Aggregator

Net zo plotseling als ze vorige week werden geblokkeerd, heeft techgigant Meta een aantal queer accounts teruggeplaatst. Zo zijn The Queer Agenda en Club Church uit Amsterdam weer op Instagram te vinden.

Het lijkt erop dat de oude berichten, foto's en volgers bewaard zijn gebleven, meldt stadsomroep AT5.

De ergernis was groot toen Meta, moederbedrijf van Instagram en Facebook, vorige week zonder enige uitleg queer sites als Club Church, Tillatec en The Queer Agenda blokkeerde.

Onzichtbaar

"Je voelt je kwetsbaar, alsof je teruggedrongen wordt naar de jaren 50", reageerde Richard Keldoulis, mede-eigenaar van een aantal queer clubs zoals Club Church. "Je bent helaas heel afhankelijk van Instagram en Facebook. In de stad en in Nederland zijn we wel bekend, maar dit soort platformen zijn erg belangrijk voor ons om toeristen te trekken. Nu zijn we onzichtbaar."

The Queer Agenda, met nieuws over queer feestjes en fototentoonstellingen, werd vorige week zelfs al voor de tweede keer geblokkeerd door Meta. Oktober vorig jaar gebeurde dat ook al. The Queer Agenda was daarmee 11.000 volgers kwijt. Oprichter Jackie van Gemert: "Je bent ineens je werk en de toegang tot je community kwijt."

Mensenhandel

Uit een screenshot dat Van Gemert toen deelde met de NOS bleek dat een geautomatiseerd systeem van Meta The Queer Agenda aanmerkte als een account dat de regels overtrad, zoals het "promoten van mensenhandel voor seksuele doeleinden".

Zelf dacht Van Gemert dat het systeem was aangeslagen op foto's van mensen in een club met weinig kleding aan. Maar, zo zei ze, "ik weet niet wat daar anders aan zou zijn dan influencers in bikini op het strand." En die worden op Insta wel toegestaan.

Meta zei in december in de Britse krant The Guardian dat de regels op sociale media voor iedereen gelijk zijn, en ook zo worden gehandhaafd.

Sekswerkers

Het lijkt erop dat Meta zich richt op queer en lhbti-accounts en accounts die beheerd worden door sekswerkers of die informatie bieden over toegang tot abortus. Dat zegt Repro Uncensored, een organisatie die gevallen van censuur bijhoudt op sociale media, vooral op het gebied van gender en seksualiteit.

Het probleem is daarbij volgens die organisatie dat Meta een systeem van kunstmatige intelligentie gebruikt om overtredingen van de eigen regels vast te stellen, bijvoorbeeld als het gaat om naakt of mensenhandel. Maar dat systeem wordt gemanipuleerd doordat tegenstanders van abortus of genderdiversiteit campagne voeren om massaal te rapporteren dat zulke accounts de regels overtreden.

Korte mededeling

In februari verschenen veel queer pagina's, opnieuw zonder enige uitleg, weer op sociale media. Totdat een aantal accounts op 24 april dus voor de tweede keer geblokkeerd werd.

Overigens zijn niet alle queer accounts deze week terug. Wie Tillatec op Insta zoekt krijgt alleen een korte mededeling te zien: "De door jou gevolgde link is mogelijk buiten werking of de pagina is verwijderd."

The Osmo Pocket 4 is a handheld gimballed camera that’s perfect for shooting running content on the go. However, it’s got a weird sort of form factor and is limited …read more

Gaat Hongarije net als Polen snel bevroren Europese miljarden krijgen, nu er een meer EU-gezinde regering komt die de democratie belooft te herstellen? Het is een van de grote uitdagingen van de nieuwe Hongaarse premier Magyar. Hij belooft de rechtsstaat te hervormen en waarden van de Europese Unie weer te respecteren.

Een eerste gesprek met Europese Commissie-voorzitter Von der Leyen gisteren was volgens Magyar "constructief". Maar in Polen is gebleken dat hervormingen grotendeels kunnen blijven steken in beloftes.

Hier oefende de conservatief-nationalistische partij PiS acht jaar lang vergaande politieke invloed uit op de rechterlijke macht. Zo was er een tuchtkamer die rechters strafte die PiS onwelgevallig waren. Ook werden op omstreden wijze voormalige parlementsleden van PiS aangesteld als rechter bij het Constitutioneel Hof, een van de belangrijkste gerechtelijke instanties van het land. Het leidde tot een hoogoplopende ruzie met Brussel. De Europese Commissie besloot grote Europese fondsen voor Polen ter waarde van 137 miljard euro te blokkeren.

Toen de nieuwe regering van premier Tusk in 2023 aan de macht kwam en de eerste hervormingen zichtbaar werdem, besloot Brussel dit geld snel alsnog grotendeels vrij te geven. Onder PiS geschorste rechters kregen hun functie terug en het tuchtsysteem werd gecorrigeerd.

Maar kwamen die miljarden niet te snel? Grote hervormingen bleven uit, bijvoorbeeld als het ging om de gepolitiseerde raad voor de rechtspraak. Die is verantwoordelijk voor het aanstellen van nieuwe rechters. Want de vorige en huidige president van Polen, die uit het kamp van PiS komen, konden nieuwe wetgeving met hun veto blijven blokkeren. Al kwamen er vanuit de regering de afgelopen jaren ook weinig concrete wetten voor dat herstel.

Veelzeggend voor de toestand van de rechtsstaat is een rechterlijke soap rond het Constitutioneel Hof van Polen. Daar maken PiS-getrouwen nog altijd de dienst uit en er moesten onlangs zes nieuwe rechters aangesteld worden. Hier stemt het parlement over. Maar met een ongekende zet besloot president Nawrocki om van slechts twee rechters de eed af te nemen, het minimale aantal dat nodig is zodat het hof kan functioneren.

De overige vier weigerde Nawrocki te ontvangen, omdat die benoemingen volgens de president juist gepolitiseerd zijn. De rechters besloten in het parlement in het bijzijn van een notaris alsnog de eed af te leggen. Maar de voorzitter van het hof - ook een PiS-man - weigert hen te laten werken, omdat ze volgens hem niet officieel rechters zijn van het hof.

'Diepe crisis'

Polen bevindt zich nog altijd in een "diepe crisis", concludeert rechter Bartlomiej Przymusinski buiten de hekken van het Constitutioneel Hof, een sober gebouw in het centrum van Warschau. Przymusinski is rechter in Poznan en voorzitter van Iustitia, een organisatie die zich inzet voor het herstel van de rechtsstaat.

De vorige voorzitter, Krystian Markiewicz, is voorgedragen als een van de nieuwe rechters van het hof. Toen ze eerder deze week naar binnen gingen, kwamen ze niet verder dan de lobby, zonder dat ze een kantoor en verdere toegang kregen.

"In feite is dit een strijd om het Grondwettelijk Hof terug te krijgen", zegt Przymusinski tegen de NOS. "Een hof dat de rechten van de burgers zal verdedigen en geen politiek instrument zal zijn."

De rechter denkt dat de huidige regering het herstel van de rechtsstaat niet genoeg aandacht heeft gegeven, en dat het vrijgeven van de EU-miljarden te snel is gegaan. Inderdaad stelde Brussel 'mijlpalen' op die bereikt moesten worden voor het geld, maar veel daarvan werden niet gehaald. "Het heeft de suggestie gewekt dat niet zo snel iets hoefde te gebeuren, maar niets is minder waar."

Andere landen die hun democratie en rechtsstaat moeten herstellen, kunnen volgens Przymusinski lessen trekken uit het voorbeeld van Polen. Al kijken ze in Polen in de tussentijd wel meer naar een 'plan B' voor de problemen. Bijvoorbeeld door de nieuwe rechters van het hof in het parlement een eed te laten afnemen.

Er zijn ondertussen wel belangrijke verschillen met Hongarije. Daar zijn de problemen nog veel groter, maar tegelijkertijd heeft Magyar straks een supermeerderheid in het parlement, waarmee hij makkelijker hervormingen kan doorvoeren. Bovendien heeft de president in Hongarije minder macht. In Polen is de verwachting dat Nawrocki zoveel mogelijk zal blijven dwarsliggen.

Wat verderop naast de ingang van het hof heeft een handvol protesterende gepensioneerden zich verzameld, Europese vlaggen in de hand. "We staan hier elke dag", zegt een van hen. "De president moet de rechters beëdigen. Het hof waakt over de rechtsstaat. En wie het hof heeft, heeft alles."

Aung San Suu Kyi wordt onder huisarrest geplaatst. De voormalige leider van Myanmar hoeft haar straf niet meer in de gevangenis uit te zitten, melden staatsmedia in het land.

De Myanmarese autoriteiten hebben een foto van Suu Kyi vrijgegeven waarop ze zittend samen met twee mannen in uniform te zien is.

De 80-jarige Suu Kyi werd in 2021 opgepakt toen de junta een staatsgreep pleegde. Dat gebeurde nadat haar partij de NLD de verkiezingen in 2020 had gewonnen. Sindsdien is ze niet meer in het openbaar verschenen.

Suu Kyi werd aanvankelijk veroordeeld tot 33 jaar celstraf wegens meerdere aanklachten, maar die straf werd in 2022 verminderd naar 27 jaar. Deze maand werd haar straf met nog eens vier jaar ingekort vanwege de viering van het nieuwe jaar.

Volgens de militaire machthebbers is de Nobelprijswinnaar uit de gevangenis in de hoofdstad Naypyidaw verplaatst naar een woning die haar is toegewezen. Waar dat is wordt niet gemeld.

De Duitse kunstenaar Georg Baselitz is overleden op 88-jarige leeftijd. De schilder en beeldhouwer stond vooral bekend om zijn voorstellingen die hij ondersteboven schilderde. Zijn schilderijen hangen in de belangrijkste musea ter wereld.

De kunstenaar werd geboren in 1938 als Hans-Georg Kern in de deelstaat Saksen, die van 1949 tot 1990 deel uitmaakte van de DDR. In 1956 ging hij naar de hogeschool voor beeldende kunst in Oost-Berlijn. Daar werd weggestuurd omdat hij "sociaal-politiek onvolwassen" zou zijn. Hij had werk gemaakt in de stijl van Picasso, die in de DDR als decadent-westers werd gezien.

Kern vertrok vervolgens naar West-Berlijn. Daar koos hij voor de artiestennaam Georg Baselitz, om zijn familie te beschermen tegen controverse, maar ook als ode aan zijn geboorteplaats: Deutschbaselitz.

Ondersteboven

Zijn eerste tentoonstelling in 1963 leidde tot ophef. Zo zagen de autoriteiten pornografie in zijn olieverfschilderijen. In 1969 kwam de kunstenaar met zijn eerste omgekeerde schilderij. Hij wilde daarmee laten zien dat hij niet afhankelijk was van de werkelijkheid en traditionele beelden bevrijden van hun gebruikelijke context. Het werd zijn handelsmerk.

Zijn schilderijen hangen in musea wereldwijd:

In zijn werken liet Baselitz ook het trauma van de Tweede Wereldoorlog zien. Hij vond het belangrijk om niet alleen vooruit te kijken, maar ook pijnlijke onderwerpen te behandelen die over het verleden gingen.

Galerie Thaddaeus Ropac, die de dood van de kunstenaar meldt en waar Baselitz al lang aan was verbonden, zegt dat de kunstenaar vredig is gestorven. "Baselitz definieerde de Duitse beeldende kunst voor een generatie. Hij was een van de belangrijkste kunstenaars van onze tijd."

We’re used to seeing technologies move with the times, and it’s likely among Hackaday readers are the group who spend the most time doing that and are most aware of …read more

Vanwege de hoge gasprijs als gevolg van de oorlog in de Perzische Golf, zien energiebedrijven geen brood in het vullen van de seizoensopslagen voor aardgas. Dat komt op een moment dat die gasopslagen toch al op een historisch laag niveau gevuld zijn. Staatsbedrijf Energiebeheer Nederland (EBN) moet nu in opdracht van het kabinet voorkomen dat komende winter de cv-ketel het laat afweten.

Sinds begin deze maand vullen de handelaren van EBN vanuit een kantoor in Utrecht de gasopslag in het Drentse Norg. Toen ze op 1 april begonnen waren de opslagen in Norg en Grijpskerk leeg en die in Alkmaar zo goed als leeg. Alleen in Bergermeer was er nog wat gas over van afgelopen winter.

Na een maand handelen is de opslag in Norg voor 11 procent gevuld. De totale opslag zit nu op 10 procent. In de afgelopen tien jaar is het vulseizoen niet eerder zo slecht begonnen. Het Europees gemiddelde bij het begin van het vulseizoen is zo'n 30 procent. Voordat de winter begint moeten de Nederlandse gasopslagen op 1 november voor 74 procent gevuld zijn, ook als dat verliesgevend is.

Dat de gasvoorraden bijna op zijn komt niet doordat er de afgelopen tijd een gastekort was. GasTerra, het verkoopkantoor van de NAM dat vroeger het gas uit Groningen verkocht en opsloeg, stopt. Daarom moesten de opslagen in Norg en Grijpskerk leeg opgeleverd worden.

Seizoensopslag is normaal gesproken een commerciële aangelegenheid. Energiebedrijven en handelaren kopen gas in en slaan dat op om in de winter aan hun verplichtingen te kunnen voldoen.

Vroeger was gas goedkoop in de zomer en duur in de winter. Het opgepompte Groningse gas ging daarom in de zomer deels de opslag in en werd in de winter weer verkocht. Nederland exporteerde gas.

Na de sluiting van het Groningenveld komt nu nog maar 25 procent van het gas dat we gebruiken uit eigen (zee)bodem. Verder importeren we 25 procent via pijpleidingen uit Noorwegen. De overige 50 procent is vloeibaar gas (lng), vooral afkomstig uit de Verenigde Staten.

Nederland betaalt hierdoor de 'wereldgasprijs' op de internationale gasbeurs TTF in Amsterdam, die nu sterk reageert op de oorlog in de Perzische Golf. Hierdoor is de gasprijs in de zomer niet meer lager dan in de winter en is gasopslag commercieel niet meer interessant.

De verantwoordelijkheid voor het vullen van opslagen ligt daarom nu bij de overheid. EBN valt onder het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Om te kunnen handelen op de gasmarkt heeft EBN een bufferlening van ruim 20 miljard euro gekregen van het kabinet.

Vanwege de oorlog in het Midden-Oosten schoot de gasprijs op de handelsmarkt van ruim 30 euro even naar 70 euro per megawattuur. Nu balanceert de prijs alweer een tijdje rond de 45 euro. Niet goedkoop, maar het komt niet in de buurt van de gasprijzen in 2022, die na de Russische inval in Oekraïne door de 300 euro per megawattuur schoten.

Vanwege de oorlogsschade aan de grootste lng-installatie ter wereld in Qatar en de afsluiting van de Straat van Hormuz, is er wereldwijd veel minder lng beschikbaar. Desondanks hebben we hier nog genoeg gas. Tot nu toe troeft het rijke Europa met succes armere delen van de wereld af in het bieden op vloeibaar gas. Hierdoor komen er nog genoeg lng-tankers Rotterdam en de Eemshaven binnen.

'Huidige gasopslag niet meer van deze tijd'

Voor de zomer komt minister Van Veldhoven met haar toekomstplannen voor de gasleveringszekerheid. Gasunie pleit ervoor om het zogenoemde 'kussengas' dat zorgt voor de druk in de bergingen van Norg en Grijpskerk te gebruiken als strategische reserve, vergelijkbaar met de oliereserves die de overheid beheert.

Volgens de mensen die de afgelopen jaren bij GasTerra verantwoordelijk waren voor de gasopslag is seizoensopslag niet meer van deze tijd en marktverstorend. Bovendien kan het de overheid vele honderden miljoenen euro's kosten. Beter zou het zijn om de Norg en Grijpskerk uit de markt te halen en in zijn geheel te bestempelen als strategische reserve, zeggen zij in een analyse van de gasopslagen.

De verdachte van de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude is al onderzocht maar wordt nog eens zeven weken opgenomen in het Pieter Baan Centrum (PBC). Dat bleek vandaag in een derde, inleidende rechtszitting.

Er komt niet alleen extra onderzoek naar de 23-jarige verdachte, de Amsterdamse rechtbank wil ook meer tijd om alle betrokken partijen op elkaar te laten reageren, meldt NH Nieuws.

Gevolg is dat de rechtszaak pas op 18, 20 en 22 januari volgend jaar plaatsvindt. Dat is bijna anderhalf jaar na de moord op Lisa en de twee andere misdrijven waarvan de man die zichzelf Chris Jude noemt, wordt verdacht: de verkrachting van een vrouw en een poging daartoe bij een derde slachtoffer.

Niet alle vragen beantwoord

Tijdens de vorige, inleidende rechtszitting in februari bekende de verdachte schuldig te zijn aan alle drie de verdenkingen. Maar daarmee zijn nog lang niet alle vragen beantwoord, zo bleek vandaag.

Zo is er nog steeds geen volledig beeld van de geestestoestand van de verdachte. Zelf verklaart hij dat hij onder invloed van stemmen in zijn hoofd heeft gehandeld. Maar het extra onderzoek in het PBC moet duidelijk maken wat er echt in het hoofd van Chris Jude gebeurt.

Observatie

Het Openbaar Ministerie, maar ook de verdachte zelf, stemde in met het extra onderzoek in het Pieter Baan Centrum. "Ik vind het belangrijk dat die observatie plaatsvindt. Dus ik vind het goed dat ik daar langer blijf", aldus Chris Jude.

Om een goed beeld te krijgen van de verdachte wil de rechtbank ook alle audiovisuele bestanden van diens verhoren inzien en beluisteren. Tijdens de inleidende zittingen worden fragmenten afgespeeld, maar de rechtbank vindt dat er te weinig tijd voor is.

Tenslotte willen de rechtbank en de advocaten van de verdachte meer weten over het interne onderzoek van de politie naar mogelijk 1700 agenten uit heel Nederland die zonder geldige reden het dossier van de moord op Lisa zouden hebben ingezien. Daarmee zou de privacy van Chris Jude geschaad kunnen zijn, vermoedt een van zijn advocaten.

Nigeria

Lisa werd vorig jaar augustus om het leven gebracht toen ze na een nachtje stappen op het Leidseplein in Amsterdam naar haar huis in Abcoude fietste.

De twee andere misdrijven waarvan Chris Jude wordt verdacht vonden plaats op de Weesperzijde in Amsterdam. Vijf dagen voor de moord op Lisa, op 15 augustus, werd daar een 30-jarige vrouw aangevallen. Zij werd geslagen en verkracht. Op 10 augustus was er op de Weesperzijde een poging tot verkrachting en zware mishandeling. Die vrouw kon dankzij omstanders ontsnappen.

Chris Jude heeft de Nigeriaanse nationaliteit en verbleef in een azc in Amsterdam Zuidoost. De afgelopen maanden bleek dat hij meermalen loog over zijn achtergrond: waar hij aanvankelijk verklaarde zich niets van de feiten te herinneren, gaf hij later toe dat dit niet klopte. Ook zijn verhaal dat hij opgroeide in weeshuizen en geen contact heeft met zijn familie, bleek onjuist. Zo weet hij wel wie zijn familie is en onderhoudt hij daar ook contact mee.

Ondanks de oorlog in de Golfregio loopt de inflatie nog maar gematigd op, maar economen van Rabobank waarschuwen nu voor de langetermijneffecten. Mogelijk zijn boodschappen begin volgend jaar zo'n 7 procent duurder dan begin dit jaar.

Eind februari vielen Amerika en Israël Iran aan. Daarop sloot Iran de Straat van Hormuz. Door die blokkade kunnen er maar weinig olietankers uit het gebied weg, waardoor de olieprijs oploopt. En een hoge olieprijs leidt tot een hogere prijs voor benzine en diesel.

Energie-inflatie

De inflatie in april is opgelopen tot 2,8 procent. Dat betekent dat goederen en diensten gemiddeld dus 2,8 procent duurder zijn dan in april 2025. Maar als je alleen kijkt naar energie, dan zijn de prijsstijgingen aanzienlijk hoger, meldt het CBS. Want de prijsstijging van energie, inclusief brandstoffen, is 7,8 procent.

En ook de rest van de economie gaat onder stijgende prijzen lijden, zo is de verwachting. Zo meldde Air France-KLM dat het dit jaar bijna 2 miljard euro meer kwijt is aan kerosine dan vorig jaar. En dat betekent duurdere vliegtickets in de tweede helft van 2026.

Energie nodig voor voedsel

Daarnaast worden boodschappen richting 2027 flink duurder, stellen economen van de Rabobank in een vandaag gepubliceerd rapport. Ook als er over een maand wel weer olietankers door de Straat van Hormuz kunnen varen.

"Dat zit zo: voor het produceren van voeding is veel energie nodig." zegt Cyrille Filott, econoom bij Rabobank. "Bijvoorbeeld brood. Voor het bakken van brood wordt gas gebruikt. En het maken van meel, daar wordt ook veel energie voor gebruikt." En voor het transport van levensmiddelen van boerderijen naar supermarkten wordt veel diesel gebruikt.

En olieproducten als diesel worden niet alleen gebruikt voor transport. "Olie is ook nodig voor plastic voor het verpakken van voedsel", zegt Filott. "Er zijn heel veel stappen in het productieproces van voedsel. Voordat al die prijzen in iedere stap zijn verhoogd, is het kerst."

Vier natuurbranden op militaire terreinen in twee dagen. De brandweer heeft de brand bij 't Harde nog altijd niet onder controle. En gisteren ontstond ook brand op een militair terrein bij Assen. Vandaag ging het weer mis op de militaire oefenterreinen op de Oirschotse Heide en in Weert. Van beide incidenten is nog niet duidelijk of de oefening de oorzaak is van de natuurband.

Maar het is niet voor het eerst dat natuur in vlammen opgaat bij militaire oefeningen. Vorig jaar nog ging bij Ede 130 hectare natuur verloren na een brand tijdens een oefening van defensie. Ook op andere militaire oefenterreinen braken er branden uit.

Van de 846 natuurbranden die in 2025 zijn geregistreerd, ontstonden er 124 op militair terrein, blijkt uit cijfers van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid. Van die 124 branden zijn er 120 ontstaan in de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, waar ook 't Harde ligt.

Mensen veilig houden

Deze week waarschuwde de brandweer voor meer natuurbranden vanwege de aanhoudende droogte. Aan burgers werd vanwege de droogte gevraagd extra alert te zijn en om geen vuur in de natuur te gebruiken. De Koninklijke Marechaussee zei dat er ondanks de risico's nog steeds geoefend mocht worden op 't Harde, mits bepaalde protocollen worden nageleefd.

Wat die precies inhouden, is niet bekend. Volgens oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif moet er een formulier worden ingevuld als er een oefening op een terrein wordt aangevraagd. Daarop moet worden aangegeven wat je gaat gebruiken tijdens de oefening. Dat kan materiaal zijn zoals oefengranaten, maar ook vuurwerk.

De terreinbeheerder, het regionaal militair commando, beoordeelt dan of de oefening mag doorgaan. "De beheerder zegt dan ook tegen de troepen: kijk uit, het is slecht weer of droog weer. Zorg dat je je mensen veilig houdt", zegt de Kruif.

Generaal Onno Eichelsheim, Commandant der Strijdkrachten, zegt dat er al maatregelen waren getroffen vanwege de droogte. "We mochten geen pyrotechnische middelen gebruiken en bepaalde activiteiten niet doen", zegt hij tegen de NOS. Ook wordt volgens hem de brandweer bij dit soort omstandigheden opgeschaald. "Zodat als er een brand is, die geblust kan worden." De marechaussee onderzoekt of de regels zijn nageleefd tijdens de oefeningen.

Drilmatig handelen

Naar aanleiding van de grote brand op de heide bij Ede werd een verkennend onderzoek ingesteld naar de veiligheidsprotocollen, laat een woordvoerder van defensie weten. Conclusie van dat onderzoek was dat het leger de protocollen rondom droogte niet hoefde aan te passen.

Soldaten laten oefenen op een ander moment is volgens De Kruif bijna onmogelijk. "Al die oefenterreinen zitten bomvol", zegt hij. Hij wijst erop dat er op dit moment veel nieuwe militairen worden getraind en dat dat verloopt volgens schema's. "Al die terreinen zitten daarom ook altijd naast een kazerne. Je loopt de achterpoort uit en je kan oefenen." Daarnaast kan het ook langer droog blijven dan verwacht. Een maandje wachten tot het droge weer voorbij is, zit er daarom niet in.

Het is ook niet wenselijk om oefeningen vooruit te schuiven, stelt De Kruif. Volgens hem trainen militairen wekelijks. "Als je drilmatig wil handelen, moet je elke week oefenen. Een profvoetballer kan ook niet een week niet trainen. Die kunnen eventueel naar het buitenland, maar dat kan hier niet."

De natuur verandert

Hoewel het veiligheidsprotocol vorig jaar na de brand bij Ede niet is aangepast, overweegt defensie dat nu wel te doen. Een mogelijkheid is eerder stoppen met het gebruiken van "pyrotechnische" middelen tijdens een droogte.

Maar misschien zijn er meer maatregelen nodig, zegt Eichelsheim. "We moeten naar de toekomst kijken. Nederland verandert klimatologisch, de natuur verandert. Het is goed om de maatregelen tegen het licht te houden en misschien altijd aanvullende maatregelen te treffen onder deze omstandigheden." Hij denkt dat defensie wel kan doorgaan met oefenen tijdens droogte.

Al twee dagen wordt het nieuws beheerst door flinke natuurbranden. Maar geen expert keek vreemd op toen juist gisteren de vlam in de pan sloeg, net zoals geen deskundige raar opkijkt als we dit in de toekomst vaker zien: dat hoort bij een veranderend klimaat. Vijf vragen over de branden, en welke rol de opwarming van de aarde daarbij speelt.

Hoe uitzonderlijk zijn deze branden?

Hoewel branden met een omvang als bij 't Harde niet vaak voorkomen, is de huidige situatie niet uitzonderlijk, vertelt adviseur klimaatdiensten Lone Mokkenstorm van het KNMI. "Het was gisteren een klassieke natuurbranddag. De weerkaart was zo'n situatie waarin je branden verwacht: droog, zonnig, een windje. Zeker bij zo'n oostenwind viel het te verwachten, want daarmee wordt hele droge lucht aangevoerd. Ik denk dat dit voor niemand als een verrassing kwam."

De afgelopen weken was het erg droog. Niet voor niets waarschuwden het KNMI en het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) voor het risico op branden.

Waarom in april?

"Er is een soort gevoeligheid voor branden omdat je net de winter uitkomt. Dat is in Nederland een gevoelige periode", zegt natuurbrandenonderzoeker Sander Veraverbeke van de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Bij vegetatie zijn de sapstromen nog niet op gang, zo kort na de winter. Dat maakt bijvoorbeeld het gras dor en ontvlambaar."

Later in het jaar zijn die stromen wel op gang en zit er dus meer vocht in de vegetatie, wat de kans op brand kleiner maakt. "Maar dat is nu nog niet zo. Een brand kan nu gemakkelijk starten in gras of heide, en de aanpalende bossen - vaak naaldbossen - zijn ook nu ook brandbaar. Dus een heidebrand kan makkelijk overslaan naar een bos, en dan heb je een bosbrand."

Gebruik de onderstaande slider om meer te weten te komen over natuurbranden in Nederland:

Valt dit de komende tijd vaker te verwachten?

Of dit zo blijft, is nog even de vraag. "Je ziet nu wel dat er iets meer neerslag in de verwachtingen zit, in de paar dagen na vrijdag", blikt Mokkenstorm van het KNMI vooruit. "Maar het moet wel even goed doorregenen voordat de droogte een beetje is opgelost." Dat lijkt vooralsnog niet te gebeuren.

Veraverbeke: "Je hebt eigenlijk twee piekjes, beide door andere klimaatcondities: nu kom je uit de winter en zijn de sapstromen nog niet op gang. En daarna komt de zomer. Dan is de vegetatie beter doorwaterd, maar als er dan een hittegolf is, heeft het ook maar een aantal dagen nodig om weer uitgedroogd te zijn."

Gaan we dit meer zien door klimaatverandering?

"Dat is wel degelijk de verwachting", zegt Veraverbeke, die benadrukt dat naast het klimaat net zo goed menselijk gedrag en vegetatie een grote rol spelen. Het verband tussen natuurbranden en het veranderende klimaat is ook uitvoerig onderzocht en beschreven. "Als je meer perioden hebt van droogte en hittegolven, wat bij klimaatverandering zo is, dan zijn er dus vaker condities waarin brand goed kan ontstaan."

Klimaatverandering verandert het neerslagpatroon in het voorjaar niet per se, licht Mokkenstorm toe. Maar het neerslagtekort groeit in het voorjaar wel door klimaatverandering. "Dat heeft te maken met de verdamping die toeneemt, en daarmee dus ook de droogte en de kans op natuurbranden in het voorjaar. We verwachten ook dat de kans op onbeheersbare branden toeneemt, en dat we vaker meerdere branden tegelijk gaan zien."

Onder meer het NIPV en het KNMI waarschuwden daar begin 2023 al eens gezamenlijk voor. "Dit gaan we gewoon meemaken en dat kan al op korte termijn gebeuren", was toen de boodschap.

Wat kunnen we doen?

De natuur en onszelf klaarmaken voor het veranderende klimaat, zegt Veraverbeke. "De vegetatie en de mens zijn ook belangrijk. De vegetatie omdat dat dat hetgeen is dat brandt, en de mens omdat die het landschap inricht en een belangrijke bron is van aansteking - niet per se met opzet."

Daarom is hij er voorstander van om bij het inrichten van natuurgebieden na te denken over branden. "Dat is natuurlijk werk van de lange adem, maar als je dat indeelt met stroken van tientallen of honderd meter waarin je bijvoorbeeld de vegetatie wegneemt, dan kan een brand daar stoppen of afnemen in intensiteit." Ook het aanleggen van loofbomen tussen de naaldbomen kan verschil maken, want die vatten minder snel vlam.

En verder zijn de risico's goed in de gaten te houden, bijvoorbeeld door het KNMI. Mokkenstorm: "We maken natuurlijk sowieso de weersverwachtingen voor de veiligheidsrisico's en we monitoren met satellieten. Dat doen we ook bij dit soort branden en de rook die daardoor in de lucht komt." En zelf goed opletten, zegt Veraverbeke. "Iedere aansteking die er niet is, wordt ook geen grote brand."

Odd things sometimes pop up in the feed of a Hackaday scribe, not hacks as such, but stories with a meaning in our community. One such that’s come our way …read more

Op een woonboulevard in Waalwijk heeft vanmiddag urenlang een felle brand gewoed. Een vestiging van woonwinkel Kwantum en een leegstaande tapijtwinkel brandden volledig uit. Vier andere woonwinkels raakten zwaar beschadigd.

De brand brak even na 14.00 uur uit in het magazijn van de Kwantum, meldt Omroep Brabant. Ruim vier uur later gaf de brandweer het sein brand meester. Een groot deel van de woonboulevard was toen in de as gelegd.

Niemand raakte gewond, omdat de Kwantum en daarna ook de andere winkels snel werden ontruimd.

Niet lang nadat de brand ontstond sloegen de vlammen al over naar een leegstaand pand van tapijtwinkel Carpetright. Op last van de brandweer was toen het hele gebied al geëvacueerd en afgesloten. Ook een supermarkt en de vestiging van een fastfoodketen in de buurt werden ontruimd.

Van buitenaf

De brandweer beperkte zich aanvankelijk tot blussen van buitenaf en probeerde uitbreiding van de brand te voorkomen. Toch bereikten de vlammen ook een verfwinkel, twee vloerenwinkels en een meubelzaak.

De brand leidde tot enorme rookwolken die tot op grote afstand zichtbaar waren.

Over de oorzaak is nog niets bekend. Volgens onbevestigde berichten waren bij een van de panden dakdekkers aan het werk.

In Noorwegen is een enorme Vikingschat gevonden. Het gaat om bijna 3000 zilveren munten uit de Vikingtijd. "Dit is werkelijk een unieke ontdekking, die je misschien maar één keer in je carrière meemaakt", zegt archeoloog May-Tove Smiseth van de provincie Innlandet, waar de vondst werd gedaan.

Het vermoeden is dat de munten zijn begraven in de late Vikingtijd, rond 1047. De laatste keer dat er in Noorwegen een grote muntenschat uit die tijd werd ontdekt, was in 1950. Toen was sprake van bijna duizend munten.

Mørstad-schat

Twee weken geleden vonden twee mannen met metaaldetectoren zilveren munten in een veld bij Rena, in het oosten van Noorwegen. Ze namen contact op met archeologen van de provincie, omdat ze vermoedden dat ze een schat hadden gevonden.

Toen de archeologen meezochten naar meer munten, vonden ze er binnen een dag nog vijftig. Vervolgens ontdekten ze elke dag nieuwe munten. Sinds gisteren staat het aantal op ongeveer 2970. Dat maakt de Mørstad-schat, naar de boerderij waar hij werd ontdekt, met afstand de grootste muntschat uit de Vikingtijd die ooit in Noorwegen zelf is ontdekt.

Op beelden is te zien waar de munten zijn ontdekt:

Volgens Noorse media zijn de munten in goede staat teruggevonden, doordat de bodem waarin ze lagen weinig steen bevatte. Er is ook geslepen zilver uit sieraden gevonden. "Ze zijn zo goed bewaard gebleven dat ze er bijna nieuw uitzien", aldus Smiseth.

De Vikingen waren rovers en handelaren die vanaf 800 de wereld over voeren. Daardoor zitten er ook veel munten uit andere landen tussen. De gevonden munten komen uit wat nu Engeland en Duitsland zijn en dateren uit de periode tussen 980 en 1040. De Noorse koning Harald III introduceerde rond 1050 een nationale munt, waarna het gebruik van buitenlandse munten afnam.

Einde van de Vikingtijd

"De vondst dateert uit een turbulente periode in de geschiedenis van Noorwegen", schrijft de gemeente, "gekenmerkt door veranderende machtsallianties en koningen, Vikingreizen en schatten die uit het buitenland naar huis zijn gebracht".

Harald III zeilde in 1066 naar Engeland om de troon over te nemen van Harold II, maar dat mislukte. Hij sneuvelde bij de Slag bij Stamford Bridge tussen de Engelsen en Noormannen, wat door sommige historici wordt gezien als het einde van de Vikingtijd.

Er wordt verder onderzoek gedaan naar de vondst. Om het mogelijke culturele erfgoed te beschermen, is toegang tot het gebied verboden.

The telephone was an invention that revolutionized human communication. No more did you have to physically courier a letter from one place to another, or send a telegram, or have …read more

(Telecompaper) Netflix is rolling out a refreshed mobile app, building on its new user interface launched last year and adding a 'Clips' feed with short videos in vertical format...

In een Frans dorpje vlak bij Lyon is een 40-jarige man aangeklaagd voor verkrachting en ander seksueel misbruik van 34 jongetjes tussen de 3 en 9 jaar oud. Dat gebeurde tussen 2020 en 2024.

Volgens Franse media waren de slachtoffers klasgenoten van zijn zoon en dochter die tijdens logeerpartijtjes of verjaardagsfeestjes bij hem thuiskwamen. De man uit Lucenay werd in december 2024 gearresteerd en in hechtenis genomen, toen hij werd beschuldigd van seksueel misbruik van drie kinderen. Later werd hij vrijgelaten. Onduidelijk is waarom.

Na zijn vrijlating stelde hij een brief op aan zijn kinderen, zijn familieleden en de families van de slachtoffers. Daarin schreef hij dat hij zichzelf haatte voor wat hij had gedaan en dat hij niet de kracht had om erover te praten. Hij probeerde zichzelf van het leven te beroven, maar werd gered door politieagenten. Nadat hij was opgenomen in het ziekenhuis, gaf hij toe dat hij een aanzienlijk aantal slachtoffers heeft gemaakt. Vervolgens werd hij weer vastgezet.

Camera verborgen in een wekker

Onderzoek van justitie heeft aangetoond dat er zeker 34 slachtoffers zijn. De kinderen zijn het slachtoffer van verschillende soorten misdrijven, benadrukt de aanklager.

Le Monde schrijft dat er meer dan 300 video's en foto's zijn gevonden van verkrachtingen en seksueel misbruik. Sommige slachtoffers waren wakker en sommige sliepen. Voor het filmen gebruikte hij zijn telefoon of een kleine camera die verborgen zat in een wekker.

De zaak kwam aan het licht toen enkele kinderen hun ouders over de incidenten vertelden, die aangifte deden bij de politie.

De zaak in Frankrijk doet denken aan de omvangrijke Barendrechtse zedenzaak in Nederland. Mels van B., een 46-jarige man uit Barendrecht, misbruikte tientallen jonge kinderen. De meeste slachtoffers waren vriendinnetjes van zijn eigen kinderen die kwamen logeren. De man kreeg onlangs achttien jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Martijn van Leerdam is predikant-directeur bij de Pauluskerk. Een kerk in het centrum van Rotterdam, waar daklozen iedere dag terechtkunnen voor warm eten, gezelligheid en hulp.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen kwam de kerk middenin de campagnestorm terecht. De VVD wilde 'm verplaatsen, Leefbaar zelfs sluiten. Maar zo ver kwam het niet: de bitterbal, zoals ie ook wel wordt genoemd, blijft op z'n centrale plek in de stad.

In Rotterdam slapen steeds meer mensen op straat. Welke rol vervult de kerk in de stad?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Martijn van Leerdam is de vierde gast in een De Dag-interviewreeks deze week, met mensen die ons zijn opgevallen in het nieuws.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Max Smedes

Op een parkeerplaats in Haarlem heeft de politie een groep van elf Colombianen en Spanjaarden gearresteerd. Dat gebeurde vorige week vrijdag. De arrestanten probeerden aan andere criminelen cafeïne in poedervorm te verkopen die moest doorgaan voor cocaïne, meldt de politie. Ze werden op heterdaad betrapt bij de overdracht.

Bij een huiszoeking in een recreatiewoning op een vakantiepark in het Noord-Hollandse Berkhout werd nog eens twee kilo 'echte' cocaïne aangetroffen.

Ook vond de politie bij deze doorzoeking preparatiemateriaal voor een drugsdeal, blokken cafeïne, andere vormen van nepcocaïne, contant geld en meerdere gegevensdragers. Dit alles is in beslag genomen.

Het onderzoek naar de oplichtingspraktijken begon begin maart, op basis van informatie van opsporingsinstanties uit het buitenland. Mede dankzij niet nader toegelichte "specialistische onderzoeksmethoden" konden de elf verdachten uiteindelijk worden opgepakt. De arrestaties werden verricht door de Dienst Speciale Interventies.

Gevaarlijk

De politie noemt de oplichting opmerkelijk. Volgens de politie is het gevaarlijk dat criminelen andere criminelen uit het drugscircuit proberen op te lichten met verdovende middelen die niet echt zijn. Ook is het zorgwekkend dat criminele groeperingen zich schuilhouden op vakantieparken tussen nietsvermoedende burgers, zegt de politie.

De verdachten zitten in hechtenis. Negen van hen worden vandaag in Zwolle voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die bepaalt of ze langer vast blijven zitten.

(Telecompaper) Belden is expanding into the networking market with a deal to acquire Ruckus Networks for USD 1.85 billion...