Aggregator

VVD-leider Yesilgöz wil bij volgende verkiezingen weer lijsttrekker worden. In een interview met de NOS na een VVD-bijeenkomst in Veghel spreekt ze haar ambities duidelijk uit. Op de vraag of zij de logische volgende lijsttrekker is van de VVD, zegt Yesilgöz: "Ja dat ben ik." Ze is sinds augustus 2023 partijleider en volgde toen Mark Rutte op.

Op Yesilgöz en op de koers van de VVD-top in Den Haag groeit de afgelopen tijd de kritiek binnen de achterban. In de peilingen staat de regeringspartij er niet heel goed voor en oud-VVD-politici laten hun ongenoegen klinken via kranten. Zeker vorige week - toen de kabinetsplannen van het kabinet-Jetten flink werden aangepast op aandringen van Pro en de vakbonden - klonk onder de achterban flinke ontevredenheid.

Zorgen

De partij zou te snel hebben toegegeven aan de druk van Pro-leider Klaver, was een van de kritiekpunten. Dat stak des te meer omdat Yesilgöz tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen haar kiezers had beloofd niet met deze in haar ogen te linkse partij in zee te gaan. Ook bleken er zorgen bij VVD-leden over veranderingen rondom de vermogensbelasting (box 3). Daar is nog altijd geen duidelijkheid over .

Yesilgöz zegt in het NOS-interview dat ze de kritiek niet leuk vindt. "Ook niet als persoon". Ze vindt wel dat de media onevenredig veel aandacht besteden aan wat er bij de VVD gebeurt. Ze wil de kritiek niet wegwuiven, maar het ontstaan van onrust binnen een partij "is van alle tijden". Ze heeft het ook meegemaakt als raadslid, Tweede Kamerlid en minister. "We zijn een partij die van debatteren houdt en daarna gaan we weer verder."

De bijeenkomst van vandaag met kritische VVD-leden uit Noord-Brabant was volgens Yesilgöz "heel goed". Samen met Tweede Kamerfractievoorzitter Brekelmans beantwoordde ze gedurende twee uur vragen voor een zaal van ongeveer 150 leden. Volgens haar is onterecht het beeld ontstaan dat de VVD "een linkse agenda aan het uitrollen was".

Yesilgöz benadrukt dat ze wel met Pro wil samenwerken, maar dan wel eveneens samen met de rechtse partij JA21. "We willen wel met Pro, maar dan niet zonder rechts". Daarna zegt ze dat samenwerking alleen met Pro op "onderdelen" misschien wel kan, zoals bij de stikstofplannen.

Eind november is er een VVD-congres. Dan zal duidelijker worden of het de VVD-top is gelukt om de kritische leden gerust te stellen over de aanpak.

Rusland gaat "onmiddellijk" 300.000 ton diesel leveren aan de Amerikaanse markt en de wereldmarkt. Dat schrijft president Trump op zijn platform Truth Social, nadat hij naar eigen zeggen had gesproken met de Russische president Poetin.

Volgens Trump heeft Rusland ook ingestemd om in november nog eens 500.000 ton diesel te leveren en later nog eens leveringen van een miljoen en drie miljoen ton. Dat laatste is volgens hem wel afhankelijk van "de toestand van hun dieselraffinaderijen". Na Trumps aankondiging verleende het ministerie van Financiën een tijdelijke vergunning die de import van Russische diesel mogelijk maakt.

De Russische vicepremier Novak bevestigt dat er een overeenkomst is gesloten over de levering van diesel. Dat zal vanaf deze maand gebeuren, zegt hij.

Vorige week werd bekend dat de G7-landen de komende maanden miljoenen vaten diesel en ruwe olie vrijgeven. Dat gebeurde na toenemende druk van Trump en de Verenigde Staten.

Wat is het probleem op de dieselmarkt?

Jaren geleden importeerde onder meer Europa veel diesel uit Rusland. Door de Russische inval in Oekraïne is dat stopgezet. In 2022 was dat een probleem, en veroorzaakte het hoge prijzen aan de pomp. Nu is de oorlog in het Midden-Oosten de oorzaak van de hoge dieselprijzen.

Dat komt in eerste instantie doordat er veel minder grondstoffen, waaronder olie, kunnen worden vervoerd door de Straat van Hormuz. Ook hebben veel productielocaties rondom de Perzische Golf schade opgelopen en het duurt nog lang voordat die locaties weer normaal functioneren. De productielocaties maken van ruwe olie geraffineerde producten, waaronder diesel.

De hogere prijzen aan de pomp probeert Trump op te lossen: als er meer diesel op de markt komt, zullen de prijzen dalen als gevolg van marktwerking.

In zijn bericht stelt Trump dat de dieselprijzen voor Amerikanen, en voor de rest van de wereld, snel zullen dalen. "Lagere prijzen voor onze geweldige boeren, veehouders en vrachtwagenchauffeurs zijn mijn grootste prioriteit", schrijft hij.

Sinds het begin van de oorlog in Iran zijn de dieselprijzen in de VS verdubbeld. Eind vorige maand steeg de prijs per gallon (ongeveer 3,8 liter) naar een recordhoogte van 6,53 dollar. De gemiddelde prijs per gallon is volgens het platform AAA vandaag 6,28 dollar.

Zelensky

De Oekraïense president Zelensky heeft gereageerd op het Amerikaans-Russische akkoord. Volgens hem speelt die Rusland in de kaart.

"Elke versoepeling van de sancties tegen Rusland zonder een duidelijke en duurzame de-escalatieovereenkomst met Rusland is een overduidelijke zwakte, waardoor Rusland meer mensen zal doden, langer zal vechten, Amerika nog minder zal respecteren en nog meer verliezen en schade aan de wereld zal toebrengen", stelt hij in een bericht op Telegram.

Volgens hem zullen "cadeautjes aan Poetin niet bijdragen aan de vrede en de beschaafde wereld geen enkel voordeel opleveren". Zelensky schrijft dat het verlenen van toestemming aan Rusland om olieproducten te verkopen neerkomt op een investering in een oorlog.

Schaduwvloot

De Europese Unie heeft meerdere keren sancties opgelegd aan de Russische schaduwvloot, een van de weinige manieren waarop Rusland zijn olieproducten de wereld over krijgt. Doel van de sancties is onder meer dat er minder geld naar de Russische schatkist vloeit voor de oorlog in Oekraïne.

Om diezelfde reden tekende Trump zelf halverwege september nog een sanctiewet tegen Rusland. De wet legde Rusland bijvoorbeeld verdere beperkingen op bij de verkoop van olie. De sancties waren ook gericht tegen Russische tankers van de schaduwvloot .

Inwoners van een afgelegen dorp in het Peruaanse Andesgebergte hebben een nieuwe burgemeester. Normaal geen wereldnieuws, maar door zijn naam is het dat wel: de nieuwe burgervader heet Hitler Mussolini Simeon Flores.

De kandidaat van de centrum-linkse partij Ahora Nación is verkozen tot burgemeester van Queropalca, een plaatsje in de provincie Lauricocha ten noorden van de hoofdstad Lima.

Als burgemeester vertegenwoordigt de 45-jarige Simeon Flores straks een gemeenschap van iets meer dan 700 inwoners. 229 inwoners stemden op hem. Hiermee bleef hij de kandidaat van de rechtse partij Renovación Popular Perú 25 stemmen voor.

Dat hij vernoemd is naar de fascistische dictators Adolf Hitler en Benito Mussolini heeft zijn kandidatuur tot een "opvallende gebeurtenis" gemaakt, meldt de lokale nieuwszender Peru21. Toch is Simeon Flores niet de eerste burgemeester in Peru die Hitler heet. In 2018 werd Hitler Guesclin Alba Sánchez verkozen tot burgemeester van Yúngar, elders in het Andesgebergte.

Daarbij versloeg deze Hitler een kandidaat met een andere opvallende naam: Lennin Vladimir Rodriguez Valverde, geïnspireerd op de grondlegger van de Sovjet-Unie, Vladimir Lenin.

Maar ook daar houdt het verhaal over Hitlers in de politiek in Peru niet op. Tot 2024 zat er ook een Hitler in het Peruaanse congres. Deze Hitler Saavedra was vanaf 2021 tot zijn dood parlementslid in het Zuid-Amerikaanse land.

Opvallende voornamen komen in Peru vaker voor, ook als ze een negatieve historische associatie kunnen hebben. Behalve naar historische figuren worden Peruanen ook vernoemd naar beroemdheden als Bad Bunny, fictieve personages als Spiderman en er schijnt zelfs een Netflix in Peru rond te lopen.

Namibische Hitler

Ook buiten Zuid-Amerika zijn er politici die zijn vernoemd naar de nazi-dictator. Een politicus genaamd Adolf Hitler Uunona trok in 2020 wereldwijd de aandacht nadat hij lokale verkiezingen had gewonnen in Namibië. In dat land -een voormalige Duitse kolonie- zijn namen als Adolf en andere Germaanse voornamen niet ongebruikelijk.

Overigens maakte de Namibische politicus vorig jaar bekend dat hij zijn tweede voornaam had geschrapt omdat die "noch zijn karakter, noch zijn ambitie" weerspiegelde. Bovendien moest hij voortdurend vragen uit het buitenland over zijn naam beantwoorden.

In Brussel zijn zeker 110 mensen aangehouden nadat een stakingsdag van vakbonden was uitgelopen op rellen. Pas in de loop van de avond keerde de rust terug in de Belgische hoofdstad, meldt VRT Nieuws.

De vakbonden protesteerden vandaag tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid. Na verloop van tijd mengden honderden tot duizenden jongeren zich tussen de betogers. Volgens diverse media was dat vanwege de geplande bezuinigingen op het onderwijs, maar de politie spreekt tegen dat er een verband was met die bezuinigingen of met de vakbondsactie.

De jongeren waren veelal in het zwart gekleed en droegen maskers. Ze gooiden met stenen, staken auto's en deelfietsen in brand en richtten vele andere vernielingen aan. De politie zette waterkanonnen en traangas in om de jongeren uiteen te drijven.

De Belgische minister Quintin van Binnenlandse Zaken heeft aangekondigd dat er een reactie komt die in verhouding staat tot de aangerichte schade. Ook de burgemeester van Brussel heeft zich uitgesproken tegen het geweld. Hij noemt het "absoluut schandalig" dat openbare diensten tijdens de rellen werden aangevallen. De burgermeester wil dat er krachtig wordt opgetreden tegen de relschoppers en dat geïdentificeerde daders financieel opdraaien voor de schade.

Volgens VRT waren de vakbonden gewaarschuwd dat hun stakingsactie mogelijk zou worden gekaapt. Na onderwijsprotesten eerder deze week in Luik was geadviseerd om de actie mogelijk uit te stellen. Dinsdag trokken daar tientallen actievoerders langs middelbare scholen, waar ze ramen insloegen en vuilnisbakken in brand staken.

De vakbonden besloten desondanks vandaag de straat op te gaan. Dit weekend onderhandelt de federale regering opnieuw over de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Daarom vonden de bonden het belangrijk om vandaag nog van zich te laten horen.

Volgens Belgische media zoekt de federale regering ongeveer 10 miljard euro om de begroting rond te maken. De vakbonden vrezen dat daarbij wordt gesneden in onder meer de sociale zekerheid.

Bekijk hier beelden van de ongeregeldheden eerder op de dag:

De copiloot die tijdens een vlucht van Dubai naar Tel Aviv het toestel wilde overnemen en daarbij zijn gezagvoerder neerstak, wilde een aanslag plegen die geïnspireerd was op de terroristische aanslagen van 9/11. Dat heeft de openbaar aanklager van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) bekendgemaakt.

Uit onderzoek van de aanklager komen ook andere belangrijke bevindingen naar voren. De 29-jarige verdachte zou twee eerdere vluchten naar Tel Aviv hebben gebruikt om "zich vertrouwd te maken met de vliegroute en de luchthaven", ter voorbereiding op zijn daad. Of hij op deze vluchten ook piloot was of als burger meevloog, is niet bekend.

Tijdens verhoren heeft de man, die Omaans staatsburger is, verklaard alleen te hebben gehandeld.

Israëlische passagiers

De man zou van plan zijn geweest een terminal van de Israëlische luchthaven Ben-Gurion in te vliegen, bevestigen de autoriteiten. Eerder deze week meldden bronnen rond het politieonderzoek al dat de copiloot waarschijnlijk van plan dat toestel te laten neerstorten op de internationale luchthaven van Tel Aviv, de grootste luchthaven van het land.

De verdachte had "de intentie om een zo groot mogelijk aantal slachtoffers te maken", aldus de openbaar aanklager Hamad Saif al Shamsi. De meeste van de 174 passagiers aan boord waren afkomstig uit Israël.

Voor de Israëlische regering was dat reden genoeg om direct te stellen dat de copiloot eropuit was zo veel mogelijk Israëliërs te doden. Israël heeft aangekondigd te vragen om de uitlevering van de man.

De copiloot liet zich volgens de openbaar aanklager inspireren door de aanslagen van 11 september 2001 in de VS, toen kapers van de terroristische organisatie al-Qaida met twee vliegtuigen de Twin Towers in New York binnenvlogen. Daarbij kwamen bijna 3000 mensen om het leven.

De Omaanse copiloot was op 30 september samen met zijn Indiase gezagvoerder onderweg naar Tel Aviv, toen hij hem aanviel met een noodbijl. Hoewel de gezagvoerder ernstig gewond raakte, slaagde hij erin de cockpitdeur te openen, waarna passagiers naar binnen konden stormen en de aanvaller konden overmeesteren.

Twee piloten die als passagier meevlogen met de vlucht van vliegtuigmaatschappij Flydubai, namen vervolgens de besturing van het toestel over en zetten het in Saudi-Arabië veilig aan de grond.

Op beelden aan boord van de Flydubai-vlucht waren chaotische taferelen te horen:

De verdachte, die sinds januari bij Flydubai in dienst was, had volgens de aanklager eerder voor luchtvaartmaatschappijen in meerdere landen gewerkt, waaronder Oman Air en Royal Air Maroc. Bij Oman Air werd hij eerder geschorst, omdat er extremistisch materiaal bij hem was aangetroffen. Hoe hij desondanks als copiloot aan de slag kon bij Flydubai, is nog niet duidelijk.

In 2017 waren er al aanwijzingen dat de verdachte tijdens een studie in Australië afgleed naar extremisme en terrorisme, zo stelt het onderzoek vast. Wat die aanwijzingen zijn, is niet bekendgemaakt. Eerder deze week zou Australië wel een anti-terreuronderzoek hebben geopend.

Saudi-Arabië is een apart veiligheidsonderzoek gestart naar het incident met vlucht FZ1073. Het toestel bevond zich in het Saudische luchtruim toen de Omaanse copiloot de gezagvoerder aanviel.

Panama is getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,7. Daarmee zou het een van de zwaarste schokken van het jaar zijn, wereldwijd. Er zijn nog geen berichten over slachtoffers.

Het epicentrum van de beving was in de zuidelijke provincie Herrera, een dunbevolkt gebied. Lokale media melden dat in verschillende regio's in het land mensen gebouwen, bedrijven, scholen en huizen moesten verlaten.

"We voelden het heel sterk. Er vielen spullen om in de keuken, maar met ons is alles in orde, al zijn we wel erg bang", vertelt de 60-jarige Rosendo Domínguez uit Herrera telefonisch aan persbureau AP. "Iedereen staat buiten, vol angst."

Schade aan gebouwen

Een woordvoerder van de nationale civiele beschermingsdienst laat aan nieuwszender Telemetro Reporta weten dat er vooral schade is in de provincies Veraguas, Herrera en Los Santos.

In de stad Penonomé, ongeveer halverwege het epicentrum en de hoofdstad Panama-Stad, zouden onder meer de kathedraal, het gouverneurskantoor en een hotel flinke schade hebben. In zes provincies is de stroomvoorziening uitgevallen.

De schokken waren ook zo'n 200 kilometer verderop in Panama-Stad goed te voelen, volgens mensen ter plaatse zo'n 40 seconden lang. Gebouwen begonnen te trillen en mensen vluchtten de straat op. Voorlopig is er nog geen schade gemeld in de stad, die bekendstaat om zijn honderden wolkenkrabbers. Het internationale vliegveld van het land is tijdelijk gesloten. De scheepvaart door het Panamakanaal gaat door zoals gebruikelijk, melden de autoriteiten.

Kort na de beving waren er meerdere naschokken. De nationale weerdienst gaf aanvankelijk een tsunamiwaarschuwing af voor de kusten van Panama en meerdere omringende landen, maar die werd later ingetrokken.

Panama ligt langs de 'Ring van Vuur', de boog van breuklijnen rond de Stille Oceaan waar de meeste en zwaarste aardbevingen ter wereld plaatsvinden. Komende maandag zou er in het land een grote nationale evacuatieoefening plaatsvinden, om te testen hoe goed de hulpdiensten functioneren tijdens bevingen.

AfD'er Tobias Rausch moet het voorlopig stellen zonder dienstauto. De rechts-radicale politicus werd dinsdag verkozen tot voorzitter van het deelstaatparlement van Saksen-Anhalt en maakte daarom aanspraak op een BMW, maar de autofabrikant trok het leaseaanbod in.

BMW heeft niet toegelicht waarom het aanbod is ingetrokken. Wel zei een bestuurslid van BMW al eerder tegen een lokaal dagblad uit Frankfurt dat extreemrechtse partijen "gif zijn voor de economie". De AfD-afdeling in Saksen-Anhalt is door de Duitse veiligheidsdienst als extreemrechts bestempeld.

Rausch is niet blij met het besluit. In een brief aan de raad van bestuur van BMW, die in handen is van het Duitse medium Die Zeit, schrijft hij zeer verrast en teleurgesteld te zijn.

Er heeft zich vooralsnog geen ander automerk gemeld om de dienstauto te leveren. Rausch heeft aangekondigd dat hij dan maar met zijn privéauto naar zakelijke afspraken zal gaan.

Overstappen op bromfiets

AfD-fractieleider in Saksen-Anhalt Ulrich Siegmund zegt dat hij uit solidariteit overstapt op een Simson-bromfiets. Daarmee trok hij afgelopen tijd ook al de hele verkiezingscampagne rond.

"In december kom ik met die specifieke bromfiets naar de Staatskanselarij", verklaarde hij tegenover Die Zeit. Hij verwijst daarmee naar het minister-presidentschap van de deelstaat, een functie waarvoor hij zelf in de race is na de recente verkiezingszege van de AfD.

De actie van BMW bleef ook niet onopgemerkt bij Beatrix von Storch, vicevoorzitter van de AfD-fractie. Op X richtte ze zich tot Elon Musk met de vraag of Tesla bereid is Rausch een dienstauto ter beschikking te stellen.

In Gent zijn drie mannen aangehouden die vermoedelijk betrokken waren bij de schietpartij in Overasselt begin vorige maand. Dat meldt de politie.

De verdachten zijn 23, 25 en 28 jaar oud. Ze worden verdacht van moord, doodslag, vuurwapenbezit en lidmaatschap van een criminele organisatie. De politie zegt niet wat hun rol zou zijn geweest bij de geweldsexplosie op 1 september in het Gelderse dorp.

De mannen, die alle drie in de omgeving van de stad Gent wonen, werden aangehouden door een speciaal politieteam. Ook zijn drie woningen en een loods doorzocht. Verschillende gegevensdragers en voertuigen, zijn in beslag genomen. Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft om overlevering van de drie verdachten gevraagd.

Vorige week schreef RTL Nieuws dat de mannen die Overasselt binnengingen en een beveiliger doodschoten, geronseld waren via sociale media. Ze zouden instructies voor de aanslag hebben gekregen via berichten op Signal en Snapchat.

Vlaams Belang-politicus Filip Dewinter heeft lichte verwondingen aan zijn hoofd opgelopen bij een handgemeen bij het stadhuis van Antwerpen. Hij kreeg ruzie met een Marokkaans-Belgische familie die op de Grote Markt een huwelijk aan het vieren was, melden Vlaamse media.

Het kopstuk van de rechts-nationalistische partij was samen met partijgenoot Anke Van dermeersch bij het stadhuis om het rouwregister voor de vorige week overleden Antwerpse zanger John de Wilde te tekenen. Tegelijkertijd was er een groep van zo'n vijftig mensen bijeen voor een bruiloft. Op beelden is te zien dat er geduwd en getrokken wordt, wanneer Dewinter door de menigte probeert te bewegen.

Van dermeersch filmde een deel van de ruzie, Dewinter heeft die beelden gedeeld op X. Wat er zich voor of na het fragment heeft afgespeeld, is niet duidelijk. De betrokken partijen hebben een verschillende lezing over het ontstaan van het incident.

Rake klappen

Volgens Dewinter werd hij bij het passeren "meteen beschimpt en uitgescholden voor racist". Hij zou door een man zijn vastgegrepen bij zijn keel, waarna hij klappen kreeg van tien tot vijftien mensen. "Meestal komt het niet tot fysieke slagen, maar blijft het bij scheldpartijen, geroep en getier", vertelt hij aan de VRT. "Als politicus van Vlaams Belang krijg ik daar helaas regelmatig mee te maken, maar ik heb de indruk dat dit alsmaar erger wordt."

Een lid van de familie die het huwelijksfeest vierde, laat aan de Gazet van Antwerpen weten dat de discussie al eerder onstond, omdat Van dermeersch hen wilde filmen. Aan de VRT vertelt een familielid dat Dewinter enkele mensen duwde, op weg naar het stadhuis. Toen de moeder van de bruid vroeg om te stoppen met filmen, zou Van dermeersch haar als eerste in het gezicht hebben geslagen.

De politie heeft twee personen aangehouden, beiden uit de groep bruiloftsgangers. Dewinter liep een bloedende wond aan zijn wenkbrauw op. Hij heeft een verklaring afgegeven aan de politie.

Het Nederlandse kabinet veroordeelt de nieuwe Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC). Premier Jetten zegt in een eerste reactie dat hij helemaal achter het instituut in Den Haag staat. Hij noemt de sancties "diep betreurenswaardig".

Aan de andere kant is Jetten blij dat de nieuwe maatregelen pas over zes maanden ingaan. Er is dan nog "veel tijd" om met de Verenigde Staten te praten over zoals Jetten het noemt "een passende oplossing".

De VS heeft al vaker maatregelen aangekondigd tegen het ICC, dat mensen vervolgt die worden verdacht van bijvoorbeeld genocide en oorlogsmisdrijven. President Trump erkent het instituut niet en vindt het onacceptabel dat het Strafhof een arrestatiebevel heeft uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu.

Lamleggen

De Amerikanen willen nu transacties met het in hun ogen "losgeslagen hof" verbieden en ook "hun vermogen om te functioneren lamleggen", zo zei de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken vandaag in een videoboodschap op X. Dit kan betekenen dat ICC-werknemers niet meer bij hun bankrekening kunnen komen of niet meer naar de VS kunnen reizen.

Zover is het nog niet, ook tot opluchting van minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. In een eerste reactie spreekt hij wel over een "ongewenste en nieuwe escalatie", maar hij benadrukt ook het belang van de diplomatieke gesprekken met Trump. Berendsen spreekt bij herhaling over het bewandelen van het "diplomatieke spoor". Hij wil niet ingaan op de vraag wat Nederland zal bieden om de Verenigde Staten tegemoet te komen. "We gaan een open gesprek aan." En ook Jetten spreekt over een "open conversatie".

Ook buiten politiek Den Haag wordt verontwaardigd gereageerd op de sancties. Voorzitter van de Europese Raad António Costa zegt "passende stappen te zullen zetten om het hof te beschermen". EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukt dat het beschermen van het ICC "een Europese prioriteit" blijft. Net als Jetten zegt ze dat er de komende maanden ruimte is voor dialoog.

De Hoge Commissaris voor de mensenrechten bij de Verenigde Naties, Volker Türk, noemt de maatregelen "onaanvaardbaar". Hij roept de VS op om alle sancties tegen het ICC en het personeel in te trekken.

Ook het ICC zelf is niet te spreken over het Amerikaanse besluit. "De sancties zijn bedoeld om de internationale rechtsstaat te ondermijnen en het werk van een onafhankelijke rechterlijke instelling te belemmeren", zei vervangend aanklager van het ICC, Nazhat Shameem Khan, tegen persbureau Reuters.

Lastige positie

De sancties van Trump tegen het Internationaal Strafhof hebben Nederland in een lastige diplomatieke positie gebracht. Aan de ene kant wil Nederland krachtig staan voor de internationale rechtsorde en in het bijzonder voor het in Den Haag gevestigde Strafhof.

Maar Nederland moet aan de andere kant ook de Verenigde Staten, een belangrijke bondgenoot van de NAVO, niet te veel tegen zich in het harnas jagen. De Verenigde Staten zijn ook een belangrijke handelspartner van Nederland.

Met enige spanning werd dan ook uitgekeken naar het eerste optreden van Jetten bij de Algemene Vergadering van de VN in New York, eind september. Toen koos Jetten harde woorden om Trump duidelijk te maken dat diens aanvallen op het hof niet geaccepteerd werden. Ze ondermijnen de internationale rechtsorde als geheel, zei hij.

De VVD laat vandaag al weten wat de partij belangrijk vindt. In een tweet op X zegt Kamerlid Rajkowski dat wat betreft de VVD de "economische en veiligheidsbelangen van Nederland zwaar meewegen in hoe het kabinet op deze sancties reageert".

Na twee dagen overleg hebben de Europese Unie en China in Peking een voorlopig akkoord bereikt om de export van Chinese hybride en plug-inhybride auto's naar Europa af te remmen.

Eurocommissaris Sefcovic, die gesprekken voerde met de Chinese minister van Handel Wang Wentao, sprak na afloop van "tastbare resultaten". Volgens hem hebben ze afgesproken om de Chinese export van hybride en plug-inhybride auto's naar de Europese markt te halveren. De komende vier jaar betekent dat een afname van enkele miljoenen auto's, zei hij.

Daarnaast zijn volgens Sefcovic afspraken gemaakt over betere toegang voor Europese producten tot de Chinese markt en over bijvoorbeeld de export van zeldzame aardmetalen uit China.

China heeft een verklaring gepubliceerd waarin het bevestigt dat er een akkoord is over dit onderwerp. Details worden niet genoemd in die verklaring.

Oneerlijke concurrentie

Het overleg moest een antwoord bieden op de oplopende handelsspanningen tussen Brussel en Peking. De EU klaagt al langer over het grote handelstekort met China en oneerlijke concurrentie door Chinese staatssteun. Volgens de Europese Commissie kostte dat handelstekort vorig jaar meer dan 1 miljard euro per dag.

De autosector was een belangrijk gespreksonderwerp tijdens het overleg. De import van plug-inhybrides uit China nam het afgelopen jaar sterk toe, terwijl de prijzen daalden. Europese fabrikanten vrezen daarom voor oneerlijke concurrentie.

'Positieve stap'

De Europese autobrancheorganisatie ACEA verwelkomt de overeenkomst. De organisatie spreekt van een positieve stap om de handelsspanningen te verminderen. Wel zegt ACEA de details van de overeenkomst nog te moeten analyseren.

Sefcovic zegt in zijn verklaring dat Europese Commissievoorzitter Von der Leyen de uitkomsten van de gesprekken gaat beoordelen. Vervolgstappen worden vervolgens besproken met Europese regeringsleiders tijdens de komende Europese Raad.

This week, Elliot Williams and Kristina Panos met a few minutes later than usual, and somehow defeated a buzz together with the power of will before settling into the news, …read more

Ondanks temperaturen rond de 20 graden gingen veel Nederlandse kunstijsbanen afgelopen week weer open. Schaatsers konden niet wachten om het ijs op te gaan, maar anderen kijken er vaak met verbazing naar.

Geregeld klinkt de vraag of het schaatsseizoen niet later kan beginnen. Want hoe hoger de temperatuur buiten, hoe meer energie het kost om een ijsvloer neer te leggen.

IJsmeester Frank Zuurendonk van de baan in Haarlem vindt er wel wat voor te zeggen om later te starten. "Je kunt je afvragen: moet je niet gewoon in november beginnen?"

Maar andere ijsbanen vinden dit geen optie vanwege de wedstrijdkalender van de Nederlandse schaatsbond KNSB en de internationale schaatsbond ISU. "Zolang de ISU-kalender niet verandert, verandert het schaatsseizoen ook niet", zegt ijsmeester Tonnie Horstman van ijsbaan De Scheg in Deventer.

'Beste ijs neerleggen'

Nederland telt 22 vaste kunstijsbanen. Die bepalen zelf wanneer ze opengaan. De meeste doen dat begin oktober. De ijsbaan in Rotterdam opent wel altijd later dan de rest: in november.

De baan in Alkmaar gaat niet begin, maar halverwege oktober open. "We varen onze eigen koers", zegt locatiemanager Roy Lennings. "We willen het beste ijs neerleggen voor onze schaatsers."

Voor de kwaliteit van het ijs is het inderdaad beter om later te beginnen, zegt ijsmeester Zuurendonk van de baan in Haarlem. Niet alleen vanwege de temperatuur, maar vooral vanwege de wind. In oktober is het door de stevige herfstwind vaak moeilijk om goed ijs te maken, zegt de ijsmeester.

Minder energie

In de discussie over de lengte van het schaatsseizoen is ook duurzaamheid een thema. Want ijsbanen zijn energieslurpers. In opdracht van de gemeente Amsterdam werd in 2020 onderzoek gedaan naar het verbruik van verschillende ijsbanen. De baan in Leeuwarden zou per dag 49,3 kilowattuur verbruiken voor iedere kubieke meter ijs. Dat is grofweg net zo veel als een gezin in een week aan stroom verbruikt.

Later in het jaar opengaan zou mogelijk minder energieverbruik betekenen. In november liggen de buitentemperaturen immers lager dan in oktober, waardoor er minder energie nodig is om ijs te maken.

Maar later opengaan is niet de enige manier om energie te besparen, zegt Joris Wouters, directeur van de Jaap Eden Baan in Amsterdam. "We moeten niet kiezen tussen schaatsen en duurzaamheid, maar kijken hoe we schaatsen kunnen verduurzamen." Daar zijn de KNSB en de ijsbanen volgens hem actief mee bezig.

Het zogenoemde Team Duurzaam IJs, van de KNSB, Essent en Daikin, werd twee jaar geleden opgericht met als doel om ijsbanen energieneutraal te maken. IJsbaan De Meent in Alkmaar onderging in 2023 een verduurzamingstraject dat geldt als voorbeeld voor de andere banen.

"De warmte die vrijkomt bij het maken van ijs slaan we nu op in de grond en daarmee verwarmen we het sportcomplex", zegt locatiemanager Lennings.

In de knel met wedstrijden

"Het meest duurzaam is natuurlijk om niet te schaatsen, maar dat is wel heel zwart-wit", zegt manager sportparticipatie Jurre Trouw namens de KNSB. Hij wijst erop dat je in de hele discussie over de lengte van het schaatsseizoen niet de schaatsers moet vergeten. "De banen zijn in oktober open voor verenigingen: zij hebben de wens om te schaatsen en je wil ze een fatsoenlijk sportaanbod bieden."

Bovendien "kom je in de knel met wedstrijden" als de opening van het schaatsseizoen wordt uitgesteld, zegt Trouw. De internationale schaatsbond ISU maakt een wedstrijdkalender, waar de KNSB weer de landelijke kalender op afstemt. Over een week wordt met de IJsselcup traditioneel het Nederlandse schaatsseizoen geopend.

Als we écht willen dat het seizoen later begint, is er een verandering nodig in de mindset van schaatsers, zegt ijsmeester Zuurendonk. "Ze staan nu echt te trappelen om te beginnen."

Dat zegt ook Wouters van de Jaap Eden Baan. "De waarde van een ijsbaan mag je niet alleen in kilowatturen uitdrukken. Een ijsbaan is meer dan een laagje ijs."

Gisteravond won het reality-programma De Bondgenoten de Gouden Televizier-ring. De andere genomineerden waren consumentenprogramma Kassa en de dramaserie Woeste Grond.

Heel verschillende programma's dongen mee naar de tv-prijs en er is nog zo veel meer te zien. Veel programma's krijgen amper aandacht. Daarom vroeg Podcast De Dag drie professionele tv-kijkers naar hun tips.

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Amber Wiznitzer van NRC Handelsblad, Renate van der Bas van Trouw en Mark Koster van De Telegraaf vertellen over hun lievelingsprogramma's, tv-parels die geen gouden ring wonnen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Wouter Sloekers

"Het is belangrijk dat de verhalen die verteld worden en de mensen die wij eren, betrouwbaar en authentiek zijn", zegt het Nationaal Comité Herdenking Capitulaties over het nieuws dat beweringen van de 99-jarige Willem Wilbrink, die tot dusverre doorging als oorlogsheld, niet kloppen.

Uit onder meer een publicatie in het Historisch Nieuwsblad bleek deze week onder meer dat Wilbrink niet in het concentratiekamp in Dachau heeft gezeten. Ook het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies zegt dat zijn naam niet voorkomt op de lijst van Nederlanders die er hebben vastgezeten.

NIOD-onderzoeker Kees Ribbens zegt in een reactie dat dit soort verhalen afbreuk doen aan de waarheid over de Tweede Wereldoorlog. Kwaadwillenden kunnen het aangrijpen om twijfel te zaaien over wat er in de Holocaust is gebeurd.

'Hij gelooft het echt'

Hoewel het Nederlands Dachau Comité al sinds 2024 wist van de onwaarheden, treedt het nu pas naar buiten. Dat doet voorzitter Wimar Jaeger "omdat het belangrijk is dat de verhalen over de Tweede Wereldoorlog en Dachau op waarheid berusten", zegt hij.

Jaeger zegt begrip te hebben voor de 99-jarige, en Jaeger is ervan overtuigd dat Wilbrink denkt dat hij dit heeft meegemaakt. "We weten als geen ander wat een oorlogstrauma kan doen met de verhalen in je hoofd."

Carolien Brugsma, journalist en dochter van Dachau-overlevende Willem Brugsma, neemt eveneens aan dat Wilbrink een oorlogstrauma heeft. Ook zij denkt dat hij echt gelooft dat hij in het concentratiekamp heeft gezeten.

Zelf werd ze vorig jaar geïnterviewd voor Andere Tijden over het concentratiekamp en haar vaders tijd daar. Haar vader was verzetsman en werd in Parijs opgepakt. Hij zat vast in drie kampen voordat hij in Dachau terechtkwam.

Anders dan kampen zoals Auschwitz, die ingericht waren voor de vernietiging van Joden, was Dachau met name bedoeld voor zware dwangarbeid. Er zaten voornamelijk verzetsmensen en politieke tegenstanders van de nazi's, zoals priester en oorlogsheld Titus Brandsma.

Beweringen checken

In eerste instantie dacht Brugsma bij het nieuws: "Wat is dit zielig voor hem en zijn kinderen", zegt ze. "Maar nu begin ik kwaad te worden. Niet op hemzelf, maar wel op degene die zijn biografie schreef." Wat haar betreft had die de beweringen van Wilbrink moeten verifiëren.

Zelf heeft ze dat ook gedaan met het oorlogsverleden van haar vader toen ze voor Andere Tijden naar Dachau ging. Hoewel ze er zeker van was dat haar vader er gezeten had, heeft ze nogmaals gecheckt of ze zijn kampnummer goed wist. Brugsma vindt het vooral kwalijk dat in tijden waarin de kennis over de Holocaust afneemt, onwaarheden als die van Wilbrink worden verspreid.

Juist nu moeten verhalen die verteld worden over de Tweede Wereldoorlog echt zijn, zegt ze. "De waarheid is al erg genoeg."

Biograaf over Wilbrink: 'Hij is zelf verantwoordelijk voor uitspraken'

De biografie van Wilbrink verscheen in 2023 en werd geschreven door Laurens van Aggelen. Hij zegt dat hij alles wat hij kon checken, heeft gecheckt. "Maar Wilbrink is zelf ook verantwoordelijk voor wat hij zegt", vindt Van Aggelen.

Het verhaal dat hij in de biografie heeft geschreven, was in andere media al verteld, stelt hij. "Alleen is dat van mij uitgebreider." Toch heeft de biograaf ook beweringen van de 99-jarige weggelaten uit het boek, omdat die niet konden kloppen, zegt Van Aggelen.

Dat Wilbrink dingen zei die vermoedelijk onjuist waren, kan volgens hem met diens hoge leeftijd te maken hebben. Maar, zo stelt Van Aggelen: "Ik ben biograaf, het is geen wetenschappelijk boek."

Familie wil niet op kwestie ingaan

De familie van Wilbrink heeft aan andere media laten weten dat ze achter zijn beweringen staan. Tegen de NOS willen ze niet inhoudelijk op de kwestie ingaan.

NIOD-onderzoeker Ribbens beaamt dat. Hij stelt dat mensen het algemene verhaal over de Tweede Wereldoorlog zoals het in de geschiedenisboeken staat kennen, maar dat persoonlijke verhalen de oorlog beter voorstelbaar en inleefbaar maken. "Juist omdat die verhalen emotie hebben, zijn ze aansprekend en waardevol."

Probleem bij dit soort persoonlijke verhalen is dat ze minder kritisch tegen het licht worden gehouden dan historici normaal gesproken doen, zegt Ribbens. Bij het NIOD zijn er nauwelijks vergelijkbare gevallen bekend. "Maar als er meer van dit soort voorbeelden zijn, dan worden mensen kritisch op verhalen die juist wel heel goed onderbouwd en feitelijk correct zijn."

"Richting het einde van zijn gevangenschap woog mijn vader nog maar 40 kilo", besluit Brugsma. "Hij heeft zijn tijd in Dachau ternauwernood overleefd. Dat zijn de echte verhalen."

Nieuwsbrief Tweede Wereldoorlog

Geïnteresseerd in Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Nederland geeft twintig voorwerpen terug aan Indonesië. Het gaat om culturele objecten die in de koloniale tijd zijn geroofd, of onder dwang zijn verkregen en naar ons land zijn gebracht.

Onder de voorwerpen die worden teruggegeven zijn de diamant van Banjarmasin, een handgeschreven koran en meerdere grafstenen. Achttien objecten waren tot nu toe in bezit van het Wereldmuseum, twee waren van het Rijksmuseum.

"Wij zijn altijd eigenlijk wel verheugd met een restitutie", zegt Marieke van Bommel, directeur van het Wereldmuseum. "Wij vinden dat als objecten oneigenlijk bij ons in de collectie gekomen zijn, dat het ook heel terecht is dat ze teruggaan naar het land van herkomst."

De handgeschreven koran uit Atjeh:

"Van sommige objecten weet je dat ze uit een bepaalde oorlog komen", zegt directeur Van Bommel. "Dan heb je eigenlijk al een vermoeden dat ze in de koloniale tijd zijn verworven." Volgens de directeur van het Wereldmuseum was er daarbij vaak sprake van ongelijke machtsverhoudingen en geweld. "Soms weten we het echt heel zeker en sommige dingen onderzoeken we extra na een aanvraag."

Met het teruggeven volgt minister Letschert van Cultuur het advies op van de Commissie Koloniale Collectie. Die heeft de herkomst onderzocht en kwam tot de conclusie dat bij deze twintig voorwerpen sprake was van "onvrijwillig bezitsverlies".

"Deze objecten hebben een grote culturele en historische waarde voor Indonesië", zegt Letschert. "Ze hadden nooit in Nederland moeten zijn. Dit onrecht zetten we nu recht."

Eerst nog inpakken

De objecten blijven de komende maanden nog in Nederland. "Vandaag is de juridische overdracht", vertelt directeur Van Bommel. Minister Letschert en haar Indonesische evenknie tekenen vandaag in Amsterdam een overeenkomst. "De komende maanden worden de voorwerpen ingepakt en alle papieren in orde gemaakt voor het vervoer naar Indonesië", zegt Van Bommel.

Er werd weer ouderwets gepolderd deze week, want in het Catshuis overlegden de vakbonden, werkgeversorganisaties en het kabinet over de toekomst van de sociale zekerheid. Maar of ze ook echt opgeschoten zijn is de vraag.

Verder debatteerde de Eerste Kamer over de begroting van het kabinet-Jetten. En ook daar blijkt het lastig voor de premier om een brede meerderheid enthousiast te krijgen.

En er is weer onenigheid in de coalitie over box 3. De VVD en het CDA zitten niet op dezelfde golflengte over de 'papieren schenkbelasting'. Wat doet dat met de verhoudingen binnen de coalitie?

Podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Mechanical and prone to failure, switches can seem quaint these days. Plus, everyone is used to having touch screens on their phones and other devices. So why not use touch …read more

De fietsmerken Batavus, KOGA en Babboe maken een doorstart. Dat melden de curatoren van de Nederlandse fietsproducent Accell. De merken zijn verkocht aan de Singaporese investeerder Dutech. Ook het IT-platform van de fietsproducent en de Hongaarse activiteiten van Accell Group zijn verkocht.

Accell werd in augustus failliet verklaard. Bij het bedrijf werkten bijna 2000 mensen verspreid over vijftien landen, met het hoofdkantoor in Amsterdam. Mogelijk kan een deel van het personeel verder onder de nieuwe eigenaar.

Het IT-platform gaat op een later moment over naar Dutech. Voorlopig blijft het platform beschikbaar voor de verdere afwikkeling van het faillissement. Er lopen nog gesprekken over de verkoop van de overige onderdelen. De curatoren verwachten op een later moment daar meer over te kunnen vertellen.

Het Olympisch Stadion in Amsterdam heeft weinig schade opgelopen door de brand die gisteravond uitbrak in de kruipruimte van de parkeergarage. Wel zijn sommige kantoren in het gebouw voorlopig onbruikbaar. Zo moet het hoofdkantoor van Topsport Amsterdam de komende vijf maanden dicht blijven.

Dat laat de organisatie, die olympische en nationale topsporters ondersteunt, weten in een verklaring. De volledige schade is nog niet in kaart gebracht.

Bij de brand in het rijksmonument kwam veel rook vrij, wat voor stankoverlast in de omgeving zorgde. Pas aan het begin van de nacht was de brand onder controle.

Het stadion, inclusief de bedrijfspanden in het gebouw, werd ontruimd. In het stadion zitten ruim dertig bedrijven. Het monument lijkt geen noemenswaardige schade te hebben opgelopen. De oorzaak van de brand wordt nog onderzocht.

Marathon

Ook alle auto's die in de parkeergarage stonden, zijn onbeschadigd gebleven. Vanochtend ging de garage weer open en konden eigenaren hun auto ophalen.

De TCS Amsterdam Marathon, die volgende week zondag plaatsvindt, kan vooralsnog doorgaan. Het sportevenement start en eindigt ieder jaar in het Olympisch Stadion. Geert Wit van organisator Le Champion zegt tegen NH Nieuws dat er mogelijk kleine aanpassingen nodig zijn.

"We staan in nauw contact met de betrokken partijen en volgen de situatie nauwlettend. De voorbereidingen gaan volgens planning door. De veiligheid van onze deelnemers, bezoekers en medewerkers staat daarbij vanzelfsprekend voorop", zegt Wit.