Aggregator

Een 17-jarige jongen is vandaag op de Westelijke Jordaanoever gedood door Israëlische kolonisten, meldt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. Volgens de Palestijnse autoriteiten gebeurde dit in de stad Sa'ir, ten noorden van Hebron. Een veiligheidsfunctionaris van de kolonisten opende het vuur op de jongen nadat hij stenen had gegooid naar de Israëliërs.

De vader van de jongen heeft zijn dood tegenover persbureau AP bevestigd. Hij zou zijn overleden in het ziekenhuis. Ook een 70-jarige man raakte gewond bij de beschietingen. Het is niet duidelijk wat zijn toestand is.

Tegenover de Israëlische krant Times of Israël bevestigt het Israëlische leger dat het troepen naar Sa'ir had gestuurd nadat er berichten waren binnengekomen dat er een confrontatie gaande was tussen Palestijnen en kolonisten uit de ultraorthodoxe nederzetting Metzad. Volgens het leger bevonden "zij zich zonder voorafgaande toestemming in het gebied".

Geraakt in de borst

Hoe groot de groep Palestijnen was die stenen gooiden naar de kolonisten is niet bekend. Wel verklaart het leger dat enkele Israëliërs gewond raakten, waarna het vuur werd geopend. Persbureau Reuters meldt dat de tiener in zijn borst werd geraakt.

In de regio rondom Sa'ir, in het zuidelijke gedeelte van de Westelijke Jordaanoever, is het al langere tijd onrustig. Sa'ir ligt in een gebied dat onder Palestijns bestuur valt, terwijl Israëlische nederzettingen en buitenposten zich in de omgeving uitbreiden.

Huizen van Palestijnen belegerd

Vorige week brak internationale verontwaardiging uit nadat Israëlische kolonisten huizen van meerdere Palestijnse families in Qusra belegerden. De aanval werd gezien als een poging om Palestijns grondgebied in te nemen. Meerdere families weigerden daarom hun woningen te ontvluchten.

Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem breidt het kolonistengeweld zich steeds verder uit naar gebieden waar de Palestijnse Autoriteit het gezag heeft.

Turkije heeft aangekondigd dat het een internationaal arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Netanyahu wil uitvaardigen. Dit heeft te maken met zijn rol bij het tegenhouden van diverse boten die in mei probeerden Gaza te bereiken met voedsel en hulpgoederen. De Global Sumud Flotilla was onderdeel van deze vloot, met drie Nederlanders aan boord.

Begin juli kondigden zij aan aangifte te doen tegen Israëlische militairen vanwege seksueel geweld, mishandeling, vernedering en marteling.

Rechercheurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hebben woensdag bij een inval bij een Zeeuwse schaal- en schelpdierenhandelaar 100 kilo tapijtschelpen in beslag genomen. Het bedrijf kocht de diertjes waarschijnlijk van stropers.

Volgens de NVWA kon het bedrijf tijdens de doorzoeking niet aantonen waar de schelpen vandaan komen, schrijft Omroep Zeeland. Naast de tapijtschelpen werd ook de bedrijfsadministratie in beslag genomen. Om welk specifiek bedrijf het gaat, wil de NVWA nog niet bekendmaken.

De levende schelpen zijn teruggezet in het water. De NVWA onderzoekt de exacte herkomst van de diertjes nog.

Mediterrane menukaart

Het illegaal vissen naar de tapijtschelpen betekent oneerlijke concurrentie en brengt de natuur schade toe. De NVWA wijst er ook op dat de handel in illegaal gevangen schelpen de voedselveiligheid in gevaar kan brengen.

"Stropers vissen iets op dat opgegeten moet worden en daar is nu geen enkele vorm van controle op. Je weet niet waar de schelpen vandaan komen en waar ze blijven. Maar dat is wel van belang", stelt de NVWA.

Tapijtschelpen behoren tot de venusfamilie. Onder de naam vongole en palourdes staan de diertjes vaak op de mediterrane menukaart.

Op heterdaad betrapt

Het is niet voor het eerst dat de NVWA dit soort illegale praktijken onderzoekt. Ongeveer een half jaar geleden kwam de NVWA ook al stropers op het spoor. Zo werden er twee keer stropers op heterdaad betrapt voor het illegaal vissen op het Veerse Meer.

Midden in New York hangt al jaren een klok waarop live te zien is hoe hoog de Amerikaanse overheidsschuld is. Afgelopen woensdag gaf die voor het eerst 40 biljoen dollar aan.

De Amerikaanse overheidsschuld stijgt al decennia. Op zich hoeft zo'n hoge schuld geen probleem te zijn. "Er is weinig aan de hand zolang de economie blijft groeien en er genoeg vertrouwen is dat een overheid de schuld kan dragen", zegt Philip Marey, Amerika-econoom bij Rabobank.

Toch nemen de zorgen over de hoge schuld toe. Nieuwszender CNN noemde het een "grimmige mijlpaal" en de directeur van een Amerikaanse economische denktank vergeleek het recordbedrag in de Financial Times met het knipperende lampje in je auto dat waarschuwt dat je je motor moet controleren. "Het betekent niet dat je motor er morgen mee ophoudt, maar het is wel een duidelijk teken dat de situatie behoorlijk uit de hand loopt."

Dure leningen

De overheidsschuld is het totale bedrag dat een overheid door de jaren heen heeft geleend en moet terugbetalen. De schuld loopt op als een overheid meer uitgeeft dan er binnenkomt via belastingen.

Om dit begrotingstekort te betalen sluiten overheden leningen af door de uitgifte van obligaties, een soort schuldbewijzen. Kopers van dat schuldbewijs, zoals banken of pensioenfondsen, ontvangen rente in ruil voor het uitgeleende geld.

Als de overheidsfinanciën instabiel zijn, willen die kopers een hogere rente omdat ze meer risico lopen. "Dat is wat er nu in Amerika gebeurt", zegt Steven Brakman, hoogleraar economie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Daarnaast moet de Amerikaanse overheid volgens Rabobank-econoom Marey steeds meer concurreren met AI-bedrijven, die bij investeerders geld ophalen om datacenters te bouwen. "De rentes stuwen elkaar op en hoe hoger de rente, hoe duurder het voor Amerika wordt om geld te lenen."

Bezorgde beleggers

Marey erkent dat 40 biljoen, oftewel 40.000 miljard dollar, veel geld is. "Maar zolang er voldoende inkomsten tegenover staan maakt de hoogte van de schuld niet zoveel uit."

Maar ook daar wringt het. Vorig jaar verlengde president Trump bijvoorbeeld een tijdelijk belastingvoordeel dat vooral gunstig uitpakt voor de rijkste Amerikanen. Hoe lager de belastingen, hoe minder geld binnenkomt.

Deze week bereikte de rente op leningen met een lange looptijd het hoogste niveau sinds 2007. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent deed daarop een poging de rente enigszins naar beneden te brengen. Hij wil een deel van deze schulden terugkopen.

"Dat bracht een dag rust, maar inmiddels zijn de rentes gewoon weer doorgestegen", zegt Marey. "Zolang er niets verandert aan de oorzaak van de oplopende schuld blijft de teller oplopen en houden beleggers twijfels."

Hoogleraar Brakman sluit zich daarbij aan. "Als er eenmaal een negatief sentiment is ontstaan, moet je van goeden huize komen om het te keren", zegt hij. "Minder uitgeven en meer belasting heffen is dan het enige dat helpt."

VS-correspondent Rudy Bouma:

"Onder Trump smijt de regering met geld. En fiscaal conservatieve Congresleden van zijn partij durven zich daar niet tegen te verzetten. Sterker nog: zuinige Republikeinen stemden toch voor Trumps grote uitgavenwet, de zogenoemde 'Big Beautiful Bill'.

De president voelt weliswaar geen weerstand in het Congres, maar wel van kiezers. Maar liefst 90 procent van de kiezers maakt zich zorgen dat de torenhoge staatsschuld de inflatie en dus de kosten van levensonderhoud verder opdrijft. En bijna net zo'n grote groep legt een verband tussen de schuld en hoge rentelasten. Dat maakt hun hypotheek, creditcard en autoleningen duurder.

Het gros van de ondervraagden zegt het schuldenbeleid mee te wegen in hun stemgedrag bij de tussentijdse parlementsverkiezingen dit najaar. Uit andere peilingen blijkt dat de kiezer inmiddels meer vertrouwen in de Democraten heeft om de economie op het goede spoor te krijgen dan in de Republikeinen. In een enquête van Fox News is dat zelfs een verschil van 9 procent, een pijnlijk percentage voor de conservatieve tv-zender. En dat terwijl traditioneel gezien juist de Republikeinen sterk scoren op geldbeheer."

Bijkomend probleem is dat het Amerikaanse schuldenplafond van 41,1 biljoen dollar in zicht komt. Als dat is bereikt, moet het Congres eerst toestemming geven voor er meer geld kan worden geleend. Gebeurt dat niet, dan moet de overheid meteen snijden in de uitgaven.

Uiteindelijk bepaalt volgens Brakman en Marey vooral het vertrouwen van beleggers hoe houdbaar de schuld is. "Als de onzekerheid aanhoudt en de rente blijft oplopen wordt het lastig voor het ministerie om het zelf op te lossen", zegt Marey. "In het ergste geval kan dat tot een financiële crisis leiden, zoals in 2008."

Beide experts denken overigens dat het zo'n vaart niet loopt. "Er zijn nog een hoop afslagen voordat we op dat punt zijn", zegt Marey.

Rijkswaterstaat begint eerder dan verwacht met het verwijderen van takken die het zicht belemmeren van veiligheidscamera's langs de A50 tussen Apeldoorn en Arnhem. Begin volgende week start het eerste snoeiwerk. Mogelijk kan de spitsstrook daardoor in de loop van volgende week alweer open.

Overhangende takken leiden al dagen tot lange files op de A50 tijdens de spits. Rijkswaterstaat sloot sinds 10 augustus de spitstrook en de bijbehorende pechhavens af, omdat de takken op meerdere plekken voor de veiligheidscamera's hangen.

Gisteren nog liet Rijkswaterstaat weten nog zeker twee weken nodig te hebben om aan de snoeiwerkzaamheden te kunnen beginnen.

Geen stappen overslaan

De werkzaamheden hebben inmiddels prioriteit gekregen en de procedure wordt versneld, zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat tegen Omroep Gelderland.

Dat betekent volgens de woordvoerder niet dat er stappen worden overgeslagen. Zoals gebruikelijk beoordeelt een ecoloog de situatie en wordt er een plan gemaakt om de werkzaamheden veilig uit te voeren. Alle eisen rond natuurbeheer en veiligheid blijven gelden. "Veiligheid staat buiten kijf", aldus de woordvoerder.

Meerdere nachten

Rijkswaterstaat denkt meerdere nachten nodig te hebben om alles weg te snoeien. In de nacht van maandag op dinsdag worden de eerste takken verwijderd.

Voor 28 augustus 16.00 uur moeten prins Harry en zes andere Britse prominenten, onder wie zanger Elton John en actrice Liz Hurley, de uitgever van tabloid Daily Mail 9,5 miljoen pond betalen, omgerekend iets meer dan 11 miljoen euro.

Begin juli verloren zij bij het Hooggerechtshof in Londen een slepende rechtszaak tegen Associated Newspapers Limited (ANL) wegens wat Harry en co "aanhoudende schendingen van hun privacy" noemden. Naast de Daily Mail geeft ANL ook de boulevardkrant Mail on Sunday uit.

De rechtbank ging echter niet mee in de aanklacht. De proceskosten die de uitgeverij heeft gemaakt in de elf weken durende rechtszaak moeten nu gecompenseerd worden, bepaalde het Britse gerechtshof. De 9,5 miljoen pond is een eerste betaling. De BBC schrijft dat de zeven eisers hierna mogelijk nog eens 25 miljoen pond moeten overmaken.

Dat moet in komende hoorzittingen nog bepaald worden. Volgens The Guardian zijn de totale juridische kosten voor Associated Newspapers Limited uitgekomen op 34 miljoen pond.

Geen bewijs voor beschuldigingen

Prins Harry en de andere coryfeeën beschuldigden ANL ervan in een periode van twintig jaar tijd op allerlei onwettige manieren informatie te hebben vergaard over hun privéleven, onder meer door telefoongesprekken af te luisteren, afluisterapparatuur in hun auto's te plaatsen en politieambtenaren om te kopen. Er was een schadevergoeding van vele miljoenen geëist.

Begin juli verwierp de rechter al de aanklachten. In een schriftelijke uitspraak van honderden pagina's oordeelde hij dat de beschuldigingen ernstig waren, dat er ook vermoedens waren, maar ook dat er onvoldoende hard bewijs was.

Volgens Harry werd het werk van de Daily Mail met dit vonnis "witgewassen". "De mate waarin de rechtbank de Mail vrijpleit, is even schokkend als volkomen ongegrond", zei hij destijds tegen Britse media.

Terug naar Engeland

Het nieuws over de boetebetaling aan Associated Newspapers Limited komt een dag nadat Britse media meldden dat Harry en zijn vrouw Meghan deze maand terugverhuizen naar het Verenigd Koninkrijk. Hun twee kinderen, de 7-jarige prins Archie en prinses Lilibet van 5, zullen vanaf september ergens in de buurt van Londen naar school gaan.

Contactonderzoek, veilige begrafenissen en isolatieplekken. Geen land heeft zoveel ervaring met ebola als de Democratische Republiek Congo, dat nu met de zeventiende uitbraak worstelt sinds 1976. Honderd dagen geleden werd de uitbraak officieel vastgesteld, maar onderzoekers zeggen dat het virus maanden eerder al rondging.

Met meer dan 5000 besmettingen en ruim 2300 doden is het de dodelijkste uitbraak in het land ooit. Door een combinatie van factoren gaat de strijd tegen het virus moeizaam.

De meeste nieuwe besmettingen ontstaan in het oosten van Congo, met de noordoostelijke provincie Ituri als epicentrum. Daar zijn verschillende gewapende groepen actief, veel mensen zijn ontheemd en de gezondheidszorg staat onder druk. "Ebola komt daar nu bovenop, en dat maakt het een heel uitdagend gevecht", vertelt Frank Ross Katambula, medisch coördinator van Artsen zonder Grenzen vanuit provinciehoofdstad Bunia.

Volgens Katambula wordt de strijd tegen het virus bemoeilijkt door een groot wantrouwen onder de bevolking. Zo gaan verhalen rond dat ebola helemaal niet bestaat en dat de aanpak overdreven is. "Veel mensen gaan met hun klachten naar traditionele dokters of melden zich veel te laat in een ziekenhuis", zegt hij. "De kans op overlijden is dan groot, en in de tussentijd raken er meer mensen besmet."

Lancelot Mermet, die voor hulporganisatie Mercy Corps in Congo werkt, herkent het probleem. Als voorbeeld noemt hij het gerucht dat hulpverleners het virus naar Ituri hebben meegenomen om zo meer financiering af te dwingen bij donoren.

"Het resultaat is dat inwoners achterdochtig zijn en zich minder strikt houden aan voorschriften rondom hygiëne en reizen", legt hij uit. De strenge regels maken het dagelijks leven in een arm gebied met veel geweld bovendien nog moeilijker.

"Zo gaan mensen toch aan het werk in de overvolle mijnen, of groente en fruit verkopen op de markt", zegt Katambula. "Hun families moeten eten, maar tegelijkertijd liggen besmettingen dus op de loer."

Wat is ebola?

Ebola is een ernstige infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte komt vooral voor in delen van Centraal- en Oost-Afrika, zoals in DRC en Uganda. De eerste klachten zijn meestal koorts, vermoeidheid, spierpijn en hoofdpijn. Later krijgen patiënten soms last van braken, diarree en bloedingen. Besmetting vindt vooral plaats via lichaamsvloeistoffen van een besmet persoon. De huidige uitbraak wordt veroorzaakt door de Bundibugyo-variant van het virus. Er is nog geen goedgekeurd vaccin beschikbaar, al wordt daar wel aan gewerkt.

Journalist Vérité Johnson wil tegenwicht bieden aan de misinformatie rondom ebola. Vanuit zijn studio in Bunia besloot hij een dagelijks radioprogramma te maken over de epidemie.

Johnson spreekt met deskundigen en luisteraars bellen in met vragen. Die gaan bijvoorbeeld over de organisatie van een veilige begrafenis, want een ebola-slachtoffer is na overlijden nog steeds besmettelijk: "Bepaalde religieuze rituelen of tradities zijn dan niet mogelijk, en mensen willen weten hoe ze alsnog waardig afscheid kunnen nemen", vertelt hij.

Volgens Katambula is zo'n radioshow belangrijk, maar is bredere voorlichting nodig, bijvoorbeeld op scholen, in kerken en tijdens bijeenkomsten in dorpen. "Uiteindelijk zal dit ons helpen met het medische werk."

Uiteindelijk denkt zowel Katambula als Mermet dat geld een van de grootste knelpunten is. "Bij eerdere uitbraken was er meer geld beschikbaar", zegt Mermet. Volgens hem hebben hulporganisaties door andere crises wereldwijd minder te besteden.

"Het budget nu is niet toereikend voor de enorme schaal van deze ebolacrisis", zegt hij. "En het wordt iedere dag ernstiger". Daarbij is er ook nog een reële kans dat het virus zal opduiken in buurlanden als Zuid-Sudan en de Centraal Afrikaanse Republiek.

Uitpuilende klinieken

"We moeten meer ebolabehandelcentra opzetten, er zijn meer artsen en verpleegkundigen nodig en meer medische hulpmiddelen", zegt Katambula. "Onze klinieken puilen uit, op een aantal plekken zijn er meer patiënten dan bedden."

Volgens Mermet zijn er te weinig mensen voor het opsporen van besmettingen, het snel verwijzen van patiënten naar behandelcentra, isolatie en psychische hulp.

"De regering heeft gezorgd voor een nationaal actieplan, de humanitaire organisaties die kunnen helpen bij de uitvoering zijn er al én Congo heeft veel ervaring door eerdere uitbraken", benadrukt hij. "We weten dus wat ons te doen staat."

Ondertussen blijft presentator Johnson zijn steentje bijdragen. Naast zijn informatieve radioshow werkt hij sinds kort samen met allerlei Congolese artiesten.

Zij maken bijvoorbeeld een nummer waarin een boodschap over ebola is verstopt, die Johnson vervolgens uitzendt. "Een win-winsituatie dus", zegt hij. "Ik hoop dat we uiteindelijk samen, en natuurlijk met medisch personeel en anderen in de gemeenschap, dit virus kunnen verslaan."

In Zweden zijn twee tieners zwaargewond geraakt toen een persoon met een zwaard een middelbare school binnendrong. De dader is door de politie neergeschoten, schrijven Zweedse media. Hij is aangehouden.

De aanval vond in de middag plaats in Fagersta, zo'n 170 kilometer ten noordwesten van Stockholm. Meerdere hulpdiensten kwamen ter plaatse, onder meer een helikopter.

De slachtoffers zijn naar het ziekenhuis gebracht. Het gaat om twee jongens van 12 en 17 jaar. Een van hen is met spoed geopereerd, de toestand van de ander is stabiel, schrijft de krant Expressen.

Volgens Aftonbladet gaat het om een 18-jarige man die op de school heeft gezeten. Hij zou eerder veroordeeld zijn voor mishandeling.

Crisiscentrum

Er zijn geen aanwijzingen dat er op dit moment gevaar is voor het publiek, zegt de politie tegen Aftonbladet.

Leerlingen van de school en van andere scholen in de buurt moesten binnen blijven. De gemeente heeft een crisiscentrum geopend voor buurtbewoners en betrokkenen.

Een moeder van een van de leerlingen vertelde de Zweedse omroep over de situatie in de school:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft Uber een boete van 825 miljoen euro opgelegd. Dat bevestigt de AP na een bericht van persbureau Reuters. Volgens de AP heeft het taxiplatform Europese dataregels overtreden: de taxidienst zou accounts van chauffeurs hebben gedeactiveerd via automatische systemen en zonder de chauffeurs daarover goed te informeren.

Uber zegt in een reactie in beroep te gaan tegen de boete. "We zijn het fundamenteel oneens met dit besluit en vinden de hoogte van de boete disproportioneel."

Uber zegt verder dat er tegenwoordig mensen betrokken zijn bij dergelijke beslissingen. En chauffeurs kunnen bezwaar maken als ze gedeactiveerd worden.

Menselijke check

EU-regels verbieden dat een algoritme zelf beslissingen kan nemen als die beslissing een grote impact heeft op iemands leven. Zulke beslissingen moeten altijd ook langs mensen gaan. Ook moet degene over wie het gaat bezwaar kunnen maken.

Het gaat om gebeurtenissen tussen 2020 en 2022. Het begon bij klachten vanuit Frankrijk. Uber schorste tijdelijk chauffeurs die verdacht werden van fraude, bijvoorbeeld omdat ze onnodig omreden om zo meer te verdienen. De zaak is in Nederland behandeld omdat het Europese hoofdkantoor van Uber in Amsterdam zit.

Als de boete uiteindelijk standhoudt, dan gaat die 825 miljoen naar de Nederlandse schatkist. Dat zou dan een behoorlijke, eenmalige, meevaller zijn voor de overheid. Het gaat om zo'n 45 euro per inwoner van Nederland.

Het is de op een na grootste boete tot nu toe voor het overtreden van Europese privacy- en dataregels. De grootste was 1,2 miljard euro voor Meta door de Ierse privacy-waakhond. Daar ging het om gegevens van Europese Facebookgebruikers die tegen de regels in naar de VS waren verplaatst.

De Letse grenspolitie heeft gisteren 28 migranten ontdekt bij de grens met Belarus. De grenswachten troffen bij inspectie van de grens ook een tunnel aan die was bedekt met mos. De ingang ervan lag op zo'n twintig meter van de grens, zegt de grenspolitie van Letland in een verklaring.

Het is de tweede keer in korte tijd dat er een tunnel bij de grens wordt gevonden. Eerder deze maand passeerden 15 mensen de grens via zo'n tunnel.

Die ontdekking werd op 10 augustus gedaan. Een dag later startte "operatie Vilkatis", in reactie op de "hybride dreiging van geïnstrumentaliseerde migratie vanuit Belarus", aldus de Letse grenswacht. Er zullen meer mensen en middelen worden ingezet voor de grensbewaking, waaronder drones en vliegtuigen.

Het doel is om hiermee het aantal mensen dat illegaal de grens oversteekt te verminderen. In totaal zijn er dit jaar volgens de grenswacht 10.069 mensen tegengehouden aan de grens.

De kwestie bij de grenzen met Belarus speelt al langer en ook andere buurlanden hebben te maken met migranten die de grens illegaal proberen over te steken.

In 2025 daagde Litouwen Belarus voor het Internationaal Gerechtshof. Litouwen beschuldigt het buurland ervan migratiesmokkel te faciliteren. Zo zouden de grenswachten de migranten helpen de grens over te steken.

Het land zou hiermee druk willen uitoefenen op de Europese Unie en migratiediscussies willen aanwakkeren. Belarus ontkent de aantijgingen.

Ook de Europese grensbewakingsdienst Frontex zegt dat de Belarussische overheid achter de migratiestromen zit. In een interne analyse, in handen van de Duitse media WDR en NDR, concludeert de grensbewakingsdienst dat de tunnels niet zonder steun van de Belarussische diensten gegraven kunnen worden.

Gisteren ontmoetten de Letse premier Kulbergs en zijn Litouwse ambtgenoot Sinkevicius elkaar in de Letse hoofdstad Riga. De twee gaven na afloop een persconferentie waar ze de illegale migratie bespraken als "hybride dreiging", schrijft de Letse publieke omroep.

"Dit is niet alleen een kwestie van onze grens, maar ook van de controle van de oostflank en de buitengrenzen van de Europese Unie", zei Sinkevicius.

Ook Polen heeft al meermaals te maken gehad met migranten die vanuit Belarus de grens oversteken. Eind 2021 probeerden grote groepen migranten Polen binnen te komen. Ze werden grotendeels tegengehouden en teruggestuurd. Zogenoemde pushbacks zijn meestal in strijd met de EU-regels en het internationaal recht, maar gebeuren toch.

Toch lukte het sommige migranten wel de EU op die manier binnen te komen. Sommigen kwamen via de Belarus-route ook naar Nederland.

In mei 2023 maakte Midden- en Oost-Europa-correspondent Christiaan Paauwe een reportage over migranten die tussen de Poolse en Belarussische grens "als speelbal worden gebruikt":

De Letse president Rinkevics bracht eerder deze week samen met de commandant van de nationale strijdkrachten een bezoek aan de grens.

Eind dit jaar zal de grens volledig zijn uitgerust met technologie om de grens effectief te bewaken, zei hij. Om hier ook goed gebruik van te maken is er wel extra personeel nodig.

"Hekken, sensoren en videobewaking zijn één aspect, maar we hebben ook grenswachten nodig die snel kunnen reageren, met name gezien de duidelijke bewijzen van de schade aan onze grensinfrastructuur", aldus de president.

De politie heeft nog zes mensen opgepakt voor het online bedreigen van agenten rond azc-protesten in Apeldoorn. Het zijn zes mannen en een vrouw tussen de 49 en 79 jaar. Ze komen uit allerlei plaatsen in Nederland, van Nijmegen tot Ooltgensplaat.

In mei werd ook al een man uit Voorthuizen aangehouden voor bedreiging. De politie onderzocht ook of hij zich schuldig gemaakt had aan doxing: het verspreiden van iemands gegevens met kwade bedoelingen.

In het voorjaar maakte de gemeente Apeldoorn bekend dat er tijdelijk noodopvangplekken zouden komen voor 240 mensen in een leegstaand schoolgebouw. In de periode daarna kwamen bijna elke dag demonstranten bijeen om te protesteren tegen die asielopvang.

De demonstraties liepen meer dan eens uit de hand. Demonstranten belemmerden de doorgang van het verkeer en gooiden met vuurwerk naar de politie. Omwonenden voelden zich onveilig. De ME werd meerdere keren ingezet en tientallen mensen werden aangehouden voor verstoring van de openbare orde of vernieling.

Een grens over

De politie trad naar eigen zeggen stevig op bij de ontspoorde protestacties. Vervolgens gingen de beelden daarvan rond op sociale media. De zeven mensen die zijn aangehouden, deden online uitlatingen bij die beelden die de politie als bedreigend en opruiend ziet.

De politie benadrukt dat het verspreiden van dit soort beelden kan en mag, maar dat sommige uitlatingen een grens over gaan.

De noodopvang in het schoolgebouw in Apeldoorn is op 1 juni van start gegaan. Een maand later werd de locatie gesloten, omdat er asbest is gevonden in een deel van het gebouw. De bewoners zijn toen naar een andere locatie gebracht. Ook daarna is er nog protest en een tegendemonstratie bij het gebouw geweest.

Na een hete en droge zomer was het misschien even wennen aan het minder warme en regenachtige weer van de afgelopen dagen. Ook dit weekend is niet volledig droog.

Zaterdag valt met temperaturen tussen 18 en 21 graden met enige regelmaat een bui. Als het zonnig is tussen de buien door, zorgt de hoge luchtvochtigheid ervoor dat het waarschijnlijk helemaal niet zo koud aanvoelt buiten. Alleen tijdens een harde regenbui koelt het tijdelijk een paar graden af.

Door het warme zeewater is ook het verschil in temperatuur tussen de kust en het binnenland kleiner dan bijvoorbeeld eerder deze zomer. In Zandvoort, waar dit weekend in het teken van de Formule 1 staat, is het 's middags 20 graden met een wind vanaf zee. In de loop van zaterdagmiddag wordt het vanuit het westen droger.

Lowlands

Het blijft zondag in een groter deel van het land droog. Het noorden en noordoosten krijgen dan misschien nog wel met enkele buien te maken. Lowlands in Biddinghuizen zit net een beetje op het randje. Hier zou het zondag nog wel af en toe kunnen regenen. In het zuiden en zuidwesten blijft het overwegend droog en met de zon erbij wordt het hier 20 tot 22 graden.

Na het weekend wordt het stap voor stap warmer. Daarbij is het eerst vaak droog. Later in de week stijgt de kans op buien. Met het warmere weer is er best een kans dat dit onweersachtige buien worden. In het binnenland stijgt de temperatuur in deze periode naar 25 tot 27 graden.

Droogte niet ineens verdwenen

De regen die deze week is gevallen, op sommige dagen rond 20 millimeter, lost niet in één klap de droogte op. Het heeft wel gezorgd voor het vochtiger worden van de keiharde uitgedroogde bovenlaag van de bodem, waardoor het regenwater dat eraan zit te komen een stuk makkelijker de grond in kan zakken.

Het Franse ministerie van Gezondheid en Franse inspectiediensten waarschuwen dat in Frankrijk tienduizenden condooms zijn verkocht die niet aan de wettelijke eisen voldoen. Dat brengt ernstige risico's met zich mee op niet-geplande zwangerschappen en seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's), aldus de waarschuwing.

Gebruikers van deze condooms wordt geadviseerd zich te laten testen op soa's. Een zwangerschapstest wordt alleen aangeraden als de menstruatie uitblijft.

Condooms worden binnen de EU als medisch hulpmiddel beschouwd. Ze moeten daarom een CE-markering hebben, waarmee wordt gegarandeerd dat ze voldoen aan de essentiële eisen op het gebied van veiligheid.

Advertenties verwijderd

Bij controle op de onlineverkoop van condooms ontdekten de diensten dat in Frankrijk ongeveer dertig typen condooms zijn verkocht die geen CE-markering hebben en ook geen gebruiksaanwijzing in het Frans. Deze 40.000 condooms komen voornamelijk uit Azië.

Deze condooms worden via online marktplaatsen verkocht. Directie-Generaal voor Concurrentie, Consumentenbescherming en Fraudebestrijding (DGCCRF) van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft ze gevraagd de advertenties voor deze condooms weg te halen.

Inmiddels zijn 36 advertenties verwijderd, aldus de DGCCRF. Ook is gevraagd om kopers te informeren over de onveiligheid van deze producten.

Gaatjes en scheuren

De DGCCRF heeft ook winkels en apotheken bezocht. Daarbij zijn twee merken condooms gevonden die wel een CE-markering hebben, maar kunnen scheuren. In een van deze types bleken ook gaatjes te zitten. Tussen eind mei en begin augustus zijn 260.000 van deze condooms teruggeroepen.

Ook gebruikers van deze condooms krijgen het advies om zich te laten testen op soa's of, bij het uitblijven van de menstruatie, op zwangerschap.

Het Rijk heeft financieel geen ruimte voor de aanleg van een tramlijn naar een toekomstige woonwijk in de Utrechtse polder Rijnenburg. Dat zegt minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat tegen RTV Utrecht.

Vanwege de toekomstige nieuwbouwwijk wil de gemeente Utrecht een nieuwe tramlijn aanleggen richting de polder, die zit ingeklemd tussen IJsselstein, Nieuwegein en De Meern. De gemeente vindt de aanleg van de tramlijn noodzakelijk voordat de bouw van de woonwijk in 2035 kan beginnen.

Voor de aanleg hoeft de gemeente volgens Karremans niet te rekenen op hulp uit Den Haag. "Er is nu geen ruimte voor nieuwe initiatieven zoals de Rijnenburglijn", zegt de minister.

Tram naar Nieuwegein

Het ministerie van I&W bekijkt later dit jaar welke projecten vanwege de financiële tekorten voorrang krijgen. Volgens Karremans geldt dit alleen voor bestaande projecten. De toekomstige Rijnenburglijn staat niet op de lijst.

De gemeente Utrecht wil twee nieuwe tramlijnen aanleggen. Voor de aanleg van een lijn van Utrecht Centraal naar Nieuwegein is geld gevonden, maar voor de aftakking naar de polder Rijnenburg klopte de stad bij het Rijk aan. De tramlijn naar Rijnenburg kost naar schatting 600 miljoen euro.

In het poldergebied moet vanaf 2035 worden gestart met de bouw van meer dan 20.000 woningen. Gemeentebestuurders vrezen dat toekomstige bewoners massaal met de auto gaan reizen als er wel woningen zijn, maar nog geen goed openbaar vervoer.

Alle voetbalfans die gisteren via het streamingkanaal Kijk de wedstrijd van Ajax tegen het Zwitserse FC Sion hadden besteld, krijgen het aankoopbedrag terug. Dat laat eigenaar Talpa weten in reactie op de hapering van de videoverbinding in de eerste twintig minuten van de wedstrijd.

De Europese wedstrijd van Ajax kon gisteravond voor 4,99 euro worden bekeken bij Kijk. Op sociale media regende het klachten van Ajax-fans die door een storing het begin van de wedstrijd niet konden zien.

Talpa laat weten dat iedereen die voor het duel heeft betaald, gecompenseerd wordt voor de hinder. "Alle betalende gebruikers ontvangen daarom het volledige aankoopbedrag van 4,99 euro terug op hun rekening", zegt een woordvoerder. Het aankoopbedrag wordt binnen "enkele werkdagen" teruggeboekt.

Verholpen voor eerste goal

De woordvoerder noemt het "uiteraard erg vervelend" dat een "groep gebruikers niet direct toegang had tot de stream": "Dat staat haaks op de kwaliteit en ervaring die we onze kijkers willen bieden."

De storing bij Kijk was wel op tijd verholpen toen de eerste goal na ruim een half uur viel. Helaas voor de Ajax-fans was het wel FC Sion die de score opende. Ajax won de wedstrijd uiteindelijk met 4-2.

(Telecompaper) Samsung Electronics announced plans to share some of its record profits from the AI boom with shareholders...

De vondst van een geheime opslaglocatie met vuurwapens in een bos buiten Berlijn baart de Duitse veiligheidsdiensten zorgen. Vermoedelijk waren de wapens bedoeld voor Russische spionnen die in Duitsland aanslagen moesten plegen, melden WDR, NDR en de Süddeutsche Zeitung (SZ) op basis van gezamenlijk onderzoek.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Dobrindt heeft de vondst inmiddels bevestigd. De wapens, volgens bronnen binnen het onderzoek twee handvuurwapens, werden vorig jaar gevonden in een bos op de grens van Berlijn en de deelstaat Brandenburg. Dobrindt zegt dat op de locatie ook munitie werd gevonden.

Dat gebeurde nadat de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV "concrete informatie" over de locatie had gekregen. De veiligheidsdiensten vermoeden dat de locatie door Russische geheime diensten is aangelegd.

Gps-trackers

De wapens zouden klaarliggen voor spionnen die in opdracht van Moskou zogenoemde "kinetische operaties" moesten uitvoeren. Daarmee worden fysieke aanvallen bedoeld zoals aanslagen.

Na de vondst werden de wapens niet weggehaald. Ze werden onbruikbaar gemaakt en voorzien van gps-trackers. Ook werd de locatie in de gaten gehouden om te zien of iemand ze zou ophalen. Dat gebeurde niet, zegt minister Dobrindt.

Inmiddels beschouwen de Duitse autoriteiten de plek als "dood". De politie-inzet rond de plek van de opslagplaats is "zeer waarschijnlijk" opgemerkt door betrokkenen, meldden ingewijden.

Aanhouding Roemenië

Vorig najaar werd in Roemenië een verdachte aangehouden in verband met de zaak. De Duitse autoriteiten denken dat hij de opslagplek heeft aangelegd. Sinds november loopt een onderzoek naar hem wegens de verdenking van het voorbereiden van een ernstig staatsgevaarlijk geweldsmisdrijf.

Duitsland wil dat de verdachte wordt uitgeleverd en staat daarover in nauw contact met Roemenië, zegt Dobrindt. Volgens de minister wordt ook onderzocht of hij betrokken is bij andere zaken in Roemenië, waaronder plannen voor aanslagen met pakketbommen.

"Deze zaak laat zien dat we opereren onder een hoog dreigingsniveau", aldus Dobrindt. Betrokkenheid van een buitenlandse mogendheid kan volgens hem op dit moment niet worden uitgesloten.

De Russische ambassade heeft nog niet gereageerd. Rusland heeft vergelijkbare beschuldigingen over sabotage en spionage in Duitsland eerder van de hand gewezen.

Drone Leipzig

De onthulling volgt ruim twee weken nadat op het vliegveld van Leipzig een drone met explosieven werd gevonden bij een Oekraïens vrachtvliegtuig. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Dobrindt sprak van een aanslagpoging en sloot niet uit dat een buitenlandse mogendheid erachter zat.

Wie verantwoordelijk was, is nog niet vastgesteld. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov zei onlangs wel dat Rusland zijn methoden om "alles te vernietigen wat de oorlogsmachine van Kyiv vanuit het Westen voedt" aanzienlijk zal intensiveren.

Correspondent Duitsland Charlotte Waaijers

"Opnieuw moet Duitsland zichzelf de vraag stellen: hoe gevaarlijk is Rusland op Duitse bodem? Dat er vermoedens zijn dat de Russen hierachter zouden zitten, is niet verrassend. De veiligheidsdiensten hier waarschuwen al langer voor mogelijke Russische aanslagen en sabotageacties. Telkens weer zijn er aanwijzingen dat Rusland zulke acties plant of zelfs uitvoert.

Dat er niet altijd hard bewijs bekend is dat de Russische staat erachter zit, zoals bij de vondst in Leipzig, neemt de gevoelde dreiging niet weg. Tot nu toe waren de bevoegdheden van de inlichtingendiensten hier vanwege het nazi- en DDR-verleden redelijk beperkt. Maar de regering wil die inmiddels uitbreiden, en dit kan de discussie daarover verder verscherpen."

[xssfox] recently found a Cricut Maker in an e-waste disposal. A quick scan over the device indicated it was in moderately good condition, with merely some perished rollers to contend …read more

Op haar vierde bezoek aan het land is het Meisje met de parel van Johannes Vermeer opnieuw ongekend populair in Japan. Op de eerste dag slingeren lange rijen door de zomerhitte voor het Nakanoshima Museum of Art in Osaka. Liefhebbers wachten voor de opening al uren op het bijzondere bezoek uit Nederland. Alleen de Japanse prinses Aiko mocht zonder wachten kort bij het meisje op audiëntie.

"Mensen willen me aanraken zodra ze horen dat ik bij het Mauritshuis werk. Zo bijzonder is dit schilderij", vertelt directeur Martine Gosselink van het Mauritshuis in Den Haag, die is meegereisd. "Het Meisje wordt hier bijna als iets heiligs gezien. Dan is het logisch dat ze naar Japan gaat."

"Het is ons belangrijkste schilderij, dus we lenen het bijna nooit uit", vertelt Gosselink over de bijzondere reis. "Dat kan alleen nu we gaan renoveren." Mogelijk is het zelfs "de laatste keer" dat het schilderij zo ver reist.

De rijen in het museum zijn groot:

Een eerdere Vermeertentoonstelling in Osaka trok in 2000 zo'n 600.000 bezoekers. Toen Meisje met de parel in 2012 in Tokio en Kobe hing, kwamen daar samen 1,2 miljoen mensen op af. Dat is bijna één op de honderd Japanners.

"Toen we hoorden dat het werk maar naar één locatie kon, wilde ik het graag naar Osaka halen", vertelt Reiko Horikoshi van de Asahi Shimbun, medeorganisator van de tentoonstelling. "Het is een uitzonderlijke kans om hier tegenover het origineel te staan."

Ook ditmaal was de belangstelling overweldigend. Tijdens de voorverkoop raakte het kaartjessysteem overbelast. De verkoop op volgorde van aanmelding werd daarom vervangen door een loterij. "Alle kaarten gelden voor een vaste dag en tijd", zegt Horikoshi. Aan de museumkassa zijn geen dagkaarten verkrijgbaar.

Voor de bruikleen gelden strenge veiligheidsvoorwaarden. "Over de details kan ik niets zeggen, maar het schilderij wordt volgens de hoogste internationale normen beveiligd", verzekert Horikoshi. Gosselink maakt zich geen zorgen: "Zij komt zeker terug."

Een houten 'Meisje'

Op een steenworp afstand van het museum klinkt het ritmische tikken van hamers op beitels. Maeda's atelier ruikt naar vers hout, de vloer ligt bezaaid met snippers. Met eeltige handen haalt hij voorzichtig een groot, vierkant houten paneel uit het bubbeltjesplastic.

"Ik wilde het ongrijpbare van Vermeers schilderkunst laten zien. Maar hoe druk je dat uit in hout? Daar heb ik enorm mee geworsteld", vertelt hij.

Wie binnenloopt herkent het gezicht meteen. De tulband, halfgeopende mond en ronde oorbel: Vermeers Meisje met de parel. Maar deze versie bestaat niet uit verf en doek. Met traditionele Japanse houtsnijtechnieken maakte Maeda een driedimensionale versie, speciaal voor haar komst naar zijn Osaka.

Tijdens een studiereis in 2022 zag Maeda het schilderij al in het Mauritshuis, als een van de vele Japanners die naar Den Haag reizen om haar met eigen ogen te zien. "Ik kon het nauwelijks geloven toen ik hoorde dat ze naar Osaka kwam, naar een museum hier vlakbij."

Zijn eerste ontmoeting staat hem nog bij. "Ze heeft een bepaalde uitstraling die je niet van je af kunt schudden. Nu krijgen mensen hier de kans dit Nederlandse meesterwerk te zien. Ik denk dat dat enorm veel zal losmaken."

Enorme belangstelling

De Vermeergekte reikt tot ver buiten de tentoonstellingszaal. In de museumwinkel staan stapels Nijntjeknuffels, snoepjes, koffiebekers, sleutelhangers en jassen, allemaal geïnspireerd op het meisje. Er hangen zelfs peperdure schilderijen waarop bekende Japanse animatiefiguren haar kleding dragen. Sieraadmaker Mikimoto maakte drie echte versies van de mogelijk verzonnen oorbel. De duurste kost ruim 100.000 euro.

"Nederland is gezegend met grote kunstenaars die in Japan veel aandacht krijgen", zegt ambassadeur Gilles Beschoor-Plug, die voor de opening naar Osaka kwam. "Dat vergroot de belangstelling voor Nederland en helpt ons enorm bij ons werk hier."

Japan is bovendien een focusland binnen het Nederlandse internationale cultuurbeleid. "We brengen kunstenaars uit onze landen veel samen", vertelt Heleen Bakker, directeur-generaal Europese Samenwerking bij Buitenlandse Zaken. "Dit is dus goed voor de reputatie van Nederland. Daar kunnen we op voortbouwen."

Wanneer Maeda eindelijk weer tegenover het echte schilderij staat, ziet hij een overeenkomst met zijn ambacht. "Net zoals ik soms het hout voor zichzelf laat spreken, laat Vermeer zijn verf voor zichzelf spreken." Die stille verfijning maakt het schilderij in Japan zo geliefd. "Dat het meisje hier zoveel mensen in beweging brengt, is geen toeval."

Dit weekend komen weer tienduizenden mensen naar Biddinghuizen voor Lowlands, een van de grootste festivals van ons land. Sinds dit jaar staat daar een nieuwe man aan het roer: Camiel le Rutte. Hij neemt het stokje over van Eric van Eerdenburg die 26 jaar Lowlands leidde.

En voor het eerst in jaren is het festival niet uitverkocht. De festivalwereld piept en kraakt. Wat betekent dat voor de toekomst van Lowlands?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Le Rutte noemt de show van Stromae in 2022 een van zijn favoriete Lowlands-ervaringen. Maar de tijd van wereldsterren in de Alpha-tent lijkt voorbij. Door eigen shows in bijvoorbeeld de Johan Cruijff Arena stijgen ook de gages van de artiesten en dat maakt het ingewikkelder om ze te strikken voor de festivaltent.

Het is een van de uitdagingen waar Le Rutte voor staat de komende jaren. Naast de stijgende prijzen, een generatiewissel en bezoekers die moeten kiezen tussen festivals vanwege de hogere ticketprijzen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith Kutschenreuter & Rosanne Sies

Na een brand in een restaurant in de Oost-Zwitserse gemeente Thusis worden vijf personen vermist. Acht mensen raakten gewond. Van twee van hen is de toestand zeer ernstig, zegt de politie.

De melding over de brand kwam kort na middennacht binnen. De brandweer vermoedt dat het vuur op de tweede verdieping begon. Tijdens de brand stortte het trappenhuis in. De brandweer moest het dak openbreken om de hoger gelegen verdieping te blussen.

Op beelden is te zien dat de brandweer dakpannen van het dak haalt:

In het pand bevinden zich ook woningen. Het is niet duidelijk of die ook door de brand zijn getroffen.

Zes aanwezigen wisten zich op tijd in veiligheid te brengen. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend.