Niets in Washington D.C. herinnert nog aan de bestorming van het Capitool, precies vijf jaar geleden. Een plaquette waartoe het Congres had besloten en die al in 2023 had moeten worden opgehangen, ligt nog ergens in een kelder. Volgens de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden is het besluit "niet realiseerbaar". Een toelichting ontbreekt. Democraten hebben nu maar posters opgehangen.
President Trump grijpt het jubileum aan om het justitiële onderzoek naar zijn rol bij de gebeurtenissen aan te vallen. Hij sprak vandaag Republikeinse afgevaardigden toe in het Kennedy-theater, dat sinds kort het 'Trump-Kennedy Center' heet.
Volgens Trump hebben de onderzoekers zijn oproep aan de menigte om vreedzaam te blijven, genegeerd. Justitie concludeerde dat de rellen nooit zouden zijn uitgebroken als Trump de menigte niet had opgeroepen naar Washington te komen en op te rukken naar het Capitool, na leugens over de verkiezingsuitslag van 2020 te hebben verspreid.
Stilte bij politiekorps
Het politiekorps van het Capitool staat vandaag niet stil bij de dag waarop agenten werden aangevallen door relschoppers. Een vraag naar een motivatie blijft onbeantwoord.
Een agent overleed aan een beroerte die verband hield met de verwondingen die hij die dag opliep en drie agenten maakten kort na de bestorming een eind aan hun leven, wat in verband wordt gebracht met hun trauma's.
De voormalige onderzoekscommissie naar '6 januari' probeert de herinnering levend te houden in de vorm van een officieuze hoorzitting. Daarin werd vanmiddag een deel van het bewijsmateriaal uit een parlementair rapport van zo'n 850 pagina's weer gepresenteerd. "Ik snap niet dat iemand die deze bewijzen ziet (...) kan ontkennen dat dit is gebeurd", zei de voormalige Democratische afgevaardigde Elaine Luria.
Ook kwam Winston Pingeon aan het woord, een voormalig agent van de Capitoolpolitie. Hij zei dat hij van zijn baan hield en nog altijd lid van het korps zou zijn geweest als de bestorming er niet was geweest. "Vandaag vijf jaar geleden werd ik een verrader genoemd, werd ik aangevallen, in het gezicht geslagen en gepeppersprayd. Ik dacht dat ik zou sterven op de trappen van het Capitool."
Een geëmotioneerde Pamela Hemphill, veroordeeld voor het deelnemen aan de rellen, kreeg de zaal stil. Ze weigerde vorig jaar de gratie die Trump had verleend aan de relschoppers en betuigde vandaag spijt. "Ik ben schuldig en ik erken die schuld. Ik ben in de leugens van de president getrapt, net als veel van zijn aanhangers."
Ze wendde zich tot Pingeon en verontschuldigde zich, terwijl ze haar tranen wegslikte. "Het spijt me echt, vanuit de grond van mijn hart, dat ik deel uitmaakte van de menigte en jou en zo veel andere agenten in gevaar heb gebracht. Ik zal er alles aan doen om de leugens over dappere agenten zoals jij te stoppen."
Bestormers hebben eigen herdenking
De nieuwe onderzoekscommissie, waarin de Republikeinen domineren, gooit het over een heel andere boeg. Volgens de Republikeinen was de vorige 'J6-commissie' een partijdige club die Trump en zijn politieke bondgenoten wilde treffen. De twee Republikeinse leden van de toenmalige commissie, onder wie vicevoorzitter Liz Cheney, zijn in ongenade gevallen.
Buiten het Congres herdenken vandaag de Capitoolbestormers zelf die noodlottige dag. Bijna 1300 relschoppers werden veroordeeld, ruim 40 procent voor misdrijven als vernieling, opruiende samenzwering (waarvan sprake is als minstens twee mensen samenzweren om de regering omver te werpen), wapenbezit en het aanvallen van politiemensen. Ze kregen op de eerste werkdag van president Trump gratie.
Ten minste 33 van hen hebben zich opnieuw schuldig gemaakt aan uiteenlopende strafbare feiten, van kindermishandeling tot inbraak. Sommigen beraamden zelfs een aanslag op Democratische politici, zoals voormalig president Barack Obama en Hakeem Jeffries, leider van de Democraten in het Congres.
De NOS sprak enkele van de vrijgelaten gevangenen onlangs op een bijeenkomst van Turning Point USA in Phoenix. John Strand werd veroordeeld tot 20 jaar cel. Hij weigerde een schikking. "Ik ben in de gevangenis gegooid omdat ik opkwam voor onze grondrechten en verkiezingsintegriteit", zegt Strand. "Op 6 januari heeft de overheid ons in de val gelokt, daar is nu veel bewijs van." Strand doet nu een gooi naar een zetel in het Congres.
Anderen die de verkiezingsoverwinning van Joe Biden in 2020 nog steeds ontkennen, hebben hoge functies binnen de regering Trump.
Een andere vrijgelaten gevangene is Stewart Rhodes, oprichter van de Oath Keepers. "Ik wil dat Trump het systeem opschoont en de aanklagers vervolgt", zei hij direct na zijn vrijlating tegen de NOS.
Volgens zijn zoon Dakota Adams heeft Rhodes zijn positie en vertrouwen binnen de Oath Keepers inmiddels verloren en leeft hij een marginaal bestaan. "Hij zal er alles aan doen om opnieuw in de gunst van Trump te komen," zegt Adams in een telefoongesprek. Hij en zijn moeder hebben zich van Rhodes afgekeerd. Zijn vader eist nu 25 miljoen dollar van zijn ex- vrouw. Volgens Rhodes heeft zij zich schuldig gemaakt aan smaad, omdat ze negatieve dingen over hem heeft gezegd tegen de media.
Nieuwsuur volgde Dakota Adams eerder en maakte daar deze video over:
Ook aanwezig op de herdenking vandaag: Enrique Tarrio, de aanvoerder van de Proud Boys, en Micki Witthoeft. Ze is de moeder van Ashli Babbitt, die werd doodgeschoten door een agent toen ze door een stukgeslagen raampje in het Capitool wilde klimmen. Witthoeft hield jarenlang wakes bij de gevangenis in Washington DC, om haar solidariteit met de gedetineerde relschoppers te tonen.
Afgelopen zomer kreeg Witthoeft vijf miljoen dollar schadevergoeding van de regering- Trump. Ook de Proud Boys eisten deze zomer miljoenen schadevergoeding van het ministerie van Justitie, maar dat is afgewezen.
