Aggregator

In Brussel is een protest van leraren, leerlingen en vakbonden tegen bezuinigingen op het Franstalig onderwijs op ongeregeldheden uitgelopen. Relschoppers richtten bij het Centraal Station barricades op en stichtten brand. De politie zette traangas en waterkanonnen in om de betogers uiteen te drijven.

De gevel van het parlement van de Franse Gemeenschap is met rode verf besmeurd. De voorzitter van de christendemocratische regeringspartij Les Engagés werd in de buurt van het parlement aangevallen. Hij is door de politie in veiligheid gebracht.

Aan het protest deden volgens de politie van Brussel 3000 mensen mee. Er zijn zo'n tien mensen opgepakt.

De voorzitter van de liberale regeringspartij MR noemt de schade die enkele betogers hebben aangericht "onaanvaardbaar" en houdt de leraren medeverantwoordelijk.

"Ze moeten terugkeren naar de klas en stoppen met de jongeren op te hitsen, ook op basis van desinformatie", zegt partijleider Bouchez tegen de VRT. "Ik krijg veel berichten van jongeren die onjuiste dingen zeggen. De leraren instrumentaliseren de jongeren in de scholen. Ik herinner eraan dat scholen politiek neutrale plaatsen zouden moeten zijn."

300 miljoen

Op het Franstalig basis- en voortgezet onderwijs in België wordt de komende jaren 300 miljoen euro bespaard. De Franstalige Gemeenschapsminister van Onderwijs wil onder meer dat leerkrachten in het voortgezet onderwijs twee uur per week meer lesgeven voor hetzelfde salaris.

"We zullen meer moeten werken voor hetzelfde loon en de werkomstandigheden zullen verslechteren, met meer mensen voor grotere lesgroepen", zegt een lerares Nederlands en Engels tegen de VRT.

Ook gaat het collegegeld voor universiteiten en hogescholen omhoog en is er minder geld voor renovatie van oude schoolgebouwen.

Het parlement van de Franse Gemeenschap stemt vanavond over de bezuinigingsplannen.

De raad van toezicht van Milieudefensie stapt op in de nasleep van het ontslag van Donald Pols bij Tata Steel vanwege zijn extreemrechtse verleden. De raad was van zijn verleden al jaren op de hoogte, zonder die kennis te delen met de rest van de organisatie. De posities in de raad zijn per direct ter beschikking gesteld, meldt Milieudefensie.

Dinsdag werd bekend dat het contract van Pols bij staalproducent Tata Steel is beëindigd. Hij was op dat moment één dag aangesteld als directeur duurzaamheid en communicatie. Voor die korte carrière was Pols tien jaar directeur van Milieudefensie.

Het ontslag was het directe gevolg van de onthulling in NRC dat Pols als 19-jarige in Zuid-Afrika voorman was van de extreemrechtse studentenbeweging Afrikaner Studente Front (ASF). Hij zette zich in tegen de afschaffing van de apartheid in Zuid-Afrika. De raad van toezicht van Milieudefensie was op de hoogte van het verleden van Pols sinds zijn sollicitatie in 2015.

"Onze intentie is om een actieve bijdrage te leveren aan het terugbrengen van de rust voor de organisatie", schrijft voorzitter van de Raad van Toezicht Marty Smits. "Daarmee nemen we ook onze verantwoordelijkheid naar de leden van de vereniging en spannen wij ons in bij te dragen aan de snelle overdracht van onze statutaire verantwoordelijkheden."

'Overvallen'

Jacqueline Smit, interim-directeur van Milieudefensie zegt dat de directie en de medewerkers overvallen zijn door het verzwegen verleden van Donald Pols. Zij schrijft dat de organisatie ook werd overvallen door het feit dat de raad van toezicht al jaren op de hoogte was.

"De situatie die hierdoor is ontstaan, maakt het een begrijpelijke keuze van de Raad van Toezicht om haar positie ter beschikking te stellen", aldus Smit.

Duitsland is niet van plan om te stoppen met grenscontroles. Dinsdag deed de Europese Commissie een oproep aan meerdere landen om de controles af te bouwen. Maar de Duitse minister Dobrindt van Binnenlandse Zaken wil dat niet. Volgens hem hebben de controles een duidelijk positief effect op de immigratiecijfers gehad.

Volgens Brussel zijn de grenscontroles niet meer nodig vanwege het nieuwe EU-migratiepact, dat op 12 juni in werking treedt. De bedoeling is dat asielzoekers al aan de buitengrens van de EU worden gecontroleerd. Daarom kwam er een oproep aan negen landen, waaronder Nederland en Duitsland.

Overlast

Sinds 2024 houdt Duitsland strenge grenscontroles om het aantal migranten terug te dringen. De dagelijkse files en het sluipverkeer die hierdoor ontstaan, leiden al een tijd tot overlast in de Nederlandse grensregio's. De afgelopen maanden vonden er daardoor ook zware ongevallen plaats, weet Omroep Gelderland.

In maart was voor de gemeenten Montferland en Zevenaar de maat vol en stuurden ze hierover een brandbrief naar Berlijn. Volgens de burgemeesters lijden de gemeenten economische schade door dagelijkse files. Transportbedrijven en lokale ondernemingen zouden tijd verliezen door controles en hogere brandstofkosten hebben.

Ondanks de brandbrief en de oproep van Brussel om met de grenscontroles te stoppen, zegt Dobrindt tegen de radio-omroep Deutschlandfunk dat hij nog geen punt achter de grenscontroles gaat zetten.

Druk op asielketen

De Algemene Rekenkamer stelde vorig jaar dat de Nederlandse grenscontroles niet helpen bij het terugbrengen van de druk op de asielketen. De marechaussee mag geen asielzoekers bij de grens weigeren. Wel helpt de maatregel volgens de rekenkamer om het aantal mensen dat illegaal de grens wil oversteken terug te brengen.

Het surfseizoen in Nederland is in volle gang en daar heeft reddingsdienst KNRM het druk mee. Schippers en vrijwilligers rukken jaarlijks zo'n 200 keer uit om vermiste kite-, wind- of golfsurfers te zoeken. Maar de KNRM zegt dat in ruim de helft van alle gevallen de surfer al veilig aan de kant blijkt te zijn, terwijl diens spullen in het water drijven. De reddingsdienst is daarom een campagne gestart.

De oproep aan surfers: zet je telefoonnummer op je spullen. En neem contact op met de kustwacht als je materiaal in zee bent verloren, vult een KNRM-woordvoerder aan. Want de reddingsdiensten rukken uit als zulke spullen worden gevonden en het onduidelijk is waar de watersporter is gebleven.

De KNRM komt jaarlijks zo'n 2300 keer in actie. In zo'n 10 procent van de gevallen gaat het om een melding over surfers. Het gaat met name over kitesurfen, een populaire variant waarbij de surfer op de plank wordt voortgetrokken door een vlieger (kite).

Soms urenlange zoektocht

Vorig jaar werd bijvoorbeeld uren gezocht naar een surfer na de vondst van een verlaten kite voor de kust. Meerdere reddingsboten werden hierbij ingezet. De eigenaar van het materiaal bleek uiteindelijk al thuis te zijn. "Het komt ook voor dat iemand in een strandtent iets zit te drinken", zegt de KNRM-woordvoerder.

De reddingsoperaties kosten veel tijd en geld. Soms wordt er ook vanuit de lucht gezocht. "Elke melding wordt serieus genomen en heeft hoge prioriteit", legt de woordvoerder uit. Ze noemt het daarom belangrijk dat het aantal onnodige reddingsacties wordt teruggedrongen.

Volgens de KNRM is het probleem de afgelopen jaren verergerd. Dat komt waarschijnlijk door de enorme toename van het aantal kitesurfers. Volgens de Nederlandse Kitesurf Vereniging (NKV) is het aantal beoefenaars in tien jaar tijd naar schatting vertienvoudigd tot enkele honderdduizenden.

Onder meer de KNRM, de NKV en de Watersportbond doen mee aan de landelijke actie. Surfers kunnen een watervaste sticker bestellen met daarop hun 06-nummer en een QR-code om op hun spullen te plakken.

Weggebruikers in de provincie Utrecht kunnen deze zomer beloningen krijgen als ze drukke momenten op de wegen vermijden. Via een app kunnen ze ritten registreren en iedere 'slimme reis' levert punten op.

De app is voor automobilisten die regelmatig gebruikmaken van de A12 tussen knooppunt Lunetten en Veenendaal. Rijkswaterstaat voert vanaf volgende week vrijdag op dat traject groot onderhoud uit dat maanden duurt.

Anderhalf uur reistijd

De werkzaamheden hebben naar verwachting grote gevolgen voor de bereikbaarheid van de regio. Volgens Rijkswaterstaat kan de extra reistijd doordeweeks oplopen tot een half uur, en in het weekend tot anderhalf uur. Het onderhoud moet in september afgerond zijn, schrijft RTV Utrecht.

Om tot die tijd alternatieve manieren van reizen te stimuleren, heeft de provincie Utrecht in samenwerking met verschillende gemeenten en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bedacht om reizigers te belonen.

Fietshelm

Door de trein te nemen, doordeweeks thuis te werken of een fietsrit te maken kunnen reizigers de komende maanden beloningen verdienen. Maar ook door buiten spitsuren gebruik te maken van de weg. De app houdt dat bij via de gps van de telefoon waar die op staat.

Onder de beloningen vallen bijvoorbeeld NS-abonnementen, maar met de punten die verdiend worden kunnen ook cadeaukaarten of fietshelmen worden gekocht.

VVD en D66 hebben een geheime deal gesloten om ervoor te zorgen dat er toch extra geld komt voor ontwikkelingssamenwerking. D66 is bereid zijn verzet te staken tegen een wens van de VVD om het verheerlijken van terrorisme strafbaar te stellen. In ruil gaat de VVD akkoord met 380 miljoen euro extra voor de begroting van D66-minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Bronnen bevestigen de Trouw-berichtgeving over deze schaduwdeal aan de NOS. De afspraak achter gesloten deuren tussen VVD en D66 wekt verbazing, omdat D66 zich stevig tegen de door de VVD gewenste wet tegen verheerlijking van terrorisme heeft verzet.

Gisteren kwam het nieuws dat, na maanden van zoeken, Sjoerdsma toch een meerderheid heeft gevonden voor zijn begroting in de Eerste Kamer. In ruil voor een eenmalig bedrag van 380 miljoen euro is Pro bereid voor te stemmen. Sjoerdsma moest binnen het kabinet lang onderhandelen om dat extra geld te krijgen, want de VVD vindt eigenlijk dat er juist minder geld naar ontwikkelingssamenwerking moet.

In de brief die Sjoerdsma vandaag naar de Kamer stuurde staat dat het extra geld wordt gevonden door geld dat gereserveerd was voor komende jaren naar voren te halen. Ook was er op het ministerie van Financïen nog een potje voor Oekraïne dat nu naar ontwikkelingssamenwerking gaat.

Mondelinge afspraak

Bronnen vertellen aan de NOS dat er ook nog een mondelinge afspraak is die niet in de brief staat. De VVD wil al langere tijd een wet die verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt. Het CDA is ook voor, maar in de coalitieonderhandelingen heeft D66 voorkomen dat deze al eerder ingediende wet opnieuw zou worden ingediend. Dat staat niet in het coalitieakkoord, maar is mondeling afgesproken. Tijdens de gesprekken over de zoektocht naar geld voor ontwikkelingssamenwerking heeft D66 nu achter de schermen toegezegd dit toch niet meer tegen te houden. Minister van Weel mag de wet opnieuw indienen.

In de wet gaat het bijvoorbeeld om het prijzen van een terroristische aanslag in een speech of een geschreven tekst, het verspreiden van videobeelden waarin terroristisch geweld wordt verheerlijkt of het zwaaien met vlaggen of afbeeldingen van terroristische organisaties. De VVD is ervan overtuigd dat de wet nodig is als extra mogelijkheid om tegen het verspreiden van terroristisch gedachtengoed op te treden.

Maar D66, enkele andere politieke partijen en de Raad voor de Rechtspraak hebben hierop stevige kritiek. Ze vinden bijvoorbeeld dat het begrip 'verheerlijking' juridisch onvoldoende is afgebakend. Wat valt er wel en niet onder verheerlijking? Gevreesd wordt dat de vrijheid van meningsuiting te veel beperkt wordt en dat journalisten en wetenschappers met scherpe uitingen misschien sneller vervolgd worden.

'Achterkamertjes'

In de Tweede Kamer reageren oppositiepartijen verbaasd over de 'geheime deal'. Kamerlid Kröger van GroenLinks-PvdA zei in een Kamerdebat met Sjoerdsma "geschokt" te zijn. "Welke andere dealtjes zijn er nog meer beklonken?", wilde Volt-leider Dassen weten. Kamerlid Heutink van groep-Markuszower sprak van "gekonkel in de achterkamertjes".

Sjoerdsma wilde niet ingaan op de geheime afspraak en gaf, ook in een kort briefje, het formele antwoord dat het "wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme geen onderdeel is" van de afspraken die hij met PRO heeft gemaakt. Hij schrijft ook: "Binnen het kabinet is er uiteraard bij alle belangrijke besluitvorming overleg, zo ook bij de totstandkoming van wetgeving."

De D66-minister zegt na vragen van kritische Kamerleden dat hij niet gaat over wat in de fracties en het kabinet wordt afgesproken tussen coalitiepartijen. Volt-leider Dassen vermoedt dat er wellicht buiten Sjoerdsma om, afspraken zijn gemaakt. "Dat vind ik treurig."

Een deelnemer aan de marathon van Utrecht die zondag tijdens de loop onwel werd, is dinsdag in het ziekenhuis overleden. De man van 21 werd daar enkele dagen kunstmatig in coma gehouden na zijn onwelwording.

Hij was sinds 2023 lid van studentenvereniging Veritas. De vereniging is in rouw en heeft de komende dagen alle sociale activiteiten afgelast. Het slachtoffer was fit en kwam goed getraind aan de start van de marathon, zeggen bronnen tegen de NOS.

Gereanimeerd

De student aan de Universiteit Utrecht raakte zondag aan het begin van de middag in de problemen in Houten, waar een groot deel van de route doorheen liep. Hulpdiensten reanimeerden hem en er landde een traumahelikopter. De plek waar de hulpverleners hem hielpen werd met schermen afgezet.

De organisatie van de marathon reageert verslagen op het nieuws. "Een sombere dag voor Utrecht. We wensen iedereen veel sterkte." Op de dag van het evenement waren verschillende maatregelen genomen om deelnemers te beschermen tegen de hitte, zoals extra uitdeelpunten van water en extra EHBO-personeel langs de route.

Over de doodsoorzaak van de student zijn geen mededelingen gedaan.

Nieuwsuur maakte afgelopen maandag deze video over hittemaatregelen bij hardloopevenementen:

Het was vandaag een erg onstuimige dag. Het waaide hard en er trokken veel buien over het land. Vooral in het binnenland onweerde het ook. Een aantal buien leverde veel schade op.

Ten oosten van Enschede, in de omgeving van Glanerbrug, kwam zelfs een windhoos tot ontwikkeling. Op foto's is te zien dat er stukken van bomen zijn afgebroken en weggewaaid. Ook werden dakpannen en zelfs een heel deel van een dak losgerukt door de windhoos.

De schade door de windhoos in Glanerbrug:

De neerslaghoeveelheden liepen in sommige regio's behoorlijk op. In het oosten en noorden viel ongeveer 20 mm regen. Enkele weerstations noteerden zelfs meer dan 30 mm.

Morgen zijn er vooral in de ochtend nog buien, maar ze zijn niet zo heftig als vandaag. In de loop van de dag trekken ze weg naar het oosten.

De zon breekt door en de temperatuur is 's middags tussen 16 en 19 graden. Dat is nog altijd een beetje aan de frisse kant. Temperaturen rond 20 graden zijn gemiddeld voor deze tijd van het jaar.

Tijdens het weekend ook perioden met regen

Het weekend begint grotendeels droog, maar al snel raakt bewolkt en in de middag gaat het weer regenen. Zondag is het juist andersom met vooral in de ochtend buien en in de middag langere tijd droog weer. Qua temperatuur verandert er weinig; het wordt een graad of 20.

Hoofdonderzoeker en arts Rebecca Gomperts zag het "absoluut niet" aankomen. Haar onderzoek met mifepriston als hormoonvrij anticonceptiemiddel leek een veelbelovende oplossing voor veel vrouwen die kampen met klachten door hormonale anticonceptie. Toch werd het onderzoek deze week gestaakt: er waren meer zwangerschappen dan verwacht.

Tijdens het onderzoek van Women & More, waaraan 14 Nederlandse ziekenhuizen en meer dan 560 vrouwen meededen, namen deelnemers wekelijks 50 milligram mifepriston als anticonceptie. Het middel zou de eisprong verstoren en ervoor zorgen dat het baarmoederslijmvlies verandert, waardoor een bevrucht eitje zich niet kan innestelen.

Toch moeten de onderzoekers na een jaar concluderen dat het middel "niet veilig en effectief genoeg" is: een aantal deelnemers raakte alsnog zwanger, een deel buiten de baarmoeder. De bevruchte eicel nestelt zich dan meestal in de eileider en is niet levensvatbaar. Dat het onderzoek stopt vinden zowel de onderzoekers als deelnemers erg jammer, want wat wel naar voren komt, is hoe groot de behoefte is aan alternatieven voor huidige anticonceptiemiddelen.

'Oplossing voor mijn problemen'

De 21-jarige Vienna, die alleen haar voornaam wil geven, worstelde zeven jaar lang met het vinden van de juiste vorm van anticonceptie. Hormonen van de pil veroorzaakten bij haar mentale klachten, gewichtstoename en hevige en langdurige menstruaties. Via via hoorde ze vorig jaar van een veelbelovend nieuw onderzoek met het middel mifepriston als hormoonvrije anticonceptie.

De verwachting was dat dit haar problemen kon oplossen, doordat het middel hormoonvrij is, er weinig tot geen menstruatie plaatsvindt en het zou werken als anticonceptie. Tijdens het onderzoek ondergingen de deelnemers zwangerschapstesten, werd hun bloed gecontroleerd en werden er inwendige echo's uitgevoerd. "Voor mij werkte het enorm fijn", zegt Vienna. "Mijn menstruatie was enorm beperkt, pijnloos, mijn mentale welzijn verbeterde enorm en ik was zelfs weer wat afgevallen."

Ze was verbaasd om dinsdag te horen dat het onderzoek werd stopgezet. De deelnemers hebben onder meer de instructies gekregen om direct met het middel te stoppen en over twee weken een zwangerschapstest te doen. Vienna begrijpt het besluit, maar hoopt op een nieuw onderzoek met een ander medicijn. Ze heeft bij haar ziekenhuis al aangegeven dat ze bij toekomstig onderzoek benaderd wil worden.

Frustratie vrouwengezondheidszorg

Ook Emma Messemaeckers (26) begrijpt de beslissing. Ze vindt het stoppen van het onderzoek wel "teleurstellend", omdat mifepriston op "zo veel vlakken zo goed werkt". Messemaeckers zag het onderzoek op LinkedIn voorbijkomen nadat ze haar derde spiraal had laten verwijderen. "Ik dacht: 'Misschien is dit iets waarmee ik iets kan bijdragen en kan kijken wie ik ben zonder hormonale anticonceptie.'"

Vanaf het eerste moment merkte ze dat het mentaal en fysiek beter ging. Ze vindt het jammer dat het vinden van een langdurige oplossing zo ingewikkeld blijft. "Het voelt meer als een algehele frustratie over vrouwengezondheidszorg, dat het weer niet lukt", zegt ze. "Ik ben zo vaak van het kastje naar de muur gestuurd."

Messemaeckers twijfelt over welk anticonceptiemiddel ze nog wil uitproberen. "Mijn vriend zei: misschien moet je gewoon toegeven dat wat nu op de markt is niet voor je lichaam is." Daarin is ze niet de enige: ze merkte dat collega's, vriendinnen en kennissen ook frustratie uitten over anticonceptie en interesse toonden in het alternatieve middel.

Brede interesse

Juist dat was de reden dat Gomperts tijdens haar promotieonderzoek in Zweden meer dan tien jaar geleden al op mifepriston stuitte. In een onderzoek in China werd het middel wekelijks gebruikt als een soort pil op aanvraag. "Daar is veel vraag naar", zegt ze.

Ook andere onderzoeken uit het buitenland duidden erop dat mifepriston kon werken als anticonceptie. Hoewel 30 procent de eisprong behoudt, werd in die studies niemand zwanger. Het verschil met de Nederlandse studie: de tijdsduur en hoeveelheid proefpersonen. Doordat het onderzoek een jaar duurde en meer deelnemers had, kwamen nu problemen naar voren.

De deelnemers waren over het risico geïnformeerd en ondergingen elke maand een zwangerschapstest. Daardoor kwamen de zwangerschappen vroeg aan het licht. Het middel moet uiteindelijk veilig zijn en werken voor miljoenen vrouwen, aldus Gomperts. Geen enkel anticonceptiemiddel kan zwangerschappen volledig uitsluiten, maar bij gebruik van dit middel raakten meer vrouwen zwanger dan verwacht.

De onderzoeker benadrukt dat het middel nog steeds veilig is in abortus- en morning-afterpillen. Ook het onderzoek zelf ziet ze als waardevol. "We weten nu ook hoeveel vrouwen klachten hebben en dat vrouwen gebaat zijn bij dit middel om de problemen te bestrijden die te maken hebben met de menstruele cyclus."

De twee vrouwen uit Stadskanaal die vorige maand werden aangehouden voor ernstige mishandeling van hun kinderen blijven langer vastzitten. De raadkamer van de rechtbank in Groningen heeft hun voorlopige hechtenis met negentig dagen verlengd.

Justitie verdenkt de vrouwen onder meer van poging tot doodslag en wederrechtelijke vrijheidsberoving. Het onderzoek loopt nog.

De twee vriendinnen (31 en 33) zouden hun kinderen, een 6-jarig meisje en een jongen van 7, zwaar hebben mishandeld.

Het meisje kwam daardoor twee keer in het ziekenhuis terecht. De jongen werd door zijn moeder geslagen en opgesloten in de kelder. Ook was hij regelmatig getuige van de mishandelingen en vernederingen van het meisje. De kinderen zijn uit huis geplaatst.

The GRiD Compass is a legendary portable computer — a taste of an early-80s future with bubble memory, tough enough for NASA to take them into space, and one of …read more

Het aantal mensen met een tekenbeet ligt al vroeg in het jaar op een hoog niveau, en dan moet de piek nog komen. Dat valt op te maken uit gegevens van tekenradar.nl, een initiatief van het RIVM en de Wageningen Universiteit. Het hoge aantal beten is het gevolg van de weersomstandigheden de afgelopen tijd, met halverwege mei regen en later die maand extreme warmte, zonnige dagen en opnieuw droogte.

Bij tekenradar.nl melden enkele honderden mensen wekelijks of ze wel of niet gebeten zijn door een teek, wat een beeld oplevert waaruit een toe- of afname valt af te leiden. Vorige week liep het aantal mensen met een tekenbeet in die groep op tot 28 procent. Na het zonnige pinksterweekend ging het hard.

"De droogte in het voorjaar was voor ons goed, want in principe worden teken daar minder actief van", vertelt bioloog Arnold van Vliet van de Wageningen Universiteit. "Maar de neerslag half mei kwam voor de teken op een mooi moment. Daardoor droogden ze minder uit, wat effect heeft op hoe ze op jacht gaan. En met het mooie weer gingen natuurlijk veel mensen het groen in, waarmee je dus in het domein van de teek komt."

Volgens Van Vliet koersen we af op een vergelijkbaar scenario. "Het is nu regenachtig, maar de temperatuur lijkt weer flink omhoog te gaan en de neerslagkansen nemen weer af; exact in het piekseizoen." Hij verwacht volgende week of de week erna piekmomenten in het aantal tekenbeten. "En we moeten ook nog even afwachten wat juli doet." Vorig jaar viel de piek in juni, toen het hoogste aantal meldingen in vijf jaar binnenkwam.

Van Vliet adviseert mensen om zichzelf goed te controleren. "Na een bezoek aan het groen een tekencheck doen", rijmt hij. Mocht je daarbij een teek ontdekken, is het zaak om hem zo snel mogelijk goed te verwijderen. "Vroeger zeiden we binnen 24 uur, maar inmiddels weten we: hoe sneller je dat doet, hoe lager de kans op het oplopen van de ziekte van Lyme."

Naast lyme verspreiden de beestjes in Nederland soms ook tekenencefalitis (tbe), een virusinfectie die hersenvliesontsteking kan veroorzaken. Dat virus komt vooral voor in Centraal- en Oost-Europa, waar in sommige landen ook ertegen gevaccineerd wordt. De afgelopen jaren is ook in Nederland sprake van een toename van het aantal tbe-infecties. Vermoedelijk heeft dat ook te maken met het veranderende klimaat.

Warmere winters

Sowieso is er een complexe wisselwerking tussen klimaatverandering en tekenbeten in Nederland. Zo veranderen de aantallen teken die Nederland gedurende het jaar telt en hun activiteit door de veranderende temperaturen en neerslagpatronen. Daarnaast brengt klimaatverandering warmere winters met zich mee, zoals afgelopen winter, waardoor teken langer actief kunnen zijn en ook hun voortplantingsseizoen kan veranderen.

"En het beïnvloedt natuurlijk ook de gastheren van de teek", legt Van Vliet uit. "Door warmere winters zien we minder sterfte van muizen en vogels." Er zijn dus meer dieren waar de teken hun tanden in kunnen zetten.

Klimaat en gezondheid

Daarnaast wijst hij op het effect van klimaatverandering op de vruchten aan bomen. "De beuk, bijvoorbeeld, heeft nu jaren achter elkaar beukennootjes. Normaal gesproken is dat het ene jaar wel en het andere jaar niet. Er is dus meer voedsel voor de gastheren van de teek." En meer voedsel, betekent opnieuw meer gastheren.

Niet voor niets beschrijven de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) en de Gezondheidsraad in een recent advies aan het kabinet nadrukkelijk dat klimaatverandering gunstig is voor de teek. De ontwikkelingen rond de teek in een veranderend klimaat moeten volgens Van Vliet de komende jaren goed gevolgd worden, want de gezondheidseffecten kunnen groot zijn.

Op 18 januari 2025 stijgt er in de Indiase stad Hyderabad een vliegtuig op. Aan boord is 720 kilo 2-MMC, een middel met een stimulerende werking. De bestelling komt aan op Schiphol en de lading wordt vervolgens afgeleverd bij een bedrijf in Noord-Holland.

Het klinkt als een actie van internationale drugscriminelen, maar het was op dat moment volkomen legaal. De NOS en Follow the Money (FTM) achterhaalden ruim 700 van zulke bestellingen van Nederlandse handelaren.

Voor handelaren was het kinderlijk eenvoudig om aan designerdrugs te komen. Per mail laten Indiase fabrieken weten dat ze voornamelijk medicijnen en chemicaliën voor de landbouw maken. Maar uit handelsdata blijkt dat ze ook designerdrugs leverden op bestelling.

Wat zijn designerdrugs?

Designerdrugs, ook wel research chemicals of 'nieuwe psychoactieve stoffen' (NPS), is een verzamelnaam voor middelen die lijken op illegale drugs. Doordat de stoffen lichtjes afwijken van drugs die op de Opiumlijst staan, zijn de middelen (nog) niet verboden. De afgelopen jaren zijn veel nieuwe stoffen toegevoegd aan de Opiumlijst. Die zijn nu dus wel illegaal.

De lading van het vliegtuig dat in januari 2025 van India naar Nederland vliegt, is afkomstig van PSN Medicare. Het Indiase bedrijf is gespecialiseerd in onder meer medicijnontwikkeling, maar uit internationale handelsdata blijkt dat het ook op grote schaal designerdrugs aan Nederlandse bedrijven leverde. De NOS en FTM probeerden meermaals met PSN Medicare in contact te komen, maar het bedrijf reageerde niet op die verzoeken.

Andere fabrieken wilden wel vertellen hoe een internationale designerdrugsbestelling in zijn werk gaat. Een appje was genoeg, schrijft de directeur van het Indiase Ocimum in reactie op de exportlijst die de NOS en FTM aan hem voorleggen. Het verzoek aan het Indiase lab kwam van ene "Mr. Ben", die bemiddeld zou hebben tussen het lab en een Nederlandse handelaar in designerdrugs.

Toen achteraf bleek dat de bestelde stof een psychoactieve werking had, werd de export stopgezet, schrijft de directeur. Of "Mr. Ben" bestaat is niet te controleren. "Al onze gesprekken waren op WhatsApp en het spijt ons te moeten mededelen dat we zijn contactgegevens kwijt zijn", aldus de directeur.

Ook een andere fabriek reageert op de exportlijsten. "Vorig jaar benaderde een aantal Nederlandse klanten ons voor de ontwikkeling van producten die op dat moment legaal waren in Nederland", schrijft de juridische afdeling van Neion Technology. De Nederlandse klanten van die Indiase fabriek importeerden de middelen op legale wijze, benadrukt het bedrijf.

Groothandel in designerdrugs

Terug naar de vlucht. De 2-MMC aan boord is besteld door Trading Affairs, een bv die vaak terugkomt in de lijsten met uit India bestelde designerdrugs. De NOS en FTM hebben meermaals geprobeerd om met de eigenaar van het bedrijf in het contact te komen, maar er kwam geen reactie.

Het bedrijf heeft volgens een rechterlijke uitspraak jarenlang een groothandel in designerdrugs gerund. Uit hetzelfde vonnis blijkt dat de politie meermaals designerdrugs van het bedrijf in beslag heeft genomen. Zo ging het in 2021 om 344 kilo 3-MMC en in 2022 om 400 kilo 3-CMC en 110 kilo N-ethylbutylon. Weer een jaar later werd 83,5 kilo A-PiHP in beslag genomen, beter bekend als flakka.

Toch belette dat het bedrijf niet om tussen 2019 en 2025 bestellingen te blijven doen. De importeur liet in totaal 221 ladingen met designerdrugs overkomen uit India.

Zo ook de 720 kilo 2-MMC die in 2025 vanuit Hyderabad naar Amsterdam werd gevlogen. Importeur Trading Affairs verkocht de stof weer door aan andere handelaren.

Bij welke webshops de 720 kilo 2-MMC precies is terechtgekomen is niet na te gaan, maar de werkwijze van dergelijke online winkels voor designerdrugs is telkens dezelfde. Een webshopeigenaar koopt het middel in en biedt het online aan. De minimale bestelhoeveelheid is een gram. De prijs voor een gram is zo'n 13 euro, terwijl het middel in India niet meer dan 33 cent waard was.

Op de sites wordt geadverteerd voor nieuwe middelen, bijna verboden stoffen worden flink afgeprijsd en kortingsacties moeten klanten aanmoedigen om zo veel mogelijk tegelijk te bestellen.

Wie dat doet, krijgt pillen, poeders en kristallen thuis in de brievenbus. Op de verpakking staat dat de stoffen "niet voor menselijke consumptie" zijn. Zo probeert de verkoper vervolging te voorkomen. Maar uit de vele online reviews blijkt dat de middelen wel degelijk door mensen worden geconsumeerd.

Het kabinet is bereid de voorgenomen miljardenbezuiniging op de sociale zekerheid "eventueel" te verlagen, maar dan moet er eerst een inhoudelijke overeenkomst liggen met de sociale partners en de oppositie over de toekomst van de WW en de WIA. Dat heeft premier Jetten gezegd in de Tweede Kamer.

De afspraken uit het regeerakkoord blijven "de basis", maar als er alternatieven zijn voor de voorgenomen bezuinigingen op de uitkeringen voor werklozen en arbeidsongeschikten, dan wil het kabinet daar "inhoudelijk" naar kijken. "En daarna zullen we in de ministerraad moeten bekijken wat dat betekent voor de begroting. Maar wel in die volgorde", zei Jetten.

Veel oppositiepartijen willen de toezegging dat de 6,5 miljard euro die de komende jaren bespaard moet worden op de uitkeringen, ook op andere terreinen dan de sociale zekerheid mag worden opgehaald. "Er zijn op voorhand geen zaken die we uitsluiten", zei de premier daarover.

Hij biedt daarmee meer ruimte dan VVD-minister Heinen van Financiën. Die zei eerder, net als VVD-fractievoorzitter Brekelmans, dat alternatieven voor de bezuinigingen bespreekbaar zijn, maar dat het uiteindelijke bezuinigingsbedrag blijft staan en gevonden moet worden op de begroting van Sociale Zaken. Heinen en Brekelmans laten verstek gaan bij het debat vandaag.

'Deur wagenwijd open'

De vakbonden hebben stakingsacties aangekondigd als er wordt gesneden in de hoogte en de duur van uitkeringen. Het minderheidskabinet hoopt dat ze weer aan tafel komen voor onderhandelingen. "De deur staat wagenwijd open", zei Jetten, en "de cijfers zijn niet leidend". Hij kondigde aan de komende weken met concrete nieuwe voorstellen te komen om werkgevers en werknemers tegemoet te komen.

Eerder besloot het kabinet al om de aangekondigde snellere verhoging van de AOW-leeftijd te schrappen in de hoop de bonden weer aan tafel te krijgen. Die vinden dat volstrekt onvoldoende.

ChristenUnie-leider Bikker wees Jetten erop dat de sfeer tussen overheid en sociale partners niet verbetert als de coalitie zich niet eensgezind uit over de bezuinigingen. Daarmee doelde ze op de uitlatingen van de VVD'ers Heinen en Brekelmans. Maar volgens Jetten is er slechts sprake van 'klankkleurverschillen" en heeft Heinen als minister van Financiën nu eenmaal de taak om te wijzen op financiële degelijkheid.

Vakbonden FNV, CNV en VCP hebben het kabinet een ultimatum gesteld en voor woensdag 24 juni een landelijke staking in het openbaar vervoer aangekondigd, als protest tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid.

Op de luchthaven van Frankfurt zijn meerdere medewerkers van luchtvaartmaatschappij Lufthansa gewond geraakt toen een Boeing 787-9 Dreamliner onverwachts door zijn voorwiel zakte. Het toestel stond aan de gate terwijl voorbereidingen gaande waren voor een vlucht naar Los Angeles.

De bemanning was al aan boord, maar er zaten nog geen passagiers in het vliegtuig. De gewonden zijn ter plekke behandeld. Om hoeveel mensen het gaat is nog niet duidelijk. De oorzaak van het voorval wordt nog onderzocht.

Een beveiligingscamera legde het moment vast:

De Boeing werd vorig jaar gebouwd en in februari in gebruik genomen. Het landingsgestel is afkomstig van een Frans bedrijf dat onderdelen levert voor vliegtuigen.

Fabrikant Boeing heeft eerder problemen gehad met toestellen van dit type. Vorig jaar was er een ongeluk in India met een Boeing Dreamliner die op weg was naar Londen. Het toestel stortte vlak na het opstijgen neer op een studentencampus in de stad Ahmedabad.

Van de 230 passagiers en 12 bemanningsleden aan boord overleefde slechts één passagier de ramp. Op de grond kwamen 19 mensen om en raakten bijna 70 anderen zwaar gewond. Na die crash stelde een actiegroep van een oud-Boeing-medewerker in een presentatie aan de Amerikaanse Senaat dat er al jaren problemen waren met het bewuste toestel en met andere Boeing 787's.

Unless you’ve spent the last few years locked indoors and had all of your goods delivered to you — a not entirely implausible situation, given our audience — you’ve likely …read more

"Vrouwen zonder stem, die niets te maken hebben met drugsgeweld, zullen hieronder lijden." Daniël Kettor, directeur van Rainbo Initiative in Sierra Leone, is duidelijk over de aankondiging van minister Van Weel dat het kabinet wil proberen om ontwikkelingsgeld van de Europese Unie aan dat land stop te zetten.

Jaarlijks ondersteunt Rainbo Initiative in de hoofdstad Freetown zo'n 3000 slachtoffers van seksueel geweld, met name vrouwen en kinderen. Het stopzetten van ontwikkelingshulp zou hen direct raken. De Europese gelden zijn cruciaal voor het werk van deze non-profitorganisatie.

Kettor is teleurgesteld over de uitspraken van de Nederlandse minister van Justitie en Veiligheid. "We hebben inmiddels 120 mensen in dienst. Zo'n honderd daarvan zijn vrouwen, van wie sommige zelf slachtoffer zijn geweest van seksueel geweld. Ze worden in hun kracht gezet door het werk dat ze doen."

Nederland wil met het stopzetten van de EU-gelden druk zetten op Sierra Leone om de veroordeelde drugscrimineel Jos L. uitgeleverd te krijgen. Hij verblijft volgens verschillende bronnen in het West-Afrikaanse land en zou daar bescherming genieten van president Bio.

'Bolle Jos' is in Nederland en België veroordeeld voor onder meer de handel in drugs:

Sierra Leone wordt internationaal vooral geassocieerd met de burgeroorlog (1991-2002), een grote ebola-uitbraak (2014-2016) en de groeiende rol van West-Afrika in de internationale drugssmokkel. Toerisme blijft daardoor beperkt, terwijl Sierra Leone beschikt over uitgestrekte tropische stranden en een bevolking die bekendstaat om de gastvrijheid.

Volgens Gilles Yabi, oprichter van een West-Afrika-denktank in Dakar, draagt juist die bevolking de gevolgen van een stop op ontwikkelingshulp, en niet de drugscriminelen of de politieke elite. "Door ontwikkelingshulp stop te zetten worden onderwijsprogramma's en voedselhulp in Sierra Leone geraakt. Daarmee straf je onschuldige mensen."

"Het is verontrustend dat de Nederlandse overheid Europese gelden wil inzetten omdat ze een voortvluchtige crimineel niet kunnen arresteren", vindt hij. "Daar moet toch een andere manier voor zijn?"

Drugsproblematiek

De druk op Sierra Leone en L. loopt inmiddels op. Volgens De Telegraaf werden onlangs plannen om hem in te rekenen op het laatste moment afgeblazen. Na de uitspraken van Van Weel en de recente arrestatie van L.'s oudere broer lijkt justitie alles in het werk te stellen om 'Bolle Jos' uit Sierra Leone te krijgen.

Een Europese maatregel zou na het wegvallen van USAID een volgende dreun betekenen voor het land. Toch begrijpt Kettor van Rainbo Initiative dat Europese overheden willen optreden tegen drugscriminelen. "Wij veroordelen hun aanwezigheid ook. Het gaat om mensen die hier een ontzettend luxueus leven leiden zoals niemand in dit land dat kan."

Hij benadrukt dat drugsproblematiek niet alleen Europa treft. "Ook hier leidt het tot geweld en instabiliteit. Het vernietigt de potentie van jonge mensen."

Twijfels over haalbaarheid plan

De vraag is wel in hoeverre het plan van Van Weel ook daadwerkelijk haalbaar is. Eerder schortte de Europese Unie ontwikkelingshulp in 2021 op in Guinee en in 2023 in Niger. In beide gevallen gebeurde dat naar aanleiding van een staatsgreep.

Of het "bieden van een veilige haven aan een van de grootste drugscriminelen", zoals Van Weel het beschreef, voldoende aanleiding is om deze maatregel in Sierra Leone ook toe te passen moet nu blijken. Volgens Yabi is het daarbij de vraag of Nederland hiervoor voldoende steun krijgt binnen de Europese Unie. "Het lijkt vooral een middel om druk uit te oefenen op de zittende regering."

De oplossing ligt volgens Kettor in samenwerken en niet in sancties. "West-Afrika kent uitdagingen, maar er zijn ook kansen. Als Europa wil voorkomen dat deze regio een doorvoerhaven voor drugssmokkel blijft, dan moet het samenwerken met lokale organisaties en overheden, niet de bevolking pijnigen."

Designerdrugs worden in Nederland via websites, appgroepen en sociale media verkocht. Achter die handel zit een netwerk van Nederlandse importeurs, groothandels en webshops die lange tijd legaal drugs en grondstoffen uit India konden laten overkomen.

Onderzoek van NOS en Follow the Money laat zien hoe groot die handel is. Tussen 2019 en 2025 werd voor ruim 46,2 miljoen euro aan designerdrugs uit India geïmporteerd. De straatwaarde is naar schatting bijna twee miljard euro.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast vertellen NOS-journalist Sarah Bürmann en Nikki Brands van Follow the Money hoe de handelsroute vanuit India loopt en hoe zij die blootlegden. Ze bekeken bestellijsten van Indiase producenten en kwamen erachter dat het een enorm lucratieve business is. "Een gram 3mmc kost 13 euro in een webshop en dat kost 33 cent in India om te maken, dus het gaat zo'n 40 keer over de kop", zegt Bürmann.

Nederlandse handelaren konden jarenlang legaal stoffen importeren, die lijken op verboden drugs. Sommige handelaren die aan de slag gingen met de grondstoffen uit India, hadden wel door hoe gevaarlijk hun handel was. "Ik had een gasmasker op als ik het maakte. Zelf zou ik het nooit nemen."

Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

In de zoektocht naar een vermist Frans meisje in het zuidwesten van Frankrijk is een lichaam gevonden. Dat melden diverse Franse media. Het staat nog niet vast dat het gaat om de 11-jarige Lyhanna. Het lichaam werd gevonden in de buurt van Fleurance, het dorpje waar ze verdween.

Hulpdiensten zijn al bijna een week op zoek naar Lyhanna. Ze werd voor het laatst gezien bij haar school in Fleurance, op zo'n 100 kilometer van Toulouse.

In de zaak werd deze week een 41-jarige man aangehouden op verdenking van de ontvoering van het meisje. Volgens de openbaar aanklager werd de hoofdverdachte eerder aangeklaagd voor verkrachting van een minderjarige. Hij is de vader van een vriendin van Lyhanna.

Uit camerabeelden blijkt dat Lyhanna in zijn auto is gestapt. In Frankrijk staan op ontvoering van minderjarigen hoge gevangenisstraffen, die kunnen oplopen tot dertig jaar.

Bevriend

De man verklaarde aanvankelijk dat hij het kind op haar verzoek bij een zwembad had afgezet. Volgens het Openbaar Ministerie zijn zijn verklaringen onnauwkeurig en tegenstrijdig en is het meisje nooit eerder weggelopen. Ook haar familie liet tegenover Franse media weten uit te sluiten dat zij uit eigen beweging is weggelopen.

Het gezin van de verdachte en dat van het slachtoffer kenden elkaar al jaren. Lyhanna's moeder zei tegen de Franse zender BFMTV dat ze de man niet vertrouwde sinds haar dochter daar een logeerpartijtje had gehad. "Ze vertelde ons dat hij het leuk vond om haar te kietelen en veel met haar te spelen."

Volgens de aanklager werd de verdachte in 2020 ontslagen als conciërge van een middelbare school. Aanleiding was een ongepaste relatie met een minderjarige leerling. Twee jaar later werd hij aangeklaagd voor de verkrachting van een minderjarig meisje. Dat zou in 2022 zijn gebeurd in zijn woning.

Vanwege een gebrek aan bewijs werd de zaak uiteindelijk geseponeerd. De rechter heeft echter aangegeven dat de zaak mogelijk wordt heropend.

Daarnaast loopt er nog een andere zaak tegen de verdachte. Volgens BFMTV deed de moeder van een 11-jarig meisje vorig jaar aangifte van verkrachtingen tussen september 2024 en mei 2025 in de woning van de verdachte. Omdat het onderzoek nog loopt, is hij in de afgelopen negen maanden nog niet verhoord, zegt de aanklager.

Duikers en speurhonden

Afgelopen weekend deden omwonenden mee aan een zoekactie om Lyhanna te vinden en de zoektocht ging de afgelopen dagen door. De politie zette drones, helikopters, duikers en speurhonden in.

Daarbij werden voorwerpen gevonden die worden onderzocht, zegt de politie. Maar het meisje zelf werd de afgelopen dagen niet aangetroffen.

(Telecompaper) Iliad Italia has announced the launch of a new 5G fixed wireless access (FWA) service aimed at households not yet covered by its FTTH footprint...