Aggregator

Europarlementariër Dirk Gotink zegt zijn lidmaatschap van Nieuw Sociaal Contract (NSC) op. Daarmee verliest de door Pieter Omtzigt opgerichte partij zijn laatste volksvertegenwoordiger.

Gotink schrijft op LinkedIn dat hij niet bij een partij wil horen die toenadering zoekt tot Mona Keijzer. "De keuze voor een eventuele samenwerking met Project2029 van Mona Keijzer is voor mij niet te begrijpen."

Keijzer is aanstaande zaterdag gastspreker op de algemene ledenvergadering van NSC in Breda. Ze gaat dan in discussie over de grondbeginselen en uitgangspunten van de partij.

Zelfstandig verder

Het Kamerlid Keijzer, dat sinds haar breuk met BBB als eenpitter in de Tweede Kamer zit, is een nieuwe sociaal-conservatieve beweging aan het oprichten met de naam Project2029.

Volgens Gotink zitten Keijzer en hij "zeker als het over Europa gaat" heel anders in de wedstrijd. Hij vindt "twijfel zaaien over het belang van de EU" onverantwoord en voelt zich daardoor gedwongen om te vertrekken.

Hij gaat in het Europarlement door als zelfstandig lid van de Europese Volkspartij (EVP).

Weggevaagd

NSC kreeg in 2023 in één klap twintig zetels, deed daarna mee aan het kabinet-Schoof, maar stapte daaruit. Bij de verkiezingen die volgden werd de partij weggevaagd.

In januari stopte partijleider Van Hijum. Er is nog geen nieuwe leider. Het bestuur zou werken aan een doorstart. Het is niet gezegd dat daarbij naar een samenwerking met Project2029 wordt gekeken.

Goudstaven, dure horloges, luxeappartementen en privévluchtjes. Een CIA-medewerker wist het de Amerikaanse overheid allemaal af te troggelen met verzonnen missies. David Rush heeft nu bekend voor 194 miljoen dollar fraude te hebben gepleegd.

Toen de 49-jarige Rush in mei werd gearresteerd, vonden FBI-agenten bijna 300 goudstaven in zijn huis, ter waarde van zo'n 40 miljoen dollar. Ook werden er 35 luxe horloges en 2 miljoen dollar aan cash gevonden. Nu blijkt dat de schade voor de overheid nog veel hoger is.

Rush wist de luxegoederen los te krijgen bij de inlichtingendienst door te doen alsof hij die nodig had voor een topgeheime operatie. Voor een andere verzonnen missie kocht hij luxueuze woningen in Florida aan, die hij van plan was voor eigen gewin door te verkopen.

Daarnaast liet hij zich op kosten van de belastingbetaler rondvliegen op privéreisjes. Dat was nog een kostenpost van 1,8 miljoen dollar.

Gelekt

Aanvankelijk hield Rush vol dat hij daadwerkelijk alle luxegoederen nodig had voor zijn werk. Zijn advocaat noemde de berichtgeving "sensatiebelust" en wees erop dat Rush de goudstaven bijvoorbeeld keurig had opgeborgen in een kluis. "Meneer Rush heeft nooit gezegd dat ze van hem waren."

Nu besloot hij toch mee te werken met de aanklagers. Er hangt hem een straf van 20 jaar boven het hoofd wegens fraude.

Tijdens de rechtszaak werd ook duidelijk dat Rush informatie over een geheime bron heeft gelekt naar een buitenlandse overheid. Over welk land dat gaat, is niet duidelijk. Ook bleek hij te hebben gelogen over militaire ervaringen en claimde hij onterecht tienduizenden dollars aan compensatie van het leger.

Toezicht

Amerikaanse media vragen zich af of de zaak bredere gevolgen zal hebben voor het toezicht op de CIA: hoe kan het dat niemand binnen die organisatie vraagtekens zette bij de enorme bedragen die Rush uitgaf? In een reactie op de zaak ging CIA-baas John Ratcliffe daar niet op in.

"David Rush heeft zijn positie en het vertrouwen van het publiek beschaamd en zal volledig verantwoordelijk worden gehouden voor zijn acties", reageert hij schriftelijk. "De CIA zal ervoor blijven zorgen dat de personen aan wie de geheimen van ons land worden toevertrouwd aan de hoogste standaard voldoen."

De voormalige Australische bisschop Christopher Saunders moet de gevangenis in vanwege het seksueel misbruiken van twee Aboriginal mannen. De 76-jarige Saunders kreeg een celstraf van 6,5 jaar opgelegd, maar komt in februari 2031 in aanmerking voor voorwaardelijke vrijlating.

Saunders werd in 2024 opgepakt. Een jury oordeelde in augustus al dat de ex-bisschop schuldig was aan één verkrachting en twaalf gevallen van aanranding. Hij werd toen vrijgesproken van misbruik van een derde jongeman. Nu kreeg de oud-bisschop zijn straf te horen.

Als bisschop had Saunders een belangrijke rol binnen de Australische kerk en kon jarenlang zijn gang gaan in het afgelegen gebied Kimberley. Het misbruik vond plaats tussen 2008 en 2019 in zijn woning, motels en een vakantiehuis van de kerk.

Blijvende schade

Saunders werd in 1976 tot priester gewijd en in 1996 benoemd tot bisschop van Broome. Dat bisdom beslaat ongeveer 770.000 vierkante kilometer, grofweg vergelijkbaar met de oppervlakte van Turkije.

De rechter zei dat Saunders zijn slachtoffers blijvende schade had toegebracht. De aartsbisschop van Perth, Timothy Costelloe, zei in een verklaring dat de mannen die zich hadden gemeld grote moed hadden getoond. "Het spijt ons dat uw vertrouwen zo direct en diepgaand is geschonden door een leider van de kerk."

Veel mensen die vanaf 2029 een nieuwe verwarmingsketel nodig hebben, zullen dan een slimme hybride warmtepomp moeten kopen. De normen worden zo aangescherpt dat een gewone gasgestookte cv-ketel niet meer voldoet.

Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting schrijft aan de Tweede Kamer dat het kabinet de hybride warmtepomp als tussenstap ziet op weg naar aardgasloze verwarming van alle gebouwen in 2050. Dat is belangrijk om de klimaatdoelen te halen.

In 2022 wilde het kabinet-Rutte IV de hybride warmtepomp al vanaf 2026 verplicht stellen, maar dat plan werd geschrapt onder het kabinet-Schoof. PVV, NSC, VVD en BBB vonden vooral de kosten voor huishoudens te hoog.

Ervaringen positief

Het huidige minderheidskabinet haalt het plan nu weer van stal. In het regeerakkoord is afgesproken dat de hybride warmtepomp "de nieuwe standaard" moet worden. Zo'n apparaat haalt zijn warmte uit de buitenlucht en het elektriciteitsnet, maar kan op koude momenten ook nog samenwerken met een cv-ketel op gas.

Honderdduizenden huishoudens zijn de afgelopen tijd overgestapt op een volledig elektrische warmtepomp of een hybride variant. Volgens de minister zijn de ervaringen van veel consumenten positief. De aanschaf wordt al gestimuleerd, maar voor een echte versnelling van de ontwikkeling is meer nodig, aldus Boekholt.

Slim

De nieuwe norm gaat alleen gelden als de cv-ketel vervangen wordt, dus zolang de bestaande ketel functioneert kan die blijven hangen. Ook bewoners van appartementen en monumenten hoeven niet over te stappen. Daar is het vaak niet mogelijk om een warmtepomp te gebruiken.

Het liefst ziet het kabinet dat mensen overstappen op een volledig gasloze warmtepomp, maar ook een slimme hybride variant voldoet. 'Slim' wil zeggen dat de installatie zo kan worden ingesteld dat die vooral stroom gebruikt op momenten dat de vraag naar elektriciteit laag is, net als de prijs. Dat is belangrijk om het overvolle stroomnet te ontzien.

Hybride warmtepomp

Een hybride warmtepomp gebruikt veel minder gas dan een traditionele cv-ketel: de besparing kan oplopen tot 65 procent. De aanschafkosten zijn wel fors hoger: algauw 8000 euro, tegenover 2000 euro voor een cv-ketel. Er zijn subsidieregelingen om de aanschaf aantrekkelijker te maken. Daarmee komen de kosten op ongeveer 6000 euro.

Door de lagere energierekening verdien je een hybride warmtepomp volgens Vereniging Eigen Huis nu in ongeveer tien jaar terug. Het kabinet stelt dat ook de komende jaren huishoudens met een warmtepomp een lagere energierekening zullen hebben. Bovendien leidt de investering tot een forse waardestijging van de woning, zo schrijft Boekholt.

De minister realiseert zich dat 6000 euro voor veel mensen nog steeds "verschrikkelijk veel geld" is. Daarom kondigt ze het nu al aan, "zodat je weet dat als je ketel aan vervanging toe is er een kostenpost is en dat je daar rekening mee kunt houden".

De komende tijd gaat ze verder uitwerken hoe ze ervoor kan zorgen dat iedereen tot aanschaf kan overgaan. In ieder geval wil ze renteloze leningen aanbieden.

Verder benadrukt Boekholt dat de hybride warmtepomp "de logische opvolger van de cv-ketel" is. "Net zoals we eerst de VR-ketel met verbeterd rendement kregen en daarna de HR-ketel met hoog rendement."

De Amerikaanse president Trump is van plan "zeer binnenkort" te bellen met zijn Russische ambtsgenoot Poetin over de dode in een pestinstituut in Irkoetsk. Volgens Russische media overleed de vrouw aan de pest, maar de autoriteiten weerspreken dat en hebben het over "een longontsteking met onbekende oorzaak".

"Er staat een telefoontje gepland, al snel", antwoordde Trump op vragen van verslaggevers. "We praten er al uitgebreid over. Morgen kunnen we er waarschijnlijk meer over zeggen."

Trump had Rusland een dag eerder eerder al steun aangeboden, mocht dat nodig zijn. Een Kremlin-woordvoerder reageerde daarop dat "wederzijdse steun altijd op prijs wordt gesteld", maar zei nog niet of er ingegaan wordt op het aanbod.

Transparantie cruciaal

Afgelopen vrijdag overleed een laboratoriummedewerker van het anti-pestinstituut in Irkoetsk, dat al bijna 100 jaar onderzoek doet naar de ziekte. Russische media schreven dat de 28-jarige vrouw besmet was geraakt met de pest toen een reageerbuis brak.

De Russische autoriteiten spreken dat tegen en zeggen dat de doodsoorzaak van de vrouw nog niet is vastgesteld. Uit voorzorg zijn wel mensen met wie zij in contact is geweest in quarantaine geplaatst. Er zijn nog geen verdere besmettingen gemeld.

Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft contact gezocht met de Russische gezondheidsdiensten om meer informatie te krijgen. De organisatie hoopt meer details over de besmetting en de Russische aanpak te krijgen en bood aan waar nodig bij te springen.

Volgens de WHO is de risico-inschatting op dit moment "gematigd tot klein voor Irkoetsk, klein voor Rusland en bijzonder klein voor Europa". WHO-chef Tedros benadrukt dat "tijdige, volledige en transparante informatie onder de internationale afspraken essentieel is om tegenstrijdige rapporten op te helderen en een nauwkeurige beoordeling te maken van de gezondheidsrisico's".

'Geen paniek, wel aandacht'

"Misschien is het niets, misschien is het groter dan we denken, we weten het niet", reageerde de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken gisteren. "We houden het nauwlettend in de gaten en ik denk dat de hele wereld dat doet."

"Er is geen reden tot paniek, maar wel voor aandacht", vervolgde hij. "Als zoiets ontsnapt, kan het snel gaan." Hij merkte wel op dat er momenteel maar weinig gereisd wordt tussen Rusland en de VS. De ziekte is te behandelen met antibiotica als die op tijd wordt ontdekt.

De Amerikaanse ambassade in de Rusland zegt de situatie nauwlettend te volgen, maar waarschuwt ook maar weinig mogelijkheden te hebben om Amerikanen in Rusland te helpen, zeker buiten Moskou. De ambassade wijst erop dat een negatief reisadvies nog voor het hele land geldt uit algemene veiligheidsoverwegingen.

Het passagiersschip dat gistermiddag vastliep langs de kust bij Zeeuws-Vlaanderen, is vanzelf losgekomen van de zandbank. Door het hoogtij rond middernacht stond het water daar hoog genoeg voor.

Rondvaartboot de Festijn had gisteren 75 mensen aan boord, onder wie vijf bemanningsleden. Zij werden geëvacueerd met reddingsboten van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Veel van de opvarenden waren op leeftijd, waarmee rekening werd gehouden bij de reddingsactie.

De KNRM zette ook nog een helikopter in, maar die bleek niet nodig. Een woordvoerder sprak van een "grote reddingsactie".

Zeehondensafari's

Drie bemanningsleden bleven achter op het schip om te wachten op het eerstvolgende hoogtij, schrijft Omroep Zeeland. Nu is de Festijn veilig terug in de haven van Breskens.

Hoe het schip precies kon vastlopen, is nog niet duidelijk. Het wordt regelmatig ingezet voor rondvaarten met passagiers die zeehonden willen spotten. De Festijn is ongeveer 100 jaar oud.

Het is niet de eerste keer dat passagiers van de Festijn geëvacueerd moesten worden. Tijdens een zeehondensafari ontstond vorig jaar rook in de machinekamer, waarna 63 passagiers van boord moesten worden gehaald.

We’ve had a lot of flying hacks here over the years, and that includes just about any way to get airborne you can think of — but very few of …read more

De Zweedse politie heeft een gewapende man neergeschoten bij het koninklijk paleis in Stockholm. Agenten waren opgeroepen na meldingen van een agressieve man.

Volgens de Zweedse omroep SVT had de man een mes bij zich. Wat hij van plan was, is nog niet bekend.

Zo'n twintig politieauto's kwamen op de melding af. Tijdens zijn arrestatie openden agenten het vuur op hem. De man is zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, maar hij is niet in levensgevaar.

Tijdens het incident waren koning Carl Gustav of andere leden van de koninklijke familie niet in het paleis aanwezig. Er is volgens de politie ook geen verder gevaar voor de openbare orde.

"Ik zal nooit meer degene zijn die ik op 6 oktober was, dat is onmogelijk", vertelt de 37-jarige Maxim Harkin. "Je kunt herinneringen niet uitwissen en het allemaal maar vergeten. Hoe graag ik dat ook zou willen."

Harkin behoorde tot de laatste groep gijzelaars die vorig jaar werd vrijgelaten uit Gaza, als onderdeel van een akkoord tussen Israël en Hamas. De vreugde in Israël was groot. Maar voor de vrijgelaten gijzelaars moest de grootste uitdaging nog beginnen.

"Aan de ene kant was het een enorme opluchting om mijn familie weer te zien en te zien dat het goed met ze ging", vertelt Harkin. "Maar het was voor mij ook direct duidelijk dat de echte strijd nog moest beginnen. Nu moeten we gaan vechten voor de mentale en fysieke gezondheid van onszelf en van onze families."

Ontvoerd naar Gaza

Harkin was met vrienden op het Nova-muziekfestival toen Hamas de aanval opende in de ochtend van 7 oktober 2023. "Mensen gilden, huilden en smeekten om hun leven", vertelt hij in de woonkamer bij zijn moeder aan de NOS.

Duizenden festivalgangers sloegen op de vlucht, onder wie Harkin. Na een telefoontje van een vriend besloot hij om te keren om hem te helpen. Zijn vriend werd doodgeschoten en zelf werd hij ontvoerd naar Gaza.

"Over de hele lengte van de weg zag ik overal enorme hoeveelheden lichamen." Hij spreekt op een rustige toon, zonder veel emoties te laten zien. "Alles en iedereen was bedekt met bloed."

De eerste maanden bracht Harkin bovengronds door in woningen, maar het grootste deel van zijn gevangenschap verbleef hij in tunnels onder de grond. "Ik heb een jaar en vier maanden doorgebracht zonder naar boven te gaan, zonder de zon te zien, zonder frisse lucht."

Hij verscheen in twee propagandavideo's van Hamas. In een ervan is hij te zien in een tunnel met een bebloed verband om zijn hoofd. In de video vertelt hij dat hij gewond is geraakt bij een Israëlisch bombardement. Ook uit hij kritiek op de aanvallen van het Israëlische leger en roept hij de bevolking op om in actie te komen.

"Het is allemaal in scène gezet", vertelt Harkin nu. "Het was geen bloed, maar tomatensaus dat ze op het verband hadden gesmeerd. Ik had het liever opgegeten." Er verschijnt een kleine glimlach op zijn gezicht als hij erover praat.

Trauma duurt voort

Na 738 dagen gevangenschap kwam Maxim Harkin vrij op 13 oktober 2025. "Ik heb mijn rijbewijs weer terug", grapt hij. "Dat betekent dat ik relatief gezond ben, toch?" Hij lacht opnieuw. Maar vertelt daarna dat hij nog verre van hersteld is.

Hij woog zo'n 50 kilo toen hij thuiskwam. Nog steeds heeft hij weinig eetlust, slaapt hij slecht en de meest alledaagse dingen bezorgen hem flashbacks naar zijn tijd in gevangenschap. "Dat kan een bepaalde kleur zijn, een geur, een geluid, echt van alles."

Hij krijgt hulp van de overheid en ook van allerlei particuliere initiatieven, zoals 255. Die organisatie begeleidt voormalige gijzelaars en hun families en kijkt waar zij behoefte aan hebben. Zo vormt 255 een brug tussen de voormalige gijzelaars, hun families en de overheid.

Volgens Elyah Kadish, manager en hulpverlener bij 255, is de grootste uitdaging het gebrek aan specifieke kennis en expertise. "Er bestaan allerlei inzichten als het gaat om gijzelaars, maar we zijn nog nooit geconfronteerd met een gebeurtenis op deze schaal, waarbij zo'n groot aantal burgers is blootgesteld aan het soort geweld dat op 7 oktober heeft plaatsgevonden."

Volgens Kadish is het daarom afwachten hoe hun trauma's zich de komende jaren zullen ontwikkelen. Dat vormt een uitdaging voor de behandeling ervan. Bovendien is het volgens haar ook belangrijk dat de families voldoende aandacht krijgen. "De voormalige gijzelaars worden door de staat erkend als slachtoffers en krijgen hulp, maar hun families niet altijd."

Ook voor Maxim Harkin is het welzijn van zijn familie belangrijk. "Ik denk dat zij het zwaarder hebben gehad dan ik. Ik wist in elk geval dat ik nog in leven was, zij hadden geen idee. Fysiek en mentaal zijn zij er ook helemaal aan onderdoor gegaan."

Maxim zelf vindt momenteel vooral steun bij de reacties op straat en sociale media. "De warme woorden van mensen hier in Israël, maar ook in de rest van de wereld, zijn heel belangrijk. Dat helpt mij."

Na maanden van acties en stakingen gaan vandaag de werkgevers en werknemers weer in gesprek met het kabinet in het Catshuis. Eerder liepen de vakbonden weg, maar nu de bezuinigingen op de AOW, WIA en WW zijn geschrapt willen ze weer praten.

De politiek verwacht nogal wat van de sociale partners, oftewel 'de polder'. Vijf vragen over een mogelijk sociaal akkoord.

Wat wordt er nu verwacht van de polder?

"Samenwerking met de sociale partners, samenleving en beide Kamers is de enige weg vooruit", schrijft het kabinet in de uitnodiging. Vergrijzing, baanverlies door kunstmatige intelligentie en uitval door ziekte worden genoemd als grote maatschappelijke uitdagingen.

De polder moet meedenken over de houdbaarheid van de sociale zekerheid, vindt het kabinet. Ook moet er een plan komen voor een sterkere economie, oftewel over de toekomst van het verdienvermogen van Nederland zoals omschreven in het rapport-Wennink.

Het is geen verrassende agenda, want hierover spraken de vakbonden en werkgevers de afgelopen maanden zelf al formeel en informeel, zonder het kabinet. Dat economische groei de beste manier is om sociale voorzieningen te bewaken, beamen de sociale partners. Ook zijn ze het ermee eens dat er iets moet gebeuren aan de arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen in het kader van de WIA.

Komen er helemaal geen bezuinigingen meer op de sociale zekerheid?

Waarschijnlijk toch wel, maar op dit moment is nog niet te zeggen hoeveel. Wel duidelijk is dat om de vakbonden weer aan tafel te krijgen het minderheidskabinet de aangekondigde bezuinigingen op de sociale zekerheid helemaal uit de begroting van het ministerie van Sociale Zaken heeft gehaald. Dat laat een gat van 2,4 miljard euro achter op de begroting.

Daarmee is duidelijk dat het probleem nog niet is opgelost. "Rekeningen gaan niet weg door te doen alsof ze er niet zijn. Er zal hervormd moeten worden, linksom of rechtsom", zei minister Heinen van Financiën vorige week bij de Algemene Financiële Beschouwingen.

Dus het kabinet rekent erop dat de gesprekken in de polder uiteindelijk wel moeten leiden tot een akkoord met besparingen. Vooral bij de WIA is de verwachting dat dat moet lukken. En tegelijkertijd is nog niet gezegd dat die gesprekken in het voorjaar al klaar zijn en of ze wel leiden tot genoeg besparingen om het begrotingsgat te dichten.

In dat geval gaat de coalitie in het voorjaar opnieuw het gesprek aan met elkaar om dat op te lossen en te bekijken of en waar extra bezuinigingen nodig zijn. Voor nu staat het begrotingsgat in ieder geval voor de helft (1,2 miljard) geparkeerd bij Onderwijs.

Wat heeft Nederland aan zo'n akkoord?

Nederland heeft een lange traditie van overleg tussen werkgevers en werknemers. Het Akkoord van Wassenaar uit 1982 wordt vaak genoemd als een belangrijke historische uitkomst van polderoverleg. De economie draaide slecht, de werkloosheid was hoog en de polder werd het uiteindelijk eens over loonmatiging. Een ander voorbeeld is het pensioenakkoord uit 2019, dat een rigoureuze wijziging van het pensioenstelsel mogelijk maakte.

Het voordeel van zulke akkoorden is dat de handtekening van werkgevers en werkgevers ervoor zorgt dat de plannen standhouden, ook als een kabinet valt. Het geeft dus een kans om grote maatschappelijke of economische problemen aan te pakken, zonder dat vakbonden en werkgevers weer nieuwe eisen op tafel leggen.

Waarover is men het eens wat betreft de WIA?

Zowel werkgevers als werknemers vinden dat het beoordelingssysteem voor de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA te complex is. Niet de aandoening bepaalt of je een uitkering krijgt, maar de hoogte van het inkomensverlies. Bij de berekening daarvan zijn de afgelopen jaren veel fouten gemaakt. En mensen met een hoger inkomen hebben meer kans op een uitkering. Daarnaast groeit de wachtlijst door een tekort aan keuringsartsen.

Verder vinden werkgevers dat er te veel Nederlanders in de WIA belanden. In 2018 kende het UWV nog 41.400 nieuwe WIA-aanvragen toe. In 2025 waren dat er 71.300. Vakbonden wijzen erop dat Nederlanders steeds wat langer moeten doorwerken en vaker uitvallen richting hun pensioen. Ook zouden werkgevers te weinig doen om uitval en, uiteindelijk, arbeidsongeschiktheid te voorkomen.

Al eerder maakten werkgevers en werknemers afspraken over gezond doorwerken tot aan het pensioen en over het continu bijscholen van personeel om te voorkomen dat werknemers zonder werk komen te zitten. Dat levert nog te weinig resultaat op, zeggen de vakbonden. Zij willen dat werkgevers verplicht werk moeten maken van preventie en bijscholing.

Op hun beurt zetten nu werkgevers loondoorbetaling bij ziekte op de agenda. In navolging van het rapport-Wennink vinden werkgevers dat zij te lang moeten doorbetalen bij ziekte. Ziekteverzuim zal dus op de agenda staan, maar over het terugdringen van verzuim verschillen de sociale partners sterk van inzicht.

Wanneer ligt er zo'n sociaal akkoord?

Het overleg van vandaag lijkt vooral bedoeld om het gesprek te herstarten. Ook wil het kabinet een tijdspad bespreken voor zo'n sociaal akkoord.

Vorige week noemde minister Heinen het voorjaar als "ijkpunt", maar de vakbonden hebben geen haast. Voor de kerst zal er geen akkoord liggen, zeggen zij. Het kan een kwestie van maanden zijn, of misschien wel twee jaar, laten ze weten.

Ook is nog de vraag of het één groot akkoord moet worden. Het kan ook zijn dat er aparte akkoorden komen over bijvoorbeeld verzuim, arbeidsmarkt en economische groei.

Goedemorgen! In Zweden wordt bekendgemaakt wie de Nobelprijs voor Scheikunde krijgt, en wereldwijd worden de aanslagen herdacht in Israël, drie jaar geleden.

Eerst het weer: de dag begint regionaal met mist of nevel. Daarna schijnt geregeld de zon. Later vandaag neemt de bewolking toe en vanavond volgt vanuit het westen regen. Het wordt 19 tot 23 graden en er waait een matige zuidoostenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De vrouw die vorige week een mislukte executie onderging in de Amerikaanse staat Tennessee, is bij bewustzijn en aanspreekbaar. Dat zeggen haar advocaten. De 50-jarige Christa Pike werd in 1996 ter dood veroordeeld voor een moord die ze beging toen ze achttien jaar was.

Pike zou vorige week woensdag worden geëxecuteerd. Ze kreeg twee dodelijke injecties toegediend, maar bleef toch ademen. De executie werd afgebroken en Pike werd naar het ziekenhuis gebracht.

Volgens haar advocaat krijgt ze daar nog steeds intensieve medische zorg en zal het nog lang duren voordat ze volledig hersteld is. Wat er daarna met Pike zal gebeuren, is nog onduidelijk.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

1100 bushaltes zijn in de afgelopen 6 jaar verdwenen in Nederland. Vooral in Drenthe en in Groningen zijn er veel opgeheven. Onze verslaggever Jeroen Gortworst probeerde van het Zeeuwse dorp Brouwershaven naar het ziekenhuis in Goes te komen.

Fijne dag!

De politie in de Amerikaanse staat Washington heeft een 30-jarige vrouw opgepakt in verband met een schietpartij op een school in Canada in februari.

Een 18-jarige schutter schoot thuis haar moeder en halfbroer dood, waarna ze op haar voormalige middelbare school in Tumbler Ridge vijf kinderen en een leraar om het leven bracht. 25 anderen raakten gewond. Daarna bracht ze zichzelf om het leven.

Tips via online chat

De aanklager in Seattle zegt dat de 30-jarige James Cody Bryant zeker zes maanden lang contact heeft gehad met de schutter, Jesse Van Rootselaar. Volgens de aanklager gaf Bryant Van Rootselaar via online chat tips om de moorden op zo'n manier te plegen dat ze zo veel mogelijk impact zouden hebben.

"In een gang hebben mensen veel manieren om te ontsnappen, door zich achter een hoek te verschuilen bijvoorbeeld", schreef Bryant volgens de aanklacht. "Een uitgestrekte open ruimte betekent grote aantallen."

Bryant zou Van Rootselaar ook geld hebben gestuurd om een aansteker te kopen, waarmee ze een explosief kon maken. En ze gaf advies over hoe het plan geheim kon blijven, door het online berichtenverkeer te wissen, zegt justitie.

Klikken

De twee zouden elkaar drie jaar geleden hebben leren kennen via een chatsite. Het eerste jaar was er enkel sporadisch contact omdat Van Rootselaar een gedwongen opname zou hebben gehad vanwege psychische problemen. In het halfjaar voorafgaand aan de aanslag hadden ze dagelijks contact. Zowel de schutter als de handlanger is een trans vrouw, maar de aanklagers zeggen geen aanwijzingen te hebben dat ze om die reden online toenadering tot elkaar zochten.

Volgens de aanklager heeft Bryant Van Rootselaar nog meerdere keren geprobeerd op andere gedachten te brengen. Maar toen Van Rootselaar haar zorgen uitte over dat Bryant zou gaan "klikken", zei Bryant dat ze dat niet zou doen. "Ik weet dat ik levens zou kunnen redden ofzo, maar ik weet het niet", schreef ze volgens de aanklacht. Uiteindelijk stapte ze inderdaad niet naar de politie.

Van Rootselaar had niet alleen contact met Bryant, maar bereidde haar daad ook voor met behulp van ChatGPT. De provincie Brits-Columbia spande vorige maand een rechtszaak aan tegen OpenAI, het bedrijf achter de AI-dienst. De provincie stelt dat het bedrijf de schietpartij had kunnen voorkomen door aan de bel te trekken bij de autoriteiten.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Erover praten helpt. Dat kan 24/7 gratis en anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

The camera in a typical mobile phone is now at a standard at which it can be considered a serious device rather than a toy, such has been the effort …read more

Een van de laatste overgebleven actrices uit het gouden tijdperk van Hollywood, Eva Marie Saint, is overleden. De Amerikaanse maakte in de jaren 50 en 60 furore met rollen in de films On the Waterfront en North by Northwest. Ze overleed dinsdag in haar huis in Los Angeles. Saint was 102 jaar.

Voordat ze haar debuut maakte op het witte doek begon Saint haar carrière eind jaren 40 op televisie en radio. Haar eerste filmrol was meteen een schot in de roos: in 1954 was ze in het misdaaddrama On the Waterfront de tegenspeelster van Marlon Brando.

De kranten stonden vol met lovende recensies, zowel over de film als over de "nieuwkomer". Zo schreef The New York Times dat ze zeker "knap en blond" was, maar dat ze meer waard was dan enkel die uiterlijke kenmerken. "Ze brengt tederheid en gevoeligheid in een oprechte romance, te midden van een bloedbad."

Haar debuut leverde meteen een Oscar op voor Beste Vrouwelijke Bijrol. Hoogzwanger besteeg ze het podium en kreeg ze het gouden beeldje overhandigd van Frank Sinatra. Twee dagen later werd haar zoon Darrell geboren.

Saints carrière had na die mijlpaal een grote vlucht kunnen nemen, maar ze koos er opmerkelijk genoeg zelf voor om op de rem te trappen. Hoewel de enthousiaste Hollywood-producers voor haar in de rij stonden, ging ze zuinig om met haar tijd, omdat ze er voor haar gezin wilde zijn. In haar eerste decennium in de filmindustrie accepteerde ze maar zeven rollen.

Een andere legendarische film waar ze haar stempel op drukte, was Alfred Hitchcocks thriller North by Northwest (1959). Al ging ook dat niet vanzelf; haar man, regisseur Jeffrey Hayden, moest haar ervan overtuigen om die rol aan te nemen.

"Ik weet nog zo goed dat hij zei: 'Ik zal voor de kinderen zorgen, ik wil dat je er echt goed over nadenkt en nog eens het script leest'", zei Saint in 2014 tegen Vanity Fair. "Hij had helemaal gelijk. Daar zijn echtgenoten dus goed voor." Saint en Hayden waren 65 jaar getrouwd, tot hij in 2016 overleed.

Terug naar televisie

In de jaren 60 speelde ze onder meer in Exodus, Raintree County en All Fall Down. Daarna verschoof haar aandacht naar televisie. In de jaren 80 kende haar populariteit een heropleving toen ze de moeder van Cybill Shepherd speelde in de sitcom Moonlighting. Haar tweede grote prijs volgde in 1990. Ze won een Emmy voor de miniserie People Like Us.

Van een stil pensioen moest Saint niets weten. Ze bleef tot op late leeftijd acteren, met onder meer rollen in Superman Returns en Winter's Tale. In 2021 speelde ze nog de tante van Marisa Tomei in het hoorspel The Bus Ride.

Voor haar bijdrages aan de film- en televisieindustrie kreeg Saint twee sterren aan de Hollywood Walk of Fame.

There’s one thing [Silent H] wants you to know before you watch his video about making biodiesel, embedded below: he started this project before he’d even heard of the Strait …read more

De gevangene uit de Amerikaanse staat Tennessee die vorige week een mislukte executie onderging, is bij bewustzijn en aanspreekbaar. Dat hebben haar advocaten bekendgemaakt.

"Tegen alle verwachtingen in is Christa Pike bij bewustzijn en kan ze praten", zeggen de advocaten in een verklaring na een bezoek aan het ziekenhuis waar Pike ligt. "Ze krijgt nog steeds intensieve medische zorg. Ondanks de ernstige verwondingen aan haar armen ligt ze nog altijd met hand- en voetboeien aan het bed vastgeketend."

De advocaten noemen haar onverwachte herstel "medisch gezien ongekend". Ze verwachten dat het nog lang zal duren voordat ze volledig hersteld is. Het is nog onduidelijk wat er met haar gaat gebeuren als ze eenmaal op de been is.

Twee keer geprikt

De 50-jarige Pike was veroordeeld tot de doodstraf omdat ze op haar 18de een andere tiener had gemarteld en vermoord. Vorige week woensdag zou ze de eerste vrouw in 200 jaar tijd worden die in Tennessee geëxecuteerd zou worden, maar dat verliep niet volgens plan.

Ze kreeg twee keer een dosis van een middel dat dodelijk had moeten zijn, maar toch bleef ze ademen. Na ruim een uur werd de executie afgebroken en werd ze naar het ziekenhuis gebracht. De advocaten van Pike zeggen dat het de uitvoerders van de executie niet was gelukt om een ader te vinden, iets waar ze van tevoren al voor hadden gewaarschuwd. Ze vermoeden dat er mis is geprikt, waardoor de dodelijke vloeistof niet in haar bloedbaan is terechtgekomen.

Na de mislukte executie besloot Tennessee voorlopig geen doodstraffen meer uit te voeren. Zaterdag besloot de hoogste baas van het gevangeniswezen in de staat op te stappen. Het onderzoek naar wat er precies is misgegaan, loopt nog.

De politie heeft vanavond in Hoogeveen zes mensen aangehouden, onder wie enkele minderjarigen. Het is al dagen onrustig in het centrum: ook gisteren waren er acht arrestaties vanwege wangedrag, zoals het gooien van vuurwerk naar voorbijgangers.

De politie is nadrukkelijk aanwezig in de binnenstad. Omdat er ook vanavond vuurwerkknallen werden gehoord, fouilleerden agenten jongeren op straat, meldt RTV Drenthe.

Minderjarige jongeren

De laatste dagen vinden er geregeld incidenten in Hoogeveen plaats. Het gaat dan vaak om minderjarige jongeren die onder meer op fatbikes door het centrum rijden, voorbijgangers intimideren en vuurwerk afsteken en naar mensen gooien.

De acht arrestanten van gisteravond waren allemaal minderjarig. Verder werden toen 32 bekeuringen uitgedeeld en twee fatbikes in beslag genomen.

Eerder probeerde de gemeente de jongeren onder controle te krijgen door de inzet van extra camera's en een samenscholingsverbod.

De politie blijft vanavond aanwezig in het centrum om verdere escalatie te voorkomen.

In Engeland heeft een student forensische wetenschap bekend een 24-jarige vrouw te hebben vermoord, nadat hij haar naar een 'moordkamer' in een Airbnb-woning had gelokt. Benjamin Day was geobsedeerd door de televisieserie Dexter, zegt de Britse officier van justitie.

Vorig jaar december belde de toen 19-jarige Day een sekswerker met een wegwerptelefoon. Hij had een kamer gehuurd in Tividale in de buurt van Birmingham, die hij had ingericht naar voorbeeld van een kamer in de Amerikaanse serie. Dexter gaat over een forensisch expert bij de politie die tevens seriemoordenaar is en weet hoe hij zijn sporen moet wissen.

Boodschappenlijstje

Day bekleedde de kamer met plastic folie en maakte een "boodschappenlijstje" waarop onder meer een schort en schoonmaakmiddelen stonden. Hij stak de vrouw 78 keer en wilde haar in stukken snijden, maar stopte omdat hij zichzelf had verwond.

Na de moord verliet de student de woning en belde hij het alarmnummer om medische hulp voor zichzelf te vragen. De politie merkte dat zijn verhaal niet klopte. Later belde ook de verhuurder van de Airbnb de politie, omdat een andere huurder bloed had gezien.

Na zijn arrestatie zei Day aanvankelijk dat hij uit zelfverdediging handelde en de kamer alleen had ingericht om een Dexter-eerbetoon voor TikTok op te nemen. Later kwam hij daarvan terug en bekende hij grijnzend schuld, schrijft de BBC. Day krijgt op 4 december te horen wat zijn vonnis wordt.

Eerdere 'Dexter'-moord

Het is niet de eerste keer dat een Brit geïnspireerd lijkt te zijn door de serie voor een moord. In 2014 werd een 17-jarige jongen uit Engeland tot levenslang veroordeeld voor de moord op zijn vriendin, nadat hij haar had doodgestoken en in stukken gezaagd op zijn slaapkamer.

We’ve seen the GeekMagic SmallTV line of devices before — these cheap gadgets combine a microcontroller and a display in a little plastic case that can be used to show …read more

De Tweede Kamer is gecharmeerd van het initiatief om burgers op te leiden om bij rampen of crises de hulpdiensten te kunnen ondersteunen. Een meerderheid steunde vandaag een motie van het CDA, waarin de wens wordt uitgesproken om over vier jaar 130.000 van die zogenoemde burgerreservisten te hebben.

De vrijwilligers moeten bij een grote crisis voorkomen dat er chaos ontstaat, vooral in de eerste drie dagen. Politie, leger en hulpdiensten kunnen het werk dan niet alleen aan, zo is de verwachting.

De reservisten moeten opgeleid worden in drie specialismen: techniek, logistiek en veiligheid. Het gaat bijvoorbeeld om monteurs, chauffeurs en beveiligers. Ze moeten een soort tweede schil vormen om de krijgsmacht.

Het initiatief komt van BurgerReserve, dat dit jaar al zo'n duizend Nederlanders een training algemene vaardigheden heeft gegeven. De kosten daarvoor worden betaald door het bedrijfsleven en particulieren.

In natura

De Kamer wil nu dat het kabinet bijdraagt aan de uitbreiding tot 130.000 burgerreservisten. Niet met geld, maar in natura door oefenterreinen en lesruimtes van Defensie kosteloos beschikbaar te stellen.

Het kabinet heeft al gezegd de wens van de Kamer te delen.

Hoe zien zulke trainingen eruit? Nieuwsuur bezocht er een:

"De manier waarop we normaal de dingen doen, gaan niet meer", zegt directeur Karen van Oudenhoven-van der Zee van het Sociaal en Cultureel Planbureau tegen Nieuwsuur. Haar organisatie pleit voor het vergroten van de weerbaarheid van burgers, zodat crises beter opgevangen kunnen worden.

Als mogelijke crisis noemt ze oorlog, zowel in Nederland als elders. Of de gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen. "Het kan zijn dat sommige producten ineens niet meer in de supermarkt liggen. Of er komt stroomuitval of storingen in de IT, waardoor vervoer niet meer mogelijk is."

Inhaalslag

Na de Tweede Wereldoorlog hebben we in Nederland lang het idee gehad dat we grip hadden op alles wat ons kon overkomen, zegt Van Oudenhoven. "De coronacrisis was eigenlijk het eerste moment waarop we beseften: er kan zomaar iets gebeuren waardoor we die grip kwijtraken. Er is nu meer spanning in de wereld dan ooit sinds de Tweede Wereldoorlog. Qua weerbaarheid hebben we een inhaalslag te maken."

Wat betreft nationale dreiging legde de overheid tot nu toe erg veel de nadruk op defensie, zegt ze. "Wat je ziet is dat er heel veel aandacht uitgaat naar investeringen in wapens, in het leger. En dat er relatief weinig aandacht is voor de mens en de maatschappij. Het budget in de Miljoenennota voor buurten en wijken is 40 miljoen. Dat is voor 2027. Daarna wordt dat 20 miljoen voor de twee jaar daarna. En als je dan kijkt naar de investeringen in defensie, dan staat dat niet in verhouding tot elkaar."