NOS Nieuws - Algemeen

Met de terugkeer van de gestolen gouden helm in het Drents Museum komt een eind aan een nachtmerrie van Harry Tupan. Hij was directeur van het museum toen de roof plaatsvond.

"Ik ben best heel nuchter, maar als je ziet wat zo'n roof allemaal teweegbrengt: dat is nauwelijks in woorden te vatten", zegt hij bij RTV Drenthe. "Vooral het eerste half jaar na de roof werd ik steevast wakker met de vraag: waar is de helm?"

Tupan begon eind jaren zeventig als stagiair in het Drents Museum. Vanaf 2011 zat hij in de directie. Hij was al 44 jaar directeur toen vorig jaar januari inbrekers met een zwaar explosief binnenkwamen, vitrines kapotsloegen en een aantal Roemeense topstukken stalen uit de expositie Dacia - Rijk van goud en zilver.

Onheilstijding

"Ik was op dat moment in Brussel op een grote kunst- en antiekbeurs", aldus Tupan. "Dan word je 's nachts uit bed gebeld met deze onheilstijding. Met een paar uurtjes slaap kom je midden in de hectiek terecht en daar moet je dan wat mee. Je bent tenslotte eindverantwoordelijk."

Hij stond met een grauw gezicht de pers uit binnen- en buitenland te woord. "Ik was best moe, maar het was ook de schok van zo'n roof", zegt hij nu.

Erger nog vindt Tupan de oordelen die direct werden geveld. "Het heeft ons als organisatie veel verdriet gedaan dat wij direct de zwartepiet kregen toegespeeld, dat we de beveiliging niet op orde hadden. Dat wil je niet. Ons verdriet zat hem in de spullen die weg waren en hoe erg dat voor de Roemenen was."

"In het begin was dat zeer traumatisch", vervolgt de oud-directeur. "Het heeft iets met me gedaan."

Beveiliging

Uiteindelijk betaalt de verzekering de schadevergoeding uit. Een bevestiging voor Tupan dat de beveiliging 'gewoon' op orde was tijdens de roof. Al werd er ook daarna in de media gespeculeerd dat er zaken schortten aan de beveiliging. "Dat waren vaak niet de mooiste dingen die ons werden aangewreven", stelt hij.

Na de kunstroof is meermaals geschreven dat het Drents Museum z'n beveiliging niet op orde had. November vorig jaar meldde RTL Nieuws dat het glas van de vitrines niet bestand was tegen hamerslagen. "De verzekeraar drong aan op sterker glas", aldus RTL. "Maar die aanbeveling werd niet opgevolgd: de vitrine van het topstuk, een gouden helm, viel al na twee klappen uit elkaar."

Tom Cremers, expert op het gebied van beveiliging van musea, reageerde op de berichtgeving. "Als de verzekeringsmakelaar constateert dat de vitrines niet in orde zijn, dan zou dat moeten hebben leiden tot consequenties en eisen aan de vitrines", zei hij. Toch gebeurde dat niet.

'Even een momentje'

Gisterochtend kwam het verlossende nieuws. Op een armband na zijn de topstukken terug, na een akkoord dat het Openbaar Ministerie heeft gesloten met de verdachten van de kunstroof.

"Toen ik in het museum kwam en ik die spullen daar echt zag liggen... dat was even een momentje", zegt Tupan. "Het is mooi dat er nu een kentering is en ik het ook persoonlijk los kan laten."

Verder hoopt Tupan dat zijn Roemeense collega, Ernest Oberländer, volledig gerehabiliteerd wordt. Oberländer is de ontslagen directeur van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest, waarvan de kunststukken werden geleend. Oberländer werden fouten verweten bij het opstellen van het contract met het Drents Museum. Tupan: "Ik hoop dat ze daar inzien dat de man onrecht is aangedaan."

Niet naar de platenwinkel om rijtjes vinyl door te spitten, maar om als allereerste naar een nieuw album te luisteren; vooral jonge fans zijn daarvoor te porren, ook als de muzikanten er zelf niet bij zijn. Zogenoemde luistersessies zijn terug van weggeweest, ziet brancheorganisatie NVER.

De gratis sessies zijn doorgaans de dag voordat een artiest muziek uitbrengt op streamingdiensten, zoals Spotify, Apple Music en Tidal. Toch is dat niet de enige reden om naar de platenwinkel te komen; fans kunnen vaak een speciale plaat mee naar huis nemen die ze nergens anders kunnen kopen. Daar krijgen ze dan ook merchandise bij: een tasje met bijvoorbeeld een poster, T-shirt, sticker, button of sleutelhanger.

"Zeker de afgelopen drie maanden hebben de evenementen een grote vlucht genomen", zegt Esther Vollebregt van de brancheorganisatie. "Dat heeft te maken met een aantal grote releases, bijvoorbeeld van Harry Styles en Bruno Mars."

Artiesten met miljoenenpubliek

"Een paar jaar geleden hadden we één luistersessie per maand. Nu is dat vaak één keer per week", zegt Dick van Dijk van platenzaak Concerto in Amsterdam. Andere grote winkels, zoals Sounds Venlo en Velvet Leiden, zien ook een opleving van de evenementen.

Ook deze maand is het raak. Gisteren stonden er in Van Dijks platenwinkel zelfs twee luistersessies gepland, een van de Amerikaanse muzikant Thundercat en daarna een van de Engelse zangeres Arlo Parks. Het zijn artiesten met een miljoenenpubliek.

"Hier ga ik heel goed op", zegt Irvin van den Houdt (31). Hij is met twee vrienden vanuit Den Haag naar de luistersessie van Thundercat gekomen. Ook Roza Atac (26) is naar de platenwinkel afgereisd. "Ik wilde wat nieuws proberen", zegt ze.

"Ik ben een grote fan van Thundercat", zegt Otto van Stiphout (18). "Binnen mijn omgeving zijn er weinig fans, dus ik kom hier ook om mensen te ontmoeten." Dat geldt ook voor Sven de Boer (14), die met zijn vader is. "En ik kan het album vroeg luisteren, dat is ook leuk."

Toch komt de donderdagmiddag niet voor iedereen goed uit. "Een vriend van ons heeft een kantoorbaan, dus die kan er niet bij zijn", vertelt Christopher Borstboom (36), die met twee vrienden is gekomen. "Hij wilde wel heel graag, maar ja."

De luistersessies vinden vaak wereldwijd plaats. Soms tonen platenwinkels interesse in een artiest en soms is het juist andersom. Toch lukt een luistersessie niet overal even makkelijk, merkt platenwinkeldirecteur Van Dijk. Hij heeft ook winkels in Groningen, Zwolle en Bergen op Zoom. "Vaak willen labels één luistersessie in Nederland. Ze kiezen dan meestal voor de hoofdstad."

Nieuwe generatie

De sessies zien er heel anders uit dan pakweg dertig jaar geleden, zegt Jasper Verbruggen van Sounds Venlo. "Downloaden en streamen bestond nog niet en de platenwinkel was echt een manier om nieuwe muziek te ontdekken. Nu komen mensen veel gerichter naar de platenzaak."

"Jongeren zijn echt de drijvende kracht achter de comeback van vinyl en luistersessies", vertelt Vollebregt van brancheorganisatie NVER. "Ze hebben de behoefte aan iets fysieks op hun kamer en willen afstand van het digitale leven."

Toch zijn sociale media meestal wel de manier om mensen naar een sessie toe te krijgen, zegt Van Dijk. "Vroeger had je een postertje of een advertentie in een blad. Tegenwoordig is promotie via de socials veel belangrijker geworden."

Optredens en signeersessies

Platenzaken organiseren naast luistersessies ook andere evenementen. Er zijn regelmatig optredens waar artiesten soms in een intieme setting hun nummers opvoeren. Ook zijn er signeersessies; muzikanten komen naar de platenwinkel om hun handtekening op een net gekochte plaat te krabbelen.

Grote evenementen beperken zich vaak tot de ruimere platenwinkels. Toch komen de kleinere zaken deze maand ook aan de beurt. Op zaterdag 18 april zijn er tijdens de Record Store Day activiteiten in tientallen grote en kleine platenwinkels.

Een greep uit de luistersessies in platenwinkels van dit jaar (swipe voor alle foto's):

Vesteda, de grootste commerciële woningbelegger en -verhuurder van Nederland, ziet investeerders vertrekken. Het lijkt daardoor onvermijdelijk dat het bedrijf duizenden huurwoningen moet verkopen.

Hoe komt dat en wat zijn de mogelijke gevolgen? Vijf vragen en antwoorden over de huurwoningen van Vesteda.

Wat is Vesteda?

Vesteda werd in 1998 opgericht als afsplitsing van ambtenarenpensioenfonds ABP. Inmiddels verhuurt Vesteda ruim 28.000 woningen, vaak in het middensegment. Die woningen staan vooral in de Randstad of in grotere steden daarbuiten.

Daarvoor gebruikt Vesteda geld van pensioenfondsen en verzekeraars. Eind 2024 had Vesteda in totaal bijna 10 miljard euro belegd in huurwoningen. Nederland telt zo'n 174.000 woningen in handen van institutionele beleggers, blijkt uit een schatting van ING.

Waarom willen investeerders hun geld terug?

Eens in de zeven jaar kunnen investeerders in Vesteda hun investering terughalen met een zogeheten redemptieverzoek. Die zeven jaar zijn nu verstreken. Opvallend genoeg blijken vrijwel alle investeerders hun financiële belang in Vesteda geheel of gedeeltelijk te willen afbouwen, bevestigt Vesteda. In totaal gaat het om 4,1 miljard euro.

Dat heeft vooral te maken met de beleggingsportefeuille van de investeerders, denkt Nils Kok, hoogleraar vastgoedfinanciering aan de Universiteit Maastricht. "Het is niet zo dat die woningen niet meer renderen, maar ze worden een te groot onderdeel van je portefeuille. Dan neem je er afscheid van."

Volgens Claire van Staaij, sectorbankier vastgoed van ABN Amro, is sentiment een andere drijfveer. "En dat sentiment is op dit moment niet positief. Dat ze nu uit deze woningen kunnen stappen, zullen investeerders gezien hebben als een kans."

Sinds de Wet betaalbare huur in 2024 inging, hebben met name kleinere verhuurders met één of twee extra panden hun woningen verkocht. Tot nu toe was dit 'uitponden' bij de grote partijen nog niet zo zichtbaar. Astrid Schlüter, directeur van Vesteda: "De stapeling van allerlei regelgeving heeft zeker niet geholpen. Dat is moeilijk uit te leggen aan investeerders, vooral als die uit het buitenland komen."

Waarom moet Vesteda verkopen?

Vesteda wist wel dat er aankondigingen zouden komen van vertrekkende investeerders, zegt de directeur. "Maar dit bedrag was wel even schrikken." 4,1 miljard euro is ruim de helft van Vesteda's eigen vermogen. Ook als slechts een deel van dat geld moet worden terugbetaald, is het verkopen van woningen onvermijdelijk, zeggen de experts en Vesteda zelf.

Schlüter denkt overigens niet dat het bedrijf ook ruim de helft van de woningen moet verkopen. "De omvang van de verkopen zal afhangen van het definitieve bedrag. Ik zie ook dat de beleggers hun verantwoordelijkheid willen nemen, door te kijken hoe we dit bedrag kunnen verlagen."

Vesteda wil ook meer geld lenen, maar Schlüter is hoopvol over de toekomst: "We kunnen niet omvallen. We zijn een enorm gezond bedrijf." In 2025 steeg de winst van Vesteda met 8 procent naar 313 miljoen euro.

Wat zijn de gevolgen van zo veel verkopen?

Vesteda zou zelf woningen kunnen verkopen. Dat kost tijd, omdat dan eerst de huurder moet vertrekken. Daarom denkt hoogleraar Kok dat uiteindelijk mogelijk een buitenlandse investeerder de woningen deels of allemaal opkoopt.

Volgens de Woonbond is dat niet wenselijk. "Buitenlandse beleggers geven meer risico op onrust door hun snelle verandering van strategie", zegt Mathijs ten Broeke van de belangenvereniging van huurders. "Voor huurders is het het best als pensioenfondsen blijven beleggen."

Als zo'n buitenlandse ondernemer massaal zou verkopen, staat dat in ieder geval haaks op de politieke ambitie. De Wet betaalbare huur moest juist leiden tot meer betaalbare huurwoningen.

Hoe nu verder?

Pensioenfonds ABP, nog altijd voor 33 procent aandeelhouder, bevestigt dat het 1,4 miljard wil terughalen, maar zegt dat bedrag te matigen als andere investeerders dat ook doen. Het pensioenfonds wil voorkomen dat het een te groot aandeel krijgt binnen Vesteda. Andere pensioenfondsen en verzekeraars willen aan de NOS niet bevestigen dat zij hun geld terug willen, maar zijn wel in gesprek met Vesteda.

Investeerders hadden oorspronkelijk tot 20 april om het opgeëiste bedrag naar beneden bij te stellen. Inmiddels heeft Vesteda die termijn verschoven naar 1 juli. Van Staaij van ABN Amro verwacht dat de investeerders dat zullen doen omdat ze niet willen dat Vesteda in financiële problemen komt. Toch verwacht hoogleraar Kok dat de investeerders niet te veel water bij de wijn zullen doen.

Ook is er contact met het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en het ministerie van Financiën. Minister Boekholt-O'Sullivan zegt dat ze de situatie in de gaten houdt, maar dat het in principe een zaak is tussen Vesteda en de investeerders. Vesteda-directeur Schlüter roept de politiek op tot "saai, zeker en voorspelbaar" woningmarktbeleid.

Goedemorgen! De man die verdacht wordt van drie moorden in de Rotterdamse wijk IJsselmonde hoort welke straf het Openbaar Ministerie tegen hem eist. En met Paaspop gaat het festivalseizoen officieel van start.

Eerst het weer: Het is een bewolkte dag met vanmiddag vanuit het westen regen en motregen. Bij een stevige zuid- tot zuidwestenwind wordt het 9 tot 12 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

De Orion-capsule van NASA heeft zoals gepland zijn baan rond de aarde verlaten en is nu echt op weg naar de maan. Het is de eerste maanreis sinds 1972. De vier astronauten kunnen de missie, die woensdag begon, nu niet meer afbreken als er iets misgaat.

Aan boord gaat alles goed, zeggen ze. Wel moesten ze met aanwijzingen vanuit Houston een mankement aan de wc verhelpen. Na een rondje om de maan keren de astronauten - drie Amerikanen en een Canadees - over een week terug op aarde. De missie dient als voorbereiding op een maanlanding die gepland staat voor 2028.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Scheveningen is de vernieuwde boulevard geopend die het gebied aantrekkelijker en toekomstbestendiger moet maken. Aan het project is twee jaar gewerkt. De boulevard is op de meeste plekken verbreed en groener gemaakt. Een brede trap verbindt de boulevard direct met het strand.

Goede Vrijdag!

Een rechtszaak die actrice Blake Lively heeft aangespannen tegen regisseur en acteur Justin Baldoni wegens wangedrag op de set, is door de rechter grotendeels naar de prullenbak verwezen. Aanklachten over een smaadcampagne door Baldoni tegen haar zullen wel worden gehoord.

Lively (38) speelde in 2024 de hoofdrol in de film It ends with us, geregisseerd door Baldoni, die ook haar tegenspeler was. Direct na de opnames betichtte de actrice hem van grensoverschrijdend gedrag en weigerde ze samen met hem publiciteit voor de film te doen.

Baldoni (42) zou op de set gepraat hebben over porno en zijn seksuele escapades. Hij zou Lively ook ongemakkelijk hebben gemaakt met seksueel getinte opmerkingen en aangedrongen hebben op naaktscènes door haar.

Zwartgemaakt

De zaak escaleerde toen Baldoni ervan beschuldigd werd Lively anoniem online zwart te hebben gemaakt. Behalve het eventuele wangedrag op de set werd daarmee ook de houding van de strijdende partijen naderhand inzet van de Hollywoodtwist.

Doordat bekenden van Lively, zoals haar man Ryan Reynolds en vriendin Taylor Swift, zich ermee bemoeiden, werd de zaak voer voor de roddelbladen. Baldoni klaagde op zijn beurt Lively aan wegens smaad.

De rechter maakte vorig jaar al een einde aan die zaak tegen Lively. In een tussenvonnis schrapt hij nu ook haar aanklachten over het wangedrag. De onderbouwing daarvoor is dat Lively niet valt onder bepaalde federale beschermingen tegen wangedrag. Die gelden alleen voor werknemers en in de ogen van de rechter is Lively als actrice meer een zzp'er.

Bovendien vindt de rechter dat er op een filmset ruimte moet zijn om de grenzen van intimiteit op te zoeken. Dat Baldoni zijn tegenspeler Lively bijvoorbeeld kuste, streelde en besnuffelde, moet volgens hem worden gezien als het uitwerken van een rol. "Dit gedrag was gericht tegen Lively's personage, niet haarzelf."

De rechter vindt het logisch dat "er ruimte wordt genomen om te experimenteren met de grenzen van een afgesproken script, zonder dat iemand aansprakelijk wordt gesteld voor seksuele intimidatie". Op een filmset gelden volgens hem daarmee andere regels dan in een fabriekshal of op kantoor.

Reputatieschade

De smaadzaak tegen Baldoni gaat wel door. De advocaat van Lively zegt dat het haar altijd al te doen was om de reputatieschade die ze opliep door Baldoni. De actrice "kijkt ernaar uit om te getuigen tijdens het proces". Baldoni heeft nog niet gereageerd op het tussenvonnis.

De rechtszaak begint 18 mei.

De hoogbejaarde Jonathan "leeft en maakt het goed". Gisteren meldden media wereldwijd de dood van de schildpad, met 193 jaar het oudste landdier ter aarde, maar dat bleek een verzinsel.

Een X-account op naam van oud-verzorger Joe Hollins kondigde op 1 april het overlijden van het reptiel aan. Het overlijdensbericht sprak van een "vriendelijke reus" die op zijn thuiseiland Sint-Helena "keizerrijken, oorlogen en generaties mensen had overleefd".

Jonathan, uit het ei gekropen op de Seychellen, kwam in 1882 aan op Sint-Helena, een eiland in de Atlantische Oceaan halverwege tussen Brazilië en Afrika. Omdat hij toen al volgroeid was, was hij indertijd al zeker 50 jaar. Mogelijk is zijn ware leeftijd dus nog hoger.

Oplichters

Nadat media het bericht massaal hadden overgenomen, kwam de echte Joe Hollins ineens in de lucht met het bericht op Facebook dat hij helemaal geen X-account heeft. Het nepbericht was volgens hem niet eens een 1 aprilgrap, maar pure oplichting: het publiek werd gevraagd uit medeleven geld te doneren via crypto-valuta.

Ook de overheid op Sint-Helena verzekerde belangstellenden dat Jonathan nog gewoon in zijn verblijf rondliep. Gouverneur Nigel Phillips was speciaal 's avond laat nog gaan kijken. Jonathan at gewoon gras als altijd en leek weinig onder de indruk van alle ophef.

"Uit alle verzoekjes om bevestiging van zijn overlijden blijkt wel dat de wereldwijde liefde voor hem groot is", concludeert Phillips, die een bewijs van leven gaf door Jonathan te fotograferen bij een iPad met het laatste nieuws erop.

Rusland zal een tweede olietanker naar Cuba sturen om te helpen bij de brandstoftekorten op het eiland. Afgelopen week kwam al een eerste Russische olielevering aan in de haven van Matanzas, ondanks een Amerikaans embargo.

Voor de komst van de Russische tanker had Cuba al drie maanden geen olie meer ontvangen. In een poging het communistische regime daar ten val te brengen dreigde de Amerikaanse president Trump landen met strafheffingen als ze olie aan het land leveren. Eerder viel met de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro al de oliehandel met dat land weg.

De Russische tanker leverde 730.000 vaten aan olie, gelijk aan het verbruik van het eiland in ongeveer negen of tien dagen. De Russische energieminister Tsiviljov zegt dat Moskou "de Cubanen niet in de steek laat" en daarom een tweede tanker stuurt.

Stroomuitval

President Trump zei eerder al geen problemen te hebben met een eerste levering. "Het is gedaan met Cuba", reageerde hij gelaten op die levering. "Ze hebben een vreselijk slecht en corrupt regime en of ze nou een boot olie krijgen of niet maakt niet uit."

Door de energietekorten kampt het eiland al maanden met stroomtekorten. Met enige regelmaat zitten grote delen van het eiland zonder stroom. Ook lijdt het toerisme onder de tekorten, omdat er nauwelijks nog kerosine is voor de retourvluchten van vliegtuigen.

Gevangenen vrijgelaten

Cuba maakte vandaag ook bekend 2010 gevangenen vrij te laten ter ere van Pasen. Het gaat volgens de regering om een humanitair besluit, over druk vanuit de VS werd niet gesproken.

Het regime laat vaker massaal gevangenen vrij. Het is nog niet bekend of er onder deze nieuwe groep ook politieke gevangenen zitten, zoals mensen die zijn opgepakt omdat ze zich uitspraken tegen de regering.

Met het ontsteken van zijn raketmotor heeft de Orion-capsule van NASA zijn baan om de aarde verlaten en is nu echt op weg naar de maan. Met deze cruciale stap, ruim een dag na de lancering, is de maanmissie definitief begonnen aan zijn reis: als er nu iets fout gaat, duurt het langer om terug te keren naar de aarde.

NASA zette de motoren precies 5 minuten en 50 seconden aan om het ruimtevaartuig in de juiste koers te brengen. Hierna laat de ruimtevaartorganisatie het momentum en de aantrekkingskrachten het werk doen: maandag eenmaal aangekomen bij de maan krijgt de Orion een slinger van de zwaartekracht mee om weer aan de reis naar de aarde te beginnen.

Met de Trans-Lunar Injection-burn versnelde Orion naar zo'n 40.000 kilometer per uur en lieten de vier astronauten dus voorlopig de aarde achter zich. Het is voor het eerst sinds de laatste maanreis in 1972 dat mensen een baan om de aarde verlaten om een bezoekje te brengen aan onze directe buur in het heelal.

"We voelen ons als bemanning best goed", reageerde de Canadese astronaut Jeremy Hansen direct na de succesvolle manoeuvre. "De mensheid laat weer eens zien waar we toe in staat zijn."

De afgelopen dag draaide de capsule rondjes om de aarde, waarbij de afstand tot onze planeet kon oplopen tot 70.000 kilometer. Ondertussen maakte de bemanning zich klaar voor het vervolg van de reis. Zo werden de zonnepanelen uitgevouwen die hun ruimtevaartuig van stroom voorzien. Ook konden ze kort even rusten: NASA geeft de astronauten dagelijks twee keer vier uur tijd om te slapen.

Daarnaast moest er nog een klein probleempje worden opgelost: tijdens de lancering bleek er een defect te zijn ontstaan aan het Universal Waste Management System, oftewel het toilet. Op aanwijzingen van mission control in Houston lukte het astronaut Christina Koch als provisorisch loodgieter het mankement te verhelpen.

De Orion is nu begonnen aan zijn reis van 400.000 kilometer naar de maan. Deze missie is nog bedoeld als testvlucht en zal er nog niet landen. De bemanning zal alleen een rondje maken om de maan en dan terugkeren naar huis.

Spectaculair uitzicht

De bemanning keek enkele uren later in een persmoment (met 4 seconden vertraging door de groeiende afstand) voldaan terug op de lancering. "Het was vooral een verrassing hoe gladjes de rit verliep", oordeelde Koch.

Commandant Wiseman zei dat de astronauten met name genieten van het uitzicht. "Er was een moment dat de zon onderging achter de aarde en je de hele planeet kon zien. Van pool tot pool, je zag Afrika, Europa en als je goed keek zelfs het noorderlicht. Spectaculair. We stonden er alle vier als aan de grond genageld."

Koch beaamde dat. "Dat we binnenkort ook zo de maan te zien krijgen, daar heb ik veel zin in."

Op Aruba zijn twee politieagenten veroordeeld tot celstraffen voor het doodschieten van de 19-jarige Ayden Lanoy na een politieachtervolging. Ze krijgen een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan één jaar voorwaardelijk, De rechtbank oordeelt dat zij onnodig dodelijk geweld hebben gebruikt.

De zaak groeide vorig jaar uit tot een van de meest besproken strafzaken van de afgelopen jaren op Aruba. Het leidde tot een aanhoudende discussie over politiegeweld en vertrouwen in de rechtsstaat.

Ayden Lanoy werd in februari 2025 doodgeschoten. De politie loste twintig schoten toen zijn auto tot stilstand kwam. Volgens de agenten was sprake van een gevaarlijke situatie, maar de rechter stelt dat daarvan geen sprake was. Volgens de rechtbank vormde Lanoy geen directe bedreiging en was het geweld buiten proportie.

De straf ligt hoger dan de eis van het Openbaar Ministerie, dat eerder een voorwaardelijke celstraf en taakstraf had gevraagd. Die eis leidde tot hevige kritiek op Aruba.

Protesten en maatschappelijke druk

Kort na het incident gingen mensen op Aruba de straat op om te protesteren tegen politiegeweld en om gerechtigheid te eisen voor Lanoy. Demonstranten spraken van buitensporig geweld en koppelden de zaak aan groeiend wantrouwen in politie en justitie.

Ook buiten Aruba kreeg de zaak aandacht. In Nederland werd onder meer in Rotterdam een herdenking gehouden voor Lanoy, waar familie en betrokkenen aandacht vroegen voor de omstandigheden rond zijn dood.

Tijdens de rechtszaak maakten nabestaanden gebruik van hun spreekrecht. De moeder van Lanoy zei dat haar zoon "als een dier was afgemaakt". Familieleden spraken over het lange wachten op duidelijkheid en het gevoel dat er te weinig verantwoordelijkheid is genomen voor het politieoptreden. Tijdens zittingen was extra beveiliging aanwezig vanwege de spanningen rond de zaak.

Beelden en informatievoorziening

In de eerste dagen na het incident ontstond veel onduidelijkheid over wat er precies was gebeurd. Beelden van beveiligingscamera's die op sociale media werden gedeeld, suggereerden dat de achtervolging mogelijk begon vanwege kapotte achterlichten van de auto.

Diezelfde beelden speelden later ook een belangrijke rol in de rechtszaak en werden gebruikt als bewijsmateriaal bij de beoordeling van het politieoptreden.

De politie riep tegelijkertijd op tot terughoudendheid en benadrukte dat eerst moest worden vastgesteld wat er precies was gebeurd. Ook waarschuwde het korps dat onjuiste berichtgeving het onderzoek en het vertrouwen kan schaden.

Politie: 'Alleen verliezers'

Vanuit het politiekorps wordt benadrukt dat de zaak ook intern zwaar weegt. Korpschef Ramon Arnhem spreekt van een "hele trieste situatie die alleen verliezers kent".

"Zowel mijn collega's als de ouders en naasten van Ayden Lanoy kennen verdriet," zegt hij. Voor inhoudelijke vragen verwijst hij naar het Openbaar Ministerie, dat het onderzoek heeft geleid.

Het korps benadrukte eerder dat agenten vaak in seconden moeten handelen in mogelijk gevaarlijke situaties. Tegelijkertijd wordt erkend dat het vertrouwen onder druk staat. In dat kader wordt gekeken naar maatregelen zoals het invoeren van bodycams om het politieoptreden beter controleerbaar te maken.

Spanningsveld blijft

De zaak-Lanoy staat niet op zichzelf. Begin dit jaar overleed opnieuw een man op Aruba na een schietincident met de politie. Voor critici bevestigt dat een patroon, terwijl de politie wijst op de complexiteit en risico's van het werk.

De uitspraak van de rechter geeft duidelijkheid over het handelen van de twee agenten, maar de zorgen verdwijnen daarmee niet. De familie van Lanoy noemt de straf te laag. De veroordeelde agenten hebben aangekondigd in hoger beroep te gaan.

Over dat mogelijke hoger beroep zegt Arnhem dat het korps daar formeel nog geen bevestiging van heeft ontvangen. "De collega's zijn nog steeds geschorst."

Met roze boa's, roodharige pruiken en de iconische Oya lélé-outfits stond vanavond de originele samenstelling van K3 voor het eerst sinds 2009 weer op het podium in Nederland. Maar liefst 17.000 fans waren vanavond in Rotterdam Ahoy voor de eerste show in een reeks van zeventien.

Er klonk een oorverdovend en langdurig applaus bij de opkomst van Karen Damen, Kristel Verbeke en Kathleen Aerts.

Met Kuma He begon een avond vol nostalgie en collectieve herinneringen in een uitverkocht Ahoy:

Voor fans waren nummers als Tele-Romeo, Oma's aan de top en De 3 biggetjes een trip down memory lane. "Voor mij is de cirkel echt rond, dit is jeugdsentiment", zegt Tim uit Utrecht.

Kinderpop

K3 werd in 1998 opgericht als het Vlaamse antwoord op de Spice Girls, de Britse meidengroep bekend van onder meer het nummer Wannabe (1996). K3 sloeg echter een heel andere richting in toen bleek dat hun muziek aansloeg bij een veel jongere doelgroep. Jaren aan kinderpop volgden.

In Ahoy liepen vandaag alle leeftijden rond. Van kinderen en tieners tot jongvolwassenen, maar ook moeders, vaders en opa's en oma's. "Mijn dochters zijn met K3 opgegroeid, en ik moest natuurlijk mee", zegt moeder Mirella uit Roosendaal. Ze was samen met haar - inmiddels volwassen kinderen - bij het concert.

Dat K3 meer is dan alleen een popgroep, bewijst het nummer Je Hebt een Vriend. In de zaal worden meerdere traantjes weggepinkt. Ook laat het concert zien hoeveel de meidengroep betekend heeft voor sommige mensen.

"Mijn beste vriendinnetje was altijd heel erg fan van K3, en ik verstopte dat heel erg", zegt Tim. "Ik was bezig met de jongens en voetballen, maar stiekem vond ik K3 superleuk. Nu kan ik er in volle glorie van genieten."

Ook de K3'tjes zelf hebben genoten. "Het was overweldigend, we hadden kippenvel tot op onze billen", zegt Kristel Verbeke achteraf tegen de NOS. "Vanaf het moment dat we opkwamen moest ik mijn tranen al bedwingen", vult Kathleen Aerts aan. "Ik moest mezelf echt vermannen, om niet twee uur te wenen."

Aerts zegt dat ze voor de show in Nederland meer zenuwen had dan voor die in België, "omdat Nederland voor mij langer geleden was". Wat voor Verbeke ook anders was deze show, was de Nederlandse tongval. "Dat was ik alweer vergeten, uit de zaal hoor je dat echt. Zo leuk!"

31 liedjes

Componist en pianist Miguel Wiels, in Nederland ook bekend als de pianist van het tv-programma Even tot hier, stond bijna dertig jaar geleden aan de wieg van de Vlaams-Nederlandse meidengroep. "Ik had toen absoluut niet gedacht dat het zo zou gaan lopen", zegt Wiels, voorafgaand aan de show in Ahoy. "Het wordt een gekkenhuis."

Wiels zat tijdens het concert vanavond ook aan de toetsen. Hij schreef uiteindelijk 248 liedjes voor K3, waarvan er 31 werden gezongen. Zijn favoriet blijft Heya Mama, een nummer dat hij naar eigen zeggen schreef in zijn pyjama, ergens in een achterkamertje in een Belgisch dorpje.

"Elke keer als het liedje live gebracht wordt is het weer kippenvel. Dit is het liedje waar het allemaal mee begon", zegt Wiels. Vanavond was het het liedje waar K3 de show mee afsloot, waarna het applaus en gejoel nog minuten lang aanhield.

'Weer even 7'

Fans noemen de show geweldig. "Het was even alsof we weer 7 jaar oud waren zonder zorgen in het leven", zegt Lotte. "De kleine wij leefden weer helemaal op."

Op de planning staan nog zestien shows in Rotterdam, waarna de vrouwen nog ruim twee weken te zien zijn in Antwerpen.

De nachttrein die sinds vorig jaar rijdt tussen Zwolle en de Randstad, komt niet uit de kosten. Uit een eerste analyse die vervoerder Arriva heeft gemaakt blijkt dat bijdragen van de gemeentes Almere en Lelystad cruciaal zijn. Zonder dat geld kan de lijn financieel niet uit, schrijft Omroep Flevoland.

De trein rijdt elke week in de nachten van vrijdag op zaterdag en van zaterdag op zondag. Het was het idee dat de verbinding het uitgaan in bijvoorbeeld Amsterdam of Zwolle makkelijker zou maken voor Flevolanders. Ook zou Schiphol zo beter bereikbaar zijn met het ov.

Geld van gemeentes

Van de 71 ritten die er het afgelopen jaar zijn gemaakt, waren vooral de ritten vanuit Amsterdam populair: 2814 passagiers gingen vanuit die stad naar Flevoland of Zwolle. Almere en Lelystad Centrum waren de populairste bestemmingen.

Vanuit beide steden gingen 293 mensen naar Amsterdam en 211 naar Schiphol. In totaal waren de kosten voor Arriva voor de ritten bijna 180.000 euro. Lelystad en Almere beloofden aan het begin van de proef ieder garant te staan voor 100.000 euro.

De reizigersaantallen betekenen dat zelfs als het aantal passagiers significant zou toenemen, er nog altijd geld nodig is vanuit de gemeentes.

Goede sfeer

Arriva is te spreken over de sfeer aan boord van de treinen. Hoewel het gaat om uitgaanspubliek, hadden de meeste reizigers "een gezellige dronk" en was er nauwelijks overlast. Er werden twee personen aangehouden, eentje voor zwartrijden en de ander voor zakkenrollen.

De proef duurt nog tot eind dit jaar. Het is dan aan de gemeentes om te kijken wat het vervolg wordt.

Omroep Brabant mag dit jaar geen verslag doen van Paaspop. De festivalorganisatie heeft besloten om de eerder verstrekte accreditaties in te trekken. Aanleiding daarvoor zijn berichten van de omroep, waarin wordt gemeld dat het festival nog niet is uitverkocht.

De festivaldirectie is niet te spreken over een video die gisteren op sociale media verscheen met de titel "Paaspop nog niet uitverkocht". In deze video wordt onder andere een verband gelegd met de stijgende ticketprijzen en het grote aanbod van festivals in Nederland.

Ook festivaldirecteur Peter Sanders komt in het item aan het woord. Hij wilde volgens Omroep Brabant (OB) geen verkoopcijfers delen tijdens het interview, maar ging wel in op de bredere trend die hij in de evenementensector ziet en zei de prijzen voor dagtickets bewust niet te hebben verhoogd.

'Te negatief'

Paaspop zegt het item nu "te negatief" te vinden en heeft daarom de accreditatie ingetrokken. "Na het teleurstellende video-item waar de discussie nu over gaat, hebben we besloten niet meer met OB samen te werken dit jaar op Paaspop", laat een woordvoerder van het festival weten aan persbureau ANP.

In een statement op de website zegt de organisatie dat de regionale omroep "bewust selectief" heeft "gekozen voor korte losse quotes die uit de verdere context zijn gerukt". Paaspopdirecteur Sanders "herkent nagenoeg niets meer in de video van het lange gesprek dat hij gisterochtend had".

'Onnavolgbaar'

Hoofdredacteur van Omroep Brabant Renzo Veenstra noemt de keuze van Paaspop onnavolgbaar. "Na een feitelijk verhaal dat klaarblijkelijk niet in de smaak viel, worden we nu buitengesloten. Dat is nogal kwalijk. Wij zijn een journalistieke organisatie die nieuws en feiten brengt. Het is heel zuur, zeker na alles wat er klaarstond voor dit weekend, dat we nu geen verslag kunnen doen. Maar we zullen de feiten nooit verzwijgen als die onwelgevallig zijn."

Ook de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) noemt het besluit "vreemd". "Paaspop is regionaal gezien een heel groot en belangrijk event, en daar hoort een open houding naar alle media bij", zegt algemeen secretaris Thomas Bruning. "Oók media die kritisch zijn."

Volgens Bruning is het belangrijk dat er verslag wordt gedaan van een festival met zo'n grote maatschappelijke impact. "Hiermee kiest de organisatie een route die niet past bij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid."

Bruning adviseert de regionale omroep om bezwaar in te dienen tegen het besluit en zegt dat vanuit de vereniging zeker te steunen.

Onafhankelijke journalistiek

Het festival zelf zegt "vrije nieuwsgaring, onafhankelijke journalistiek en pluriformiteit heel hoog in het vaandel" te hebben staan. Dit weekend ontvangen ze zo'n 150 media uit binnen- en buitenland die de "diversiteit van verslaggeving uitstekend waarborgen".

Tientallen landen hebben na overleg samen geëist dat Iran de Straat van Hormuz vrijgeeft. Een deel van deze groep, waaronder Nederland, overweegt mee te doen aan een militaire missie om de zeeroute te beveiligen. Daarvoor wordt wel als absolute voorwaarde gesteld dat de gevechten in de regio eerst gestopt zijn.

Dat is duidelijk geworden door uitspraken van premier Jetten en minister van Buitenlandse Zaken Berendsen. Volgens hen kan de Nederlandse marine een bijdrage leveren door bijvoorbeeld zeemijnen te ruimen, maar dan moeten de aanvallen tussen Iran, de VS, Israël en de Golfstaten dus wel zijn gestopt.

Volgens initiatiefnemer het Verenigd Koninkrijk deden zo'n veertig landen mee aan het virtuele overleg. Deelnemers waren de ministers van Buitenlandse Zaken van landen in Europa, Azië en Latijns-Amerika. Behalve de VS deden alle landen in de G7 mee aan het overleg.

Oproep Trump 'onrealistisch'

De Amerikaanse president Trump heeft landen die gebruikmaken van de strategische waterweg gisteren opgeroepen: "Verzamel wat moed en pak het gewoon." De Franse president Macron noemde het met geweld doorbreken van de Iraanse blokkade te gevaarlijk en onrealistisch. Daar sloot onder meer Nederland zich bij aan.

"Zodra de aanvallen over en weer stoppen, maar de scheepvaart in de Straat van Hormuz niet op gang komt, dan pakt de groep landen zijn verantwoordelijkheid", zei Jetten. Hij zei dat de top van verschillende krijgsmachten de plannen voor een militaire coalitie nader gaat bespreken.

Het initiatief voor de militaire coalitie komt van de Britten en Fransen. Onduidelijk is echter hoeveel landen bereidheid hebben getoond om deel te nemen.

Behalve de oproep aan Iran om de zeestraat vrij te geven, was er geen gezamenlijke slotverklaring. "We moeten eerlijk zijn: als veertig landen bij elkaar komen voor een overleg van anderhalf uur is de kans klein dat er meteen concrete actie komt", zei Berendsen.

Er zijn ideeën uitgewisseld die de komende tijd verder moeten worden uitgewerkt. Er is nog geen concreet verzoek gedaan aan Nederland om marineschepen beschikbaar te stellen, aldus de minister. Maar de kunde voor een dergelijke beveiligingsmissie heeft de Nederlandse marine volgens Berendsen en Jetten wel in huis.

Extra sancties mogelijk

Volgens de minister ligt de nadruk voorlopig op verdere diplomatieke druk op Iran. Er is gesproken over de mogelijkheid van extra sancties tegen het land. De groep landen is het erover eens dat het cruciaal is voor de wereldeconomie om de Straat van Hormuz zo snel mogelijk te heropenen.

De door Israël en de VS begonnen oorlog heeft geleid tot een energiecrisis. Diverse passerende olietankers zijn de afgelopen tijd getroffen door Iraanse vergeldingsaanvallen.

Weinig animo

Trump beweerde dat zelfs de "grootste experts" niet hadden kunnen voorspellen dat het regime in Teheran zou terugslaan tegen Amerikaanse bondgenoten in de regio. In werkelijkheid was voor dit scenario herhaaldelijk gewaarschuwd en had Iran er openlijk mee gedreigd.

Europese landen zijn op voorhand niet op de hoogte gesteld van de aanvalsplannen van de VS en Israël. Er is daarom ook weinig animo in Europa om direct militair betrokken te raken bij het conflict.

Het kabinet gaat een schadevergoeding uitkeren aan mensen die in hun studententijd gediscrimineerd zijn bij controles van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Dat schrijft minister Letschert van Onderwijs in een Kamerbrief.

Het gaat om studenten waarbij tussen 2012 en 2023 is gecontroleerd of ze echt wel uitwonend waren. Uitwonende studenten krijgen een hogere beurs dan studenten die bij hun ouders blijven wonen. DUO controleerde op misbruik van deze regeling.

Uit onderzoek van NOS op 3 en Investico bleek in 2023 dat studenten met een migratieachtergrond onevenredig veel kans liepen op een controle van de fraudeopsporing van DUO:

In 2024 bood de toenmalige onderwijsminister Dijkgraaf zijn excuses aan voor deze "onbedoelde discriminatie". Studenten hadden onterecht huisbezoeken gekregen, beurzen werden ingetrokken of moesten worden terugbetaald, en boetes werden uitgedeeld. DUO is inmiddels begonnen met het terugbetalen van ingetrokken beurzen en opgelegde boetes.

Inmiddels melden steeds meer studenten zich daarnaast voor een schadevergoeding. Die wil het ministerie van Onderwijs nu aan deze studenten uitkeren. Het ministerie heeft besloten dat deze studenten recht hebben op een schadevergoeding, omdat ze op basis van onrechtmatig verkregen gegevens zijn gecontroleerd, de werkwijze indirect discriminerend was en de privacy schond.

500 euro of 2000 euro

Bijna 25.000 studenten zijn tussen 2012 tot 2023 geselecteerd voor een huisbezoek. 12.000 van hen krijgen 500 euro. Bij hen kwam DUO wel aan huis, maar dit had geen gevolgen en er werd geen maatregel opgelegd.

10.000 studenten kregen wél een maatregel en werden bijvoorbeeld gekort op hun beurs. Zij krijgen nu 2000 euro.

Nog eens 4000 studenten zijn in een pilotfase benaderd en zullen zichzelf nog moeten melden voor eventuele compensatie. DUO heeft deze groep niet goed in beeld.

De gedupeerde studenten kunnen ook kiezen voor een "maatwerktraject" als ze denken dat ze meer compensatie moeten krijgen. Ze moeten dan wel bewijsmateriaal aanleveren en ze lopen hierbij het risico dat de uitkering lager uitvalt.

Minister Letschert hoopt met deze regeling de studenten te helpen en de schade snel te vergoeden. Het kabinet trekt voor de regeling 80 miljoen euro uit, waarvan 4 miljoen voor juridische bijstand.

Het komende paasweekend zal wat het weer betreft wat wisselend verlopen. Er komen geen grote hoeveelheden regen op ons af, maar helemaal droog blijft het niet. Het mooiste weer krijgen we maandag en vooral dinsdag, de dag na Pasen.

Morgen, op Goede Vrijdag, neemt de bewolking vrij snel toe. Alleen in het oosten schijnt de zon nog even, maar ook daar nemen wolken het over. Er volgt van het westen uit regen. Daarin zitten wel verschillen. De meeste regen valt in het noordwesten van het land, terwijl in het zuidoosten de neerslag pas in de avond komt en niet veel meer om het lijf heeft.

Motregen op Stille Zaterdag

Stille Zaterdag verloopt niet helemaal droog, maar ook dan is het slechts af en toe een spatje regen of motregen. Soms breekt even de zon door en waar het vrijdag rond de 11 graden wordt, kan het zaterdag in het zuiden lokaal wel 15 graden worden.

Dan volgen de paasdagen, waarbij de zondag bewolkt begint. Er trekt wat regen over het land, waarna de zon doorbreekt. Maandag verloopt droog en vrij zonnig, wat dat betreft is het dus de beste dag van het paasweekend. Zowel zondag als maandag wordt het ongeveer 14 graden.

Na Pasen is er dinsdag veel zon en loopt het kwik flink op. In het zuiden van het land kan het dan wel 20 graden worden.

Een "nieuwe indicatiemethodiek", een onderzoek naar de "daadwerkelijke behoefte aan kraamzorg" en een "regionale pool" voor snellere inzet van wachtende kraamverzorgenden. Het zijn enkele maatregelen waarmee minister Hermans (VWS) hoopt de problemen in de kraamzorg aan te pakken. De kraamzorgbranche zal zelf in kaart gaan brengen hoeveel zorg ieder gezin nodig heeft.

Maar de overheid kan en wil de salarissen van kraamverzorgenden niet verhogen. "Daar zie ik de ruimte niet voor", zei de bewindspersoon in het debat over het tekort aan personeel in de kraamzorg.

Unaniem zijn Kamerleden en minister Hermans het erover eens dat het niet goed gaat met kraamverzorgenden door een structureel personeelstekort, een te hoge werkdruk, onvoorspelbare werktijden en lage vergoedingen. Kraamverzorgenden kiezen dan ook vaker voor een andere baan. De problemen bestaan al jaren en inmiddels liggen er vele rapporten, brandbrieven en petities.

Partijen - van links tot rechts, van coalitie tot oppositie - zijn geschrokken van de recente gevolgen van het personeelstekort. Kwetsbare gezinnen, zoals alleenstaande ouders, gezinnen met een laag inkomen, schulden of een niet-Nederlandse achtergrond, worden extra hard getroffen. Kraamvrouwen krijgen fors minder uren en dat leidt tot allerlei gezondheids- en mentale problemen.

"Een schrijnende situatie", vat D66-Kamerlid Vervuurt het gedeelde gevoel samen. "Het piept en kraakt in de kraamzorg", concludeert CU-leider Bikker.

Schaarste

De linkse en rechtse oppositiepartijen zijn echter niet onverdeeld enthousiast over de gekozen aanpak van VVD-minister Hermans, gesteund door de drie regeringspartijen D66, CDA en VVD. De redenering is als volgt: er is, net als overal in de zorg, schaarste aan personeel en daarom moet er beter gekozen worden wie meer en wie minder kraamzorg krijgt. "De beschikbare middelen moeten we inzetten waar het het meest nodig is", zegt Hermans. En dat zijn de kwetsbare gezinnen. "De personeelstekorten in de zorg zijn niet zomaar opgelost."

Ze heeft haar hoop gevestigd op een nieuwe indicatiemethodiek, de KLIM-methode. Voor de geboorte van een kind wordt de zorgbehoefte ingeschat aan de hand van een aantal indicatoren, die in het debat niet duidelijk werden gemaakt. Niet iedereen heeft de minimale 24 uur aan zorg nodig, is de gedachte. Bij een tweede of derde kind zou een gezin met veel familie- of vriendensteun best goed af kunnen zien van de zorg, is het idee.

Oppositiepartij PVV is tegen deze verdeling door schaarste. "Het is een basiszorg en dan moet je niet kiezen tussen groepen", aldus PVV-Kamerlid Van Meetelen. "Alle gezinnen hebben er recht op." Ze wil van Hermans weten of gezinnen met een migratie-achtergrond dan niet meer kraamzorg zullen krijgen. Maar Hermans gaat niet dieper in op de exacte selectiecriteria. Er lopen nu pilots.

Wachtdienst

Oppositiepartijen zoals de ChristenUnie, SGP, SP, GroenLinks-PvdA komen met verschillende concrete voorstellen om het vak aantrekkelijker te maken en om op de opleidingen studenten nadrukkelijker op werken in de kraamzorg te wijzen.

CU-leider Bikker hoopt bijvoorbeeld dat kraamverzorgers niet ook nog moet opdraaien voor hoge reis- en parkeerkosten. De CU vindt, samen met GroenLinks-PvdA, dat het kabinet ook moet kijken naar de vergoeding van een wachtdienst. De kraamverzorgers moeten hun kinderen bijvoorbeeld wel naar de opvang brengen, omdat ze opgeroepen kunnen worden. Bikker: "Die vergoeding is nog geen 20 euro, daar betaal je nog geen uur van de crèche van."

Hermans wijst de verzoeken af, want ze gaat er naar eigen zeggen niet over. "Ik wil niet treden in de verantwoordelijkheden van de werkgevers." De minister wil het voorstel wel aan de orde brengen bij de "landelijke tafel", waar ook werkgevers bij zijn. Ook wil ze daar "goede voorbeelden" uit de praktijk benoemen. De wens van onder andere de SP om de eigen bijdrage van zo'n 5,70 euro per uur af te schaffen, ziet ze niet zitten.

De VWS-minister is het niet eens met de kritiek van bijvoorbeeld JA21 dat er allerlei maatregelen worden aangekondigd, zonder effect op de korte termijn. Hermans wil haast maken met haar plannen. "Ik denk dat al die acties effect hebben", zegt Hermans.

Met spanning wordt er uitgekeken naar de zomer, het seizoen dat de krapte het grootst is vanwege het zomerrooster en de geboortepiek in Nederland.

De politie heeft een 33-jarige man aangehouden op verdenking van mogelijke betrokkenheid bij de dood van een vrouw die vanmorgen werd gevonden in een woning in Arnhem.

Het lichaam werd gevonden nadat er melding was gedaan van een "mogelijk overleden persoon". De politie gaat op basis van de eerste bevindingen uit van een misdrijf en is op zoek naar getuigen.

De verdachte werd vanmiddag in Nijmegen gearresteerd en is overgebracht naar het politiebureau voor verhoor.

Over de identiteit van de vrouw is nog niets bekend, meldt Omroep Gelderland. Ook is niet duidelijk of de verdachte het slachtoffer kende.

Drie grote tankers gevuld met bijna een miljoen vaten diesel die vanuit de Verenigde Staten op weg waren naar Amsterdam, veranderden deze week midden op de Atlantische Oceaan hun koers richting Azië, zag persbureau Bloomberg. Het is symbolisch voor de wereldwijde strijd om diesel en het dreigende tekort eraan door de oorlog in het Midden-Oosten.

De tankers uit de VS zijn niet het enige voorbeeld. "Tankers met diesel en kerosine uit India, Oman en Qatar die op weg waren naar Rotterdam bogen al in de tweede week van de oorlog af naar Singapore," vertelt Ronald Backers, marktanalist van het havenbedrijf Rotterdam.

Reden is de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz. Hierdoor werd Azië het eerst getroffen door een brandstoftekort en halverwege april volgt naar verwachting Europa. Er dreigt een tekort voor kerosine en diesel.

De recordprijs van 2,70 euro aan de pomp voor diesel kan de komende weken nog verder oplopen als de laatste dieseltanker uit Qatar Nederland bereikt. Hoe verder de bestemming van de diesel, hoe langer tankers onderweg zijn en hoe later de gevolgen van het dieseltekort merkbaar worden.

Van de olieproducten die Nederland importeert komt 14 procent uit de Golfregio, in Europa. Iedere week komen er tientallen tankers met diesel aan in Rotterdam en Amsterdam, en ook in normale tijden veranderen tankers soms van koers omdat er elders meer betaald wordt.

Europa exporteert benzine

Maar ook in Amsterdam zien ze nu al de gevolgen van de tekorten in Azië. "Er stroomt nu ook benzine van Amsterdam naar Azië, dat zien we normaal gesproken niet," zegt Didier de Beaumont, commercieel-manager energie van het havenbedrijf Amsterdam.

Europa exporteert benzine en importeert diesel. Tot een paar jaar geleden kwam diesel voor een groot deel uit Rusland. Sinds de invasie in Oekraïne en de boycot van Russische diesel komt het onder meer uit de VS en het Midden-Oosten.

Voorlopig komt het dus niet uit landen rond de Perzische Golf. Daarom wordt nu aan alle kanten getrokken aan diesel uit de Verenigde Staten. Uiteindelijk eindigt het bij de hoogste bieder. Omdat het tekort in Azië het grootst is, wordt daar op dit moment het meeste betaald, waardoor er ook geen diesel meer uit India naar Europa komt.

Veel raffinage in Nederland

Afhankelijk van de soort aardolie wordt bepaald welke producten ervan gemaakt worden en hoeveel: benzine, diesel, kerosine of stookolie. De raffinaderijen in Rotterdam maken meer benzine dan diesel en kerosine, waar nu een tekort aan dreigt in Europa. De Zeeland-raffinaderij in Vlissingen maakt juist veel diesel.

Vanwege de ligging en onze havens heeft Nederland veel raffinagecapaciteit en opslag van olie en olieproducten. Rotterdam is de grootste energiehaven van Europa en ook Amsterdam heeft veel opslag en handel. Er wordt hier veel meer brandstof geproduceerd, opgeslagen en verhandeld dan we in Nederland nodig hebben.

Dat zal consumenten en bedrijven niet beschermen tegen verdere prijsverhoging, maar voorkomt voorlopig waarschijnlijk wel een echt tekort in Nederland. "Oliemaatschappijen zullen hun eigen pompstationhouders niet snel in de kou laten staan," verwacht directeur Jan-Willem van den Beukel van de belangenorganisatie van oliemaatschappijen VEMOBIN.

Diesel nog veel duurder

Waar particulieren meestal benzine rijden, is de transportsector en daarmee een groot deel van de economie afhankelijk van diesel. Vrachtwagens die voedsel naar de supermarkten rijden, brandweerauto's, materiaal van defensie, trekkers en landbouwmachines, het rijdt allemaal op diesel. Ook de binnenvaart en de visserij varen op een soort diesel.

Met een prijs van 2,70 euro per liter is het plafond nog niet bereikt. " Diesel wordt nog veel duurder," zegt Jilles van den Beukel, energiespecialist van het Haags Centrum voor Strategische Studies.

"Het aanpassingsproces gaat ruw en schoksgewijs," zegt Jan-Willem van de Beukel van VEMOBIN. "Met grote economische en maatschappelijke schade als gevolg." Zelfs als de oorlog voorbij is, kan het maanden duren voor vraag en aanbod weer in balans zijn. "Voorlopig is het een ernstige situatie en het wordt zeker geen easy ride voor Europa."

In de buitenwijken van Kaapstad in Zuid-Afrika, weg van de toeristische stranden en hippe koffietentjes, is moord de dagelijkse realiteit. In buurten achter de Tafelberg zijn gisteren militairen aangekomen om te helpen het bendegeweld aan te pakken. Ook buurtbewoners proberen het tij te keren.

Een klein groepje vrouwen loopt met zaklampen en in gele hesjes door de straten van de wijk Mitchells Plain. Het is 05.00 uur in de ochtend en de wijk ontwaakt langzaam. "We proberen de mensen die naar hun werk moeten veilig naar de bus te krijgen", legt een van hen uit.

'Oprotten jullie!'

Buurtwachten Cheryl, Carol en Amanda zijn de moeders van de buurt. Klein van stuk, maar met een grote mond. Op de hoek van de straat staan twee jonge mannen, duidelijk onder invloed van drugs. "Ga naar huis. Oprotten. Jullie maken mensen bang. Gebruik achter je eigen voordeur."

De vrouwen maken deel uit van een netwerk van buurtwachten: groepen burgers die vrijwillig patrouilleren op de Kaapse Vlakte, buitenwijken van Kaapstad die berucht zijn om bendegeweld. Afgelopen maand werden er veertig moorden gepleegd in de stad.

De buurten bestaan uit kleine arbeiderswoningen en troosteloze flatgebouwen, gebouwd tijdens de apartheid. In de jaren 60 en 70 werden Zuid-Afrikaanse mensen van kleur hiernaartoe verbannen. Het waren buurten zonder toekomst, zonder werk. De bevolking raakte verslaafd aan drank en drugs. Bendes boden een gevoel van gemeenschap en een manier om geld te verdienen.

"Geweld is hier genormaliseerd", zegt buurtwacht Carol February. Op klaarlichte dag schieten groepen mannen op elkaar. Ook burgers worden gedood in het kruisvuur. "En het wordt alleen maar erger." Bendes zijn uiteengevallen in kleinere groepen. De macht ligt niet meer bij een paar gangsterbazen. Die kleinere bendes rekruteren mannen bij rivaliserende bendes. Dat leidt tot wraakmoorden.

Russisch roulette

Dat is precies wat pastor Craven Engel in een buurt verderop probeert te voorkomen. Hij zit in een flatje in de wijk Hanover Park tegenover de 18-jarige Zenadeen, een drugsverslaafde die net slachtoffer is geworden van een steekpartij. "Je weet waar dit kan eindigen. Als je wraak neemt, dan word je zo een bende ingesleurd. Doe het niet. Het kan je dood betekenen."

Zenadeens vader was een gangster en maakte deel uit van de bende Fancy Boys. Toen Zenadeen zes jaar oud was, kwam hij om het leven. "Ik geloof door een spel Russisch roulette", zegt Zenadeen. Bendes proberen dat te gebruiken om hem te ronselen. "Zodat ik als zoon in zijn voetsporen treed."

"Vanochtend waren er weer twee moorden in de wijk", zegt de pastor als hij weer buiten staat. "Ik hoop dat het leger rust brengt, maar tegelijkertijd ben ik heel sceptisch. Je hebt maanden nodig om deze buurt te begrijpen en te weten welke bendes waar opereren."

Pastor Engel heeft een soepkeuken bij zijn kerk en biedt jongens als Zenadeen werk aan. "We moeten de jongeren in deze wijk een alternatieve toekomst bieden, want de werkloosheid is hoog. Het bendegeweld loopt de spuigaten uit. Er zijn niet alleen meer bendes, maar de gangsters worden ook jonger. Ik heb het over kinderen van acht jaar die drugs afleveren en wapens hebben."

'Gewapende mannen lossen dit niet op'

Ook de buurtwachten hebben er weinig vertrouwen in dat het leger iets gaat veranderen. De soldaten gaan samenwerken met de politie, en die hebben het geweld al decennia niet in de hand. "Je belt ze, maar dan komen ze altijd te laat", zegt buurtwacht February. "En dit is een sociaal probleem, dat los je niet op met andere gewapende mannen. Dit begint achter de voordeur. Bendes richten zich op kinderen uit arme gezinnen en beloven ze een beter leven."

De politieminister heeft erkend dat het inzetten van het leger geen oplossing is en dat de wijken ook ontwikkeling nodig hebben. Maar dat verhaal hebben ze hier al vaker gehoord. En dus blijft de buurt proberen zelf verandering te brengen.

"Ze zouden in ons moeten investeren en meer buurtwachten moeten inzetten", zegt February. "De gangsters zijn onze kinderen en wij kunnen een verschil maken." Bang voor hun wapens is ze niet. "Als het onze tijd is, dan is dat maar zo. Wij blijven ferm."

Correspondent Geert Groot Koerkamp kan niet langer in Rusland werken als journalist. De Russische overheid heeft vandaag zijn persaccreditatie ingetrokken. Groot Koerkamp werkte in Moskou onder meer voor de NOS, de Volkskrant en de Vlaamse omroep VRT. Hij mag voorlopig nog wel in Rusland blijven wonen.

Volgens een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is het intrekken een reactie op een besluit van Nederland, dat de verblijfsvergunning van een Russische correspondent in Nederland niet zou hebben verlengd. De correspondent werkt voor Ria Novosti, een nieuwsorganisatie die sinds mei 2024 op de Europese sanctielijst staat.

"We zijn bereid ons besluit te heroverwegen als de Nederlandse regering passende voorwaarden schept voor de Russische journalist om er te werken", zei de woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren in een persconferentie.

'Niet terecht'

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten het besluit van de Russische regering "zeer betreurenswaardig, en niet terecht" te vinden. "Nederland was in overleg met Rusland over de situatie, maar Rusland heeft besloten nu deze stap te zetten."

Het ministerie meldt dat de IND gaat over werkvergunningen in Nederland en zegt niet op individuele gevallen over werkvergunningen in Nederland in te willen gaan. "Buitenlandse journalisten, onder wie Russische, zijn welkom in Nederland; dat is de kern van persvrijheid." Wel meldt het ministerie dat geen werkzaamheden in de EU mogen worden verricht voor "entiteiten" die op de Europese sanctielijst staan.

Sinds jaren 90 in Rusland

Groot Koerkamp woont sinds begin jaren 90 in Rusland om daar te werken als journalist. Hij was eerder onder meer correspondent voor de Wereldomroep en diverse Nederlandse en Vlaamse media.

Groot Koerkamp was nog de enige Nederlandse journalist in Rusland. Onder anderen NOS-collega-correspondent Iris de Graaf keerde in 2023 terug uit Rusland uit veiligheidsoverwegingen.

Ook het visum van journalist Eva Hartog werd in 2024 niet verlengd waardoor ze het land uit moest. In 2021 werd Tom Vennink van de Volkskrant uitgezet door Rusland.