Aggregator

Bij de grootschalige protesten in Frankrijk is de toren van het stadhuis in Limoges ingestort. Het gebouw werd eerder op de dag in brand gestoken door relschoppers.

Net als in veel andere Franse steden waren er in Limoges veel mensen op de been en was het onrustig. Volgens Franse media lukte het meerdere gemaskerde personen om het stadhuis binnen te dringen door een ruit in te slaan.

Daarna is het gebouw uit 1883 in de as gelegd. Tot laat op de avond woedde er brand. Naast de toren is ook het dak van het stadhuis verwoest. Volgens de regionale bestuurder is het gebouw "grotendeels verloren". Burgemeester Guérin van Limoges richtte zich in een verklaring tot de daders. "Jullie zullen worden gearresteerd. Jullie kwamen hier om te doden. Alles staat op beeld."

Eerder werden er in de stad ook politieauto's in brand gestoken en werden winkels geplunderd.

Monument

Het stadhuis van Limoges staat op de Franse monumentenlijst en heeft veel historische waarde voor de streek Limousin. Zo diende het in de Tweede Wereldoorlog als toevluchtsoord voor Belgische parlementariërs in ballingschap, nadat België zich had overgegeven aan de nazi's.

Het merendeel van de Franse demonstranten protesteerde vreedzaam, maar in een aantal steden, zoals Parijs, Marseille, Toulouse, Angers, Lyon en Bordeaux, ontaardde het in geweld. De Franse premier Lecornu zegt dat zijn regering "zich niet laat intimideren" door het geweld bij de betogingen van vandaag.

Volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken waren 550.000 mensen op de been bij 110 demonstraties door heel Frankrijk. De betrokken actiegroepen houden het op 800.000 deelnemers. Meer dan 1200 mensen zijn opgepakt. 150 agenten raakten gewond.

Israëlische kolonisten hebben Palestijnen en Europese diplomaten aangevallen op de Westelijke Jordaanoever, die Israël bezet houdt. Dat melden Europese landen. De aanvallen volgen op geweld van een dag eerder, waarbij Palestijnen werden aangevallen tijdens hun jaarlijkse olijfoogst.

Onder meer een Belgische vertegenwoordiger in de Palestijnse Gebieden is aangevallen, zegt de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Prévot. Volgens hem zijn in het christelijke dorp Taybeh ook diplomaten uit Polen en Frankrijk aangevallen, net als vertegenwoordigers van de katholieke kerk.

"Als bezettende macht moeten de Israëlische autoriteiten Palestijnen beschermen, de veiligheid van diplomaten en journalisten waarborgen en de verantwoordelijken voor het gerecht brengen. De straffeloosheid voor gewelddadige kolonisten moet ophouden", schrijft Prévot op X.

Naar de grond gewerkt

Onder de belaagde diplomaten is ook een Franse burgemeester. "Ik ben op de grond gegooid", zegt Bernard Baudoux. Hij was naar eigen zeggen naar het gebied gereisd om zijn solidariteit met de Palestijnen te onderstrepen.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Polen bevestigt de aanval op zijn diplomaten. Volgens het ministerie zijn ze ongedeerd, maar een woordvoerder noemt het geweld tegen de Europese delegatie "absoluut onacceptabel".

'Israëlische relschoppers'

Ook de Israëlische buitenlandminister Saar veroordeelt de aanvallen van de kolonisten. Hij verwijst naar de groep als "Israëlische relschoppers". Volgens hem was het beter geweest als de diplomaten hun bezoek hadden afgestemd met het Israëlische leger.

De Israëlische politie zegt onderzoek te doen naar het geweldsincident.

De hoge Palestijnse functionaris Hussein al-Sheikh noemt de aanvallen een voorbeeld van het dagelijkse terrorisme waar Palestijnen mee te maken krijgen.

Geweld tijdens olijfoogst

Vrijdag vielen op de Westelijke Jordaanoever al tientallen Israëlische kolonisten Palestijnen aan in een olijfboomgaard. De gemaskerde, zwartgeklede kolonisten staken ook olijfbomen in brand. De jaarlijkse olijfoogst is een belangrijke gebeurtenis voor de Palestijnse dorpelingen.

Het Israëlische leger greep in, alleen stonden de militairen niet de Palestijnen bij, maar juist de kolonisten. De militairen gebruikten traangas tegen de dorpelingen en volgens Britse en Palestijnse persbureaus werd er ook met scherp geschoten.

Gedurende dit oogstseizoen, dat deze maand is begonnen, zijn zeker vier mensen op de bezette Westelijke Jordaanoever gedood en raakten meer dan honderd mensen gewond, zegt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid.

De aanval van gisteren werd op beeld vastgelegd:

Technically all that you need in order to make a drone fly is a single motor and single propeller, but realistically it becomes basically impossible to fly it at that …read more

De Verenigde Staten mengen zich steeds meer in de anti-drugsoorlog in een aantal Latijns-Amerikaanse landen. Het begon in 2025 met aanvallen op vermeende drugsbootjes op zee. Nu verplaatst de strijd tegen drugs zich naar het vasteland in Latijns-Amerika. Er worden deze dagen honderden militairen gestuurd, in eerste instantie naar Panama, Colombia en Honduras.

De Amerikanen houden gezamenlijke oefeningen met militairen uit deze landen. Ook gaan Amerikaanse speciale eenheden ondersteuning bieden en advies geven aan legereenheden in Latijns-Amerika die operaties uitvoeren tegen drugshandelaren.

De samenwerking komt voort uit de oprichting van de zogeheten Shields of the Americas. Dit is een regionaal orgaan dat eerder dit jaar werd opgericht door de Amerikaanse president Trump en waar zich inmiddels negentien landen in Latijns-Amerika bij hebben aangesloten.

Het doel is om gezamenlijk de strijd tegen drugs aan te gaan en nauwer samen te werken bij veiligheidsvraagstukken in de regio. Trump dringt er bij leiders in de hele regio op aan harder militair op te treden tegen mensensmokkelgroepen en gezamenlijke operaties met de Verenigde Staten toe te staan.

Ruk naar rechts

Trump maakte bij de laatste Algemene Vergadering van de VN duidelijk dat het om meer gaat dan alleen veiligheid. Het gaat ook om economische samenwerking en het "veiligstellen van grondstoffen in de regio", zoals hij het verwoordde.

Veel landen in deze regio zijn bij recente verkiezingen opgeschoven naar rechts en staan nu ideologisch dicht bij Trump. Die heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij Latijns-Amerika het liefst binnen zijn invloedssfeer heeft. De economische macht van China, die de afgelopen jaren fors toenam in Latijns-Amerika, is Trump een doorn in het oog en wil hij graag terugdringen.

Met de komst van de Amerikaanse militairen naar Colombia wil de in augustus aangetreden radicaal-rechtse president De la Espriella zijn verkiezingsbelofte inlossen: een harde aanpak van drugskartels om zo een veiliger land te creëren.

Gevechtsdrones

Colombia is de grootste cocaïneproducent ter wereld en wordt geteisterd door drugskartels. Tussen 2000 en 2015 bestond er al een nauwe samenwerking tussen de VS en Colombia en een militair hulpplan, het zogeheten Plan Colombia.

De VS wil nu naast 600 militairen ook zeer geavanceerde apparatuur inzetten. Zo worden er speciale gevechtsdrones vanuit Afrika naar Latijns-Amerika verplaatst om precisieaanvallen te kunnen uitvoeren op bijvoorbeeld kartelleiders.

Bevolking verdeeld

De bevolking van de Latijns-Amerikaanse landen is verdeeld over de komst van de Amerikaanse militairen. Eerder waren er al trainingen van Amerikaanse militairen in Ecuador. Ook liggen er plannen om een Amerikaanse basis in het land, die eerder werd gesloten, te heropenen.

Dit stuitte op fel verzet van de bevolking en de oppositie. In een referendum over de mogelijke heropening van de Amerikaanse basis stemde een meerderheid van de Ecuadorianen tegen de plannen.

De aanwezigheid van Amerikaanse militairen in Latijns-Amerika ligt ook gevoelig vanwege het verleden van veel landen in deze regio. Tussen de jaren zestig en tachtig van de vorige eeuw waren in vele landen in Latijns-Amerika militaire dictaturen aan de macht. Bloedige regimes in landen als Argentinië, Brazilië en Chili werden in het zadel geholpen door de VS, die wilde voorkomen dat hier linkse regeringen werden gekozen.

Vermeende drugsboten

Al langere tijd waarschuwen mensenrechtenorganisaties voor de aanvallen op de vermeende drugsbootjes op zee. Die hebben sinds vorig jaar al aan meer dan 200 mensen het leven gekost. De VS levert geen bewijs dat het daadwerkelijk om bootjes van drugssmokkelaars gaat.

Bovendien gaan deze aanvallen volgens juridisch experts in tegen het internationaal recht. De uitbreiding van de VS van aanvallen op zee naar aanvallen op land wordt door mensenrechtenorganisaties dan ook nauwlettend in de gaten gehouden.

Ze zijn bang dat de groeiende militaire aanwezigheid van de VS in Latijns-Amerika de burgers van deze landen in gevaar brengt. Daarnaast is het de vraag of het doden van kartelleden werkelijk helpt tegen de handel in drugs, omdat leden snel worden vervangen.

De Franse premier Lecornu zegt dat zijn regering "zich niet laat intimideren" door het geweld bij de betogingen van vandaag. "Niemand zal zijn politieke agenda met geweld opleggen", schrijft de premier op X. President Macron zegt dat er geen plaats is voor geweld in Frankrijk en dat degenen die zich hebben misdragen zullen worden vervolgd en gestraft.

Volgens premier Lecornu zijn vreedzame demonstraties toegestaan, maar horen brandstichting, plundering en aanvallen daar niet bij. Hij spreekt zijn steun uit voor de politie, die volgens hem met extreem geweld te maken kreeg.

Honderdduizenden Fransen gingen vandaag de straat op uit onvrede met de slechte staat van het onderwijs, stijgende kosten en het regeringsbeleid in het algemeen:

Het merendeel van de demonstranten protesteerde vreedzaam, maar in een aantal steden, zoals Parijs, Marseille, Toulouse, Angers, Lyon en Bordeaux, ontaardde het in geweld.

Ook vanavond is de sfeer in verschillende steden nog gespannen, onder meer in Parijs, Toulouse en Bordeaux. Aan het begin van de avond werd in Limoges het historische stadhuis in brand gestoken. Het vuur verspreidde zich door een vleugel en het gebouw wordt goeddeels als verloren beschouwd.

Het vuur bereikte ook het dak, waarna de toren van het stadhuis instortte:

Volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken waren 550.000 mensen op de been bij 110 demonstraties door heel Frankrijk. De betrokken actiegroepen houden het op 800.000 deelnemers.

'Georganiseerd door uiterst links'

Veel demonstranten geven aan dat relschoppers er bewust op uit waren om schade aan te richten en de confrontatie met de politie aan te gaan.

De relschoppers hadden het vaak voorzien op gebouwen van de overheid, zoals gemeentehuizen en politiebureaus. In steden als Straatsburg, Rouen, Nantes, Pau en Valence zijn ook winkels geplunderd, zegt minister Nuñez.

Lecornu en Nuñez beschuldigen uiterst linkse groepen ervan dat ze het geweld hebben georganiseerd. "En criminelen deden mee aan plundering en vernieling", schrijft Lecornu. Volgens de premier heeft dat te maken met de Franse presidentsverkiezingen die volgend jaar april worden gehouden.

'Vandalen gaan betalen'

In zijn bericht op X richtte hij zich expliciet "tegen degenen die dit geweld willen gebruiken als een 'opwarmertje' voor de presidentsverkiezingen". Hij belooft de Fransen dat de vandalen zullen betalen. "Publiek geld is schaars", schrijft hij. "We moeten niet eindeloos de schade herstellen die vandalen aanrichten. Zij moeten de kosten dragen."

Ook de burgemeester van Parijs heeft het geweld in Frankrijk scherp veroordeeld. In een interview met France-Ouest zegt burgemeester Emmanuel Grégoire dat het protest inmiddels zijn doel voorbijschiet.

"Het overgrote merendeel van de demonstranten wil vreedzaam demonstreren. Deze destructieve daden leiden de aandacht af", aldus Grégoire. "Vernieling is geen oplossing."

Tientallen gewonden

Volgens minister Nuñez zijn er in heel Frankrijk 1200 mensen opgepakt. 150 politiemensen zijn gewond geraakt, meldt hij, van wie er twee bewusteloos naar het ziekenhuis zijn gebracht. "Dit toont de gewelddadigheid van de aanvallers aan", zei de minister.

Hoeveel gewonden er onder de demonstranten zijn, is niet duidelijk. Het Franse persbureau AFP meldt dat in de Zuid-Franse stad Saint-Étienne een demonstrant zijn hand heeft verloren door een politiegranaat.

Begin deze maand overkwam dat ook een 15-jarige scholier, wat leidde tot grote kritiek op het harde optreden van de politie bij de onderwijsdemonstraties. De Franse politie stopte vervolgens met het gebruik van flitsgranaten.

Toch zei minister Nuñez van Binnenlandse Zaken gisteren op de Franse radio dat hij het gebruik ervan niet uitsloot: "Agenten moeten alle wapens die zij tot hun beschikking hebben, kunnen gebruiken", zei hij.

De politie heeft een 27-jarige man uit Vlaardingen aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij een explosie bij een kapperszaak. Ook deze week was het onrustig in Vlaardingen, maar de aangehouden man wordt verdacht van betrokkenheid bij een aanslag van ruim twee maanden geleden.

Op 6 augustus raakten de ruiten van een kapperszaak in het centrum van de stad langs de Rotterdamse haven zwaar beschadigd, nadat een explosief in de vroege ochtenduren was afgegaan. Niemand raakte daarbij gewond, schreef regionale omroep Rijnmond.

Gisternacht ging het ook mis bij een kapperszaak. Volgens de politie werd er na middernacht geschoten op een zaak aan het winkelcentrum Liesveld. Ook toen raakte niemand gewond. Of het om dezelfde kapperszaak gaat, zegt de politie na vragen van de NOS niet. Er zijn meerdere kapperszaken aan het Liesveld.

Vorig weekend was het ook al raak. Door een explosie raakte de gevel van een kapperszaak aan de Westhavenkade beschadigd en werd een winkelruit weggeblazen. Die zaak was al eerder doelwit geweest van vernielingen.

'Oneerlijke concurrentie'

Het is niet duidelijk wat de aanleiding voor de aanslagen is, maar daarover wordt wel gespeculeerd. Het AD schreef eerder dat kappers met prijzen onder de gangbare tarieven doelwit zijn. Er zou sprake zijn van oneerlijke concurrentie.

De politie en het Openbaar Ministerie doen nog onderzoek naar de explosies. De 27-jarige man werd gisteren aangehouden. Zij sluiten verdere aanhoudingen niet uit.

Modern computers are towers of glass and metal with very few large deviations from one to another. Monitor A will go against B, except you can’t tell them apart unless …read more

Niet alleen in Frankrijk en België is het vandaag onrustig door protesten, ook in Albanië zijn duizenden mensen de straat op gegaan vanwege ontevredenheid over hun regering. Voor de vijfde dag op rij demonstreren Albaniërs, onder leiding van studenten, in de hoofdstad Tirana om premier Rama tot aftreden te dwingen.

Het protest van vandaag begon rustig, maar liep volgens persbureau Reuters uit de hand toen een groep gemaskerde jongeren stenen naar de politie had gegooid. De politie reageerde met flitsgranaten, traangas en zette een waterkanon in.

Op beelden is ook te zien hoe een gewapende agent demonstranten beschiet met rubberen kogels. Meerdere demonstranten werden geraakt en ook twee journalisten raakten gewond.

Demonstranten zijn onder meer boos over de corruptie in hun land. De regering wordt achtervolgd door corruptieschandalen, die Rama overigens zelf ontkent. Volgens analisten gebruiken drugsbendes Albanië voor witwassen en drugshandel, wat toetreding tot de Europese Unie bemoeilijkt.

Ook zijn jongeren ontevreden over het banentekort. Veel studenten die zijn afgestudeerd komen niet aan het werk en jongeren vinden de kosten van het onderwijs te hoog. De studenten sloten zich recent aan bij de zogenoemde 'flamingobeweging'.

Wat is de flamingobeweging?

Afgelopen maanden protesteerden mensen in Albanië tegen plannen voor een luxeresort van de Amerikaanse president Trump en zijn familie aan de zuidkust van Albanië. Ze zijn boos, omdat ze het idee hebben dat hun land in de uitverkoop gaat voor de rijke elite. Ook heerst er ongeloof dat de bouw van het resort is gepland in een beschermd natuurgebied, waar onder meer zeehonden, schildpadden en flamingo's worden geconfronteerd met bulldozers.

De flamingo groeide uit tot het symbool van de protesten, nadat milieuactivisten hardhandig door een privaat beveiligingsbedrijf werden afgevoerd bij een hek. De activisten, die het incident zelf filmden, hadden plastic flamingo's meegebracht als mascotte.

Het incident vormde het startschot voor massale protesten die elke avond duizenden mensen in de hoofdstad op de been brachten.

Ondanks de publieke onvrede houdt premier Rama vast aan de grote Amerikaanse investering in het natuurgebied. "Dit project gaat door zolang ik aan de macht ben", zei hij afgelopen zomer. De premier benadrukt de economische voordelen en de banen die bezoekjes van rijke toeristen kunnen opleveren.

Eerder deze week ging het al mis toen relschoppers ramen insloegen en overheidsgebouwen en banken in brand staken. Het leidde tot confrontaties met de politie; zeker tientallen demonstranten en meer dan honderd agenten raakten gewond.

Volgens cijfers van de politie zijn zo'n 500 demonstranten opgepakt, van wie er nog zo'n 200 mensen vastzitten.

Rama niet van plan te vertrekken

Rama is sinds 2013 premier van Albanië. Vorig jaar begon hij na de verkiezingswinst voor zijn Socialistische Partij aan zijn vierde termijn. Hoewel de huidige onrust in zijn land misschien wel de grootste uitdaging voor de premier vormt, is Rama niet van plan om af te treden. De volgende parlementsverkiezingen in Albanië staan pas gepland voor 2029.

Een man met een metaaldetector heeft in het Brabantse dorp Odiliapeel een trouwring gevonden die al 83 jaar zoek was. De zoon van de inmiddels overleden eigenaar kreeg hem onlangs terug.

Jo Nabuurs verloor de ring in de winter van 1942 of 1943 tijdens het dorsen, het scheiden van graankorrels of zaden, achter de boerderij. Hij vond hem ondanks verwoede zoekpogingen nooit terug. Hij trouwde in 1941.

Zijn zoon Bert Nabuurs kende zijn vader daarom alleen zonder trouwring om zijn ringvinger. "Mijn vader vertelde weleens dat hij zijn ring kwijt was", vertelt hij.

De man met de metaaldetector vond de ring zo'n 20 centimeter onder de grond. Een familielid dat vlak bij het ouderlijk huis woont, hoorde van de vondst en nam contact op met Bert Nabuurs. Het familielid vertelde dat hij bezoek kon verwachten.

Geen vergoeding

De vinder kwam de ring zelf terugbrengen. "Ik vond het toch wel iets aparts", vertelt Bert Nabuurs bij de lokale omroep DTV Nieuws. "Ik vroeg nog of hij een vergoeding wilde, maar dat wilde hij niet."

Dat de ring van zijn vader is, staat buiten kijf. In de ring staat namelijk de trouwdatum van zijn ouders gegraveerd. De familie is er erg blij mee. "Mijn broers en zussen vinden het fantastisch dat de ring is teruggevonden. De ring is nog in goede staat. Hij heeft altijd droog gelegen."

Paus Leo heeft het ziekenhuis in Rome verlaten, vier dagen na zijn operatie aan longkanker. De 71-jarige paus liep vanmiddag zonder hulp naar de auto die op hem stond te wachten en stopte even om te praten met mensen die hem buiten het Gemelli-ziekenhuis een hart onder de riem wilden te steken.

De paus werd vandaag door zijn artsen ontslagen uit het ziekenhuis. Zij hadden al aangegeven dat hij voldoende was hersteld om naar huis te gaan. Bloedonderzoeken en scans van zijn borstkas hadden goede resultaten laten zien in combinatie met een "geschikte" algehele klinische toestand.

De paus bij het verlaten van het ziekenhuis:

Bij de paus was een adenocarcinoom vastgesteld, de meest voorkomende vorm van longkanker. Dinsdag werd de onderste kwab van zijn rechterlong verwijderd. De operatie verliep succesvol en zonder complicaties, maar het is niet bekendgemaakt hoe groot de tumor was en of de ziekte is uitgezaaid. Artsen bekijken nog of verdere behandeling nodig is.

Weer aan het werk

De paus is teruggekeerd naar het Vaticaan. Morgen verschijnt hij daar weer in het openbaar. Om 12.00 uur zal hij vanuit het raam dat uitkijkt op het Sint-Pietersplein de traditionele middagzegen uitspreken. Volgens zijn artsen is hij weer in staat om volledig zelfstandig zijn normale dagelijkse activiteiten te hervatten.

In het ziekenhuis heeft hij gewoon doorgewerkt, zij het op halve kracht. Zo voerde hij een telefoongesprek met de Russische president Poetin, ontving hij naaste medewerkers van het Vaticaan en droeg hij de mis op in een geïmproviseerde kapel in het ziekenhuis.

Volgens het Vaticaan verloopt alles volgens plan. Gisteren werden de namen bekendgemaakt van de journalisten die meegaan op een reis naar Latijns-Amerika. Die staat gepland voor 6 tot 17 november. Dat geeft de paus nog drie weken de tijd om te herstellen en fit genoeg te worden voor een groot aantal vluchten.

Opvallende openheid

Paus Leo XIV was afgelopen zondag opvallend open over zijn medische toestand. Hij liet toen aan de gelovigen op het Sint-Pietersplein weten dat artsen een knobbel op zijn long hadden gevonden en dat die verwijderd zou worden.

In verreweg de meeste gevallen is zo'n knobbeltje niet ernstig, maar bij de operatie werd duidelijk dat het in dit geval wel ernstig was. Dat nieuws kwam wereldwijd als een schok. De Amerikaan is pas kort paus, sinds vorig jaar mei, en is vergeleken met vorige pausen jong en energiek.

To quote commenter [douyarou], “It’s like our little version of a Precambrian explosion”. A bunch of hackers have discovered, independently and building on each other’s work, software-defined radio (SDR) capabilities …read more

De Canadese premier Carney richtte zich gisteren tijdens een pro-Canada-campagnebijeenkomst nog één keer tot de kiezers in de provincie Alberta. Maandag gaan zij naar de stembus om te stemmen over een afscheiding van Canada. Carneys boodschap aan het electoraat was helder: stem tegen afscheiding.

"Dit is geen spelletje. Dit is geen poker. Een stem tegen Canada is gevaarlijke bluf die zal leiden tot jarenlange onzekerheid en gemiste kansen voor de inwoners van Alberta én de rest van Canada", zei Carney. Hij wees zijn toehoorders erop dat het een publiek geheim is dat de Amerikaanse president Trump Canada maar wat graag als 51e staat zou inlijven.

'Ze proberen ons te breken'

Een stem voor een onafhankelijk Alberta zou Trump, die een handelsoorlog met Canada voert, in de kaart spelen, beredeneerde Carney. "Sommigen buiten onze grenzen proberen ons te breken zodat ze ons in hun macht kunnen krijgen." Volgens Carney mag dit "nooit" gebeuren.

Juist omdat er veel op het spel staat voor Canada toog de premier voor een pro-Canada-offensief naar Edmonton, de hoofdstad van Alberta, waar hij opgroeide. Al geeft het referendum van maandag nog niet een definitieve uitkomst. Zegt een meerderheid 'nee' op de vraag of Alberta onderdeel moet blijven van Canada, dan komt er in 2027 nóg een referendum. Daarna is het besluit pas bindend.

Wat Carney betreft komt het niet zover. Als premier wil hij voorkomen dat Canada uiteenvalt, terwijl Trump openlijk speculeert over annexatie van het land. De afgelopen jaren heeft Carney dan ook nadrukkelijk geprobeerd de banden met Alberta aan te halen, nadat de verhoudingen onder zijn voorganger Trudeau ernstig onder druk waren komen te staan.

Voor veel separatisten was Trudeau het gezicht van het in hun ogen zinloze klimaatbeleid dat de economische belangen van Alberta schaadde. Carney was dan ook verheugd dat de federale overheid in Ottawa en de kritische provincie Alberta in 2025 een akkoord bereikten over een soepeler energiebeleid voor de grote olie-industrie daar en een nieuwe oliepijplijn richting de westkust.

Er spelen ook grote economische belangen. Alberta is rijk aan onder meer olie, aardgas en steenkool, en heeft een grote landbouwsector. De olievoorraad in Alberta behoort tot de grootste ter wereld en het is daarmee veruit de rijkste provincie van het land. Veel olie en aardgas wordt geëxporteerd naar de VS.

Juist dat maakt een afscheiding van de rest van het land aantrekkelijk voor separatisten. In de uitgestrekte provincie wonen weliswaar slechts 5,1 miljoen mensen, maar door de export draagt de provincie bovengemiddeld veel belasting af aan de federale regering in Ottawa. De kritiek in Alberta is al jaren dat het weinig van deze afdrachten terugziet.

De redenering van voorstanders van een eigen staat is dan ook simpel: bij afscheiding zal niemand in Alberta nog geldzorgen hebben. In tijden van inflatie, hoge brandstofprijzen en een moeizame woningmarkt is dat voor velen een aantrekkelijk vooruitzicht.

Daarbij speelt dat de bevolking van de agrarische provincie van oudsher een zwak heeft voor de VS. Canadese media meldden eerder dit jaar dat er nauwe banden bestaan tussen de voorstanders van de afsplitsing en de regering van Trump en zijn MAGA-beweging. Tijdens de Forever Canadian-bijeenkomst waar Carney sprak stonden duizenden voorstanders van de onafhankelijkheid buiten te demonstreren.

Er werden banners omhooggehouden met teksten als: "Zeg nee tegen Carneys nieuwe wereldorde." Een voorstander zei eerder tegen lokale media dat hij vreest dat Carney, als vergelding voor de handelsoorlog met de VS, de olie-exporten extra zal belasten.

Schouder aan schouder

Of het daadwerkelijk tot een onafhankelijk Alberta komt, is maar zeer de vraag. Peilingen laten consequent zien dat het overgrote deel van de kiezers in Alberta wil dat de provincie bij Canada blijft. Slechts 30 procent van het electoraat zou de separatisten steunen.

Danielle Smith, de premier van Alberta, is niet een van hen. Hoewel zij en Carney een soms gespannen verstandhouding hebben, zei zij tijdens de pro-Canada-campagnebijeenkomst: "Voor het eerst in lange tijd staan Alberta en Canada schouder aan schouder."

Het Oekraïense leger ondervindt nog steeds problemen met Starlink, het Amerikaanse satellietnetwerk dat voor Oekraïne essentieel is voor de verdediging van het eigen luchtruim. In gesprek met journalisten zegt president Zelensky dat de snelheid waarmee Oekraïense drones kunnen vliegen nog altijd is gelimiteerd.

Volgens hem staat Kyiv hierover in contact met Amerikaanse functionarissen. Die zouden spreken van "technische problemen", al voegt Zelensky daaraan toe dat het Starlink-netwerk door Oekraïne ook is getest in andere delen van Europa. Daar zouden geen haperingen zijn geconstateerd.

Eerder deze week ondervond Oekraïne ook al problemen met de militaire tak van Starlink. Woensdag konden Oekraïense drones door een plotseling doorgevoerde snelheidslimiet niet harder vliegen dan zo'n 160 kilometer per uur, terwijl voor de luchtverdediging een veel hogere snelheid nodig is. Hoewel een dag later werd gemeld dat de verbinding weer operationeel was, blijkt dat dus opnieuw niet het geval.

Vrijdag meldde persbureau Reuters dat het Amerikaanse ministerie van Defensie vanuit het Witte Huis de opdracht had gekregen om Oekraïne beperkingen op te leggen. Het Pentagon is de grootste afnemer van Starshield, de militaire versie van de Starlink-dienst. Zelensky noemde dit al "een geplande operatie".

Sanctiepakket tegen Rusland

Ook ging Zelensky in op het uitgebreide sanctiepakket tegen Rusland waar de Amerikaanse president Trump per decreet een streep door zette. Zelensky noemde dit betreurenswaardig en roept zijn bondgenoten op om zich publiekelijk uit te spreken tegen de actie van de Amerikaanse president. Hij zei te hopen dat het Trump ertoe zal bewegen de sancties later alsnog in te voeren.

Ook zei Zelensky in audiofragmenten die hij naar journalisten stuurde te vrezen dat de actie van Trump de Russen aanzet tot meer luchtaanvallen. Juist met de winter in aantocht kan dit tot grote problemen leiden voor de Oekraïense burgerbevolking. Op X schreef de Oekraïense president dat Rusland afgelopen nacht meer dan vijftien cruciale elektriciteitscentrales en transportinstallaties in verschillende delen van Oekraïne heeft aangevallen.

Het was volgens hem een van de grootste aanvallen van Rusland op de Oekraïense energiesector tot nu toe. In de Oekraïense stad Sloviansk zijn bij de aanvallen drie mensen omgekomen, aldus de lokale autoriteiten. In de Oekraïense stad Cherson is een buschauffeur gedood. Daarnaast raakten tientallen mensen gewond.

"Desondanks hopen we van harte dat de president van Amerika er alles aan zal doen om Poetin te laten stoppen met het doden", zei Zelensky nog in het gesprek met journalisten, schrijft persbureau AP.

Volgens de Russische autoriteiten is door Oekraïense aanvallen afgelopen nacht een vrouw omgekomen.

70 miljard extra

Gisteren was Zelensky op de EU-top in Brussel. Daar vroeg hij 70 miljard euro aan extra steun van de Europese bondgenoten. "Voor defensie, voor wapens en voor onze veerkracht."

Bij de Belgische gemeente Sprimont, zo'n 25 kilometer ten zuiden van Luik, is een snelweg urenlang versperd geweest na een ongeluk. Een van de betrokken chauffeurs zei gewapend te zijn en dreigde zijn auto op te blazen.

Dat gebeurde op snelweg E25, van Luik in de richting van Luxemburg. Het ongeluk vond plaats tussen de plaatsen Sprimont en Aywaille en werd veroorzaakt door een man die daarna dreigde zich op te blazen. Bij het ongeluk waren drie auto's betrokken, er viel één gewonde.

Na enkele uren waarin de politie massaal ter plaatse was, gaf de man zich over. Over zijn beweegredenen is nog niets bekend. Of de man echt explosieven had, is ook nog niet duidelijk.

Vijftig auto's

De burgemeester van Sprimont vormde vanwege de dreiging een crisisteam. Er werden onderhandelingen gestart met de man, die nog in zijn auto zat. Ook de explosievenopruimingsdienst kwam ter plaatse.

Ook werd een veiligheidsrisicobied ingesteld; aan inzittenden van zo'n vijftig auto's werd gevraagd om hun voertuig te verlaten. Zo'n honderd mensen werden opgevangen bij een afslag. De auto's van die mensen werden weggesleept.

Belgische media schrijven dat de snelweg weer wordt heropend.

If you’re looking to try a new, open source 3D modeling CAD suite, especially one with automation-friendly interfaces, take a look at SolidCraft. It’s under development but there’s support for …read more

Een man van 81 uit Schagen (Noord-Holland) is overleden nadat hij in huis was overvallen. De politie heeft een verdachte aangehouden. Het gaat om een 36-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats.

Wat er precies is gebeurd is in de woning, is nog niet duidelijk. De man werd rond 23.15 uur overvallen in het huis aan de Groenling. Hij raakte zwaargewond en overleed kort daarna in het ziekenhuis, schrijft de regionale omroep NH.

De verdachte sloeg na de overval op de vlucht. Agenten reden zijn auto klem op een N-weg tussen Heerhugowaard en Obdam. De verdachte ging er daarna te voet vandoor maar kon alsnog worden aangehouden in Obdam.

Een laborant van een Leidse vruchtbaarheidskliniek heeft tussen 1979 en 1984 niet elf maar zestien kinderen verwekt met zijn eigen zaad. Bovendien was de man drager van twee genetische aandoeningen. Dat blijkt uit het eindrapport van Medisch Centrum Kinderwens. Een deel van de nakomelingen is teleurgesteld in het rapport, vertellen ze bij Omroep West.

De man was laborant bij de Stichting Medisch Centrum voor Geboorteregeling (SMCG), een vruchtbaarheidskliniek in Leiden die de voorloper was van MC Kinderwens. In de jaren 70 en 80 leverde hij zijn eigen zaad voor vruchtbaarheidsbehandelingen, maar hij registreerde dat op de naam van andere donoren. Hoe vaak hij dat precies deed, werd nooit duidelijk. Hij sprak tijdens de onderzoeksperiode twee keer met de onderzoekscommissie. De man overleed vorig jaar op 81-jarige leeftijd.

Omroep West sprak zeven van de zestien donorkinderen. Ze vinden onder meer dat de resultaten lang op zich lieten wachten. "Na het eerste tussenrapport moest er een eindrapport komen. Daar hoorden we helemaal niets meer van, tot we zelf druk zijn gaan zetten", zegt Jorg Delfos, een van de nakomelingen.

Uit het rapport blijkt dat de man twee genetische afwijkingen had. Door een ervan kun je doof worden en kan je evenwichtsorgaan het begeven, de andere was een mutatie van het CFTR-gen. Als beide ouders drager zijn van deze mutatie, kan hun kind taaislijmziekte ontwikkelen.

Schrikbeeld

De afstammelingen van de laborant vinden dat de ernst van de afwijkingen en eventuele gevolgen niet voldoende worden benadrukt in het rapport. Zo zou de man zelf gezegd hebben dat er prima met de gezondheidsproblemen te leven valt. "Dat kan voor hem dan wel zo zijn, maar hij was stokdoof en kon geen twee meter recht lopen", zegt donorkind Pascal Visser. "Dat is voor mij een schrikbeeld. Bovendien was hij toen al dementerend." Een 42-jarige dochter van de laborant zit volgens de donorkinderen in de ziektewet door evenwichtsklachten en doofheid.

De donorkinderen vermoeden zelf dat er nog meer dan zestien kinderen zijn verwekt met het zaad van de man. Ze hopen dat mensen met vermoedens zich melden bij MC Kinderwens, zeker vanwege de mogelijke gevolgen voor de gezondheid. Visser: "De start van de ziekte is voor iedereen anders, maar uiteindelijk wordt het voor iedereen ernstig. Als je maar oud genoeg wordt, word je 100 procent doof en verlies je de functie van je evenwichtsorgaan. Het is gewoon een ernstig invaliderende aandoening."

Mensen die in de periode 1979-1984 bij SMCG zijn verwekt, worden opgeroepen zich te melden bij het centrum voor afstammingsonderzoek Fiom. Meer onderzoek zegt MC Kinderwens niet te kunnen doen. De donorkinderen twijfelen aan dat tijdsbestek. "Juist die harde einddatum van 1984 willen we oprekken omdat de onderzoekscommissie helemaal niet vast heeft kunnen stellen tot wanneer hij daar rondliep", zegt Ayelet Klokman.

Vragen

Zo'n honderd mensen hebben zich de afgelopen jaren gemeld bij de kliniek. De donorkinderen vinden dat MC Kinderwens meer kan doen om op zoek te gaan naar mogelijke andere nakomelingen. Klokman: "Het rapport lijkt de nadruk vooral te liggen op de conclusie dat de casus zorgvuldig is afgehandeld. Maar vanuit ons perspectief blijven er belangrijke vragen bestaan over verantwoordelijkheid, toezicht en de risico's voor mensen die mogelijk nog geen weet hebben van hun medische achtergrond. Nu en in de toekomst."

In een schriftelijke reactie zegt MC Kinderwens veel waardering te hebben voor alle betrokken kinderen en hun openheid. Verder schrijft het centrum: "We begrijpen dat in een situatie als deze er misschien nooit een punt komt dat het als voldoende voelt. Als kliniek hebben we er alles aan gedaan om alle mogelijke informatie boven tafel te krijgen. Het onderzoek is afgerond omdat er geen nieuwe informatie meer bij kwam. De zaak is daarmee niet gesloten. Stichting MCKinderwens blijft voor hen en voor de bekende donorkinderen aanspreekpunt."

Na weken van scholierenprotesten zijn in Frankrijk vandaag ook andere groepen de straat op gegaan, zoals boeren, taxichauffeurs, verplegend personeel en de gelehesjesbeweging. Zij protesteerden tegen de stijgende kosten van het levensonderhoud.

In verschillende Franse steden zijn de protesten uitgelopen op rellen. In Parijs heeft de politie traangas en een waterkanon ingezet. Rond 15.00 uur waren in heel Frankrijk 272 mensen aangehouden.

In Parijs zijn winkels en een McDonald's bestormd en in Lyon is het bureau voor toerisme in brand gezet:

Ook drongen mensen het stadhuis van Lille en Marseille binnen. In Lille werden onder meer glazen deuren vernield. In Marseille, de tweede stad van Frankrijk, kalkten indringers in het stadhuis een anarchistisch symbool op de muur, vernielden ze televisies en werd een buste van Marianne (het nationale symbool van Frankrijk) op de grond gegooid.

Burgemeester Payan van Marseille heeft woedend gereageerd. "Het is onacceptabel om dit soort protesten te gebruiken om in te breken, vandalisme toe te passen en dit nationale symbool te vernielen", zei Payan. De schade in het stadhuis lijkt verder mee te vallen.

De schade in het stadhuis van Marseille:

In Marseille zijn ook de ruiten van een politiebureau ingegooid. Er werden rookbommen naar binnen gegooid, meldt de krant Le Figaro. Er zouden geen gewonden zijn gevallen.

'Tragedie' in Lyon

Behalve in Parijs heeft de politie ook in Bordeaux en Lyon traangas ingezet. In Lyon gooiden gemaskerde relschoppers de ruiten van het toerismebureau in en stichtten brand. Burgemeester Doucet is ontsteld. Het is volgens hem een "iconisch en herkenbaar monumentaal gebouw. Het is een tragedie dat relschoppers dit gebouw hebben aangevallen en in brand hebben gestoken."

Ondanks de ongeregeldheden zegt de politie in Parijs dat "de overgrote meerderheid van de deelnemers vreedzaam demonstreert". De meeste relschoppers houden zich op bij de Place de la République, waar ook een auto in brand werd gestoken.

De Franse regering hield al rekening met rellen. Iedereen die eruitziet als een demonstrant wordt gecontroleerd en moet zich legitimeren. Rond de Champs-Élysées geldt een demonstratieverbod. Desondanks hadden winkeliers voor de zekerheid platen tegen hun winkelpui geplaatst.

Vooraf hielden de Franse autoriteiten rekening met 40.000 demonstranten in Parijs, schrijft Le Monde. In de rest van Frankrijk werden 150.000 actievoerders verwacht.

Rond het middaguur werden in de Franse provincies 140 protesten geteld waar bijna 33.000 mensen aan meededen, meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Gelehesjesbeweging

Ook de gelehesjesbeweging was vandaag aanwezig. Die ontstond in 2018 in Frankrijk uit onvrede over de aangekondigde verhoging van de brandstofprijzen en ontaardde in een breder protest tegen de hoge kosten voor het levensonderhoud en inkomensongelijkheid.

Maandenlang gingen mensen in gele hesjes elk weekend de straat op en dat ging gepaard met veel geweld. De gelehesjesbeweging kreeg onder meer navolging in België en Nederland.

Voor Salif en Jérémy was het vandaag hun eerste keer in een geel hesje. Ze waren van buiten Parijs naar Place de la République gekomen. "In de supermarkt betaal je nu anderhalf keer zo veel als een paar jaar geleden, het is niet meer te doen", zeiden ze tegen NOS-correspondent Saskia Houttuin.

Ook in België waren vanmiddag protesten. Scholieren en studenten zijn tegen de bezuinigingen in het onderwijs. "Ik betoog, omdat het budget van mijn school enorm verlaagd is", zegt een student tegen de Vlaamse omroep VRT.

In Brussel werd met vuurwerk en stenen naar de politie gegooid en relschoppers vernielden auto's, onder meer met verkeersborden. Ook werden de ramen van een gebouw ingegooid. In de buurt van station Brussel-Zuid zijn net als vorige week deelfietsen- en steps in brand gestoken.

Agenten hebben traangas en een waterkanon ingezet en veegden het Beursplein in het centrum schoon. De rust lijkt daar teruggekeerd. Er zijn tien mensen opgepakt.

Relschoppers staan op een auto in Brussel:

De Belgische minister Quintin van Binnenlandse Zaken heeft zijn afschuw uitgesproken: "Wat zich in Brussel afspeelt, is allang geen protest meer", schrijft hij op sociale media. Volgens hem gaat het om georganiseerd en herhaaldelijk geweld, bedoeld "om onze samenleving te destabiliseren".

Ook in Luik waren betogers op de been. Ook daar zette de politie na verloop van tijd het waterkanon in.

Een Canadese man heeft kipnuggets en frietjes van McDonald's en alcohol via een drone zijn cel in weten te krijgen. Dat heeft de Canadese vakbond voor gevangenisbewaarders UCCO-SACC-CSN bekendgemaakt, meldt omroep CBC. De drone werd door onbekenden naar het raam van de gevangene gevlogen.

De man zit vast in het gevangeniscomplex bij de stad Sainte-Anne-des-Plaines, op papier een van de zwaarst beveiligde gevangenissen van het land.

"De gevangene vond het heel grappig toen de cipiers het aantroffen in zijn cel", zegt een woordvoerder van de vakbond tegen CBC News. Zelf is hij uiterst kritisch. De bond waarschuwt al langer voor smokkelwaar. "We zijn op een punt beland waarop een gevangene McDonald's laat afleveren. Wat is de volgende stap? Een geladen pistool? We worden hier heel bang van."

In het extra beveiligde gedeelte van de gevangenis waar de drone kon komen, zitten de zwaarste criminelen van Canada opgesloten, vergelijkbaar met de Extra Beveiligde Inrichting in Nederland. Volgens de woordvoerder van de vakbond gingen de bewegingsdetectoren die bij de gevangenis hingen niet af. Het nieuwsmedium TVA Nouvelles stelt dat een of meer bewakingscamera's niet werkten. De Canadese overheid heeft een onderzoek ingesteld naar het incident.

Toenemend probleem

Drones zijn een toenemend probleem voor gevangenissen wereldwijd, ook in Nederland. Dit jaar werd in Nederland bijvoorbeeld een man veroordeeld die met drones telefoons en drugs dropte op luchtplaatsen van gevangenissen. En in 2024 werden drie mannen opgepakt die sinds 2021 meerdere keren met drones boven Nederlandse gevangenissen vlogen en er op bestelling spullen afleverden.

Het kabinet liet in maart weten dat het wil dat gevangenissen zelf smokkeldrones uit de lucht kunnen halen. Daarvoor moet nu nog de hulp van de politie worden ingeroepen.

In Nederland is ook weleens geprobeerd om een maaltijd te bezorgen aan een gedetineerde. Deze week meldde de politie Den Bosch dat de familie van een arrestant een maaltijd liet bezorgen die bestemd was voor hun familielid.

"Alhoewel wij de bestelling er erg lekker uit vonden zien, kunnen wij deze niet bezorgen bij de ingeslotene", schrijft de politie op Instagram. "Naast dat dit een veiligheidsrisico vormt, worden alle ingeslotenen door de collega's van het cellencomplex goed verzorgd met een ochtend-, middag- of avondmaaltijd. En uiteraard is dit simpelweg niet toegestaan."

De hack bij Albert Heijn is een van de eerste grote incidenten sinds de inwerkingtreding van een nieuwe wet over cyberbeveiliging. Die is in augustus ingegaan en geldt voor duizenden belangrijke organisaties. Zij moeten impactvolle cyberaanvallen verplicht melden en bestuurders kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gehouden als bedrijven hun cyberbeveiliging niet op orde hebben.

De wet geldt voor overheidsorganisaties en bedrijven die belangrijk zijn voor Nederland. Onder meer de zorg, het drinkwater en banken vallen eronder. Maar ook de levensmiddelensector, met bijvoorbeeld de supermarkten.

"Het gaat om sectoren die essentieel zijn om in Nederland altijd te blijven draaien", zegt Bart Scholten van advies- en keuringsbedrijf Kiwa. "Zij moeten zich verplicht registreren bij het Nationaal Cyber Security Centrum NCSC."

Groot incident verplicht melden

De Cyberbeveiligingswet zorgt ervoor dat voor allerlei sectoren dezelfde regels gelden, zegt Joke Bodewits van advocatenkantoor Hogan Lovells Cadwalader. "Als het goed is, waren bedrijven zich al bewust van cyberrisico's en de maatregelen die ze moesten nemen. Deze wet brengt nieuwe verplichtingen met zich mee."

Zo zijn bedrijven verplicht om (vermoedens van) een cyberincident met grote impact binnen 24 uur te melden. Het gaat bijvoorbeeld om situaties met grote financiële schade. Of om incidenten die de dienstverlening ernstig verstoren, zoals bij Albert Heijn het geval was. Het bedrijf schakelde een deel van zijn IT-systemen uit toen bleek dat er iets aan de hand was.

Oproep

Laat u normaal boodschappen bezorgen door Albert Heijn, maar kon dat deze week niet? En wilt u maandag voor het NOS Journaal vertellen hoe u dat hebt opgelost?

Stuur een e-mail naar economie@nos.nl met uw ervaring, woonplaats en telefoonnummer.

De gevolgen waren groot: de website en app van Albert Heijn werden onbereikbaar en online bestelde boodschappen konden niet worden bezorgd. Ook lag een aantal distributiecentra volledig stil, waardoor Albert Heijn-supermarkten enige tijd moeilijker bevoorraad konden worden, zei Albert Heijn-topvrouw Margaret Versteden-van Duijn maandag:

Een melding bij het NCSC zorgt er ook voor dat je als getroffen bedrijf gebruik kunt maken van de kennis en expertise van het centrum, zegt Bodewits. "Daar zitten heel goede en gemotiveerde mensen klaar om te helpen en met je mee te denken. Bijvoorbeeld om de signalen door te nemen die erop wijzen dat je getroffen bent."

Na de eerste melding moeten bedrijven na 72 uur een update geven aan het NCSC. "Als je getroffen bent door een cyberincident, gebeurt er heel veel tegelijkertijd", zegt Bodewits. "Het komt vaak voor dat iets wat je dacht, later toch anders bleek te zitten."

Toezichthouder wordt op de hoogte gebracht

De informatie die bij het NCSC binnenkomt, wordt ook doorgestuurd naar toezichthouders die de naleving op de Cyberbeveiligingswet controleren. Voor supermarkten is dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

"Toezichthouders controleren of bedrijven de juiste maatregelen hebben getroffen", zegt Scholten van adviesbedrijf Kiwa. "In de Cyberbeveiligingswet staat dat organisaties 'passende' maatregelen moeten nemen om cyberincidenten te voorkomen."

Wat precies passend is, kan per situatie verschillen. "Je moet in ieder geval proberen te voorkomen dat er een cyberaanval plaatsvindt, maar ook een plan hebben voor als het tóch gebeurt."

"Die verantwoordelijkheid reikt verder dan het bedrijf zelf", zegt hij. "Ongeveer 8000 bedrijven vallen onder de Cyberbeveiligingswet, maar veel dus ook niet. Dat zijn bijvoorbeeld kleinere bedrijven, de leveranciers van grote bedrijven. Als je wel onder de cyberwet valt, moet je de risico's van bedrijven waarmee jij zaken doet in kaart brengen. Op die manier kun je bijvoorbeeld ook aan hen eisen stellen over hun cyberbeveiliging."

Bestuurders zijn verantwoordelijk

Als de toezichthouder vermoedt dat de cyberbeveiliging onvoldoende was, kan die straffen opleggen. Daarbij kunnen zelfs bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Waarschijnlijk is daarvan alleen sprake als zij ernstig verwijtbaar hebben gehandeld, of als er sprake is van opzet, zegt advocaat Bodewits. "Er wordt van bestuurders verwacht dat ze cyberincidenten proberen te voorkomen en het onderwerp serieus nemen."

"De Cyberbeveiligingswet maakt van cybersecurity een onderwerp dat op het hoogste niveau behandeld moet worden", zegt Scholten. "Bedrijven en organisaties kunnen nu niet meer zeggen: dit is iets van de security- of IT-afdeling. Het onderwerp moet in de bestuurskamer besproken worden, met als doel Nederland digitaal weerbaarder maken."