Aggregator

De brand in het Belgische natuurgebied Hoge Venen is nog niet onder controle. Sommige gebieden zijn niet toegankelijk voor hulpdiensten, waardoor het blussen moeizaam verloopt. Hoewel de weersomstandigheden in de Ardennen vandaag beter zijn door regen, blijft het veen smeulen.

De brand in het natuurgebied woedt sinds vrijdag en groeide dit weekend enorm in omvang. "Vandaag, morgen of overmorgen hopen we de brand onder controle te hebben", zegt René Dahmen, van het Waalse Departement Natuur en Bos (DNF) tegen HLN.

Brandweerlieden uitgeput

Ondertussen slaat de vermoeidheid bij de hulpdiensten na vier dagen blussen toe, zegt een vertegenwoordiger van de brandweer aan de VRT. "Als je zo lang strijdt, is herstel erg moeilijk, zo niet onmogelijk", zegt Marc Gilbert van de Belgische Brandweerfederatie.

De brandweer heeft onvoldoende financiële middelen om branden van deze omvang te bestrijden, vindt Gilbert. Ook is er volgens hem een tekort aan beroepsbrandweerlieden.

Koning bezoekt gebied

De hulpdiensten krijgen vanuit andere Europese landen hulp vanuit de lucht. De afgelopen dagen stuurde Nederland elke dag twee Chinookhelikopters, vandaag is dat er één minder. Ook Duitsland, Zweden en Noorwegen hebben blustoestellen gestuurd.

Koning Filip brengt vandaag een bezoek aan de getroffen provincie. Hij bezoekt onder meer een provinciaal crisiscentrum en een coördinatiecentrum om zijn steun te betuigen en de schade met eigen ogen te zien.

Het Europese continent wordt deze zomer geteisterd door de ene na de andere natuurbrand. Ook België blijft niet gespaard. Dit jaar zijn daar al 234 natuurbranden geregistreerd, melden onderzoekers van de Universiteit Gent aan de VRT. Dat is ruim een verdubbeling ten opzichte van heel 2025. De brand in de Hoge Venen is nog niet meegeteld in de nieuwe cijfers.

Meerdere vrachtwagens zijn vanochtend van de weg gehaald bij de Merwedebrug, bij Gorinchem. Sinds halverwege vorige maand mag er geen vrachtverkeer meer over de brug vanwege verzwakt staal, maar dat gebeurde wel.

De politie en Rijkswaterstaat voeren vandaag tot en met vrijdag controles uit. Vrachtwagens die van de weg worden gehaald, krijgen een boete van 500 euro.

Normaal gesproken rijden er zo'n 18.000 vrachtwagens per dag over de Merwedebrug, zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. Sinds het verbod daalde dat aantal sterk, naar zo'n 570 per dag. "Maar het moet naar nul", zegt de woordvoerder.

Vanwege internationale regels konden tot nu toe alleen vrachtwagens met een Europees kenteken een boete krijgen, met behulp van het camerasysteem langs de weg. Met deze fysieke controle kunnen ook chauffeurs van buiten de Europese Unie worden beboet.

Bij een controle van de brug werd duidelijk dat het staal op verschillende plekken minder sterk is dan gedacht. Omdat de veiligheid van de brug niet meer gegarandeerd kon worden, ging de brug dicht voor al het vrachtverkeer en touringcars. Op die manier moet de brug zo lang mogelijk beschikbaar blijven voor het overige verkeer.

De controle door Rijkswaterstaat en de politie van deze week was aangekondigd. Of het aantal vrachtwagens daarna laag blijft, is onduidelijk, erkent de woordvoerder van Rijkswaterstaat. "Maar de politie kan natuurlijk ook onaangekondigd controleren."

'Aan ramp ontsnapt'

De Merwedebrug is toe aan vervanging. Deze maand is gestart met de bouw van een nieuwe brug, die naast de huidige brug komt. De oude brug wordt pas afgebroken als de nieuwe af is.

In 2016 was de brug ook al afgesloten voor vrachtverkeer nadat in de draagbalken haarscheurtjes waren gevonden. Twee hoogleraren zeiden later dat Nederland aan een ramp was ontsnapt. De brug was er volgens hen zo erg aan toe dat deze had kunnen instorten.

Het is deze week een jaar geleden dat de 17-jarige Lisa uit Abcoude werd omgebracht toen zij 's nachts vanuit Amsterdam naar huis fietste. Twee leeftijdsgenoten eren haar in de hoofdstad met een grote muurschildering.

Lucy Beukeboom en Layla Rademaker (allebei 18) bedachten het ontwerp vlak na de dood van hun leeftijdsgenoot, omdat die veel indruk op hen maakte. Op de schildering staat een fietsende vrouw met een maan onder haar arm afgebeeld. Ze willen daarmee laten zien dat vrouwen 's nachts veilig over straat moeten kunnen fietsen.

"De vrouw die we hier afbeelden, draagt de maan zelfverzekerd met zich mee. Als voorbeeld van hoe het zou moeten zijn", legt Beukeboom uit. Rademaker: "We wilden een blijvend statement maken in Amsterdam." Het werk staat nu metershoog op een zijgevel aan de Admiraal de Ruyterweg.

Vanaf een hoge steiger werkten ze wekenlang aan het kunstwerk:

De toen nog 17-jarigen moesten eerst toestemming, subsidie en steigers regelen voor zo'n grote muurschildering. Dat hele proces legden ze vast voor hun profielwerkstuk. "We hoorden van mensen die ook buiten Amsterdam muurschilderingen maakten, dat je hier beter niet aan zo'n project kunt beginnen. Want het duurt drie jaar om het te regelen. We hebben het expres genegeerd en zijn gewoon doorgegaan."

Ze kozen een muur op steenworp afstand van het huis waar Beukeboom woont, in Bos en Lommer. "We hadden gezien dat deze muur lelijk en leeg was", zegt ze. Dat de schildering er een jaar na Lisa's dood staat, maakt ze trots. Layla Rademaker: "Ik vind het belachelijk dat vrouwen niet veilig thuis kunnen komen en ik hoop dat dit een bijdrage levert."

The fun thing about thermopolymers like PLA is that you can blend in additives, some of which are necessary to make it at all usable, while so many other additives …read more

Het dodental van de aardbeving op het Indonesische eiland Flores is gestegen naar 68. Hoewel er op dit moment geen berichten zijn van vermisten, zijn reddingswerkers nog altijd op zoek naar slachtoffers onder het puin.

Flores werd zaterdag getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,7. Door de beving zijn zo'n 13.000 mensen ontheemd geraakt. Het eiland werd gisteren ook nog getroffen door meer dan 300 naschokken, waarvan de kracht opliep tot 6,1.

Veel huizen zijn ingestort en burgers slapen in tenten of in de openlucht naast hun ingestorte huizen. Inmiddels heeft de gouverneur van de provincie de noodtoestand uitgeroepen. Deze geldt in ieder geval voor de komende veertien dagen.

Verwoesting

De hulpverlening wordt bemoeilijkt doordat in grote delen van Flores de infrastructuur beschadigd is geraakt. Hulpverleners zeggen dat veel wegen zijn verwoest of volledig zijn geblokkeerd door aardverschuivingen. Gewonden worden behandeld in tenten omdat veel ziekenhuizen zijn verwoest.

Het leger zet vliegtuigen en helikopters in om mensen in moeilijk begaanbare gebieden te helpen. Duizenden mensen zitten geïsoleerd en zijn nog niet bereikt door de hulpdiensten. Ook is er nog veel angst voor naschokken.

Onafhankelijkheidsdag

Vandaag viert Indonesië Onafhankelijkheidsdag. Tijdens de ceremonie in de hoofdstad Jakarta vroeg president Prabowo om te bidden voor de slachtoffers. Ook was er een moment van stilte.

Flores is een populaire toeristische bestemming. Veel toeristen komen er om te duiken, te snorkelen en om het Nationaal Park Komodo te bezoeken.

De aardbeving voor de kust van Flores is de dodelijkste aardbeving sinds 2022, toen in West-Java honderden mensen omkwamen.

Bij een bloeddonor in Nederland is het westnijlvirus vastgesteld. De laatste keer dat iemand in Nederland een infectie met het westnijlvirus opliep, was in 2020. De donor woont in de provincie Utrecht en is niet recent in het buitenland geweest, meldt het RIVM.

De besmetting werd in augustus vastgesteld tijdens wetenschappelijk onderzoek van bloedbank Sanquin onder bloeddonoren. De donor had milde klachten. Met een laboratoriumtest werd het virus aangetoond.

Het westnijlvirus komt voor bij vogels. De gewone huissteekmug kan het virus krijgen wanneer die zich voedt met het bloed van een besmette vogel. Vervolgens kan de mug het virus overdragen op andere vogels, zoogdieren en mensen.

Mensen kunnen ziek worden van het virus, maar het niet verder verspreiden. Volgens het RIVM heeft ongeveer 80 procent van de mensen die besmet raken geen klachten. Zo'n 19 procent krijgt griepachtige klachten.

Bij ongeveer 1 procent ontstaan neurologische klachten. Vooral mensen ouder dan 50 jaar en mensen met een lagere weerstand hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden. Een klein deel met ernstige westnijlkoorts kan overlijden.

Ook paard en vogel positief

Volgens het RIVM zijn in korte tijd op verschillende plekken in Nederland een paard, een vogel en nu ook een mens positief getest op het westnijlvirus. Dat wijst erop dat er in Nederland muggen actief zijn die het virus bij zich dragen.

De kans om in Nederland westnijlkoorts op te lopen is volgens het RIVM nog steeds heel klein. Om een muggenbeet te voorkomen, adviseert het RIVM onder meer bedekkende kleding te dragen, horren te gebruiken en muggenwerende middelen op onbedekte huid te gebruiken. Ook kan onder een klamboe worden geslapen.

Op een veiling in Californië is het allereerste exemplaar van de Ferrari Luce verkocht voor omgerekend 35 miljoen euro. Dat is het hoogste bedrag ooit dat is betaald voor een nieuwe auto op een veiling, schrijft de BBC.

De opbrengst van 'Chassis 0' gaat naar een goed doel, een onderwijsprogramma van de Ferrari Foundation. De koper is niet bekendgemaakt.

De Ferrari Luce is het eerste elektrische model van Ferrari en is ontworpen door Jony Ive, de voormalige hoofdontwerper van Apple. De auto is nieuw te koop vanaf 550.000 euro.

Het model kreeg felle kritiek bij de lancering in mei. Critici vonden dat het ontwerp, met elektrische aandrijving en vijf zitplaatsen, veel te ver afstond van de traditionele sportieve, ronkende Ferrari's.

Zakenkrant Financial Times schreef eind vorige maand dat het automerk binnen twee maanden de verkoopdoelstellingen voor 2026 had gehaald. Vooral in China zou de vraag naar het Luce-model groot zijn. Ferrari mikt op een jaarproductie van 500 exemplaren, wat in de autowereld overigens een klein aantal is.

De politie heeft twee jongeren aangehouden die verdacht worden van betrokkenheid bij de explosie in Zaandam afgelopen nacht. Bij die ontploffing werd een gevel uit een appartement geblazen.

Hoe oud de verdachten zijn, is niet bekendgemaakt. De politie meldt alleen dat het om twee minderjarigen gaat. Zij zijn opgepakt in de buurt van de flat en zaten op dat moment in een auto.

Omwonenden hoorden rond 01.40 uur een harde klap. "We werden er allemaal wakker door. Het hele gebouw trilde, ook al woon ik twee blokken verderop", zegt een inwoner tegen de regionale omroep NH.

Na de explosie brak brand uit. De brandweer kon het vuur snel blussen. Bewoners van de flat moesten hun woning uit. Een deel kon rond 04.00 uur weer terug naar huis. Voor de overige mensen is opvang geregeld.

Glas in voet

In de woning waarbij het explosief ontplofte was niemand aanwezig. In de buurt ligt veel glas en puin. Eén vrouw kreeg glas in haar voet en is ter plekke behandeld door ambulancepersoneel.

Over de oorzaak van de explosie is nog niets bekendgemaakt. De politie doet onderzoek.

(Telecompaper) France's top court, the Constitutional Council, has struck down the social media ban for internet users under the age of fifteen, which was due to come into effect from September...

Most instruments, with maybe the exception of pianos, have consumable parts. Guitars need string changes, bows need rosin, saxophones need reeds. [Co:Creation Lab]’s balloon banjo requires both fishing line and …read more

Bij een botsing op de Ierse snelweg M9 in County Kildare zijn vijf tienerjongens omgekomen. De auto waarin zij zaten reed in de nacht van zondag tegen het verkeer in en botste frontaal op een andere auto. Vier inzittenden van die tweede auto raakten ernstig gewond.

Het ongeluk gebeurde rond 03.00 uur. De auto met de tieners reed in zuidelijke richting over de noordelijke rijbaan. Daar botste hun auto op een auto met daarin drie vrouwen en een jongen van 7.

De vrouwen, twee van in de dertig en een van in de twintig, en de jongen zijn met ernstige verwondingen naar verschillende ziekenhuizen gebracht. Twee van de volwassenen verkeren volgens de politie in kritieke toestand. De vier waren volgens de Irish Independent onderweg naar Dublin Airport.

Vier tieners die in de auto zaten, werden op de plaats van het ongeluk dood verklaard. Later werd een vijfde lichaam uit het wrak gehaald. De slachtoffers zijn tussen de 14 en 16 jaar oud, meldt de Ierse krant. Hun lichamen zijn naar het ziekenhuis gebracht voor sectie. De politie moet de slachtoffers nog formeel identificeren.

Vermoedelijk gestolen auto

Volgens bronnen van de Irish Independent reden de jongens in een vermoedelijk gestolen BMW. De politie denkt dat sommige van hen eerder die nacht betrokken waren bij een inbraak en pogingen tot inbraak in de county's Kildare en Carlow, ten westen en zuidwesten van county Dublin.

De BMW zou eerder die nacht door de politie zijn opgemerkt, maar volgens die bronnen was een achtervolging al beëindigd voordat de auto de M9 opreed. De Ierse politie zegt ook dat er op het moment van de fatale botsing geen achtervolging plaatsvond.

De Irish Independent schrijft verder dat zeker twee van de overleden jongens banden zouden hebben gehad met een groep die in Ierland vaker in verband wordt gebracht met autodiefstallen en inbraken.

Een van de tieners zou onlangs zijn aangehouden na een aanrijding waarbij een motorrijder werd overreden door een gestolen pick-up. Een andere jongen zou op TikTok beelden hebben geplaatst van autodiefstallen en gevaarlijk rijgedrag. Deze informatie is niet door de politie officieel bevestigd.

Onderzoek politie

De politie onderzoekt de omstandigheden van het ongeluk. Ook wordt onderzocht wat er voorafgaand aan de botsing is gebeurd. Daarnaast doet de onafhankelijke politieombudsman van Ierland onderzoek naar het incident. De organisatie onderzoekt ernstige incidenten waarbij iemand overlijdt of ernstig gewond raakt en waarbij contact met de politie is geweest.

De politie zegt dat het onderzoek naar de eigen rol en het onderzoek naar de oorzaak van het ongeluk los van elkaar worden uitgevoerd.

Waarschuwing na eerdere spookrijder

Politiecommissaris Justin Kelly noemt het ongeluk afschuwelijk. Hij waarschuwt dat sommige bestuurders bewust tegen het verkeer in rijden om likes op sociale media te krijgen.

Een week eerder vielen bij een vergelijkbaar ongeluk op de M50 bij Dublin negen gewonden. Ook daar reed een auto tegen het verkeer in. Ook dat incident wordt onderzocht.

Bij Oekraïense aanvallen op de Russische grensstad Belgorod zijn zeker zes mensen omgekomen en vier personen gewond geraakt, zegt de gouverneur van de regio. De cijfers zijn niet onafhankelijk geverifieerd.

De aanval was waarschijnlijk op een locatie van Wildberries, de grootste webwinkel van Rusland. Oekraïne zegt dat het bedrijf ook onderdelen voor drones levert aan het leger. Bij de Oekraïense aanval werd ook een auto geraakt, zeggen de Russische autoriteiten.

Gisteren voerde Oekraïne volgens Moskou al een van de grootste luchtaanvallen uit sinds de Russische invasie vier jaar geleden begon. Het Oekraïense leger vuurde zo'n 800 drones af, voornamelijk op de regio rond Moskou. Volgens de autoriteiten kwamen zes mensen daarbij om.

Ook Rusland voerde droneaanvallen uit, onder meer op het havengebied in Odesa. Daarbij werd een vrachtschip geraakt, dat onder de vlag van Togo vaart. Er brak brand uit op het schip en vier mensen raakten gewond.

Aanvallen geïntensiveerd

De afgelopen weken hebben beide landen de raket- en droneaanvallen flink opgevoerd. Niet alleen vanuit Rusland zijn de luchtaanvallen steeds zwaarder met meer slachtoffers, ook Oekraïne gebruikt meer drones met een groter bereik. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan dat ook burgers slachtoffer zijn. Feit is dat het aantal burgerslachtoffers in Oekraïne vele malen hoger ligt dan in Rusland.

Oekraïne heeft de afgelopen maanden vrijwel dagelijks Russische olie-installaties aangevallen met langeafstandsdrones. Met de aanvallen hoopt Oekraïne een brandstoftekort te creëren in Rusland, dat weer zou moeten leiden tot onrust en ongemak onder de bevolking. Bij de aanvallen vallen geregeld dodelijke slachtoffers.

De Russische autoriteiten ontkennen dat er sprake is van brandstoftekorten, maar op sociale media zijn veel beelden te zien van lange rijen bij de tankstations, onder meer in Moskou.

Rusland voert juist het aantal aanvallen met ballistische raketten op. De Oekraïense luchtafweer heeft een tekort aan onderscheppingsraketten waardoor de afgelopen maanden dagelijks slachtoffers vielen in Oekraïne.

Nederlandse kolencentrales wekten dit jaar al meer stroom op dan in heel 2024, dat meldt het FD vandaag op basis van cijfers uit het Nationaal Energiedashboard. Dat komt vooral door de hoge energieprijs en een sterk gestegen vraag naar stroom uit België.

De productie tot en met 14 augustus dit jaar ligt nog wel onder die van heel 2025, maar het ziet ernaar uit dat ook deze productie overtroffen zal worden.

Het is opmerkelijk dat de elektriciteitsproductie door kolen nu al zo hoog ligt. De koudere herfstmaanden moeten namelijk nog beginnen.

Normaal gesproken draaien de kolencentrales dan een stuk vaker. Dat komt omdat de vraag naar stroom in het najaar hoger is en er minder groene stroom wordt opgewekt.

Oorlog Oekraïne

Kolencentrales draaiden voor het laatst zo hard tijdens de gascrisis van 2022. Door de Russische inval in Oekraïne steeg de gasprijs flink. Zo veel zelfs, dat het goedkoper was om met kolen elektriciteit op te wekken.

Door de oorlog in Iran is dat nu ook het geval. Ondanks een hogere CO2-heffing voor het gebruik van kolen.

België

"Kolencentrales springen ook bij omdat de vraag naar stroom vanuit het buitenland is toegenomen", zegt emeritus lector energietransitie aan de Hanzehogeschool in Groningen, Martien Visser. "We exporteren veel stroom naar het buitenland."

In België zijn twee grote kerncentrales in onderhoud waardoor het land de eerste helft van dit jaar veel stroom moest halen uit andere landen.

Kolencentrales

Kolen- en gascentrales zijn belangrijk voor de stabiliteit op het stroomnet. Op momenten dat er geen wind en zon is om elektriciteit te produceren, springen deze centrales bij.

Kolen zijn de meest vervuilende manier om stroom te produceren. Omdat ze zo vervuilend zijn moeten centrales volgens de wet uiterlijk 2030 hun deuren sluiten.

Energietransitie

Het is niet per se slecht nieuws dat de kolencentrales meer uren maken, vindt Visser. Omdat er afspraken zijn over de totale uitstoot in Europa, kan het zijn dat Nederland meer uitstoot, maar dan moeten andere landen minder uitstoten.

"Niet in alle landen gaat de energietransitie even snel", zegt Visser. "Beter dit dan de bruinkoolcentrales in Duitsland die nog vervuilender zijn.

Daarmee is het inzetten van kolencentrales op dit moment niet alleen noodzaak, maar ook een kans, volgens Visser.

"Door het gebruik van kolencentrales besparen we 60 miljoen kuub gas per week. Dat kunnen we gebruiken om onze gasvoorraden aan te vullen."

(Telecompaper) Satellite service providers Lynk and Omnispace have completed their merger and announced the launch of the Elveo Mobile brand to market their direct-to-device mobile services...

Zeker elf mensen zijn gisteravond gewond geraakt bij een botsing tussen twee boten voor de Zuid-Franse kust. Vier van de opvarenden zijn zwaargewond. Mogelijk wordt nog één persoon vermist, meldt de lokale nieuwssite Nice-Matin.

Het ongeluk gebeurde voor de kust van Mandelieu-la-Napoule, vlak bij Cannes. Kort voor 23.00 uur botsten twee rubberboten met in totaal 21 mensen aan boord op elkaar. Waardoor dat kon gebeuren, is nog niet duidelijk.

Grote zoekactie

Tot diep in de nacht waren hulpdiensten ter plaatse. Tientallen brandweerlieden en voertuigen zijn ingezet. Ook een traumahelikopter werd ingezet om de zwaargewonden te vervoeren.

Met duikers en een marinehelikopter met een warmtebeeldcamera werd gezocht naar een mogelijk vermist persoon. De zoekactie wordt naar verwachting vandaag hervat.

(Telecompaper) Rocket Lab has delivered the first eight satellite buses it is building for MDA Space as part of the replenishment of Globalstar's Hibleo-4 satellite...

We’ve heard of wave overhangs before. It is a new technique for printing horizontal overhangs with no supports. Building on some other techniques like arc overhangs. The idea is to …read more

Het moment van de waarheid breekt aan voor het minderheidskabinet-Jetten: over twee weken moet de begroting af zijn, zodat de plannen klaar zijn om op Prinsjesdag gepresenteerd te kunnen worden. De tijd dringt om vooraf de steun van oppositiepartijen binnen te halen.

Tot nu toe zijn de grote politieke discussies, over bijvoorbeeld de verhoging van het eigen risico, geparkeerd. Het kabinet is niet verder gekomen dan het polsen van de oppositiepartijen of ze bereid zijn een deal te sluiten. Echt onderhandeld is er nog niet.

Het was ook wachten op de economische voorspellingen van het Centraal Planbureau, die vorige week kwamen. Omdat die belangrijk zijn voor het opstellen van de begroting, heeft het volgens het kabinet niet veel zin om eerder te beginnen met onderhandelen. Een slechte raming zou de hele begroting weer op zijn kop zetten.

Gunstige cijfers

Wat dat betreft kan het kabinet opgelucht ademhalen: hoewel de armoede iets stijgt en de koopkracht daalt, zal de Nederlandse economie, ondanks de oorlog in Iran, de komende jaren groeien.

"Het is minder erg dan verwacht, maar dat betekent niet dat het meevalt", is de conclusie van minister Eelco Heinen (Financiën), die geen moment onbenut laat om te benadrukken dat de staatsschuld niet verder mag oplopen.

Nu het reces voorbij is en de ramingen er zijn, kunnen de begrotingsgesprekken echt beginnen. De komende dagen zitten premier Rob Jetten (D66) en de vicepremiers Dilan Yesilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) in ieder geval met zes partijen om tafel: maandag met Pro en JA21 en daarna volgen SGP, ChristenUnie, 50Plus en Volt.

In welke richting?

Over hoe het verder moet, verschillen de meningen. Premier Jetten houdt vol dat hij "brede steun, van links tot rechts" wil. Pro en JA21 hebben elkaar voor de zomer uitgesloten en willen dat het kabinet een keuze maakt. Gaat het voor een meerderheid 'over links' (met Pro) of 'over rechts' (met JA21 en een andere partij)?

De begrotingswensen van de twee partijen staan lijnrecht tegenover elkaar: Pro wil de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel en meer vermogensbelasting, wat onbespreekbaar lijkt voor de VVD.

JA21 wil juist extra bezuinigingen en lastenverlichting. Zo moet de 'vrijheidsbijdrage', die het CDA heeft bedacht om meer uit te kunnen geven aan defensie, omlaag. "Als het kabinet op deze weg doorgaat, rijden ze op een muur af", waarschuwt Pro-leider Jesse Klaver opnieuw.

Voor de route over rechts is het wellicht een teken aan de wand dat er nog geen gesprek met de BBB in de agenda van Jetten staat. Die partij is eigenlijk altijd nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer, maar heeft geen uitnodiging gehad. Volgens de premier is praten met BBB nu 'niet zinvol'. Waarschijnlijk heeft dat te maken met de kritiek van die partij op de stikstofplannen van het kabinet.

Geen gezamenlijke vuist

Volgens Jetten zijn alle partijen, ook los van de al geplande gesprekken, welkom. "Mijn agenda, die van de vicepremiers en de minister van Financiën is 24 uur per dag beschikbaar voor iedereen in het parlement die over de begroting wil praten", zei hij vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie.

Gidi Markuszower (Groep Markuszower) lijkt alvast een plekje in die agenda te reserveren. Hij doet een poging om op rechts één blok te smeden, om beter in de onderhandelingen te staan. "Laten we een gezamenlijke vuist maken en ons niet tegen elkaar laten uitspelen", schrijft hij aan PVV, JA21, Forum voor Democratie, BBB, SGP, 50plus en Mona Keijzer.

Maar van dat blok lijkt tot nu toe weinig terecht te komen. "Prima om elkaar te spreken", reageert FvD-Kamerlid Ralf Dekker lauwtjes (hij vervangt fractievoorzitter Lidewij de Vos tijdens haar zwangerschap). En JA21 laat weten "een eigen koers" te kiezen.

Jetten: kans op akkoord is 'best groot'

Dat de komende twee weken spannend worden, daar is iedereen het wel over eens. Premier Jetten zelf acht de kans nog altijd "best groot" dat hij op Prinsjesdag een begroting presenteert die een meerderheid heeft in de Eerste en Tweede Kamer.

De deadline is met twee weken ongekend krap. Als die niet wordt gehaald, is er nog een uitweg: het kabinet kan zelf een begroting en Belastingplan maken en die op Prinsjesdag presenteren.

Dat is wel een riskant besluit, want in november moet de Tweede Kamer over het Belastingplan stemmen. De vraag is of oppositiepartijen dan nog bereid zijn de coalitie aan een meerderheid te helpen.

Na de zomervakantie gaan de scholen in het noorden van het land als eerste van start. Vanaf dit jaar kunnen ze aan de slag met de nieuwe kerndoelen voor Nederlands, rekenen en wiskunde. Die bepalen wat leerlingen moeten leren en moeten het dalende taal- en rekenniveau verbeteren.

De nieuwe kerndoelen, die deze maand voor het eerst zijn vastgelegd in de wet, bepalen welke kennis, vaardigheden en ervaringen leerlingen in het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs moeten opdoen.

De vorige kerndoelen stammen uit 2006. Behalve dat die waren verouderd, waren ze vaag en vrijblijvend. De nieuwe kerndoelen, die de basis vormen van al het les- en examenmateriaal, moeten daar iets aan doen.

Houvast voor leerkrachten

Hoewel er minder kerndoelen zijn voor bijvoorbeeld Nederlands, is veel concreter beschreven wat leerlingen moeten kunnen. Dat zou leerkrachten meer houvast moeten geven. Zo is er een duidelijke rol voor literatuur en wordt beschreven hoe taalontwikkeling ook bij andere vakken moet worden gestimuleerd.

Wat zijn kerndoelen in het onderwijs?

Kerndoelen zijn de basis van alle lessen die in Nederland worden gegeven. Ze staan in de wet en beschrijven waar leerlingen mee in aanraking moeten komen, welke inspanning van hen wordt verwacht of wat ze uiteindelijk moeten beheersen.

De kerndoelen verschillen per soort onderwijs (basisschool, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs) en per vak (Nederlands, rekenen en wiskunde, burgerschap, digitale geletterdheid, mens en natuur, mens en maatschappij, moderne vreemde talen, kunst en cultuur, bewegen en sport).

Voor Nederlands zijn de kerndoelen bijvoorbeeld onderverdeeld in drie domeinen: communicatie, taal en literatuur. Die kunnen in de praktijk niet los van elkaar worden gezien. Zo is bij het opdoen van kennis over literatuur ook communicatie van belang.

Dit jaar zijn de vernieuwde, concretere kerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde in de wet opgenomen, volgend jaar zomer komen de kerndoelen voor de andere vakken in de wet. Tot 2031 hebben scholen de tijd om alle nieuwe kerndoelen te verwerken in hun onderwijs.

Op basisschool de Plechelmus in Hengelo gaan ze dit jaar aan de slag met de nieuwe kerndoelen. De school gebruikt niet alleen een nieuwe lesmethode voor taal, ook zijn nieuwe boeken voor de bibliotheek aangeschaft en nieuwe leesplekken gecreëerd.

Eén thema bij meerdere vakken

Kenmerkend voor het nieuwe taalonderwijs is dat wordt gewerkt met thema's die bij verschillende vakken aan bod komen. Als voorbeeld noemt directeur Michelle Homburg het thema wereldkeuken. Door landen aan verschillende specerijen te koppelen werken kinderen aan hun wereldoriëntatie. Daarnaast schrijven ze een recept, lezen ze teksten over het thema en wordt er gekookt in de schoolkeuken.

Voor de zomer hebben ze al geoefend met de methode. "De kinderen zeiden: is dit nou taal? Daar word ik helemaal blij van. Het voelde niet als een klassieke taalles, maar ze waren iets aan het leren wat ze leuk vonden."

Volgens Homburg helpen de kerndoelen om richting en focus in het onderwijs aan te brengen. "Het hielp ook om te beslissen om dingen niet te doen. We zijn aan het opruimen en weggooien, soms letterlijk. Dat is ook belangrijk."

Lange termijn

Sinds 2015 wordt gesproken over het vernieuwen van het curriculum. Eerdere pogingen mislukten, onder meer door politieke onenigheid. Niet alleen de kerndoelen voor Nederlands, rekenen en wiskunde zijn vernieuwd, dat geldt ook voor de andere kerndoelen. Ook zijn er twee bij gekomen: digitale geletterdheid en burgerschap.

Nu de kerndoelen officieel zijn vastgelegd in de wet verwacht het ministerie dat scholen er daadwerkelijk mee aan de slag gaan. Dat is volgens staatssecretaris Tielen belangrijk. "De taal- en rekenvaardigheden dalen al te lang. En alles begint bij taal: kennis opdoen, elkaar en de leraar begrijpen en jezelf uitdrukken. Daarom wordt taal meer verweven in alle vakken."

Professionele ruimte

Volgens onderwijswetenschapper Ilja Cornelisz van de Vrije Universiteit zijn ambitieuze kerndoelen inderdaad belangrijk, omdat de basisvaardigheden onder druk staan. Maar er is meer nodig om het onderwijs te verbeteren. "De echte opgave is leraren de professionele ruimte en de betrouwbare kennis en ondersteuning te geven om die doelen in hun eigen klas effectief te realiseren."

Hiervoor is goede samenwerking tussen onderwijs, wetenschap en beleid volgens Cornelisz cruciaal. Bovendien is het belangrijk dat leraren en scholen autonomie behouden om te bepalen hoe zij die doelen bereiken. "Dat is juist een waardevol kenmerk van het Nederlandse onderwijsstelsel."

Zorgen over basisvaardigheden

Er zijn al jaren grote zorgen over de basisvaardigheden van Nederlandse leerlingen, met name op taalgebied. Rond 2012 werd Nederland internationaal nog gezien als een van de voorlopers op het gebied van lezen, maar de afgelopen jaren daalde het niveau fors.

Staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs schreef onlangs aan de Tweede Kamer dat in geen enkel ander Europees land de daling van de leerprestaties zo groot is. Ook de inspectie constateerde jaar op jaar dat veel kinderen niet op het gewenste niveau kunnen lezen, schrijven of rekenen.

Op verschillende manieren is geprobeerd het niveau op te krikken. Zo ging in 2022 het masterplan basisvaardigheden van start en via het Nationaal Programma Onderwijs was veel geld beschikbaar om coronavertragingen te verhelpen en de basisvaardigheden te verbeteren.

Volgens de staatssecretaris hebben die investeringen nog niet het gewenste effect. Ze werkt aan een nieuwe koers waar taal op één komt te staan. De nieuwe kerndoelen vormen daar volgens Tielen een goed fundament voor.

Goedemorgen! De eerste leerlingen gaan weer naar school na de zomervakantie. Ook in politiek Den Haag is het gedaan met de rust. En de hockeyvrouwen komen vanavond in actie op het WK.

Eerst het weer: vanochtend trekt een gebied met buien oostwaarts over het land. Vanmiddag is het op een lokale bui na meest droog, de maxima liggen tussen 19 en 22 graden bij een matige noordwestenwind. De komende dagen is het wisselvallig zomerweer met dagelijks wat regen of een bui bij maxima rond 21 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse actrice Hayden Panettiere is op 36-jarige leeftijd overleden, dat heeft haar familie bekendgemaakt. Over de doodsoorzaak is niets bekendgemaakt.

Panettiere was onder meer bekend van rollen in de series Heroes en Nashville en de filmreeks Scream. Ze begon al op jonge leeftijd met acteren. Ze werd vooral bekend als Claire Bennet in de populaire serie Heroes, die begin deze eeuw werd uitgezonden. In de muzikale dramaserie Nashville vertolkte ze daarna jarenlang de rol van Juliette Barnes. Ook werkte ze mee aan diverse games.

Panettiere had een dochter, Kaya, met haar voormalige verloofde, de Oekraïense oud-bokser Volodymyr Klitsjko.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De Nederlandse estafetteloopsters zijn in Birmingham voor de derde keer op rij Europees kampioen geworden op de 4x400 meter. Even later grepen ook de Nederlandse mannen een medaille op dat onderdeel. Het brons was een primeur voor de mannen op het Europese podium.

Het goud op de 4x400 meter was al de vijfde titel voor Nederland in Birmingham en daarmee is dit het succesvolste EK ooit met veertien medailles.

Bekijk hier de finales en de reacties na afloop:

Fijne dag!