Aggregator

De drie partijen die samen 'de route over rechts' vormen, zijn er niet uitgekomen in hun gesprek met de top van het kabinet. "Het was een stevig, ingewikkeld gesprek", zei JA21-leider Eerdmans na afloop. "Het ligt nog niet zoals wij zouden willen."

Partijleiders Eerdmans, Stoffer (SGP) en Vermeer (BBB) wilden niets zeggen over de inhoud van de gesprekken over het Belastingplan en de begrotingen. Verder wisten ze niet of ze later nog verder gaan praten met het kabinet. "Iedereen gaat dit even op zich in laten werken", aldus Eerdmans. De drie zeiden wel dat hun "bondje" nog intact is.

Benzinepomp

Premier Jetten zei vanochtend al twijfels te hebben bij het pakket van het drietal, vooral vanwege de eisen op het gebied van draagmoederschap en abortus. "Wil je nou echt heel zware medische-ethische thema's verbinden met wat mensen moeten betalen bij de benzinepomp?"

Coalitiepartijen D66 en CDA zeiden gisteravond ook al dat zij niet zo blij waren met het eisenpakket van het nieuwe rechtse verbond.

Na de drie rechtse oppositiepartijen zijn Pro-leider Klaver en Volt-leider Dassen naar binnen gegaan om te praten over steun aan de kabinetsplannen. Wat de eisen van dit 'linkse blok' zijn is niet precies bekend, behalve dat de lasten voor vermogenden omhoog moeten en die voor mensen met een lager inkomen omlaag.

Weer in het autootje

ChristenUnie en 50Plus waren vanmorgen als eerste aan de beurt. Toen zij naar buiten kwamen, waren ze positief over wat het kabinet aan hen had gepresenteerd. "Maar we moeten het wel eerst nog op papier zien", zei CU-leider Bikker.

Zowel Bikker als Struijs van 50Plus gaf daarbij een waarschuwing af. Als het kabinet om andere partijen tegemoet te komen grote wijzigingen aanbrengt, dan kan hun steun op losse schroeven komen te staan. "Dan springen we weer in het autootje en komen we hier weer praten", zei Struijs.

De Britse olie- en gasmaatschappij BP heeft afgelopen kwartaal 8,5 miljard dollar winst gemaakt. Dat is de hoogste winst in achttien jaar en bijna vier keer zo veel als een jaar eerder. BP profiteert van de hoge energieprijzen sinds de start van de oorlog in het Midden-Oosten.

BP verdient ook veel meer aan het raffineren van ruwe olie tot benzine, diesel en kerosine. Door de oorlog die de VS en Israël eind februari startten tegen Iran is de toevoer van olie en gas vanuit het Midden-Oosten verstoord. Ook zijn daar raffinaderijen geraakt, waardoor die nu niet of minder operationeel zijn. Oliemaatschappijen maken daardoor meer winst met raffinaderijen die wel actief zijn en als een tierelier moeten draaien om de weggevallen raffinagecapaciteit op te vangen.

Ook aardgas is de afgelopen tijd fors duurder geworden. Op de Europese groothandelsbeurs kost een megawattuur aan gas vandaag ruim 102 euro. In februari, voor de oorlog, was dat nog minder dan 30 euro.

Ook Shell en Total

De afgelopen dagen maakte de ene na de andere oliemaatschappij een miljardenwinst bekend. Shell kwam gisteren met een kwartaalwinst van ruim 12 miljard dollar en het Franse TotalEnergies met ruim 9 miljard dollar.

Vanuit de politiek in Nederland en andere landen gaan regelmatig stemmen op om hoge winsten van olie- en gasbedrijven extra te belasten. In het voorjaar stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een motie daarover van Pro en D66.

Maar onder meer doordat Shell geen Nederlands bedrijf meer is maar een Brits bedrijf, is zo'n extra belasting opleggen heel lastig. Er wordt nog wel op Europees niveau gekeken of er mogelijkheden zijn.

In Amsterdam is een 1-jarig jongetje van de derde verdieping naar beneden gevallen. Volgens de politie viel hij uit het raam van de woning aan de Amstelveenseweg. Hij is overgebracht naar het ziekenhuis. Het is niet bekend hoe het met hem gaat.

De hulpdiensten kregen rond 09.30 uur de melding binnen. Er werd niet alleen een ambulance, maar ook een traumahelikopter opgeroepen. Ook de politie en marechaussee zijn aanwezig, schrijft stadsomroep AT5. De recherche doet nu onderzoek naar het voorval, laat een politiewoordvoerder weten. De straat is daarom gedeeltelijk afgezet.

Volgens een verslaggever zijn omwonenden erg geschrokken. Wie het incident heeft zien gebeuren, kan contact opnemen met slachtofferhulp.

Het slaan van de oorlogstrom is weer in volle gang. De VS en Israël zouden plannen hebben voor een nieuwe aanval op Iran en Teheran dreigt keihard terug te slaan. Onder Iraniërs is dat het gesprek van de dag.

Zij treffen, waar mogelijk, voorbereidingen. "De algehele sfeer suggereert dat oorlog op komst is. Daar heeft iedereen het over", zegt een vrouw van 40 ten noorden van Teheran. "We houden er rekening mee dat water en elektriciteit weg kan vallen. We kopen kaarsen en slaan zoveel mogelijk extra water in. We zorgen dat de tank van onze auto vol zit en hamsteren lang houdbare producten."

Klaar zijn voor oorlog is voor velen in Iran het nieuwe normaal. Sinds juni 2025 hebben Iraniërs twee oorlogen doorgemaakt. Volgens hulporganisatie de Iraanse Rode Halve Maan zijn daarbij dit jaar minstens 1900 burgers gedood. De schade loopt in de honderden miljarden euro's.

De onzekerheid over wat er nu misschien weer te gebeuren staat, leidt bij velen tot dagelijkse keuzestress. Is het een goed idee om op zakenreis te gaan? Moeten we de kinderen vandaag wel of niet naar school sturen? Zullen we de ramen alvast afplakken, want wat als de bombardementen heel plotseling beginnen?

Korte grootschalige aanval

President Trump heeft aangegeven dat hij, als er geen diplomatiek akkoord komt, een korte aanval overweegt. De VS en Israël zouden de afgelopen tijd hun militaire oefeningen in de regio hebben opgevoerd. Amerikaanse troepen in de regio zijn hun munitie aan het aanvullen en bommenwerpers en straaljagers bereiden zich voor, aldus Amerikaanse functionarissen.

Zij beweren daarnaast dat een laatste grootschalige driedaagse aanval genoeg economische schade kan aanrichten om Iran tot concessies te dwingen. Een derde vliegdekschip en duizenden troepen zullen binnenkort in de regio aankomen en er is veel speculatie dat deze aanvallen snel na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november zullen beginnen.

"Hier heerst een gevoel van machteloosheid. Al die stress die we straks weer moeten gaan doormaken. Die angstaanjagende geluiden van bombardementen en explosies en het gevoel dat je nergens veilig bent", zegt een man vanuit Kish, een van de eilanden in de Perzische Golf waar het ook al maanden onrustig is vanwege de strategische ligging.

Iran wil keihard terugslaan

Iran waarschuwt harder terug te slaan dan ooit. Iraanse functionarissen dreigen luchthavens, pijpleidingen, onderzeese kabels, energiefaciliteiten, ontziltingsinstallaties, Amerikaanse bases en oorlogsschepen in de hele regio te treffen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi schreef in de Financial Times dat nieuwe aanvallen "het leven van burgers en het welzijn van alle regionale staten en de wereldeconomie in groot gevaar zouden brengen".

Araghchi: "De realiteit is dat Iran, puur door zijn geografie, altijd een ongeëvenaarde invloed zal hebben op het maritieme verkeer door de Straat van Hormuz. President Trump deed verkeerde aannames over Iran toen hij aan deze oorlog begon. Het herhalen van die fout nu zal alleen maar leiden tot een oneindig pijnlijker resultaat."

Extreme prijsstijgingen

Dus beginnen de meeste Iraniërs elke dag weer in volle onzekerheid. "Ik maak me zorgen om onze veiligheid, de toekomst van ons gezin en over de alsmaar stijgende prijzen. Als dit zo doorgaat houden we het écht niet lang meer vol", zegt de man uit Kish. De prijsstijgingen zijn voor bijna niemand meer bij te benen.

Oorlog, sancties en de Amerikaanse zeeblokkade hebben bijgedragen aan een keldering van de valuta. De prijzen voor sommige basisvoedingsmiddelen zijn in rap tempo met meer dan 200 procent gestegen. Medicijnen zijn steeds moeilijker te krijgen.

"Alles wordt duurder en straks waarschijnlijk moeilijker te krijgen," zegt de vrouw van 40. "Gisteravond zat ik met mijn vriendinnen uit te rekenen wat een Big Mac bij McDonald's in Londen kost in Iraanse valuta. Hoe kunnen we dát ooit betalen?'', zeiden we tegen elkaar. We kunnen maar beter hier blijven."

Woede en hoop

De wens om te vluchten schiet bij velen geregeld door het hoofd, maar dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. "Voor bijna niemand is het erg realistisch", zegt een man uit Teheran. "Turkije en Armenië liggen het meest voor de hand, maar veel mensen kunnen dat voor langere tijd niet betalen. Bovendien spreken ze de taal niet en ze kunnen daar geen werk vinden."

De meeste mensen blijven dus gewoon thuis of in de buurt en wachten op wat komen gaat. Hoewel velen woedend zijn over de oorlog hoopt menigeen dat, als het dan toch gebeurt, het uiteindelijk zal opleveren waar ze zelf ook al zo lang op hopen.

"Als het nou tot een machtsverandering zou leiden, dan zou dat mooi zijn", zegt de vrouw ten noorden van Teheran. "Vooralsnog heeft de oorlog ons niets anders gebracht dan vernietiging en een verergering van de economische crisis. Als er de afgelopen tijd iets is gaan schuiven in de politiek, dan kwam dat niet door de oorlog maar door de protesten van moedige Iraanse burgers."

Het stikstofdossier staat onder hoogspanning. Tot op het laatste moment wordt er onderhandeld over de plannen van landbouwminister Van Essen. Gistermiddag waren boerenorganisaties LTO en NAJK nog niet tevreden en vanochtend spreekt het kabinet met de BBB, die aanvullende eisen heeft. Ook wordt er weer met de boerenorganisaties gepraat.

Voor melkveehouders zijn de plannen het meest concreet, al zijn er ook voor hen nog veel onzekerheden. De NOS sprak een aantal melkveehouders over wat er op het spel staat.

"Vroeger wilde ik zoveel mogelijk melk uit mijn koeien halen", zegt Peter Oosterhof uit het Drentse Foxwolde. Tien jaar geleden deed hij iets wat minister van Essen toejuicht: hij koos voor meer weiland per koe en werd biologisch melkveehouder. Hij houdt nu 120 koeien op 110 hectare grond, deels van natuurorganisaties.

"Ik werd een beetje ziek van alle kunstmest en middeltjes die ik nodig had om zoveel melk uit mijn koeien te halen", zegt Oosterhof. "Ik ben gestopt met kunstmest, geef zo min mogelijk krachtvoer en zoveel mogelijk gras van eigen grond. Mijn koeien staan 5000 uur per jaar in de wei en mijn grond barst van de wormen", zegt hij trots.

Koeientoilet

Hoewel Oosterhof een voorbeeldboer lijkt voor minister Van Essen, maken de plannen hem onzeker. Mogelijk krijgen biologische boeren soepelere eisen voor hoeveel stikstof ze mogen uitstoten. "Maar als ik aan de normen uit de brief moet voldoen, red ik het niet", zegt Oosterhof.

Zonder uitzonderingspositie produceert Oosterhof te veel van de stikstofverbinding ammoniak. Hij kan dan een koeientoilet overwegen om zijn uitstoot te verminderen. Ammoniak ontstaat namelijk als de poep en de plas van een koe bij elkaar komen. Een koeientoilet is een systeem in de stal dat koeien stimuleert om te plassen, zodat urine en poep gescheiden blijven en er minder ammoniak ontstaat.

"Maar die moet je in de stal installeren", zegt Oosterhof. "Dan moet ik mijn koeien dus uit de wei halen, waar ze horen." In de wei produceren koeien weinig ammoniak omdat ze niet op dezelfde plek poepen en plassen en de poep en de urine dus niet bij elkaar komen.

Hoewel de onzekerheid overheerst, denkt Oosterhof dat hij in een relatief gunstige positie zit. "Als biologische boer ben ik gewenst, maar mijn collega's die gangbare melkveehouders zijn, krijgen het echt voor de kiezen. Ik vind het soms onmenselijk wat er gevraagd wordt."

Te weinig grond

Adrian Houbraken is zo'n reguliere melkveehouder, die op meerdere fronten knel zit. "Zoals het er nu uitziet kunnen wij hier niet verder", zegt de melkveehouder uit Bergeijk. "Dat zou ontzettend jammer zijn. Ik heb het mooiste beroep van de wereld: een combinatie van ondernemen, met je handen werken, veel buiten zijn en met dieren werken. Mijn zoon van 18 wil ook graag boer worden, maar die toekomst wordt hem zo ontnomen."

"Ik heb naar verschillende scenario's voor ons bedrijf gekeken, maar niet een ervan is haalbaar", zegt hij. "Ik heb 150 koeien op 60 hectare grond, daarmee zijn we een bovengemiddeld intensief bedrijf. Om aan de normen te voldoen, hebben we meer grond nodig of moet ik de helft van de koeien weg doen, maar dan rendeert mijn bedrijf niet meer."

Wat Houbraken ook tegenzit, is dat zijn bedrijf tot zijn verbazing te dicht bij een Natura 2000-gebied zit. Een beek die op nog geen 200 meter langs zijn boerderij stroomt, is onderdeel van een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. Van Essen wil een zone van 1 kilometer om dat gebied, waarin dan minder mag worden uitgestoten.

"Zoals de doelen nu zijn geformuleerd pakken de plannen desastreus uit voor de sector", zegt Houbraken. "Natuurlijk moeten we verduurzamen en we lopen niet weg voor stikstof, maar de lat ligt zo hoog dat we daar niet overheen komen. Ik heb goede hoop dat er aanpassingen komen."

Biologisch melkveehouder Oosterhof is bang dat de plannen van Van Essen zijn koeien terug de stal in jagen. Hij hoopt dat de minister de stikstofnormen loslaat voor boeren die geen kunstmest gebruiken en de koeien volop in de wei hebben staan.

Vandaag of toch later?

Waar minister Van Essen mee komt, is nog spannend. Hij zou vandaag met de eerste stap in de uitwerking van zijn stikstofpakket komen, maar door alle gesprekken is het nog onzeker of dat gebeurt.

Gisteren was de top van het kabinet nog bijeen om te praten over onder meer het eisenpakket van JA21, BBB en SGP. Die partijen willen de belastingplannen van het kabinet steunen in ruil voor onder meer forse aanpassingen van de stikstofplannen.

Duizenden jongeren zijn niet van plan zich te gaan houden aan het vuurwerkverbod. Dat zeggen ze tegen NOS Stories. Van de ruim 4000 jongeren die een vragenlijst hierover invulden, zegt driekwart wel vuurwerk te gaan afsteken, ook al is het verboden.

Sommige jongeren gaan het in België kopen waar het nog legaal is:

Dit jaar geldt er een landelijk vuurwerkverbod in Nederland. Het hebben en afsteken van al het vuurwerk is verboden, behalve F1-vuurwerk zoals sterretjes. Ook mag het verkopen van vuurwerk niet meer.

De meeste jongeren die de vragenlijst van NOS Stories hierover invulden, zijn niet blij met het verbod. "Het is verschrikkelijk dat er vandalisme wordt gepleegd met vuurwerk", zegt een van hen, "maar waarom het onschuldige potje afpakken?".

Aanpak politie

De politie zegt in een reactie dit een zorgelijk signaal te vinden. Er wordt dit jaar streng gehandhaafd op vuurwerk. "Als we vuurwerk zien, als we het horen, als we mensen met vuurwerk aantreffen, dan nemen we het in beslag en word je beboet", zegt Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk. "Maar we kunnen niet alles handhaven, daar ben ik ook eerlijk over."

Jongeren die vuurwerk willen gaan afsteken, zeggen in de vragenlijst dat veelal te gaan kopen in het buitenland. Vooral Duitsland, België en Polen zijn populair. De politie zegt hier ook extra op te controleren. "We doen dat elk jaar in deze periode bij de grens", zegt Minderhoud, "maar we doen het nu iets gerichter en met meer technische middelen, zoals kentekenherkenning, camerabeelden en drones."

Ook zijn er jongeren die het bij illegale handelaren in Nederland halen. NOS Stories sprak met zes handelaren die vooral via Snapchat zwaar vuurwerk verkopen. Meerdere verkopers zien het aantal bestellingen dit jaar toenemen. "Ik verkoop meer dan ooit omdat mensen niet meer naar het buitenland durven", laat een illegale verkoper weten.

Een van die handelaren is de 17-jarige Tobias* die dit al een aantal jaar doet. Hij merkt dat er nu al meer interesse is dan vorig jaar. "De vraag gaat hartstikke omhoog. Vorig jaar hadden we zo'n 200 kopers, denk ik. En dit jaar zitten we al aan de 400."

Ook ziet hij dat meer van zijn klanten voor zwaarder vuurwerk gaan. "Ze denken: illegaal is het toch al, dan kan ik net zo goed iets zwaarders halen."

Volgens Tobias lijkt het er op dat de politie strenger handhaaft. "Een paar bevriende dealers zijn opgepakt, dus ik doe dit jaar ook wel voorzichtiger", zegt Tobias. "Normaal had ik al het vuurwerk in huis liggen. Dit jaar zorg ik dat alles wat binnenkomt direct naar de koper gaat."

Dat de politie meer inzet op het pakken van illegale handelaren, beaamt ook Minderhoud. "We zetten extra in op digitale rechercheurs", vertelt hij. "Die kijken echt gericht op Snapchat en andere platformen waar in vuurwerk gehandeld wordt."

Tegelijkertijd wordt druk gezet op die socialemediaplatformen. "We proberen met een aantal landen en de EU een front te vormen tegen die platformen en met ze in gesprek te gaan", zegt Minderhoud. "Stop deze illegale handel, jullie zijn ook aan zet om daar iets aan te doen, zeggen we tegen ze."

Verantwoording

NOS Stories deelde een vragenlijst via Instagram en TikTok. Die werd door ruim 4000 jongeren ingevuld. We vroegen hun onder meer wat ze van het vuurwerkverbod vinden en of ze zich eraan gaan houden. De vragenlijst is niet representatief voor alle jongeren in Nederland, maar wel indicatief voor het sentiment dat leeft.

*De naam van Tobias in gefingeerd. Zijn echte naam is bekend bij de redactie.

Europese NAVO-landen moeten, wat het Amerikaanse ministerie van Defensie betreft, hun toon over de Russische dreiging matigen. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Volgens het Pentagon ondermijnen sommige uitspraken van Europese leiders de veiligheid van het militaire bondgenootschap.

In gesprekken met de Verenigde Staten zouden onder meer Letland, Estland en Litouwen - die grenzen aan Rusland - te horen hebben gekregen dat politici de Russen niet moeten provoceren met hun uitspraken. Het is niet duidelijk of naast de Baltische staten ook andere landen een dergelijk verzoek vanuit de VS hebben gekregen.

Achter gesloten deuren zou de Amerikaanse onderminister Colby van Defensie hebben gezegd dat het niet helpt als Europese leiders Rusland publiekelijk "een rat in het nauw noemen". Hij verwijst daarbij vermoedelijk naar een uitspraak van de Estse premier Michal, waarin hij de Russische president Poetin zo omschreef.

Artikel 5

Ondertussen klinkt vanuit Europa een ander geluid. De Baltische staten zouden de Russische dreiging juist kleiner hebben laten lijken dan die in werkelijkheid is, zegt een Europese functionaris tegen Reuters.

Hij verwijst daarbij naar artikel 5 van de NAVO dat door Rusland op de proef wordt gesteld. Dat artikel stelt dat een aanval op één NAVO-land een aanval op allemaal is. In de Baltische staten vonden afgelopen jaren tientallen sabotageacties plaats die door veiligheidsdiensten worden gelinkt aan Rusland.

Het Pentagon zegt daar verder niets over. Het Amerikaanse ministerie wil verder ook niets kwijt over de gesprekken die het heeft gehad met de Baltische staten, omdat het volgens de Amerikanen om privégesprekken gaat. Wel zouden de gesprekken niet onvriendelijk zijn geweest.

Ruslandstrategie

Het verzoek vanuit de VS laat zien hoe NAVO-landen worstelen met de hybride oorlog met Rusland. Europese veiligheidsdiensten waarschuwen voor toenemende agressie.

Sommige Europese politici vinden dat het bondgenootschap de Russische agressie zo veel mogelijk moet benadrukken. Zij denken dat het blijven benoemen van de agressie de steun aan Oekraïne kan versterken. Kiezers moet weten hoeveel financiële en militaire steun Oekraïne nodig heeft om draagvlak onder de bevolking te behouden, is het idee.

Andere bestuurders zeggen juist dat het benadrukken van de Russische agressie Moskou in de kaart speelt. Volgens hen zaaien politici met hun uitspraken angst onder de Europese bevolking, wat de steun voor Oekraïne juist kan ondermijnen. Kiezers die geen escalatie met Rusland willen, zouden in toekomstige verkiezingen op politieke partijen stemmen die geen of minder steun voor Oekraïne willen.

Amerikaanse toenadering tot Rusland

Het verzoek vanuit de VS komt op het moment dat de relatie tussen Oekraïne en de VS in korte tijd weer flink is verslechterd. Trump en de Oekraïense president Zelensky kregen ruzie, nadat de VS sancties tegen Rusland had opgeschort en een dieseldeal met dat land sloot. Trump zei vervolgens dat Zelensky plaats zou moeten maken voor een nieuwe leider.

De Amerikaanse druk op Oekraïne houdt aan. Het Oekraïense leger zou op dringend verzoek van Trump tijdelijk zijn gestopt met het uitvoeren van luchtaanvallen op Russische olieraffinaderijen.

De onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta stopt, heeft hoofdredacteur Sergej Sokolov aangekondigd in een verklaring op YouTube. De krant bestaat sinds 1993 en geldt als een van de laatste onafhankelijke nieuwsmedia die zich kritisch uitlieten over het Kremlin en president Poetin.

Volgens Sokolov is het besluit genomen onder druk van de Russische autoriteiten en geheime diensten. De krant schrijft dat vanaf 9 november "de lichten uitgaan in ons huis waar we dertig jaar hebben gewoond". Vorige week werd Sokolov al ondervraagd en werd zijn woning doorzocht.

De organisatie Verslaggevers Zonder Grenzen, die opkomt voor persvrijheid, riep Rusland op om "een einde te maken aan de juridische intimidatie" van journalisten van Novaja Gazeta.

Zwijgen opgelegd

De krant maakte naam met gedegen onderzoeksjournalistiek en verscheen jarenlang meerdere keren per week op papier en online. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 werd de redactie het zwijgen opgelegd nadat die waarschuwingen had ontvangen van de Russische mediatoezichthouder wegens het overtreden van strenge censuurwetten door de oorlog ook zo te noemen. Sindsdien is de druk op onafhankelijke media verder opgevoerd.

Novaja Gazeta verloor zijn mediavergunning begin september 2022, toen een rechtbank in Moskou de licentie van de krant introk. Een deel van de redactie ging vanuit het buitenland verder onder de naam Novaja Gazeta Europe.

Onderzoeksjournalistiek

Vorige maand werd het medium door het Russische ministerie van Justitie op de lijst van 'buitenlandse agenten' gezet. Dit wordt internationaal gezien als een repressiemiddel om critici van het regime de mond te snoeren. Het ontvangen van donaties werd hierdoor nog ingewikkelder. Op korte termijn moeten ze ook hun kantoor in Moskou verlaten.

Oprichter en voormalig hoofdredacteur Dmitri Moeratov won in 2021 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij droeg die prijs op aan zes collega's die werden vermoord, onder wie onderzoeksjournalist Anna Politkovskaja.

"Hij had zijn hart op zijn tong, wat hem een man maakte die je vertrouwde, die je bewonderde en in mijn geval, van wie je hield." Met deze woorden herinnert de acteur Ian McKellen (87) zijn vriend en collega Patrick Stewart. Stewart overleed woensdag op 86-jarige leeftijd in zijn huis in Los Angeles na een kort ziekbed.

Stewart en McKellen speelden samen in X-Men-films als respectievelijk Professor X (Charles Xavier) en Magneto. Daarnaast stonden ze samen op het toneel, als jonge acteurs in de Royal Shakespeare Company en later in het stuk Wachten op Godot op het Londense West End en op Broadway in New York.

Maar hun vriendschap buiten het scherm en het toneel werd bijna net zo beroemd als hun rollen. Zo bekend zelfs, dat er op YouTube honderden compilaties van de twee te zien zijn. McKellen zegt dat zijn eerste sterke herinnering aan Stewart dateert van het moment dat hij hem op straat in Londen vertelde over een aangeboden hoofdrol in Star Trek.

"Maar Patrick, denk eens aan je toneelcarrière in het Verenigd Koninkrijk. Wil je echt het risico nemen om jarenlang in Hollywood te verdwalen?", zei McKellen tegen Stewart. "Nou, hij nam het risico en gelukkig maar", vervolgt McKellen, om vervolgens de hoogtepunten uit de carrière van zijn vriend op te sommen.

Uit alle reacties van collega's komt naar voren hoezeer Stewart als vriend wordt gemist. De Australische acteur Hugh Jackman, die Wolverine speelde in de X-Men-films, noemt hem "een geweldige vriend en man. Ik heb zo veel van hem geleerd. Ik zal je missen, Patrick Stewart, mijn hele leven lang".

Stewart overleed slechts enkele dagen na Walter Koenig, een ander Star Trek-acteur. William Shatner, die kapitein Kirk speelde in Star Trek, spreekt dan ook van "een hartverscheurende week".

Hij noemt Stewart "een vriend, een collega en een magnifieke acteur. Kapitein Picard vertegenwoordigde het beste in ons, en dat gold ook voor de man die hem speelde". Ook Star Trek-acteur George Takei spreekt vol bewondering: "Hij inspireerde een heel nieuwe generatie sterrenkijkers die vol verlangen uitkeken naar een betere toekomst voor de hele mensheid. We zijn diep bedroefd."

Acteur en komiek Ricky Gervais verwijst naar het moment dat Stewart een rol speelde in zijn satirische serie Extras. "Wat een acteur. Ik kan nog steeds niet geloven dat hij ermee instemde om deze scène te doen. En hij vond het zelfs niet erg toen ik elke take verpestte. Legende." In een blooperreel is te zien hoe Gervais steeds in lachen uitbarst als Stewart het woord "knickers", een Britse benaming voor onderbroek, uitspreekt.

Ook de maker van American Dad! en Ted, Seth MacFarlane, zegt met plezier met hem te hebben gewerkt en dat hij zo bescheiden was. "Ik herinner me dat ik een aantal jaren geleden e-mails met hem uitwisselde toen hij aan de eerste draaidag van een nieuwe film begon. Hij vertelde me dat hij zich op een nieuwe set altijd voelde als een totale beginner. Mijn verbijsterde reactie was dezelfde als die van iedereen. Ik zei: 'Patrick, als jij je zo voelt, dan zijn wij allemaal verloren.'"

Stewart was de verteller in de komediefilms Ted en Ted 2 en speelde een CIA-directeur in American Dad! Volgens MacFarlane was Stewart "een van die zeldzame acteurs die elk stukje dialoog naar een hoger niveau kon tillen, waardoor een goede schrijver geweldig klonk en een geweldige schrijver meesterlijk."

Een voorbeeld van Stewart als "stem" in Ted:

De actrice Rebecca Romijn, die met Stewart speelde in drie X-Men-films en ook deel uitmaakte van het Star Trek-universum, zegt op sociale media dankbaar te zijn "dat ik hem de afgelopen 25 jaar heb gekend en in zijn nabijheid ben geweest zowel als mede-mutant als als mede-lid van Starfleet. Hij was ronduit geweldig, hilarisch, ondeugend, had een ongelooflijk gevoel voor humor. Ik zal mijn vriend enorm missen. Rust in vrede, Patrick."

De Nederlandse economie blijft het goed doen. In de afgelopen drie maanden groeide de economie met 0,6 procent. Dat is wel iets minder dan het kwartaal ervoor, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Vergeleken met een jaar ervoor groeide de economie met 2,1 procent. "Dat de economie twee kwartalen lang al harder groeit dan 0,5 procent, betekent dat de Nederlandse economie er best goed voorstaat", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

Dat was de afgelopen maanden mede te danken aan de Nederlandse industrie, die goed was voor meer dan de helft van de groei. Het gaat dan met name om de machine-industrie, waaronder bijvoorbeeld ASML valt.

"Nederlandse machines weten een weg te vinden naar de hele wereld, daar verdienen we goed aan en dit geeft Nederland een concurrentievoordeel", zegt Van Mulligen.

Meer ambtenaren

Bovendien namen de uitgaven van consumenten en de overheid toe. Consumenten kochten vooral meer voedingsmiddelen en kleding en gingen vaker op vakantie.

De overheid gaf meer uit aan zorg en ambtenarensalarissen. Volgens Van Mulligen kwamen er zo'n 5000 ambtenarenbanen bij, vooral bij de politie en bij defensie.

Dat is opvallend, omdat het kabinet het juist met 25.000 minder ambtenaren wil doen de komende jaren.

Verwachtingen

Ondanks alle politieke en economische onrust in de wereld blijft de economie het volgens Van Mulligen verrassend goed doen. "De verwachtingen waren dat de economie niet hard zou groeien, maar inmiddels verslaan we die prognoses allemaal."

Het was de reden voor het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om een aantal weken geleden die groeiverwachtingen voor Nederland bij te stellen.

Het is de Nederlandse economie volgens het IMF gelukt om de effecten van de Iran-oorlog voor de olie- en gasleveringen beperkt te houden. Ook lijkt Nederland ervan te profiteren dat het weer beter gaat met de Duitse economie.

Premier Jetten denkt dat er vandaag resultaat geboekt kan worden in de onderhandelingen met een deel van de oppositiepartijen over het Belastingplan en de begrotingen.

"Iedereen voelt dat je ergens compromissen zult moeten sluiten. Wat mij betreft kunnen er vandaag zaken worden gedaan", zei Jetten aan het begin van de gesprekken. Hij zegt dat het kabinet vandaag concrete voorstellen zal doen op basis van de eerdere gesprekken.

Jetten spreekt achtereenvolgens met de drie combinaties ChristenUnie en 50Plus, JA21, BBB en SGP en als laatste met Pro en Volt. De wekelijkse ministerraad wordt daarom doorgeschoven naar de middag.

JA21, BBB en SGP presenteerden zich gisteren als verbond waarmee ook een meerderheid te halen is in Tweede en Eerste Kamer. Maar zij vragen daar dan wel wat voor terug, zo blijkt uit de lijst met eisen. Die gaan van het stikstofdossier tot draagmoederschap.

Twijfels

Daar heeft Jetten vooraf al twijfels bij. "Wij hebben ook een aantal vragen aan hen", zegt hij. "Wil je nou echt heel zware medische-ethische thema's verbinden met wat mensen moeten betalen bij de benzinepomp? Ik zou dat niet op die manier koppelen. Te veel onderwerpen aan elkaar knopen leidt tot stilstand."

Coalitiepartijen D66 en CDA zeiden gisteravond ook al dat zij niet zo blij waren met het eisenpakket van het nieuwe rechtse verbond.

Jetten zegt nog steeds dat het kabinet niet uit is op een keuze 'over links of rechts'. Hij hoopt dat het kabinet met verschillende voorstellen ook verschillende oppositiepartijen over de streep kan trekken.

You’ve no doubt heard the saying, “If something is worth doing, it’s worth doing well.” But there’s actually a counter-perspective to this particular philosophy that says it’s also worth doing …read more

(Telecompaper) The AI company Cohere announced the initial close of its Series E funding round targeting up to CAD 7 billion, with additional investment from...

In een buurtkast in Leusden zijn geen levensmiddelen of hygiëneproducten achtergelaten, maar twee poezen. Er zat een handgeschreven briefje bij van het voormalige baasje. Daarin staat dat diegene niet het geld heeft om de medische kosten te dragen en geen andere uitweg ziet. Het gaat om twee dieren uit hetzelfde nestje. "Ik hoop dat ze bij elkaar kunnen blijven. Het spijt me dat ik het zo heb gedaan."

De poezen heten Mikasa en Ashoka, schrijft de eigenaar verder, en ze zijn niet gechipt en gesteriliseerd. Daarom konden de dieren niet bij het asiel terecht, dacht het voormalige baasje. "Ik zie uit nood geen andere oplossing."

De dieren zijn opgevangen door de Dierenbescherming in Amersfoort. Ze hebben niet lang in de buurtkast hoeven zitten totdat iemand ze vond, laat de organisatie weten. "We kunnen ons voorstellen dat mensen soms in een wanhopige situatie terechtkomen en niet meer weten hoe ze voor hun dieren moeten zorgen. Dat is verdrietig, voor mens en dier."

Toch heeft het achterlaten van dieren gevolgen, benadrukt de dierenopvang. "De zorg, opvang en eventuele medische kosten komen bij ons terecht." De katten hadden overigens niet gechipt hoeven worden om een plekje te krijgen in de opvang Amersfoort, staat er. "Bel altijd even, om misverstanden te voorkomen."

'Trek aan de bel'

De Dierenbescherming is wel blij dat de katten in ieder geval met wat informatie zijn achtergebleven. Zo staat in het briefje dat de dieren zusjes zijn en in april 2023 geboren zijn. "We zijn ook dankbaar dat ze op een plek zijn achtergelaten waar ze gevonden konden worden."

De organisatie roept baasjes op aan de bel te trekken als er financiële problemen of andere factoren zijn waardoor het niet meer lukt om voor een huisdier te zorgen, schrijft RTV Utrecht. "Het helpt soms al om over je situatie te praten en wij kunnen meekijken naar een passende oplossing."

Het aantal eerste asielvragen in het derde kwartaal van 2026 is met 13 procent gedaald ten opzichte van diezelfde periode een jaar geleden. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).

In het derde kwartaal, dat loopt van 1 juli tot en met 30 september, deden bijna 5900 mensen voor het eerst een asielaanvraag. Dat zijn er 850 minder dan in 2025. Vooral Eritreeërs en Syriërs deden minder aanvragen. Het ging om 480 aanvragen van Eritreeërs en 470 van Syriërs, ongeveer de helft minder dan een jaar eerder.

Toch ligt het aantal eerste asielaanvragen in de eerste negen maanden van 2026 nog 8 procent hoger dan in dezelfde periode van 2025.

Europese asiel- en migratiepact

Sinds 12 juni geldt het Europese asiel- en migratiepact, met als belangrijkste doel het aantal migranten dat illegaal de EU binnenkomt omlaag te brengen en meer controle te krijgen over de asielinstroom. Het derde kwartaal is dus het eerste volledige kwartaal sinds de invoering van het pact.

De IND is ook anders gaan werken. Medewerkers moeten asielaanvragen nu binnen een half jaar afhandelen, terwijl die procedure eerder vaak zo'n twee jaar duurde. Om dat mogelijk te maken, is de procedure versimpeld.

Vluchtelingenwerk Nederland en asieladvocaten waarschuwden dat de procedure weliswaar sneller gaat, maar dat dat ten koste gaat van de zorgvuldigheid en kwaliteit. Vooral kwetsbare asielzoekers lopen daardoor risico.

Minder nareizigers

Uit de CBS-cijfers blijkt ook dat in het derde kwartaal 3200 nareizende familieleden van statushouders naar Nederland kwamen. Dat is aanzienlijk minder dan in het derde kwartaal in 2025, toen er 4700 nareizigers naar Nederland kwamen. Van hen kwam ongeveer 70 procent uit Syrië. Het aantal nareizigers over heel 2026 is vrijwel gelijk aan vorig jaar.

Los van het Europese asiel- en migratiepact werd op 12 juni van dit jaar ook het tweestatusstelsel ingevoerd, wat erop gericht is om de Nederlandse asielketen te ontlasten en de instroom van asielzoekers en nareizigers te verminderen.

A- en B-status

Dat stelsel maakt onderscheid tussen vluchtelingen met een A-status en mensen met een B-status, bijvoorbeeld mensen die voor oorlog zijn gevlucht. Asielzoekers zonder vaste vluchtelingenstatus (die de B-status hebben) mogen nu pas na twee jaar hun gezin laten overkomen.

Ook moeten ze volgens de nieuwe regels eerst huisvesting hebben, genoeg geld hebben om hun familie te onderhouden en is de nareis beperkt tot het kerngezin.

Of de daling van het aantal asielaanvragen samenhangt met de invoering van de nieuwe regels, is onduidelijk. Zowel het CBS als de IND kan dat verband niet bevestigen, meldt persbureau ANP.

(Telecompaper) Orange Cyberdefense, which groups Orange's cybersecurity activities, has secured early access to a variant of Mistral Large 4 optimised for...

Uit kwartaalcijfers van Amerikaanse techbedrijven deze week blijkt dat ze nog meer geld nodig hebben voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI). Steeds vaker halen ze dat geld op door leningen uit te geven, eerst in dollars maar nu ook in euro's. Dat brengt ook een risico voor Europese bedrijven met zich mee.

Vooral het bouwen van datacenters kost veel geld. Voorheen gebruikten deze hyperscalers, zoals de grote Amerikaanse techbedrijven ook wel genoemd worden, voornamelijk hun eigen winsten, maar dat is niet meer voldoende. Daarom geven ze veel obligaties uit. Dat zijn leningen met rente en een einddatum waarop het totale uitgeleende bedrag terugbetaald wordt.

En deze technologiebedrijven doen dat steeds meer in euro's in plaats van dollars. Zo kunnen ze een nieuwe groep beleggers bereiken. Alphabet, het moederbedrijf van Google, was vorig jaar de eerste hyperscaler en gaf twee leningen uit die samen neerkwamen op meer dan 13 miljard euro, en dit jaar nog eens 9 miljard euro. En dit jaar volgde ook Amazon met de grootste bedrijfsobligatie ooit in euro's uitgegeven: 14,5 miljard euro. Dat was reden voor de Europese Centrale Bank om deze ontwikkeling nauw in de gaten te houden.

Verdringing

Bedrijven reageren door deze ontwikkeling namelijk anders dan voorheen, zegt Oana Furtuna, analist financiële markten bij de Europese Centrale Bank. "Zo zijn er Europese bedrijven die het uitgeven van een lening uitstellen wanneer een Amerikaans techbedrijf dat ook doet, om zo de directe concurrentie uit de weg te gaan."

Daarnaast kan het dat beleggers deze nieuwe obligaties gaan kopen en minder van andere uitleners kunnen aankopen. Dat zou kunnen zorgen voor een verdringing van Europese bedrijfsobligaties, schrijven ECB-economen onder wie Furtuna. Bedrijven moeten dan een hogere rente gaan aanbieden op een lening en wordt het voor hen dus duurder om geld op te halen.

Ook econoom Tyrone Gunther van De Nederlandsche Bank ziet dat risico. "Wanneer er in een keer veel schuld naar de markt komt, zie je dat beleggers meer rente vragen wanneer zij geld uitlenen. Zo wordt het voor bedrijven duurder om geld te lenen." Wel benadrukken beide economen dat dit in Europa nog niet aan de orde is.

Maar in de VS is dat een ander verhaal. Voorzitter van de Amerikaanse centrale bank Kevin Warsh uitte recent zijn zorgen over het uitgeven van leningen door techbedrijven. De snelle toename is volgens hem een van de factoren achter hogere rente in de VS.

Schuldenberg

Al kan de komst van deze euro-obligaties ook voordelen met zich meebrengen, denkt Furtuna. In de Europese Unie zijn er nog maar weinig technologiebedrijven die op deze schaal obligaties uitgeven. En het zijn ook vaak leningen met een zeer lange looptijd. De keuze voor beleggers wordt daarmee groter.

"Over het algemeen zijn beleggers daar zeker blij mee", zegt hoofdstrateeg van Achmea Investment Management, Thomas van Galen. De komst van deze euro-obligaties heeft volgens hem nog een ander voordeel. Veel grote Europese beleggers gebruiken obligaties die in euro's zijn uitgegeven namelijk om bepaalde renterisico's te verkleinen. "De vijver met obligaties waarin beleggers vissen wordt zo beter gevuld", aldus Van Galen.

De golf aan schuld die hyperscalers nu uitgeven, komen op een moment dat overheden te maken hebben met hoge financieringskosten. De rentes op staatsleningen van de VS maar ook Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk stijgen tot niveaus die in geen 25 jaar zo hoog waren.

Dat beïnvloedt ook keuzes van beleggers. "Als je de keuze hebt tussen een Franse staatsobligatie of een obligatie van een hyperscaler, dan is het niet meer vanzelfsprekend dat de staatslening de veiligere belegging is", zegt Van Galen.

Nu AI-bedrijven steeds vaker langlopende leningen uitgeven, roept dat de vraag op of beleggers hun staatsobligaties inruilen voor obligaties van techbedrijven. Dan zou het voor overheden duurder worden om geld te lenen. Hoewel sommige analisten op Wall Street dit beweren, is daar nog geen duidelijk bewijs voor.

Goedemorgen! Vandaag praat het kabinet verder met verschillende oppositie-combinaties over de begroting en het stationsgebouw van Vught wordt verplaatst.

Eerst het weer: vanochtend is het op veel plaatsen eerst grijs met mist of lage bewolking. Vanmiddag vooral in de zuidelijke helft van het land ook geregeld zon, verder naar het noorden blijft het bewolkt en nog enige tijd mistig. Maxima liggen tussen 11 en 14 graden bij een hooguit matige oostenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist:

Bij de verkiezingen in Israël heeft geen van beide politieke blokken na het tellen van alle stemmen een meerderheid behaald in het parlement. Dat heeft de Centrale Verkiezingscommissie bekendgemaakt. Noch de regeringscoalitie van premier Netanyahu, noch het oppositieblok van Gadi Eisenkot kwam tot minimaal 61 zetels.

De verkiezingsuitslag bevestigt dat de Likud-partij van Netanyahu de grootste is geworden, met 27 zetels. Zijn coalitie van rechts-conservatieve, uiterst rechtse en religieuze partijen behaalde 53 zetels en komt er dus 8 tekort voor een meerderheid in de 120 zetels tellende Knesset. Bij de verkiezingen in 2022 kwam de coalitie nog tot 64 zetels.

Netanyahu's rivaal, oud-legerchef Gadi Eisenkot, behaalde met zijn vorig jaar opgerichte partij Yashar 21 zetels en kwam daarmee op de tweede plek. Zijn oppositieblok bleef steken op 48 zetels.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De Britse acteur Patrick Stewart is gisteren op 86-jarige leeftijd overleden. Stewart was een klassiek geschoolde acteur die zich het Shakespeare-repertoire eigen maakte. Bij het grotere publiek was hij voornamelijk bekend om zijn rol in de science-fictionserie Star Trek: The Next Generation en de superheldenfilms uit de X-Men-serie.

Een greep uit Stewart's optredens in de serie Star Trek:

Fijne dag!

Dat de aanstaande machthebbers van Servië er een hele kluif aan krijgen om hun voorgangers te vervolgen voor corruptie, was al duidelijk. Maar het wordt mogelijk nog een stuk lastiger nu er aanwijzingen zijn dat overheidsinstellingen documenten door de versnipperaar halen. De hoogste aanklager van het land beveelt dat de vernietiging moet stoppen.

In een verklaring roept ze aanklagers in het hele land op ervoor te zorgen dat de politie ingrijpt en melding maakt van dergelijke praktijken. De vernietiging is strafbaar en ze roept op elke poging daartoe te registreren.

Haar instructie is "dringend", schrijft ze er in hoofdletters bij. Kennelijk is er haast bij: de aanklager wijst op "bevindingen en informatie" dat er stukken door de versnipperaar gaan bij staatsinstellingen, banken, veiligheidsdiensten en andere belangrijke instituties.

Feeststemming

De afgelopen dagen doken foto's op van zakken vol papiersnippers, genomen door medewerkers van publieke diensten. Of het daarbij daadwerkelijk gaat om overblijfselen van gevoelige documenten, staat niet vast.

Ook de bewering dat er bij een staatsbank grote sommen geld verdwijnen, is niet bewezen. Maar zorgen dat de regering van ex-president Vucic haar straatje zo veel mogelijk probeert schoon te vegen zolang dat nog kan, komen niet uit de lucht vallen.

Het is immers precies de strijd tegen corruptie en vriendjespolitiek en de belofte degene die zich daaraan schuldig hebben gemaakt te vervolgen, die de Studentenlijst zondag een klinkende overwinning bezorgden in de Servische parlementsverkiezingen.

Servië verkeert nog steeds in een opgeluchte feeststemming, maar de studenten zijn nog niet aan de macht, en dat gaat ook nog even duren. Allereerst moeten de verkiezingen in 53 stembureaus verspreid over het land opnieuw vanwege onregelmatigheden.

Trouwe volgeling van Vucic

Kiezers kunnen daar zondag opnieuw hun stem uitbrengen. Op basis daarvan wordt de definitieve uitslag vastgesteld. Daarna heeft de president dertig dagen de tijd om het nieuwe parlement bijeen te roepen.

Die president is Ana Brnabic, een trouwe volgeling van Vucic die de post tijdelijk bekleedt, nadat hij in september was afgetreden om mee te kunnen doen met de parlementsverkiezingen. Zij kan de boel traineren door de volle dertig dagen te nemen. Daarna moet er binnen negentig dagen een regering zijn.

Brnabic moet ook nog presidentsverkiezingen uitschrijven, die volgens de wet voor het eind van het jaar moeten plaatsvinden.

Hoofdredacteuren ontslagen

Intussen blijft de oude regering in functie, zij het demissionair. Ook de ambtenaren op de ministeries zitten nog op hun plek, evenals de gemeentebesturen die zonder uitzondering in handen zijn van de partij van Vucic.

Daarmee verkeert het land in een soort machtsvacuüm, waarbij duidelijk is welke kant het opgaat, maar niet precies wanneer. Er gaan beelden rond van burgers die het portret van Vucic weghalen in overheidsgebouwen en in vuilcontainers gooien.

Sommige functionarissen kiezen de vlucht naar voren. De directeur van de publieke omroep RTS nam ontslag, nadat ze eerst de hoofdredacteuren en chefs van diverse programma's de laan uit had gestuurd.

RTS was onder Vucic verworden tot een staatsomroep. Gisteren was er in het belangrijkste nieuwsbulletin op tv voor het eerst in lange tijd geen aandacht voor Vucic. Vandaag bood de presentator namens de omroep in de uitzending zijn excuses aan. "Beste kijkers, dit zijn de eerste stappen naar, hopen we, het herstel van RTS. Dit is de eerste verontschuldiging voor alles wat we in de afgelopen periode nagelaten hebben. We moeten nog werken aan de inhoud van het programma. We willen uw vertrouwen herstellen."

Misstanden

De studenten willen dat de toezichthouder stappen onderneemt tegen commerciële zenders dicht bij Vucic. Die zouden stelselmatig de wet hebben overtreden. Presentatoren van nieuwsprogramma's daar zijn ineens spoorloos verdwenen. Daardoor vallen er gaten in de programmering.

Verder roepen de studenten medewerkers van media, overheidsinstellingen en staatsbedrijven op misstanden te melden via een speciaal e-mailadres. Als klokkenluiders genieten ze wettelijke bescherming, beloven de studenten.

Goed nieuws is er voor festivalgangers: het ook bij Nederlanders populaire Exit Festival keert terug naar Servië. Dit jaar week het voor het eerst uit naar diverse buitenlandse locaties.

De organisatoren stonden onder politieke druk omdat ze openlijk de studentenprotesten in het land steunden. In juli moet het weer als vanouds in de stad Novi Sad plaatsvinden.

When working on an electronic project it’s likely you will find yourself working with a variety of different instruments, be they logic analysers, oscilloscopes, or whatever. These can take up …read more