Aggregator

Zware gevechten in Jemen, Houthi's beschuldigd van veroorzaken hongersnood

1 hour ago

Op verschillende plekken in Jemen is sprake van zware gevechten en bombardementen. Alleen al in de belegerde stad Taiz worden dertien doden gemeld, met name vrouwen en kinderen. De lokale autoriteiten beschuldigen de Houthi's, die de stad hebben omsingeld, van het veroorzaken van een hongersnood in de stad.

"De stad verkeert niet aan de rand van een hongersnood, maar in een hongersnood", stelt gouverneur Nabil Shamsan. De zuidwestelijke stad is afgesloten van de toevoer van water, voedsel, medicijnen en brandstof. Sinds het begin van het zware offensief eerder deze maand zouden er bijna 300 mensen zijn gedood bij gevechten.

Mogelijke oorlogsmisdaad

Er is sprake van een opzettelijk veroorzaakte humanitaire crisis in Taiz, zegt Human Rights Watch in een verklaring. Volgens de mensenrechtenorganisatie is mogelijk zelfs sprake van een oorlogsmisdaad door de Houthi's. Mensen in Taiz vertelden onlangs tegen de NOS al dat er sprake is van systemische uithongering.

In de stad zijn in twee dagen tijd negen burgers gedood door Houthi-strijders, stelt een lokale mensenrechtenorganisatie. Elf burgers zouden zijn ontvoerd.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid van de Houthi's vielen er vandaag dertien doden door een Saudisch bombardement. Dat zouden met name burgerslachtoffers zijn geweest.

Ontkenning

Houthi-leider Abdul Malik al-Houthi beweerde vandaag in een tv-toespraak dat er wel degelijk humanitaire hulp wordt toegelaten tot Taiz. Hij stelde dat er alleen maar wapenleveranties aan pro-Saudische milities worden tegengehouden. De Houthi's houden al jaren grote delen van Jemen bezet en strijden tegen de door Saudi-Arabië gesteunde regering.

De Jemenitische strijdkrachten beweren dat ze in 24 uur tijd ruim 300 Houthi-strijders hebben gedood of verwond. Er zouden honderden aanvallen zijn uitgevoerd in een dag tijd. Met name stellingen van Houthi-strijders in het westen van Taiz zijn onder vuur genomen, aldus de legertop.

Raketaanval op Saudi-Arabië

De Houthi's hebben een reeks luchtaanvallen op Saudi-Arabië opgeëist. Onder meer twee internationale vliegvelden en een aantal olieraffinaderijen waren daarbij het doelwit.

Volgens de Saudische autoriteiten werden meerdere raketten onderschept. Een Saudische burger in hoofdstad Riyad raakte gewond door vallende brokstukken. Ook een huis raakte beschadigd.

In Mali gevonden meteoriet blijkt 4,1 miljard jaar oud

1 hour 40 minutes ago

Een marsmeteoriet die in september 2022 in de Sahara-woestijn in Mali werd gevonden door zogenoemde Sahrawi-meteorietenjagers, blijkt na onderzoek minstens 4,1 miljard jaar oud te zijn. De meteoriet is daarmee een van de drie oudste Marsmeteorieten die op aarde zijn gevonden.

Dat concluderen onderzoekers van de NASA in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Het 800 gram wegende stukje rode steen, dat de Teghaza 001 is genoemd, is volgens wetenschapper Yang Liu "echt uniek". Het biedt volgens hem meer inzichten dan de twee andere stukken marsmeteoriet.

De Teghaza 001 werd in 2022 in acht fragmenten gevonden in de woestijn, ongeveer 34 kilometer van het dorp Bir Shali. Het grootste fragment was zo groot als een tennisbal. De belangrijkste mineralen die onderzoekers erin aantroffen zijn veldspaat en pyroxeen, belangrijke, gesteentevormende mineralen die veel voorkomen in de aardkorst.

Het gesteente bevatte daarnaast ook zirkoonkristallen met uranium. Verder wijst de chemische samenstelling van de Teghaza 001 erop dat er water langs heeft gestroomd.

Daarmee onderscheidt het zich van de twee eerdere vondsten. De Teghaza 001 kent volgens de NASA-wetenschappers een unieke samenstelling van de stollings- en vulkanische mineralen. De ongeveer even oude meteoriet ALH84001 bestaat vrijwel geheel uit een mineraal en de meteoriet die Black Beauty wordt genoemd, van ongeveer 2,1 miljard jaar oud, is dan weer een stuk kleiner.

De Teghaza 001 komt vermoedelijk uit de zuidelijke hooglanden van Mars. "Dit is echt het eerste stuk Marskorst dat we hebben gevonden in een deel van Mars waar we nog nooit eerder een monster van hebben gehad", aldus Lee Saper, de tweede auteur van het artikel. Volgens de wetenschapper suggereert de vondst dat er meer dan 4,1 miljard jaar geleden water op het Marsoppervlak aanwezig was.

Leven op Mars

De vondst geeft echter geen antwoord op een allesomvattende vraag of er ooit leven op Mars was. Saper: "De bevindingen ondersteunen het idee dat het vroege Mars de noodzakelijke ingrediënten en omstandigheden had om leven te herbergen, maar geven geen direct antwoord op de vraag of er leven op Mars is geweest."

Doden door instorting rotsformatie in Turkse toeristische regio Cappadocië

1 hour 50 minutes ago

In Turkije zijn zeker drie mensen om het leven gekomen doordat een rotsformatie in de historische regio Cappadocië is ingestort. Ook raakten vijf anderen gewond.

De instorting vond plaats bij de ingang van een openluchtmuseum van Göreme in de centrale provincie Nevsehir. Volgens Turkse media zijn de slachtoffers een Turks echtpaar en een Franse toerist. Vermoedelijk is de instorting veroorzaakt door een aardverschuiving als gevolg van hevige regenval.

Een reddingsteam is ingezet om te zoeken naar meer slachtoffers onder het puin. De minister van Justitie heeft een onderzoek ingesteld naar het incident.

Werelderfgoedlijst

Cappadocië is een populaire toeristische trekpleister en staat bekend om zijn bijzondere en unieke rotsformaties en eeuwenoude ondergrondse steden.

De regio is een van de meest bezochte plekken van het land. Ook worden er in de regio veel luchtballonvaarten gedaan. Cappadocië staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Agent tasert pakketbezorger na foutparkeren Amsterdam, omstanders verontwaardigd

1 hour 57 minutes ago

Een pakketbezorger in Amsterdam is vanmiddag getaserd bij zijn aanhouding. Volgens de politie blokkeerde de bezorger de weg bij het laden en lossen en escaleerde de situatie. Omstanders hebben de gebeurtenis gefilmd.

Het incident gebeurde rond 15.30 uur in de Runstraat. Op beelden in handen van stadsomroep AT5 is te zien dat de bezorger verschillende pakketten op de grond achter een wit bestelbusje heeft staan. Daarachter staat een motor.

Bekijk hier de beelden, die door een omstander zijn gefilmd:

Het filmpje begint enkele seconden voordat de man getaserd wordt. Een motoragent en de bezorger zijn in discussie en de bezorger vraagt: "Waarvoor ben ik aangehouden?", terwijl hij zijn handen naast zich uitstrekt. De bezorger wordt daarna van dichtbij getaserd. De bezorger valt op de grond.

Op de beelden is te horen dat meerdere omstanders hun verontwaardiging uitspreken. Zo roept een vrouw: "Je kunt niet zomaar iemand taseren. Bent u helemaal gek geworden?"

Situatie geëscaleerd

Een woordvoerder van de politie zegt tegen AT5 dat de man zijn busje had stilgezet op een plek waar dat niet mocht. De agent sprak hem daarop aan. De agent zou de man vervolgens hebben gevraagd het busje te verplaatsen, zodat het verkeer erlangs kon. De bezorger zou dat hebben geweigerd.

Een politiewoordvoerder benadrukt tegenover de NOS dat de beelden maar een fractie zijn van het grotere geheel en dat de agent genoodzaakt was om de taser te gebruiken.

Volgens de politie wilde de agent de man aanhouden maar werkte de man daar niet aan mee. Hij gebruikte vervolgens zijn stroomstootwapen omdat de situatie zou zijn geëscaleerd. De politiewoordvoerder zegt dat het zou kunnen dat de escalatie zich voor het begin van de video afspeelde.

Incident wordt onderzocht

De woordvoerder benadrukt dat agenten het altijd moeten melden wanneer ze geweld gebruiken. Elk geweldsincident wordt onderzocht. "Daaruit moet blijken of dit proportioneel is geweest", aldus de woordvoerder.

De man is na zijn aanhouding meegenomen naar het politiebureau. Hij heeft daar meerdere bekeuringen gekregen. Inmiddels is hij weer op vrije voeten.

Kabinet wil dat roken verboden wordt op plekken waar veel kinderen zijn

2 hours 15 minutes ago

Roken op plekken waar veel kinderen zijn wordt verboden, als het aan het kabinet ligt. Mensen zouden dan niet meer een sigaret mogen opsteken bij kinderboerderijen of bijvoorbeeld op de buitenterreinen van kinderdagverblijven.

Een voorstel om dat te verbieden wordt naar verwachting morgen in de ministerraad besproken, melden bronnen aan de NOS. Door de wetswijziging zouden beheerders van dat soort plekken verplicht worden om een rookverbod in te stellen. Zij moeten dan in principe zelf ook handhaven dat er niet gerookt wordt.

Veel van die plekken, zoals pleinen bij een buitenschoolse opvang en beheerde speeltuinen, zijn door de beheerders al rookvrij verklaard. Ze willen al dat bezoekers daar niet roken. Toch is het op een klein deel van de plekken nog niet het geval. En voor die laatste plekken wil het kabinet dus alsnog een verplicht rookverbod. De Tweede Kamer heeft hier ook om gevraagd, al ging het parlement eigenlijk nog verder.

Breed draagvlak

De Tweede Kamer dacht aanvankelijk namelijk ook aan een rookverbod op andere plekken waar veel kinderen komen, zoals dierentuinen en pretparken. Maar het kabinet richt zich eerst op plekken die echt helemaal gericht zijn op kinderen, zoals beheerde speeltuinen en de kinderopvang, omdat dat makkelijker te regelen zou zijn vanwege het brede draagvlak ervoor.

Later zou nog gekeken kunnen worden naar onbeheerde speeltuinen en plekken als openluchtzwembaden.

Rookvrije generatie in 2040

Het kabinet streeft naar een rookvrije generatie in 2040, daar hoort dit plan ook bij. Daar zijn eerder al andere maatregelen voor genomen zoals een uitstalverbod, neutrale verpakkingen en minder verkooppunten.

Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) was eerder al kritisch toen het kabinet dit plan ter advies voorlegde, daarbij noemde het college ook dat eerdere plannen om een rookvrije generatie in 2040 te hebben niet effectief leken.

Britse acteur Patrick Stewart (86) overleden, bekend van onder meer Star Trek

2 hours 32 minutes ago

De Britse acteur Patrick Stewart is gisteren op 86-jarige leeftijd overleden. Dat is op zijn sociale media bekendgemaakt. Stewart was een klassiek geschoolde acteur die zich het Shakespeare-repertoire eigen maakte. Bij het grotere publiek was hij voornamelijk bekend om zijn rol in de science-fictionserie Star Trek: The Next Generation en de superheldenfilms uit de X-Men-serie.

Stewart overleed in zijn huis in Los Angeles na een kort ziekbed, in het bijzijn van familie en vrienden en "omringd door live muziek, gebed, tranen en gelach", zo staat beschreven. Hij leed aan de ziekte van Alzheimer en Lewy body-dementie.

Stewart werd geboren op 13 juli 1940 in Mirfield in Engeland. The New York Times schrijft dat hij een sombere jeugd in een Engels kolenmijngebied overwon, voordat hij naar de toneelschool ging. Hij had daarvoor gewerkt als meubelmaker om geld te sparen voor de opleiding. Hij trad voor het eerst op toen hij 19 jaar oud was.

Shakespeare

Een paar jaar later, in 1966, begon hij bij de Royal Shakespeare Company in het Verenigd Koninkrijk. Daar bleef hij veertien jaar. Tegen persbureau AP zei hij: "Mensen die niet bij het gezelschap zaten, zeiden tegen me: 'Neem er eens een pauze van. Waarom ga je niet ergens anders heen?' En ik zei dan: 'Om wat te doen?' Televisie?'"

In 1971 was zijn Broadway-debuut; hij speelde een ketelmaker in A Midsummer Night's Dream.

Een greep uit Stewart's optredens in de serie Star Trek:

Stewart speelde na een lange theatercarrière in vele films en series, al bleef de echte roem nog even op zich wachten. Hij werd vooral bekend als Kapitein Jean-Luc Picard uit de Star Trek-franchise. Voor het eerst was hij daarin te zien in 1987. Zijn zware stem kenmerkte hem, evenals de slogan "Make it so".

Ook is hij bekend van zijn rol als Professor Charles Xavier in de X-men-trilogie. Hij verscheen in drie films tussen 2000 en 2006. Later was hij in nog vier films te zien, voordat Professor X stierf in Logan uit 2017. Hij maakte zijn rentree in Doctor Strange in the Multiverse of Madness in 2022.

Scheidingen

Stewart trouwde met choreografe Sheila Falconer in 1966, met wie hij twee kinderen kreeg. Zijn latere huwelijk met Wendy Neuss, een Amerikaanse producente, eindigde eveneens in een scheiding.

De aanleiding voor beide scheidingen, zo erkende hij in zijn memoires, was een affaire met een jongere vrouw. "In een leven vol vreugde en succes, zijn mijn twee mislukte huwelijken mijn grootste spijt", schreef hij. In 2013 trouwde hij met Sunny Ozell, een Amerikaanse zangeres die 38 jaar jonger was dan hij.

Drentse familie krijgt postuum Yad Vashem-onderscheiding: 'Buitengewone mensen'

2 hours 41 minutes ago

Vier mensen van de familie Brouwer uit het Drentse dorp Gasselternijveenschemond hebben postuum een Yad Vashem-onderscheiding gekregen. Het viertal hielp Joden, waaronder Amsterdammer Aby de Lange, met onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor zoon Job de Lange is met het eerbetoon de cirkel rond. "Dankzij die mensen besta ik", zegt hij bij RTV Drenthe.

Het viertal ontvangt de eretitel Rechtvaardige onder de Volkeren, die is bedoeld voor niet-Joden die zich tijdens de oorlog met gevaar voor eigen leven hebben ingezet voor Joden. De nabestaanden kregen de onderscheiding vanmiddag overhandigd van de Israëlische ambassade. "We eren vandaag buitengewone mensen", zei ambassadeur Zvi Aviner Vapni in de dorpskerk. "Normale mensen die bijzondere keuzes maakten."

Thie Brouwer (1902-1988), zijn vrouw Watsina (1904-1991), moeder Jantina (1864-1962) en zus Aaltje (1904-1988) hielpen Joden en niet-Joden aan onderduikadressen, onder meer in de grensregio van Drenthe en Groningen. Zo werd de Joodse Aby de Lange uit Amsterdam door de familie aan onderdak geholpen in Stadskanaal.

Verzet

Met name Thie Brouwer speelde een belangrijke rol in het verzet, zowel binnen als buiten Drenthe. In de vroege oorlogsjaren werkte hij in Assen, waar hij werd ontslagen omdat hij niet mee wilde werken met de Duitse bezetter. Later werkte hij in Den Haag, waar hij om soortgelijke redenen werd ontslagen. Daar hield hij zich ook bezig met de verspreiding van verzetskrant Trouw en hielp hij mensen met onderduiken.

De familieleden:

Thie Brouwer keerde later terug naar Drenthe om daar bij het verzet te helpen. Hij kreeg hulp van zijn vrouw, die bijvoorbeeld wapens verstopte in de kinderwagen om deze vervolgens te bezorgen. Thie's moeder Jantina woonde in Stadskanaal, waar ze gedurende de hele Tweede Wereldoorlog mensen onderdak bood in de woning waar ze woonde met haar dochter Aaltje. Onder hen was dus de Joodse Amsterdammer Aby de Lange.

Aanvraag

Historisch onderzoeker Jan-Willem van de Kolk diende de aanvraag voor de onderscheiding enkele jaren geleden al in bij het instituut in Jeruzalem. De zoon van Thie Brouwer overleed in 2022 op 92-jarige leeftijd en had nog veel documenten, brieven en rapportages uit de Tweede Wereldoorlog in zijn bezit. Van de Kolk had daarom goede hoop dat de Brouwer-familie de onderscheiding zou krijgen.

"Bovendien heeft de Shoah Foundation jaren geleden een getuigenis opgenomen van Aby de Lange. Dat zijn allemaal belangrijke documenten die de aanvraag onderbouwen", zei hij eerder bij RTV Drenthe. Het was uiteindelijk aan de commissie om een definitief oordeel te vellen.

In Nederland zijn bijna 6000 Yad Vashem-onderscheidingen uitgereikt. Yad Vashem betekent 'een gedenkteken en een naam'. Het idee erachter is dat mensen blijvend herinnerd worden.

WO II-nieuwsbrief

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Beslag gelegd op Franse huizen in onderzoek naar Oekraïense ex-functionaris

3 hours 1 minute ago

In een Oekraïens corruptieonderzoek is beslag gelegd op vastgoed in Frankrijk. De zaak gaat over grootschalige oplichting bij de aanschaf van kogelwerende vesten voor het Oekraïense leger. Dat heeft de juridische EU-instantie Eurojust bekendgemaakt.

Een voormalige functionaris van het Oekraïense ministerie van Defensie wordt verdacht van corruptie en witwassen. Hij zou een sleutelrol hebben gespeeld bij de aanschaf van 67.000 kogelwerende vesten, die van waardeloze kwaliteit bleken te zijn. De Oekraïense staat is naar schatting voor 53 miljoen euro opgelicht.

Huizen in Nice

De verdachte zou zijn omgekocht door de verkoper van de militaire uitrusting. Dit geld zou via een contactpersoon in Frans vastgoed zijn gestoken. Er zouden onder meer huizen in havenstad Nice van zijn gekocht. Deze woningen zijn doorzocht en er is vervolgens beslag op gelegd, evenals op banktegoeden.

Het is onduidelijk of er arrestaties zijn verricht. Ook is niet bekendgemaakt hoeveel mensen verdacht worden van betrokkenheid bij de corruptiezaak. De politieactie is een samenwerking tussen de Franse autoriteiten en die van Oekraïne. Eurojust, dat gevestigd is in Den Haag, heeft een coördinerende rol gespeeld.

Vooraf betaald

Het contract voor de tienduizenden kogelwerende vesten werd in maart 2022 ondertekend. Op dat moment was Rusland net een week bezig aan zijn grootschalige invasie van Oekraïne. De vesten zijn vooraf betaald. Pas bij de levering werd duidelijk dat ze van slechte kwaliteit waren.

Corruptie is een hardnekkig probleem in Oekraïne. Enerzijds heeft het land de afgelopen jaren grote stappen gezet om omkoping binnen de overheid aan te pakken en te voorkomen, concludeerde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) afgelopen zomer in een rapport.

Anderzijds worden geregeld hoge functionarissen gearresteerd op verdenking van corruptie. Zo is vorige maand de hoogste aanklager van het land opgestapt vanwege een corruptieonderzoek. In augustus werd onder anderen de plaatsvervangende stafchef van president Zelensky aangeklaagd.

Flinke koersdaling voor moederbedrijf Google, een van de grootste koersvallen ooit

3 hours 12 minutes ago

De koers van Alphabet dook op de New Yorkse beurs met ruim 12 procent omlaag. Het moederbedrijf van Google verloor daarmee in een keer bijna 500 miljard dollar in waarde. Daarmee is het een van de grootste koersvallen ooit. Dit gebeurde nadat het bedrijf haar kwartaalcijfers publiceerde.

De algehele stemming op de Amerikaanse beurzen was niet iets om over naar huis te schrijven. Zo sloot de Dow-Jonesindex met 0,3 procent in de min, de S&P 500-index lag 0,3 procent lager en de technologie-index Nasdaq zakte naar 1,4 procent.

AI-investeringen

De onvrede onder beleggers over Alphabet komt met name door de negatieve kasstroom. Het verschil tussen inkomsten en uitgaven zakte in de afgelopen drie maanden tot 9,1 miljard dollar in de min. Het is pas het tweede kwartaal met een negatieve kasstroom sinds Google in 2004 naar de beurs ging.

Dit wordt mede veroorzaakt doordat advertentie-inkomsten van de zoekmachine teruglopen. Tegelijkertijd wordt er veel geld geïnvesteerd in het ontwikkelen van artificiële intelligentie (AI). Volgens analisten moeten techbedrijven die veel in AI investeren, steeds beter hun best doen om beleggers te kunnen overtuigen dat de uitgaven in datacenters, rekenkracht en chips terug worden verdiend.

Kannibaliseert de zoekpagina

Met de opkomst van chatbots, zoals ChatGPT van OpenAI, waarschuwen analisten dat Google marktaandeel dreigt te verliezen. Veel gebruikers die eerst voornamelijk de zoekmachine raadpleegden voor de antwoorden op hun vragen, wenden zich nu steeds vaker tot chatbots. Die gebruikers maken dus minder gebruik van Google, waardoor het bedrijf advertentie-inkomsten misloopt.

Daarnaast voorziet Google haar eigen gebruikers ook van AI-resultaten in de zoekmachine. Maar hierdoor jaagt Google in feite de concurrentie aan tussen haar eigen diensten. De AI-resultaten gaan ten koste van de traditionele zoekpagina, gebruikers klikken daardoor minder op advertenties.

Vorig jaar boekte Alphabet nog een recordomzet en werd de beurswaarde van het bedrijf geschat op meer dan 4000 miljard dollar.

CDA en D66 niet blij met eisenpakket JA21, BBB en SGP: 'Maakt het niet makkelijker'

3 hours 41 minutes ago

Coalitiepartijen D66 en CDA zijn niet blij met het eisenpakket waarmee JA21, BBB en SGP vanochtend kwamen. "Dit heeft het niet makkelijker gemaakt", reageert CDA-leider Bontenbal vanavond. "Is dit echt wat je wilt?", vraagt D66-fractievoorzitter Paternotte zich af in de richting van de drie.

De drie rechtse oppositiepartijen maakten vanochtend bekend dat ze vanaf nu samen optrekken in de onderhandelingen met het minderheidskabinet. Het kabinet is nog steeds op zoek naar steun voor het belastingplan en andere begrotingen.

De drie bieden hun steun aan in ruil voor aanpassingen van de plannen van D66, VVD en CDA. JA21, SGP en BBB willen de belastingverzwaring om te voldoen aan de NAVO-norm, door CDA de vrijheidsbijdrage genoemd, van tafel en een flinke lastenverlichting.

Medische ethiek als wisselgeld

Verder wil het drietal aanpassingen aan de stikstofplannen, waar BBB al langer om vraagt, en meer maatregelen op asiel, waar JA21 steeds voor pleit. Ook zijn de eisen van SGP op het gebied van draagmoederschap en abortusbeleid gezamenlijke eisen geworden.

Vooral dat laatste steekt Paternotte. "Wij gaan niet hele fundamentele rechten van vrouwen inruilen voor een begroting", zegt hij. "Medische ethiek als wisselgeld, dat is gek."

Bontenbal gaat inhoudelijk niet in op het pakket van JA21, SGP en BBB, maar zegt wel dat het hiermee ingewikkelder is geworden om eruit te komen. "Omdat ze samen elkaars eisen hebben overgenomen." Hij vindt wel dat het kabinet met ze moet doorpraten. "Ook om te horen hoe hard de eisen zijn."

Kleur bekennen

Vanavond is de top van het kabinet samen op het ministerie van premier Jetten om te praten over hoe het nu verder moet. Eerder vandaag spraken de premier, de vicepremiers en de minister van Financiën hier ook al over.

Morgenochtend spreekt het kabinet met verschillende combinaties van oppositiepartijen: eerst met de ChristenUnie en 50Plus, daarna met JA21, BBB en SGP en als laatste met Pro en Volt. Daarna is het tijd voor het kabinet om kleur te bekennen, zegt Bontenbal. "Mijn geduld begint op te raken."

De drie gesprekssamenstellingen van morgen staan voor drie routes die het kabinet heeft om een meerderheid te vinden voor hun plannen. CU en 50Plus kunnen samen met de zetels van Groep Markuszower voor een meerderheid zorgen in de Tweede Kamer.

JA21, BBB en SGP vormen gedrieën 'de route over rechts'. Pro en Volt houden elkaar ook vast en zijn 'de optie over links'. Pro-leider Klaver benadrukte de afgelopen dagen dat hij bereid is tot compromissen.

Met een dikke kat zegt het Franse AI-bedrijf Mistral: kijk ook eens naar ons

3 hours 47 minutes ago

Met een verwijzing naar een dikke kat zet het Franse AI-bedrijf zijn nieuwste AI-model in de markt: le chonk. De bijnaam verwijst naar een internetgrap over het gewicht van katten. Hoe dikker de kat, hoe meer 'chonk' het beestje is. Het nieuwe AI-model heet officieel Large 4 en is volgens Mistral het grootste en krachtigste AI-model dat het bedrijf tot nu toe heeft uitgebracht: chonk dus.

Mistral wordt gezien als het enige serieuze Europese antwoord op de Amerikaanse en Chinese AI-bedrijven, zegt Eric Postma. Hij is hoogleraar kunstmatige intelligentie aan Tilburg University. "Het bedrijf probeert te concurreren met de Amerikaanse modellen, met het idee dat je voor AI-technologie niet afhankelijk bent van de Verenigde Staten."

Het is moeilijk om verschillende AI-modellen goed met elkaar te vergelijken, maar deskundigen zien dat de AI-bedrijven Anthropic en OpenAI de aanbieders blijven van de krachtigste AI-modellen. "Mistral probeert hetzelfde type product te ontwikkelen als deze bedrijven", zegt Jelle Zuidema, docent kunstmatige intelligentie aan de Universiteit van Amsterdam. "Maar ze zijn steeds een paar maanden later en het is net ietsie minder."

Veel meer investeringen in Amerika

Maar: we moeten ons niet te veel laten afleiden door deze 'wedstrijd', vindt Zuidema. "De Amerikanen zijn daar heel erg mee bezig: wie heeft het allerbeste AI-model? Dat is deels ook om heel veel indruk te maken."

"Dat doen ze deels om bij investeerders geld op te halen", zegt Postma van de Tilburg University. "Dat zit heel diep in de cultuur van de Verenigde Staten: het is een keiharde strijd om zoveel mogelijk geld op te halen. Daardoor hebben de Amerikaanse AI-bedrijven heel veel geld tot hun beschikking."

Mistral heeft sinds zijn oprichting in 2023 ruim 6,6 miljard euro opgehaald, blijkt uit gegevens van marktanalist Crunchbase. Ter vergelijking: in OpenAI is omgerekend zo'n 181 miljard euro geïnvesteerd en in Anthropic 153 miljard euro.

"Omdat investeerders zo ongelofelijk veel geld in Anthropic en OpenAI stoppen, kunnen deze bedrijven hun AI-diensten ver onder de kostprijs aanbieden", zegt Zuidema. "Je kunt voor 200 euro een abonnement afsluiten, maar voor duizenden euro's aan AI-rekenkracht gebruiken. De strategie: mensen nu laten wennen aan de AI-technologie, en later de prijzen verhogen."

Omdat Mistral daar niet tegenop kan, moet het bedrijf zoeken naar iets anders dat het bedrijf onderscheidt van de concurrentie, zegt Paul Verhagen. Hij is AI- en geopolitiek analist bij het The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS).

Hij denkt dat Mistral kan profiteren door zich nadrukkelijk te verkopen als Europees bedrijf. "Mistral is niet per se beter dan de AI-modellen die in de Verenigde Staten of China ontwikkeld worden. En op prijs concurreren is lastig."

Onafhankelijk van de Verenigde Staten

"Maar in Europa kan er een andere reden zijn om toch voor Mistral te kiezen: je bent dan niet afhankelijk van andere landen. We hebben de afgelopen maanden al gezien dat de Amerikaanse regering bereid is om de toegang tot Amerikaanse technologie te blokkeren. Als dat echt gebeurt, heb je wel een probleem."

"Je wil niet dat een ander land kan bepalen of je toegang hebt tot deze technologie", zegt Postma. Want omdat AI op heel veel plekken gebruikt wordt, kan dat onze hele economie stilleggen, zegt Zuidema. "We kunnen er niet van uitgaan dat er altijd een goede relatie met de VS blijft bestaan. Als het verder de verkeerde kant op gaat, wil Europa toch nog toegang hebben tot goede AI-technologie."

Verhagen denkt dat de Europese overheden en belangrijke organisaties vanuit dat perspectief serieus naar Mistral moeten kijken. "Denk aan Defensie, maar ook de Belastingdienst en energie zoals gas en elektriciteit. Dat is belangrijk voor onze veiligheid. Het is goed om daar AI-modellen uit Europa te gebruiken."

"Mistral heeft die steun nodig om als bedrijf succesvol te worden, denkt hij. "De overheid hoeft niet per se naar het goedkoopste te kijken, maar kan ervoor kiezen onafhankelijkheid belangrijker te vinden. Met het geld dat Mistral daarmee verdient, kan het bedrijf zijn AI-modellen blijven doorontwikkelen en ook andere bedrijven helpen met hun kennis. Mistral hoeft niet per se de allerbeste AI-modellen te maken, maar moet wel goed genoeg zijn om bij te kunnen blijven."

Militaire helikopter uit Italië neergestort in Bosnië en Herzegovina, vier doden

4 hours 15 minutes ago

In Bosnië en Herzegovina is rond 16.00 uur lokale tijd een Italiaanse Chinook neergestort. Dat meldt het Italiaanse ministerie van Defensie. De crash gebeurde in de buurt van de stad Brcko, vlak bij de grens met Kroatië. Lokale media melden vier doden en 11 gewonden.

Eerder sprak een lokale Bosnische burgemeester van drie doden en twaalf gewonden, van wie een persoon in kritieke toestand verkeerde. Inmiddels is dus een vierde persoon overleden.

Over de nationaliteit van de slachtoffers is nog niets bekend. Het Italiaanse ministerie van Defensie meldt dat het nog geen verdere details kan verstrekken "in afwachting van meer precieze informatie, met name over de gezondheidstoestand van de betrokken personen". De oorzaak van de crash wordt onderzocht.

De crash is vastgelegd door een omstander:

De militaire helikopter vloog in Bosnië voor de EU-vredesmacht EUFOR Althea, die als doel heeft de veiligheid en stabiliteit van dat land te bewaken en te bevorderen.

Ook militairen uit Nederland nemen deel aan EUFOR Althea. Vorige week keerden er wel zo'n 175 militairen van de 11 Luchtmobiele Brigade, officieren en ondersteunend personeel terug uit Bosnië en Herzegovina.

In april 2025 werd bekend dat Nederland ging bijdragen aan de vredesmissie. De militairen bleven enkele weken langer in het Balkanland in verband met verkiezingen.

De Nederlandse militairen werkten in Bosnië samen met collega's uit onder meer Griekenland, Hongarije, Italië, en Roemenië. De thuisbasis van de militairen was Camp Butmir in de Bosnische hoofdstad Sarajevo, het hoofdkwartier van EUFOR Althea.

Vast, variabel of dynamisch? Huishoudens op zoek naar juiste energiecontract

4 hours 24 minutes ago

Al maanden stijgen de prijzen voor olie en gas door de oorlog in het Midden-Oosten. Grote energieconcerns lijden daar niet onder, blijkt vandaag uit cijfers. Terwijl de bedrijven hoge winsten behalen, blijven de energietarieven voor consumenten alsmaar oplopen. En dat levert de vraag op: kun je het beste een vast, variabel of toch dynamisch contract afsluiten?

Verschillende energiebedrijven maakten de torenhoge winsten bekend die ze de afgelopen drie maanden hebben gemaakt. Zo zagen Shell en Vattenfall hun winst verdubbelen door de hoge olie- en gasprijs. Ondertussen kwam de gasprijs voor een megawattuur gisteren voor het eerst sinds het najaar van 2022 boven de 100 euro uit.

De stijgende gasrekening leidt tot vragen bij de Consumentenbond. "Heel veel vragen van mensen over wat ze moeten doen. Het leeft ontzettend", zegt Joyce Donat van de Consumentenbond. Ook consumentencollectief United Consumers ziet dat klanten op zoek zijn naar antwoorden en zekerheid. Toch is er geen pasklaar antwoord.

Vast contract

"Tot voor kort loonde het om een vast contract af te sluiten net voor de zomer. Normaal gesproken zijn de prijzen dan lager. Maar dat was dit jaar dus niet vanwege de oorlog in Iran", zegt Donat.

De Consumentenbond adviseert mensen om vooral te kijken naar wat het prettigst voelt. Een vast contract voor drie jaar betekent nu een lagere prijs, maar het kan ook betekenen dat je langere tijd een hoger bedrag betaalt als de gasprijs weer daalt.

Sommige huishoudens die de NOS spreekt, kiezen juist voor zekerheid door een vast contract af te sluiten, ondanks dat het mogelijk meer kost. Zo ook Freerk Twijnstra. "We gaan verhuizen deze week, dus we moesten opnieuw een contract afsluiten. Het is net als beleggen: je weet niet zo goed hoe het gaat zijn. Dus daarom hebben we het vastgelegd voor drie jaar."

Wie een vast contract heeft dat afloopt, krijgt automatisch een variabel contract, waarvan de prijzen meerdere keren per jaar worden aangepast.

Voor sommige mensen is een vast contract geen optie. Zo is een vast contract voor de vrijstaande woning van Harm in De Meern zo duur, dat hij voor een dynamisch contract heeft gekozen. Met die contractvorm verandert de prijs elke dag of soms elk uur. Harm betaalt nu ruim 300 euro per maand aan energie. "Ik zit nu boven de 2 euro per kuub. Dat was een jaar geleden iets van 1,10 euro."

Ook met een dynamisch contract is er nog een optie om te hoge kosten mogelijk te drukken. Zo koos Ibrahim Faydali uit Enschede bij het afsluiten van zijn contract voor een plafond bij het gastarief. "Daarvoor betaal ik ook een paar euro extra per maand. Ik ben heel blij dat ik dat heb gedaan."

Een energierekening van een huishouden bestaat uit de kosten voor gas en elektriciteit zelf, maar ook uit leverkosten die een netbeheerder in rekening brengt en een energiebelasting vanuit de overheid.

Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei laat in een reactie aan de NOS weten dat ze zich goed kan voorstellen dat huishoudens zich zorgen maken over de stijgende gasprijs. "Het kabinet kiest voor maatregelen om juist de huishoudens die de meeste hulp nodig hebben, te ondersteunen." Ze doelt daarmee op het Noodfonds Energie en verschillende subsidies voor het isolatie.

Niet alleen gas

De hoge gasprijs wordt niet alleen gevoeld door mensen die gas gebruiken om hun woning te verwarmen, want ook de elektriciteitsprijs is gekoppeld aan de gasprijs. Hoewel veel elektriciteit wordt opgewekt met behulp van wind- en zonne-energie, wordt nog altijd ruim een derde van de elektriciteit opgewekt in gascentrales.

Marian Stevens heeft een pottenbakkerij in Venray. De afgelopen jaren heeft ze die verduurzaamd en ze is volledig van het gas af. Onlangs moest ze een nieuw energiecontract afsluiten. "Ik schrok toen wel wat ik zag: ik moet toch veel meer betalen. Gezien de investeringen die we gedaan hebben om van het gas af te komen, had ik toch wel gedacht niet zoveel aan de energiekosten kwijt te zijn."

De onrust in het Midden-Oosten houdt voorlopig aan. En dat betekent ook dat de komende maanden de energiebedrijven waarschijnlijk nog steeds veel winst gaan maken. In een reactie laat Shell weten: "We erkennen dat de hoge energieprijzen problematisch kunnen zijn voor kwetsbare burgers en bedrijven en dat overheden ook voor moeilijke keuzes staan."

Er gaan in de politiek geluiden op over het extra belasten van de winsten bij bedrijven zoals Shell. Het bedrijf zelf zegt al een flinke belastingdruk te hebben wereldwijd.

Bij deze bouwmarkt in Den Hoorn merken ze dat vooral kachels en tochtstrips nu erg goed verkopen:

Na eerdere vrijspraak 11 jaar celstraf voor man die vriendin doodde in 2016

5 hours 17 minutes ago

Een 48-jarige man uit Harderwijk is in hoger beroep veroordeeld tot elf jaar celstraf voor het doden van zijn vriendin in 2016. De rechtbank sprak de man eerder vrij wegens gebrek aan bewijs.

Volgens het hof kan het niet anders dan dat Robert L. zijn levenspartner heeft gedood. Hij heeft ondanks "zeer belastende omstandigheden" belangrijke vragen onbeantwoord gelaten, aldus het hof.

De vrouw werd begin 2016 als vermist opgegeven door L. Ze zou hun woning in Amsterdam-West in de nacht van 7 op 8 januari 2016 in dronken toestand hebben verlaten na een ruzie. Op 29 maart van dat jaar vond een wandelaar haar lichaam in het Zandenbos bij Nunspeet. Na onderzoek werd duidelijk dat ze door wurging om het leven was gekomen. Haar vriend werd al snel aangemerkt als verdachte.

Het huis uit

De vrouw wilde Robert L. het huis uitzetten. Hun relatie was daarom heel slecht, maar de man heeft nooit precies verteld waar hij was op de dag van haar verdwijning. Het hof gaat ervan uit dat hij in die uren van Amsterdam naar Nunspeet is gereden. Hij was goed bekend met de plek waar haar lichaam werd gevonden. Het hof spreekt van "een plek die voor anderen niet makkelijk vindbaar is". Hij heeft altijd ontkend dat hij zijn vriendin iets heeft aangedaan en gezwegen tijdens het proces.

Volgens het hof is het L. die de 51-jarige vrouw voor het laatst levend heeft gezien. L. woonde enkele weken na de vermissing van zijn vriendin samen met een andere vrouw in de woning.

Het hof rekent het L. zwaar aan dat hij de vrouw "op zeer grove wijze" heeft omgebracht, haar als vermist heeft opgegeven en geen vragen heeft willen beantwoorden over wat er is gebeurd, schrijft Omroep Gelderland. Zo heeft hij niets verteld over waar de ruzie die ze zouden hebben gehad over ging.

Vorig jaar werd L. in de rechtbank in Amsterdam vrijgesproken nadat justitie veertien jaar cel had geëist. De rechter oordeelde toen dat er wel aanwijzingen waren die wezen naar Robert L., maar dat hard bewijs ontbrak. Het OM ging in hoger beroep.

Japan en Duitsland worden ‘premium partners’, maar botsen over bescherming auto’s

5 hours 18 minutes ago

Met glimlachen, buigingen en afspraken over nauwere samenwerking ontvangt de Japanse premier Sanae Takaichi de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in Tokio. De leiders schudden elkaar de hand en noemen elkaar zelfs "premium partners", alsof ze een handelsabonnement zonder reclames hebben afgesloten. Maar tussen de hoffelijkheden door klinkt openlijke kritiek.

De Europese bescherming van de auto-industrie, waarvoor Duitsland zich sterk maakt, dreigt ook Japanse fabrikanten hard te raken. Dat moet veranderen, vindt Japan.

Klungelig en bukkend loopt Merz donderdag door een volgebouwde onderzoeksfaciliteit in Tokio, gevolgd door Japanse diplomaten boven wie hij met kop en schouders uitsteekt. Tijdens zijn bezoek gaat het over veel: defensiesamenwerking, cyberveiligheid en de energievoorziening van de toekomst. Maar er is één onderwerp waar Merz het niet openlijk te veel over wil hebben: de auto-industrie.

"Wij zijn ernstig bezorgd", zegt minister van Economie Ryosei Akazawa woensdag tijdens een ontmoeting tussen de bondskanselier en Japanse bedrijven. Merz hoort het met een onbewogen gezicht aan. "Wij zijn bij uitstek partners die als gelijkgezinde landen gezamenlijk juist samen moeten optreden tegen overproductie door bepaalde landen", zegt hij, doelend op China.

De EU wil bij subsidies en overheidsaankopen elektrische auto's bevoordelen die binnen de unie worden geproduceerd. Volgens de Duitse zakenkrant Handelsblatt zijn er plannen om ook auto's uit Japan onder dit 'Buy European'-programma te laten vallen, evenals uit het VK en Zuid-Korea. Een besluit ligt er nog niet.

Nieuwe klap

Duitsland was als exportland lange tijd terughoudend met het invoeren van handelsbeperkingen, maar Berlijn ligt hierover niet langer dwars. Onder meer de auto-industrie leidt fors onder de Chinese concurrentie, dat met goedkope en gesubsidieerde modellen snel terrein wint. Actie was daarom geboden. Dat werd vandaag nogmaals duidelijk, met de presentatie van dieprode kwartaalcijfers bij Volkswagen.

Donderdagochtend vraagt ook Toyota-directeur Kenta Kon de bondskanselier persoonlijk om auto's uit Japan hetzelfde te behandelen als Europees geproduceerde voertuigen. Dat is volgens hem "het beste voor klanten, de auto-industrie en de autocultuur". Hoe Merz reageert, maakt Toyota niet bekend. Maar dat het bedrijf het verzoek direct naar de pers brengt, maakt duidelijk dat de kritiek niet binnenskamers blijft.

Voor Japan dreigt namelijk de zoveelste economische klap. Toyota verkocht van april tot september een kwart minder auto's in China dan een jaar eerder, het laagste aantal voor die periode in negen jaar. De vraag is zwak en Chinese fabrikanten lokken met goedkope elektrische modellen klanten weg. Ook in Zuidoost-Azië, jarenlang een bolwerk van Japanse autofabrikanten, groeit de Chinese concurrentie. Ondertussen drukken de invoerheffingen van Donald Trump op de export naar de Verenigde Staten.

En nu dreigt ook Europa het Japanse fabrikanten moeilijker te maken: met voordelen voor de eigen industrie waarvoor hun in Japan geproduceerde auto's niet in aanmerking komen. Dat terwijl Japan en Duitsland allebei zeggen dat ze minder afhankelijk willen worden van China, en hun bedrijven beschermen tegen Chinese concurrentie.

Middelgrote machten

Merz is er veel aan gelegen zijn gastvrouw gunstig te stemmen. Zijn plan is om een wereldwijde alliantie tussen middelgrote landen te sluiten, als tegengewicht tegen zowel China als de VS. Als derde en vierde economie ter wereld Duitsland en Japan, met hulp van andere landen, een machtig blok vormen, aldus de kanselier. "Dan is niet de vraag of we op het menu staan of aan tafel zitten, want dan bezitten wíj het hele restaurant."

De landen plannen onder meer samenwerking met AI-ontwikkeling en defensie. Ook wil Duitsland aanhaken bij de ontwikkeling van een Japans-Brits-Italiaans gevechtsvliegtuig.

Beide landen hebben decennia van militaire terughoudendheid achter de rug, als gevolg van de Tweede Wereldoorlog. De twee verklaren nu "bereid te zijn meer verantwoordelijkheid te nemen voor vrede en stabiliteit". Met andere woorden: flink investeren in defensie.

Merz verlaat Japan met tientallen handelsdeals en investeringsplannen tussen de beide landen. Dat is wat het "premium partnerschap" moet uitstralen. Als de Japanse auto-industrie toch schade oploopt door de Europese maatregelen, loopt die vriendschap alweer een flinke kras op.

Italië laat gepersonaliseerde kentekenplaten toe, plan wordt bespot

5 hours 56 minutes ago

TI-104MO (Ti Amo), AM-013RE (Amore) of MA-771EO (Matteo). Vanaf volgend jaar kunnen Italianen de kentekenplaat van hun voertuig personaliseren. De Italiaanse regering wil daarmee extra geld in het laatje brengen.

Premier Meloni heeft het plan bekendgemaakt bij de presentatie van de begroting voor 2027, de laatste voor de parlementsverkiezingen. Ze moedigt Italianen aan om vooral creatief te zijn met de kentekenplaten.

Het personaliseren van een plaat voor een auto zal naar verwachting 600 euro kosten. Voor een motor is dat 360 euro.

Een Italiaanse kentekenplaat bestaat nu uit een combinatie van twee letters, drie cijfers gevolgd door weer twee letters. Het is niet bekend in hoeverre Italianen mogen afwijken van de indeling.

Meloni bespot

Het plan van Meloni heeft op sociale media tot hilariteit geleid. Zo verschenen er memes (grappig bedoelde internetplaatjes) van Meloni als Marie Antoinette met de tekst: "Uwe Majesteit, het volk lijdt honger!" waarop Meloni antwoordt: "Geef hun gepersonaliseerde kentekenplaten".

Daarmee wordt verwezen naar de beroemde uitspraak van de Franse koningin die "laat ze dan taart eten" zou hebben gezegd toen haar werd verteld dat het volk geen brood had om te eten.

De regering kan beter eerst iets doen aan onder meer de gestegen kosten van levensonderhoud, klinkt de kritiek op sociale media.

De Italiaanse staatsschuld bedraagt nu zo'n 139 procent van het bruto nationaal product (bnp). Het land is binnen de Europese Unie een van de landen met de grootste schuldenlast.

Taxichauffeurs

Onder meer taxichauffeurs zijn blij met de gepersonaliseerde kentekenplaten omdat erkende aanbieders daarmee makkelijk worden herkend. Anderen zijn bang dat de gepersonaliseerde kentekenplaten aanstootgevende teksten zullen bevatten.

De regering wil niet zeggen hoeveel geld het plan moet opleveren.

Het wordt een droog weekend met weinig wind, maar niet altijd zonnig

6 hours 2 minutes ago

Het verschil met vorig weekend kan bijna niet groter. Toen leidden stormen Austen en Boelo tot veel wind en regen. Dit weekend is het soms zelfs bijna windstil en blijft het droog. Kalm herfstweer dus, waarbij het nog de vraag is hoeveel de zon gaat schijnen.

Mist maakt plaats voor zon

Vrijdag begint op veel plaatsen met mist. In de loop van de ochtend verdwijnt de grijzigheid en komt de zon tevoorschijn. Op de ene plaats gaat dit sneller dan op de andere. Waarschijnlijk breekt in het zuiden als eerste de zon door. In het noorden kan het, als het tegenzit, een groot deel van de dag grijs blijven. De temperatuur ligt tussen 12 en 14 graden.

Ook zaterdag wordt het een wisselwerking tussen het oplossen van de mist en het doorbreken van de zon. De kans op hardnekkige mist wordt zondag kleiner, maar in plaats daarvan zijn er vrij veel wolken waar de zon moeizaam doorheen breekt.

Hoe warm het gaat worden is sterk afhankelijk van hoelang de zon schijnt. Als de zon wel langere tijd schijnt, is het heerlijk herfstweer en heel aangenaam buiten omdat het nauwelijks waait.

Na het weekend kouder

Maandag kan er een heel klein beetje regen vallen en daarna komt er met een noordoostenwind koudere lucht richting Nederland. Het koelt stapsgewijs af in de dagen na het weekend. In de nachten stijgt de kans op vorst.

Herman Brood opgenomen in kunstcollectie Rijk: 'Als goud winnen op de Olympische Spelen'

6 hours 23 minutes ago

Een titelloos schilderij van de in 2001 overleden zanger en kunstenaar Herman Brood is opgenomen in de kunstcollectie van het Rijk. De conservatoren van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) zeggen tot dit besluit te zijn gekomen omdat "wij vinden dat Herman Brood als icoon uit de twintigste eeuw als kunstenaar meer aanzien mag krijgen".

Het is voor het eerst dat een kunstwerk van Brood is opgenomen in de Rijkscollectie, een enorme verzameling van ruim 120.000 kunstwerken en historische voorwerpen die eigendom zijn van de Nederlandse staat.

Brood, die als zanger grote hits scoorde als Never Be Clever en Saturday Night, komt daarmee in een rijtje met 17e-eeuwse meesters als Rembrandt van Rijn en zijn leerlingen Govert Flinck en Ferdinand Bol, maar ook met modernisten als Piet Mondriaan, Karel Appel en Armando.

Aan de muur bij de Belastingdienst

Het acrylwerk, waarop twee mannen met een pistool staan, hing tot voor kort aan de muur op het hoofdkantoor van de Belastingdienst in Den Haag. Omdat er veel namaakwerken en nepcertificaten van Brood rondgaan, zegt de RCE dat het de afgelopen maanden veel tijd heeft besteed aan het vaststellen van de authenticiteit van het werk.

Daarvoor werkten zij samen met de Stichting Valsbrood, een team van drie oud-vrienden van Brood dat gespecialiseerd is in het herkennen van vervalsingen. De Rijksdienst schrijft dat na onderzoek vast kwam te staan dat het een authentiek werk is uit begin jaren 90.

'Een junk die schilderde'

Een van de vrienden is de 76-jarige Rob Dupre. Hij zegt dat Brood "spontaan tot leven zou komen" als hij dit nieuws zou horen. "Bij leven werd hij gezien als een rock 'n roll-zanger die als kunstenaar bijkluste. Anderen noemden hem een junk die schilderde. Alsof iedereen kon wat hij deed. Dit nieuws is als goud winnen op de Olympische Spelen."

Dat het schilderij echt is, zegt Dupre zeker te weten. "Brood zei zelf dat hij niet kon schilderen, maar dat zijn kunst zijn handschrift was. Als je zo lang over zijn schouder hebt meegekeken, weet je wel wanneer iets echt of niet echt is." De twee vrienden leerden elkaar in 1990 kennen toen Brood de discotheek van Dupre in het centrum van Amsterdam binnenwandelde.

"Elke dinsdag trad hij bij ons op. In ruil daarvoor vroeg hij of wij hem wilden helpen met de verkoop van zijn schilderijen."

Zo'n acht maanden geleden benaderde veilinghuis Sotheby's Stichting Valsbrood met de vraag of zij voor de RCE een blik konden werpen op het titelloze werk van Brood. Volgens Dupre ziet het team vaak direct of het te maken heeft met een vervalsing of niet.

"Hermans werk is niet zo gedetailleerd als dat van Rembrandt. Wij moeten daarom kijken naar het kleurgebruik, want Herman was kleurenblind. Wij kijken of kleurencombinaties kloppen en wat voor verf er is gebruikt. En of het linnen waarop geverfd is oud genoeg is. Dit werk hebben we natuurlijk extra goed bekeken. We konden geen vervalsing in de Rijkscollectie laten komen."

Dealtje wegens belastingschuld

Dupre schat de waarde van het werk op 15.000 euro. Het is de vraag of Brood zelf ooit geld heeft gekregen voor het schilderij. Dupre sluit niet uit dat het bij de Belastingdienst is terechtgekomen door een dealtje over een mogelijke belastingschuld van Brood. "Hij deed niet aan bonnetjes en dat soort burgerlijke zaken. Hij schilderde vijf schilderijen en gaf dat dan uit aan drank, drugs en vrouwen. Echt zakelijk was hij niet."

Dat een schilderij van Brood is opgenomen in de kunstcollectie van het Rijk, ziet Dupre als de ultieme erkenning van zijn vakmanschap. "Mensen zeiden vaak: 'Dat kan mijn dochtertje ook.' Maar wat hij deed was ontzettend moeilijk. Als hij langer dan 30 minuten deed over een kunstwerk, maakten wij ons zorgen. Zo snel werken kan bijna niemand."

De conservatoren van de RCE erkennen zijn bijzondere stijl. "Zeker zijn vroege werk is creatief en origineel, omdat hij experimenteerde met allerlei technieken, maar waarin wel duidelijk de hand van de kunstenaar herkenbaar is", staat in een verklaring.

Het gebruik van primaire kleuren wordt genoemd, net als dat hij vaak injectiespuiten gebruikte om verf aan te brengen op de kunstwerken. "Het was zijn eigen versie van action painting. Of misschien kunnen we nog beter spreken van 'rock-'n-roll' op doek."