Aggregator

China en India willen gezamenlijk toewerken naar een oplossing voor het grensgeschil tussen de twee landen. Dat meldt het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken na een ontmoeting tussen de Indiase premier Narendra Modi en de Chinese president Xi Jinping.

De twee spraken elkaar vandaag op de BRICS-top in New Delhi. Het ministerie verklaarde na de ontmoeting dat "de twee leiders zich hebben uitgesproken voor een eerlijke, redelijke en voor beide partijen aanvaardbare oplossing".

Al decennia speelt tussen China en India een conflict over de grens die dwars door het Himalaya-gebergte loopt. In 2020 was daar nog een militaire confrontatie. Twintig Indiase en vier Chinese militairen sneuvelden daarbij.

De betrekkingen tussen de twee landen zijn sindsdien weer verbeterd, maar aan beide kanten van de 3500 kilometer lange grens is er nog altijd een forse militaire aanwezigheid.

Recordbedrag aan handel

De Chinese en Indiase industrie hebben bovendien last van regelgeving en logistieke problemen als ze handel met elkaar willen drijven, terwijl de economische betrekkingen steeds sterker worden. Volgens gegevens van de Chinese douane verhandelden de landen vorig jaar voor een recordbedrag van ruim 155 miljard dollar met elkaar.

"De twee leiders benadrukten de noodzaak om culturele uitwisselingen, zakelijke verbanden en mobiliteit tussen de twee landen te bevorderen", aldus het Indiase ministerie in een verklaring.

Vanwege de BRICS-bijeenkomst is president Xi voor het eerst sinds 2019 in India. Dat gegeven alleen al wordt gezien als een geleidelijke verbetering van de relatie tussen de buurlanden.

Verklaring over Midden-Oosten

BRICS is een samenwerkingsverband tussen elf landen, opgericht door Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika. Ook Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, bondgenoten van de VS, zijn lid, net als Iran.

Op de top kwamen de aanwezige landen tot een gezamenlijke verklaring. Daarin roepen ze de strijdende partijen in het Midden-Oosten op tot terughoudendheid, zonder landen bij naam te noemen.

Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten worden rechtstreeks getroffen door de oorlog tussen de VS, Israël en Iran. Op de top spraken de Iraanse president Pezeshkian en de kroonprins van het emiraat Abu Dhabi voor het eerst met elkaar sinds de start van het conflict.

De Chinese president Xi riep de BRICS-landen op om als vredestichter op te treden in het conflict in het Midden-Oosten, omdat de oorlog "niet in het algemeen belang van de internationale gemeenschap is", citeerde de staatszender CCTV hem.

Helft van wereldbevolking

Het BRICS-samenwerkingsverband werd in 2009 opgericht met als doel de onderlinge economie te versterken en een tegenwicht aan het Westen te bieden. De groep is afgelopen jaren flink uitgebreid. Onder meer Egypte, Ethiopië en Indonesië kwamen erbij.

De groep landen vertegenwoordigt nu meer dan de helft van de wereldbevolking en een kwart van de wereldeconomie.

Ook Belarus, Bolivia, Kazachstan, Cuba, Maleisië, Nigeria, Thailand, Uganda, Oezbekistan en Vietnam zijn in 2025 als partnerlanden toegetreden tot BRICS.

Voor China is het Tibetaanse Plateau een strategische regio vol grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen. Al 75 jaar is China er de baas. Voor zijn hongerige economie delft Peking er mineralen en bouwt het er bijna 200 waterkrachtcentrales.

Over die grondstofwinning "hebben de Tibetanen zelf helemaal niks te zeggen", vertelt Kate Saunders van de ngo Tibet Watch. Voor hen betekent het een krimpend en vervuild leefgebied, en gedwongen verhuizingen. Gescheiden van huis en haard worden ze soms honderden kilometers verderop in opvanglocaties geplaatst.

Wat is Tibet?

China duidt Tibet aan als de Tibetaanse Autonome Regio, maar historisch was Tibet veel groter. Voor deze reportage bezochten we de Tibetaanse gebieden die nu vallen onder de Chinese provincies Sichuan en Qinghai en waar nog steeds bijna alleen Tibetanen wonen.

De rivier Jinsha is de bovenstroom van de Yangzi, de levensader van China. De paar bruggen daar worden streng bewaakt door gewapende agenten. Aan de andere kant ligt de Tibetaanse Autonome Regio. Hier en daar schittert het gouden dak van een Tibetaans boeddhistisch klooster of liggen stapels beschilderde mani-stenen.

Land onteigend

De bewoners van Wosecun en Nizhu hebben deze zomer gehoord dat hun land wordt onteigend. Vanwege de Boluo-waterkrachtcentrale wordt het gebied waar ze zijn opgegroeid onder water gezet.

Een ambtenaar uit Wosecun wijst naar de gebouwtjes het dichtst aan de oever en zegt dat negen huishoudens weg moeten. "Zij begrijpen ook wel dat hier blijven gevaarlijk is", verklaart ze. Waar mensen dan heen moeten en hoeveel compensatie ze krijgen, weet ze nog niet: "Dat moeten we nog nader verifiëren."

De ngo Global Energy Monitor telt zeventien waterkrachtcentrales in de Jinsha. De Boluo-centrale moet ongeveer een miljoen huishoudens van stroom gaan voorzien. Voor China draagt het bij aan de klimaatambities en het doel om zo veel mogelijk energie zelf op te wekken.

Niet zo groen als gedacht

Zelfs in de geïsoleerde en zwaar gecontroleerde Tibetaanse gebieden breken soms protesten uit, zoals twee jaar geleden tegen de Gangtuo Dam. De Chinese overheid schuwde geweld niet om de opstand neer te slaan.

"De Tibetanen daar zien dammen als een bron van vervuiling", zegt Tenzin Choekyi van Tibet Watch. Volgens de Tibetanen is het helemaal niet zo groen, als je de vervuilende bouw, de vernietiging van het ecosysteem en de hogere kans op overstromingen in dit aardbevingsgevoelige gebied meerekent.

China verhuist honderdduizenden Tibetanen van de graslanden of langs rivieren naar stedelijke opvanglocaties. Dat is beter voor hun eigen economische ontwikkeling, zegt China. Meerdere Tibetanen in zogeheten "armoedeverminderingsdorpen" vertelden de NOS dat de verhuizing geen vrije keuze was.

Armoede en frustratie

Aan de armoede is moeilijk te ontkomen voor de voormalige nomaden en herders, wiens ervaringen en vaardigheden slecht aansluiten bij de stedelijke economie. Teruggaan naar de graslanden gaat niet.

De frustratie zit diep bij de Tibetanen. Als ons gesprek met een vrouw van middelbare leeftijd in zo'n dorp in Garze wordt onderbroken door partijbonzen, roept ze hen toe: "De overheid kent alleen maar het onderdrukken van de normale mensen, maar geld geven, ho maar!" Ze sist erachteraan: "De overheid weet alleen hoe ze ons moeten bedriegen."

In de zomer wonen jakherders op de graslanden van Tagong. Daar ligt ook de Jiajika-lithiummijn en een groot chemisch meer voor de zuivering. Deze lithiumsoort is relatief duur en vervuilend om te verwerken.

Leven naast lithiummijn

Een herder van in de 30 zet net zijn tent op. Kauwend op een stokje zegt hij: "De Chinezen weten het en zullen niet stoppen. We zeggen dat het slecht is voor onze gezondheid, maar ze luisteren niet."

Bijna al China's lithium bevindt zich op het Tibetaanse Plateau. In beleidsdocumenten is te lezen dat de overheid verdere exploitatie van de mijnen stimuleert. De vraag naar lithium gaat alleen maar toenemen, volgens het Internationale Energie Agentschap zelfs verviervoudigen in de komende jaren.

Ook Gabriel Lafitte, specialist in de biodiversiteit en economie van Tibet, verwacht grotere investeringen. Want naast elektrische auto's "heb je de nieuwe aanjager van de lithiumvraag door de enorme AI-datacentra die de hele dag draaien", zegt hij.

Apple hardware has always been proprietary, sometimes to an extreme. But that’s not to say that it’s impossible to make something that does the same job, which is what [DosFox1] …read more

De voortvluchtige Nederlandse zakenman Guus Kouwenhoven, die veroordeeld is voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven in Liberia, is op 84-jarige leeftijd overleden. Dat melden Liberiaanse media op basis van een verklaring van zijn familie.

Kouwenhoven kreeg in 2017 van het gerechtshof in Den Bosch negentien jaar cel voor illegale wapenhandel en medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven in Liberia en Guinee. Dat gebeurde bij verstek omdat hij in Zuid-Afrika verbleef. Kouwenhoven vocht de veroordeling aan, maar de Hoge Raad hield het vonnis in stand.

Charles Taylor

De zakenman bouwde vanaf eind jaren 80 een houtkapimperium op in Liberia. In 2000 en 2001 leverde 'Mr. Gus' wapens aan de dictator van het land, Charles Taylor, in ruil voor een voorkeursbehandeling voor zijn bedrijven. Met de wapenleveranties schond hij de embargo's tegen Liberia die waren ingesteld door de Verenigde Naties.

Taylor voerde in die jaren een burgeroorlog waarbij zo'n 150.000 mensen zijn gedood. Hij werd in 2003 afgezet en uiteindelijk veroordeeld tot vijftig jaar cel.

Kouwenhoven werd eind 2017 aangehouden in Kaapstad, maar op borgtocht vrijgelaten. Uitlevering aan Nederland werd uitgesteld omdat hij korte tijd later met een gecompliceerde botbreuk in het ziekenhuis lag.

Nieuwe pogingen van justitie om hem naar Nederland te halen leverden om uiteenlopende redenen niets op, ook niet nadat Zuid-Afrika hem tot ongewenst persoon had verklaard en zijn visum had ingetrokken.

Langslepende zaak

Kouwenhoven was ook in 2006 al eens tot acht jaar cel veroordeeld voor wapensmokkel. In hoger beroep sprak het hof hem twee jaar later vrij wegens gebrek aan bewijs. In 2010 bepaalde de Hoge Raad dat het beroep over moest.

Kouwenhoven heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn.

Alle radiosystemen bij de Nederlandse Kustwacht doen het weer. De nooddienst is weer bereikbaar via de marifoon en ook via het noodkanaal.

Sinds vanochtend vroeg was de Kustwacht alleen nog per telefoon bereikbaar en daardoor konden er geen berichten ontvangen of verzonden worden. Ook navigatieberichten en stormwaarschuwingen versturen of ontvangen ging niet meer.

KNRM

De marifoon is een zend- en ontvanginstallatie op schepen. Via kanalen kunnen schepen met elkaar en met de Kustwacht communiceren. Een van die kanalen, kanaal 16, is alleen voor noodoproepen. Die konden dus ook niet meer worden afgeluisterd door de Kustwacht.

Vrijwilligers van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) namen die taak vandaag over. In hun boothuizen luisterden ze het kanaal uit en konden ze de Kustwacht waarschuwen bij een noodmelding. Ook scheepsverkeerscentrales luisterden naar het noodkanaal.

De reddingsboten van de Kustwacht konden wel gewoon gealarmeerd worden omdat de communicatie daarmee via de telefoon en het C2000-netwerk voor hulpdiensten verloopt.

Volgens de Kustwacht is de storing ontstaan door geplande onderhoudswerkzaamheden.

150 graven op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten (Limburg) zijn vandaag binnen de kortste keren geadopteerd. Geïnteresseerden hebben daar lang op moeten wachten, want er gold zes jaar lang een aanmeldstop.

"Het voelde echt alsof je in de rij stond voor festivaltickets", zegt Merel Keulen (28) uit Heerlen tegen L1 Nieuws. Zij wilde dolgraag een graf adopteren. Daarvoor had ze zelfs kennissen opgetrommeld die haar hielpen bij het verversen van de website om door de online wachtrij te komen.

Om 10.00 uur kwamen de graven beschikbaar. "Na twintig minuten kreeg ik een bevestiging binnen dat het gelukt was."

Op de begraafplaats en op de Muur der Vermisten in Margraten worden bijna 10.000 Amerikaanse militairen herdacht die sneuvelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Keulen wilde graag de zorg voor een graf op zich nemen omdat ze de begraafplaats als kind al bezocht.

"Ik ging altijd met mijn ouders mee naar de begraafplaats omdat we een kennis hadden in Amerika. Via via vroeg een familielid van een van de soldaten of wij bij zijn graf bloemen konden neerleggen. Als je een graf kunt adopteren, krijgt de geschiedenis een gezicht. Dan krijgt het nog meer waarde."

Verplichtingen

Bij het 'adopteren' van zo'n graf komen wel wat verplichtingen kijken. De adoptanten moeten de begraafplaats meerdere keren per jaar bezoeken. Daarnaast moeten ze op bepaalde dagen een bloemetje leggen bij het graf of bij de Muur der Vermisten, bijvoorbeeld op Memorial Day of op de sterfdag van de soldaat. Voor Merel Keulen is dat geen probleem. "Met een half uurtje ben ik bij de begraafplaats. Daarbij is het geen straf om ernaartoe te gaan."

Het is nog niet bekend welk graf Keulen in beheer krijgt. Bovendien moet ze nog even geduld hebben. "Zes jaar geleden stonden er meer dan duizend mensen op de wachtlijst en dat is gelukt om in zes jaar af te werken. Nu ben ik een van de 150 personen, dus ik verwacht wel binnen een jaar of twee een naam te krijgen."

Dat de animo groot zou zijn, had de voorzitter van de stichting Adoptie Graven Margraten wel verwacht. "Ik ben bang dat mensen met de slaapzak voor de laptop gaan liggen om zaterdag om 10.00 uur in te loggen", zei Ton Hermes eerder tegen omroep Zuid-Limburg Vandaag.

De Britse anti-immigratiepartij Reform UK heeft binnen twee dagen twee miljoenendonaties toegezegd gekregen. Gisteren kreeg de partij van Nigel Farage een donatie van zo'n 36 miljoen pond (42 miljoen euro) toegezegd van cryptomiljonair Ben Delo. Datzelfde bedrag is nu ook beloofd door cryptomiljonair Christopher Harborne, de grootste donateur van de partij.

Volgens de BBC zijn het de grootste eenmalige donaties ooit gedaan aan een politieke partij in het Verenigd Koninkrijk.

De giften komen op een moment dat donaties aan de partij onder een vergrootglas liggen. Zo loopt er een onderzoek naar schenkingen die de partij niet zou hebben opgegeven in aanloop naar de verkiezingen van 2024. Daaronder was een bedrag van vijf miljoen pond dat Farage ontving van Harborne.

Volgens de Britse wet moeten parlementsleden giften, zakelijke voordelen en gastvrijheid die verband houden met politieke activiteiten officieel opgeven - ook van het jaar voordat ze verkozen worden. Als de gift strikt persoonlijk is hoeft dat niet.

Dat laatste was volgens Farage het geval met de schenking van Harborne. Het geld was volgens hem bedoeld voor zijn beveiliging toen hij nog geen lid van het Lagerhuis was.

Maximale schenking

Een ander probleem met die schenking is dat Harborne toen in het buitenland woonde en de Britse regering heeft bepaald dat buitenlandse stemmers maximaal 100.000 pond aan partijen mogen schenken. Inmiddels heeft Harborne zich volgens The Times een paar maanden geleden weer als kiezer in het VK laten registreren met een boerderij in Hampshire als adres. Dat zou de weg vrijmaken voor nieuwe financiële bijdragen aan Farage en zijn partij, dus ook voor die van vandaag.

Bij de recente gift van Ben Delo levert de regel sowieso geen problemen op. Hij is onlangs vanuit Hongkong teruggekeerd naar het Verenigd Koninkrijk.

Premier Burnham wil overigens de regels voor donaties verder aanscherpen zodat het maximum van 100.000 pond ook binnen het Verenigd Koninkrijk gaat gelden.

Geheime opnames

Vorige week raakte de partij van Farage opnieuw in opspraak toen uit geheime opnames van de Britse zender Channel 4 bleek dat twee medewerkers van Reform UK met een undercover verslaggever spraken over manieren om de regels over donaties uit het buitenland te omzeilen.

The 2026 Hackaday Superconference is just around the corner in November. It’s hard to believe that we’ve been having an annual gathering for so long, but this is number ten. …read more

Nabestaanden die de as van hun naaste willen uitstrooien in De Efteling krijgen daarvoor nooit toestemming van het pretpark, maar toch "komt het incidenteel voor". Dat bevestigt het pretpark aan Omroep Brabant. De omroep sprak met zes oud-medewerkers die zeggen dat er weleens as wordt uitgestrooid in de Droomvlucht of andere attracties.

"Ik had er altijd moeite mee als het aan het eind van de dag ontdekt werd tijdens de sluitronde of als ik het zag op een van de camera's", vertelt een ex-medewerker anoniem. De vrouw werkte tot 2022 bij het pretpark in Kaatsheuvel.

Stofzuiger

Ze zegt dat de as altijd werd opgeruimd aan het einde van de dag. "Dan liep een medewerker met een stofzuiger daarnaartoe. Vervolgens werd die in een kliko geleegd en klaar is Kees." Zelf deed ze het nooit. "Dat ging mij echt te ver, dat kon ik niet."

As uitstrooien mag niet overal. In Nederland is het wel toegestaan op open zee of in de eigen tuin. In bossen, parken of andere openbare plekken is toestemming nodig van de eigenaar.

Stiekem

Volgens de oud-medewerker kan het personeel er weinig tegen doen. "Het lastige is dat mensen het stiekem doen, dus je kunt bijna niet ontdekken wie het is geweest en ze daarop aanspreken." Een andere oud-medewerker zegt dat het vooral in het Sprookjesbos en de bootjes van de Gondoletta gebeurt, "omdat daar minder controle is".

Een woordvoerder van het park kan niet zeggen hoe vaak as in het pretpark wordt uitgestrooid. "Voor zover wij weten, is dit heel incidenteel een keer voorgekomen", zegt de woordvoerder tegen Omroep Brabant. Wie wordt betrapt, wordt aangesproken, zegt de woordvoerder. "Uiteraard doen we dat met respect voor de persoonlijke en emotionele betekenis die zo'n moment voor iemand kan hebben."

Niet passend

Het pretpark wil bezoekers niet extra controleren. "We gaan er daarom van uit dat bezoekers respecteren dat het uitstrooien van as in de Efteling niet is toegestaan."

De Efteling krijgt wel eens verzoeken voor uitstrooiingen in het park, maar gaat nooit akkoord. Volgens de woordvoerder is het park daar niet op ingericht. "Daarnaast wordt het park elke dag schoongemaakt en onderhouden. Ook om die reden vinden we het niet passend om hier as uit te strooien."

250 gitaristen hebben vanmiddag in Hilversum hun innerlijke Jimi Hendrix de vrije loop gelaten om een ode te brengen aan de Amerikaanse zanger en gitarist John Mayer. Zijn album Continuum bestaat vandaag twintig jaar en was voor veel (jonge) gitaristen inspiratie om het zessnarige instrument op te pakken.

Vóór Continuum stond John Mayer vooral bekend als zoetgevooisde singer-songwriter van nummers als Your Body is a Wonderland en No Such Thing. In Nederland brak hij door met de ballad Daughters. Die plaat werd gedraaid op de begrafenis van dj Wim Rigter in 2004, waarna het nummer veel op de radio was. Sindsdien staat Daughters steevast in de Top 2000.

Op Continuum liet Mayer een ander geluid horen, waarbij zijn gitaarspel veel meer naar de voorgrond werd geduwd. Er zijn veel bluesinvloeden te bespeuren, met bijpassende tekstuele thema's. De nummers gaan over liefdesverdriet (Slow Dancing in a Burning Room, In Repair), over ouder worden en de vergankelijkheid van het leven (Stop This Train) en jaren-60-grootmeester Jimi Hendrix wordt zelfs geëerd met een cover van Bold as Love, waarop Mayer de solo's moeiteloos een eigen draai geeft.

De bekendste single is Waiting on the World to Change. En dat nummer werd vandaag door 250 gitaristen (én een trompettist) gespeeld voor Beeld & Geluid in Hilversum. Initiatiefnemer was zanger en gitarist Ed Struijlaart, die het belang van de plaat wilde onderstrepen.

"Ik wil tonen wat hij betekend heeft voor de gitaar", zegt Struijlaart, die deze maand een theatertournee doet over het album. "Dat instrument is eigenlijk altijd aan conjunctuur onderhevig, afhankelijk van welke muziek op dat moment populair is. Maar John Mayer heeft eigenhandig een hele generatie gitaristen geïnspireerd om te gaan spelen."

En die generatie, een Nederlandse afvaardiging ervan althans, stond rond het middaguur met de gitaar in de hand voor Beeld & Geluid. Een gemêleerd gezelschap, aldus Struijlaart. "De jongste is 10 jaar en de oudste is 79. Een samenkomst van gelijkgestemden."

Het doel was vooral om er gewoon met zijn allen te zijn en om "tegelijk te beginnen en tegelijk te eindigen", lacht Struijlaart. De keuze voor Waiting on the World to Change was ook geen toevallige. "Het is een soort passief protestnummer. We kunnen wel wachten tot de wereld verandert, maar ik dacht: we zijn nu twintig jaar verder, beste John Mayer, het is tijd om nu actie te ondernemen. We kunnen de wereld niet veranderen met 250 gitaristen, maar wel het plein bij Beeld & Geluid iets mooier maken."

Duizenden mensen hebben vanmiddag in Amsterdam meegelopen met een klimaatmars. De deelnemers liepen gezamenlijk van de Dam naar het Museumplein om aandacht te vragen voor klimaatproblemen.

Volgens de organisatie waren zo'n 40.000 mensen op de been. De politie en de gemeente doen geen uitspraak over het aantal aanwezigen.

De deelnemers spraken hun kritiek uit richting de politiek:

Deelnemers eisten onder meer dat Nederland stopt met fossiele brandstof en willen een versnelde overstap naar schone energie. Een deel van hen had spandoeken en protestborden bij zich. Daarop stonden teksten als 'Holy moly, stop met olie' en 'fossiel is niet cool'. Ook waren Palestijnse vlaggen en vlaggen van Extinction Rebellion (XR) te zien.

De mars begon om 14.00 uur. Daarvoor traden artiesten op als Merol en Son Mieux. De tocht van 2,5 kilometer werd georganiseerd door de zogeheten Klimaatcrisis Coalitie, die bestaat uit verschillende milieu- en maatschappelijke organisaties, waaronder Milieudefensie en XR.

Jong en oud was bij het protest aanwezig:

De klimaatbeweging organiseerde de afgelopen jaren vaker marsen in Amsterdam, meestal in het najaar. Het drukst was het in 2023. Volgens de organisatoren waren toen zo'n 85.000 mensen aanwezig.

Launched in 1976, LAGEOS-1 (LAser GEOdynamic Satellite) is unusual in that it contains no instrumentation, no electronics, no power supply, and no means of propulsion. It’s spherical, weighs just under …read more

Het meisje met de zaadjes in het haar van auteur Nancy Bosmans en illustrator Lisa van Winsen heeft de Archeon Thea Beckmanprijs gewonnen. Dat is de prijs voor het beste historische jeugdboek van het jaar.

Het boek van Bosmans gaat over slavernij en volgt daarbij het Ghanese meisje Yaa. Zij is ongeveer 4 jaar oud als ze samen met haar moeder en anderen uit haar dorp ontvoerd wordt door slavenhandelaars. Yaas moeder verstopt zaadjes uit hun thuisland in de vlechten van het meisje. Yaa plant de zaadjes stiekem, en voelt zich dan weer eventjes thuis.

Jeugdprijs

De Thea Beckmanprijs wordt ieder jaar uitgereikt in Museumpark Archeon in Alphen aan den Rijn aan het beste historische jeugdboek. De jury kijkt naar historische jeugdromans die zowel goed geschreven zijn als de lezer op geloofwaardige wijze meenemen naar het verleden. De winnaar ontvangt 1250 euro.

Naast de volwassen jury is er ook een jeugdjury bestaande uit twaalf kinderen. Zij reiken de Jonge Beckmanprijs uit. Een panel van jongeren kiest de winnaar. Die krijgt eveneens 1250 euro.

Dit jaar ging de Archeon Jonge Beckmanprijs naar het boek De Titanic en het raadsel van de Grote Omar van Lucinda Vos en Marlene Rebel. Het boek volgt een meisje en een jongen op het welbekende schip.

Thea Beckman

De prijzen zijn vernoemd naar schrijfster Thea Beckman (23 juli 1923 - 5 mei 2004). Zij is het bekendst door haar historische jeugdboeken zoals Kruistocht in Spijkerbroek. Dat boek won de Europese prijs voor het beste historische jeugdboek.

Voor de tweede keer in korte tijd is brand uitgebroken in een opslag van de Bulgaarse wapenfabrikant EMCO. Het vuur ontstond bij een loods bij de plaats Gorna Varpishta waar munitie en kruit liggen opgeslagen. De vlammen sloegen daarna over naar twee andere gebouwen.

Bij de brand vielen geen slachtoffers. Aanwezige bewakers konden op tijd wegkomen. De brandweer stuurde een noodmelding aan omwonenden, maar volgens een woordvoerder liep het nabijgelegen dorp geen direct gevaar.

Het is de tweede keer in korte tijd dat er brand uitbreekt bij een EMCO-complex: op 10 augustus werd al een munitieopslag bij de plaats Belitsa in de as gelegd.

Speculatie over Russische connectie

De oorzaak van beide branden is nog onduidelijk. Een EMCO-woordvoerder zei eerder dat bij de eerste brand een menselijke fout inmiddels wordt uitgesloten en het bedrijf meewerkt aan het verdere politieonderzoek.

In Bulgaarse media wordt gespeculeerd over mogelijke Russische betrokkenheid bij de branden. De afgelopen jaren werd Rusland vaker ervan beschuldigd heimelijke aanvallen uit te voeren op doelwitten in Europa, zoals de explosieven-drones die vorige maand bij een wapentransport in Leipzig werden gevonden.

In 2024 vaardigde Bulgarije al eens een arrestatiebevel uit tegen zes Russen die in het afgelopen decennium betrokken zouden zijn geweest bij aanslagen op EMCO. Tussen 2011 en 2020 gingen meerdere voorraden die bedoeld waren voor export naar Oekraïne in vlammen op.

Vergiftigd

Ook moesten eigenaar Emilian Gebrev, zijn zoon en een EMCO-leidinggevende in 2015 in het ziekenhuis worden opgenomen na een plotselinge verslechtering van hun gezondheid. Ze zouden zijn vergiftigd met een onbekend middel. Drie Russen worden daarvoor gezocht. Moskou ontkent betrokkenheid.

De Bulgaarse minister van Binnenlandse Zaken nam vanmorgen zelf een kijkje bij Gorna Varpishta, waar de brandweer nog steeds aan het blussen is. Hij zei tegen de pers dat uit voorzorg de controles en beveiliging bij soortgelijke bedrijven in het land zullen worden opgeschroefd. Hij voegde eraan toe niet te willen speculeren over de oorzaak: "We houden alle opties open en zullen alle theorieën zorgvuldig bestuderen."

'Enorme aanval'

In Oekraïne zelf zijn vannacht vier mensen omgekomen bij Russische aanvallen, bijna zestig personen raakten gewond. In Zaporizja kwamen een man en een vrouw om bij een drone-inslag op een wooncomplex. In Kryvyi Rih werd een werknemer gedood bij een aanval op een metaalbedrijf.

Havenstad Odesa werd vannacht ook geraakt door een volgens de autoriteiten "enorme aanval". Hier viel een dode en zijn volgens de Oekraïense president Zelensky bijna vijftig mensen gewond geraakt. Een van de aanvallen was op een appartementencomplex, een andere trof een hotel.

"Onze steden en gemeenschappen zijn sinds gisteravond vrijwel voortdurend aangevallen", meldde Zelensky aan het begin van de middag op X. Een deel van de aanvallen is volgens de president afgeslagen.

"Als de Russen gewone mensen zo schaamteloos tot doelwitten maken van hun terroristische aanvallen, is het frustrerend dat de sterkste machten ter wereld de Russische escalatie niet op hetzelfde niveau beantwoorden", schreef hij.

Rubberfabriek

Rusland heeft de afgelopen weken de aanvallen op Oekraïne opgevoerd, zeker nu de verdediging van het land te wensen overlaat door munitietekorten. Moskou houdt - ondanks de vele burgerslachtoffers - daarbij vol militaire doelwitten te kiezen en te werken met "uiterst nauwkeurige wapens".

In Zaporizja en Kryvyi Rih zou vannacht de metaalsector doelwit zijn geweest die levert aan het leger, in Odesa ging het om de haveninfrastructuur die nodig is voor militaire bevoorrading.

Oekraïne maakte op zijn beurt vanmorgen bekend een belangrijke rubberfabriek in de Zuid-Russische stad Toljatti te hebben aangevallen. Hier zou synthetisch rubber worden gemaakt dat nodig is voor Russische raketten.

Als de internationale veiligheid verslechtert of als defensie er veel taken bijkrijgt, bijvoorbeeld van de NAVO, dan moet het mogelijk zijn bepaalde dienstplichtigen op te roepen. Defensie werkt daarom verder aan een zogenoemde selectieve opkomstplicht. Dat meldt staatssecretaris Boswijk van Defensie aan de Tweede Kamer.

Bij een selectieve opkomstplicht worden alleen dienstplichtigen opgeroepen die op dat moment volgens defensie nodig zijn. De opkomstplicht wordt wat Boswijk betreft opgedeeld in fases. Van het verplicht geven van informatie aan Defensie over je geschiktheid tot het verplicht deelnemen aan een keuring en het in dienst gaan als militair.

17-jarigen krijgen nu al een enquête van defensie toegestuurd die ze op basis van vrijwilligheid kunnen invullen. Daar worden vier fases aan toegevoegd die steeds verplichtender worden, afhankelijk van hoeveel en hoe snel defensie militairen nodig heeft. Naast vrijwillig de enquête invullen zijn dat verplicht de enquête invullen, verplicht reageren op een uitnodiging, verplicht meedoen aan een selectie, en als uiterste verplicht in dienst treden.

Zeer gevoelig onderwerp

Het is niet voor het eerst dat de selectieve opkomstplicht ter sprake komt. Boswijk heeft daar in maart van dit jaar al een debat over gevoerd met de Tweede Kamer. Daarin uitten onder andere Pro en de SP bezwaren. In zijn voortgangsbrief aan de Kamer noemt Boswijk het "een zeer gevoelig onderwerp" maar zegt dat het kabinet het niettemin nodig vindt.

Het uitgangspunt blijft dat defensie werkt met beroepsmilitairen aangevuld met reservisten, op basis van vrijwilligheid. Maar defensie moet zich voorbereiden op situaties dat dat niet meer voldoende is, zegt hij.

In Nederland bestaat nog steeds dienstplicht voor mensen van 17 tot 45 jaar. Maar dienstplichtigen worden niet meer opgeroepen, de opkomstplicht is sinds 1997 opgeschort. In de plannen van defensie wordt gewerkt aan nieuwe wetgeving als dienstplichtigen weer opgeroepen gaan worden.

Zo moeten jongeren de keuze krijgen wanneer ze hun dienstplicht vervullen. Niet meer verplicht vanaf 18 jaar, maar ergens tussen hun achttiende en zevenentwintigste. Die dienstplichtigen krijgen een opleiding van zes maanden: de Nationale Weerbaarheidstraining. In de nieuwe wetgeving worden ook regels opgenomen voor uitzonderingen, vrijstellingen en gewetensbezwaarden.

Positieve prikkels

Ook moet er nog uitgewerkt worden hoe de overheid reageert op mensen die geen gehoor geven aan hun oproep van defensie. Boswijk spreekt van "positieve prikkels, sancties, eventuele tegemoetkomingen, rechtsbescherming en de verwerking van persoonsgegevens". Wie weigert dienst te doen kan dus een straf krijgen.

Het wetgevingstraject en de organisatie rondom de selectieve opkomstplicht gaat jaren duren. Tot die tijd wil defensie met duidelijke opleidingstrajecten en meer oog voor persoonlijke voorkeuren, vaardigheden en opleidingswensen zo veel mogelijk vrijwilligers bereiken.

Boswijk zegt te begrijpen dat het nieuwe plan effect heeft op de samenleving. Daarom wil hij de komende tijd de maatschappelijke discussie voeren en in gesprek gaan met jongeren.

Eind september debatteert de Tweede Kamer verder over het onderwerp.

Bij de trein die gisteravond in het noorden van Frankrijk ontspoorde was waarschijnlijk sprake van sabotage. Dat melden gerechtelijke bronnen aan Franse media.

Bij de ontsporing tussen de steden Rouen en Caen raakten gisteren 44 mensen gewond. Een vrouw van 18 is er slecht aan toe en werd in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht.

Bronnen meldden gisteravond al aan media dat er een metalen voorwerp op het spoor lag, waar de trein tegenaan was geknald. Nu zeggen ze ervan uit te gaan dat het voorwerp bij de plaats Oissel-sur-Seine opzettelijk is neergelegd. Het zou gaan om een stuk rails.

Wat het motief zou zijn, is nog niet duidelijk. Een verdachte is ook nog niet in beeld. Officieel moet uit onderzoek nog blijken of het stuk rails de oorzaak was van de ontsporing. Duidelijk is in elk geval dat de machinist niet onder invloed was van alcohol of drugs.

Niet alleen binnen de politiek, ook daarbuiten is de discussie over de box 3-belasting weer opgelaaid. Vanaf 2028 zou er een nieuw systeem van belastingheffing ingaan op spaargeld, beleggingen en vastgoed, maar of dat doorgaat is onduidelijk. De coalitie is er nog niet uit.

Buiten Den Haag is de één blij met uitstel, de ander niet. Hoe kijken verschillende typen vermogenden naar de geplande wetswijziging en het uitstel daarvan?

Cryptobeleggers

Blij zijn bijvoorbeeld beleggers in crypto, met name vanwege de vermogensaanwasbelasting, zegt cryptobelegger Rob Duijvestijn. "Goed dat ze terug zijn naar de tekentafel, want met deze wet wordt risico nemen voor mij afgestraft in plaats van beloond."

Hoe wordt er belasting geheven in de nieuwe wet

De discussie over box 3 gaat over de manier waarop er belasting wordt geheven over de inkomsten die met vermogen worden verdiend.

De ene manier is via een vermogensaanwasbelasting. Dan betaal je elk jaar belasting over de winst die is gemaakt, ook als die nog 'vastzit' in bijvoorbeeld aandelen of crypto. Wie geen spaargeld heeft om die belasting te betalen, moet (een deel van) de aandelen of crypto verkopen.

De andere manier is via een vermogenswinstbelasting. Dan betaal je alleen belasting op het moment dat je je aandelen of vastgoed verkoopt. Het nadeel is dat belastingbetalers de verkoop van hun aandelen dan kunnen uitstellen en zo belasting kunnen ontwijken.

Duijvestijn is tegen de gekozen vorm in het nieuwe stelsel. Hij legt uit dat het voor hem als cryptobelegger ingewikkeld is om aanwasbelasting te betalen, omdat de cryptomarkt heel sterke stijgingen en dalingen van de koers kent.

"Je kunt 100 procent rendement maken, maar ook veel verlies. Als je het geld dan niet reserveert om de belasting tussendoor te betalen, kun je financieel in de problemen komen", zegt hij. "Wie in december een piek raakt en in het voorjaar een crash meemaakt, betaalt over winst die niet meer bestaat."

Vastgoedbeleggers

Vastgoedbeleggers, zoals verhuurders, zijn juist niet blij met het uitstel. Hoewel zij geen aanwasbelasting gaan betalen, zouden ze graag willen dat de nieuwe wet sneller ingaat. In box 3 betalen ze nu 36 procent belasting over een fictief rendement van 6 procent, maar het echte rendement is vaak veel lager.

Dat komt bijvoorbeeld doordat veel verhuurders hun huurprijzen door de Wet betaalbare huur niet konden verhogen.

Verhuurder Wim Steenks heeft de huur van zijn vastgoed niet kunnen verhogen, omdat zijn huurders er al ruim 50 jaar in zitten. Omdat hij sinds 2021 over een hoger fictief rendement betaalt van 6 procent levert hij meer in dan er aan huuropbrengsten binnenkomt.

Vastgoedbeleggers mogen op dit moment hun werkelijke rendement al doorgeven aan de Belastingdienst als ze denken dat dat lager is dan het fictieve rendement, maar de Belastingdienst rekent de woz-waardestijging van woningen ook mee als rendement. Omdat de huizenprijzen de afgelopen jaren alleen maar stegen, maakt Steenks op papier wel meer rendement.

"Als het leeg komt, verkoop ik het, want het kost me ieder jaar geld", zegt Steeks. Hij zou bij het belasten op werkelijk rendement, wat in het nieuwe stelsel gaat gebeuren, veel baat hebben. "Mits de kosten aftrekbaar zijn", zegt hij.

Pensioenbeleggingen

Een andere manier om pensioen op te bouwen, is door middel van beleggingen. Veel zzp'ers doen dat.

Dat kan via pensioenbeleggen bij een pensioenaanbieder, die dan geld voor je belegt op een aparte geblokkeerde pensioenrekening. Of je kunt het zelf beleggen via een gewone beleggingsrekening. Pensioenaanbieders zagen al een stijging in het aantal nieuwe klanten.

Petra van Rooijen is ondernemer en een van die zelfstandige beleggers die bij het nieuwe stelsel overweegt om over te stappen naar pensioenbeleggen. "Mijn kijk is wel veranderd door het nieuwe stelsel", zegt ze.

Ze is tegen de vermogensaanwasbelasting, omdat ze dan jaarlijks belasting moet betalen over koerswinsten die nog niet in geld zijn omgezet, omdat ze nog vastzitten in aandelen.

"Het voelt niet helemaal eerlijk om belasting te betalen over winst die alleen nog op papier bestaat. Daarnaast wil je je beleggingen juist zo lang mogelijk ongestoord laten groeien."

Als Van Rooijen ook zou gaan pensioenbeleggen, betaalt ze er pas belasting over als het pensioen wordt uitgekeerd. Daar staat tegenover dat ze de flexibiliteit kwijtraakt om het geld te kunnen opnemen voordat ze de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.

"Die flexibiliteit was voor mij juist een belangrijke reden om niet voor pensioenbeleggen te kiezen, maar door het nieuwe stelsel gaat het belastingvoordeel van pensioenbeleggen voor mij zwaarder wegen dan voorheen."

Door een storing kan de Nederlandse Kustwacht geen gebruikmaken van de radiosystemen. Daardoor kunnen er geen (nood)berichten ontvangen of verzonden worden. De kustwacht is wel telefonisch bereikbaar.

Ook is het niet mogelijk om navigatieberichten te versturen of te ontvangen. Scheepsverkeercentrales zijn op de hoogte van het probleem en kunnen wel meldingen ontvangen.

Ook vrijwilligers van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) kunnen berichten via de radiokanalen ontvangen en doorzetten naar de kustwacht. Zij kunnen de kustwacht alarmeren bij een noodmelding en houden de schepen in de gaten, laat een woordvoerder van de kustwacht weten.

"Het Kustwachtvliegtuig vliegt boven de noordelijke Noordzee en de noodhulpslepers zijn op het water en luisteren mee met de radio", schrijft de kustwacht op de liveblog. Ook Duitse en Belgische kustwachten helpen mee door te luisteren op het noodkanaal. Zij zetten eventuele meldingen door.

Oorzaak onduidelijk

De storing begon vanochtend vroeg. Volgens een woordvoerder is het veroorzaakt door onderhoud. Het is nog niet bekend hoelang de storing gaat duren.

Het beheer van de kustwacht ligt bij het ministerie van Defensie. Monteurs van defensie werken aan een oplossing.

Bij een brand in een verzorgingstehuis in Chili zijn zestien mensen om het leven gekomen. Het vuur brak uit in een wooncomplex voor ouderen in de plaats Pitrufquén, in het zuiden van het Zuid-Amerikaanse land.

De brand brak 's avonds laat uit. Op foto's is te zien dat vlammen al snel het hele gebouw verzwolgen. Het is nog niet bekend wat de oorzaak is van de vuurzee.

Tien mensen konden uit de vlammen worden gered. Zij zijn met onbekende verwondingen opgenomen in het ziekenhuis.

De brandweer heeft het vuur inmiddels gedoofd en is begonnen met het bergen van de lichamen en het onderzoek naar de oorzaak van de brand.

De politie heeft de afgelopen tijd stopgesprekken gevoerd met mensen die de nabestaanden van influencer Jade Kops lastigvallen. Dat schrijft Omroep West. Kops overleed in april op 19-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker en deelde haar ervaringen met honderdduizenden volgers op sociale media.

Het gezin vertelt bij de streekomroep WOS dat zij dreigende berichten ontvangen van volgers van Jade Kops. "Die accepteren gewoon niet dat wij contact afhouden en dat we daar geen behoefte aan hebben", zegt vader René Kops.

De ouders van Jade spraken bij het programma Aan Tafel van streekomroep WOS over de bedreigingen:

Volgens moeder Wendy Kops zijn de bedreigingen "soms zo concreet dat Jades zusje vaak niet eens meer zelf naar het graf durft", citeert Omroep West. Zo stuurde iemand volgens de ouders: "Pas maar op op het moment dat je bij haar graf staat, ik weet waar ze ligt."

Scannen

"Als we bij Jade staan, scannen we continu", zegt vader René over de bezoeken aan het graf van hun dochter. "Dat is eigenlijk niet de bedoeling op het moment dat je daar staat."

Volgens de ouders gaat het om mensen die zich sterk verbonden voelen met Jade. "We zeggen weleens: Jade was van iedereen. En die mensen denken ook écht dat Jade van iedereen was."

De politie is op de hoogte en heeft meerdere zogenoemde stopgesprekken gevoerd. Bij zulke gesprekken gaat een agent bij iemand langs om diegene aan te spreken op ongewenst of strafbaar gedrag. Om hoeveel verschillende mensen het gaat, is niet bekendgemaakt. Volgens Wendy Kops waren het "flinke gesprekken". "De wijkagent is laatst bij ons thuis geweest om te overleggen hoe we hier het beste mee kunnen omgaan."

De ouders vragen mensen hun grenzen te respecteren. "Ik ben blij dat ze idolaat zijn van onze dochter. Hartstikke mooi. Maar wel tot een bepaalde grens", aldus René Kops.

Eerbetoon

Jade Kops leed vanaf haar 14de aan een zeldzame vorm van kanker. Ze zette zich in voor lotgenoten en had veel volgers op sociale media. Duizenden mensen liepen mee met een erehaag bij haar uitvaart. Er zijn plannen voor een bronzen monument ter nagedachtenis aan Kops in haar woonplaats 's-Gravenzande. Onlangs werd bekend dat er een storm naar Jade Kops wordt vernoemd.