Aggregator

Wie dit jaar van baan wisselt, moet goed opletten. Een overstap van de ene naar de andere sector kan veel geld kosten, geld dat is bedoeld voor in je pensioenpot. In sommige gevallen kan iemand duizenden of zelfs tienduizenden euro's mislopen.

Daarvoor waarschuwen pensioenexperts en de pensioenfondsen zelf. De Tweede Kamer vraagt het ministerie van Sociale Zaken om opheldering.

Ook de Autoriteit Financiële Markten maakt zich zorgen: "Uitdiensttreding naar aanleiding van een baanwissel kan flinke effecten hebben. Wij roepen de hele pensioensector op hierover tijdig en duidelijk deelnemers te informeren."

Pijnlijke situaties

Het heeft alles te maken met de transitie waar de Nederlandse pensioenfondsen middenin zitten. Dertig fondsen, waarbij ruim de helft van alle werkende en gepensioneerde Nederlanders zijn aangesloten die deelnemen in een pensioenfonds, zijn tot nu toe overgestapt naar het nieuwe pensioenstelsel.

Voor de werkenden onder hen is de zichtbaarste verandering dat ze kunnen zien hoeveel er in hun persoonlijke pensioenpotje zit en hoe hoog de toekomstige maandelijkse pensioenuitkering mogelijk zal worden.

Iets minder dan de helft van de deelnemers in een pensioenfonds is nog niet overgezet in het nieuwe systeem. Dat gebeurt later dit jaar, volgend jaar of uiterlijk 1 januari 2028. Juist omdat nog niet iedereen 'over' is kunnen er financieel pijnlijke situaties ontstaan. Wie dit jaar van baan wisselt, loopt mogelijk compensatie mis.

Compensatie

Hoe zit dat? In het oude systeem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen.

Maar die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen.

Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Op verzoek van de NOS heeft pensioenadviseur Aon berekend om welke bedragen het ongeveer gaat.

Deze bedragen zijn indicatief en gaan uit van een gemiddeld afgesproken compensatie van diverse pensioenfondsen. Niet overal is het compensatiepercentage even hoog en per fonds verschilt het welke leeftijdsgroepen in aanmerking komen.

Mislopen

Gemiddeld leven mensen nog zo'n 20 jaar na hun pensioendatum. Maandelijks kan die compensatie een paar tientjes schelen, maar in dit voorbeeld kan het oplopen tot 170 euro. En dat geld wordt door beleggingen waarschijnlijk meer waard.

De compensatie geldt alleen voor werknemers die actief deelnemen in het fonds op het moment van overstappen naar het nieuwe stelsel. Zogeheten 'slapers', die nog wel pensioenvermogen hebben staan bij een fonds, maar niet meer extra opbouwen, komen niet in aanmerking voor dat bedrag. En wie dit jaar naar een pensioenfonds gaat dat de overstap al eerder heeft gemaakt, krijgt daar niet alsnog die compensatie.

Een voorbeeld: een ambtenaar bouwt pensioen op bij het ABP. Dat fonds stapt pas per 2027 over. Deze ambtenaar maakt dit jaar een carrièreswitch, gaat de zorg in en gaat pensioen opbouwen bij zorgfonds PFZW. Dat fonds is al wel overgestapt. Deze werknemer loopt dus bij beide pensioenfondsen de compensatie mis.

Dit voorbeeld is niet toevallig gekozen. ABP heeft ruim 3 miljoen deelnemers van wie er 1,3 miljoen nog werken en maandelijks geld inleggen. Een ambtenaar moet dus even goed uitzoeken of een carrièreswitch dit jaar wel zo handig is.

Slapers

Er zijn zo'n 8,5 miljoen 'slapers' in Nederland: deelnemers die nog vermogen hebben bij een pensioenfonds, maar er geen geld meer inleggen. Daar zitten veel dubbelingen tussen: veel mensen hebben door de jaren heen bij verschillende pensioenfondsen vermogen opgebouwd.

Deze slapers krijgen geen compensatie op het moment dat een pensioenfonds overgaat op het nieuwe pensioenstelsel, zoals werkende deelnemers vaak wel krijgen. Vaak is dat geen probleem, want doorgaans bouwen mensen inmiddels vermogen op bij een ander fonds.

Ze krijgen daar dan alsnog compensatie, mits ze daar actief pensioen opbouwen op het moment dat het fonds overgaat op het nieuwe stelsel, maar wie dit jaar van baan wisselt en dus bij het oude pensioenfonds gaat 'slapen', moet dus opletten de compensatie niet mis te lopen bij zowel het oude als het nieuwe pensioenfonds.

Pensioenfondsen proberen deelnemers wel op de gevaren te wijzen. ABP bijvoorbeeld informeert deelnemers met voorbeeldberekeningen, nieuwsbrieven en een zaaltjestour door het land: "We communiceren actief naar deelnemers over compensatie bij specifieke levensgebeurtenissen die hierop van invloed kunnen zijn, bijvoorbeeld als een deelnemer van baan wisselt, ontslag neemt of met pensioen wil gaan."

Toch is de vraag zo'n waarschuwing van het pensioenfonds aankomt bij werkenden. Bij een baanwissel is het waarschijnlijker dat een werknemer vooral contact heeft met de oude en nieuwe werkgever. De AFM vraagt zich af of werkenden wel weten wanneer ze 'slapen' of nog actief zijn in een pensioenfonds.

Die zorg heeft de Tweede Kamer ook en die gaat binnenkort met minister Vijlbrief van Sociale Zaken (D66) in gesprek. Het ministerie roept sociale partners en pensioenfondsen op om mensen goed te blijven informeren.

Bezoekers van een tentoonstelling in Brugge hebben een van de kunstwerken deels verorberd. Het gaat om een vliegengordijn gemaakt van worsten dat kunstenaar Sarah Vandeursen had gemaakt.

Droge worst staat centraal in de tentoonstelling Inventing Obsessions. Naast het vliegengordijn maakte Vandeursen ook kaarsen van worst en schilderijen, een glas-in-loodraam en kleding waarin het product voorkomt. Vandeursen noemt het een ode aan de banaliteit.

Voor enkele bezoekers begon tijdens de bezichtiging blijkbaar hun maag te knorren, want van het vliegengordijnen is ruim een maand na opening een flink deel weggesnoept. Het gaat om vleeswaren die Vandeursen zelf bij een slagerij had geproduceerd.

Geest en maag

"Er zijn er al heel wat weg", zegt Vandeursen tegen de VRT. "Als kunstenaar vind ik de gedachte dat het letterlijk binnenkomt een hele erkenning." Ze geeft toe dat ook nergens stond dat het niet de bedoeling was om het kunstwerk op te eten. "In de kunst zijn er geen regels."

Het langzaam verdwijnen van haar kunstwerk is dan ook geen worstcasescenario voor Vandeursen. Ze voelde zich al wat schuldig om etenswaren te gebruiken: "Mensen die honger hebben, mogen van mij daar absoluut van eten. Het gaat erom dat we de mensen voeden. Is het niet met de geest, dan is het met de maag."

Ze waarschuwt wel dat de warmte van de afgelopen dagen waarschijnlijk niet bevorderlijk is voor de kwaliteit van de worsten. "Ik maak mij wel zorgen over de mensen die de komende weken nog aan de worsten zullen zitten."

Volkscafé

Niet iedereen in Brugge is fan van de tentoonstelling. "Je kan ermee lachen of niet, maar ik mag een mening hebben over iets dat georganiseerd wordt in de publieke ruimte. Wordt zoiets gesubsidieerd?", vroeg Stefaan Sintobin van Vlaams Belang zich hardop af in de gemeenteraad. "De droge worsten hangen beter in een volkscafé dan in een expohal."

In de Botlek is brand uitgebroken op een boot met huisafval en daardoor kan het vanochtend stinken in Vlaardingen en Schiedam.

Er komt bij de brand veel rook vrij. Volgens de Veiligheidsregio blijft die hangen door het windstille weer. Omwonenden wordt daarom aangeraden ramen en deuren te sluiten en ventilatie uit te zetten.

De duwbak is verplaatst naar de kade. Daar haalt een grijper het huisafval eruit en wordt het geblust. Dat kan nog enige tijd duren.

Those who have worked on a hobby operating system for x86 will have interacted with its rather complex and confusing interrupt model. [Evalyn] shows us why and how to use …read more

Reddingswerkers ondernemen later vandaag toch nog een poging om de gestrande bultrug Timmy terug naar zee te krijgen. Het zeezoogdier ligt al negentien dagen voor de kust van het eiland Poel. Hoewel de autoriteiten oordeelden dat verder gesol het dier alleen maar meer kwaad zouden doen, hebben vrijwilligers goede hoop.

Er wordt geprobeerd zand onder het dier vandaan te spuiten. Dat moet ruimte creëren om luchtkussens en een zeil onder hem door te halen, zodat Timmy daarop tussen twee pontons vervoerd kan worden.

De reddingsploeg is gisteren al begonnen aan het werk. De walvis reageerde heftig op hun aanwezigheid, door te slaan met zijn staartvin en zich om te draaien. Een dierenarts die de operatie begeleidt ziet dat als een goed teken: het betekent dat de bultrug best krachtig is.

Lange reis

De redding werd gisteren door enkele tientallen belangstellenden en meerdere cameraploegen gevolgd. Het lot van de verzwakte walvis houdt Duitsland al weken bezig: er waren al protesten tegen het besluit hem aan zijn lot over te laten en een vrouw werd tegengehouden toen ze probeerde zwemmend bij hem te komen.

Als het lukt om het dier op het zeil van 6 bij 12 meter te krijgen, dan heeft de bultrug nog een reis van honderden kilometers voor de boeg, onder meer door het Deense Skagerrak. De bedoeling is om hem vrij te laten in de Noordzee.

Een 52-jarige Brit is schuldig bevonden in een verkrachtingszaak waar eerder een ander 17 jaar voor de cel in ging. De politie heeft excuses aangeboden voor de fouten die er zijn gemaakt.

De zaak draait om een verkrachting bij Manchester in 2003, waarbij een vrouw op straat bruut werd mishandeld en verkracht. Andrew Malkinson werd daarvoor veroordeeld nadat het slachtoffer hem als dader had geïdentificeerd. Toen de vrouw tijdens het proces twijfels kreeg over haar herinnering, werd dat toegeschreven aan zenuwachtigheid over het proces.

Malkinson probeerde twee keer de zaak heropend te krijgen voordat hij in 2020 op vrije voeten kwam wegens goed gedrag. Zijn vonnis werd definitief vernietigd toen verbeterde onderzoeksmethoden nieuw DNA-onderzoek mogelijk maakten. Daarbij werd het genetisch materiaal van een andere man gevonden.

Fouten

Deze Paul Quinn was eerder al veroordeeld voor enkele zedenmisdrijven, waardoor zijn DNA werd opgenomen in het databank van justitie. Uit verder onderzoek bleek dat hij op internet had gezocht naar onterechte veroordelingen en hoelang de politie DNA-materiaal bewaart.

Malkinson zegt in een reactie blij te zijn dat de juiste persoon nu is veroordeeld, "voor het slachtoffer, mijzelf en de samenleving". Hij vindt nog wel steeds dat als de politie beter werk had geleverd, de ware schuldige niet zolang vrij had rondgelopen.

Zo was in 2007 al duidelijk dat er DNA van een ander was gevonden, maar werd dat nooit nagetrokken.

Spijt

De politie van Manchester erkent dat het in deze zaak vreselijk is misgegaan. "Overduidelijk is hier iets fout gegaan, bij de politie van Manchester en justitie in het algemeen. Dat spijt ons."

Het slachtoffer is blij dat het recht nu eindelijk zijn beloop heeft gehad, maar zegt dat naast haar eigen leven ook dat van Malkinson is verwoest door de fouten. Welke straf Quinn krijgt wordt begin juni bekendgemaakt.

Malkinson kreeg in 2025 een voorschot op een compensatie, volgens justitie een bedrag van zes cijfers. In het Verenigd Koninkrijk kunnen onterecht veroordeelden maximaal 1,3 miljoen pond krijgen, ongeveer anderhalf miljoen euro. Malkinson noemde die bovengrens eerder beledigend.

Although modern-day silvered glass mirrors have pretty much destroyed the market for bronze mirrors, these highly polished pieces of metal once were the pinnacle of mirror technology. Due to the …read more

Oprichter Dario Amodei van AI-bedrijf Anthropic heeft op het Witte Huis de ontwikkeling van super-AI Mythos besproken. De ontmoeting is opmerkelijk, omdat president Trump Anthropic juist in de ban heeft gedaan omdat het bedrijf wil vasthouden aan strenge ethische regels.

Amodei werd ontvangen door Trumps chef-staf Susie Wiles. Een woordvoerder van de president sprak na afloop van een productief en constructief gesprek, waarin mogelijkheden tot samenwerking zijn besproken. Ook werd er gesproken over de balans tussen innovatie en veiligheid.

Anthropic kondigde deze maand aan dat het zijn nieuwe AI-technologie Mythos voorlopig nog niet publiekelijk beschikbaar maakt. Het model is zo krachtig dat het volgens het bedrijf verstrekkende veiligheidsrisico's met zich meebrengt. Anthropic werkt daarom voorlopig alleen samen met een groepje bedrijven als Google, Apple en Microsoft om de risico's en mogelijkheden in kaart te brengen.

Veiligheidsgaranties

Anthropic kreeg het dit jaar aan de stok met de regering-Trump omdat het veiligheidsgaranties eiste bij het gebruik van zijn huidige AI-technologie. Zo wilde het bedrijf dat zijn bot nooit gebruikt wordt bij autonome wapensystemen die zelf mogen bepalen of ze het vuur mogen openen. Ook was uitgebreide surveillance van Amerikaanse burgers taboe.

De regering was tegen dergelijke beperkingen en zei dat Anthropic ervan uit mocht gaan dat de Amerikaanse overheid zich aan bestaande wetten zou houden. Toen het bedrijf toch verdere garanties eiste, schortte Trump alle contracten met Anthropic op.

Het Pentagon duidde het bedrijf zelfs officieel aan als een risicofactor in de productieketen, een ongekende kwalificatie voor een binnenlands bedrijf.

Onder de rechter

Anthropic vecht de verbroken contracten aan bij de rechter. Die heeft in een tussenvonnis al geoordeeld dat de overheid zich aan bestaande afspraken moet houden zolang er geen definitieve uitspraak is.

Ondanks de vete was ook het Witte Huis geïnteresseerd in de verbeterde technologie van Anthropic. Als het AI-model Mythos inderdaad zo krachtig is als Anthropic voorspiegelt, dan heeft dat ook gevolgen voor de economie, de nationale veiligheid en cybersecurity.

Anthropic zei na afloop dat er met het Witte Huis is gesproken over die zorgen, maar ook over de noodzaak om de VS voorop te laten lopen in de AI-race met bijvoorbeeld China. Het bedrijf "kijkt ernaar uit dat gesprek voort te zetten".

De Britse premier Starmer noemt het onvergeeflijk dat hem niet is verteld dat partijgenoot Peter Mandelson is benoemd hoewel die niet door een veiligheidskeuring was gekomen. Tegelijk benadrukt hij dat hij en zijn ministers daar totaal geen weet van hadden. De oppositie neemt geen genoegen met die uitleg.

Starmer raakte begin dit jaar in de problemen toen bleek dat Peter Mandelson veel nauwere banden had met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein dan eerst gedacht. Uit vrijgegeven mailberichten bleek dat Mandelson zelfs gevoelige informatie had doorgespeeld aan de zakenman. Mandelson was eerder al ontslagen als ambassadeur in de VS nadat de connectie aan het licht was gekomen.

Labour-prominent Mandelson werd in februari opgepakt omdat hij met het lekken van geheimen mogelijk een ambtsmisdrijf had begaan. Ook toen kwam Starmer al onder vuur te liggen: enkele prominente leden binnen zijn partij riepen op tot zijn vertrek, maar de kritiek verstomde uiteindelijk weer.

Topadviseur afgetreden

Nieuwe onthullingen van The Guardian brachten de premier deze week weer in de problemen: Mandelson bleek niet door het antecedentenonderzoek te zijn gekomen dat wordt uitgevoerd als iemand wordt voorgedragen voor een gevoelige positie. Het is onduidelijk waarom de oud-minister precies werd afgewezen, maar mogelijk speelt zijn band met Epstein en zijn goede relatie met China een rol.

Hoewel hij dus niet door de ballotage was gekomen, werd de benoeming van Manselson toch doorgedrukt. Topadviseur Olly Robbins trad deze week af vanwege dat besluit.

'Verbijsterend'

In zijn eerste publieke reactie op de hernieuwde ophef benadrukte Starmer vrijdagmiddag dat hij niet wist dat er een uitzondering was gemaakt voor Mandelson. "Het is verbijsterend dat mij niet is verteld dat hij niet door de veiligheidskeuring is gekomen."

"Er is mij niets verteld, geen enkele minister is iets verteld. Dat is volledig onacceptabel." Starmer zei aanstaande maandag in het parlement tekst en uitleg te zullen geven.

Gevraagd of het besluit echt alleen door een topambtenaar was genomen, en of de premier niet destijds wel genoeg de regie op dit dossier heeft genomen, herhaalde Starmer zijn eerdere opmerkingen.

Roep tot aftreden

Een woordvoerder van 10 Downing Street legde eerder uit dat het niet ongebruikelijk is dat zo'n besluit onafhankelijk wordt genomen door ambtenaren. Juist omdat er extreem gevoelige informatie wordt getoetst (financieel, seksueel of religieus bijvoorbeeld) is slechts een handjevol mensen betrokken.

De oppositie neemt geen genoegen met die uitleg. "Dit slaat nergens op. De premier denkt zeker dat we sukkels zijn", reageert Tory-leider Badenoch. Zij vindt dat Starmer het parlement heeft voorgelogen door te zeggen dat Mandelson de normale procedure heeft doorlopen. Dat is een politieke doodzonde en in haar ogen reden voor ontslag van de premier.

De Schotse premier Swinney denkt dat Starmer niet bewust heeft gelogen, maar noemt het dan wel "ongelofelijk incompetent" dat Mandelson werd aangesteld zonder bemoeienis van de premier. Daarom komt ook hij tot de conclusie dat Starmer beter kan vertrekken.

Een Duitse machinist heeft gisteren in de trein twintig vogelspinnen gevonden in een pakketje dat door een reiziger was achtergelaten. Er zat een label op met de tekst "spinnen en schorpioenen".

Het pakket werd gevonden in een regionale trein die in de zuidelijke deelstaat Baden-Württemberg van Herrenberg naar Tübingen reed. Agenten uit Stuttgart hebben het pakketje meegenomen.

De politie kon de tarantula's diezelfde dag nog herenigen met de eigenaar die ze per ongeluk in de trein had achtergelaten. Omdat de 31-jarige vrouw ze goed had ingepakt, waren er geen wetten overtreden.

Vogelspinnen komen voornamelijk buiten Europa voor, in tropische gebieden. Ze zijn giftig, maar over het algemeen niet gevaarlijk voor de mens. Een beet is vergelijkbaar met een wespensteek.

Drugscrimineel Daniel Kinahan is door de politie van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) gearresteerd in Dubai, meldt de Ierse omroep RTE. Ierland had de VAE gevraagd om de 47-jarige man aan te houden. Hij wordt ervan verdacht een van de leiders te zijn van de misdaadfamilie Kinahan.

De Ier werd afgelopen woensdag gearresteerd, zo'n 48 uur nadat de politie van de Emiraten het aanhoudingsverzoek had binnengekregen. Een woordvoerder van de politie zei dat gespecialiseerde teams zijn ingezet en dat er "intensieve opsporings- en observatieoperaties" zijn uitgevoerd.

De Kinahans, vader Christy en zoons Daniel en Christopher Junior, runnen een van de grootste en machtigste georganiseerde misdaadnetwerken in Ierland. Sommige experts noemen het kartel zelfs een van de grootste misdaadorganisaties in Europa, die zijn geld verdient met drugshandel, wapensmokkel en witwaspraktijken.

Groot huwelijksfeest

Christy Kinahan was in Ierland een spil in de distributie van drugs in de hoofdstad Dublin. De fundamenten van het kartel werden echter in de jaren 90 in Nederland gelegd, toen de Kinahans naar ons land verhuisden. De Rotterdamse haven werd toen ook al gezien als centrum van de drugssmokkel in de wereld.

Nadat Nederlandse autoriteiten de Kinahans in het vizier kregen, vertrokken ze naar Spanje. Daar groeit het kartel uit tot een internationaal misdaadnetwerk.

Toen Daniel Kinahan in 2016 een aanslag op zijn leven had overleefd, weken de Kinahans uit naar Dubai. Daar leefden ze in luxe. Daniel gaf in die stad een groot huwelijksfeest. De belangrijkste drugscriminelen waren uitgenodigd. Ook Nederlands beruchtste drugscrimineel, Ridouan Taghi, was aanwezig.

Geen strafblad

Kinahan zal door de VAE uitgeleverd worden aan Ierland - de twee landen hebben een uitleveringsverdrag. In Ierland zal hij terechtstaan voor zijn betrokkenheid bij de georganiseerde misdaad. Hij heeft zelf altijd gezegd dat hij geen strafblad heeft en ontkent elke betrokkenheid bij misdaden.

Wanneer hij uitgeleverd zal worden is nog niet bekend.

Vooraf waren er zorgen over het hitteschild van het ruimteschip waarin de astronauten van de Artemis II-missie onlangs om de maan reisden. Maar het schild lijkt zich goed te hebben gehouden, zegt Reid Wiseman, de commandant van de missie. "Het zag er fantastisch uit."

Het hitteschild beschermt de astronauten tijdens de terugkeer in de atmosfeer tegen de helse temperaturen die door wrijving ontstaan als de capsule met 40.000 kilometer per uur terugkeert van de maan.

De ongerustheid had te maken met de eerste Artemisvlucht. Na die onbemande missie in 2022 bleek het hitteschild van de Orion-capsule flink beschadigd te zijn door de hitte en de druk van de terugkeer.

Het schild hoort te slijten tijdens het afremmen in de atmosfeer, waarbij de temperatuur oploopt tot meer dan 2700 graden, maar die keer was er nog iets anders aan de hand. Er waren hele stukken van het materiaal verdwenen, soms van wel een paar centimeter groot. Niet genoeg om een gevaar te vormen, maar wel een onverwacht en zorgelijk fenomeen.

Na onderzoek werd de oorzaak ontdekt: door de hitte waren gassen gaan uitzetten in het hitteschild. Die konden niet goed ontsnappen omdat het niet poreus genoeg was. Voor Artemis II was aanpassen echter niet meer mogelijk: het schild zat er al op. Wel besloot NASA het terugkeertraject - de hoek waaronder de capsule de dampkring binnenkomt - iets aan te passen, waardoor er minder belasting zou zijn.

Dat lijkt effect te hebben gehad. De astronauten die na hun terugkeer hun hitteschild inspecteerden, zagen deze keer geen stukken verdwenen materiaal. Astronaut Reid Wiseman zag alleen wat slijtage aan de buitenkant van het schild, waar het aansluit op de capsule.

"Maar we bukten ook om de onderkant te bekijken, en voor vier mensen die het hitteschild met het blote oog bekeken zag het er fantastisch uit", aldus Wiseman op een persconferentie. "Echt heel goed." De terugkeer verliep "geweldig", volgens Wiseman. "Het was een heel soepele vlucht."

Artemis III

De observaties van de astronauten zijn nog prematuur. NASA zal het hitteschild aan een grondige inspectie onderwerpen. Voor de volgende Artemis-missies zijn ook wijzigingen aan het schild doorgevoerd die ervoor moeten zorgen dat gassen tijdens de afdaling in de atmosfeer kunnen ontsnappen zonder schade aan te richten.

De komende missie, Artemis III, zal het bij terugkeer waarschijnlijk ook minder zwaar krijgen omdat die missie in een baan om de aarde blijft en een minder hoge snelheid opbouwt.

In de video zie je een aantal bijzondere momenten van de Artemis II-missie:

Oekraïne lijkt niet meer te geloven in veiligheidsgaranties van het Westen. President Zelensky hamerde vorig jaar voortdurend op deze garanties, als voorwaarde om een einde te maken aan de oorlog. Maar tijdens zijn rondreis door Europa afgelopen week heeft hij ze niet eens meer genoemd.

Op 15 december was er nog een top in Duitsland met de leiders van Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, die geheel gewijd was aan de veiligheidsgaranties. Daar kwam de 'Verklaring van Berlijn' uit, dat een kader schetste voor vrede in Oekraïne.

"Die garanties werden gezien als iets concreets, dat geleverd moest worden. Dat is nu compleet veranderd, hoor je, als je je oor te luisteren legt bij de Oekraïense top", zegt Julia Soldatiuk van Instituut Clingendael.

Niet verwonderlijk

Op zich is dat niet verwonderlijk, want de veiligheidsgaranties werden nooit concreet. En het belangrijkste probleem voor Kyiv: de garanties zouden pas in werking treden na een wapenstilstand.

Maar niets duidt erop dat Moskou wil stoppen met vechten. En al helemaal niet als Europese vredestroepen een staakt-het-vuren komen bewaken in Oekraïne. Want dat was het plan van de zogenoemde Coalition of the Willing.

Om te overleven zet Oekraïne volgens Soldatiuk nu vooral in op een sterk leger, een sterke economie en een sterke defensie-industrie. Vanuit dat perspectief moet je volgens haar kijken naar Zelensky's reis langs de Golfstaten en de bezoeken afgelopen dagen aan Duitsland, Italië, Noorwegen en Nederland. In Middelburg kreeg hij gisteren de Four Freedoms Award uitgereikt.

Behoefte aan raketten

Het bezoek aan Berlijn was het belangrijkst. De Duitse bondskanselier heeft toegezegd honderden Patriot-raketten te zullen financieren en te kopen in de Verenigde Staten. Of dat gaat lukken is nog onzeker, want in de Golfstaten is er ook grote behoefte aan die raketten nu de dreiging uit Iran zo groot is.

Zelensky zelf zegt dat de Patriots het belangrijkste doel zijn van zijn reis: "We hebben alles om Shahed-drones uit de lucht te schieten, maar geen Patriots om ballistische raketten te raken", zegt hij in het NPO 1-programma Buitenhof, dat aanstaande zondag een exclusief interview met de president uitzendt.

Lege lanceerinrichtingen

"Afgelopen winter waren de lanceerinrichtingen een paar keer leeg", zegt hij ook. Zelensky is bang dat de voorraad Patriots "ieder moment kan opraken".

Wanneer dat gebeurt, hangt af van de intensiteit van de Russische beschietingen. De bombardementen door de Russen zijn weer hevig. In de nacht van donderdag op vrijdag namen ze bijna alle grote Oekraïense steden onder vuur. Daarbij vielen bijna twintig burgerdoden.

Het belangrijkste wapen op het slagveld is op dit moment de drone. Het Oekraïense leger gebruikt er steeds meer per dag. Daarom heeft Zelensky afgelopen dagen op zijn reis overal afspraken gemaakt om samen drones te gaan maken. Met bondskanselier Merz is afgesproken om ook langeafstandswapens te gaan produceren.

De Britten hebben deze week beloofd om 120.000 drones te maken voor Oekraïne, een recordlevering. Ook Nederland produceert drones voor Oekraïne.

De Russen lijken nerveus te worden van al deze leveranties en samenwerkingen. Moskou waarschuwt dat aanvallen met in Europa gemaakte drones "onvoorspelbare gevolgen" kunnen hebben.

"Europese leiders kunnen zich beter richten op hun eigen veiligheid, in plaats van zich in een conflict met Moskou te laten zuigen", aldus het Russische ministerie van Defensie.

Oorlogszuchtige taal

Om deze dreigende taal kracht bij te zetten publiceerde Moskou een lijst van defensiebedrijven in het VK, Duitsland, Denemarken, Letland, Polen en Nederland - in Hengelo om precies te zijn. Het zijn allemaal bedrijven die connecties hebben met Oekraïne en die wat Dmitri Medvedev betreft legitieme doelwitten zijn voor het Russische leger. Medvedev, de vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad, staat bekend om zijn oorlogszuchtige taal.

Met andere woorden: vrede is op dit moment verder weg dan ooit. Het Amerikaanse plan om de Donbas, het industriegebied in Oost-Oekraïne, af te staan aan de Russen - in ruil voor vrede inclusief veiligheidsgaranties - lijkt dan ook dood en begraven.

Zelensky in Buitenhof: "Mensen denken dat als de Oekraïners zich terugtrekken, de oorlog dan stopt. Dat is een fout. Als we ons terugtrekken worden we zwakker. Mijn Amerikaanse vrienden vertellen me dat Poetin dat zelf zegt (dat de Russen zullen stoppen met vechten als Oekraïners de Donbas opgeven, red.). What the fuck? Poetin zei ook dat hij Oekraïne nooit zou bezetten."

Sinds het begin van de oorlog tegen Iran zijn er geen vredesbesprekingen van betekenis meer geweest tussen de Russen, Amerikanen en Oekraïners. "Alleen nog op technisch niveau", aldus Zelensky.

Cooking food with fire is arguably the technology that propelled humans to become the dominant species on Earth. It’s pretty straightforward to achieve, just requiring a fuel source, a supply …read more

Een Poolse man die na zeven jaar uitzendwerk door Albert Heijn werd weggestuurd, is in het gelijk gesteld in een rechtszaak die hij tegen de supermarktketen had aangespannen. Albert Heijn moet de man met terugwerkende kracht een vast contract geven en in zijn functie herstellen. Een belangrijke uitspraak voor andere uitzendkrachten, zegt vakbond FNV.

De 31-jarige Pawel Rudzki ontpopte zich de afgelopen maanden tot een symbool voor de rechten van Oost-Europese arbeidsmigranten die op uitzendbasis werken. In oktober werd hij weggestuurd bij een distributiecentrum van Albert Heijn in het Zuid-Hollandse Delfgauw.

Na een staking voor betere rechten voor uitzendkrachten merkte Rudzki volgens de FNV dat hij anders werd behandeld. Hij kreeg zwaardere roosters, werd genegeerd en beschuldigd van lage productiviteit, schrijft de vakbond. Uiteindelijk werd hij na enkele waarschuwingen weggestuurd.

Misgelopen salaris

Maar Rudzki liet het er niet bij zitten en stapte samen met de FNV naar de kantonrechter. Ook kwam er een actie op gang waarbij medestanders als steunbetuiging "Justice 4 Pawel" op de stoep voor verschillende AH-filialen kalkten.

De rechter heeft nu bepaald dat de Pool al sinds juni 2021 recht had op een vast contract. Albert Heijn moet hem weer in dienst nemen en misgelopen salaris uitbetalen.

Albert Heijn voerde tijdens de behandeling van de zaak aan dat Rudzki niet in dienst was genomen omdat hij niet goed genoeg Nederlands spreekt, maar volgens de kantonrechter is dat bij zijn diverse sollicitaties niet altijd duidelijk gemaakt.

De rechter vroeg zich ook af waarom de man hetzelfde werk dan wel mocht doen als uitzendkracht. Ook waarschuwingen die de Pool kreeg waren volgens Albert Heijn reden om hem bij sollicitaties af te wijzen, maar volgens de rechter was dat argument onvoldoende onderbouwd.

Signaal voor arbeidsmarkt

De FNV noemt de uitspraak belangrijk. "De rechter bevestigt in Pawels situatie dat iemand die ergens drie jaar lang als uitzendkracht werkt, het recht heeft om daarna in dienst genomen te worden", zegt FNV-bestuurder Levin Zühlke-van Hulzen. "Dit gaat niet alleen over Pawel. Dit is een signaal voor de hele arbeidsmarkt. Wie structureel werk doet, hoort daar ook zekerheid voor terug te krijgen."

Rudzki zelf is verheugd over de uitspraak en zegt ernaar uit te kijken weer aan het werk te gaan bij de supermarktketen.

Albert Heijn zegt kennis te hebben genomen van de uitspraak en deze te gaan bestuderen.

Nederland betaalt voor het eerst mee aan projecten in België die ervoor moeten zorgen dat de Geul in Zuid-Limburg niet overstroomt. Dat meldt L1 Nieuws. In België komen ongeveer zestig beken en sloten uit op de Geul, die richting Zuid-Limburg stroomt en in de Maas uitmondt.

De komende jaren worden twintig van deze Belgische beken en sloten aangepakt om wateroverlast in Nederland en België te verminderen. Nederland draagt voorlopig 300.000 euro bij.

Later dit jaar komen er nieuwe afspraken, dan gaat het om een miljoeneninvestering, schrijft de omroep. De wethouder van de Belgische gemeente Plombières, André Scheen, is blij met de financiële steun uit Nederland. "Het begin is in ieder geval goed."

Badkuipen

Plombières is deze maand begonnen met de bouw van twee enorme badkuipen van 5000 en 12.000 kubieke meter om regenwater in op te vangen. De komende jaren worden op verschillende plekken in België dat soort waterbuffers, kades en dijken aangelegd.

Geograaf Didier Bonni, werkzaam bij Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL): "Voor ons betekent dit dat we de wateroverlast kunnen verminderen hier in het Geuldal aan de Belgische zijde. Maar ook dat we solidair zijn met wat er kan gebeuren aan de Nederlandse kant."

Extreme regenval

In juli is het vijf jaar geleden dat Limburg te maken kreeg met zware overstromingen door extreme regenval. In België en Duitsland vielen daardoor meer dan tweehonderd doden. Hoewel er in Limburg geen slachtoffers vielen, was de schade groot.

Meer dan twee derde van de Limburgers verwacht dat extreme regenval en overstromingen de komende jaren vaker zullen voorkomen, blijkt uit een onderzoek van Ipsos I&O uit 2025.

Bekijk hier een terugblik op de overstromingen in 2021:

Geschrapte vluchten, dure brandstof en gesloten restaurants: veel Aziatische landen kampen met de gevolgen van de energiecrisis door de oorlog in het Midden-Oosten. In China vallen de gevolgen juist mee.

Peking had geanticipeerd op een verstoring van de internationale energiemarkt door een crisis in het Midden-Oosten en heeft fors ingezet op de eigen energieproductie en het aanleggen van reserves. Maar het land heeft meer.

Want behalve investeren in groene energie, kan China ook leunen op wat er in de eigen grond zit: steenkool. China is verreweg de grootste verbruiker van steenkool wereldwijd. Nog elk jaar graaft het land meer steenkool op en bouwt het mijnen bij. Dat scheelt nu, al is het de vraag hoe lang steenkool nog een oplossing is.

Toverwoord 'energiezekerheid'

"China had in 2022 te kampen met stroomuitval", vertelt Gao Yuhe, energiespecialist bij Greenpeace China. Al snel werd in speeches van president en partijleider Xi Jinping "energiezekerheid" een toverwoord.

China zou alleen maar meer energie nodig hebben voor de groeiende en technologisch moderniserende economie, dus moest er wat veranderen. "Daarna zijn provinciale overheden begonnen met het goedkeuren en bouwen van meer steenkoolprojecten", zegt Gao.

Ook de steeds fellere competitie met Amerika deed Peking het gevaar inzien van de afhankelijkheid van buitenlandse energie. China importeert ongeveer 20 procent van zijn totale energiebehoefte, voornamelijk in de vorm van olie en gas. Dat zijn grondstoffen waarvan China zelf relatief weinig heeft.

Anticiperend op een mogelijke energiecrisis heeft China voor zo'n drie maanden aan olie- en gasreserves aangelegd. Ook daardoor wordt het nu minder hard geraakt door de razendsnelle prijsstijgingen dan andere landen.

China's grote investeringen in groene energie en technologie moeten niet alleen gelezen worden als het vervullen van klimaatambities, zeggen experts. Want hoewel die ambities groot blijven, staat energiezekerheid op één.

Steenkool als geheim wapen

China's geheime wapen om energiezekerheid te bereiken is dus steenkool. Meer dan de helft van China's energieverbruik bestaat uit die fossiele brandstof.

Op deze grafiek zie je hoe China's energieverbruik verdeeld is per energiesoort:

Steenkool wordt vooral gebruikt voor elektriciteitsopwekking. Een steeds groter deel van de economie loopt op elektriciteit. Denk bijvoorbeeld aan China's groeiende elektrische wagenpark, of airco's voor verkoeling of juist verwarming.

Maar steenkool wordt ook in gigantische hoeveelheden gebruikt in de petrochemische industrie, bijvoorbeeld om kunstmest te maken. Het is een kostbaardere en vervuilendere methode dan met olie, maar het beschermt China nu wel tegen de verstoringen op de oliemarkt. Inmiddels hebben landen als de Filipijnen al bij China aangeklopt voor kunstmest.

Deze oude techniek om steenkool te gebruiken werd ook gebruikt door bijvoorbeeld Zuid-Afrika tijdens de apartheid, toen dat land moeilijk aan olie kon komen door economische sancties.

Geen andere keus

Ongeveer een derde van China's steenkool komt uit de provincie Shanxi. De steenkoolindustrie is de grootste werkgever van de regio. Voor de lokale economie zou het catastrofaal zijn als China het steenkoolgebruik zou verminderen.

In een bijna verlaten en vervallen appartementencomplex dicht bij de mijnen in Datong zit meneer Li te wachten tot zijn dienst begint. Datong wordt ook wel "de steenkoolhoofdstad" van China genoemd.

Li gaat al decennialang elke dag naar beneden, de mijn in. Het is vies en gevaarlijk werk, maar je verdient meer als je onderin werkt dan boven. Hij krijgt 650 tot 750 euro per maand.

Hij zou graag een andere baan willen, ook voor zijn zoon, die in zijn voetsporen is getreden. "Maar ik kan hier alleen maar dit werk doen. Als ik niet in deze industrie werk, is er niks wat ik kan doen en kan ik niet leven."

Ondanks de belangen die met de steenkoolindustrie gepaard gaan, probeert de provinciale overheid van Shanxi de economie te moderniseren. Het wordt steeds duurder en moeilijker om steenkool uit de grond te halen en de milieueffecten zijn overduidelijk. Meerdere mijnwerkers zeggen tegen de NOS dat sommige mijnen leeg beginnen te raken.

"Ik denk niet dat vertrouwen op de eigen steenkool China energiezekerheid kan bieden, ook al helpt het nu bij de schokken uit het buitenland", zegt Gao Yuhe van Greenpeace. Uiteindelijk moet China naar hernieuwbare energie als kern van het energiesysteem, denkt ze. Ook dan zal China onafhankelijk zijn van het buitenland in de energievoorziening.

Het kabinet wil een subsidie invoeren om automobilisten met een laag- of middeninkomen te helpen met de aanschaf van een elektrische auto. Haagse bronnen bevestigen berichtgeving door RTL Nieuws.

Om die subsidie te krijgen moet er wel een brandstofauto worden ingeruild. Voor het plan is mogelijk zo'n 50 miljoen euro beschikbaar. Bij het inruilen zou het vooral om oudere, vervuilende brandstofauto's gaan die vervolgens naar de sloper gaan.

De regeling zit in het pakket maatregelen die het kabinet neemt om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten te verzachten. De maatregelen worden maandag gepresenteerd, maar er zijn de afgelopen dagen al een aantal voorstellen uitgelekt.

Noodfonds

In totaal wil het kabinet bijna 1 miljard euro uittrekken om bedrijven, automobilisten en andere burgers, die op verschillende manieren geconfronteerd worden met hogere kosten, tegemoet te komen. Een ingreep om de benzine- en dieselprijzen aan de pomp te verlagen, komt er voorlopig niet.

Sinds de oorlog zo'n zeven weken geleden uitbrak en er minder olie en gas naar Europa komt door de blokkade van de Straat van Hormuz zijn allerlei prijzen gestegen, zoals de benzineprijs aan de pomp.

Het kabinet heeft de tijd genomen, ondanks ongeduld in de Tweede Kamer, om verschillende maatregelen te bedenken. Een zogenoemde 'generieke' maatregel, zoals bijvoorbeeld het verlagen van de prijs aan de pomp, kost de schatkist veel geld.

En er zijn ook automobilisten die de hogere brandstofprijzen wel kunnen opbrengen. Zeker is wel dat er opnieuw een noodfonds komt voor mensen die in de koude maanden moeite hebben om de energierekening te betalen.

Structurele vredesafspraken

Details over de subsidieregeling voor de aanschaf van een elektrische auto zijn nog niet naar buiten gekomen. Een eerdere regeling om automobilisten te stimuleren zo'n auto te kopen is eind 2024 afgeschaft.

Het kabinet gaat dit weekend nog praten met verschillende oppositiepartijen om vooraf zeker te zijn van voldoende steun, omdat de coalitie van D66, VVD en CDA geen meerderheid heeft, zo zei premier Jetten op zijn wekelijkse persconferentie.

Het kabinet vindt het steunpakket nog steeds nodig, ook al is vandaag de blokkade van de Straat van Hormuz opgeheven. Het zal nog weken duren voor de olie- en gastoevoer naar Europa weer op peil is en de impact van de oorlog zal nog langer voelbaar zijn, maakte Jetten duidelijk.

Ook is het niet te voorspellen wat er precies in het onrustige oorlogsgebied gaat gebeuren en of er structurele vredesafspraken gemaakt zullen worden.

We’ve all had those times when your electrical device of choice is running low on battery. Sometimes you even plan ahead and are also carrying a battery pack, but what …read more

Persoonsgegevens van Nederlanders kunnen in handen komen van de Amerikanen, en dat houdt de politiek flink bezig. Het zegt veel over de veranderende relatie met de Verenigde Staten, maar het is onduidelijk of Nederland wel helemaal los kán komen van Amerikaanse tech.

DigiD en MijnOverheid worden beheerd door de overheidsorganisatie Logius, maar een deel van de IT-dienstverlening staat op computers van het Nederlandse bedrijf Solvinity. Het Amerikaanse bedrijf Kyndryl wil Solvinity overnemen en daar is al maanden onrust over.

Als de overname doorgaat, zou Kyndryl namelijk toegang kunnen krijgen tot persoonsgegevens zoals namen en adressen, maar ook de hoogte van iemands inkomen. Dat staat allemaal op MijnOverheid. Daarnaast kan het Amerikaanse bedrijf mogelijk de toegang tot DigiD blokkeren als het dat zou willen.

"En dat kan makkelijk voorkomen worden", zegt techspecialist Bert Hubert. "IT-dienstverleners zoals Solvinity bieden vaak diensten aan die echt maatwerk zijn en verweven zitten in het bedrijf, maar bij DigiD is dat niet het geval. Dat zit niet zo vastgekleefd aan Solvinity en is daarom vrij makkelijk naar een andere aanbieder te verhuizen." Hij ergert zich daarom aan de opstelling van de Nederlandse overheid.

Echt slappe hap

In de Tweede Kamer wordt gekeken naar de mogelijkheid om het DigiD-contract met Solvinity, dat in 2028 afloopt, niet te verlengen als het bedrijf in Amerikaanse handen komt. Een meerderheid van de Kamer roept het kabinet hiertoe in een motie op. Daar wordt dinsdag over gestemd. Tot de beëindiging van het contract zou de Amerikaanse overheid wel toegang hebben tot de gegevens.

"Dat is echt slappe hap en typisch Nederlands. De overheid heeft afgelopen jaren van alles uitbesteed en lijkt te zijn vergeten hoe ze zelf proactief moeten handelen, en dat gaat ten koste van onze data", zegt Hubert.

Hij schat dat je binnen een half jaar DigiD kan verhuizen naar een Nederlands techbedrijf. Volgens hem zijn er meerdere Nederlandse IT-aanbieders die deze data kunnen opslaan.

Maatwerk

Dan zijn er nog andere diensten met gevoelige informatie, zoals Mijnoverheid, maar ook het beveiligingssysteem van het ministerie van Justitie en Veiligheid, die niet makkelijk te verhuizen zijn. Dat is echt maatwerk en het is juist erg verweven met het bedrijf, zegt Hubert. "Het is een stuk moeilijker te verplaatsen, maar dat betekent niet de overheid daar niks aan kan doen."

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) schreef dat er meerdere Nederlandse alternatieven zijn, maar dat het wel tijd en geld kost om de diensten over te zetten.

"Ik zie een grote beweging in de techsector waarbij klanten van IT-bedrijven steeds meer vragen stellen over de mogelijke risico's van hun data", zegt, Mark van Kampen die de techsector volgt bij de Rabobank.

"Met name in sectoren waarbij gewerkt wordt met gevoelige data, zoals bij de overheid en zorg- en financiële instellingen, worden meer eisen gesteld aan waar die data worden opgeslagen. Zij willen niet dat dit in handen kan komen van Amerika."

Niet gerust

Kyndryl heeft Tweede Kamerleden verzekerd dat Nederlandse gegevens geen gevaar lopen na een overname, maar de Kamer is daar niet gerust op. "De overheid zou extra maatregelen kunnen nemen om het de Amerikanen moeilijker te maken bij de data te komen, maar daarmee blijft het wel in Amerikaanse handen en dat moet je niet willen", zegt Hubert.

"De beveiliging van data kunnen zowel Amerikaanse als Nederlandse bedrijven goed verzorgen. Solvinity kan dit ook en is nu nog Nederlands, maar als het in Amerikaanse handen komt valt het onder de Cloud Act. Het risico bestaat dat de VS in het uiterste geval bij gevoelige data kan." zegt Van Kampen van de Rabobank.

De overname van het bedrijf achter DigiD en MijnOverheid wordt nog getoetst door toezichthouder Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Dat geeft een advies, uiteindelijk besluit de minister van Economische Zaken of de overname door mag gaan.