Aggregator

Verdachten die laagopgeleid of werkloos zijn of een instabiele woonsituatie hebben, krijgen gemiddeld zwaardere straffen als ze in contact komen met justitie. Onderzoekers zien dat kleine verschillen in beslissingen van politie, Openbaar Ministerie en rechters zich kunnen opstapelen tot grotere verschillen in de uiteindelijke straf.

Dat blijkt uit twee nieuwe onderzoeken van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) naar ongelijkheid in het afhandelen van strafzaken.

De onderzoeken laten zien dat verschillen niet alleen zitten in de hoogte van straffen, maar ook in de manier waarop zaken worden afgehandeld en in welk deel van het strafproces dat gebeurt.

Vooral werk en opleiding

Zo worden zaken van verdachten met een sterkere sociaaleconomische positie vaker afgehandeld zonder tussenkomst van een rechter, bijvoorbeeld met een boete, taakstraf of strafbeschikking. Verdachten met een zwakkere positie komen relatief vaker bij de rechter, die vervolgens een straf oplegt.

Ook speelt mee op welk moment in het strafproces een zaak wordt afgerond, bijvoorbeeld bij de politie, het OM of de rechter. Hoe verder een zaak in die keten komt, hoe groter de kans op zwaardere straffen en hoe zichtbaarder de zaak wordt in het strafrecht.

Volgens het WODC leidt dit op het niveau van alle zaken samen tot structureel ongunstigere uitkomsten voor verdachten met een zogenoemde zwakkere sociaaleconomische positie. De onderzoekers keken onder meer naar opleiding, inkomen, arbeidsmarktpositie en woonsituatie. Vooral werk en opleiding lijken van invloed: verdachten met werk of een opleiding krijgen gemiddeld lichtere straffen dan verdachten zonder werk of opleiding.

Migratieachtergrond kleinere rol

De twee rapporten bouwen voort op eerder WODC-onderzoek naar etnische selectiviteit in de strafrechtsketen. Daaruit bleek dat de migratieachtergrond van een verdachte invloed heeft op wat er met diegene gebeurt als hij met justitie in aanraking komt.

Uit het vervolgonderzoek blijkt dat migratieachtergrond een kleinere rol speelt dan sociaaleconomische kenmerken. Maar het is niet volledig neutraal. Zo komen verdachten met een tweedegeneratie-migratieachtergrond vaker bij de rechter terecht en krijgen zij gemiddeld zwaardere straffen, ook als rekening wordt gehouden met sociaaleconomische verschillen. Ook mensen zonder vast woonadres krijgen relatief vaak een gevangenisstraf opgelegd.

Hoewel deze verschillen niet automatisch betekenen dat sprake is van bewuste ongelijkheid of discriminatie, wijzen de onderzoekers op mogelijke verklaringen. Zo kan de communicatie tussen verdachte en rechters, officieren van justitie en andere betrokkenen invloed hebben op hoe iemands houding en persoonlijke omstandigheden beoordeeld worden. Bijvoorbeeld hoe iemand overkomt tijdens een verhoor of zitting, of hoe iemand zijn of haar situatie uitlegt.

Terugkerend patroon

Daarnaast spelen zogeheten "mentale shortcuts" een rol. Dat zijn snelle denkpatronen die betrokkenen in het strafrecht gebruiken om in korte tijd beslissingen te nemen op basis van beperkte informatie. Bijvoorbeeld het (bewust of onbewust) koppelen van werkloosheid of eerdere politiecontacten aan een grotere kans op herhaling van strafbaar gedrag.

Het WODC wijst er ook op dat de politie, officieren van justitie en rechters veel zelf kunnen afwegen in hun beslissingen. Tegelijk zijn de eisen voor het motiveren van die keuzes beperkt. Daardoor is niet altijd goed zichtbaar waarom vergelijkbare zaken verschillend worden behandeld.

De onderzoekers spreken daarom van sociaaleconomische selectiviteit: verdachten met verschillende sociaaleconomische achtergronden krijgen gemiddeld verschillende uitkomsten in het strafrecht. De onderzoekers kunnen niet zeggen of dat in afzonderlijke zaken terecht was, maar zien wel dat dit patroon steeds terugkomt.

Bij lokale asielprotesten duiken steeds opnieuw dezelfde groepen mensen van buitenaf op. Het gaat om kleine, vaste groepen actievoerders van hooguit tientallen mensen. Zij zijn niet alleen fysiek aanwezig bij protesten, maar plaatsen ook oproepen online om te komen demonstreren.

Dat blijkt uit een NOS-analyse van beschikbare beelden van 48 recente protesten in 25 verschillende plaatsen sinds afgelopen september. De NOS bekeek ook ruim 7000 Facebookberichten van betrokken groepen. Eén man was bij 31 van die 48 verschillende demonstraties te zien; een andere bij 21.

Het laatste gewelddadige protest was afgelopen vrijdag in Wijk bij Duurstede. Daar werden de ruiten van het gemeentehuis ingegooid en zeven mensen aangehouden. Volgens de burgemeester waren er "mensen uit de wijde omgeving" onder de zestig demonstranten. Onder wie diverse leden van Defendgroepen, liet de politie weten.

Defend steeds vooraan te vinden

Afgaand op alle bekeken foto's en video's zijn er meestal drie verschillende groepen aanwezig bij anti-azc-demonstraties. De grootste bestaat uit buurtbewoners die hun onvrede willen uiten over de komst van asielopvang. Daarnaast zijn er mensen uit verschillende delen van het land die spontaan reageren op de online oproepen omdat zij de onvrede over het asielbeleid delen. Tot slot is er de kleine, vaste groep actievoerders die geregeld op verschillende locaties aanwezig is, consequent vooraan te vinden is en ook geregeld het woord voert.

Het actiefst in die laatste categorie zijn de eerdergenoemde Defendgroepen, die ontstonden ten tijde van de coronaprotesten en een impuls kregen na het uit de hand gelopen asielprotest op het Haagse Malieveld van afgelopen september. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) sprak in coronatijd van "anti-overheidsgroepen met mogelijk extreemrechtse invloeden". Zelf ontkent Defend extreemrechts te zijn.

Zelfde mensen in verschillende groepen

Andere kleine groepen die bij demonstraties in verschillende plaatsen aanwezig waren, hebben namen als Nationale Trots, Vaderlandsliefde, Freedom Fighters en Brigade Holland. Vaak trekken zij op locatie samen op en ook online werken zij geregeld samen. Sommige personen zijn voor meerdere groepen tegelijk actief.

Identitair Verzet, onderdeel van een Europese beweging, maakt volgens sommige berichten momenteel ook een opleving door, maar daar zijn geen harde aanwijzingen voor. Verantwoordelijk voor de zichtbare activiteiten lijkt vooral een kleine groep van vier actievoerders, die eveneens actief zijn binnen Defend. Eén van hen was op verschillende locaties betrokken bij het ophangen van banners van Identitair Verzet.

Emblemen online te koop

Vorige maand maakte minister Van den Brink van Asiel bekend dat de AIVD onderzoek doet naar "georganiseerde acties" bij asielprotesten die uitlopen op geweld. Recent laaide dat geweld behalve in Wijk bij Duurstede ook op in Vriezenveen in Twente. Uit eerder onderzoek van de NOS kwam naar voren dat vier op de tien opgepakte relschoppers bij lokale protesten een 'buitenstaander' is afkomstig uit andere gemeenten.

Defend is bij de protesten vrijwel altijd goed zichtbaar, mede dankzij de emblemen op kleding, die ook online te koop is. Bij 43 van de 48 onderzochte protesten was er ten minste één iemand van deze groep aanwezig, meestal meer.

Herkenbare werkwijze

Defend kent inmiddels tientallen plaatselijke groepen in het land, maar de online analyse geeft de indruk dat er maar enkele daadwerkelijk actief zijn. Het gaat dan met name om de 'chapters' in Den Bosch, Den Haag, Rivierenland en sinds kort Loosdrecht.

Deze actieve leden hanteren sinds kort een herkenbare werkwijze: ze benadrukken dat er protesten avond na avond zijn en geven die online een nummer ("Dag 31") om te benadrukken dat het om één in een reeks gaat. De bedoeling is het lokale bestuur zo extra onder druk te zetten.

Het daadwerkelijk organiseren van onrust door Defend kan niet worden aangetoond, maar voormannen hebben wel herhaaldelijk benadrukt dat die onrust helpt om ervoor te zorgen dat plannen worden geschrapt of aangepast.

'Meerkerk, dit kan beter!'

Online hebben de Facebookpagina's van Defend duizenden volgers. Ook die worden vooral beheerd door een kleine groep. De Facebookberichten worden onder meer gebruikt om muziek te verspreiden die op demonstraties te zien en te horen is.

Anti-migratieprotesten trekken geregeld honderden mensen, maar er zijn er ook waar de plaatselijke bevolking in de minderheid is. Zoals in Meerkerk, waar afgelopen april tegen de opvanglocatie voor zestien Oekraïners werd gedemonstreerd. Daar was het vooral Defend die aanwezig was en het woord voerde. Actievoerders klaagden achteraf online over de lage opkomst van lokale bewoners: "Meerkerk, dit kan beter!!"

Oproep voor identificatieplicht ME'ers

Sommige Facebookberichten bevatten oproepen om geweld achterwege te laten. Zo schreef Strijders Noord, een chapter van Nationale Trots: "Geweld, bedreigingen of provocaties helpen niemand".

Maar niet alle berichten zijn vredelievend. Op het account van White Boys Europe waren oproepen te vinden waarin wordt opgeroepen vuurwerk te gebruiken en waarin mensen van Antifa worden bedreigd, die zich schuldig zouden hebben gemaakt aan doxing (het delen van adressen). Vaderlandsliefde deelde een oproep voor identificatieplicht voor ME'ers, waarmee de verantwoordelijkheid voor het geweld bij protesten volledig bij de politie wordt gelegd en vervolging van individuele ME'ers werd bepleit.

De NOS heeft contact gehad met Defend Netherlands, maar die wilde niet officieel reageren.

(Telecompaper) Verizon has launched a new entry-level mobile plan, converged fixed-mobile bundle and loyalty programme as part of the ongoing overhaul of its go-to-market strategy...

De FBI heeft een terreuraanslag voorkomen die had moeten plaatsvinden tijdens het kooigevecht in de tuin van het Witte Huis. Dat zegt FBI-directeur Kash Patel. Het UFC-gevecht was afgelopen weekend ter ere van de 80e verjaardag van de Amerikaanse president.

Waar de dreiging precies uit bestond, is niet bekendgemaakt. Volgens de Amerikaanse nieuwszender Fox News hadden drones met explosieven gebouwen in de omgeving van het evenement moeten aanvallen.

In de paniek die daarbij zou ontstaan, zou de vluchtende menigte richting scherpschutters worden gedreven. Ook zouden aanvallers van plan zijn geweest de poort van het Witte Huis te bestormen, meldt Fox.

Een van de verdachten zou tegenover de onderzoekers hebben verklaard dat het doel was om "kapitalistische elites", "miljardairs" of politici die donaties ontvingen van het American Israel Public Affairs Committee aan te pakken.

Verdachten in beeld

Er zijn tot nu toe vijf verdachten aangehouden, meldt ook het gerenommeerde Amerikaanse persbureau AP. De vijf zouden zijn opgepakt in de staten Ohio, Missouri en Californië. Uit de telefoon van een van de verdachten zou blijken dat zeker 23 mensen betrokken waren bij het plan.

Volgens een functionaris die AP heeft gesproken, kreeg de FBI vier dagen voor het mixed martial arts-evenement bij het Witte Huis bericht over de mogelijke dreiging. "Dankzij het snelle optreden van de FBI, onze partners en het ministerie van Justitie zijn de vermeende geplande aanslagen in de kiem gesmoord", meldt Patel op X.

De geheime dienst "heeft dag en nacht gewerkt om de verantwoordelijken te identificeren en ter verantwoording te roepen", meldt directeur Sean Curran in een aparte verklaring.

Vance legt schuld bij politici

Het gevecht in een kooi van gaas ter ere van de verjaardag van Trump viel samen met de viering van de 250e verjaardag van de ondertekening van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Het evenement trok naar schatting 4300 bezoekers naar de tuin van het Witte Huis, onder wie zo'n 1200 militairen.

Vicepresident Vance noemde het nieuws bij Fox "heel, heel duister" en legde de schuld bij de Amerikaanse politiek en dan vooral bij zijn politieke tegenstanders: "Dit is wat er gebeurt als mensen de retoriek zo opvoeren dat het oneens zijn met iemand een aanleiding is voor geweld", zei hij.

"Ik denk dat veel van mijn Democratische collega's in Washington in de spiegel moeten kijken en zich moeten afvragen: waarom komt zoveel van dit politieke geweld van onze kant?", vervolgde Vance. "We moeten iedereen oproepen om het wat rustiger aan te doen."

Het vechtsportgala gisteren bij het Witte Huis verliep zonder problemen:

Twee Duitse journalisten stuitten jaren geleden, ver voor de zaak van Gisèle Pelicot, al via de pornosite Motherless op een groot, internationaal netwerk van gebruikers die vrouwen drogeren en seksueel misbruiken. Maar met hun meldingen daarover aan de Duitse politie werd lange tijd niets gedaan. In de podcast vertellen ze hun verhaal. Hoe kan het dat er niet eerder is ingegrepen? En dat Motherless nog steeds online is?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

NOS-collega en Duitsland-kenner Ulrike Nagel legde voor podcast De Dag contact met Isabel Ströh en Isabell Beer van de NDR. Zij doen al jaren onderzoek naar een internationaal netwerk van Telegram-groepen en pornosites, waarop beelden van gedrogeerde en misbruikte vrouwen worden gedeeld. Ze vertellen hoe ze toegang kregen tot deze groepen, waar ze op stuitten en hoe hun meldingen bij politie en justitie niet serieus werden genomen. Pas nadat de zaak van Gisèle Pelicot in de publiciteit kwam, veranderde de houding van de autoriteiten. Maar ondertussen zagen ze in de Telegram-kanalen iets anders: daar werd het juist drukker.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

Eindredactie: Rosanne Sies

(Telecompaper) Ericsson has confirmed that its president and CEO Borje Ekholm will stand down from both roles on 30 September...

Het Openbaar Ministerie verdenkt de 19-jarige bestuurder van het fatale ongeluk in Zeeuws-Vlaanderen van dood door schuld en het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door schuld. Hij blijft zeker twee weken langer vastzitten, bepaalde de rechter-commissaris vandaag.

De man uit Hulst wordt verdacht van het veroorzaken van het ongeluk waarbij drie kinderen uit groep 8 en de directeur van hun school donderdag om het leven kwamen. Daarnaast raakten drie kinderen gewond.

Over de oorzaak van het ongeluk is nog altijd veel onbekend. Het onderzoek loopt nog en duurt nog "enige tijd", aldus het OM. Over twee weken bepaalt de rechtbank opnieuw of de man vast blijft zitten, schrijft Omroep Zeeland.

N-weg

De groep leerlingen van groep 8 en de directeur van basisschool De Warande uit Axel waren vorige week met de fiets onderweg naar het schoolkamp toen ze werden aangereden door de auto op de N290. De bestuurder werd direct daarna aangehouden.

In Zeeuws-Vlaanderen wordt sindsdien gerouwd. Zo liggen er inmiddels vele honderden knuffels en bloemen bij de basisschool. Duizenden in het wit geklede mensen kwamen zondag in Axel bij elkaar voor een stille tocht. Voor de getroffen families is geld ingezameld om de uitvaarten te bekostigen.

In Polen zijn twee mannen aangehouden in verband met de aanslag waarbij de Poetin-kritische Russische performancekunstenaar Semjon Skrepetski werd gedood. De twee mannen komen uit Belarus en zijn 33 en 37 jaar oud, maakte de Poolse aanklager bekend.

Gisteren even na 10.00 uur kregen de autoriteiten een melding dat iemand op straat was neergeschoten op een parkeerplaats in de stad Biala Podlaska, dicht bij de grens met Belarus. In de middag werd bekendgemaakt dat het slachtoffer een 44-jarige Rus was die in de stad woonde.

Poolse aanklagers hebben inmiddels gemeld dat het gaat om Skrepetski. Zij zeggen dat een nog onbekende schutter twee keer op hem schoot, waarna Skrepetski op de grond viel. Vervolgens vuurde de schutter nog drie kogels op hem af, die terechtkwamen in zijn hoofd, borst en rug. Daarop stierf hij.

Het is nog onduidelijk of er meerdere daders waren en of degenen die vandaag zijn aangehouden direct betrokken waren bij de beschieting. Het Belarussische Telegramkanaal Dzik Media schreef gisteren dat er meerdere daders zouden zijn, die door een taxichauffeur uit Belarus waren vervoerd. Die chauffeur zou na de aanslag naar het consulaat van Belarus in de stad zijn gevlucht, maar de autoriteiten hebben dat niet bevestigd.

Justitie zegt dat de aangehouden mannen in de buurt van het consulaat werden gearresteerd. Er is nog geen aanklacht tegen hen ingediend.

Over een motief van de dader of daders is niets bekendgemaakt. De politie zei gisteren rekening te houden met meerdere scenario's.

Poetin en Loekasjenko bespot

Skrepetski was in 2021 vanuit Rusland naar Polen verhuisd en reisde door Europese landen voor zijn performancekunst. Daarin nam hij geregeld de Russische president Poetin en de Belarussische president Loekasjenko op de korrel. Ook was hij in kunstuitingen kritisch op de Russische invasie van Oekraïne en bespotte hij de Tsjetsjeense leider Kadyrov.

Afgelopen vrijdag, op de Russische feestdag Dag van Rusland, hield Skrepetski een protestactie voor de Russische ambassade in Berlijn. Daarbij trok hij een Russische vlag uit zijn broek, waarop hij de vlag in een vuilnisbak gooide.

Naar aanleiding van deze actie werd hij op sociale media bedreigd door "Russische patriotten", zoals hij zijn online belagers noemde.

Zij dreigden onder meer dat ze hem binnen zes seconden konden vinden. In een andere reactie is te lezen dat "de Tsjetsjeense leider Kadyrov Skrepetski in opdracht van Poetin zou verkrachten".

Het Openbaar Ministerie eist twee jaar cel, waarvan acht maanden voorwaardelijk, tegen een 26-jarige man uit Amerongen voor het in brand steken van een politieauto. Dit gebeurde tijdens de rellen rondom de anti-immigratiedemonstratie op het Malieveld in Den Haag in september vorig jaar. Ook eist het OM dat de verdachte, samen met anderen, een schadevergoeding van 34.000 euro betaalt.

De politie kwam de verdachte op het spoor toen tipgevers hem herkenden op foto's die afgelopen november werden getoond in opsporingsprogramma's. De politie houdt hem verantwoordelijk voor openlijke geweldpleging. Zo zou hij op de A12 een flare, een soort fakkel, naar de politie hebben gegooid. Later op de dag zou de man tijdens een ruzie in de binnenstad tegen een tafel hebben getrapt.

De man zou in de tussentijd ook een politiewagen in brand hebben gestoken, een beeld dat door media wereldwijd werd gebruikt bij berichtgeving over de rellen. De ruiten van de auto waren volgens de politie door anderen al ingegooid en er werd vuurwerk naar binnen gegooid. Het OM zegt dat de verdachte werd herkend als degene die een brandende flare in de auto gooide.

'Orgie van geweld'

In september vorig jaar liep een anti-immigratiedemonstratie op het Malieveld in Den Haag volledig uit de hand. Relschoppers trokken van het Malieveld de stad in en zorgden voor flink wat vernielingen. Agenten kregen vrijwel meteen te maken met agressie. Ze werden aangevallen en met allerlei voorwerpen bekogeld.

De officier van justitie noemde de gebeurtenissen een "orgie van geweld". Zeker vier politieagenten en zes journalisten raakten gewond en de materiële schade was groot. Er werd schade aangericht aan een gebouw op het Binnenhof, de ruiten van het D66-partijkantoor in het centrum van Den Haag werden ingegooid, en ook werd een container in brand gestoken. De politie hield zeker dertig mensen aan.

Honderden uren beeldmateriaal

Tijdens het onderzoek is ruim 1700 uur aan beeldmateriaal bekeken. Daarop is de route van de verdachte volgens de politie te volgen. "Hij wordt herkend aan zijn kleding, gelaatstrekken en loopt een groot deel van de dag met een opvallend flesje in zijn achterzak", schrijft het OM. "Zo is hij door beeldspecialisten van de politie gekoppeld aan de verschillende geweldplegingen."

De rechtbank doet over twee weken uitspraak in de zaak.

Acht maanden cel

Het OM heeft inmiddels al 42 verdachten voor de rechter gebracht, van wie 37 zijn veroordeeld. Er werden veelal gevangenisstraffen opgelegd of taakstraffen in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf. Ook moeten meerdere veroordeelden de aangerichte schade vergoeden.

In januari kreeg een 33-jarige man uit Raalte (Overijssel) acht maanden cel opgelegd voor het gooien van illegaal vuurwerk in een politieauto, die daardoor volledig uitbrandde. Naast de celstraf moest John B. ook een schadevergoeding van 34.000 euro aan de politie betalen.

Het onderzoek naar de rellen loopt nog. Het OM sluit meer aanhoudingen niet uit. Er staan meerdere themazittingen gepland en een zitting bij de kinderrechter.

(Telecompaper) SpaceX said it has agreed to take over Anysphere, an AI coding company that trades as Cursor, in a stock deal worth USD 60 billion. Cursor will operate trade as a wholly owned subsidiary of SpaceX...

(Telecompaper) Global 5G subscriptions rose by 162 million during Q1 2026, reaching 3.1 billion by the end of March, according to the latest Ericsson Mobility Report...

De Italiaanse politie heeft zeven mensen gearresteerd voor het saboteren van het spoor tijdens de Olympische Winterspelen in februari. Ze worden onder meer beschuldigd van lidmaatschap van een anarchistische militante groepering en ondermijning van de democratische orde.

Vijf verdachten zitten in voorlopige hechtenis, twee zijn onder huisarrest geplaatst. Zij hebben op 14 februari een aanslag gepleegd op een hogesnelheidslijn tussen Rome en Florence, schrijft de politie in een verklaring.

Door de aanslag liep het treinverkeer vertraging op. Volgens de autoriteiten werd het spoor op dat traject vernield met zelfgemaakte explosieven. De reparatiekosten liepen op tot 455.000 euro.

Aanslagen opgeëist

De aanslag werd samen met een andere gelijktijdige sabotageactie op het spoor tussen Rome en Napels opgeëist op de website ispirazione.noblogs.org. Die website werd volgens de autoriteiten enkele maanden voor de aanslagen speciaal daarvoor opgericht. Hij is inmiddels uit de lucht.

In een verklaring werd een verband gelegd tussen de Olympische Spelen in Milaan en Cortina en de aanvallen op de infrastructuur. Het motief van de verdachten is door de politie niet bekendgemaakt.

Alfredo Cospito

De groep zou ook aandacht willen vragen voor de opsluiting van een van de bekendste anarchisten van Italië, Alfredo Cospito. Hij zit voor twee aanslagen in 2006 en 2012 een lange gevangenisstraf uit onder het strengste gevangenisregime van het land, het zogenoemde 41 bis-regime. Zijn medestanders schuwen volgens de politie geweld niet.

De verdachten komen volgens de autoriteiten uit Rome maar onderhielden ook banden met andere anarchistische groepen in Bologna, Milaan en Napels. De Italiaanse autoriteiten voeren in die steden ook huiszoekingen uit.

Protest

Tijdens de Winterspelen waren er meerdere incidenten rond het spoor en het sportevenement. Al op de eerste dag vond er een explosie plaats op het traject tussen Bologna en Padua. Tussen Bologna en Ancona brak er brand uit in een elektriciteitshuisje. De aanslag werd online opgeëist door anarchisten uit protest tegen de Spelen. Er vielen geen gewonden.

Een dag later raakte een groep demonstranten tijdens een protest tegen de Spelen slaags met de politie. Er werden fakkels, rookbommen en vuurwerk afgestoken en de politie zette waterkanonnen en traangas in.

Nederland is op weg om de doelstellingen van het Schone Lucht Akkoord te halen. In een tussenrapportage meldt het RIVM dat als alle voorgenomen plannen worden uitgevoerd, de gezondheidswinst groter is dan twee jaar geleden nog werd verwacht.

Gemeentes, provincies en het Rijk spraken in 2020 af meer te doen tegen fijnstof en stikstofoxide in de lucht. Er zou gekeken worden hoe de uitstoot kon worden teruggebracht van huishoudens, de industrie, het verkeer en de landbouw. Er werd bijvoorbeeld ingezet op het terugdringen van vervuilende dieselaggregaten, nieuwe emissie-eisen voor fabrieken en strengere normen voor voertuigen.

Door dat soort maatregelen blijft de gemiddelde Nederlander straks 4 maanden langer leven ten opzichte van ijkjaar 2016, toen volgens het RIVM Nederlanders gemiddeld 9,5 maanden eerder stierven als gevolg van vervuilde lucht. Naar verwachting zullen er ook minder gevallen van kinderastma en hart- en vaatziekten zijn.

Elektrische auto's

Het RIVM berekent elke twee jaar hoeveel winst in levensverwachting er wordt geboekt met de voorgestelde plannen. Hoofddoel was om de verloren tijd door vervuilde lucht in 2023 met de helft terug te dringen. In 2024 waarschuwde het RIVM nog dat dat net niet gehaald zou worden: in plaats van 50 procent gezondheidswinst dreigde het resultaat slechts 46 procent te zijn.

Met vier maanden extra komt de verwachting van dit jaar uit op 55 procent. Dat het streven nu wel gehaald wordt, komt deels doordat er sneller meer elektrische auto's worden gekocht dan eerder geraamd. Daarnaast is ook een verbeterde rekenmethode gebruikt die gunstiger uitvalt. Al met al is de uitstoot van stikstofoxiden in 2030 ongeveer 8 procent lager dan aanvankelijk gedacht.

Het RIVM waarschuwt wel dat stikstofdioxiden gevaarlijker zijn dan eerder werd aangenomen. Bovendien zal Nederland in 2030 nog niet overal voldoen aan strengere Europese normen die dan ook gaan gelden. Voor plekken als Schiphol, de Rijnmond en langs verschillende snelwegen zijn daarvoor extra maatregelen nodig.

As more and more of the ‘smart’ infotainment systems in cars begin to age out of support, it becomes increasingly more relevant to figure out how to do something with …read more

Een flinke laag zeepokken, algen en schelpdieren zit vastgeplakt aan de schepen die soms al maanden vastliggen voor de Straat van Hormuz. Een flinke schoonmaakbeurt is nodig om ze weer op volle snelheid te kunnen laten varen.

Naast zeemijnen en verzekeringspolissen is het zeeleven in het warme water van de Perzische Golf een bron van zorg voor rederijen en hun klanten. Want 'als het stilligt, gaat het stuk', zoals een alom bekende wetenschap in de scheepvaart luidt. Of, in de woorden van Alex Noordstrand: "Een schip moet een voorspelbaar operationeel profiel hebben om efficiënt te blijven."

De medeoprichter van het schoonmaakbedrijf Fleet Robotics doelt op de roodbruine coating op het onderste deel van schepen. Die coating, genaamd antifouling, weert de aangroei van zeeleven. Maar dat proces werkt alleen als het schip vaart, want dan slijt de hars in de coating. Door dat slijten komen biocides vrij, chemische stoffen die de aangroei verhinderen.

Operationeel profiel

"Bij het aanbrengen van de coating houden fabrikanten rekening met het operationeel profiel van het schip", legt Noordstrand uit. "Oftewel, hoe vaak vaart het en hoe vaak ligt het schip stil. Op basis daarvan maakt de coatingfabrikant de keuze voor een bepaald type coating."

Die planning raakt in de war als schepen niet varen maar stilliggen. Zoals bij de coronalockdowns en nu weer, bij de blokkade van de Straat van Hormuz. Het aangekoekte zeeleven kan in zeven weken groeien tot een dikte van twee centimeter. Een ruwe zijwand betekent dat een schip minder makkelijk door het water glijdt.

"Aangroei verhoogt het benodigde motorvermogen", zegt Noordstrand. "Sommige van onze klanten besparen na een schoonmaak 20 ton brandstof per dag."

Een tanker van een van die klanten ligt aangemeerd in de Rotterdamse haven. Ernaast een werkschip van Fleet Robotics. In de controlekamer in het werkschip geven monitoren weer hoe een schoonmaakrobot, ter grootte van een personenauto, onder water over de wand van het schip beweegt.

"Dat gaat volautomatisch", zegt Noordstrand. "Wij hebben onze installaties uitgevoerd met remote-technologie." Zo kan het dat vanuit het hoofdkantoor in Delft schoonmaakrobots over de hele wereld op afstand bestuurd kunnen worden.

De schoonmaakrobot werkt met een hogedrukspuit. Het water met de los gespoten aangroei en coatingdeeltjes wordt afgezogen en met een installatie op het werkschip gereinigd.

Wereldwijd

"Duurzaam en efficiënt", zegt Noordstrand, die het systeem tijdens z'n studie aan de TU Delft ontwikkelde, samen met een medestudent. Nu wordt het wereldwijd toegepast, aangestuurd vanuit het hoofdkantoor in Delft.

Daar komen nu ook informatieaanvragen binnen voor het reinigen van schepen die nog vastliggen in de Perzische Golf. "Rederijen en bedrijven die schepen charteren maken nu de afweging: laat ik ter plekke het schip schoonmaken door lokale duikteams of vaar ik met lagere snelheid naar de eerste haven waar de schoonmaak grondiger en sneller kan plaatsvinden."

Die afwegingen spelen dus ook een rol in welke mate "de olie weer kan gaan stromen", zoals president Trump het belooft.

(Telecompaper) The mobile industry's lead lobby group, the GSMA has published its response to the EU's proposed Digital Networks Act, overhauling telecom regulation in the bloc...

De trappisten van Abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot, bekend van trappistenbiermerk La Trappe, lanceren een alternatief voor hun trappistenbier: trappistenfrisdrank. Ze maken de drank op basis van een 75 jaar oud recept dat ze bij toeval op zolder vonden.

Op zoek naar spullen voor de viering van hun 140-jarig bestaan, kwamen de monniken oude flessen van de frisdrank - genaamd Ariston - tegen. De originele frisdrank werd tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog gebrouwen.

"We mochten tijdens de oorlog geen bier brouwen van de Duitsers", vertelt vader-abt Isaac Majoor aan Omroep Brabant. "En na de oorlog waren er te weinig grondstoffen." Om de teruglopende inkomsten op te vangen, werd overgeschakeld op het frisdrankje.

Mierzoet

De monniken doken in het archief en vonden de oude receptuur. Ze besloten dat recept niet te gebruiken. "Het was mierzoet en niet meer van deze tijd." Daarom ontwikkelden ze een nieuwe drank, met dezelfde naam, maar minder zoet.

"We zien een gezondheidstrend onder de jongeren. We begonnen met een 0.0-biertje en we zien dat veel mensen hier de voorkeur aan geven. Daarom vonden we het mooi om aan onze alcoholvrije lijn ook frisdrank met weinig suiker toe te voegen."

Buiten de muren

De frisdrank smaakt naar fruit en kruiden en kent verschillende varianten. Er is zo'n 10.000 liter geproduceerd, dat zijn ruim 36.000 flesjes.

Ariston wordt buiten de muren van het klooster gemaakt onder toezicht van de trappisten. Zij willen eerst aftasten of de frisdrank bij de mensen aanslaat. "Ik vind het zelf erg lekker, maar wij monniken zijn natuurlijk een beetje buitenaardse wezens." Als het de mensen bevalt, dan willen de trappisten Ariston weer binnen de muren van de abdij maken.

Ariston is alleen verkrijgbaar in het proeflokaal van brouwerij De Koningshoeven. Op een later moment zal het worden verkocht op meerdere plekken.

De interesse van mensen in nieuws daalt verder. Waar in 2018 nog 61 procent van de Nederlanders veel interesse had in nieuws, is dat in 2026 teruggelopen tot 45 procent. Dat blijkt uit het Digital News Report, een onderzoek dat het Commissariaat voor de Media (CvdM) jaarlijks uitvoert in samenwerking met het Reuters Institute for the Study of Journalism.

In het onderzoek is te lezen dat de dalende interesse in nieuws niet een typisch Nederlands verschijnsel is. Het is in alle onderzochte landen een trend. De interesse daalt in alle leeftijdsgroepen, maar met name onder jongeren.

Zij gebruiken in toenemende mate sociale media voor nieuws. Van de 18- tot 34-jarigen is voor 33 procent sociale media de belangrijkste bron van nieuws, waar dit nog 20 procent was in 2018, toen het onderzoek voor het eerst werd gedaan. Wel tekenen onderzoekers erbij aan dat jongeren naast sociale media ook nieuwssites en -apps gebruiken.

AI-chatbots sociale media

Sociale media worden niet doelbewust gebruikt voor nieuws; gebruikers zeggen dat ze ervan uitgaan dat het nieuws uiteindelijk bij ze terechtkomt en dat ze er niet actief naar hoeven te zoeken. Een andere opmerkelijke trend is dat de helft van de 18- tot 24-jarigen zogeheten nieuwsinfluencers volgt.

Dat zijn bijvoorbeeld influencers die over nieuws praten of accounts die nieuws van andere media verder verspreiden, zoals het Nederlandstalige kanaal Cestmocro, dat 1,2 miljoen volgers heeft maar waarvan onbekend is wie erachter zit.

Een deel van de Nederlanders van 18 jaar of ouder gebruikt ook AI-chatbots voor nieuws. Dat nam licht toe tot 7 procent. Jongeren doen dit met 13 procent vaker dan 35+'ers, van wie 4 procent AI-chatbots gebruiken voor nieuws.

Paradox

Dat sociale media steeds vaker gebruikt worden voor nieuws, betekent niet per se dat mensen het nieuws dat daar verschijnt vertrouwen. 51 procent maakt zich namelijk zorgen over het nieuws op dit soort platforms en maar 12 procent vertrouwt het nieuws op sociale media.

Het Commissariaat spreekt van een paradox. "Het nieuws op sociale media wordt niet vertrouwd, maar toch is sociale media van steeds groter belang voor het nieuwsgebruik." Datzelfde geldt voor AI-chatbots, schrijft het CvdM. Het gebruik daarvan neemt toe, ondanks het lage vertrouwen.

Een op de drie mensen die AI-chatbots gebruiken voor nieuws, klikt door op de link naar de nieuwssite of bron in het antwoord dat de AI heeft gegenereerd. Het Commissariaat voor de Media noemt dat risicovol, omdat het belangrijk is dat de weg wordt gevonden naar originele bronnen en journalistieke nieuwsmedia.

Vertrouwd

Als het om journalistieke nieuwsmedia gaat, is de NOS net als eerdere jaren het nieuwsmerk dat het meest vertrouwd wordt, gevolgd door persbureau ANP en RTL Nieuws. Net als bij deze nieuwsmerken, is bij de landelijke kranten de Volkskrant, NRC, Trouw en De Telegraaf een lichte stijging in het vertrouwen te zien.

Ook regionale dagbladen scoren hoog op vertrouwen. Volgens het Commissariaat komen deze als betrouwbaar over omdat iedereen de meeste feiten waarover deze media schrijven gemakkelijker zelf kan checken.

Wel wordt de groep mensen die het nieuws wantrouwt steeds groter. In 2018 ging dat om 11 procent van de ondervraagden, in 2026 was dat gegroeid tot 21 procent. Bijna de helft van deze groep vertrouwt het nieuws dat ze zelf gebruiken ook niet. Volgens de onderzoekers hangt het vertrouwen in nieuwsmerken samen met in hoeverre mensen denken dat het nieuws wordt beïnvloed door de eigenaren van mediabedrijven en bijvoorbeeld politici of werknemers van de overheid.

Al met al concludeert de voorzitter Amma Asante van het Commissariaat voor de Media dat het vertrouwen in Nederland in nieuws en nieuwsmerken hoog is, en dat het werk van journalisten hoger gewaardeerd wordt dan in andere landen. "Dat is positief. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen."

[Brogan M Pratt] and his students do a lot of 3D printing, and as such found themselves producing a lot of plastic waste. Seeing an opportunity, they built a bike-powered …read more

(Telecompaper) Italy's antitrust and competition authority AGCM has launched a new probe into whether Apple is ensuring third-party providers of consumer cloud...