Aggregator

'Oekraïne pauzeert aanvallen op Russische olieraffinaderijen onder druk Trump'

30 minutes 47 seconds ago

Oekraïne is tijdelijk gestopt met uitvoeren van luchtaanvallen op Russische olieraffinaderijen na wekenlange druk van de Amerikaanse president Trump. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van bronnen die op de hoogte zijn van de militaire operaties.

Het besluit is niet officieel aangekondigd. De pauze is van kracht sinds begin vorige week en duurt vermoedelijk tot na de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten of nog langer.

De betrekkingen tussen Oekraïne en de VS zijn tot een dieptepunt gedaald. Eerder deze maand zei Trump dat het tijd wordt dat Oekraïne een nieuwe leider krijgt. Een dag daarvoor maakte de Amerikaanse president bekend dat hij een akkoord had bereikt met de Russische president Poetin over het opschorten van sancties en de levering van diesel.

Ook begrensde Starlink, de Amerikaanse satellietdienst van Elon Musk, de snelheid van drones. Oekraïne heeft de militaire variant van Starlink, Starshield, hard nodig bij het verdedigen van zijn grondgebied. Volgens Musk had het Oekraïense leger de gebruiksvoorwaarden geschonden, maar president Zelensky sprak dat tegen.

Rusland en Oekraïne bestoken al maanden elkaars energievoorzieningen. Trump claimde eerder deze maand dat Rusland en Oekraïne hadden afgesproken dat ze elkaars energiedoelen voorlopig niet zouden aanvallen. Enkele dagen later hervatte Oekraïne de aanvallen omdat Rusland zich volgens president Zelensky niet had gehouden aan de afspraken.

Doden bij Russische aanvallen

Gisteravond laat viel er een dode bij Russische raketaanvallen in Kyiv. Door de aanvallen raakten gebouwen beschadigd en ontstonden branden, meldt burgemeester Klitsjko.

Eerder op de dag meldde het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) dat een medewerker van de kerncentrale in Zaporizja om het leven was gekomen bij een Russische droneaanval. IAEA-directeur-generaal Rafael Grossi herhaalde zijn oproep tot militaire terughoudendheid in de omgeving van de nucleaire faciliteit.

Megaoperatie in Vught: monumentaal stationsgebouw wordt opgetild en verplaatst

1 hour 22 minutes ago

Het is geen alledaagse verhuizing: het monumentale stationsgebouw van Vught wordt vandaag in zijn geheel opgetild en 13,6 meter verplaatst. Met een gewicht van 720 ton wordt het gebouw uit 1868, inclusief de historische kelder, in zeven uur tijd verhuisd richting het oosten.

De operatie begint naar verwachting tussen 08.00 en 09.00 uur. Halverwege de middag moet het gebouw van 28 meter lang en 9,5 meter breed op zijn nieuwe plek staan.

Livestream

De verhuizing van het stationsgebouw is vanaf 07.50 uur live te volgen bij de NOS.

Het stationsgebouw moet plaatsmaken voor een vierde spoor. Vanaf 2030 moeten er namelijk meer treinen gaan rijden tussen Meteren en Boxtel. Dat vierde spoor komt verdiept te liggen, precies op de plek waar nu het stationsgebouw staat.

Daarom moet het gebouw worden verplaatst. Het gebouw laten staan en eromheen bouwen of het afbreken en opnieuw bouwen, waren geen opties. Het stationsgebouw is een rijksmonument en door het gebouw inclusief kelder in zijn geheel te verplaatsen wordt de monumentale waarde behouden.

De verhuizing maakt deel uit van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer, een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat sinds 2010 loopt. Het doel is om meer treinen op drukke trajecten te laten rijden.

Op sommige trajecten moet dat uitkomen op een "metroachtige" frequentie van zes treinen per uur. Nu zijn dat er op de meeste trajecten nog twee tot vier per uur.

Betonnen constructie als dienblad

Om het rijksmonument te verplaatsen, wordt het eerst opgetild. Onder het gebouw komt vervolgens een betonnen constructie te liggen die als een soort dienblad moet dienen. Onder die constructie wordt een schuifbaan geplaatst, waarmee het gebouw in slagen van 40 centimeter naar zijn nieuwe locatie wordt geschoven. In totaal zijn daar 34 slagen voor nodig; exact 13,6 meter.

Het gebouw komt uiteindelijk 32 centimeter lager te liggen dan nu. Taco Bresser, directeur van het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de verhuizing, vertelde aan de Brabantse streekomroep DTV Nieuws dat de kans klein is dat er iets misgaat. Het gebouw verkeert in goede staat en de afstand is relatief klein.

Wel wordt het pand tijdens de operatie voortdurend gecontroleerd met meetapparatuur. Wijkt er iets af of zijn de weersomstandigheden ongunstig, dan kan de verhuizing worden uitgesteld.

Plek met oorlogsverleden

Dat het stationsgebouw een rijksmonument is, heeft te maken met de grote rol die het speelde in de Tweede Wereldoorlog. Het station was destijds een plek voor de transporten van duizenden Joden en andere gevangenen van en naar Kamp Vught.

Het Brabants Dagblad schrijft hoe stationschef Willem Jooren, die boven het station woonde, gevangenen hielp die via Vught werden gedeporteerd. Hij voorzag hen van eten, tabak, warme kleding en hielp sommigen ontsnappen. De kelder van het station speelde daarbij een belangrijke rol. Jooren verborg er mensen en hielp hen zo uit handen van de Duitsers te blijven.

Kleindochters Ageeth, Gerdie en Marianne verdiepten zich in het verhaal van hun opa en zijn blij dat het stationsgebouw, inclusief de kelder, behouden blijft. Jooren kreeg in 1984 postuum het Verzetsherdenkingskruis, een onderscheiding voor verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog.

Kijklocatie

Wie de verhuizing ter plekke wil volgen, kan terecht op een kijklocatie bij het station. Die is geopend van 08.00 tot 16.30 uur.

Alle stemmen geteld in Israël: geen meerderheid voor politieke blokken in parlement

2 hours 17 minutes ago

Bij de verkiezingen in Israël heeft geen van beide politieke blokken na het tellen van alle stemmen een meerderheid behaald in het parlement. Dat heeft de Centrale Verkiezingscommissie bekendgemaakt. Noch de regeringscoalitie van premier Netanyahu, noch het oppositieblok van Gadi Eisenkot kwam tot minimaal 61 zetels.

De verkiezingsuitslag bevestigt dat de Likud-partij van Netanyahu de grootste is geworden, met 27 zetels. Zijn coalitie van rechts-conservatieve, uiterst rechtse en religieuze partijen behaalde 53 zetels en komt er dus 8 tekort voor een meerderheid in de 120 zetels tellende Knesset. Bij de verkiezingen in 2022 kwam de coalitie nog tot 64 zetels.

Netanyahu's rivaal, oud-legerchef Gadi Eisenkot, behaalde met zijn vorig jaar opgerichte partij Yashar 21 zetels en kwam daarmee op de tweede plek. Zijn oppositieblok bleef steken op 48 zetels.

Patstelling

Het was al duidelijk dat de verkiezingsuitslag tot een patstelling heeft geleid in de Israëlische politiek. De vorming van een nieuwe regering zal vermoedelijk lang gaan duren.

Mogelijk is een sleutelrol weggelegd voor de Arabische partijen, de winnaars bij deze verkiezingen. De Arabische partijen Ra'am en de Gezamenlijke Lijst behaalden samen 19 zetels, tegen 10 zetels in 2022.

Om aan een meerderheid te komen, heeft Eisenkot de steun nodig van deze partijen. Toch is het de vraag of de Joodse oppositie de samenwerking aan zal gaan met de Arabische partijen. Het erkennen van Hamas als terroristische organisatie die ontmanteld moet worden is een van de eisen die Eisenkot stelt.

De opkomst bij de verkiezingen bedroeg 77,9 procent, het hoogste percentage in decennia. Ruim 5,7 miljoen mensen brachten hun stem uit.

Op woensdag 4 november wordt de zetelverdeling definitief vastgesteld. President Herzog zal daarna degene die wat hem betreft de beste kans maakt op een meerderheid vragen een regering samen te stellen. Partijen hebben tot 18 november de gelegenheid om klachten in te dienen of juridische stappen te ondernemen.

Miljarden aan tegoeden bevroren na vermoedelijke hack bij cryptoplatform Binance

3 hours 26 minutes ago

Binance, het grootste cryptoplatform ter wereld, is vermoedelijk het slachtoffer geworden van een hack. Uit voorzorg is zo'n 6,3 miljard dollar aan cryptomunten bevroren om diefstal te voorkomen. Dat bedrag kan nog oplopen, meldt het bedrijf.

Hoe groot de schade is, is nog niet duidelijk. Binance bevestigt zelf niet dat er cryptomunten zijn buitgemaakt, maar medeoprichter Yi He zegt dat het bedrijf "alle verliezen door hacks zal vergoeden". Het platform beschikt naar eigen zeggen over een fonds in bitcoin om tegoeden van gebruikers te dekken in het geval van een hack.

Binance zegt tegen financieel persbureau Bloomberg dat er een onderzoek is gestart. "Op dit moment is er nog geen sprake van een vastgestelde impact op de tegoeden van gebruikers. Onze beveiligingsteams onderzoeken met spoed alle relevante informatie; zodra wij over geverifieerde gegevens beschikken, zullen wij updates delen via de officiële kanalen van Binance."

Koersen gedaald

Het nieuws over de mogelijke problemen met de beveiliging leidde direct tot scherpe koersdalingen van cryptovaluta. Bitcoin zakte naar zo'n 77.500 dollar, het laagste punt in zes weken en ether zakte onder de 2200 dollar, het laagste punt in maanden.

De aanbieders van cryptomunten Tether en Circle lieten weten dat zij naar aanleiding van het incident tegoeden hebben bevroren. Tether-CEO Paolo Ardoino meldde dat zijn bedrijf voor meer dan 1,5 miljard dollar aan activa heeft bevroren. Jeremy Allaire, medeoprichter en CEO van Circle, zei dat zijn bedrijf "in afstemming met opsporingsdiensten" voor meer dan 800 miljoen dollar aan tegoeden heeft bevroren. Beide bedrijven geven zogenoemde stablecoins uit, digitale munten waarvan de waarde is gekoppeld aan de Amerikaanse dollar.

Binance werd in 2017 opgericht door Changpeng Zhao. Hij trad in 2023 af als CEO als onderdeel van een schikking met de Amerikaanse justitie nadat hij had verzuimd witwassen op het platform te voorkomen. In 2024 werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf, maar in 2025 verleende president Trump hem gratie.

Veroordeelde paddenstoelenmoord Australië verliest beroepzaak, komt nooit meer vrij

4 hours 47 minutes ago

De vrouw die in Australië is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor de moord op drie mensen door vergiftiging met paddenstoelen, heeft het hoger beroep in de zaak verloren. Dat betekent dat Erin Patterson geen kans maakt op vervroegde vrijlating.

Patterson (52) werd eind vorig jaar veroordeeld tot driemaal levenslang, met kans op vervroegde vrijlating na 33 jaar. Tegen die uitspraak ging het Openbaar Ministerie in beroep. Justitie vond dat de vrouw vanwege de ernst van de gepleegde strafbare feiten geen aanspraak mocht maken op vervroegde vrijlating.

Het hof van beroep van de staat Victoria is het daarmee eens. "Dit misdrijf was buitengewoon kil en berekenend en verdient de scherpst mogelijke veroordeling", verklaarde een van de rechters.

De drie rechters van het hof verwierpen ook Pattersons beroep tegen haar veroordelingen.

Vergiftigde paddenstoelen

Patterson houdt vol dat ze tijdens een familiediner in juli 2023 in Leongatha per ongeluk groene knolamanieten, zeer giftige paddenstoelen, toevoegde aan de maaltijd.

De ouders en tante van haar ex-man overleden aan de gevolgen van de vergiftiging. De oom van haar ex overleefde de lunch, maar lag wekenlang in coma. Haar ex-man was ook uitgenodigd voor de lunch, maar zegde op het laatste moment af.

Patterson kan het vonnis van het hof van beroep nog aanvechten bij het Australische Hooggerechtshof. Dat is haar laatste mogelijkheid om in beroep te gaan tegen haar veroordeling.

De zaak leidde tot veel beroering in Australië en kreeg veel (inter)nationale media-aandacht. Een gevangenisstraf zonder uitzicht op vervroegde vrijlating komt in Australië zeer zelden voor.

Gitaar George Michael uit Faith-clip levert 215.000 euro op

6 hours 11 minutes ago

Een gitaar van de overleden Britse zanger George Michael heeft bij een veiling 180.000 pond (215.000 euro) opgebracht, meldt de BBC. De gitaar werd gebruikt in de clip van de hit Faith uit 1987.

Er gingen meer dan dertig memorabilia van de zanger onder de hamer bij het Britse veilinghuis Sworders. De persoonlijke spullen, waaronder gesigneerde foto's en albums, brachten in totaal 238.000 pond (285.000 euro) op.

George Michael brak begin jaren 80 door met Wham!, een populair popduo dat hij vormde met Andrew Ridgeley. In 1986 ging het duo uit elkaar en een jaar later scoorde Michael een enorme hit met het nummer Faith op zijn gelijknamige eerste soloalbum.

George Michael overleed in 2016 op 53-jarige leeftijd aan een combinatie van hart- en leverproblemen.

De videoclip van Faith:

Aan de veiling ging een rel vooraf. De spullen waren in het bezit van Siobhan Bailey, jarenlang de persoonlijk assistent van Michael. Bailey overleed in 2014 en na haar dood erfde haar man Ian Belcher, met wie ze in scheiding lag, de collectie.

Dat Belcher de collectie besloot te verkopen, schoot bij de broer van Bailey in het verkeerde keelgat. Gerard Bailey zei tegen de BBC dat zijn zus "ontzet zou zijn geweest bij de gedachte dat er een veiling onder haar naam wordt gehouden en dat persoonlijke, dierbare bezittingen aan hoogste bieder worden verkocht".

De voorzitter van veilinghuis Sworders liet weten dat het contact met Belcher de afgelopen 2,5 jaar "zeer prettig" was verlopen. "Je kunt er op twee manieren naar kijken: als een manier om geld te verdienen of als een soort herdenking en eerbetoon aan Siobhan, en zo hebben wij het benaderd."

Zware gevechten in Jemen, Houthi's beschuldigd van veroorzaken hongersnood

7 hours 9 minutes ago

Op verschillende plekken in Jemen is sprake van zware gevechten en bombardementen. Alleen al in de belegerde stad Taiz worden dertien doden gemeld, met name vrouwen en kinderen. De lokale autoriteiten beschuldigen de Houthi's, die de stad hebben omsingeld, van het veroorzaken van een hongersnood in de stad.

"De stad verkeert niet aan de rand van een hongersnood, maar in een hongersnood", stelt gouverneur Nabil Shamsan. De zuidwestelijke stad is afgesloten van de toevoer van water, voedsel, medicijnen en brandstof. Sinds het begin van het zware offensief eerder deze maand zouden er bijna 300 mensen zijn gedood bij gevechten.

Mogelijke oorlogsmisdaad

Er is sprake van een opzettelijk veroorzaakte humanitaire crisis in Taiz, zegt Human Rights Watch in een verklaring. Volgens de mensenrechtenorganisatie is mogelijk zelfs sprake van een oorlogsmisdaad door de Houthi's. Mensen in Taiz vertelden onlangs tegen de NOS al dat er sprake is van systemische uithongering.

In de stad zijn in twee dagen tijd negen burgers gedood door Houthi-strijders, stelt een lokale mensenrechtenorganisatie. Elf burgers zouden zijn ontvoerd.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid van de Houthi's vielen er vandaag dertien doden door een Saudisch bombardement. Dat zouden met name burgerslachtoffers zijn geweest.

Ontkenning

Houthi-leider Abdul Malik al-Houthi beweerde vandaag in een tv-toespraak dat er wel degelijk humanitaire hulp wordt toegelaten tot Taiz. Hij stelde dat er alleen maar wapenleveranties aan pro-Saudische milities worden tegengehouden. De Houthi's houden al jaren grote delen van Jemen bezet en strijden tegen de door Saudi-Arabië gesteunde regering.

De Jemenitische strijdkrachten beweren dat ze in 24 uur tijd ruim 300 Houthi-strijders hebben gedood of verwond. Er zouden honderden aanvallen zijn uitgevoerd in een dag tijd. Met name stellingen van Houthi-strijders in het westen van Taiz zijn onder vuur genomen, aldus de legertop.

Raketaanval op Saudi-Arabië

De Houthi's hebben een reeks luchtaanvallen op Saudi-Arabië opgeëist. Onder meer twee internationale vliegvelden en een aantal olieraffinaderijen waren daarbij het doelwit.

Volgens de Saudische autoriteiten werden meerdere raketten onderschept. Een Saudische burger in hoofdstad Riyad raakte gewond door vallende brokstukken. Ook een huis raakte beschadigd.

In Mali gevonden meteoriet blijkt 4,1 miljard jaar oud

7 hours 49 minutes ago

Een marsmeteoriet die in september 2022 in de Sahara-woestijn in Mali werd gevonden door zogenoemde Sahrawi-meteorietenjagers, blijkt na onderzoek minstens 4,1 miljard jaar oud te zijn. De meteoriet is daarmee een van de drie oudste Marsmeteorieten die op aarde zijn gevonden.

Dat concluderen onderzoekers van de NASA in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Het 800 gram wegende stukje rode steen, dat de Teghaza 001 is genoemd, is volgens wetenschapper Yang Liu "echt uniek". Het biedt volgens hem meer inzichten dan de twee andere stukken marsmeteoriet.

De Teghaza 001 werd in 2022 in acht fragmenten gevonden in de woestijn, ongeveer 34 kilometer van het dorp Bir Shali. Het grootste fragment was zo groot als een tennisbal. De belangrijkste mineralen die onderzoekers erin aantroffen zijn veldspaat en pyroxeen, belangrijke, gesteentevormende mineralen die veel voorkomen in de aardkorst.

Het gesteente bevatte daarnaast ook zirkoonkristallen met uranium. Verder wijst de chemische samenstelling van de Teghaza 001 erop dat er water langs heeft gestroomd.

Daarmee onderscheidt het zich van de twee eerdere vondsten. De Teghaza 001 kent volgens de NASA-wetenschappers een unieke samenstelling van de stollings- en vulkanische mineralen. De ongeveer even oude meteoriet ALH84001 bestaat vrijwel geheel uit een mineraal en de meteoriet die Black Beauty wordt genoemd, van ongeveer 2,1 miljard jaar oud, is dan weer een stuk kleiner.

De Teghaza 001 komt vermoedelijk uit de zuidelijke hooglanden van Mars. "Dit is echt het eerste stuk Marskorst dat we hebben gevonden in een deel van Mars waar we nog nooit eerder een monster van hebben gehad", aldus Lee Saper, de tweede auteur van het artikel. Volgens de wetenschapper suggereert de vondst dat er meer dan 4,1 miljard jaar geleden water op het Marsoppervlak aanwezig was.

Leven op Mars

De vondst geeft echter geen antwoord op een allesomvattende vraag of er ooit leven op Mars was. Saper: "De bevindingen ondersteunen het idee dat het vroege Mars de noodzakelijke ingrediënten en omstandigheden had om leven te herbergen, maar geven geen direct antwoord op de vraag of er leven op Mars is geweest."

Doden door instorting rotsformatie in Turkse toeristische regio Cappadocië

7 hours 59 minutes ago

In Turkije zijn zeker drie mensen om het leven gekomen doordat een rotsformatie in de historische regio Cappadocië is ingestort. Ook raakten vijf anderen gewond.

De instorting vond plaats bij de ingang van een openluchtmuseum van Göreme in de centrale provincie Nevsehir. Volgens Turkse media zijn de slachtoffers een Turks echtpaar en een Franse toerist. Vermoedelijk is de instorting veroorzaakt door een aardverschuiving als gevolg van hevige regenval.

Een reddingsteam is ingezet om te zoeken naar meer slachtoffers onder het puin. De minister van Justitie heeft een onderzoek ingesteld naar het incident.

Werelderfgoedlijst

Cappadocië is een populaire toeristische trekpleister en staat bekend om zijn bijzondere en unieke rotsformaties en eeuwenoude ondergrondse steden.

De regio is een van de meest bezochte plekken van het land. Ook worden er in de regio veel luchtballonvaarten gedaan. Cappadocië staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Agent tasert pakketbezorger na foutparkeren Amsterdam, omstanders verontwaardigd

8 hours 6 minutes ago

Een pakketbezorger in Amsterdam is vanmiddag getaserd bij zijn aanhouding. Volgens de politie blokkeerde de bezorger de weg bij het laden en lossen en escaleerde de situatie. Omstanders hebben de gebeurtenis gefilmd.

Het incident gebeurde rond 15.30 uur in de Runstraat. Op beelden in handen van stadsomroep AT5 is te zien dat de bezorger verschillende pakketten op de grond achter een wit bestelbusje heeft staan. Daarachter staat een motor.

Bekijk hier de beelden, die door een omstander zijn gefilmd:

Het filmpje begint enkele seconden voordat de man getaserd wordt. Een motoragent en de bezorger zijn in discussie en de bezorger vraagt: "Waarvoor ben ik aangehouden?", terwijl hij zijn handen naast zich uitstrekt. De bezorger wordt daarna van dichtbij getaserd. De bezorger valt op de grond.

Op de beelden is te horen dat meerdere omstanders hun verontwaardiging uitspreken. Zo roept een vrouw: "Je kunt niet zomaar iemand taseren. Bent u helemaal gek geworden?"

Situatie geëscaleerd

Een woordvoerder van de politie zegt tegen AT5 dat de man zijn busje had stilgezet op een plek waar dat niet mocht. De agent sprak hem daarop aan. De agent zou de man vervolgens hebben gevraagd het busje te verplaatsen, zodat het verkeer erlangs kon. De bezorger zou dat hebben geweigerd.

Een politiewoordvoerder benadrukt tegenover de NOS dat de beelden maar een fractie zijn van het grotere geheel en dat de agent genoodzaakt was om de taser te gebruiken.

Volgens de politie wilde de agent de man aanhouden maar werkte de man daar niet aan mee. Hij gebruikte vervolgens zijn stroomstootwapen omdat de situatie zou zijn geëscaleerd. De politiewoordvoerder zegt dat het zou kunnen dat de escalatie zich voor het begin van de video afspeelde.

Incident wordt onderzocht

De woordvoerder benadrukt dat agenten het altijd moeten melden wanneer ze geweld gebruiken. Elk geweldsincident wordt onderzocht. "Daaruit moet blijken of dit proportioneel is geweest", aldus de woordvoerder.

De man is na zijn aanhouding meegenomen naar het politiebureau. Hij heeft daar meerdere bekeuringen gekregen. Inmiddels is hij weer op vrije voeten.

Kabinet wil dat roken verboden wordt op plekken waar veel kinderen zijn

8 hours 24 minutes ago

Roken op plekken waar veel kinderen zijn wordt verboden, als het aan het kabinet ligt. Mensen zouden dan niet meer een sigaret mogen opsteken bij kinderboerderijen of bijvoorbeeld op de buitenterreinen van kinderdagverblijven.

Een voorstel om dat te verbieden wordt naar verwachting morgen in de ministerraad besproken, melden bronnen aan de NOS. Door de wetswijziging zouden beheerders van dat soort plekken verplicht worden om een rookverbod in te stellen. Zij moeten dan in principe zelf ook handhaven dat er niet gerookt wordt.

Veel van die plekken, zoals pleinen bij een buitenschoolse opvang en beheerde speeltuinen, zijn door de beheerders al rookvrij verklaard. Ze willen al dat bezoekers daar niet roken. Toch is het op een klein deel van de plekken nog niet het geval. En voor die laatste plekken wil het kabinet dus alsnog een verplicht rookverbod. De Tweede Kamer heeft hier ook om gevraagd, al ging het parlement eigenlijk nog verder.

Breed draagvlak

De Tweede Kamer dacht aanvankelijk namelijk ook aan een rookverbod op andere plekken waar veel kinderen komen, zoals dierentuinen en pretparken. Maar het kabinet richt zich eerst op plekken die echt helemaal gericht zijn op kinderen, zoals beheerde speeltuinen en de kinderopvang, omdat dat makkelijker te regelen zou zijn vanwege het brede draagvlak ervoor.

Later zou nog gekeken kunnen worden naar onbeheerde speeltuinen en plekken als openluchtzwembaden.

Rookvrije generatie in 2040

Het kabinet streeft naar een rookvrije generatie in 2040, daar hoort dit plan ook bij. Daar zijn eerder al andere maatregelen voor genomen zoals een uitstalverbod, neutrale verpakkingen en minder verkooppunten.

Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) was eerder al kritisch toen het kabinet dit plan ter advies voorlegde, daarbij noemde het college ook dat eerdere plannen om een rookvrije generatie in 2040 te hebben niet effectief leken.

Britse acteur Patrick Stewart (86) overleden, bekend van onder meer Star Trek

8 hours 41 minutes ago

De Britse acteur Patrick Stewart is gisteren op 86-jarige leeftijd overleden. Dat is op zijn sociale media bekendgemaakt. Stewart was een klassiek geschoolde acteur die zich het Shakespeare-repertoire eigen maakte. Bij het grotere publiek was hij voornamelijk bekend om zijn rol in de science-fictionserie Star Trek: The Next Generation en de superheldenfilms uit de X-Men-serie.

Stewart overleed in zijn huis in Los Angeles na een kort ziekbed, in het bijzijn van familie en vrienden en "omringd door live muziek, gebed, tranen en gelach", zo staat beschreven. Hij leed aan de ziekte van Alzheimer en Lewy body-dementie.

Stewart werd geboren op 13 juli 1940 in Mirfield in Engeland. The New York Times schrijft dat hij een sombere jeugd in een Engels kolenmijngebied overwon, voordat hij naar de toneelschool ging. Hij had daarvoor gewerkt als meubelmaker om geld te sparen voor de opleiding. Hij trad voor het eerst op toen hij 19 jaar oud was.

Shakespeare

Een paar jaar later, in 1966, begon hij bij de Royal Shakespeare Company in het Verenigd Koninkrijk. Daar bleef hij veertien jaar. Tegen persbureau AP zei hij: "Mensen die niet bij het gezelschap zaten, zeiden tegen me: 'Neem er eens een pauze van. Waarom ga je niet ergens anders heen?' En ik zei dan: 'Om wat te doen?' Televisie?'"

In 1971 was zijn Broadway-debuut; hij speelde een ketelmaker in A Midsummer Night's Dream.

Een greep uit Stewart's optredens in de serie Star Trek:

Stewart speelde na een lange theatercarrière in vele films en series, al bleef de echte roem nog even op zich wachten. Hij werd vooral bekend als Kapitein Jean-Luc Picard uit de Star Trek-franchise. Voor het eerst was hij daarin te zien in 1987. Zijn zware stem kenmerkte hem, evenals de slogan "Make it so".

Ook is hij bekend van zijn rol als Professor Charles Xavier in de X-men-trilogie. Hij verscheen in drie films tussen 2000 en 2006. Later was hij in nog vier films te zien, voordat Professor X stierf in Logan uit 2017. Hij maakte zijn rentree in Doctor Strange in the Multiverse of Madness in 2022.

Scheidingen

Stewart trouwde met choreografe Sheila Falconer in 1966, met wie hij twee kinderen kreeg. Zijn latere huwelijk met Wendy Neuss, een Amerikaanse producente, eindigde eveneens in een scheiding.

De aanleiding voor beide scheidingen, zo erkende hij in zijn memoires, was een affaire met een jongere vrouw. "In een leven vol vreugde en succes, zijn mijn twee mislukte huwelijken mijn grootste spijt", schreef hij. In 2013 trouwde hij met Sunny Ozell, een Amerikaanse zangeres die 38 jaar jonger was dan hij.

Drentse familie krijgt postuum Yad Vashem-onderscheiding: 'Buitengewone mensen'

8 hours 50 minutes ago

Vier mensen van de familie Brouwer uit het Drentse dorp Gasselternijveenschemond hebben postuum een Yad Vashem-onderscheiding gekregen. Het viertal hielp Joden, waaronder Amsterdammer Aby de Lange, met onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor zoon Job de Lange is met het eerbetoon de cirkel rond. "Dankzij die mensen besta ik", zegt hij bij RTV Drenthe.

Het viertal ontvangt de eretitel Rechtvaardige onder de Volkeren, die is bedoeld voor niet-Joden die zich tijdens de oorlog met gevaar voor eigen leven hebben ingezet voor Joden. De nabestaanden kregen de onderscheiding vanmiddag overhandigd van de Israëlische ambassade. "We eren vandaag buitengewone mensen", zei ambassadeur Zvi Aviner Vapni in de dorpskerk. "Normale mensen die bijzondere keuzes maakten."

Thie Brouwer (1902-1988), zijn vrouw Watsina (1904-1991), moeder Jantina (1864-1962) en zus Aaltje (1904-1988) hielpen Joden en niet-Joden aan onderduikadressen, onder meer in de grensregio van Drenthe en Groningen. Zo werd de Joodse Aby de Lange uit Amsterdam door de familie aan onderdak geholpen in Stadskanaal.

Verzet

Met name Thie Brouwer speelde een belangrijke rol in het verzet, zowel binnen als buiten Drenthe. In de vroege oorlogsjaren werkte hij in Assen, waar hij werd ontslagen omdat hij niet mee wilde werken met de Duitse bezetter. Later werkte hij in Den Haag, waar hij om soortgelijke redenen werd ontslagen. Daar hield hij zich ook bezig met de verspreiding van verzetskrant Trouw en hielp hij mensen met onderduiken.

De familieleden:

Thie Brouwer keerde later terug naar Drenthe om daar bij het verzet te helpen. Hij kreeg hulp van zijn vrouw, die bijvoorbeeld wapens verstopte in de kinderwagen om deze vervolgens te bezorgen. Thie's moeder Jantina woonde in Stadskanaal, waar ze gedurende de hele Tweede Wereldoorlog mensen onderdak bood in de woning waar ze woonde met haar dochter Aaltje. Onder hen was dus de Joodse Amsterdammer Aby de Lange.

Aanvraag

Historisch onderzoeker Jan-Willem van de Kolk diende de aanvraag voor de onderscheiding enkele jaren geleden al in bij het instituut in Jeruzalem. De zoon van Thie Brouwer overleed in 2022 op 92-jarige leeftijd en had nog veel documenten, brieven en rapportages uit de Tweede Wereldoorlog in zijn bezit. Van de Kolk had daarom goede hoop dat de Brouwer-familie de onderscheiding zou krijgen.

"Bovendien heeft de Shoah Foundation jaren geleden een getuigenis opgenomen van Aby de Lange. Dat zijn allemaal belangrijke documenten die de aanvraag onderbouwen", zei hij eerder bij RTV Drenthe. Het was uiteindelijk aan de commissie om een definitief oordeel te vellen.

In Nederland zijn bijna 6000 Yad Vashem-onderscheidingen uitgereikt. Yad Vashem betekent 'een gedenkteken en een naam'. Het idee erachter is dat mensen blijvend herinnerd worden.

WO II-nieuwsbrief

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Beslag gelegd op Franse huizen in onderzoek naar Oekraïense ex-functionaris

9 hours 10 minutes ago

In een Oekraïens corruptieonderzoek is beslag gelegd op vastgoed in Frankrijk. De zaak gaat over grootschalige oplichting bij de aanschaf van kogelwerende vesten voor het Oekraïense leger. Dat heeft de juridische EU-instantie Eurojust bekendgemaakt.

Een voormalige functionaris van het Oekraïense ministerie van Defensie wordt verdacht van corruptie en witwassen. Hij zou een sleutelrol hebben gespeeld bij de aanschaf van 67.000 kogelwerende vesten, die van waardeloze kwaliteit bleken te zijn. De Oekraïense staat is naar schatting voor 53 miljoen euro opgelicht.

Huizen in Nice

De verdachte zou zijn omgekocht door de verkoper van de militaire uitrusting. Dit geld zou via een contactpersoon in Frans vastgoed zijn gestoken. Er zouden onder meer huizen in havenstad Nice van zijn gekocht. Deze woningen zijn doorzocht en er is vervolgens beslag op gelegd, evenals op banktegoeden.

Het is onduidelijk of er arrestaties zijn verricht. Ook is niet bekendgemaakt hoeveel mensen verdacht worden van betrokkenheid bij de corruptiezaak. De politieactie is een samenwerking tussen de Franse autoriteiten en die van Oekraïne. Eurojust, dat gevestigd is in Den Haag, heeft een coördinerende rol gespeeld.

Vooraf betaald

Het contract voor de tienduizenden kogelwerende vesten werd in maart 2022 ondertekend. Op dat moment was Rusland net een week bezig aan zijn grootschalige invasie van Oekraïne. De vesten zijn vooraf betaald. Pas bij de levering werd duidelijk dat ze van slechte kwaliteit waren.

Corruptie is een hardnekkig probleem in Oekraïne. Enerzijds heeft het land de afgelopen jaren grote stappen gezet om omkoping binnen de overheid aan te pakken en te voorkomen, concludeerde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) afgelopen zomer in een rapport.

Anderzijds worden geregeld hoge functionarissen gearresteerd op verdenking van corruptie. Zo is vorige maand de hoogste aanklager van het land opgestapt vanwege een corruptieonderzoek. In augustus werd onder anderen de plaatsvervangende stafchef van president Zelensky aangeklaagd.

Flinke koersdaling voor moederbedrijf Google, een van de grootste koersvallen ooit

9 hours 21 minutes ago

De koers van Alphabet dook op de New Yorkse beurs met ruim 12 procent omlaag. Het moederbedrijf van Google verloor daarmee in een keer bijna 500 miljard dollar in waarde. Daarmee is het een van de grootste koersvallen ooit. Dit gebeurde nadat het bedrijf haar kwartaalcijfers publiceerde.

De algehele stemming op de Amerikaanse beurzen was niet iets om over naar huis te schrijven. Zo sloot de Dow-Jonesindex met 0,3 procent in de min, de S&P 500-index lag 0,3 procent lager en de technologie-index Nasdaq zakte naar 1,4 procent.

AI-investeringen

De onvrede onder beleggers over Alphabet komt met name door de negatieve kasstroom. Het verschil tussen inkomsten en uitgaven zakte in de afgelopen drie maanden tot 9,1 miljard dollar in de min. Het is pas het tweede kwartaal met een negatieve kasstroom sinds Google in 2004 naar de beurs ging.

Dit wordt mede veroorzaakt doordat advertentie-inkomsten van de zoekmachine teruglopen. Tegelijkertijd wordt er veel geld geïnvesteerd in het ontwikkelen van artificiële intelligentie (AI). Volgens analisten moeten techbedrijven die veel in AI investeren, steeds beter hun best doen om beleggers te kunnen overtuigen dat de uitgaven in datacenters, rekenkracht en chips terug worden verdiend.

Kannibaliseert de zoekpagina

Met de opkomst van chatbots, zoals ChatGPT van OpenAI, waarschuwen analisten dat Google marktaandeel dreigt te verliezen. Veel gebruikers die eerst voornamelijk de zoekmachine raadpleegden voor de antwoorden op hun vragen, wenden zich nu steeds vaker tot chatbots. Die gebruikers maken dus minder gebruik van Google, waardoor het bedrijf advertentie-inkomsten misloopt.

Daarnaast voorziet Google haar eigen gebruikers ook van AI-resultaten in de zoekmachine. Maar hierdoor jaagt Google in feite de concurrentie aan tussen haar eigen diensten. De AI-resultaten gaan ten koste van de traditionele zoekpagina, gebruikers klikken daardoor minder op advertenties.

Vorig jaar boekte Alphabet nog een recordomzet en werd de beurswaarde van het bedrijf geschat op meer dan 4000 miljard dollar.

CDA en D66 niet blij met eisenpakket JA21, BBB en SGP: 'Maakt het niet makkelijker'

9 hours 50 minutes ago

Coalitiepartijen D66 en CDA zijn niet blij met het eisenpakket waarmee JA21, BBB en SGP vanochtend kwamen. "Dit heeft het niet makkelijker gemaakt", reageert CDA-leider Bontenbal vanavond. "Is dit echt wat je wilt?", vraagt D66-fractievoorzitter Paternotte zich af in de richting van de drie.

De drie rechtse oppositiepartijen maakten vanochtend bekend dat ze vanaf nu samen optrekken in de onderhandelingen met het minderheidskabinet. Het kabinet is nog steeds op zoek naar steun voor het belastingplan en andere begrotingen.

De drie bieden hun steun aan in ruil voor aanpassingen van de plannen van D66, VVD en CDA. JA21, SGP en BBB willen de belastingverzwaring om te voldoen aan de NAVO-norm, door CDA de vrijheidsbijdrage genoemd, van tafel en een flinke lastenverlichting.

Medische ethiek als wisselgeld

Verder wil het drietal aanpassingen aan de stikstofplannen, waar BBB al langer om vraagt, en meer maatregelen op asiel, waar JA21 steeds voor pleit. Ook zijn de eisen van SGP op het gebied van draagmoederschap en abortusbeleid gezamenlijke eisen geworden.

Vooral dat laatste steekt Paternotte. "Wij gaan niet hele fundamentele rechten van vrouwen inruilen voor een begroting", zegt hij. "Medische ethiek als wisselgeld, dat is gek."

Bontenbal gaat inhoudelijk niet in op het pakket van JA21, SGP en BBB, maar zegt wel dat het hiermee ingewikkelder is geworden om eruit te komen. "Omdat ze samen elkaars eisen hebben overgenomen." Hij vindt wel dat het kabinet met ze moet doorpraten. "Ook om te horen hoe hard de eisen zijn."

Kleur bekennen

Vanavond is de top van het kabinet samen op het ministerie van premier Jetten om te praten over hoe het nu verder moet. Eerder vandaag spraken de premier, de vicepremiers en de minister van Financiën hier ook al over.

Morgenochtend spreekt het kabinet met verschillende combinaties van oppositiepartijen: eerst met de ChristenUnie en 50Plus, daarna met JA21, BBB en SGP en als laatste met Pro en Volt. Daarna is het tijd voor het kabinet om kleur te bekennen, zegt Bontenbal. "Mijn geduld begint op te raken."

De drie gesprekssamenstellingen van morgen staan voor drie routes die het kabinet heeft om een meerderheid te vinden voor hun plannen. CU en 50Plus kunnen samen met de zetels van Groep Markuszower voor een meerderheid zorgen in de Tweede Kamer.

JA21, BBB en SGP vormen gedrieën 'de route over rechts'. Pro en Volt houden elkaar ook vast en zijn 'de optie over links'. Pro-leider Klaver benadrukte de afgelopen dagen dat hij bereid is tot compromissen.

Met een dikke kat zegt het Franse AI-bedrijf Mistral: kijk ook eens naar ons

9 hours 57 minutes ago

Met een verwijzing naar een dikke kat zet het Franse AI-bedrijf zijn nieuwste AI-model in de markt: le chonk. De bijnaam verwijst naar een internetgrap over het gewicht van katten. Hoe dikker de kat, hoe meer 'chonk' het beestje is. Het nieuwe AI-model heet officieel Large 4 en is volgens Mistral het grootste en krachtigste AI-model dat het bedrijf tot nu toe heeft uitgebracht: chonk dus.

Mistral wordt gezien als het enige serieuze Europese antwoord op de Amerikaanse en Chinese AI-bedrijven, zegt Eric Postma. Hij is hoogleraar kunstmatige intelligentie aan Tilburg University. "Het bedrijf probeert te concurreren met de Amerikaanse modellen, met het idee dat je voor AI-technologie niet afhankelijk bent van de Verenigde Staten."

Het is moeilijk om verschillende AI-modellen goed met elkaar te vergelijken, maar deskundigen zien dat de AI-bedrijven Anthropic en OpenAI de aanbieders blijven van de krachtigste AI-modellen. "Mistral probeert hetzelfde type product te ontwikkelen als deze bedrijven", zegt Jelle Zuidema, docent kunstmatige intelligentie aan de Universiteit van Amsterdam. "Maar ze zijn steeds een paar maanden later en het is net ietsie minder."

Veel meer investeringen in Amerika

Maar: we moeten ons niet te veel laten afleiden door deze 'wedstrijd', vindt Zuidema. "De Amerikanen zijn daar heel erg mee bezig: wie heeft het allerbeste AI-model? Dat is deels ook om heel veel indruk te maken."

"Dat doen ze deels om bij investeerders geld op te halen", zegt Postma van de Tilburg University. "Dat zit heel diep in de cultuur van de Verenigde Staten: het is een keiharde strijd om zoveel mogelijk geld op te halen. Daardoor hebben de Amerikaanse AI-bedrijven heel veel geld tot hun beschikking."

Mistral heeft sinds zijn oprichting in 2023 ruim 6,6 miljard euro opgehaald, blijkt uit gegevens van marktanalist Crunchbase. Ter vergelijking: in OpenAI is omgerekend zo'n 181 miljard euro geïnvesteerd en in Anthropic 153 miljard euro.

"Omdat investeerders zo ongelofelijk veel geld in Anthropic en OpenAI stoppen, kunnen deze bedrijven hun AI-diensten ver onder de kostprijs aanbieden", zegt Zuidema. "Je kunt voor 200 euro een abonnement afsluiten, maar voor duizenden euro's aan AI-rekenkracht gebruiken. De strategie: mensen nu laten wennen aan de AI-technologie, en later de prijzen verhogen."

Omdat Mistral daar niet tegenop kan, moet het bedrijf zoeken naar iets anders dat het bedrijf onderscheidt van de concurrentie, zegt Paul Verhagen. Hij is AI- en geopolitiek analist bij het The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS).

Hij denkt dat Mistral kan profiteren door zich nadrukkelijk te verkopen als Europees bedrijf. "Mistral is niet per se beter dan de AI-modellen die in de Verenigde Staten of China ontwikkeld worden. En op prijs concurreren is lastig."

Onafhankelijk van de Verenigde Staten

"Maar in Europa kan er een andere reden zijn om toch voor Mistral te kiezen: je bent dan niet afhankelijk van andere landen. We hebben de afgelopen maanden al gezien dat de Amerikaanse regering bereid is om de toegang tot Amerikaanse technologie te blokkeren. Als dat echt gebeurt, heb je wel een probleem."

"Je wil niet dat een ander land kan bepalen of je toegang hebt tot deze technologie", zegt Postma. Want omdat AI op heel veel plekken gebruikt wordt, kan dat onze hele economie stilleggen, zegt Zuidema. "We kunnen er niet van uitgaan dat er altijd een goede relatie met de VS blijft bestaan. Als het verder de verkeerde kant op gaat, wil Europa toch nog toegang hebben tot goede AI-technologie."

Verhagen denkt dat de Europese overheden en belangrijke organisaties vanuit dat perspectief serieus naar Mistral moeten kijken. "Denk aan Defensie, maar ook de Belastingdienst en energie zoals gas en elektriciteit. Dat is belangrijk voor onze veiligheid. Het is goed om daar AI-modellen uit Europa te gebruiken."

"Mistral heeft die steun nodig om als bedrijf succesvol te worden, denkt hij. "De overheid hoeft niet per se naar het goedkoopste te kijken, maar kan ervoor kiezen onafhankelijkheid belangrijker te vinden. Met het geld dat Mistral daarmee verdient, kan het bedrijf zijn AI-modellen blijven doorontwikkelen en ook andere bedrijven helpen met hun kennis. Mistral hoeft niet per se de allerbeste AI-modellen te maken, maar moet wel goed genoeg zijn om bij te kunnen blijven."