Aggregator

Wekdienst 3/9: Gemeente bepaalt of huis Overasselt dichtgaat • Debat Spanje over Ceuta

19 minutes 43 seconds ago

Goedemorgen! De Spaanse premier Sánchez moet zich verantwoorden over de migratiecrisis in Ceuta en de gemeente Heumen maakt bekend of het beschoten huis in Overasselt wordt gesloten.

Eerst het weer: de dag begint met veel bewolking en soms regen. Later breekt vanuit het westen op meer plaatsen de zon door. Het wordt 22 à 23 graden. Vrijdag is het nat met veel wind. In het weekend wordt het rustig met ruimte voor de zon. De temperatuur loopt daarbij op naar zo'n 23 graden op zondag.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn twee Palestijnse tieners doodgeschoten. Volgens de Palestijnse autoriteiten gebeurde dat in het dorp al-Mughayyir bij een aanval door het Israëlische leger en kolonisten. Het zou gaan om jongeren van 16 en 19 jaar.

Over de toedracht is nog veel onduidelijk. Het Israëlische leger zegt dat troepen naar het dorp, vlak bij Ramallah, waren gegaan om bescherming te bieden aan politieagenten en een Israëlische burger die vee wilde "terughalen". Er zou zijn geschoten toen er met stenen naar hen werd gegooid. Er vielen ook enkele gewonden onder de Palestijnen.

Op de bezette Westoever hebben Palestijnen steeds vaker te maken met geweld en intimidatie door extremistische kolonisten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Geen fish and chips maar octopus and chips voor de Britten. Deze zomer is voor de Britse zuidkust een recordaantal octopussen opgevist.

De Octopus vulgaris komt vooral voor in warmere wateren van de Middellandse Zee, maar door klimaatverandering is de octopus ook massaal voor de Britse kust beland. Vissers zijn verrast en blij met de "Spaanse Armada", want ze verdienen er goed geld mee.

Fijne dag!

School moet voor alle leerlingen een laptop regelen, maar doet dat niet altijd

1 hour 3 minutes ago

Steeds meer middelbare scholen werken met laptops in de klas. Als ouders zo'n laptop niet kunnen of willen betalen, moet de school ervoor zorgen dat een leerling toch volledig kan meedoen met de les. In de praktijk gaat dat niet altijd goed, waardoor scholieren niet volwaardig kunnen meedoen op school.

"Ik zie van dichtbij hoeveel stress dit oplevert", zegt maatschappelijk werker Isabel Hamer, die gezinnen ook helpt met aanvragen voor laptops. "Bijvoorbeeld wanneer maar de helft van een laptop wordt vergoed."

In meerdere gevallen moest Hamer met scholen in gesprek omdat die niet ingingen op hulpvragen van ouders. Zo voorzag een school een leerling pas na maanden van een tablet. "Dan loopt zo'n kind meteen achter."

Pleisters plakken

Scholen mogen ouders vragen om vrijwillig bij te dragen aan een laptop, maar ouders zijn niet verplicht die bijdrage te betalen, laat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap weten. Kunnen of willen zij dit niet doen, dan moet de school een volwaardig alternatief bieden, bijvoorbeeld een leenlaptop. Volgens het ministerie gaat dit in de meeste gevallen goed.

Het is niet duidelijk in hoeveel gevallen dat niet zo is. Per school en gemeente verschillen de hulpregelingen. Het Armoedefonds meldde onlangs dat het aantal hulpvragen van ouders toeneemt. Leergeld Nederland hielp vorig jaar zo'n 22.000 gezinnen aan een laptop. "Nu is het regionaal maatwerk", zegt een woordvoerder van de stichting. "We zijn pleisters aan het plakken, maar er is een landelijke oplossing nodig."

Leerlingen lopen vast met leenlaptops

Ook scholierenvereniging LAKS ontvangt meldingen van leerlingen met leenlaptops waarop schoolprogramma's niet goed werken. Soms zijn leerlingen afhankelijk van een mediatheek op school die 's middags sluit, waardoor ze daar na hun lessen niet meer terechtkunnen.

Scholen verwijzen ouders vaak direct door naar het Armoedefonds of Stichting Leergeld, ziet Lobke Vlaming van stichting Ouders en Onderwijs. "Dat leidt tot schaamte. Je dwingt ouders zo hun hand op te houden en dat weerhoudt mensen ervan om die stap te zetten." Daardoor betalen ouders de laptop vaak toch zelf, zegt Vlaming. "Terwijl ze hier veel voor moeten laten."

Ook het Armoedefonds vindt dat leerlingen niet afhankelijk zouden moeten zijn van hun ouders, gemeenten of fondsen om toegang te krijgen tot onderwijs. De huidige situatie leidt volgens het fonds tot ongelijkheid in het onderwijs. "Kinderen zonder goede laptop staan 3-0 achter", aldus de organisatie. "De laptop is een basisvoorwaarde om mee te doen op school."

Specifieke aanpak ontbreekt

Het ministerie stelt dat de Inspectie van het Onderwijs toeziet op de naleving van deze regels. Maar een specifieke aanpak rondom laptopregels is er volgens de inspectie niet. "Als een device noodzakelijk is om mee te doen, dan moet de school dit regelen. We krijgen af en toe signalen over scholen die zich niet aan die regels houden, maar dat wordt niet apart in kaart gebracht."

Al langer roepen organisaties, zoals scholierenvereniging LAKS, op om digitale leermiddelen landelijk te financieren, zoals dit ook bij schoolboeken het geval is. "We horen van scholen dat zij kampen met financiële tekorten; leerlingen die ervaring hebben met armoede worden hier de dupe van", zegt het LAKS.

'Gratis bestaat niet'

De Tweede Kamer nam in juni een motie aan om de Wet Gratis Schoolboeken aan te passen, zodat ook laptops binnen deze wet vallen. Maar staatssecretaris Tielen van Onderwijs liet onlangs aan de NOS weten dat deze wet voorlopig niet wordt aangepast.

"Het ingewikkelde van gratis is dat het niet bestaat", zegt Tielen. "Dus dat betekent eigenlijk dat we 400 tot 600 miljoen euro zouden moeten gaan besteden aan laptops. Het is gewoon heel erg duur en gelukkig zijn er voor heel veel ouders goede regelingen om wel die tegemoetkoming te krijgen."

Voorlopig ligt de verantwoordelijkheid dus bij de scholen. Ouders die in de problemen komen, kunnen dit volgens het ministerie aankaarten bij de school. Komt hier geen oplossing uit, dan kunnen ouders een klacht indienen bij de Inspectie van het Onderwijs. Die kan dan onderzoek doen.

Nederlandse zwemwaterkwaliteit stagneert: 'Vervuild met chemische stoffen'

1 hour 6 minutes ago

De kwaliteit van het Nederlandse zwemwater verbetert nauwelijks. Naast bacteriën en blauwalgen zijn in veel zwemwateren ook chemische stoffen aangetroffen boven de gestelde norm. En daar krijgen zwemmers geen informatie over, blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu en Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW).

De onderzoekers wilden weten of zwemwater schoner is dan ander oppervlaktewater en of het beter beschermd wordt. Dat blijkt niet het geval te zijn.

Veel chemische vervuiling

De onderzoekers onderzochten de kwaliteit van honderden zwemlocaties over de periode 2015-2024. Van de 122 onderzochte stoffen werden bij 35 stoffen de normen overschreden.

In 2024 werden in alle onderzochte zwemwateren te veel chemische stoffen gevonden. Dat is een forse verslechtering ten opzichte van tien jaar geleden, toen nog 22 procent van de wateren wél voldeed aan de chemische waterkwaliteitsnormen.

Een stof die opvallend vaak wordt gevonden is imidacloprid, dat in vlooienbanden voor honden zit.

De gevonden stoffen verschillen per gebied, vertelt Koenraad Backers van Natuur en Milieu. "In landelijke gebieden worden vaker bestrijdingsmiddelen uit de landbouw aangetroffen. In steden spelen verkeer en industrie een grotere rol." Sommige stoffen zijn al jaren verboden, maar blijven in het water aanwezig omdat ze nauwelijks worden afgebroken. PFAS zijn daar een voorbeeld van.

Zwemadvies kijkt vooral naar bacteriën

Volgens Backers zit een belangrijk probleem in de manier waarop zwemwater wordt gecontroleerd. Bij officiële zwemlocaties wordt vooral gekeken naar bacteriën zoals E.coli en blauwalgen. Daarmee worden vooral acute gezondheidsrisico's in beeld gebracht.

Daardoor kan een zwemlocatie een goede beoordeling krijgen, terwijl er toch te veel chemische stoffen worden aangetroffen.

"De overheid meet wel of er chemische stoffen in het water zitten, alleen zijn ze niet verplicht om dat te melden. Maar ze zijn door de Europese Kaderrichtlijn Water (KWR) wel verplicht om die stoffen onder de gestelde norm te houden. Nu zijn ze in overtreding en daar gaat Nederland in 2027 op aangesproken worden", vertelt Backers.

Geen angst zaaien

Backers benadrukt dat de aanwezigheid van te veel chemische stoffen niet automatisch betekent dat iemand direct ziek wordt van zwemmen. Wel kunnen zwemmers stoffen binnenkrijgen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid op de langere termijn. Het gaat om stoffen die in verband worden gebracht met kanker, aantasting van het immuunsysteem en verstoring van de hormoonhuishouding.

Hoe groot het gezondheidsrisico is, kunnen de onderzoekers niet vaststellen. "Daarvoor is onder meer van belang hoeveel iemand binnenkrijgt en hoelang de blootstelling duurt", zegt Backers.

De onderzoekers willen geen angst zaaien, maar vinden wel dat zwemmers beter geïnformeerd moeten worden over de totale kwaliteit van het water.

Waar komt de vervuiling vandaan?

Volgens hen is vaak redelijk goed te achterhalen waar stoffen vandaan komen. PAK's zijn bijvoorbeeld gerelateerd aan verbranding en kunnen afkomstig zijn van verkeer en industrie. Voor bestrijdingsmiddelen ligt landbouw als bron voor de hand.

Dat betekent niet dat voor iedere locatie de vervuilingsbron al bekend is. De onderzoekers vinden dat de overheid gericht moet zoeken naar de bronnen.

Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat rond een industrieterrein of in een landbouwgebied specifieker wordt gemeten.

'We weten waar het zit, maar krijgen het niet voor elkaar'

De onderzoekers zien verschillende oorzaken van het uitblijven van verbetering. Zo komen stoffen zoals medicijnresten en PFAS via afvalwater in het oppervlaktewater terecht. Ook zijn sommige vergunningen voor industriële lozingen verouderd en zijn ze niet altijd voldoende afgestemd op wat het watersysteem aankan.

"Ergens gaat het niet goed", zegt Backers. "We weten waar het zit, maar krijgen het organisatorisch niet voor elkaar om het op orde te krijgen." Ook kosten spelen volgens hem een rol.

Een strengere aanpak

De onderzoekers vinden dat chemische stoffen structureler onderdeel moeten worden van de beoordeling van zwemwater. Nu wordt er vooral aanvullend onderzoek gedaan wanneer daar een specifieke aanleiding voor is. Daarnaast pleiten ze voor een strengere aanpak.

Amsterdam zet met bacterie vervuilde fonteinen uit

2 hours 42 minutes ago

De gemeente Amsterdam heeft in de stad negentien fonteinen uitgezet. In sommige daarvan zijn te hoge waarden van de E. coli-bacterie gevonden, waardoor mensen maag- en darmklachten kunnen krijgen.

In een verklaring meldt de gemeente dat een aantal fonteinen niet de juiste zuiveringsinstallatie heeft terwijl mensen daar wel makkelijk in contact komen met het water. Daarom worden ook die voor de zekerheid uitgezet.

Wat de oorzaak is van de vervuiling is nog onduidelijk. Het water uit de fonteinen wordt afgevoerd via het riool, waarna verder onderzocht wordt waar de vervuiling vandaan komt.

Er blijven overigens nog tientallen fonteinen aanstaan; de stad heeft er bij elkaar 88. Die spuiten doorgaans van half april tot half oktober water.

Dode bij steekpartij in Hoogeveen, twee arrestaties

4 hours 12 minutes ago

Bij een vermoedelijke steekpartij in Hoogeveen is gisteravond een dode gevallen. Het slachtoffer werd kort na 18.30 uur op straat zwaargewond gevonden en overleed ter plekke.

In de omgeving is vrij snel daarna een verdachte aangehouden, meldt de politie. Een tweede verdachte werd later op de avond opgepakt.

Omstanders zeggen tegen RTV Drenthe er een ruzie was op straat. Het slachtoffer zou plotseling in elkaar zijn gezakt.

De politie roept getuigen op zich te melden. Het incident gebeurde op de kruising van de Wilhelminastraat met de Grote Kerkstraat.

Over de identiteit van het slachtoffer en de verdachten is niets gemeld.

Palestijnse tieners gedood op de Westoever

4 hours 36 minutes ago

Op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn woensdag twee Palestijnse tieners doodgeschoten. Volgens de Palestijnse autoriteiten gebeurde dat in het dorp al-Mughayyir bij een aanval door het Israëlische leger en kolonisten. Het zou gaan om jongeren van 16 en 19 jaar.

Het Israëlische leger zegt dat troepen naar het dorp, vlak bij Ramallah, waren gegaan om bescherming te bieden aan politieagenten en een Israëlische burger die vee wilde "terughalen". Er zou zijn geschoten toen er met stenen naar hen werd gegooid. Er vielen ook enkele gewonden onder de Palestijnen.

Schapen en geiten

Over de toedracht is nog veel onduidelijk. Palestijnse bronnen melden dat kolonisten schapen van Palestijnen hadden gestolen. Kolonisten op hun beurt zeggen dat hun geiten waren vergiftigd, schrijft de Israëlische krant Haaretz.

Op de bezette Westoever hebben Palestijnen steeds vaker te maken met geweld en intimidatie door extremistische kolonisten. Volgens de Israëlische regering gaat het om een kleine groep, maar in werkelijkheid zijn de aanvallen wijdverspreid en steeds frequenter.

Israëlische ministers spreken openlijk over het verdrijven van Palestijnen van hun land en afgelopen jaren zijn nederzettingen door de regering van premier Netanyahu rap uitgebreid. In het verlengde daarvan opereren kolonisten in bezet Palestijnse gebied steeds agressiever en bezetten ze meer en meer land.

De nederzettingen zijn volgens het internationaal recht illegaal. Doordat ze steeds verder worden uitgebreid wordt de kans op een tweestatenoplossing steeds kleiner. Netanyahu verzet zich daar openlijk fel tegen; een Palestijnse staat is volgens hem een existentieel gevaar voor Israël.

Trump opnieuw teruggefloten om tornen aan geboorterecht VS

5 hours 52 minutes ago

De regering-Trump is opnieuw door een rechter teruggefloten voor pogingen om het zogeheten geboorterecht op Amerikaans staatsburgerschap in te perken. Eerder oordeelde het Hooggerechtshof al negatief over Trumps plannen.

De regering-Trump wilde aanvankelijk voor een bredere groep het birthright citizenship inperken. Onder meer kinderen van illegale migranten en mensen die tijdelijk in het land zijn, zouden niet meer automatisch Amerikaans burger moeten worden. Het Hooggerechtshof oordeelde in juni dat de wijzigingen in strijd zijn met de grondwet.

In reactie kwam Trump vorige maand met een afgezwakte versie, die is nu door een federale rechter in Maryland verworpen. Het gaat om een decreet dat zich vooral richt op wat Trump 'geboortetoerisme' noemt. Hij doelt daarmee op (toekomstige) ouders die doelbewust naar de VS reizen zodat hun kind automatisch Amerikaans staatsburger is.

Ook kinderen van ouders die voor buitenlandse overheden werken en kinderen van ouders die fraude hebben gepleegd om het Amerikaanse staatsburgerschap te verkrijgen, hadden als het aan Trump ligt geen paspoort van de VS meer moeten krijgen. De regering heeft nog niet gereageerd op de nieuwe gerechtelijke afwijzing.

Inzet ME bij Overasselt afgerond: meerdere wapens gevonden

7 hours 19 minutes ago

De inzet van de mobiele eenheid (ME) in en rond Overasselt is klaar. Bij de uitgebreide zoektocht zijn meerdere wapens aangetroffen. Dat heeft de politie gemeld.

Ook buiten het zoekgebied werden wapens gevonden, zoals in het nabijgelegen Wijchen na melding van een burger. Wel roept de politie op alert te blijven en bij het aantreffen van verdachte voorwerpen, de politie in te lichten.

Er wordt onderzocht of de gevonden wapens een link hebben met Overasselt. In een reactie aan de NOS wilde de politie verder geen details melden over de aangetroffen wapens, om zo daderkennis te voorkomen.

De woning waar de schietpartij plaatsvond, blijft voorlopig nog een plaats delict. Deze donderdag gaat de politie verder met onderzoek in en rondom Overasselt.

Tientallen mannen met wapens

In de nacht van maandag op dinsdag liepen tientallen gemaskerde mannen met zware wapens door het dorp ten zuiden van Nijmegen. Ze hielden halt bij de woning van Jan G. Daar was een bewaker die werd doodgeschoten.

Gisteren werden verspreid over de dag al 34 verdachten opgepakt. Afgelopen nacht is in de omgeving van Overasselt nog een verdachte aangehouden, maakte de politie vandaag bekend. Dat brengt het totaal aantal aangehouden verdachten op 35.

Honderdduizenden Spanjaarden de straat op uit onvrede over aanpak crisis Ceuta

7 hours 51 minutes ago

Honderdduizenden Spanjaarden zijn vanavond de straat opgegaan vanwege de crisis in de Spaanse exclave Ceuta. De demonstraties waren aanvankelijk bedoeld om steun te betuigen aan de inwoners van Ceuta, maar op veel plaatsen richtte de woede zich vooral tegen de linkse regering van premier Sánchez.

De betogers beschuldigen de regering ervan te weinig te doen aan de situatie in Ceuta. In de exclave is de crisis ruim een maand na de bestorming van de grenshekken nog altijd niet opgelost.

Nog duizenden illegale migranten zwerven op straat. Bewoners voelen zich onveilig en er zijn meldingen van agressie, opstootjes en seksueel geweld, die zorgen voor een onrustige situatie.

In Madrid was de grootste betoging. Volgens de Spaanse regering waren daar zo'n 50.000 mensen op de been. Het stadsbestuur, dat wordt geleid door de rechts-conservatieve Partido Popular (PP), spreekt van 150.000 deelnemers.

Onder de aanwezigen was oppositieleider Feijóo (PP). Hij zei dat de premier de inwoners van Ceuta verraadt. Demonstranten riepen om het vertrek van Sánchez.

In de buurt van het nationale parlement kwam de politie in actie. Er werden traangas en rubberkogels ingezet om extreemrechtse groepen uiteen te drijven, meldt El Pais.

In Ceuta, waar op 2 september de jaarlijkse viering van de autonomie van de stad is, gingen duizenden mensen de straat op tegen de overheidsaanpak van de migrantencrisis.

Correspondent Spanje en Portugal Miral de Bruijne schreef eerder vandaag dit verhaal over de situatie in Ceuta:

Ook in andere Spaanse steden zijn grote demonstraties. In zowel Sevilla als Málaga zijn zeker 40.000 mensen op de been, schrijft El Mundo. In andere Zuid-Spaanse steden als Córdoba, Granada en Almería zouden meer dan 10.000 demonstranten zijn. Persbureau AP zegt dat er in heel Spanje meer dan 200 demonstraties zijn.

In verschillende steden zijn ook tegendemonstraties. Linkse partijen, vakbonden en maatschappelijke organisaties riepen op te protesteren tegen racisme en vreemdelingenhaat.

Bestorming exclave

Eind juli bestormden ruim 70.000 migranten vanuit Marokko de Spaanse exclave. Daarbij kwamen zeker 90 mensen om. De aanpak van de crisis heeft de politieke druk op Sánchez vergroot.

Volgens de linkse regering zijn de protesten er niet op gericht de inwoners van Ceuta te ondersteunen, maar wordt de crisis voor eigen politiek gewin gebruikt.

Deze week werd een hulppakket ter waarde van 309 miljoen euro goedgekeurd. Geld dat niet alleen zal gaan naar migratieopvang, maar ook zal worden geïnvesteerd in hulp aan de bewoners van de exclave. Ook de Europese grenswacht Frontex is om hulp gevraagd.

Tsjechië graaft minister op die in 1948 na communistische coup 'uit het raam viel'

8 hours 5 minutes ago

In Tsjechië heeft justitie het lichaam laten opgegraven van een minister die in 1948 onder verdachte omstandigheden aan zijn einde kwam. Jan Masaryk 'viel' uit het raam van zijn ministerie van Buitenlandse zaken.

Om een einde te maken aan de speculaties over zijn dood, heropent de politie het onderzoek.

De val van Masaryk is nooit helemaal opgehelderd. Het voorval gebeurde tijdens hoogoplopende spanningen in de Koude Oorlog, vlak na de communistische coup die een eind maakte aan de democratie in Tsjecho-Slowakije. Hij weigerde toen af te treden als minister.

Masaryk gold als liberaal en prowesters. Hij was de laatste niet-communist in het kabinet. De coup, na een coalitiekabinet van democraten en communisten, en de veronderstelde moord op Masaryk was een sleutelmoment in de Koude Oorlog. Voor democraten in West-Europa was dit bewijs dat de communisten niet te vertrouwen waren en met hen niet kon worden samengewerkt.

Twee weken na staatsgreep

In het westen werd er destijds vanuit gegaan dat hij door Sovjetspionnen was vermoord. Veel historici denken dat ook. Anderen vermoeden zelfmoord of een ongeluk waardoor hij uit zijn badkamerraam viel.

Twee weken na de staatsgreep werd het levenloze lichaam van Masaryk aangetroffen op de binnenplaats van het Czernin-paleis waar zijn ambtswoning zat. 'Zelfdoding', was de lezing van communistische autoriteiten.

Masaryk was de zoon van de staatsstichter en eerste Tsjechoslowaakse president, Támas Garrígue Masaryk.

Dat het onderzoek, bijna tachtig jaar na dato, wordt heropend, komt door nieuw ontdekte documenten in de diplomatieke archieven van Frankrijk, de VS en Groot-Brittannië. Het Tsjechische ministerie van Buitenlandse Zaken kreeg de documenten vorig jaar augustus in handen, schrijft de Tsjechische nieuwssite Aktualne.

De politie maakte het nieuws deze week bekend op haar website. Daarin verklaart de politie het recent ontdekte bewijsmateriaal te zullen vergelijken met eerdere bevindingen in de hoop op nieuwe aanknopingspunten. De politie heeft de zaak heropend als een vermoedelijke moordzaak. Het Openbaar Ministerie is op de hoogte gesteld van de nieuwe ontwikkelingen.

'Heftige ruzie'

Een van de documenten vermeldt dat Masaryk vlak voor zijn dood een heftige ruzie had met drie mannen. "Ik doe dit niet voor jullie. Ik teken alles, maar niet dit. Ik doe alles, maar dit gebeurt alleen over mijn lijk!" zou Jan Masaryk op de avond van 9 maart 1948 hebben geroepen.

Dit verhaal zou afkomstig zijn van Masaryks butler Bohumil Přihoda, die het later met iemand anders deelde.

De Britse inlichtingendienst zou informatie hebben ontvangen waaruit bleek dat Masaryk een dodelijke dosis cyanide toegediend kreeg voordat hij uit het raam werd gegooid, meldt Expats.cz.

Amerikaanse diplomatieke bron

Een geheim bericht van de Amerikaanse ambassade in Londen uit april 1948, presenteert nog een andere theorie over zijn dood. Masaryk zou een brief hebben geschreven aan een Amerikaanse contactpersoon in Praag met daarin zijn voornemen om Tsjecho-Slowakije te ontvluchten.

Die brief werd door de communistische autoriteiten onderschept waarna Masaryk ermee werd geconfronteerd door leden van Russische en Tsjechoslowaakse veiligheidsdiensten.

Volgens het Amerikaanse bericht werd het lichaam van Masaryk gevonden met kneuzingen in zijn nek. Die verwonding werd niet in het officiële autopsierapport vermeld.

Talrijke onderzoeken

Het stoffelijk overschot van Masaryk is vanmorgen opgegraven op de begraafplaats in Lany, vlak bij Praag. De komende tijd worden zijn resten onderzocht met moderne forensische technieken. Hoe lang dat onderzoek duurt, is niet duidelijk.

De zaak rond de dood van Masaryk werd al vaker geopend. Bijvoorbeeld in maart 2021, toen de officier van justitie aangaf geen definitieve conclusie te kunnen trekken over de doodsoorzaak van Masaryk. Een onderzoek dat werd uitgevoerd tussen 2001 en 2003, neigde naar de theorie dat hij was vermoord.

Het verzoek tot heropening van het onderzoek naar de dood van Masaryk komt van het 'Bureau voor Documentatie en Onderzoek van Misdaden van het Communisme'. Dat is een speciaal onderdeel van de Tsjechische politie.

Het is opgericht om strafbare feiten en mensenrechtenschendingen te onderzoeken die tussen 1948 en 1989 zijn gepleegd onder het communistische regime van Tsjecho-Slowakije.

Einde communistisch bewind

Het communistische bewind eindigde met de Fluwelen Revolutie in 1989. Slowakije splitste zich een paar jaar later af van Tsjechië.

Middelbare school Groningen staakt schoolreis in Praag om uitgaande scholieren

8 hours 41 minutes ago

Een middelbare school in Groningen heeft een schoolreis van 5-vwo in Tsjechië ingekort. Het Werkman Stadslyceum neemt die maatregel nadat 72 van de 150 leerlingen over de schreef gingen.

De schoolreis zou van zondagochtend tot morgenavond duren, maar de leerlingen gaan nu morgenochtend met de bus terug. Dat bevestigt een woordvoerder van de school, schrijft RTV Noord.

"Vooraf krijgen de leerlingen een informatieboekje. Daarin staan tips, activiteiten, maar ook afspraken. Er staat bijvoorbeeld in dat leerlingen na middernacht niet naar buiten mogen en dat ze geen alcohol mogen drinken", zegt de woordvoerder. Bijna de helft van de leerlingen hield zich daar niet aan.

Geen incidenten

De school heeft besloten de volledige groep terug naar huis te sturen, omdat zoveel leerlingen betrokken waren. Dat was geen eenvoudige keuze, omdat ook leerlingen die zich wel aan de regels hielden daarvan de gevolgen ondervinden.

"Maar voor deze school is vertrouwen de basis. Ook het vertrouwen om je aan afspraken te houden. In dit geval vindt de school het dus belangrijk om een signaal af te geven, ook aan alle andere leerlingen van de school", aldus de woordvoerder.

Volgens de school hebben de leerlingen die 's nachts dronken, niet voor incidenten in Praag gezorgd.

Advocaten Richard K. krijgen uitstel van pleidooi in beroep Weiteveen-zaak

9 hours 20 minutes ago

De advocaten van Richard K. hebben met succes uitstel gevraagd in het hoger beroep rond de dubbele moord in Weiteveen begin 2024. Bij het advocatenkantoor meldde zich gisteren onverwachts een nieuwe getuige. De getuige zegt zelf te maken hebben gehad met pesterijen van het vermoorde echtpaar.

"We voelen ons niet in staat om direct het pleidooi te gaan uitspreken", zei de advocaat op de derde en laatste dag van het hoger beroep. Vanwege de nieuwe getuige werd een extra getuigenverhoor ingelast.

K. staat terecht voor de moord op Ineke (44) en Sam (38), na een conflict over de verkoop van zijn geboortehuis. Het Openbaar Ministerie eiste dinsdag in het hoger beroep opnieuw een levenslange gevangenisstraf.

In januari 2024 reed K. de auto van Ineke klem en schoot haar door het hoofd terwijl ze in de auto zat. Daarna reed hij door naar de woning. Toen hij aanbelde, deed de 12-jarige zoon van het stel open. Terwijl Sam op de vlucht sloeg, schoot K. hem dood voor de ogen van zijn zoon.

'Leven tot een hel maken'

De nieuwe getuige werkt bij de Dienst Speciale Interventies (DSI) van de politie. De man woonde drie jaar met zijn gezin naast de slachtoffers in Velsen-Zuid. Hij verklaarde dat zijn gezin slachtoffer is geworden van hun pesterijen.

"Ik keur niet goed wat Richard K. gedaan heeft, maar ze kunnen je leven tot een hel maken", zei de anonieme getuige vandaag tegen het hof. Volgens de man is het gedrag van het echtpaar niet voldoende meegenomen in de rechtszaak, schrijft RTV Drenthe.

De getuige vertelde over bedreigingen door zijn toenmalige buren in Velsen-Zuid. Ook zou zijn auto door hen zijn bekrast. De politie organiseerde een bemiddelingsgesprek op het bureau van de politie in Driebergen, maar dat traject mislukte.

Verschillende dossiers

De pesterijen zouden ongeveer drie jaar hebben geduurd, tot het echtpaar naar Weiteveen verhuisde. "Mijn vrouw en kinderen gingen eronderdoor. Ik zelf was er ook helemaal murw van", zei hij.

Volgens de man liggen er bij verschillende organisaties dossiers over de pesterijen maar zijn deze niet opgevraagd. "Ik kon het niet verkroppen om dit niet te melden en te zeggen, omdat ik denk dat het zeker relevant is voor het onderzoek", zei hij.

Moordverdachte K. hoorde de verklaringen van de getuige instemmend knikkend aan. "Ik vind het heel erg dapper dat hij hier is", zei K.

Zaak over maand verder

De advocaat van K wilde meer tijd om dit getuigenverhoor in zijn pleidooi te verwerken. "Ik kan het niet verantwoorden om vanavond laat in de auto te stappen en dan te bedenken dat we iets vergeten zijn. Het is wel een zaak waarin levenslang is geëist."

Het hof honoreerde het verzoek. De zaak gaat op 5 oktober verder met het pleidooi van de advocaten van K.

Volgens slachtofferadvocaat Sébas Diekstra is het besluit van de rechtbank tot uitstel bij de nabestaanden hard aangekomen. "Zij kwamen vandaag naar het gerechtshof in de hoop dat de inhoudelijke behandeling eindelijk zou worden afgerond en dat zij een uitspraak tegemoet konden zien."

Vrijspraak voor verdachte moord op Maltese journalist Daphne Caruana Galizia

9 hours 41 minutes ago

In Malta is zakenman Yorgen Fenech vrijgesproken van de moord op onderzoeksjournalist Daphne Caruana Galizia. Zij kwam in 2017 om het leven door een autobom. Fenech werd ervan verdacht de opdrachtgever te zijn. Hij had hiervoor levenslang kunnen krijgen.

Van de negenkoppige jury vonden acht leden dat er te weinig bewijs is tegen Fenech. De zakenman werd ervan beschuldigd dat via een tussenpersoon had betaald voor de moord op de journalist.

De tussenpersoon heeft dit na zijn arrestatie bekend en kreeg van de president van Malta amnestie in ruil voor zijn getuigenis.

Onderzoek naar corruptie

De vermoorde journalist Galizia deed onderzoek naar corruptie in Malta, onder meer naar paspoorthandel en naar corruptie bij de Maltese overheid en in het zakenleven. Ook schreef ze over corruptie rond de Maltese premier Muscat.

De moord op Galizia leidde tot grote ophef. Na aanhoudende protesten en beschuldigingen van corruptie trad Muscat af.

De Nederlandse politicus Pieter Omtzigt werd door de Raad van Europa aangewezen als speciaal rapporteur om de moord op de journalist en de nasleep hiervan te onderzoeken.

In 2019 werd er een onderzoek ingesteld op aanbeveling van Omtzigt naar de rol van de Maltese overheid.

Omtzigt noemt het vonnis in een reactie "extreem pijnlijk". Op X schrijft hij verder: "Blijkbaar is niemand schuldig aan de opdracht voor de moord op de dappere journalist Daphne Caruana Galizia. Na bijna tien jaar is er geen ware gerechtigheid voor de spraakmakendste moord in Malta, die de Europese Unie heeft geschokt."

'Maltese overheid verantwoordelijk'

De conclusie van dit onafhankelijke onderzoek luidde dat de overheid verantwoordelijk was voor de dood van Galizia. De ernstige bedreigingen waarmee zij werd geconfronteerd werden niet serieus genomen en er werd niets gedaan om haar te beschermen, stond in het rapport.

In 2022 bekenden twee broers schuld in de moordzaak. Zij hadden de bom geplaatst. De rechter veroordeelde hen tot 40 jaar cel. Vorig jaar werden twee anderen veroordeeld tot levenslang voor het leveren van de autobom. Een vijfde verdachte kreeg 15 jaar.

Reactie familieleden

De familie stelt in een reactie: "Negen jaar na de brute moord op Daphne zijn de institutionele tekortkomingen die haar moord mogelijk maakten nog steeds niet aangepakt en verholpen. Ons land heeft gefaald in het beschermen van Daphnes leven. Het is aan haar verschuldigd om te voorkomen dat er nog meer levens verloren gaan."

Recordaantal octopussen aan Britse zuidkust: 'Lijkt wel Spaanse Armada'

10 hours 35 minutes ago

Aan de Britse zuidkust wordt deze zomer een recordaantal octopussen opgevist. De Octopus vulgaris is vooral bekend uit de warmere wateren van de Middellandse Zee en wordt graag gegeten door Spanjaarden en Grieken. Maar door warmer zeewater ten gevolg van klimaatverandering is de octopus nu massaal voor de Britse kust beland.

De octopus heeft acht armen, drie harten, geen ruggengraat en is volgens wetenschappers een bijzonder intelligent schepsel. In het Zuid-Engelse kustplaatsje Brixham heeft de komst van de octopus vissers verbaasd én verheugd, want er is goed geld mee te verdienen.

"Dit hebben we nog nooit meegemaakt", zegt de baas van de vismarkt in Brixham, Barry Young. "Bij de eerste grote octopus die binnenkwam, zeiden we: 'Wow, kijk dat ding!' Maar daarna volgden er honderden en honderden". Op de recorddag deze zomer lag er 100.000 kilo octopus op de vismarkt. Een massale invasie. "Het lijkt wel de Spaanse Armada", grapt hij.

Voor de vissers is het een welkome financiële injectie, vertelt Barry Young. "In de hele haven is dit jaar tot nu toe 2500 ton octopus verkocht. Dat is waarschijnlijk zo'n 13 miljoen pond waard. Dat is geweldig voor ons."

Voor de krab- en kreeftenvissers in Brixham is het minder goed nieuws. De Octopus vulgaris eet dagelijks zo'n 8 procent van zijn eigen gewicht en heeft een voorkeur voor krabben en kreeften. Daarom zien de schaaldierenvissers hun vangst teruglopen.

Vishandelaar Ian Perkes weet wel raad met de octopus-explosie: hij vriest ze in en verscheept ze naar Zuid-Europa. "We worden hier nu platgelopen door Spaanse bedrijven die ze willen inkopen", vertelt hij. In Mauritanië en Marokko zijn ze nu schaars, vertelt hij. Waarschijnlijk heeft de octopus daar alle krabben al opgegeten en daarom zijn ze nu hier."

Zo'n 90 procent van de octopussen wordt geëxporteerd, want de Britten eten ze niet, vertelt vishandelaar Perkes. "Gek genoeg eten we ze wel als we op vakantie in Spanje zijn, maar ik zie de gemiddelde Brit ze niet in zijn eigen keuken schoonmaken en klaarmaken."

De Britten eten vooral de 'big five': zalm, kabeljauw, tonijn, schelvis en garnalen. Het nationale gerecht fish and chips wordt bereid met kabeljauw of schelvis. Maar wellicht is het tijd om net zo van octopus te gaan houden als de Spanjaarden, mocht de octopus ook op lange termijn in Britse wateren blijven.

Volgens bioloog Bryce Stewart is de kans groot dat ze blijven. "Er worden al baby-octopussen gezien. Het lijkt erop dat hun hele levenscyclus zich in Britse wateren afspeelt, en dat is nog nooit eerder gebeurd."

Bioloog Stewart van de Marine Biological Association linkt de komst van de octopus aan klimaatverandering. Net als op land hebben we een hittegolf in het water gezien, vertelt hij.

"In juni en juli hadden we soms temperaturen die vier tot vijf graden boven normaal lagen." De meeste zeedieren reguleren hun lichaamstemperatuur aan de hand van het water. De octopus houdt van warm water en bovendien is hier veel voedsel voor hem te vinden.

De komst van de octopus heeft gevolgen voor het hele ecosysteem onder water, vertelt Stewart. "Het is een nieuwe realiteit waar we aan moeten wennen." Je ziet bijvoorbeeld dat de octopus grotere roofdieren aantrekt, zoals haaien, zeehonden en gramperen (Risso's dolphins), die de octopus een lekker hapje proteïne vinden.

Er zijn al gramperen gespot met octopus in hun bek, vertelt hij. Het gooit alles onder water in de war, zegt de bioloog, en het is moeilijk te voorspellen hoe het onderwaterleven er de komende jaren uit zal uitzien.

Bij de vraag of we met deze veranderende temperaturen en het veranderende zeeleven nu ook meer octopus moeten gaan eten, komt ook een ethische vraag kijken: is de octopus niet te slim om op te eten?

Er zijn YouTube-video's van octopussen die een jampot kunnen openmaken. En er is de documentaire My Octopus Teacher over een duiker die een emotionele band opbouwt met een octopus.

Volgens vishandelaar Ian Perkes is het antwoord op de vraag of we ze wel of niet moeten opeten vrij simpel: we moeten ze wel vangen, want anders eet de octopus hier simpelweg alle kreeften en krabben op.

Iran: dodental opgelopen tot 18, VS ontkent dat burgers doelwit waren

10 hours 56 minutes ago

Het dodental na de Amerikaanse aanvallen op Iran gisteren is opgelopen tot 18, meldt de Iraanse staatstelevisie op basis van cijfers van het ministerie van Gezondheid. Ook zouden er 108 gewonden zijn.

Bij een van de aanvallen werd een huis geraakt in Kuhestak, in het zuiden van Iran, waar een bruiloft gevierd werd. Daar vielen zeker vier doden en tientallen gewonden, volgens Iraanse functionarissen.

Er zijn volgens Iraanse media ook zeven mensen gedood in de provincie Khouzestan. Ook viel er een dode in de stad Jahrom. Over de identiteit van deze doden is niets bekendgemaakt. Daarnaast zouden er vier leden van de Iraanse Revolutionaire Garde zijn gedood en drie leden van de paramilitaire militie Basij.

Leger VS ontkent

Het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten, Centcom, ontkent tegenover persbureau Reuters dat burgers het doelwit waren van de aanvallen. "Het Amerikaanse leger richt zich nooit op burgers, in tegenstelling tot de Revolutionaire Garde."

"Blijkbaar is de woordvoerder zijn eigen militaire verleden vergeten", schampert een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken op X.

Hij beschrijft de aanval op de bruiloft als een "wrede oorlogsmisdaad" en noemt daarbij ook Amerikaanse aanvallen uit het verleden op bruiloften waarbij burgerslachtoffers vielen.

Nieuwszender Al Jazeera meldt dat er een telecommunicatietoren in de buurt zou staan van de plek waar de bruiloft gehouden werd.

Dreigement Trump

Gisteren liet Centcom weten nieuwe aanvallen uit te voeren als reactie op de pogingen tot aanslagen op schepen in de Straat van Hormuz en op Amerikaanse troepen in de regio. President Trump schreef dat Iran vooral geen wraak moest nemen voor de aanvallen, omdat ze anders opnieuw aangevallen zouden worden.

"Ditmaal veel harder en op een veel grotere schaal, maar dat zal nog niet de grootste aanval van allemaal zijn: die ligt nog op de loer", dreigde de Amerikaanse president. "En als dat voorbij is, zal er nog maar heel weinig overblijven van de Islamitische Republiek Iran."

Trump heeft nog niet gereageerd op het nieuws over burgerslachtoffers. Wel stelt hij op zijn eigen medium Truth Social voor de Straat van Hormuz naar hemzelf te vernoemen.

Verlopen staakt-het-vuren

Halverwege vorige maand liep het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran af. De landen hadden een bestand van zestig dagen afgesproken waarin ze tot een vredesakkoord moesten komen, maar ze leken elkaar daarin nooit echt te naderen.

Afgelopen weekend viel de VS Iraanse raketlanceerinstallaties aan, waar Iran weer op reageerde met het afvuren van raketten op Amerikaanse bases in Jordanië.

Hoe on-Nederlands, ongekend en nieuw is het geweld in Overasselt?

11 hours 5 minutes ago

Een hoog opgelopen drugsruzie zou de reden zijn dat een groep van tientallen zwaarbewapende mannen naar Overasselt afreisde. Een 51-jarige beveiliger kwam om het leven en twee agenten raakten gewond. Justitieminister Van Weel noemt het een vorm van ongekend en nieuw geweld. De burgemeester van Heumen bestempelt het als 'on-Nederlands'. Maar is dat zo?

Nederland speelt een belangrijke rol in de internationale drugshandel. Het is een van de voornaamste doorvoerlanden voor cocaïne.

"Dat gaat gepaard met georganiseerde criminaliteit en het geweld dat daarbij komt kijken", zegt criminoloog Henk Ferwerda. "Er zijn al heel wat voorbeelden die aantonen dat dit helaas wel bij Nederland hoort."

'Wild west liquidaties'

Dat conflicten in de drugswereld zichtbaar uit de hand lopen, is dus niet nieuw. Wel wordt volgens Ferwerda de laatste jaren de manier waarop drugscriminelen zich laten gelden bij problemen excessiever. Bijvoorbeeld als een lading cocaïne kwijt is.

In 2012 bijvoorbeeld was er een fatale schietpartij midden in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Twee mensen kwamen om het leven, twee motoragenten raakten gewond. Het doelwit vluchtte via het water, waarna er met kalasjnikovs op hem werd geschoten.

Woningen en een woonboot werden geraakt, zelfs in een kinderkamer werd een kogel teruggevonden. Aanleiding was een verdwenen partij cocaïne van 200 kilo. Het 'wildwestincident' wordt gezien als een kantelpunt in de georganiseerde criminaliteit.

Afrekeningen

Vier jaar later, in 2016, was er een ander schokkend moment. In de vroege ochtend lag er een afgehakt hoofd op de stoep voor een shishalounge in Amsterdam-Zuid. Het zou een waarschuwing uit de onderwereld zijn.

"Dit soort afrekeningen laat zien dat deze criminelen een heel andere soort mores hebben dan de Hollandse netwerken hadden, zoals die van Holleeder en Bruinsma. Dat was ook te zien bij de escalatie van geweld tijdens het Marengo-proces", stelt Ferwerda.

Als vergelding werd in 2018 de onschuldige broer vermoord van kroongetuige Nabil B., die verklaringen aflegde tegen Ridouan Taghi. Een jaar later werd B's advocaat, Derk Wiersum, voor zijn huis om het leven gebracht.

Het was voor het eerst dat conflicten in de onderwereld zo heftig escaleerden en ook de rechtsstaat werd geraakt. Dat ging nog verder met de moord op misdaadjournalist Peter R. de Vries in 2021.

Ferwerda noemt het vooral opvallend hoe onprofessioneel de laatste jaren opdrachten worden uitgevoerd. "Vroeger werd meestal één goede huurmoordenaar ingehuurd die voorbereid te werk ging. Die had een vluchtweg, die had een plan B. Nu zie je dat vooral jonge jongens voor relatief weinig geld deze klusjes doen."

Dat geldt ook voor de tientallen beschietingen van panden die er de laatste jaren zijn geweest en voor de vele honderden explosies bij huizen, niet alleen in de grote steden, maar ook in kleine dorpen.

Ronselen

Het ronselen van kwetsbare jongeren gebeurt steeds vaker. Europol waarschuwt dat zij het vuile werk voor criminele organisaties opknappen. Op die manier lopen zij het risico en vangen ze de klappen op, terwijl mensen hoger in de organisatie buiten schot blijven.

In 2024 volgde een golf van explosies na het verdwijnen van 1400 kilo cocaïne. Ook hier waren de aanslagplegers jong, soms nog minderjarig.

"Het verschil tussen vroeger en nu zit hem vooral in de professionaliteit van de uitvoerders", zegt Ferwerda. Dat ziet hij ook in Overasselt. "Grote groepen jongeren worden in busjes afgezet, met zware wapens. Dat is allemaal wel professioneel geregeld, maar hoe ze het uitvoeren niet. Ze raken meteen in paniek."

Waarom de groep naar Overasselt gestuurd is, is nog niet duidelijk. Mogelijk kwamen zij verhaal halen nadat een partij drugs verloren was gegaan of dachten zij dat die drugs daar opgeslagen lagen. "Wat in ieder geval wel bereikt is, is internationale aandacht. De opdrachtgever heeft in het criminele circuit een punt gemaakt: met mij valt niet te sollen, anders organiseer ik gewoon een aanslag op deze persoon", zegt Ferwerda.

De gebeurtenissen in Overasselt zijn volgens de criminoloog buitengewoon gewelddadig, maar dat geweld is dus niet 'on-Nederlands'. "Wel was het dit keer anders omdat er door de camerabeelden live meegekeken kon worden en het geweld zo nog zichtbaarder was."