Shutdown VS dreigt terwijl ook Republikeinen worstelen met ICE
Voor een filiaal van winkelketen Target in Washington D.C. klinkt luid gefluit en geschreeuw. Demonstranten laten zich luidkeels horen. "We want justice, we want peace, we want ICE off our streets."
Aanleiding voor het protest is het harde optreden van federale agenten in Minneapolis, waarbij twee mensen werden doodgeschoten. De woede richt zich niet alleen op de federale overheid, maar ook op grote bedrijven die volgens demonstranten meewerken aan ICE-operaties.
"Wij accepteren niet langer wat er in Minneapolis en elders in het land gebeurt," zegt Dante O'Hara, voorman van de Boycott Target DC Coalitie. "Of je nu politiek actief bent of niet, er heerst een collectief hell no-gevoel." Volgens de actievoerders legitimeren bedrijven als Target het beleid door ICE-agenten toe te laten mensen op te pakken in hun winkels.
Die maatschappelijke onvrede vindt inmiddels ook zijn weg naar de gangen van het Capitool. Een groep voormalige federale werknemers die onder Trump werden ontslagen, komt er wekelijks samen om hun bezorgdheid te delen met volksvertegenwoordigers. Na een moment stilte voor Alex Pretti en Renée Good, slachtoffers van de incidenten in Minneapolis, spreekt Democratisch Afgevaardigde James Walkinshaw hen toe. "Het waren agenten die de trekker hebben overgehaald," zegt hij. "Maar de regering-Trump heeft hen gedood."
Een deel van de Republikeinen in dit gebouw buigt zich ondertussen over de vraag of hoe ver hun loyaliteit aan de president gaat. Na de schietpartij afgelopen zaterdag ontstonden er binnen de partij barstjes over de legitimiteit van de ICE-acties. Niet ieder partijlid herhaalt nog automatisch dat het om zelfverdediging ging, zoals het Witte Huis zegt. Sommige senatoren en gouverneurskandidaten lijken te zoeken naar afstand.
Dat werd zichtbaar toen Chris Madel, een prominente Republikeinse gouverneurskandidaat in Minnesota, zich deze week terugtrok uit de race. Hij stelde dat Operatie Metro Surge "veel verder is gegaan dan de oorspronkelijke focus". Volgens Madel kan hij het beleid van zijn partij op dit moment niet langer verdedigen.
Ook Senator Lisa Murkowski uit Alaska nam publiekelijk afstand. In een bericht op X schreef zij dat "het legaal dragen van een vuurwapen nooit kan rechtvaardigen dat federale agenten een Amerikaan doden, zeker niet wanneer die persoon aantoonbaar ontwapend is". Meerdere Senatoren, onder wie fervente aanhangers van Trump, benadrukken het belang van grondig en transparant onderzoek in deze zaak.
Gas terugRepublikeins Senator Susan Collins uit Maine verkeert met name in een bijzonder lastig parket. Als voorzitter van de Senaatscommissie voor Begroting probeert zij zes financieringswetten door het Congres te loodsen. Democratische senatoren weigeren daarbij in te stemmen met extra financiering voor immigratiedienst ICE.
Die overeenstemming is nodig om een nieuwe shutdown te voorkomen. Delen van de Amerikaanse overheid zullen sluiten als er geen afspraken over een nieuw budget kunnen worden gemaakt. Dat gebeurde vorig jaar bijna anderhalve maand, een record.
Collins was in het verleden regelmatig kritisch over Trump. Ze ziet zich nu geconfronteerd met een combinatie van partijpolitiek en morele vragen rond ICE. Op de vraag of een shutdown onvermijdelijk is om herhaling van de dodelijke incidenten te voorkomen, wilde zij deze week geen antwoord geven.
Het Witte Huis lijkt na de escalatie voorzichtig gas terug te nemen. Onder toenemende kritiek belde president Trump met de Democratische gouverneur van Minnesota, Tim Walz. Ook haalde hij de omstreden commandant van de grenspolitie, Gregory Bovino, terug uit Minneapolis en stuurde zijn belangrijkste immigratieadviseur in zijn plaats. En twee agenten die hadden geschoten werden met verlof gestuurd.
Volgens een recente YouGov-enquête is inmiddels 19 procent van de Republikeinse kiezers voor het afschaffen van ICE, tegenover 9 procent in juni vorig jaar. Wel blijft er onder de Trump-achterban nog aanzienlijke steun voor een harde aanpak aan de grens. Met de tussentijdse verkiezingen in zicht groeit de vraag of meer Republikeinen bereid zullen zijn de harde lijn van de president los te laten.
Of de twijfel zich vertaalt in stemgedrag zal deze week blijken. Parlementsleden hebben tot middernacht morgen de tijd om de begrotingswetten aan te nemen. In november vorig jaar stemden nog acht Democraten mee om de shutdown te beëindigen. Dat lijkt op dit moment onwaarschijnlijk.