NOS Nieuws - Algemeen

Honderden Koerden hebben gisteravond laat en vannacht gedemonstreerd bij het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag. De groep vroeg aandacht voor de situatie van de Koerden in Syrië en riep de Nederlandse politiek op tot actie.

De demonstranten hadden vlaggen, spandoeken en flyers bij zich. "Syrische kinderen zijn gedood, Koerden zijn gedood.

Dit is terrorisme. Waar is de Europese Unie?", stond op een van de flyers. "Wat Europa eerst terrorisme noemde, financiert het nu met 620 miljoen euro ten koste van Koerdische levens."

De demonstratie volgt op gevechten tussen de Syrische regering en Koerdische SDF-militanten. De SDF domineerde bijna tien jaar lang het noordoosten van Syrië. De afgelopen maand en met name afgelopen weekend rukte het regeringsleger op. Beide partijen vochten om verschillende provincies en steden in het noordoosten van het land, waarbij de SDF een groot deel van zijn machtsgebied heeft verloren.

Zondag werd duidelijk dat de Syrische regering een staakt-het-vuren is overeengekomen met de SDF. Gisteren, een dag na ondertekening van het bestand, werden er toch opnieuw gevechten gemeld, onder meer bij gevangenissen.

In het akkoord staat ook dat de Syrische overheid de controle krijgt over IS-gevangenen, en verantwoordelijk is voor hun beveiliging. Dat geldt ook voor buitenlandse IS-gevangenen. Daar zijn internationaal zorgen over, gezien het jihadistische verleden van de nieuwe machthebbers.

Vanwege de grootte van de groep demonstranten in Den Haag was de ME ook aanwezig bij het Kamergebouw. Voor zover bekend bleef de demonstratie rustig en zijn er geen mensen aangehouden.

Het Australische Lagerhuis heeft ingestemd met aangescherpte wapenwetten na de aanslag op een joodse ceremonie bij Bondi Beach waarbij vorige maand vijftien mensen werden doodgeschoten. Het wetsvoorstel omvat strengere controles bij de aanvraag van wapenvergunningen en een landelijke opkoopactie voor wapens.

Het wetsvoorstel werd door 96 parlementariërs gesteund, 45 stemden tegen. Het voorstel gaat nu naar de Senaat waar het waarschijnlijk ook wordt gesteund door een meerderheid van de parlementariërs. Minister Burke van Binnenlandse Zaken herhaalde in het Lagerhuis dat er in Australië ruim vier miljoen vuurwapens in omloop zijn. "Onhoudbaar", zei hij daarover. De opkoopactie voor vuurwapens moet het aantal wapens terugdringen.

Het zou de grootste opkoopactie in Australië zijn sinds 1996 toen een schutter een bloedbad aanrichtte in het dorp Port Arthur op het eiland Tasmanië. Daarbij kwamen 35 mensen om het leven. Bij de opkoopactie werden vervolgens ongeveer 650.000 wapens ingeleverd.

In het Lagerhuis werd ook een wetsvoorstel over haatzaaien aangenomen.

Bondi Beach

In december openden twee mannen het vuur op een Chanoekaviering bij Bondi Beach in de Australische stad Sydney. Hierbij kwamen vijftien mensen om het leven, onder wie een kind van 10. Volgens de politie was de aanslag geïnspireerd door terreurgroep Islamitische Staat (IS). Een van de schutters, Sajid Akram, werd op de plek van de aanslag door de politie doodgeschoten. Zijn zoon, Naveed Akram, is aangeklaagd voor 59 misdrijven.

Burke zei in het Lagerhuis dat de aanslag werd gepleegd door schutters "die haat in hun hart en wapens in hun handen hadden".

Goedemorgen! Het World Economic Forum in Davos gaat vandaag echt van start en bij de rechtbank in Utrecht staat de man terecht die vorig jaar in Nieuwegein een 11-jarig meisje doodstak.

Eerst het weer: Vandaag zijn er flinke zonnige perioden, vooral in het westen komen ook sluierwolken voor. De maxima liggen tussen 5 graden in het noordoosten en 9 graden in Zeeland. De wind is zwak en komt uit het zuidoosten.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Britse regering gaat onderzoeken of sociale media verboden moeten worden voor jongeren onder de 16 jaar. Dat meldt de BBC. De aankondiging komt nadat de druk op de regering om een socialemediaverbod in te stellen verder is toegenomen.

Afgelopen weekend riepen ruim zestig parlementsleden van Labour hun partijgenoot premier Starmer in een open brief op met een socialemediaverbod te komen voor kinderen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Op veel plekken in Nederland is gisteravond het noorderlicht te zien geweest, van Nuenen tot aan Groningen. Hoe dichter bij de noordpool, hoe groter de kans was om het noorderlicht te zien. Bij sterke zonne-uitbarstingen is de groen-rode gloed ook in Nederland zichtbaar. Doorgaans is het natuurspektakel met een camera beter te zien dan met het blote oog.

Fijne dag!

Gemeenten worstelen om het personeelsbestand op peil te houden. Het tekort aan ambtenaren wordt nijpender en is geen tijdelijk probleem meer. Naar verwachting stroomt binnen tien jaar ongeveer een derde van het huidig gemeentelijk personeel uit vanwege pensioen, terwijl het moeizaam blijft om die vacatures op te vullen. Om de dreigende tekorten tegen te gaan, komen gemeenten met creatieve oplossingen.

Uit onderzoek van A&O fonds Gemeenten, dat gemeenten helpt met personeelszaken, blijkt dat ze in ieder geval kampen met drie onvermijdelijke ontwikkelingen: de arbeidskrapte blijft, de vergrijzing zet door en de druk op medewerkers zal toenemen.

"Het personeel van gemeenten is meer vergrijsd dan de landelijke beroepsbevolking", zegt Patricia Honcoop van A&O. Over tien jaar bereikt ruim 30 procent van de ambtenaren de pensioenleeftijd, op de gehele beroepsbevolking is dat 23 procent. Gemeenten zijn vergrijsde organisaties en er komen weinig nieuwe werkenden bij. "Dit is een nieuwe situatie die we nog nooit eerder hebben meegemaakt in Nederland."

Stilgevallen projecten

Gemeenten staan daardoor voor een dubbele opgave: nieuw personeel aantrekken én ervoor zorgen dat lopende projecten niet stilvallen door een gebrek aan gekwalificeerde ambtenaren. Dat laatste leidde in Utrecht en Arnhem al tot knelpunten. "Het is een ontzettende uitdaging om goed personeel te vinden", zegt een woordvoerder van de gemeente Arnhem.

Arnhem heeft een paar honderd vacatures per jaar, zegt hij. Opvullen gaat niet altijd makkelijk - en daarom kwamen projecten rondom de energietransitie en bijvoorbeeld het opknappen van een winkelcentrum stil te liggen. Daarom begon de gemeente twee jaar geleden met een innovatieve proef: gemeentepool. Daarbij worden kandidaten geworven op basis van motivatie en vaardigheden - niet naar aanleiding van een vacature.

Het gevolg: het trekt mensen vanuit allerlei vakgebieden aan die vervolgens binnen de gemeente kunnen doorgroeien. "Je bent niet vanaf het begin een projectmanager. Maar onze poolers gaan aan de slag bij verschillende projecten en kunnen dan vanzelf doorstromen", zegt de woordvoerder.

Nieuwe optie op menukaart

Met de aankomende uitstroom dreigt ook een verlies van kennis en ervaring. Om die reden loopt sinds mei vorig jaar in de gemeenten Westland, Rijswijk, Midden-Delfland en Maassluis de proef 'Doorwerkambtenaar'. Dat is, zoals de naam al doet denken, bedoeld voor ambtenaren die na hun pensioen graag nog (parttime) willen werken.

"Gemeenten willen natuurlijk graag verjongen", zegt businessmanager Wybe Schuitema. "Maar wie gaat die mensen goed inwerken? Ook daarvoor kun je gepensioneerden inzetten." Anderen werken wel door in het voor hen bekende vakgebied, dat is volgens Schuitema aan de ambtenaar zelf.

Op dit moment doen vier gemeenten mee aan de tweejarige pilot, maar de belangstelling groeit. "Ik verwacht dat er dit jaar tientallen gemeenten zullen aansluiten", zegt Schuitema. "Het is een nieuwe optie op de menukaart tegen het personeelstekort. Je kunt nieuwe mensen aannemen, maar vind ze maar. Je kunt extern inhuren, maar dan praat je over enorme bedragen."

Kleine gemeente, meer moeite

Kleine gemeenten hebben meer moeite met het aantrekken van personeel dan grote. Bijvoorbeeld Geertruidenberg in Noord-Brabant. "We hebben per vakgebied slechts een beperkt aantal specialisten in huis, waardoor medewerkers een breed takenpakket hebben. Als één van hen vertrekt, kan een vakgebied volledig onbezet raken", zegt een woordvoerder.

Buurgemeenten hebben volgens de woordvoerder hetzelfde probleem. "Het gaat ook vaak om dezelfde functies, waardoor gemeenten onderling in dezelfde vijver vissen." Bovendien bieden grotere gemeenten vaak een hoger salaris voor dezelfde functie. "Met name functies aan de top worden hoger beloond bij grotere gemeenten. Dat merken wij aan het verloop van onze medewerkers."

Over het algemeen zijn salarissen van gemeentepersoneel lager dan salarissen in het bedrijfsleven, zeker bij kraptefuncties zoals financieel specialisten, juristen of bouwkundig ingenieurs. "Salaris wordt steeds belangrijker voor mensen", zegt Honcoop van A&O. Maar een flinke verhoging van beloningen bij gemeenten zit er volgens haar niet in. "Je zit vast aan de cao, je hebt te maken met publieke gelden en een bepaald budget. Er wordt ook bezuinigd op gemeenten vanuit het Rijk. Dat maakt het er niet makkelijk op."

Tegelijkertijd krijgen gemeenten steeds meer taken toebedeeld. "Bijvoorbeeld migratievraagstukken of de energietransitie. Daar is geld voor nodig, maar vooral menskracht." Volgens Honcoop is het daarom positief dat meer gemeenten actief nadenken over oplossingen voor het aanhoudende personeelstekort.