Aggregator

Meerderheid in Haaksbergen stemt voor azc op een centrale locatie, in drukkere omgeving

2 days 2 hours ago

In Haaksbergen moeten asielzoekers worden opgevangen op één centrale locatie in een drukkere omgeving. Dat wil een kleine meerderheid van de deelnemers aan het raadgevend referendum dat woensdag werd gehouden in de Twentse gemeente.

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen konden inwoners hun mening geven over de manier waarop de gemeente asielzoekers wil opvangen. Kiezers kregen vier vragen over mogelijke voorwaarden waaraan de opvanglocatie moet voldoen. Er werd dus niet gestemd over óf er een azc moest komen, maar over waar.

Deelnemers werd onder meer gevraagd of er meerdere kleinschalige azc's moeten komen, verspreid over de gemeente, en of zij een asielzoekerscentrum willen op een plek waar nog woningen gebouwd gaan worden.

Ook werd gevraagd of de opvang beter kan worden ingericht op een rustige plek met weinig voorzieningen of op een drukkere plek waar veel mensen wonen, dicht bij voorzieningen. Een kleine meerderheid van de deelnemers koos voor het laatste.

Nipte meerderheid

Van de ruim 19.000 stemgerechtigden brachten 10.575 hun stem uit bij het referendum. Ook waren er enkele honderden mensen die een blanco stem uitbrachten.

Bij alle vragen lagen de aantallen dicht bij elkaar. Zo hadden ruim 4900 deelnemers een voorkeur voor een drukker gebied en lieten ruim 4600 mensen weten juist te kiezen voor een meer afgelegen plek.

Deelnemers werd ook gevraagd welk aspect zij het zwaarst vonden wegen. Voor de meerderheid bleek dat de ligging van de nieuwe opvang te zijn.

Omdat het gaat om een raadgevend referendum, hoeft de gemeenteraad de uitslag niet over te nemen. De drempel voor een geldige uitkomst werd ruimschoots gehaald; 53 procent van de stemgerechtigden deed mee. Het referendum was alleen geldig bij een opkomst van 40 procent.

Vorig jaar werd duidelijk dat Haaksbergen vanwege de spreidingswet zeker 129 asielzoekers moet opvangen. Een deel daarvan wordt al opgevangen, maar plannen voor een nieuw asielzoekerscentrum werden ingetrokken.

Dat gebeurde na de val van het kabinet-Schoof. Volgens de gemeente waren er te veel vragen vanuit de samenleving en was er te weinig draagvlak voor een azc. De gemeente wilde wachten op meer duidelijkheid.

Lokaal ontstond de roep voor een mogelijk referendum over het azc, waar het gemeentebestuur eerst niets in zag. De boodschap was dat de gemeente zich hoe dan ook moest houden aan de wettelijke verplichting.

Na een handtekeningenactie van een lokale actiegroep kwam er toch groen licht om de inwoners mee te laten praten over de voorwaarden van de opvang, die minstens vijf jaar moet duren.

De regeringspartijen maakten gisteren opnieuw duidelijk dat de spreidingswet blijft. Veel lokale partijen voerden campagne met de belofte dat er in hun dorp of stad geen asielzoekerscentrum komt. Volgens CDA-leider Bontenbal zijn dat beloften die ze niet kunnen waarmaken.

België weer druk met bootmigranten langs groot deel kust, Nederlandse politie alert

2 days 3 hours ago

In België zijn vannacht 31 migranten aangehouden in de duinen bij De Panne. De politie denkt dat ze daar aan het wachten waren om later in de nacht op een bootje te stappen dat hen richting Engeland zou brengen. De politie hield ook een persoon aan die van mensensmokkel wordt verdacht.

Het is de tweede nacht op rij dat de Belgische politie migranten onderschept. Gisterennacht werd een rubberboot gevonden met negentien migranten aan boord. Dat gebeurde bij De Haan, een kustplaats op zo'n 25 kilometer van de Nederlandse grens.

Een van de opvarenden had zelf om hulp gevraagd omdat de opblaasboot stuurloos was geraakt. De Reddingsbrigade en de zeevaartpolitie zijn daarop gaan zoeken. Toen ze de boot vonden, waren er achttien mannen en een vrouw aan boord. Diezelfde nacht werd nog een rubberboot op zee onderschept voor de kust van De Panne.

Het lijkt erop dat de migranten door smokkelaars met bussen vanuit Frankrijk over de grens worden gebracht. Ze zoeken steeds naar nieuwe plekken om de migranten ongezien de oversteek te kunnen laten wagen.

Ook Nederlandse politie alert

De Belgische politie zegt tegen omroep VRT dat het probleem met mensensmokkel zich langs de hele kust verspreidt. Tot nu toe werden de migranten en smokkelaars niet zo ver noordelijk aangetroffen.

Daarom volgt ook de Nederlandse politie de ontwikkelingen over de Belgische grens met extra aandacht, laat een woordvoerder weten. Er zijn nu nog geen signalen dat de smokkelaars ook de Zeeuwse kust gebruiken.

Al jaren steken enkele tienduizenden mensen illegaal Het Kanaal over om vervolgens in Groot-Brittannië asiel aan te vragen. Vorig jaar waren dat er tussen de dertig- en vijfendertigduizend, schat de Britse overheid.

De overtocht is bepaald niet zonder risico's. De bootjes zijn vaak overvol en zwemvesten zijn eerder uitzondering dan regel. Daarom is de oversteek een van de gevaarlijkste smokkelroutes van Europa. 2024 was in negatieve zin het recordjaar: toen kwamen naar schatting 81 mensen om door verdrinking tijdens de overtocht. Vorig jaar waren dat er zeker 24.

Pleidooi voor maatregelen

Voor de meeste migranten weegt het risico niet zwaarder dan het doel. Migranten zouden ook in landen als België of Frankrijk asiel kunnen aanvragen, maar doen dit liever niet.

Het Verenigd Koninkrijk heeft een goede naam bij migranten vanwege de kansen op de arbeidsmarkt en de taal. En inmiddels geldt in Engeland dat er zoveel migranten zijn dat voor nieuwe migranten vaak een netwerk klaarstaat om ze te helpen. Allerlei politieke maatregelen lijken daar weinig aan te veranderen. Het land ziet dit jaar weer een toename van het aantal mensen dat de overtocht waagt voor asiel.

Intussen vraagt de gouverneur van West-Vlaanderen, Carl Decaluwé, om extra maatregelen, schrijft de VRT. Hij vindt dat de Belgische federale politie meer moet doen en pleit voor betere grensbewaking. Volgens de gouverneur kunnen de migranten ongestoord met het openbaar vervoer de Belgisch-Franse grens oversteken.

Feit is: de Belgische politie kan relatief weinig doen tegen de smokkelroute. Aangehouden migranten staan vaak binnen een of twee dagen weer op straat. Bootjes die op zee worden gevonden, worden in overleg met de Franse politie daarnaartoe teruggesleept. Maar ook in Frankrijk geldt: migranten blijven proberen om de oversteek naar Engeland te maken.

Jeugdzorginstelling plaatst 13-jarige zonder begeleiding in vakantiepark, rechter grijpt in

2 days 4 hours ago

De kinderrechter in Groningen oordeelt dat Jeugdbescherming Noord per direct een nieuwe woonplek voor een 13-jarige jongen moet vinden. De organisatie plaatste de jongen in een vakantiehuisje, zonder passende begeleiding.

De uithuisplaatsing levert serieuze veiligheidsrisico's op, oordeelt de kinderrechter, die stevige kritiek uit op Jeugdbescherming Noord. De jongen heeft professionele hulp nodig voor zware gedragsproblemen. Bovendien is de plaatsing in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK).

De jongen kwam al vaker in aanraking met jeugdhulp, zowel vrijwillig als gedwongen. Volgens de rechter resulteerde de hulp niet in een gedegen diagnose of een passende behandeling. Sterker nog, het gedrag van de jongen verslechterde na de inzet van gedwongen jeugdhulp, ziet de rechter.

Geen begeleiding

Vanuit de gesloten jeugdvoorziening waar hij verbleef, raakte hij op het criminele pad. Welke feiten de jongen precies heeft gepleegd is niet duidelijk, maar ze waren dusdanig ernstig dat hij drie maanden vastzat in een inrichting, schrijft RTV Noord.

Na zijn straf mocht hij naar huis met een enkelband, waar hij bij zijn moeder terechtkwam. Omdat de moeder van de jongen niet met zijn gedrag kon omgaan, werd met spoed een uithuisplaatsing aangevraagd.

De jongen werd in een huisje op een vakantiepark geplaatst, omdat er volgens jeugdbeschermers geen andere plek beschikbaar was. De rechter zegt verrast te zijn dat er op het vakantiepark helemaal geen gespecialiseerde jeugdpsychiaters of ervaren begeleiders werkzaam waren. In plaats daarvan ging het om medewerkers van een bedrijf dat is gespecialiseerd in arbeidsparticipatie.

Nieuwe plek vinden

Welke jeugdhulpaanbieder namens Jeugdbescherming Noord achter de plaatsing zit, is niet duidelijk. Gemeenten zijn verplicht met erkende aanbieders te werken. Die moeten voldoen aan strenge eisen voor veiligheid en toezicht. Dat is hier niet gebeurd, oordeelt de kinderrechter. "Een dergelijke plaatsing kan niet worden aangemerkt als verantwoorde jeugdhulp."

Volgens de rechter staat vast dat het belang van het kind bij de uithuisplaatsing niet voorop is gesteld. De organisatie krijgt tot 30 maart de tijd om een nieuwe woonplek voor de jongen te vinden.

Volgens de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor passende jeugdhulp. Het onderbrengen van minderjarigen op een vakantiepark is strikt verboden.

Meer misstanden

De plaatsing op het vakantiepark staat niet op zichzelf. Afgelopen juli nog werd de jeugdzorginstelling onder verscherpt toezicht geplaatst door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

In augustus kwamen bij een meldpunt nog zo'n vijftig meldingen binnen van misstanden. De meldingen bij het meldpunt, dat werd opgezet door lokale politici, werden gedaan door ouders, pleegouders en (oud-)medewerkers.

Wat is Jeugdbescherming Noord?

Als een minderjarige thuis niet veilig kan opgroeien of een misdrijf heeft gepleegd, kan een rechter een maatregel opleggen. De minderjarige moet dan verplicht hulp krijgen, van een jeugdbeschermingsorganisatie. Landelijk zijn er veertien van die organisaties.

Jeugdbescherming Noord is verantwoordelijk voor een groot deel van de gezinnen in de provincies Groningen en Drenthe. Jaarlijks komen er zo'n duizend terecht bij de organisatie.

Kabinet neemt adviezen IEA niet over: 'Geen tekorten in Nederland'

2 days 4 hours ago

De waarschuwing van het Internationaal Energieagentschap over een ongekende energiecrisis leidt in Nederland niet direct tot extra maatregelen of adviezen. Dat zeggen verschillende ministers voorafgaand in de ministerraad.

Het IEA waarschuwde vandaag dat de oorlog in het Midden-Oosten zo'n omvangrijke crisis veroorzaakt dat overheden en burgers in de hele wereld zuinig moeten zijn met energiebronnen.

Een van de adviezen is om zoveel mogelijk thuis te werken. Dat neemt minister van Werk, Aartsen niet over. "Mensen moeten vooral zelf weten waar ze werken en hoe ze werken, samen met hun werkgever", zegt de VVD-minister. "Lijkt me heel slecht als wij ons daarmee gaan bemoeien."

Langzamer rijden

Ook het advies om de maximumsnelheid te verlagen of het aantal auto's dat de weg op mag te beperken, legt dit kabinet naast zich neer. "Dat overwegen we niet", zegt minister van Infrastructuur Karremans (VVD). "Daar is ook helemaal geen aanleiding voor."

Hij wijst erop dat de adviezen van het IEA gelden voor als er nijpende tekorten zijn. "Maar dat is niet het geval in Nederland."

Zijn collega Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) wijst er ook op dat het advies over "de hele wereld gaat". De situatie in Nederland is anders dan op sommige andere plekken, omdat hier nog genoeg olie en gas binnenkomt, aldus de D66-minister.

Wel zegt ze dat mensen zelf besparende maatregelen kunnen treffen of adviezen van het agentschap kunnen overnemen. "Dat is altijd goed voor de eigen portemonnee."

Hard gelag

Mensen kunnen bijvoorbeeld proberen te besparen op brandstof, die vandaag weer een beetje duurder is geworden. Het kabinet gaat voorlopig niks doen aan de hoge prijzen van benzine en diesel, benadrukt minister Karremans nog maar eens. Italië en Spanje hebben er inmiddels voor gekozen de accijnzen op brandstoffen tijdelijk te verlagen.

Hij erkent dat het voor veel Nederlanders op dit moment "een hard gelag" is aan de pomp. Maar daar wil het kabinet nu niks aan doen, bijvoorbeeld met een accijnsverlaging. "Als je gaat ingrijpen, dan doe je dat wel met het geld van de mensen thuis, dat is belastinggeld."

Daarnaast, zegt minister van Financiën Heinen, is de situatie nu zo veranderlijk dat het lastig is om de juiste maatregelen te nemen. "Je moet wel weten waar je op stuurt." Verder zegt hij dat de situatie ernstig is, maar nog niet zo ernstig als na het begin van de oorlog in Oekraïne. Dat had grotere impact op de energieprijzen hier.

Opties verkennen

Volgende week gaat Heinen (VVD) in debat met de Tweede Kamer over mogelijke maatregelen. Deze week stuurde het kabinet een brief met mogelijke maatregelen die ingezet kunnen worden als de oorlog langer aanhoudt en de gevolgen groter worden.

Genoemde maatregelen zijn onder meer een noodfonds, energietoeslagen, het tijdelijk verlagen van de energiebelasting of een energieplafond. Maar het kabinet benadrukte daarbij dat het om opties gaat die worden verkend.

Piloot luchtballon niet vervolgd voor dodelijk ongeluk

2 days 4 hours ago

De piloot van een luchtballon die in augustus vorig jaar hard neerkwam bij de landing, is niet schuldig aan de dood van een inzittende. Ook wordt hij niet verantwoordelijk gehouden voor het gewond raken van anderen aan boord.

Het Openbaar Ministerie (OM) oordeelt na onderzoek dat het ongeluk niet de schuld is van de piloot, maar het gevolg was van een "noodlottige samenloop van omstandigheden die niet konden worden voorzien".

Daarom is besloten de zaak tegen de gezagvoerder te seponeren. Het OM zegt dat de gezagvoerder ten onterechte als verdachte was aangemerkt.

Windvlaag

De luchtballon kwam bij het ongeluk bij het Friese De Hoeve door een windvlaag bij de landing hard neer op een weiland, waarna de mand begon te stuiteren. Daardoor vielen inzittenden uit de mand en moesten vijf mensen naar het ziekenhuis. Een 66-jarige vrouw overleed ondanks een reanimatiepoging. In totaal waren er 34 mensen aan boord.

De gezagvoerder werd verdacht van schuld aan het ongeluk, het deelnemen aan het luchtverkeer op een manier waarop inzittenden gevaar liepen en een slechte voorbereiding op de vlucht van de ballon.

Van dit laatste punt werd de vlieger verdacht omdat vooraf bekend was dat er sterke wind stond. Vanuit het KNMI was een waarschuwing uitgegeven voor windvlagen van tussen de circa 18 en 26 kilometer per uur. Tijdens de landing zelf waren er windvlagen tot ongeveer 31 kilometer, wat veel is voor zo'n luchtballon.

Goede keuze voor landing

Uit onderzoek dat werd uitgevoerd door de luchtvaartpolitie bleek dat de windsnelheid hoger was dan verwacht. Er waren die dag ook andere ballonvaarders opgestegen.

De gezagvoerder heeft de landing ook goed uitgevoerd, oordeelt het OM. Dat hij daar goed over heeft nagedacht, blijkt uit dat hij een eerdere landing afblies omdat het landingsveld te klein was voor de windsnelheden en de grootte van de ballon.

"Uit onderzoek blijkt dat hij onder moeilijke omstandigheden een goede keuze heeft gemaakt over het landingsveld en de uitvoering van de landing", stelt het OM. Het onderzoek wees ook uit dat de luchtballon in goede staat was en dat er genoeg brandstof was. Ook de voorbereiding van de vlucht was niet ondermaats, vindt het OM.

De piloot van de luchtballon laat weten dat hij hoopt dat de uitkomst van het onderzoek nabestaanden van de 66-jarige vrouw en gewonden kan helpen bij het verwerken van hun verdriet.

Neergeschoten Iraanse politiemedewerker Schoonhoven is tegenstander regime Iran

2 days 4 hours ago

De man van Iraanse afkomst die gisteren is neergeschoten in Schoonhoven, is een tegenstander van het Iraanse regime. Dat zei minister van Weel (Justitie en Veiligheid) bij het begin van de ministerraad.

De man, die bij de politie werkt, had volgens Van Weel veel volgers op sociale media, waar hij bekendstaat als iemand die zich uitliet tegen het Iraanse regime. Hoelang hij in Nederland woont, is niet duidelijk. Hij ligt ernstig gewond in het ziekenhuis.

Concrete aanwijzingen dat de schietpartij te maken heeft met de Iraanse afkomst van de man, zijn er niet, zegt de minister. "Maar het feit dat hij Iraans is en zich uitsprak tegen het regime, is iets wat we serieus moeten nemen."

Beelden van vluchtauto

De politie heeft beelden van een auto die is gebruikt bij het schietincident in Schoonhoven. Het gaat om een Toyota Yaris van na 2020. De auto heeft een Nederlands kenteken, specifieke velgen en achter geblindeerde ruiten en een spoiler. De auto is na het incident weggereden in de richting van Lopik. Welke kleur de auto heeft, is niet bekendgemaakt.

De politie vraagt mensen die meer informatie hebben over de Toyota Yaris om zich te melden.

In Nederland leidt de schietpartij tot veel onrust bij mensen van Iraanse afkomst. Veel van hen wonen hier omdat ze gevlucht zijn voor het Iraanse regime.

"Dat dit regime lange armen wereldwijd heeft en dit soort zaken kan organiseren, is bekend", zegt Van Weel. Hij doelt dan op eerdere liquidaties, waar hoogstwaarschijnlijk Iran achter zat.

"De vraag is of er in dit geval ook sprake van is. Maar dat het bij mensen van Iraanse afkomst tot onrust leidt, snap ik heel erg", zegt Van Weel. Hij laat onderzoeken wat de schietpartij betekent voor de veiligheid van andere mensen van Iraanse afkomst in Nederland. "Waar het nodig is, nemen we extra maatregelen."

'Niet stil blijven als Iran ermee te maken heeft'

Mogelijk speelde Iran een rol bij de aanslagen op de synagogen in Amsterdam en Rotterdam. Hoewel daar volgens Van Weel nog geen aanwijzingen voor zijn, speculeert hij alvast over vervolgstappen als dat wel zo is.

"Dan gaan we in ieder geval maatregelen nemen tegen het Iraanse regime", zegt de minister. "We brengen in kaart welke drukmiddelen we hebben en we zullen er niet stil over blijven als het zo blijkt te zijn." Hij noemt bijvoorbeeld het uitoefenen van druk op de Iraanse ambassade.

Misbruikverdachte Jan B. werd eerder ontslagen, maar kon met kinderen blijven werken

2 days 5 hours ago

Jan B., de man die verdacht wordt van het misbruiken van kinderen op een Amsterdams kinderdagverblijf, werd eerder al op non-actief gesteld bij een andere kinderopvang. Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksprogramma Het Misdaadbureau van Powned. Toch kon hij maandenlang blijven werken bij andere crèches.

De 66-jarige man werkte eerder als invalkracht bij kinderopvang Eigen&Wijzer in Huizen, waar de alarmbellen afgingen. Na de eerste melding in april mocht B. na een gesprek nog terugkeren, maar toen twee maanden later weer een melding binnenkwam, werd hij op non-actief gesteld en werd zijn contract beëindigd.

De opvang deed volgens Powned alles volgens het boekje wat betreft de meldingen: ze volgden de meldcodes en klopten aan bij landelijke instanties zoals de politie. De directie van de opvang liet aan het programma weten dat de instanties destijds "onvoldoende basis" zagen voor nader onderzoek.

Ondertussen kon B. vervolgens aan de slag bij andere kinderdagverblijven. Uiteindelijk werd hij in november 2025 aangehouden op verdenking van poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een kinderdagverblijf in Amsterdam.

VOG bleef gewoon geldig

Omdat er geen strafrechtelijk onderzoek naar de man werd gestart, bleef zijn Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) gewoon geldig. Die verklaring is in sommige beroepsgroepen wettelijk verplicht, zoals in de kinderopvang, om aan te tonen dat iemands gedrag geen risico vormt.

Door de strenge privacyregels kunnen werkgevers elkaar nu niet waarschuwen voor werknemers als er geen rechter aan te pas is gekomen.

Volgens de opvang in Huizen moet dat veranderen. De directie wil met de overheid in gesprek over een waarschuwingssysteem en het aanpassen van procedures.

Voor de rechter

Jan B. verscheen deze maand voor het eerst voor de rechter. Hij wordt verdacht van het misbruiken van zeker twee kinderen en het maken en bezitten van kinderporno. Ook werd bij hem thuis een babysekspop gevonden. Het bezit daarvan is strafbaar.

Voordat B. op het kinderdagverblijf in Amsterdam ging werken, zou hij in januari 2024 een jongen van 13 onzedelijk hebben betast. Ook zou hij naaktfoto's hebben gemaakt van twee kinderen: een jongen van 3 en een baby. Uit eerder onderzoek bleek dat er nog zeker negen andere kinderen slachtoffer zijn.

Het OM kreeg zeker twintig nieuwe meldingen in het onderzoek, die volgens het OM "enorm verschillend zijn qua aard en mate van concreetheid".

Tientallen gewonden na brand in autofabriek Zuid-Korea

2 days 5 hours ago

In de Zuid-Koreaanse stad Daejeon zijn zeker 55 mensen gewond geraakt bij een brand in een fabriek waar auto-onderdelen worden gemaakt. Volgens de brandweer zijn 24 gewonden er slecht aan toe en worden er nog 14 mensen vermist.

De brandweer had moeite om de brand te bestrijden, onder meer omdat een deel van het pand is ingestort. Verwacht wordt dat het aantal slachtoffers zal oplopen.

Bekijk hier beelden van de enorme rookwolken boven de fabriek:

Werknemers van de fabriek raakten gewond toen ze uit het gebouw sprongen in een poging om te vluchten. Ook ademden veel mensen rook in. Getuigen zeggen dat het vuur zich razendsnel verspreidde en dat er mogelijk een explosie aan vooraf ging.

Honderden brandweerlieden zijn aanwezig om het vuur te blussen. Op beelden zijn grote rookwolken te zien boven de fabriek. Hoe de brand kon ontstaan, is niet bekend.

Unilever bevestigt bod op voedingsmiddelendivisie

2 days 6 hours ago

De kans is groot dat Unilever naast de ijsdivisie ook het onderdeel voedingsmiddelen verkoopt. Al dagen doen geruchten hierover de ronde en nu heeft Unilever de gesprekken hierover ook zelf bevestigd.

Vanmorgen kwam het levensmiddelenconcern met een verklaring, na een week van veel geruchten. Unilever laat weten een overnamebod voor de voedingsdivisie te hebben ontvangen van McCormick & Company, een Amerikaanse specerijenproducent.

McCormick & Company bestaat sinds 1889 en is groot geworden met peper en later allerlei barbecuesauzen.

Afgeslankt

Hoewel Unilever laat weten met McCormick & Company in gesprek te zijn, is het nog onzeker of de overname daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Unilever zegt in de verklaring dat de voedingsmiddelendivisie een sterk financieel profiel heeft en gelooft dat de afdeling succesvol zal zijn als onderdeel van Unilever.

Het Brits-Nederlandse bedrijf verhuisde in 2020 van Rotterdam volledig naar Londen. Eerder verkocht het al een aantal voedingsmerken, waaronder de Vegetarische Slager, Unox Conimex, Becel en andere margarinemerken. Ook Magnum, Ben & Jerry's en ander ijsmerken ging de deur uit.

Na een mogelijke verkoop blijven vooral merken voor huishoudelijke en persoonlijke verzorging onderdeel van de portefeuille van Unilever, zoals Andrelon, Axe en Robijn.

IEA waarschuwt voor grootste energiecrisis ooit: werk thuis en reis met ov

2 days 6 hours ago

De oorlog in het Midden-Oosten veroorzaakt zo'n grote energiecrisis dat overheden en burgers in de rest van de wereld terughoudend moeten zijn met energiebronnen. Daarvoor waarschuwt het Internationaal Energieagentschap (IEA).

De organisatie spreekt van de "grootste verstoring ooit" op de wereldwijde oliemarkt, nu de doorvaart door de Straat van Hormuz vrijwel volledig is gestremd door Iraanse blokkades. Het IEA adviseert onder meer om thuis te werken en met het openbaar vervoer te reizen zodat er minder benzine verbruikt wordt.

Ook wordt er geadviseerd om elektrisch te koken en wordt overheden gevraagd snelheidslimieten met minimaal 10 kilometer per uur te verlagen om ook zo het brandstofverbruik omlaag te krijgen.

"Zonder een snelle oplossing zullen de gevolgen voor de energiemarkten en economieën steeds ernstiger worden", zegt Fatih Birol, uitvoerend directeur van het IEA. "Als wereldwijde energieautoriteit doet het IEA er alles aan om de stabiliteit van de energiemarkten te ondersteunen."

Rol voor industrie

Volgens het IEA is er ook een rol weggelegd voor de industrie. In landen waar de gasvoorraden onder druk staan, kunnen fabrieken mogelijk overschakelen van lpg naar alternatieve brandstoffen.

Vorige week maakte het IEA al bekend dat zijn 32 leden, waaronder Nederland, samen ruim 400 miljoen vaten olie vrijgeven uit de noodvoorraden om zo de prijsstijgingen te dempen. Het was de grootste vrijgave uit de geschiedenis van de organisatie. Vooralsnog dreigen er geen energietekorten in Nederland.

Het Internationaal Energieagentschap werd opgericht tijdens de oliecrisis van 1973. Een van de belangrijkste taken is het garanderen van energiezekerheid.

Sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, drie weken geleden, zijn de energieprijzen wereldwijd enorm gestegen. De landelijke adviesprijs voor benzine (2,57 euro) en diesel (2,65 euro) staan op recordhoogten.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.

Noorse prinses Mette-Marit in interview: 'Had mensen moeten waarschuwen voor Epstein'

2 days 7 hours ago

De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft er spijt van dat ze mensen niet heeft gewaarschuwd voor Epstein. "Hij chanteerde mensen, en daar had ik anderen over moeten inlichten", zegt ze in een uitgebreid interview met de Noorse omroep NRK.

In het gesprek gaat ze, bijgestaan door haar man kroonprins Haakon, voor het eerst uitgebreid in op haar band met de veroordeelde zedendelinquent. Ze zegt dat ze door hem is "gemanipuleerd en bedrogen. Ze noemt hem "een slecht mens", maar zegt nooit bewijs te hebben gezien van seksueel misbruik.

Ze zegt in het bij vlagen geëmotioneerde interview wel de verantwoordelijkheid te nemen "dat ik zijn achtergrond niet zorgvuldiger heb gecontroleerd". "Natuurlijk had ik hem liever niet ontmoet."

Kijk hier een fragment waarin ze zegt dat ze gemanipuleerd werd:

Mette-Marit kwam begin februari onder vuur te liggen omdat e-mailwisselingen tussen haar en Epstein opdoken in stukken die de Amerikaanse justitie vrijgaf. Daaruit bleek dat ze geregeld contact had met Epstein, zelfs nadat hij in 2008 was veroordeeld voor het dwingen van vrouwen tot prostitutie.

De prinses leerde Epstein kennen in 2011 via gemeenschappelijke vrienden, die net als zij werkten voor goede doelen die erop gericht waren om kwetsbare meisjes en vrouwen in ontwikkelingslanden te helpen. Zij vertrouwde deze mensen, en ging er daarom vanuit dat Epstein ook te vertrouwen was.

Epstein werd in 2019 aangeklaagd voor 'sekshandel' van minderjarige meisjes, maar werd voordat de rechtszaak van start ging dood gevonden in zijn cel.

E-mails

Wie haar aan hem heeft voorgesteld, wil ze niet zeggen. "Het is mijn eigen verantwoordelijkheid dat ik niet genoeg onderzoek naar Epstein heb gedaan", erkent ze.

In een e-mail uit 2011 valt te lezen dat ze de toen al eens veroordeelde Epstein had opgezocht op internet "en dat zag er niet goed uit", met daarachter een smiley. Als ze had geweten dat hij een zedendelinquent was, had ze daar naar eigen zeggen geen smiley achter gezet, zegt ze nu. Ze zegt dat het contact te lang geleden is om te weten wat ze wel over hem ontdekt had.

Hun mails waren volgens haar "vriendschappelijk van aard". Mette-Marit wilde in het interview met de Noorse omroep niet ingaan op de inhoud van de e-mails, "om te voorkomen dat mensen gekwetst worden". Zo weigert ze in te gaan op haar kwalificatie over een "saaie bruiloft". Dat was ten tijde van het koninklijke huwelijk in Luxemburg, dat zij samen met haar man in 2012 bijwoonde.

Mette-Marit noemt het gênant dat deze privémails nu openbaar zijn geworden.

Høiby

Niet alleen Mette-Marit ligt onder vuur, ook de zaak van haar zoon Høiby is een hoofdpijndossier voor het Noorse koningshuis. Hij staat terecht voor 38 misdrijven, waaronder het verkrachten van vier vrouwen. Tegen hem werd woensdag ruim 7,5 jaar celstraf geëist. Het interview vond plaats na de laatste dag van het proces, een vonnis wordt in juni verwacht.

In het interview werd niet gesproken over een e-mail uit 2012, waarin Høiby besproken wordt. De prinses vraagt aan Epstein of het ongepast is als "een moeder twee naakte vrouwen met een surfplank voorstelt als telefoonbeginscherm van haar 15-jarige zoon". Die e-mail stuurde ze vanaf haar officiële mailaccount.

Onveilig gevoel

De prinses zegt in het interview wel dat ze in het huis van Epstein is geweest. Ze beweert dat zij zich daar onveilig voelde, hoewel ze zegt nooit iets meegemaakt te hebben wat wijst op het grootschalige misbruik van de veroordeelde zedendelinquent. "Iedereen die ik met Epstein heb gezien, was volwassen."

Wel heeft de prinses in het Amerikaanse Palm Beach met Epstein "iets meegemaakt", waardoor zich onveilig voelde. Daar wil ze niets over kwijt, maar ze zegt wel toen haar man kroonprins Haakon te hebben gebeld. Haakon zegt dat hij zich dat telefoontje herinnert, en dat hem toen duidelijk werd dat zijn vrouw daar niet meer wilde zijn.

Haar man wist van het contact en zegt Epstein zelf ook te hebben ontmoet tijdens een vakantie. Omdat het een privécontact was heeft Mette-Marit andere leden van het Noorse koningshuis en ministeries er niet over ingelicht.

'Slecht mens'

Mette-Marit verbrak het contact toen ze zich realiseerde dat Epstein een slecht mens was. Omdat hij haar "manipuleerde", heeft het lang geduurd voordat ze inzag dat er dingen gebeurden die niet in de haak waren, beweert ze. Volgens haar heeft ze langer dan nodig contact met hem onderhouden omdat ze een gemeenschappelijke vriend hadden.

Ze wist niet dat Epstein een "misbruiker" was, "maar ik had genoeg begrepen om te denken dat hij een slecht mens was met wie mensen geen contact moesten hebben", kijkt ze terug. "Dus ik heb er spijt van dat ik het niet aan meer mensen heb verteld. Dat had ik wel moeten doen."

Hoe het NRK-interview met Mette-Marit tot stand kwam

Toen begin februari duidelijk werd dat e-mails van prinses Mette-Marit voorkomen in de Epstein-documenten heeft de Noorse omroep NRK een interviewverzoek ingediend bij het Noorse koningshuis. Na aandringen van de omroep stemde Mette-Marit in met het interview, dat gisteren plaatsvond.

Omdat de prinses lijdt aan een longaandoening, kon het interview maximaal 20 minuten duren. De omroep heeft daarom vragen afgestemd op de duur van het gesprek.

De NRK benadrukt dat de omroep zelf heeft bepaald welke vragen werden gesteld. Ook is de uitwerking van het interview niet voor publicatie ingezien door het Noorse koningshuis of ministeries. De omroep heeft een transcriptie van het gesprek ook onder verschillende binnenlandse en Europese media verspreid.

Acht aanhoudingen na vondst honderden kilo's cocaïne in busje

2 days 12 hours ago

In de Brabantse plaats Klundert heeft de politie acht verdachten aangehouden. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het transport van honderden kilo's cocaïne. De drugs werden eerder gevonden in een busje in Papendrecht, zo'n dertig kilometer ten noorden van Klundert. In het busje werd ook een mogelijk vuurwapen aangetroffen.

Op dit moment is er veel politie aanwezig bij een loods in Klundert. Het is nog niet duidelijk waarom. Volgens de politie leidde onderzoek van de zeehavenpolitie van Zeeland-West-Brabant naar de loods.

De cocaïne is inmiddels vernietigd, schrijft de politie.

Oud-NRC-hoofdredacteur Vandermeersch op non-actief vanwege verzonnen AI-citaten

2 days 13 hours ago

Oud-NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch is op non-actief gezet omdat hij kunstmatige intelligentie (AI) gebruikte voor het schrijven van blogposts en zijn nieuwsbrief. Dat bevestigt Vandermeersch na berichtgeving hierover van NRC.

De 65-jarige Vandermeersch was sinds afgelopen oktober actief als 'Fellow Journalism & Society' bij mediaconcern Mediahuis, dat ook NRC en De Telegraaf in handen heeft. Hij schreef over journalistieke onderwerpen als artificial intelligence (AI), digitalisering en persvrijheid.

Uit onderzoek van NRC blijkt dat Vandermeersch in zijn blogposts citaten opvoerde die door AI zijn verzonnen. In 15 van de 53 blogposts die hij schreef, staan citaten die niet naar een bron te herleiden zijn, aldus NRC. Sommige van deze nepcitaten verschenen ook in tijdschriften en kranten.

De artikelen van Vandermeersch konden ook als nieuwsbrief worden gelezen via het platform Substack. In totaal had hij zo'n 600 abonnees.

"Ik moet het boetekleed aantrekken", schrijft Vandermeersch op Linkedin. "In eerdere blogs over journalistiek gebruikte ik AI-taalmodellen en trapte in de val van de hallucinaties. Daardoor legde ik mensen citaten in de mond die niet klopten. Dat was niet enkel onzorgvuldig. Het was fout."

Tientallen citaten

De zaak kwam aan het rollen toen een medewerker van NRC de citaten uit een nieuwsbrief van Vandermeersch niet kon herleiden. Zeven bronnen bevestigen aan NRC dat ze de uitspraken niet herkennen of zich er niets van herinneren. Het gaat om tientallen citaten die zijn verzonnen.

In december plaatste NRC nog een opiniestuk van Vandermeersch. Daarin refereert hij aan een toespraak van de CEO van het Duitse mediabedrijf Axel Springer. Het opgevoerde citaat is nergens terug te vinden.

"Onze opinieredactie is hierop bij ingezonden stukken zeer alert, maar in dit geval blijkt een auteur toch in de fout te zijn gegaan", zegt Patricia Veldhuis, de huidige hoofdredacteur van NRC tegen de krant. "Wij zullen een correctie aan het stuk toevoegen."

Vandermeersch schrijft dat hij AI gebruikte voor het samenvatten van rapporten. "In het vertrouwen dat de samenvattingen correct waren. Al doende heb ik ten onrechte woorden in de mond gelegd van mensen, terwijl ik die als parafraseringen had moeten formuleren. In een aantal gevallen ging het om mijn interpretatie van hun woorden."

Hij zegt dat hij vanaf het begin van zijn nieuwsbrief AI-tools zoals ChatGPT, Perplexity en Google Notebook gebruikte. "Ik was enthousiast over de mogelijkheden die de AI-modellen boden en wilde daar volop mee experimenteren. Daar ben ook ik, zelfs met al die jaren van ervaring en kennis die ik op de teller heb, in de val getrapt van hallucinaties."

De Standaard

Vandermeersch vindt het "meer dan zuur" dat juist hij erin is getrapt, terwijl hij naar eigen zeggen collega's lange tijd heeft gewaarschuwd voor de gevaren van AI. "Natuurlijk had ik die zaken moeten controleren. De broodnodige 'human oversight', waarvoor ikzelf voortdurend pleit, schoot tekort."

Hij vindt ook dat hij transparanter had moeten zijn met zijn gebruik van kunstmatige intelligentie. "Toen ik wist dat een aantal citaten niet correct was, had ik die gelijk moeten rechtzetten. Nu deed NRC dat in mijn plaats."

De Belgische Vandermeersch was jaren hoofdredacteur van de Vlaamse krant De Standaard. In 2010 nam hij het roer over bij NRC. In 2019 stapte hij over naar het Ierse mediabedrijf Independent News & Media.