Aggregator

Actie van truckers op Afsluitdijk en A4 tegen hoge brandstofprijzen

12 hours 27 minutes ago

Vrachtwagenchauffeurs hebben op de Afsluitdijk en de A4 van Rotterdam naar Den Haag langzaam gereden om actie te voeren. Ze willen dat de politiek wat doet aan de hoge brandstofprijzen.

Zo'n vijftien chauffeurs verzamelden zich rond 06.00 aan de kop van de Afsluitdijk en reden in een langzaam tempo over de A7, schrijft Omrop Fryslân. De truckers reden van Friesland naar Noord-Holland en weer terug.

"Dan kan er maar een mooie file achter ontstaan", zegt een van de deelnemers van de actie. "Al gaat het mij niet om file, maar om wat te bereiken. Want met de prijzen die er nu zijn, is het niet meer te doen."

Door de oorlog in het Midden-Oosten en de afsluiting van de Straat van Hormuz schieten de brandstofprijzen omhoog. Dat raakt ook de transportsector hard.

"Je hoort het door het hele land, iedereen roept en schreeuwt, maar niemand doet iets", zegt Hans Visser, initiatiefnemer van de actie op de Afsluitdijk. "Ik dacht: wij moeten iets doen." Visser riep andere truckers op om zich bij de groep aan te sluiten.

Aangesproken door politie

Volgens de ANWB stond in beide richtingen van de Afsluitdijk het verkeer hier en daar stil. Op de A4 ontstond al snel zo'n 9 kilometer file. Daar reden drie vrachtwagens langzaam op de snelweg.

De chauffeurs gingen van de weg af en reden een parkeerplaats op. Daar zijn ze door agenten aangesproken, meldt de politie. Vervolgens zijn de chauffeurs op normale snelheid teruggereden naar Rotterdam.

De chauffeurs op de A7 lieten de vluchtstrook nog wel open, maar het was niet de bedoeling dat andere automobilisten de vrachtwagens inhaalden. De politie, handhaving en de gemeente Súdwest-Fryslân waren aanwezig bij de actie en zagen daar ook op toe. Ook werden de truckers door politiemotoren begeleid.

Volgens organisator Visser heeft een automobilist een bon gekregen omdat die om de rijdende blokkade heen wilde rijden. Hij hoopt dat de actie navolging krijgt. "Er moet iets gebeuren met die brandstofprijzen. Dit kan zo niet meer."

Paus Leo XIV: traditioneler in stijl, maar qua inhoud verwant met Franciscus

12 hours 45 minutes ago

Bijna een jaar na zijn verkiezing bereidt Leo de Veertiende zich voor op zijn eerste Pasen als paus. Vorig jaar nam hij nog deel aan de paasvieringen als belangrijke kardinaal in Rome. De in Chicago geboren Robert Francis Prevost was toen hoofd van de afdeling voor bisschopsbenoemingen.

Daarvoor had hij meer dan twintig jaar als missionaris en bisschop in Peru gewerkt. Daar nam hij naast de Amerikaanse ook de Peruaanse nationaliteit aan. Voordat paus Franciscus hem naar het Vaticaan haalde, had hij al in Rome gewerkt als hoofd van de Orde van de Augustijnen, een kleine wereldwijde gemeenschap waar hij zich zeer mee verbonden voelt.

Na een moeizaam volbrachte Urbi et Orbi-zegen op Paaszondag en een laatste rondrit over het plein stierf Franciscus op Tweede Paasdag. In een razendsnel verlopen conclaaf kozen 133 kardinalen in de Sixtijnse Kapel op 8 mei Prevost als nieuwe paus.

Terugkeer naar traditie

Elf maanden later valt op hoe weinig media-aandacht Leo krijgt, ook in Italië, waar de paus doorgaans bijna dagelijks in het nieuws is. Dat heeft veel te maken met zijn persoonlijkheid en de stijl waarmee hij zijn pausschap vervult.

Zijn Argentijnse voorganger haalde regelmatig de krantenkoppen met onverwachte uitspraken of grootse gebaren. Om de in zijn ogen ingeslapen en in zichzelf gekeerde kerk in beweging te zetten, gooide Franciscus de ene steen na de andere in de vijver. Dat veroorzaakte vooral onder zeer conservatieve katholieken chaos en verwarring.

Leo is anders. Hij is vriendelijk en bedachtzaam en weegt zijn woorden. In tegenstelling tot Franciscus spreekt hij nauwelijks uit de losse pols, maar leest hij zijn toespraken van papier. Ook kiest hij voor een terugkeer naar de traditie, wat zich vertaalt in zijn kledingkeuze en in een grotere aandacht voor rituelen.

Franciscus ging op Witte Donderdag naar een penitentiaire inrichting om de voeten te wassen van gedetineerden, onder wie ook vrouwen en moslims. Leo kiest voor het oude gebruik om in de kathedraal van Rome als bisschop de voeten van priesters te wassen.

Kerk weer bijeenbrengen

Al is de vorm verschillend, inhoudelijk staat Leo dicht bij Franciscus. Het is duidelijk dat hij door een zeer ruime meerderheid van kardinalen is gekozen om de kerkvernieuwing die de Argentijn inzette, op een trefzekere maar vooral rustige wijze te implementeren en zo de kerk weer bijeen te brengen.

Wanneer Leo spreekt over sociaal onrecht en klimaatverandering, de opvang van migranten en de samenwerking met andere kerken en andere godsdiensten is het alsof Franciscus aan het woord is. Overeenkomstig de leer van de kerk pleit hij voor de bescherming van het leven, van de conceptie tot de natuurlijke dood en het belang van het traditionele huwelijk tussen man en vrouw.

Maar aan Franciscus' controversiële hervormingen, zoals het toestaan van een zegen voor homostellen, heeft Leo niets veranderd. Binnenkort is zijn eerste belangrijke document te verwachten: een encycliek over het ethisch gebruik van AI.

Werken aan vrede

Ondertussen is hij bezig om zijn eigen team van naaste medewerkers aan te stellen binnen de Curie, het bestuursapparaat van de kerk. Ook daarin gaat hij bedachtzaam te werk. Leo is immers nog maar 70 en weet dat hij vermoedelijk een lang pausschap voor zich heeft.

Op de dag van zijn verkiezing gaf Leo meteen aan wat zijn grootste prioriteit zou zijn: werken aan vrede. Een "ontwapende en een ontwapenende vrede," zoals hij die noemt. Samen met zijn diplomaten probeert hij oplossingen te vinden voor de vele oorlogen en conflicten.

De deportaties van illegalen in de VS en het optreden van immigratiedienst ICE zijn door de Amerikaanse bisschoppen, aangestuurd door Leo, krachtig veroordeeld. Leo's eigen uitspraken over de oorlog tussen de VS, Israël en Iran en de verwoestingen in Gaza en Libanon worden steeds feller. Op Palmpasen wees de paus de inzet van religie om oorlogen te rechtvaardigen resoluut af, waardoor de wrijving met president Trump en diens MAGA-achterban met de dag toeneemt.

Tijdens de Kruisweg bij het Colosseum op Goede Vrijdag draagt paus Leo zelf van begin tot eind het kruis. Bij zijn paasboodschap op zondag zal hij opnieuw krachtig oproepen tot een einde aan oorlogen en onrecht, in de hoop dat zijn kalme maar trefzekere woorden een tegenwicht kunnen vormen tegen al het lawaai en geweld waardoor de wereld wordt overheerst.

Basisschool Boekel plaatst buddybankje voor als niemand wil spelen

13 hours 26 minutes ago

Op het schoolplein van OBS Uilenspiegel in Boekel staat sinds kort een buddybankje. Het bankje moet ervoor zorgen dat kinderen snel een speelmaatje kunnen vinden.

"De bedoeling is dat als je niemand hebt om mee te spelen, dat je dan hierop gaat zitten", zegt Pip (9), een van de kinderen op de school bij Omroep Brabant. "En dat kinderen dan helpen om je weer te laten spelen. Dan voel je jezelf minder eenzaam en verdrietig."

Het idee voor het buddybankje komt van een van de ouders. "Ze dacht dat het heel goed bij ons op school zou passen en dat beaamde ik meteen", zegt leerkracht Sjaak van Moorsel.

Het geld voor het bankje werd door de kinderen zelf ingezameld tijdens een kerstmarkt. "We hebben allemaal dingen gemaakt van klei. Andere kinderen hadden weer chocomel en koekjes en een andere groep had kerststukjes", zegt de 9-jarige Jelle.

Fijn samenspelen

Inmiddels staat het buddybankje op het schoolplein. "Ik vind het heel fijn dat hij er is", zegt Lot (10). Jip: "Het is fijn als kinderen samen kunnen spelen."

Niet alleen in Boekel, ook op tientallen andere plekken in Nederland staan inmiddels 'vriendenbankjes'. Op schoolpleinen, maar ook in speeltuinen. Patricia Bolwerk van Stichting Stop Pesten Nu reageert genuanceerd op de ontwikkeling. Volgens haar kan een buddybankje helpen om bewustwording over eenzame kinderen te creëren, maar daarmee zijn nog niet alle problemen op het schoolplein opgelost.

"Integendeel, zonder goede begeleiding kan het effect beperkt blijven of zelfs averechts werken", zegt Bolwerk. "Als een leerling op het bankje gaat zitten en andere leerlingen reageren niet of lachen erom, kan dat de positie van dat kind juist verzwakken in plaats van versterken."

Waarde en functie

"Pesten? Ik hoop van niet", reageert leerkracht Van Moorsel in Boekel. "Mocht het toch een keer gebeuren, dan is het aan ons als leerkrachten om dat te doen kantelen, zodat iedereen beseft wat de waarde en functie van het bankje is."

Voor hem staat vast dat het bankje een verbindende rol kan hebben. Dat bleek al op de eerste dag. "Ik had pleinwacht en liep over het schoolplein. Een jongen uit de kleuterklas zat op het bankje. Hij gaf aan dat hij geen maatje had om te spelen."

Iets verderop zag de leerkracht een ander kind alleen. Hij stimuleerde hem om naar de jongen op de bank te gaan. "Vijf minuten daarna zag ik ze samen in het zand spelen. Zo simpel kan het zijn. Ik word daar een gelukkig mens van", zegt Van Moorsel. "Het is gewoon fijn om te zien dat iedereen het goed heeft op de speelplaats. Als dat bankje daaraan kan bijdragen, dan is het een heel goede actie."

Een jaar na Trumps importheffingen, hoe staan we ervoor?

13 hours 35 minutes ago

Vandaag een jaar geleden kondigde president Trump hoge importheffingen aan. 'Liberation Day', noemde hij het: bevrijdingsdag. De heffingen moesten de Amerikaanse economie helpen. Een importheffing is een belasting op een product uit het buitenland. Die moet betaald worden door het bedrijf dat het product importeert.

Er volgde een jaar vol dreigementen, onderhandelingen, uitstel, verdere verhogingen, verlagingen, rechtszaken en gerechtelijke uitspraken. Het resultaat is dat er fors hogere importheffingen in de VS betaald worden dan voor Trumps aantreden. Vier vragen over één jaar handelsoorlog.

Wat is de situatie nu?

Bij Trumps aantreden in januari 2025 was de gemiddelde Amerikaanse importheffing minder dan 3 procent. In de eerste maanden liep die al op, voor bijvoorbeeld staal kondigde hij in maart al verhogingen aan. Daarna kwamen de massale verhogingen in april.

Afgelopen februari verbood het hooggerechtshof de 'Liberation Day'-heffingen. Trump gebruikte een wet die voor noodsituaties geldt en daarvan was volgens de rechters geen sprake.

Daarop voerde Trump meteen opnieuw minimumheffingen in van 10 procent wereldwijd, op basis van een andere wet. Die heffingen zijn tijdelijk, na 150 dagen moet het Congres stemmen over verlenging.

Wie betaalt?

Vooral Amerikaanse consumenten en bedrijven zijn duurder uit, blijkt uit berekeningen van de Amerikaanse centrale bank. Eind 2025 werd slechts 14 procent van de heffingen 'betaald' door buitenlandse bedrijven die exporteren naar de VS. Ze verlagen dan prijzen om concurrerend te blijven en maken daardoor minder winst.

Het overgrote deel, 86 procent, wordt betaald door consumenten en bedrijven in de VS. Volgens een Amerikaanse denktank zijn nu vooral consumenten de dupe. In het begin draaiden met name importerende Amerikaanse bedrijven op voor de heffingen. Ze konden hogere prijzen niet meteen doorberekenen, maar dat lukt ze steeds beter. Sinds eind 2025 zijn het vooral Amerikaanse consumenten die meer betalen.

Hoeveel last hebben Nederlandse bedrijven ervan?

Volgens de Nederlandse brancheorganisatie van exporterende bedrijven verschillen de gevolgen per bedrijf. "Sommige hebben zich helemaal moeten terugtrekken uit de Amerikaanse markt", zegt Elmar Otten van Evofenedex. "Andere konden juist kansen pakken doordat een concurrent uit een ander land nog slechter af was met een nog hoger importtarief."

Van Nederlandse bedrijven die naar de VS exporteren, zag 23 procent de export vorig jaar dalen, zo onderzocht Evofenedex. Maar bij een groter deel, 46 procent, steeg in dit eerste jaar van hogere heffingen de exportomzet.

"Ik hoor van bedrijven wel dat ze hun verwachtingen voor de VS voor de langere termijn hebben verlaagd", zegt Otten. "Een volgende Amerikaanse regering zal het heffingsinstrument mogelijk ook gebruiken. Dus even de Trump-regering uitzitten, zit er denk ik niet in. Het is daarom fijn dat de EU vaart zet achter handelsakkoorden met andere landen en regio's. Onlangs waren er deals met India, Australië en Zuid-Amerikaanse landen, dat is enorm belangrijk."

Meer Amerikaanse fabrieksbanen?

Een belangrijk doel van Trump was het stimuleren van de Amerikaanse industrie. Door spullen uit het buitenland duurder te maken, zou er meer in Amerika zelf geproduceerd worden, was het idee. Maar vooralsnog komen er geen banen bij in de industrie. Tussen april 2025 en februari 2026 is het aantal banen in de maakindustrie juist licht gedaald, met zo'n 89.000.

Volgens de Trump-regering zal de industrie op de langere termijn wel groeien. "Het kost tijd om nieuwe fabrieken draaiende te krijgen. Daarom zal het nog enige tijd duren tot we de voordelen zullen zien van de maatregelen van de president", zegt het Witte Huis.

Onderzoek naar eerdere heffingen van Trump laat zien dat er niet geheid banen bijkomen. In zijn eerste ambtstermijn in 2021 verhoogde Trump ook sommige heffingen, met name op staal en aluminium. Buitenlands staal werd duurder, waardoor binnenlands staal aantrekkelijker werd. Het effect was toen dat er bij Amerikaanse staalproducenten banen bij kwamen.

Maar bij bedrijven die moesten overschakelen van relatief goedkoop buitenlands naar relatief duur Amerikaans staal verdwenen banen. Want hun productiekosten stegen door dat duurdere staal. Alles bij elkaar daalde het aantal banen in de industrie daardoor juist.

Vakantiehuisjes een stuk duurder: 'Duitsers laten het afweten met Pasen'

14 hours 22 minutes ago

Voor het eerst sinds jaren is er nog volop plek in Zeeuwse vakantiehuisjes met Pasen. "Het zijn vooral de Duitsers die het laten afweten," zegt Arjen Brinkman bij Omroep Zeeland. Brinkman is eigenaar van vakantiepark De Paardekreek in Kortgene en de Zeeuwse voorzitter van Hiswa-Recron, de belangenbehartiger voor de recreatiesector.

Brinkman voert verschillende redenen aan voor de tanende belangstelling. Vooropstaat voor hem de btw-verhoging. Sinds 1 januari is de btw op overnachtingen verhoogd van 9 naar 21 procent. Daardoor zijn bungalows en vakantiehuisjes een stuk duurder geworden.

Volgens Brinkman is de btw-verhoging veel in het nieuws geweest in de Duitse media. De Duitse krant Merkur sprak zelfs van een "heftige prijsexplosie in het buurland voor Duitse vakantiegangers" en rekende voor dat een vakantiehuis dat in 2025 nog 1090 euro kostte, nu wordt verhuurd voor 1210 euro.

"Ze vonden Zeeland al duur", zegt Brinkman. "Uit eten, parkeertarieven en nu komt daar ook nog de btw bij. Je kan een mooi product aanbieden, maar hier zijn we niet tegen opgewassen."

Laat boeken

Anders is dat op campings. Die staan op veel plekken wel vol, zegt Lennard Wisse van de Vereniging Kampeerboeren (VeKaBo). "Het is topdrukte", stelt hij. Campings vallen als vanouds onder het lage btw-tarief. Maar Wisse denkt ook dat de drukte daar te maken heeft met de hoge brandstofprijzen. Nu diesel meer dan 2,50 euro per liter kost, kiezen veel camperbezitters voor een bestemming dichtbij.

Wat zowel Wisse als Brinkman ook opvalt, is dat mensen pas laat boeken. Vroeger gebeurde dat al maanden van tevoren, zowel voor Pasen als voor de zomervakantie. Nu niet. Vaak wordt tot het allerlaatste moment gewacht.

"Normaal zitten we al een heel eind vol, maar mensen wachten", aldus Brinkman. Hij vermoedt dat de onzekere situatie als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten een rol speelt. Toeristen wachten af wat een veilige vakantiebestemming wordt voor deze zomer.

Wekdienst 2/4: Rechtszaak tegen advocaat Weski • Eerste K3 Originals-concert in Rotterdam

15 hours 36 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag start de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen advocaat Inez Weski en de originele K3 treedt voor het eerst weer samen op in Nederland, in Rotterdam Ahoy.

Eerst het weer: de dag verloopt overwegend bewolkt en vooral in de ochtend zijn er perioden met regen. In de middag wordt het vanuit het westen droger. Bij een matige tot vrij krachtige noordwestenwind wordt het 8 tot 10 graden. Tijdens het paasweekend loopt de temperatuur op en zijn er geregeld droge perioden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

De raket van de Artemis II-maanmissie is gelanceerd. Dat gebeurde om 00.35 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het is de eerste bemande maanmissie sinds 1972.

Aan boord zijn vier astronauten, die in de voetsporen treden van de Apollo-astronauten. De Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50) maken een ronde om de maan, om volgens planning tien dagen later terug te keren op aarde. Ze zullen dus niet op de maan landen; deze missie is wel bedoeld als opstap naar een dergelijke missie.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In de raadszaal van Amsterdam was 25 jaar geleden deze huwelijksvoltrekking een wereldwijde primeur. Voor het eerst konden mensen van hetzelfde geslacht trouwen. Heléne Faasen en Anne-Marie Thus waren een van de vier stellen en blikken nu terug.

Fijne dag!

CBS: cao-lonen omhoog in eerste kwartaal

15 hours 56 minutes ago

De cao-lonen stegen in het eerste kwartaal van dit jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bij bedrijven gingen de lonen meer omhoog dan bij de overheid.

Vergeleken met het eerste kwartaal van 2025 gingen de cao-lonen in de eerste drie maanden van dit jaar met 4,5 procent omhoog. Als je in de berekeningen de inflatie verwerkt, blijft er een stijging van 2 procent over.

Uitschieters

Bij bedrijven gingen de cao-lonen met 4,9 procent omhoog, bij de overheid een stuk minder: 3,4 procent. Uitschieters zijn de cao's voor medewerkers van wooncorporaties (+8,1 procent) en de bouw (+7,2 procent).

De cijfers van één kwartaal vormen een momentopname die niet zo veel zegt over de ontwikkeling op langere termijn. Een flinke stijging van het cao-loon in een sector is vaak een inhaalslag om een eerdere achterstand goed te maken en niet achter te blijven bij andere sectoren.

Als je wat verder kijkt dan de eerste drie maanden van dit jaar, valt op dat de sterke stijging van de lonen van de afgelopen jaren doorzet, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. "Voor de ene bedrijfstak wat meer, voor de andere wat minder. De overheid blijft een beetje achter. Maar over de hele linie hebben werknemers niet zo veel te klagen."

Inflatie

Grote vraag is of de cao-lonen de komende kwartalen blijven stijgen. Prijzen gaan omhoog, vooral als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Vakbonden zullen die stijgingen geheel of gedeeltelijk willen goedmaken in de cao's.

Aan de andere kant wordt het voor veel bedrijven moeilijker om geld te verdienen door de hoge energieprijzen. En het kabinet-Jetten wil de ambtenarensalarissen voor ten minste een jaar bevriezen. "Ik ben heel benieuwd wat er de komende tijd gaat gebeuren", zegt Van Mulligen.

Bumperkleven en afsnijden: rijscholen ervaren meer agressie tegen lesauto's

15 hours 57 minutes ago

Van bumperkleven en toeteren tot gevaarlijk inhalen en afsnijden. Rij-instructeurs zien steeds vaker agressie van andere weggebruikers tijdens rijlessen. Dat blijkt uit een rondgang van NOS Stories onder rijscholen.

Een vragenlijst over agressie in het verkeer werd door 600 rijopleiders ingevuld. Meer dan 500 zeggen dat ze wekelijks of zelfs dagelijks agressie ervaren tijdens de rijles.

Ruim twee derde van de instructeurs heeft het gevoel dat de agressie tegen lesauto's de laatste jaren is toegenomen.

"Vroeger leken mensen er rekening mee te houden als je een L op het dak had", stelt een van de instructeurs. "Tegenwoordig is het een reden om er snel voorbij te gaan en nog even af te snijden."

En dat niet alleen: jongeren die leren autorijden krijgen te maken met onnodig toeteren, bumperkleven, agressieve handgebaren, scheldpartijen en in het uiterste geval zelfs geweld.

"Bumperkleven gebeurt vaak, en toeteren", vertelt de 18-jarige Sara. Ze volgt nu twee maanden rijles en gaat over een maand op voor haar praktijkexamen. "Je gaat toch altijd wel een beetje twijfelen aan jezelf of je iets verkeerd doet."

Ze snapt wel dat mensen met haast liever niet achter een lesauto rijden. "Maar het is toch altijd een beetje vervelend. Ze halen de lesauto in op momenten dat het eigenlijk niet kan, of gooien hun auto er snel voor terwijl ik op een voorrangsweg rij."

Door dit soort acties voelt Sara zich opgejaagd. "En daardoor ga ik het juist verkeerd doen."

'Geef mensen de kans om te leren'

"Je weet dat niemand graag achter een leswagen zit", schrijft een rijleraar. "Maar mensen hebben geen geduld meer. De gevaren van hun eigen capriolen zien ze niet in. Bij bumperkleven is de kans groot dat een leerling uit angst remt. En daar kan ik als instructeur op dat moment niets tegen doen."

Veilig Verkeer Nederland (VVN) vindt de ervaringen van de instructeurs zorgelijk. "Het begrip voor andere weggebruikers is aan het wegvallen", zegt de organisatie die zich inzet voor verkeersveiligheid. "We zijn op de weg nog vooral met onszelf bezig."

VVN vindt dat mensen de kans moeten krijgen om het rijden in de praktijk te leren. "Respecteer dat, heb daar geduld mee. Je kan niet verwachten dat mensen meteen wegscheuren. Het is niet voor niets dat ze herkenbaar rondrijden als lesauto."

Verkeerspsycholoog Dirkje van der Ven denkt dat agressief rijgedrag meerdere oorzaken heeft. "Het wordt steeds drukker op de weg, dus mensen moeten hun eigen rijgedrag vaker op elkaar aanpassen. Daarnaast gaan mensen steeds vaker gehaast op pad en hebben ze steeds minder geduld op de weg."

Een simpele oplossing is er volgens de verkeerspsycholoog en VVN niet. De organisatie zelf pleit voor een combinatie van meer en betere voorlichting, strengere handhaving en slimmere inrichting van de weg. "Zo worden agressieve weggebruikers op meerdere manieren aangepakt", stelt VNN. "Het begint echt bij het verbeteren van menselijk gedrag. Iedereen wil veilig thuiskomen en daar moeten we samen voor zorgen."

Trump claimt successen in oorlog tegen Iran, maar geeft opnieuw geen einddatum

18 hours 44 minutes ago

President Trump heeft opnieuw gezegd dat de oorlog tegen Iran bijna voorbij is. "We zijn dicht bij het klaren van de klus", zei hij in een toespraak vanuit het Witte Huis.

Een duidelijke einddatum voor de oorlog gaf hij niet. Wel zei hij dat de VS de komende twee tot drie weken de bombardementen op Iran zal opvoeren. "We sturen ze terug naar het stenen tijdperk."

De VS heeft volgens Trump vrijwel al zijn doelen al bereikt. Hij claimde dat de Iraanse marine en luchtmacht zijn vernietigd en dat de Islamitische Revolutionaire Garde flink verzwakt is. Ook stelde hij dat Irans capaciteit om raketten en drones te lanceren een grote slag is toegebracht, evenals het nucleaire programma van Iran.

Trump ging voorbij aan het feit dat Iran nog dagelijks aanvallen uitvoert, met raketten en drones.

Bekijk hier fragmenten uit de speech van Trump:

Eerder op de dag had Trump gezegd dat hij zich geen zorgen maakt over het verrijkte uranium van Iran, omdat dat diep onder het puin zou liggen. In zijn toespraak zegt de president dat het Iran maanden zou kosten om er überhaupt bij te komen.

Volgens Trump was regime change nooit zijn doel, maar is daarvan wel sprake. Hij benadrukte dat meerdere leiders zijn geliquideerd. De nieuwe leiders zouden "minder radicaal, meer rationeel" zijn. Waar hij dat op baseert, en op wie hij specifiek doelt, bleef onduidelijk.

Mojtaba Khamenei, de zoon van gedode leider Ali Khamenei, wordt gezien als hardliner en volgens Iran-kenners is de Islamitische Revolutionaire Garde alleen maar dominanter geworden. Daarbij heeft Trump wel degelijk gesuggereerd dat Iraniërs de macht voor het grijpen hebben als het regime door de aanvallen is verzwakt. Op andere momenten heeft Trump erkend dat protesteren in Iran nog altijd levensgevaarlijk is. In zijn toespraak zei Trump dat er bij de massale protesten in Iran in januari 45.000 betogers zijn gedood; eind februari noemde hij een aantal van 32.000.

Over de stijgende prijzen van brandstof zei hij dat die snel omlaag gaan zodra de oorlog voorbij is. Ook de beurzen zullen dan weer opveren, aldus Trump. De Straat van Hormuz, die vrijwel volledig door Iran wordt gecontroleerd, zal "vanzelf weer opengaan" als de oorlog voorbij is, meende Trump.

VS-correspondent Rudy Bouma:

"Velen keken er met spanning naar uit, maar Trumps speech bevatte nauwelijks iets wat hij niet al eerder had gezegd. Hij herhaalde dat landen die de Straat van Hormuz gebruiken de strategische waterweg zelf moeten heroveren. Opvallender is wat hij juist niet zei: over de verwijdering van verrijkt uranium repte hij met geen woord, over 'boots on the ground' evenmin, en zijn dreigement om uit de NAVO te stappen liet hij onvermeld.

Verder probeerde Trump de oorlog in perspectief te plaatsen door het te vergelijken met de Eerste en Tweede Wereldoorlog en de Amerikaanse conflicten in Korea, Vietnam en Irak: allemaal oorlogen die vele malen langer duurden. Dat moet kiezers geruststellen die zich zorgen maken over de hoge benzineprijzen en andere nadelige gevolgen van het conflict, want door Trumps omstreden beleid dreigt de Republikeinse Partij af te stevenen op verliezen bij de Congresverkiezingen eind dit jaar."

Trump bedankt een reeks landen in het Midden-Oosten. Hij noemde ze nadrukkelijk Amerika's bondgenoten. Over Europa zei hij niets en ook sprak hij niet over zijn dreigement om uit de NAVO te stappen. Enkele uren voor de speech van Trump werd bekend dat NAVO-chef Rutte volgende week een bezoek brengt aan Trump in Washington.

Slachtoffer van seriemoordenaar Ted Bundy bevestigd door DNA-onderzoek

19 hours 51 minutes ago

Dankzij nieuwe DNA-technieken hebben politieonderzoekers in de VS een tot nu toe onopgeloste moord kunnen toeschrijven aan seriemoordenaar Ted Bundy. Het gaat om de zaak van Laura Ann Aime, een meisje van 17 dat na een Halloween-feestje in 1974 vermist raakte. Een maand later werd haar lichaam gevonden langs een snelweg in Utah.

Het vermoeden was er al langer dat Bundy achter de moord zat. Hij had volgens de politie voor zijn executie in 1989 toegegeven dat hij haar had vermoord, maar de zaak bleef openstaan in afwachting van definitief bewijs.

Dat kwam er dankzij DNA-technieken die in 2023 beschikbaar kwamen voor het lab in Utah. Daarmee was het mogelijk om ook met heel weinig materiaal DNA te verkrijgen, ook als het door de tijd al goeddeels was vergaan. Uiteindelijk bleek er een match te zijn met het DNA van Bundy.

Fascinatie

Laura Ann Aime had destijds het Halloweenfeestje verlaten om wat te gaan halen in een supermarkt. Nadat haar naakte lichaam weken later was gevonden door wandelaars bleek dat ze vastgebonden was geweest en mishandeld. Volgens onderzoekers heeft ze na haar ontvoering nog dagen geleefd.

Ted Bundy pleegde in de jaren 70 zeker dertig moorden op vrouwen en meisjes in de VS. Veel van zijn slachtoffers waren studenten. Na zijn arrestatie in 1975 was er afschuw maar ook een morbide fascinatie. Velen beschouwden hem als knap en charmant. In The New York Times werd hij omschreven als "een geweldig uitziende man" die in de rechtszaal ontspannen overkwam.

De zus van Laura Ann Aime hield woensdag een persconferentie. "Het is ongelooflijk dat mensen nog geïnteresseerd zijn in Laura's zaak." Ze bedankte namens haar familie de autoriteiten en de media "die gaven om de zaak".

Astronauten Artemis II gelanceerd voor historisch rondje om de maan

21 hours 49 minutes ago

De raket van de Artemis II-maanmissie is gelanceerd. Dat gebeurde om 00.35 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het is de eerste bemande maanmissie sinds 1972.

Aan boord zijn vier astronauten, drie Amerikanen en een Canadees, die in de voetsporen treden van de Apollo-astronauten.

De Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50) maken een ronde om de maan, om volgens planning tien dagen later terug te keren op aarde. Ze zullen dus niet op de maan landen; deze missie is wel bedoeld als opstap naar een dergelijke missie.

Bekijk hier het moment van de lancering:

De lancering werd in de afgelopen maanden meerdere keren uitgesteld, onder meer vanwege lekkende leidingen en haperende communicatiesystemen.

Artemis II is onder meer bedoeld om de bestuurbaarheid van de Orion-capsule te testen, waarin de vier hun reis maken. Ze zullen als alles volgens planning verloopt als mensen verder van de aarde komen dan ooit tevoren.

Hoe gaat de vlucht verlopen? NOS op 3 maakte daar deze video over;

Ruimtevaartorganisatie NASA wil over enkele jaren weer daadwerkelijk voet op de maan zetten. Het idee is dat dat nog voor het einde van Trumps ambtstermijn plaatsvindt.

Panelen uit Leiden

De missie heeft ook een Nederlands tintje. Zo'n 20 minuten na de lancering vouwden de vier grote zonnepanelen van de Europese servicemodule open. Die module voorziet de Orion-capsule van stroom, warmte, zuurstof en aandrijving. De zonnepanelen zijn gefabriceerd in Nederland, bij Airbus Defence & Space in Leiden.