Aggregator

De Amerikaanse president Trump valt het Internationaal Strafhof al tijden aan. Vrijdag voegde hij daar een nieuw hoofdstuk aan toe: de regering kondigde nieuwe sancties aan die voor het hele hof moeten gaan gelden. Over zes maanden wordt werken met of via Amerikaanse bedrijven onmogelijk gemaakt, wat vrijwel alles gaat raken bij het Strafhof.

De aanvallen vanuit de VS zijn niet nieuw, Amerikanen vinden het hof al vanaf het begin onnodig.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Journalist Stephanie van den Berg volgt het Internationaal Strafhof voor persbureau Reuters en vertelt dat er zelfs discussie is of je straks nog koffie kunt kopen bij het hof. Als de sancties ingaan kunnen rechters altijd nog terugvallen op ouderwets printen, als documenten bijvoorbeeld niet meer op Amerikaanse servers mogen staan.

Europese politici willen de Amerikanen de komende maanden op andere gedachten brengen, maar hoe?

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

Meerdere Franse supermarktketens zijn getroffen door een cyberaanval. Hackers hebben koelsystemen in supermarkten ontregeld. In plaats van koelen gingen die warmte afgeven; sommige systemen waren ingesteld op 50 graden boven nul. Tal van supermarkten hebben hun voorraad moeten weggooien.

Honderden winkels in heel Frankrijk zijn getroffen. Het gaat om filialen van onder meer Intermarché, E.Leclerc, Netto en Coopérative U. In die winkels stond koelapparatuur van een Deense fabrikant. Hackers kwamen binnen via verouderde software van die apparaten. De directeur van Coopérative U noemt de aanval ongekend en uiterst ernstig.

Tropische waarden

De cyberaanval gebeurde vannacht. Daardoor werd pas bij openingstijd duidelijk wat er was gebeurd. Toen was het kwik in sommige koelcellen en vriesvakken al opgelopen tot tropische waarden.

Een eigenaar van één winkel in de Elzas zegt tegen Franse media dat de schade daar 220.000 euro is. Landelijk loopt de schade vrijwel zeker in de vele miljoenen. De bedrijven noemen zelf nog geen bedragen.

Er is vanochtend spoedoverleg geweest tussen de supermarkten en de leverancier van de koelapparaten. Ook andere bedrijven waren daarbij betrokken. Het Franse Nationaal Cybersecurity Agentschap heeft contact met de softwareleverancier en onderzoekt of meer bedrijven zijn getroffen door de aanval.

Ook incident in Nederland

De cyberaanval op Franse supermarkten valt samen met een "cyberveiligheidsincident" bij Albert Heijn in Nederland. Dat treft winkels van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall. Daar gaat het niet om koelsystemen, maar om onder meer de elektronische prijsbordjes aan de schappen. Online bestelde boodschappen kunnen niet worden bezorgd.

Ook Belgische winkels van Delhaize hebben last van het incident, zoals moederbedrijf Ahold Delhaize het noemt. Het is dus niet zomaar een storing.

Bij een brand in een huis in het Gelderse Doesburg is een overleden persoon aangetroffen. Dat meldt de veiligheidsregio.

De brand brak rond 08.30 uur uit in de woning aan de Potsmaat. Een groot aantal omliggende woningen is daarop ontruimd. Vanwege de rookontwikkeling werd een NL-Alert afgegeven. De rook trok over delen van Doesburg. Na enkele uren was de brand onder controle, meldt Omroep Gelderland. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekendgemaakt.

Volgens de veiligheidsregio hebben hulpdiensten in de woning het lichaam van een overleden persoon gevonden. Wie het slachtoffer is en of het gaat om een bewoner, is nog niet bekendgemaakt. Ook is nog onduidelijk of er andere slachtoffers zijn. De politie doet verder onderzoek naar de omstandigheden.

De woning raakte bij de brand zwaar beschadigd, en staat volgens de veiligheidsregio op instorten. "De brandweer onderzoekt daarom hoe het pand veilig kan worden betreden en hoe de verdere werkzaamheden verantwoord kunnen worden uitgevoerd", aldus de woordvoerder.

De eerste bewoners van de ontruimde huizen mogen inmiddels weer naar huis. Nog niet alle woningen in de buurt zijn vrijgegeven.

Het aantal abortussen in Nederland is in 2025 licht gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Dat blijkt uit jaarcijfers van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

In totaal ondergingen 39.931 vrouwen vorig jaar een abortus, tegenover 39.438 een jaar eerder. Dat zijn er 493 meer, een stijging van 1,25 procent. De meeste zwangerschapsafbrekingen waren bij vrouwen tussen de 25 en 34 jaar: 18.573. Het jaar ervoor waren er 18.443 abortussen in die leeftijdsgroep.

Een verklaring voor de toename zegt de inspectie niet te kunnen geven. Van alle zwangerschapsafbrekingen vond 80 procent plaats in de eerste acht weken van de zwangerschap.

Grootste stijging bij meisjes

In de leeftijdscategorie tot 15 jaar was de grootste procentuele stijging: waar twee jaar geleden 65 meisjes in die leeftijdscategorie een abortus ondergingen (0,16 procent), waren dat er vorig jaar 163 (0,41 procent).

In absolute zin waren de meeste zwangerschapsafbrekingen bij vrouwen uit de provincies Noord-Holland (11.333) en Zuid-Holland (8284). Relatief gezien vonden de meeste zwangerschapsafbrekingen plaats bij vrouwen van de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba, gevolgd door Flevoland.

Het Fiom, het expertisecentrum voor ongewenste zwangerschap, meldde bij de cijfers van 2023 ook al dat een verklaring voor de cijfers ingewikkeld is. Aan vrouwen wordt bij de behandeling niet gevraagd waarom ze hun zwangerschap laten beëindigen.

(Telecompaper) US operator GFiber has announced plans at Network X to develop an AI-enabled 20 Gbps fibre gateway in collaboration with Qualcomm and Gemtek...

(Telecompaper) Vodafone is preparing to showcase an application-aware quality-of-experience (QoE) service powered by the the low-latency protocol L4S...

De Nobelprijs voor de Economie gaat dit jaar naar twee Amerikaanse economen: Robert E. Hall en Michael Woodford. Ze krijgen de prijs voor hun werk rond modellen die overheden en centrale banken helpen om met economische schokken om te gaan.

Het gaat dan bijvoorbeeld om een energiecrisis, zoals toen Rusland de oorlog tegen Oekraïne begon in 2022 en de gasprijzen in Europa omhoogschoten.

"Hun onderzoek heeft ervoor gezorgd dat grote economische crises effectiever bestreden kunnen worden", zegt het Nobelcomité. "Dat is zeer nuttig geweest tijdens de pandemie en de energiecrises van de afgelopen jaren."

Robert E. Hall onderzocht hoe consumenten in een crisis beslissen of en hoeveel geld ze uitgeven, op basis van wat ze denken te verdienen in de toekomst. Michael Woodford onderzocht hoe bedrijven beslissen over hun prijzen, op basis van wat ze denken dat de rente in de toekomst zal zijn.

Geen echte Nobelprijs

De Nobelprijs voor Economie is eigenlijk geen echte Nobelprijs, omdat deze niet door Alfred Nobel is bedacht. De andere Nobelprijzen worden al sinds 1901 uitgereikt, de 'Nobelprijs' voor Economie pas sinds 1969.

De officiële benaming is dan ook 'De Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter nagedachtenis aan Alfred Nobel'.

(Telecompaper) An alliance of alternative network operators in Europe has formed to lobby for preservation of the system of regulated wholesale access to telecom networks in the European Union...

"We zullen een aanval van de vijand tegenhouden, hem afzwakken als hij aanhoudt en uiteindelijk het operationeel gevechtssysteem uitschakelen." Dat is de boodschap van de Amerikaanse opperbevelhebber van de NAVO, generaal Alexus Grynkewich, op de veiligheidstop in Warschau.

Hij zei erbij dat hij hoopt dat het nooit zover hoeft te komen en dat hij vooral wilde geruststellen en afschrikken. "Een conflict is op dit moment niet ophanden en niet onvermijdelijk", verduidelijkte Grynkewich.

Rusland niet genoemd

De militair commandant van het bondgenootschap, die de naam Rusland tijdens zijn toespraak niet in de mond nam, benadrukte meermaals dat de NAVO een defensieve organisatie is. "Maar als iemand zo dwaas is om ons aan te vallen, zullen we vechten."

In het vraaggesprek kreeg de Amerikaanse generaal onder meer de vraag waar hij 's nachts van wakker ligt:

De toespraak van Grynkewich was vooraf als 'overwinningstheorie' op de Russen aangekondigd. Die kwam op het moment dat NAVO-lidstaten steeds vaker met zogeheten hybride aanvallen te maken hebben, waarvan vermoed wordt dat Rusland erachter zit.

Dergelijke sabotageacties zijn bedoeld om paniek te zaaien. Ze vormen een test voor de NAVO, die voor het dilemma wordt gesteld om wel of niet terug te slaan en zo mogelijk een groter conflict in de hand te werken.

Dat de hoogste operationeel commandant van de alliantie zich openlijk uitspreekt over de strategie van de NAVO is bijzonder. Het is vooral de bedoeling om duidelijkheid te scheppen over de toewijding van de VS aan de NAVO en om een conflict met Rusland juist te voorkomen. "Ik wil vooral aan alle één miljard inwoners van NAVO-landen laten zien: we got this", zei Grynkewich in de vraag- en antwoordsessie na zijn toespraak.

In het vraaggesprek, waarin wel op Rusland werd ingegaan, kreeg Grynkewich de vraag waar hij 's nachts van wakker ligt. "Nergens van, het is mijn taak om anderen 's nachts wakker te houden."

Dubbele boodschap

De boodschap van Grynkewich om de Russen een halt toe te roepen moet voor de Oekraïense president Zelensky, die ook aanwezig is op de top, dubbel aanvoelen. Afgelopen week maakte het belangrijkste land van het bondgenootschap, de Verenigde Staten, bekend dat het olie en diesel uit Rusland gaat importeren. Daarmee moeten de prijzen aan de pomp in de VS zakken voor de tussentijdse verkiezingen in november.

President Trump haalde afgelopen weekend nog hard uit naar Zelensky door te zeggen dat het tijd is voor een nieuwe Oekraïense president. Trump zou verder hebben gedreigd wapenleveranties via de NAVO aan Oekraïne stop te zetten. De Amerikaanse president liet in het verleden ook geregeld twijfel bestaan over zijn toewijding aan de NAVO.

Over dat laatste zei de door Trump benoemde Grynkewich: "Niemand hoeft de toewijding van de Verenigde Staten aan dit bondgenootschap ter discussie te stellen."

De politie heeft in Frankrijk een 14-jarige scholier aangehouden in verband met een schietpartij op een middelbare school. Daarbij zijn de directeur en een docent gewond geraakt.

De schietpartij vond plaats bij een middelbare school in Aubagne, ten oosten van de stad Marseille. De 37-jarige leraar werd volgens Franse media geraakt in zijn dijbeen, de 53-jarige directeur in zijn heup. Er zouden vier schoten zijn gelost. Volgens de politie zijn hun verwondingen niet levensbedreigend. Leerlingen van de school krijgen slachtofferhulp.

De jongen had volgens de autoriteiten een hagelgeweer bij zich, het wapen had hij in een gitaarkoffer verstopt. Zijn motief is nog onbekend.

De Franse autoriteiten zeggen dat er vooralsnog geen aanwijzingen zijn dat de schietpartij te maken heeft met de grootschalige scholierenprotesten in het land. Op de middelbare school zijn vandaag geen protesten gehouden, zegt de politie.

Al weken gaan Franse scholieren de straat op om te protesteren tegen de problemen in het middelbaar onderwijs, zoals een tekort aan leraren en een hoge werkdruk. Honderden scholen zijn daardoor dichtgegaan of blijven beperkt open vanwege de onrust.

Schepen op de IJssel kunnen voorlopig weer in beide richtingen tussen Arnhem en Zutphen varen. De stand van de rivier is gestegen en daarom is het eenrichtingsverkeer vandaag opgeheven, laat Rijkswaterstaat weten.

De vaarbeperking werd ruim twee weken geleden ingevoerd na aanhoudende lage waterstanden in de rivieren. Op verschillende plekken was de vaargeul volgens Rijkswaterstaat te ondiep om veilig verkeer in twee richtingen te kunnen garanderen.

Omvaren

Schepen die vanuit Duitsland de IJssel op wilden, konden niet bij Arnhem rechtsaf naar Zutphen maar moesten omvaren via Amsterdam en het IJsselmeer, een afstand van zo'n 300 kilometer, schrijft Omroep Gelderland.

Rijkswaterstaat kondigde eerder al aan dat als het waterpeil 1,45 meter zou hebben bereikt, het eenrichtingsverkeer zou worden opgeheven. Rijkswaterstaat zegt de waterstanden te blijven monitoren en sluit niet uit dat de komende tijd opnieuw maatregelen moeten worden genomen. "De droogteperiode is nog niet voorbij", aldus Rijkswaterstaat.

It’s one of the great mysteries of computing, how somehow in the Year Of OLlama 2026, tape remains the god of cheap storage. A while back [Ben Pettis] recounted his …read more

Er moeten nieuwe regels voor dierentuinen komen, vindt staatssecretaris Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Dierentuinen die willen vernieuwen krijgen nu met te veel extra regels en vergunningen te maken, vindt hij. Terwijl dierentuinen die alles bij het oude laten nergens last van hebben, juist omdát ze niet innoveren.

"Dierentuinen zijn al sinds jaar en dag een geliefd uitje voor jong en oud", schrijft Erkens in een brief aan de Tweede Kamer. "Tegelijkertijd zijn we met de jaren meer waarde gaan hechten aan dierenwelzijn. Het is daarom van belang dat dierentuinen meegaan met de tijd."

Op dit moment hebben dierentuinen nog vergunningen voor onbepaalde tijd. Alleen dierentuinen die willen innoveren krijgen te maken met nieuwe toetsen, en de bijbehorende kosten. Een dierentuin die nooit iets verandert, kan jarenlang doorgaan zonder last te krijgen van regels. Erkens wil dat veranderen.

Geen flexibiliteit

Manager dierverzorging Tjerk ter Meulen van dierentuin Artis in Amsterdam noemt als voorbeeld de stenen in een aquarium. Die moeten bij een vergunningsaanvraag allemaal op een plattegrond worden aangegeven, inclusief grootte en gewicht, vertelt hij.

"Dat geeft ons geen flexibiliteit om het weer te veranderen als de vissen daar behoefte aan hebben. Wij willen natuurlijk voortdurend inspringen op de behoeftes en het welzijn van de dieren. En als we dan bij iedere keer weer een nieuwe vergunning aan moeten vragen voor het verblijf, werkt dat natuurlijk heel lastig."

In België is een ontslagen tandarts uit wraak met zijn auto een tandartspraktijk binnengereden. De bestuurder raakte daarbij lichtgewond. Hij is door de politie meegenomen voor verhoor.

Volgens de Vlaamse omroep VRT reed de Roemeense man gisteravond rond 22.30 uur met zijn Porsche via de achterzijde het gebouw in Stekene in Oost-Vlaanderen binnen. De bestuurder reed door de glazen toegangsdeur van de wachtruimte, zette de auto in zijn achteruit en reed daarna nog een keer in op de praktijk.

De achterzijde van het pand raakte zwaar beschadigd. Het duurde uren voordat de brandweer de schade had opgeruimd en de ramen en deuren had dichtgemaakt.

De VRT meldt dat de man in de praktijk heeft gewerkt, maar was ontslagen. Over de reden van zijn ontslag is niets bekendgemaakt.

Bärbel Bas, de covoorzitter van de Duitse regeringspartij SPD, is onverwacht opgestapt. Ook legt ze haar functie als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid neer. Het vertrek volgt op een sterfgeval in de familie en aanvallen op haar persoon.

"Na de dood van mijn stiefdochter besefte ik dat ik meer tijd nodig heb om het verdriet te verwerken", schrijft Bas in een verklaring. Juist in deze "persoonlijk zware tijd" zijn de aanvallen op haar juist toegenomen, vervolgt ze. "Ook vanuit de gelederen van onze coalitiepartner."

Volgens de andere covoorzitter, vicekanselier Lars Klingbeil, zijn grenzen overschreden. De aanvallen zijn "onfatsoenlijk" en "vergiftigen de politieke cultuur", zegt hij. "Ik ben bezorgd dat we in de politiek empathische figuren verliezen." Vooral vrouwen zijn doelwit van zulke aanvallen, haat en hetze, aldus Klingbeil.

Bas behoorde tot het hart van de Duitse regering, maar botste als minister herhaaldelijk met bondskanselier Merz en zijn CDU/CSU. De christendemocraten willen de sociale lasten verminderen en stuitten daarbij geregeld op Bas, die tot de linkervleugel van de sociaaldemocratische SPD behoort. Toen Merz stelde dat de huidige verzorgingsstaat onhoudbaar is, sprak Bas van "bullshit".

De afgelopen weken bekritiseerde de CDU/CSU Bas om de trage uitvoering van omstreden pensioenplannen, die binnen de SPD impopulair zijn. Bas zou de hervormingen bewust vertragen, terwijl binnen de coalitie bekend was dat er een sterfgeval in haar familie speelde.

Verzuurde relatie

De aanvallen op Bas worden door SPD'ers zwaar bekritiseerd. "De aanvallen van de CDU, ondanks haar persoonlijk zware situatie, waren onmenselijk en roekeloos", schrijft de invloedrijke SPD'er Manuela Schwesig, deelstaatpremier van Mecklenburg-Voor-Pommeren. Partijgenoot Bernd Rützel spreekt van onacceptabele aanvallen, zowel door CDU'ers als "bepaalde media".

Binnen de CDU/CSU wordt de uithaal van Bas juist als ongepast ervaren. Focus Online schrijft dat de fractie juist wegbleef van kritiek, vanwege haar situatie. Een ingewijde spreekt tegen de nieuwssite van een "goedkope trap na". Volgens de Süddeutsche Zeitung klaagde Merz wel degelijk over de afwezigheid van Bas, onder meer tegenover journalisten.

Het laat zien hoe verzuurd de relatie tussen de regeringspartijen is. Beide partijen vinden dat de ander dwarsligt bij afgesproken hervormingen. Merz blokkeerde onlangs de voorgenomen suikertaks, een project van SPD-vicekanselier Klingbeil. Aan de andere kant zijn er bij de SPD bezwaren tegen pensioenhervormingen.

Ook de verkiezing van een parlementsvoorzitter van de radicaal-rechtse AfD in deelstaat Saksen-Anhalt, met behulp van CDU-stemmen, leidde tot spanning. De SPD eist uitleg hierover en wil dat de coalitiegenoot optreedt tegen de voorstemmers. Andersom voert de CDU de druk op de SPD op om in de deelstaat Berlijn niet met Die Linke te regeren, een partij die volgens de christendemocraten antisemitisch is.

Bij onderhandelingen over zorghervormingen liepen de spanningen zo hoog op dat bondspresident Steinmeier tussenbeide moest komen, omdat hij vreesde voor een val van de regering. Beide partijen hebben echter geen belang bij een coalitiebreuk of nieuwe verkiezingen. Met name de CDU/CSU is de afgelopen weken in de peilingen in een vrije val beland.

Merz-criticus als opvolger

Het ministerschap van Bas wordt overgenomen door Alexander Schweitzer, oud-premier van deelstaat Rijnland-Palts. Hij uitte de afgelopen week onverholen kritiek op Merz, die "niet levert" en met een "koude neoliberale geest van de jaren 90" regeert. Ook sneerde hij dat de CDU Merz niet overtuigend steunt.

Met Schweitzer op deze belangrijke post krijgt de regering opnieuw een SPD'er die zich kritisch opstelt tegenover de hervormingsplannen van de CDU. Tegelijk is er weinig ruimte om te sleutelen aan de reeds gesloten akkoorden.

Het is nu aan bondskanselier Merz om de ruziënde coalitie bijeen te houden. Na de nederlagen bij recente deelstaatverkiezingen werd volop gespeculeerd over zijn aftreden. Hij bleef aan, maar met verloren autoriteit binnen de partij. Zijn lot heeft hij daarop verbonden aan het doorvoeren van de hervormingen.

De partijtop is vandaag bijeengekomen om te bespreken hoe het verder moet met de CDU. Later vandaag geeft Merz een persconferentie hierover.

In Nijmegen is vanochtend een lijnbus beschadigd geraakt bij een ongeluk met een kraanwagen. Een passagier raakte gewond en is naar het ziekenhuis gebracht, meldt Omroep Gelderland.

Het ongeluk gebeurde vanochtend rond 07.00 uur op de Industrieweg, aan de westrand van Nijmegen. Bij het afremmen voor een rotonde raakte de ballast van een kraanwagen de zijkant van een lijnbus met passagiers. Ook een reclamezuil en meerdere lantaarnpalen langs de weg werden geraakt.

Diverse hulpdiensten, waaronder meerdere agenten en een ambulance, kwamen ter plaatse. Een buspassagier die achter in de bus zat is door ambulancepersoneel naar het ziekenhuis gebracht. De andere passagiers zijn met kleinere busjes naar Nijmegen vervoerd.

Ravage

De botsing veroorzaakte een ravage. Een groot gedeelte van de Industrieweg richting het centrum van Nijmegen ligt bezaaid met brokstukken van de reclamezuil, lantaarnpalen en glas. De politie doet onderzoek naar de toedracht.

Een grote brand in het centrum van Parijs heeft de Marché des Enfants Rouges verwoest. De markt was de oudste overdekte markt van Parijs. Hoe de brand is ontstaan, is nog onduidelijk.

De brand woedde vannacht. Voor het blussen werden 150 brandweerlieden ingezet en zo'n vijftig brandweervoertuigen.

De schade aan de markt is enorm:

Brandweerlieden meldden aan de Parijse krant Le Parisien dat 1000 vierkante meter door de brand is verwoest. Ook de metalen dakconstructie is vrijwel volledig ingestort. Van de overdekte markt is niets meer over.

Geen doden of gewonden

De markt in het derde arrondissement van Parijs was geliefd onder Parijzenaren en toeristen. De burgemeester van het arrondissement, Ariel Weil, was vanochtend vroeg op de plek waar de markt stond. "De winkeliers zijn er kapot van. Het goede nieuws is dat er geen doden of gewonden zijn."

Ook gebouwen in de omgeving zijn niet beschadigd geraakt. Volgens de directeur van de markt zijn ongeveer twintig ondernemers getroffen.

Rode kinderen

De Marché des Enfants Rouges werd in 1615 gebouwd op last van koning Lodewijk de 13de en was de oudste overdekte markt van Parijs die nog in bedrijf was. De markt moest in de 17de eeuw voorzien in de behoeftes van de snel groeiende wijk Le Marais.

De naam van de markt betekent "markt van de rode kinderen", een verwijzing naar het nabijgelegen weeshuis Hospice des Enfants-Rouges waar de kinderen rode kleding droegen. Toen het weeshuis in 1772 zijn deuren sloot, werd de markt vernoemd naar de 'rode kinderen'.

Protest tegen sluiting

Toen de gemeente in 1994 plannen had om een ondergrondse parkeergarage en extra woningen te bouwen dreigde de markt te sneuvelen, maar door een actie van onder meer buurtbewoners en politici bleef de markt gespaard.

Een eigenaar van een biologische groente- en fruitkraam op de markt reageert in Le Parisien verslagen. "Ik ben daar opgegroeid. Het is heel moeilijk voor me om ongeveer 30 jaar geschiedenis in rook te zien opgaan."

Met een ruime overwinning in de voorverkiezingen wordt Raphaël Glucksmann de kandidaat van het centrumlinkse blok bij de Franse verkiezingen volgend jaar. De 46-jarige Europarlementariër moet als presidentskandidaat het versnipperde linkse kamp zien te verenigen.

Glucksmann won gisteravond 66 procent van de ruim 120.000 online stemmen, waardoor een tweede ronde niet nodig was. De leider van Place Publique (PP) eindigde ruim voor Olivier Faure van Parti Socialiste (PS), die slechts 14,5 procent van de stemmen behaalde.

De kans dat Glucksmann, essayist en zoon van filosoof André Glucksmann, president wordt is klein. Dat komt doordat de radicaal-linkse politicus Jean-Luc Mélenchon van La France Insoumise (LFI) weigert zich achter een gezamenlijke linkse kandidaat te scharen en daarmee de verdeeldheid binnen links in stand houdt.

Deelname Hollande

Glucksmann richtte in 2018 zijn partij Place Publique op als een pro-Europees en sociaaldemocratisch alternatief voor de PS van oud-president François Hollande. In het Europees Parlement vertegenwoordigt hij zowel Place Publique als de PS. Daar maakte hij zich onder meer hard voor de positie van de Oeigoeren in China.

Er zijn ook politici die niet deelnamen aan de centrumlinkse voorverkiezingen. De meest opvallende is de 72-jarige oud-president François Hollande, die mogelijk buiten de voorverkiezingen om opnieuw een gooi doet naar het presidentschap.

Zak meel

Glucksmann vierde zijn overwinning gisteren na afloop in een bar in Parijs. Toen hij na afloop naar een taxi liep, gooide iemand een zak meel over zijn hoofd heen, schrijven Franse media.

Een aanval met een zak meel overkwam ook Jordan Bardella, partijleider van de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN), in november 2025. Hij sprak op X direct zijn steun uit aan Glucksmann en veroordeelde het incident als "onaanvaardbaar geweld". Volgens hem bestaat er niet zoiets als een kleine aanval. "Elke fysieke aanval is ernstig."

Op Franse televisie, na afloop van de voorverkiezingen, profileerde Glucksmann zich als de kandidaat die staat voor een "breuk met het macronisme", een "breuk met de hegemonie van Mélenchon over links" en als "de kandidaat die onze jarenlange vijand, extreemrechts, kan verslaan".

Steun onder jongeren

De radicaal-rechtse Marine Le Pen staat er momenteel het best voor in de peilingen. Volgens een recente peiling haalt zij in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen tussen de 33 en 35 procent van de stemmen.

Mélenchon geldt volgens diverse peilingen als een mogelijke kandidaat die het in de tweede ronde moet gaan opnemen tegen Le Pen. De LFI-leider heeft veel steun onder jonge Franse kiezers. Gisteren pleitte hij tijdens een campagnebijeenkomst nog het verlagen van de stemgerechtigde leeftijd naar 16 jaar en voor het afschaffen van de selectieve toelating tot universiteiten.

Glucksmann sprak gisteren ook zijn steun uit voor scholieren, die de afgelopen paar weken massaal de straat op zijn gegaan. "Ze vragen om eenvoudige dingen: een docent voor de klas en onderwijs in schoolgebouwen die niet vervallen of ongezond zijn. Ze kunnen op mij rekenen."

Twee termijnen

Dat meer dan 120.000 Franse kiesgerechtigden deelnamen aan de online stemming voor de centrumlinkse voorverkiezing is veel, maar nog altijd aanzienlijk minder dan bij eerdere socialistische voorverkiezingen. Aan de voorverkiezingen van de socialisten in 2011, die werden gewonnen door de latere president Hollande, namen 2,8 miljoen mensen deel.

De drie andere centrumlinkse kandidaten, Ségolène Royal, Jérôme Guedj en Emmanuel Maurel, kregen allemaal minder dan 10 procent van de stemmen. Hoewel Glucksmann zich afzet tegen liberale standpunten van Macron ten opzichte van het bedrijfsleven, staat hij net als de Franse president achter verdere Europese samenwerking en steun aan Oekraïne.

De Franse verkiezingen vinden volgend jaar plaats op 18 april (eerste ronde) en 2 mei (tweede ronde). President Macron mag zich na twee ambtstermijnen en tien jaar als president niet opnieuw verkiesbaar stellen.

In België protesteren vakbonden vandaag opnieuw tegen aangekondigde bezuinigingen van de regering. De stakingsdag zal gevolgen hebben voor scholen, het openbaar vervoer en het ophalen van afval. Ook medewerkers van de Vlaamse omroep VRT leggen het werk neer.

De staking is een initiatief van de socialistische vakbond ACOD. Het protest is gericht op de bezuinigingen die de regering-De Wever heeft aangekondigd op openbare diensten.

Morgen zou de premier de begrotingskeuzes toelichten in zijn State of the Union, maar vanwege het uitblijven van een begrotingsakkoord is die uitgesteld. Zijn regering verkeert sinds dit weekend in crisis, omdat de coalitiepartijen het niet eens worden over die begroting.

Spoor

De staking bij de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS begon gisteravond en tot vanavond 22.00 uur zullen er minder treinen rijden. Dat heeft ook gevolgen voor treinreizen van en naar Nederland, meldt de NS. Reizigers wordt geadviseerd voor vertrek de reisplanner te checken. Er rijden in België ook minder bussen, trams en metro's.

Ook medewerkers van omroep VRT leggen het werk neer. De omroep moet nog eens 10 miljoen euro bezuinigen, boven op een al eerder aangekondigde bezuinigingsronde. Veel tv-uitzendingen worden geschrapt, journaals zijn ingekort en op de radio zal vooral muziek te horen zijn, meldt de omroep. Op 9 november wordt een besluit genomen over verdere acties.

Rellen

Afgelopen vrijdag liep een staking in Brussel tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid uit op rellen, nadat honderden tot duizenden gemaskerde jongeren zich tussen de betogers hadden gemengd. Zij gooiden met stenen en vuurwerk naar de politie.

De politie sprak tegen dat de ongeregeldheden verband hielden met de vakbondsactie. Zeker 110 mensen werden aangehouden.

Een dag eerder werd een samenscholingsverbod afgekondigd in Luik, vanwege uit de hand gelopen onderwijsprotesten in die stad. Die protesten zijn deels overgewaaid uit Frankrijk, waar sinds vorige maand wordt gedemonstreerd tegen onder meer de gebrekkige staat van schoolgebouwen en het lerarentekort.

If you would like an AI “personal agent” but don’t want your data on some opaque cloud computer, there’s a new option that appears to be somewhat nicer: [rociiu] has …read more