie. Op hun grootste hit The Cover of Rolling Stone was Sawyer de leadvocalist.
In Nederland stond de groep tussen 1972 en 1982 acht keer in de top 40, met als hoogste noteringen een tweede plek met When You're In Love With A Beautiful Woman uit 1972 en Baby Makes Her Blue Jeans Talk in 1982.
Sawyer verliet de groep in 1983 waarna het contact tussen hem en Locorriere verwaterde. De groep ging nog twee jaar door zonder Sawyer, maar kon het succes van daarvoor niet meer evenaren.
Na Dr Hook ging Locorriere touren onder zijn eigen naam en bracht hij drie studioalbums uit en een aantal livealbums. Die waren een stuk minder succesvol dan het werk van Dr Hook.
Wel zong hij nog mee op albums van andere grote artiesten als Randy Travis. Ook zongen onder anderen Bob Dylan, Willy Nelson, Jerry Lee Lewis en Olivia Newton-John covers van door Locorriere mede geschreven liedjes.
De laatste jaren van zijn leven woonde hij in het Verenigd Koninkrijk. Hij trad weer op onder de naam Dr Hook starring Dennis Locorriere ter ere van de 50ste verjaardag van de band. Over zijn rol in de groep bleef hij altijd bescheiden. "De liedjes zijn de sterren, Ik ben alleen maar de man die ze zingt."
How To Make Steel That Breathes
Drugs tussen fruit ontdekt in twee filialen Lidl in Brabant
In twee Brabantse supermarkten zijn drugs in een partij met fruit gevonden. Het gaat om winkels in Sint-Oedenrode en Den Bosch.
Het is niet bekendgemaakt om wat voor drugs het gaat of om welke hoeveelheden. De politie wil vanwege het onderzoek geen verdere informatie delen.
De supermarkten liggen op ongeveer een half uurtje rijden van elkaar. Het zouden filialen van supermarktketen Lidl zijn.
Gewapende agentenVoor de ingang van de winkel in Sint-Oedenrode stonden vanmiddag gewapende agenten, schrijft Omroep Brabant. De politie meldde rond 18.45 uur dat dat de verdovende middelen zijn afgevoerd en dat het onderzoek ter plekke is afgerond.
De omgeving rond de supermarkt in Den Bosch werd ook afgezet. De winkel ging enkele uren dicht.
Zonnepanelen zitten vol waardevolle stoffen, maar recyclen valt nog niet mee
Tientallen miljoenen zonnepanelen liggen er inmiddels op Nederlandse daken. De meeste zijn nog zo nieuw dat ze bij de milieustraat maar mondjesmaat binnenkomen. Maar op een dag gaan ze kapot of zijn ze verouderd. Komende jaren zal de golf afgedankte panelen daarom steeds verder aanzwellen.
In die panelen zitten waardevolle materialen waarvan Europa zelf niet genoeg produceert. Organisaties en bedrijven werken hard aan manieren om die terug te winnen, het liefst zo zuiver dat ze weer zijn te gebruiken in zonnepanelen, batterijen of andere technologie.
Het kostbaarst zijn de zonnecellen, het onderdeel dat de stroom opwekt. Die bestaan onder meer uit silicium en, zeker bij oudere zonnepanelen, behoorlijk wat zilver. "Als je naar de oude zonnepanelen kijkt, gaat het over 20 gram zilver per paneel", zegt Mirjam Theelen van onderzoeksorganisatie TNO.
Het is lastig het zilver en silicium te scheiden omdat de cellen zijn 'vastgelijmd' tussen platen van glas en kunststof. Deze 'lijm', eigenlijk een soort plastic (polymeer), sluit de zonnecellen tientallen jaren af voor weer en wind. "Dat werkt fantastisch", zegt Theelen, "en dat werkt aan het einde van de levensduur ook nog fantastisch." Door die lijm is het lastig de grondstoffen er zonder glas en plastic uit te krijgen. En dat maakt het lastig ze nogmaals te gebruiken.
Scheiden met lasersOnderzoekers werken aan innovaties om zonnepanelen slimmer te hergebruiken. Zo kijkt TNO naar lasers. "Wij schijnen met de laser op de bovenkant van het zonnepaneel", zegt onderzoeker Mirjam Theelen. "Het licht wordt dan opgenomen in de toplaag van de zonnecel, omgezet in warmte en blaast de hechting van de zonnecel en de polymeer op."
Deze aanpak maakt volgens Theelen niet alleen de lijmlaag los, maar verwijdert meteen het blauwe laagje van de zonnecellen. Dat scheelt weer een zuiveringsstap. Uiteindelijk blijft volgens Theelen 'schone' silicium en zilver over. Met nog wat stappen is dit geschikt om weer te gebruiken.
TNO heeft laten zien dat lasers op kleine schaal werken. De volgende stap wordt om dit proces op te schalen, met bedrijven, zodat ze het kunnen gebruiken in een fabriek en daar ook geld mee verdienen. "We geloven echt dat dit rendabel wordt", zegt Theelen. Ze wijst onder meer op de groeiende aantallen panelen en het dalen van de kosten van lasers. "Vijf jaar geleden kon dit nog niet, nu is echt het goede moment."
Ook in de praktijk is de recycling verbeterd. Nederlandse panelen werden aanvankelijk versnipperd. Het aluminium werd nog hergebruikt en de rest, inclusief zilver, werd onder meer als bouwmateriaal in nieuwe wegen gebruikt. "Wij waren daar ook niet blij mee, laat dat duidelijk zijn", zegt René Eijsbouts van Stichting Open, de organisatie die verantwoordelijk is voor de inzameling van zonnepanelen en ander elektronisch afval.
Hergebruik al verbeterdTegelijkertijd was het ook lastig om te investeren in recycling omdat er nog zo weinig zonnepanelen werden afgedankt. Zonnepanelen gaan wel 25 jaar mee, en destijds kochten veel minder mensen zonnepanelen. Maar inmiddels begint het aantal afgedankte zonnepanelen toe te nemen en dat zal de komende jaren doorgaan.
Stichting Open heeft een contract met het Eindhovense bedrijf Mirec, dat in zijn fabriek een systeem bouwde om materialen beter te scheiden. Dat levert nu al glas en aluminium op. De zonnecellen eindigen als een mengsel van silicium, zilver en andere metalen. "Voorlopig wordt dat opgeslagen", zegt Eijsbouts. "Totdat er voldoende materiaal is om te gaan scheiden en een Nederlands bedrijf dit kan gaan doen."
Ruim viervijfde van het materiaal in zonnepanelen wordt nu als grondstof hergebruikt, denkt Eijsbouts: "Wat we verliezen is de achterwand, dat is een vervelende plastic laag. En we verliezen de lijmlaag, die ook gewoon niet te redden is." Eijsbouts hoopt dat de silicium op termijn gebruikt gaat worden door Europese bedrijven.
Verloren aan ChinaDit past in de plannen van de Europese Unie om meer in kritieke materialen te voorzien. Nu is de EU sterk afhankelijk van China voor het winnen en zuiveren van grondstoffen zoals silicium.
"Afhankelijk van hoe zuiver het silicium is, kan het voor diverse doelen worden gebruikt", zegt TNO-onderzoeker Theelen. Ze denkt aan onderdelen van batterijen. Ook is het silicium te hergebruiken in nieuwe zonnepanelen.
Daar stuit de Europese wens zelfstandiger te worden op nog een uitdaging. Europa heeft zijn industrie voor zonnepanelen grotendeels verloren aan China.
Wel zijn er Europese bedrijven die innovatieve zonnepanelen maken, die bijvoorbeeld makkelijker kunnen worden hergebruikt of zo licht zijn dat ze op meer daken kunnen liggen. Maar de bulk van de zonnepanelen komt uit Azië.