Aggregator

Telecombedrijf Odido, dat begin deze maand werd getroffen door een datalek, bewaart persoonsgegevens van voormalige klanten langer dan het zelf zegt. Het Financieele Dagblad meldt dat klanten die al vijf of tien jaar geleden zijn overgestapt naar een andere provider, nu mail hebben gekregen dat hun gegevens zijn buitgemaakt. Odido zegt in zijn privacystatement dat gegevens worden bewaard tot maximaal twee jaar na het einde van het contract.

Odido kan tegenover het FD niet zeggen hoeveel oud-klanten bericht hebben gehad. Het bedrijf zegt meer tijd nodig te hebben om uit te zoeken waarom gegevens langer dan twee jaar worden bewaard.

Vorige week maakte Odido bekend dat hackers bij de data van 6,2 miljoen mensen konden. Het is een van de grootste datalekken ooit in Nederland. De hackers kwamen binnen door inloggegevens van personeel van de klantenservice te ontfutselen. Ze maakten onder meer naam- en adresgegevens, paspoort- en bankrekeningnummers buit. Wachtwoorden zouden niet zijn gestolen.

Odido zegt op een vraag-antwoord-site dat gegevens tot twee jaar worden bewaard "voor het geval je binnen deze periode weer klant wil worden". Die termijn gaat in "nadat alle wederzijde verplichtingen zijn afgehandeld". Als na een overstap bijvoorbeeld rekeningen of servicevragen open stonden, kan het volgens Odido zijn dat de termijn van twee jaar later is ingegaan dan de einddatum van het contract.

Autoriteit Persoonsgegevens

Deskundigen zeggen in het FD dat de gang van zaken er mogelijk op wijst dat het datamanagement van Odido niet op orde is. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt tegen de krant dat de zaak wordt gevolgd en dat elk bedrijf wordt geacht zich aan de eigen privacyverklaring te houden.

Odido ontstond in 2023 na een fusie van T-Mobile Nederland en Tele2 Mobiel. Onder het bedrijf vallen ook de providers Ben en Simpel. Ook van klanten van Ben zijn gegevens gelekt.

Because size matters when it comes to statistics, [Will Prowse] decided to not just bank on his handful of failed Battle Born LFP batteries when it came to documenting their …read more

Vuurwerkmatten, droneshows en optredens kleuren de komende dagen pleinen en parken in China ter gelegenheid van het Chinees Nieuwjaar. Dit jaar staat één traditie extra in de belangstelling: de leeuwendans. De eeuwenoude dans, die op het Chinese vasteland lange tijd naar de achtergrond was verdwenen, wint opnieuw aan populariteit onder jongeren.

Bovendien krijgt de dans steeds meer internationale erkenning. China en Maleisië hebben gezamenlijk een nominatie ingediend om de traditie te laten opnemen op de Unesco-lijst van immaterieel cultureel erfgoed.

De leeuwendans is een traditionele Chinese dans waarbij een of twee dansers in een kleurrijk leeuwenkostuum bewegen op het ritme van trommels en bekkens. De dans wordt vooral uitgevoerd tijdens feestdagen zoals Chinees Nieuwjaar en staat symbool voor geluk, voorspoed en het verdrijven van kwade geesten.

Nauwelijks meer uitgevoerd

Hoewel de leeuwendans vooral in Zuid-China diepgeworteld was, kwam de traditie in de twintigste eeuw onder zware politieke druk te staan en werd de dans op het vasteland een tijdlang nauwelijks nog uitgevoerd. Buiten China bleef de dans echter springlevend, met name binnen Chinese diasporagemeenschappen, waar de dans een belangrijk cultureel symbool bleef.

Toen de leeuwendans later weer in China werd toegestaan, bleek de interesse onder jongeren sterk afgenomen en leek de traditie langzaam te verdwijnen. Door jaren van actief cultuurbeleid, het organiseren van wedstrijden, schoolprogramma's en modernisering van de dans, wint de leeuwendans inmiddels opnieuw aan populariteit, vooral onder jongeren en meisjes.

Over het ontstaan van de leeuwendans bestaan verschillende verhalen. Volgens een bekende mythe zou de dans in de vijfde eeuw zijn ontstaan, toen mensen zich als leeuwen verkleedden om olifanten af te schrikken die in oorlogvoering werden ingezet. Historisch bewijs hiervoor ontbreekt. Waarschijnlijker is dat de dans voortkwam uit rituelen waarbij mensen zich verkleedden en lawaai maakten om kwade geesten of wilde dieren te verjagen en dat die gedaante door de jaren heen veranderde in de leeuwendans.

Wat vaststaat, is dat de leeuwendans voor het eerst wordt vermeld in geschriften uit de Tang-dynastie (618-907 n.Chr.). In de eeuwen daarna verspreidde de dans zich van de hofcultuur naar een alledaags volksgebruik in grote delen van China, waaronder Jieyang in Zuidoost-China.

In die stad ligt ook het officiële onderzoeksinstituut en opleidingscentrum voor de leeuwendans, beide geleid door Sun Shuqiang. Hij nam het instituut over van zijn grootvader, waarna het uitgroeide tot een van de bekendste regionale opleidingscentra, met honderden studenten die optreden in zowel binnen- als buitenland.

Volgens Sun is de traditie meegegroeid met de tijd: "Vroeger was de kop van het leeuwenkostuum van hout gemaakt; tegenwoordig gebruiken we lichtere materialen, waardoor meer mensen de dans kunnen uitvoeren." Ook ontwikkelde hij nieuwe technieken die de choreografie spectaculairder maken. Een andere belangrijke verandering is de groeiende deelname van vrouwen en meisjes. "Modernisering betekent ook dat meisjes dezelfde kansen krijgen om mee te doen", aldus Sun.

Zo leert de nieuwe generatie de leeuwendans:

Iemand die er goed in is geslaagd om meisjes te enthousiasmeren, is leeuwendanser en trainer Lin Kairong. Hij richtte een paar jaar geleden de eerste leeuwendansschool op in Jieyang, speciaal voor kinderen. Terwijl we zitten te wachten op de weekendtraining, komen de leerlingen - de jongste is nog maar 6 jaar oud - met hun grote leeuwenpakken aangesjouwd waarnaar er een paar uur serieus en toch met veel plezier en kabaal gedanst wordt.

Kai, vader van drie dochters, merkt op dat veel meisjes wel interesse hadden in de dans, maar zich niet aanmeldden bij een school. Dus ging hij zelf de wijk in om meisjes te enthousiasmeren. En met succes. Het merendeel van zijn vijftig leerlingen zijn meisjes.

Politieke aangelegenheid

Behalve vermaak, is de promotie van traditionele dansen als de leeuwendans ook een serieuze politieke aangelegenheid. Onder president Xi Jinping is de bescherming van cultureel erfgoed hoog op de agenda komen te staan. Volgens zijn regering dient het een belangrijk binnenlands politiek doel: het verstevigen van nationale identiteit, trots en sociale cohesie.

Daarnaast versterkt het China's internationale prestige. Cultureel erfgoed dwingt invloed en respect af op het internationale toneel en zet China in een goed daglicht, is de gedachte.

Sun en zijn leerlingen reizen de hele wereld over, van Dubai tot Milaan, om de leeuwendans te promoten en erkenning te krijgen voor de dans. Met de geplande opname van de leeuwendans op de Unesco-Werelderfgoedlijst lijkt de droom van Sun en die van China dit jaar werkelijkheid te worden.

Luchtvaartmaatschappijen moeten dit jaar kiezen: óf ze investeren fors in verduurzamen, óf ze moeten tientallen miljoenen euro's extra betalen aan uitstootrechten. Tot dit jaar kregen ze nog veel gratis rechten, maar dat voordeel komt te vervallen.

De vervuiler betaalt: sinds 2012 geldt dat ook voor luchtvaartmaatschappijen in Europa. Dat jaar ging de luchtvaart onder het zogeheten ETS (Emission Trading System) vallen. Voor de uitstoot van vluchten binnen Europa moeten de bedrijven speciale emissierechten inleveren. Een ton CO2 staat daarbij gelijk aan een emissierecht.

Als KLM van pakweg Amsterdam naar Barcelona vliegt, moet het dus rechten kopen om de uitstoot te dekken. Dat kan bij andere bedrijven, of bijvoorbeeld op de veiling bij de Nederlandse Emissieautoriteit. Maar luchtvaartmaatschappijen kregen ook nog jarenlang gratis uitstootrechten, als onderdeel van Europese regels.

Dit moest de bedrijven de tijd geven om te verduurzamen, zonder te worden weggeconcurreerd. In de praktijk kreeg bijvoorbeeld KLM daardoor de afgelopen jaren genoeg gratis rechten om zo'n beetje de helft van de uitstoot te dekken.

Ook andere luchtvaartmaatschappijen profiteerden van het systeem. Met de gratis rechten hebben de maatschappijen zeker honderden miljoenen euro's bespaard en bovendien de financiële prikkel om de uitstoot ingrijpend omlaag te krijgen voor zich uit kunnen schuiven.

Sinds 2024 is het aantal gratis rechten afgebouwd. Eerst een kwart minder, toen de helft, en dit jaar dus naar nul. De uitstoot is in die periode niet of nauwelijks afgenomen.

Er is nog maar een beperkt aantal gratis rechten beschikbaar, dat gekoppeld is aan het gebruik van duurzamere brandstof. De luchtvaartmaatschappijen zullen dit jaar dus of verder moeten verduurzamen, of aanzienlijk meer uitstootrechten moeten kopen.

"In 2019 betaalde KLM circa 25 miljoen euro aan ETS-kosten", laat een woordvoerder van het luchtvaartbedrijf weten. "In 2024 zijn deze bedragen opgelopen tot circa 152 miljoen. We verwachten dat de ETS-kosten in 2030 oplopen tot circa 325 miljoen per jaar." Ook TUI moest door de afbouw extra rechten kopen.

Daarbovenop komen nog kosten door bijvoorbeeld de Nederlandse vliegbelasting, die ook bedoeld is om de verduurzaming verder aan te zwengelen. "Niet al deze kosten kunnen volledig worden doorberekend aan onze passagiers, waardoor de winstgevendheid onder druk komt te staan", zegt de KLM-woordvoerder.

Groen vliegen?

KLM, TUI en Corendon benadrukken dat ze nieuwe vliegtuigen hebben aangeschaft. Deze moderne toestellen zijn zuiniger, waardoor de uitstoot per vlucht lager wordt. TUI claimt zelfs een vermindering van 16 procent ten opzichte van de vorige generatie vliegtuigen.

Ook kopen TUI en KLM zogeheten Sustainable Aviation Fuel (SAF) bij. Dit soort duurzamere kerosine wordt gemaakt van bijvoorbeeld biomassa of waterstof. KLM zegt wereldwijd een van de grootste afnemers van SAF te zijn en investeert in een nieuwe fabriek in Delfzijl.

Toch blijft het bijmengen van schonere kerosine marginaal, zelfs bij zelfbenoemd voorloper KLM. In 2024 ging grofweg voor elke 58 liter fossiele brandstof 1 liter SAF in de tank, blijkt uit het jaarverslag. Bij TUI lag de verhouding afgelopen jaar op ongeveer 2 procent.

Corendon wil niets zeggen over het aantal gekochte liters schonere brandstof. Ook doet het bedrijf geen uitlatingen over hoeveel extra rechten het dit jaar bij moet kopen. Maar het geeft wel toe dat verduurzaming lastig is. "In het algemeen geldt dat de luchtvaart graag wil verduurzamen, maar dat het eerlijke verhaal is dat dat niet eenvoudig is", laat een woordvoerder weten.

Concurrentie

"Snel vergroenen is moeilijk", zegt ook Georgette Boele, econoom bij ABN Amro. "De luchtvaart is erg afhankelijk van brandstof. De alternatieven daarvoor zijn in de luchtvaart beperkt in vergelijking met andere mobiliteitssectoren."

Elektrisch vliegen is voorlopig toekomstmuziek. "Batterijen zijn nog te zwaar en hebben veel ruimte nodig", zegt Boele. Groene waterstof en biobrandstoffen lijken geschiktere kandidaten om fossiele kerosine te vervangen. "Ook de scheepvaart, vrachtwagens en de binnenvaart willen deze brandstoffen gebruiken."

Bovendien zijn de alternatieve brandstoffen nog erg duur. Boele: "Het is goedkoper om maar gewoon uitstootrechten te kopen."

Goedemorgen! In Genève praten de Verenigde Staten, Oekraïne en Rusland over het beëindigen van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. En beoogd premier Rob Jetten ontvangt opnieuw een deel van zijn beoogde ministersploeg.

Eerst het weer: Vandaag trekken talrijke buien over. Enkele buien gaan gepaard met onweer, hagel of natte sneeuw. Ze worden afgewisseld door zonnige perioden bij maxima van 6 à 7 graden. Er waait een stevige westenwind. Komende dagen blijft het wisselvallig met buien, maar ook droge perioden. De maxima liggen rond 4 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Nederland zijn er nog altijd te weinig burgerhulpverleners, zegt de Hartstichting. Dat zijn vrijwilligers die mensen kunnen helpen die buiten het ziekenhuis een hartstilstand krijgen. 25 procent van de mensen heeft een geldig reanimatiecertificaat, terwijl maar 5 procent zich aanmeldt als vrijwilliger.

De Hartstichting zegt dat veel mensen niet durven omdat ze ten onrechte bang zijn om fouten te maken. In totaal zijn er nog 25.000 mensen nodig om ervoor te zorgen dat er in elke buurt burgerhulpverleners zijn. Zij zijn vaak 2,5 minuut sneller ter plaatse dan de ambulance, waardoor overlevingskansen bij een hartstilstand toenemen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Veldhoven, dat tijdens carnaval Rommelgat heet, is het wereldrecord polonaise lopen verbroken. 1315 mensen liepen de polonaise en verbraken daarmee het oude wereldrecord dat op naam van Ridderkerk stond. Aan die polonaise deden 1219 mensen mee.

Het leek even spannend of er wel genoeg mensen kwamen opdagen in de feesttent: anderhalf uur voor de recordpoging waren er nog geen honderd mensen in de tent.

Fijne dag!

Bij een achtervolging in de omgeving van Leiden is een politiewagen op een rotonde beland. Dat gebeurde gisteravond in Zoeterwoude.

Agenten zetten de achtervolging in nadat een auto gisteravond een stopteken had genegeerd in Oegstgeest, rond 19.25 uur. De achtervolging die uiteindelijk zo'n twintig minuten duurde, voerde onder meer door Zoeterwoude, waar een van de politieauto's van de weg raakte en vast kwam te zitten bovenop een rotonde.

De bestuurder van de auto die het stopteken negeerde, reed door. Rond 19.45 uur botste die auto op een takelwagen, op de A4 bij Leidschendam.

Op het moment van de botsing zat er niemand in de takelwagen. De bestuurder van de auto is aangehouden. Diegene is door ambulancepersoneel nagekeken, net als de betrokken politieagenten, maar ze hoefden niet naar het ziekenhuis gebracht te worden.

With more and more sensors being crammed into the consumer devices that many of us wear every day, the question of where medical devices begin and end, and how they …read more

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken heeft de Amerikaanse ambassadeur op het matje geroepen. Ambassadeur Bill White had zich online uitgesproken tegen de vervolging van drie joodse besnijders in Antwerpen. Dat gegeven noemde hij "belachelijk en antisemitisch". Minister Prévot vindt zijn uitlatingen onaanvaardbaar.

De uitspraken van White grijpen terug naar een zaak waar het Openbaar Ministerie in Antwerpen al een paar jaar onderzoek naar doet. Justitie neemt illegale besnijdenissen binnen de Joodse gemeenschap in Antwerpen onder de loep. Het vermoeden bestaat dat bij jongetjes kort na de geboorte de voorhuid van de penis wordt weggesneden door mensen zonder medische kennis.

Ambassadeur White wil dus dat die vervolging stopt. "Zij doen iets waar ze al duizenden jaren voor opgeleid worden", schrijft hij in hoofdletters in een uitgebreid bericht op X. Ook haalt hij uit naar minister Frank Vandenbroucke van Volksgezondheid, die hij "zeer onbeleefd" noemt.

'Hekel aan Amerika'

"U moet een wet invoeren om joodse religieuze mohels (besnijders) in staat te stellen hun taken in België uit te voeren", aldus White. Hij beweert dat Vandenbroucke hem gezegd heeft het onderzoek te willen afwachten naar de besnijders. "Je vertelde me dat dit je gluiperige tactiek was bij onze eerste ontmoeting, toen je weigerde mijn hand te schudden en op de foto met me te gaan. Het was duidelijk dat je een hekel hebt aan Amerika."

White zegt dat hij volgende week naar Antwerpen gaat om de joodse besnijders en hun families te ontmoeten. Hij vindt dat minister Vandenbroucke mee zou moeten gaan, net als de partijleider van coalitiepartij Vooruit. "Het is walgelijk wat deze goede mannen en hun families is overkomen vanwege jullie passiviteit", besluit de ambassadeur.

'Niet alleen fout, maar gevaarlijk'

Minister Prévot van Buitenlandse Zaken reageerde gisteravond fel. "Elke suggestie dat België antisemitisch zou zijn, is onjuist, beledigend en onaanvaardbaar", zegt hij. "België als antisemitisch bestempelen is niet alleen fout, het is gevaarlijke desinformatie die de echte strijd tegen haat ondermijnt."

Ook pikt Prévot de kritiek op zijn collegaminister Vandenbroucke niet. "Een ambassadeur die in België is geaccrediteerd, heeft de verantwoordelijkheid onze instellingen, onze verkozen vertegenwoordigers en de onafhankelijkheid van onze rechterlijke macht te respecteren."

De Belgische regering heeft White daarom ontboden. Hij wordt later vandaag verwacht om tekst en uitleg te geven. Al was hij laat op de avond niet van plan om zijn woorden terug te nemen: volgens White is er "absoluut" sprake van antisemitisme, schrijft hij in een nieuw bericht.

"België staat open voor dialoog met alle partners", zegt Prévot nog. "Maar inmenging in onze democratische instellingen en ongefundeerde beschuldigingen overschrijden een grens die niet overschreden kan worden. Respect voor soevereiniteit werkt in twee richtingen."

In het Brabantse Beek en Donk is een scooterrijder bij een botsing om het leven gekomen. De vrouw werd rond 21.30 uur aangereden door een auto op de Peeldijk.

Het slachtoffer werd naar het ziekenhuis gebracht, waar ze aan haar verwondingen overleed. Haar identiteit is niet bekendgemaakt.

De bestuurder van de auto is aangehouden. Volgens Omroep Brabant heeft de auto een Duits kenteken. De wagen raakte zwaar beschadigd. De scooter belandde door de klap in een sloot langs de weg. De politie onderzoekt hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren.

Bij een online veiling zijn foto's opgedoken van de vermoedelijke executie van zo'n 200 Grieken in Athene in de Tweede Wereldoorlog. De fusillade van communistische politieke gevangenen op 1 mei 1944 staat te boek als een van de hevigste moordpartijen door de nazi's in Griekenland.

Hoewel de gebeurtenis algemeen bekend is in Griekenland, was tot nu toe niet duidelijk dat er ook beelden van waren gemaakt. De foto's zijn dit weekend op verkoopsite eBay gezet door een Belgische verzamelaar van Duitse militaire artefacten.

Vermoedelijk is op de beelden te zien hoe de 200 mannen hun laatste tocht maken naar een schietbaan in Kaisariani, een voorstad van de Griekse hoofdstad. Daar worden ze op een rij tegen een muur gezet, waar ze uiteindelijk zouden worden doodgeschoten.

Het Griekse ministerie van Cultuur zegt dat het "zeer goed mogelijk" is dat het authentieke foto's zijn. Het ministerie is van plan om de foto's aan te schaffen voor de historische archieven.

Daarom is er al contact gelegd met de verkoper uit België. Binnenkort gaat er een team experts naar Gent om hem te bezoeken en de authenticiteit van de foto's te bevestigen. De verzamelaar heeft de veiling inmiddels stopgezet, zegt hij tegen Griekse media. Hij biedt al meer dan tien jaar diverse memorabilia uit de Tweede Wereldoorlog te koop aan.

Het online plaatsen van de foto's heeft veel losgemaakt in Griekenland. Kort nadat de online veiling was opgemerkt, hielden vandalen huis bij een monument ter nagedachtenis aan de fusillade in Kaisariani. Plaquettes met de namen van de gesneuvelde Grieken zijn kapotgeslagen.

De gemeente zegt dat het monument gerepareerd zal worden. "Historische gebeurtenissen zullen niet worden uitgewist, hoezeer het sommige mensen ook stoort", zegt de gemeente.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

[GreatScott] has recently been tinkering in the world of radio frequency emissions, going so far as to put their own designs in a proper test chamber to determine whether they …read more

Een op de vier Nederlanders heeft op dit moment een geldig reanimatiecertificaat om burgerhulpverlener te worden, maar slechts 5 procent van hen meldt zich aan als vrijwilliger. Dat komt vooral omdat mensen bang zijn om iets fout te doen, blijkt uit onderzoek van de Hartstichting.

Elke dag krijgen zo'n 45 mensen buiten het ziekenhuis een hartstilstand. Vaak duurt het even voordat een ambulance aanwezig is, terwijl elke seconde telt. Daarom zijn er burgerhulpverleners. Die kunnen vaak snel eerste hulp bieden. Maar er zijn nu nog te weinig mensen die zich als vrijwilliger aanbieden, zegt de Hartstichting.

Om ervoor te zorgen dat er in elke buurt burgerhulpverleners zijn, zijn er nog 25.000 vrijwilligers nodig. Als een vrijwilliger te hulp schiet bij een hartstilstand, is die er doorgaans 2,5 minuut sneller dan de ambulance. En dat kan levens redden.

Snelle hulp vergroot overlevingskans

Vrijwilligers reanimeren de persoon met de hartstilstand, totdat de professionele hulpverleners er zijn. De overlevingskans bij een hartstilstand is daardoor veel groter geworden: van 9 procent naar 23 procent. De Hartstichting zegt dat er al een "fijnmazig en landelijk reanimatienetwerk" van vrijwilligers en AED's is, maar dat mag nog groter.

Als er via 112 een melding van een hartstilstand binnenkomt, roept het alarmoproepsysteem HartslagNu automatisch aangemelde burgerhulpverleners in de buurt op. Zij krijgen dan een melding op de telefoon waarin wordt gevraagd om naar het slachtoffer te gaan om diegene te reanimeren. In sommige gevallen moeten ze eerst een AED ophalen. Met een AED kunnen hulpverleners een elektrische schok toedienen, waardoor het hartritme wordt hersteld.

Dat reanimaties door burgerhulpverleners waardevol zijn, blijkt uit cijfers. Er zijn ruim 12.000 reanimatiemeldingen per jaar; bij 8 van de 10 wordt de reanimatie gestart door burgers.

Misverstand

Volgens de Hartstichting is het een hardnekkig misverstand dat je iemand schade kunt toebrengen door verkeerd te handelen. Bij een hartstilstand betekent niets doen vrijwel zeker overlijden. Iets doen vergroot juist de overlevingskans. Ruim de helft van de Nederlanders denkt ten onrechte dat een slachtoffer kan overlijden door een fout van een burgerhulpverlener.

"Die angst is heel begrijpelijk, maar onterecht", zegt Leonie van der Leest, manager Spoed van de Hartstichting. "Bij een hartstilstand is snelle actie cruciaal. Door wél te starten met reanimatie geef je iemand een kans om te overleven. Als je niets doet, is de overlevingskans zo goed als nul."

Meerdere burgerhulpverleners worden opgeroepen

Ook is het een misvatting dat burgerhulpverleners 24 uur per dag beschikbaar moeten zijn. Als iemand via HartslagNu een oproep krijgt, kan die vrijwilliger zelf bepalen of hij of zij de oproep accepteert. Volgens Van der Leest worden meerdere burgerhulpverleners opgeroepen. "Dus je hoeft je niet schuldig te voelen als het niet lukt om de oproep te beantwoorden."

Ook speelt onbekendheid met het systeem mee. Mensen weten niet precies hoe het werkt, hoe een oproep binnenkomt en wat ze dan moeten doen. Die onzekerheid vergroot de angst.

Mensen met een reanimatiecertificaat moeten dat jaarlijks opfrissen. Dat kan via een opfriscursus van reanimatiepartners van de Hartstichting. Tijdens de training worden cursisten overvallen met een gesimuleerde noodsituatie.

Een olifantenbot dat archeologen in het zuiden van Spanje hebben gevonden, toont mogelijk aan dat ruim 2000 jaar geleden een horde krijgsolifanten door Europa is getrokken. Het is volgens onderzoekers de eerste concrete aanwijzing dat de legendarische Carthaagse generaal Hannibal inderdaad met zijn olifanten over de Alpen is getrokken om de Romeinen aan te vallen.

De onderzoekers hebben hun bevindingen gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Archaeological Science: Reports.

Het bot van 10 centimeter, afkomstig uit de rechter voorpoot van een olifant, werd zes jaar geleden gevonden in de buurt van Córdoba. Bij een opgraving stuitten Spaanse archeologen niet alleen op het botje;, ze vonden ook ovens en ronde stenen die in de oudheid voor oorlogsdoeleinden werden gebruikt. Er werden ook munten gevonden die ze konden dateren. Daardoor achten de onderzoekers het waarschijnlijk dat de resten overblijfselen zijn uit de Tweede Punische Oorlog (218-201 voor Christus).

Met koolstofdatering kwam het team erachter dat het botje afkomstig was van een olifant die ergens in de derde eeuw (300-201) voor Christus leefde. Olifantenresten uit die tijd worden in Europa, afgezien van ivoor, vrijwel nooit gevonden door archeologen. De enorme dieren moesten per schip worden vervoerd.

Natuurlijk kan het bot ook van een dode olifant uit Afrika afkomstig zijn dat los is vervoerd, maar het team acht dat "heel onwaarschijnlijk". De korte handwortelbeentjes van een olifant zijn niet erg aantrekkelijk om te verhandelen en ook niet bruikbaar voor ambachtelijke doeleinden, stellen de archeologen in de studie. Ze gaan er daarom vanuit dat een van de olifanten, onderweg naar de Alpen, al in Córdoba het loodje legde.

37 olifanten

Hannibal wordt beschouwd als een van de succesvolste krijgsheren uit de klassieke oudheid. Hij leidde zijn leger vanuit de machtige stad Carthago, in het huidige Tunesië, naar Europa. Carthago streed met Rome om de controle over het Middellandse Zeegebied.

Historici uit de Romeinse tijd hebben beschreven hoe Hannibal soldaten en olifanten vanuit Carthago via Spanje en Frankrijk naar Italië bracht om de Romeinen daar aan te vallen. In 218 v.Chr., tijdens de tweede van de Punische oorlogen, stak hij volgens de historische bronnen met 37 olifanten de Alpen over. Vrijwel geen van de dieren zou de tocht en de daaropvolgende militaire campagne overleven.

De olifant waarvan de archeologen een bot hebben gevonden, was niet bij troep die Italië bereikte. Maar, concluderen de onderzoekers: "Het is mogelijk wel het eerste gevonden overblijfsel van de dieren die in de Punische oorlogen werden gebruikt, iets waar moderne Europese wetenschappers al lang naar op zoek zijn."

Een 21-jarige man uit Oostenrijk is aangeklaagd voor het voorbereiden van een terroristische aanslag op een concert van Taylor Swift in Wenen in augustus 2024. Volgens de aanklagers had de verdachte trouw gezworen aan terreurorganisatie Islamitische Staat (IS).

Als bewijs toonden ze propagandamateriaal dat hij via verschillende berichtendiensten had gedeeld. De verdachte werkte volgens de aanklagers onder meer aan het maken van een explosieve granaatschervenbom, die veel door IS wordt gebruikt. Ook zou hij meerdere keren hebben geprobeerd wapens uit het buitenland te kopen.

De man, die door Oostenrijkse media Beran A. wordt genoemd, werd in augustus 2024 gearresteerd in Ternitz, zo'n 60 kilometer ten zuiden van Wenen, en zit sindsdien in hechtenis. Hij wordt onder meer verdacht van terrorisme. Het is niet duidelijk waarom hij nu pas voor de rechter verschijnt.

Als hij schuldig wordt bevonden, hangt hem een gevangenisstraf van twintig jaar boven het hoofd. De strafzaak wordt voortgezet in Wiener Neustadt, een stad in de buurt van de Oostenrijkse hoofdstad. Het is niet bekendgemaakt wanneer de uitspraak is.

Rampzalig

In augustus 2024 werden drie uitverkochte concerten in Wenen vlak voor de eerste show door de Oostenrijkse autoriteiten afgelast vanwege de dreiging van een terreuraanslag. Bij elk optreden werden 65.000 fans van Taylor Swift verwacht. De verdachte bekende al snel na de verijdelde aanslag dat hij zichzelf wilde opblazen.

De 36-jarige Amerikaanse superster reageerde in eerste instantie niet op de terreurdreiging, maar zei later dat ze het verschrikkelijk vond dat haar shows werden geannuleerd. "De reden van het afzeggen van de concerten confronteerde me met een nieuwe vorm van angst, en een enorm schuldgevoel omdat zoveel mensen naar mijn concerten zouden komen", schreef Swift op Instagram.

Geradicaliseerd

De Amerikaanse autoriteiten hadden informatie verstrekt die ertoe bijdroeg dat het besluit werd genomen om de concerten te annuleren. "De VS blijft zich richten op onze strijd tegen terrorisme. We werken wereldwijd nauw samen met partners om dreigingen te volgen en te bestrijden", zei John Kirby, toenmalig woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad van het Witte Huis.

Vorig jaar heeft de rechtbank in Berlijn al een toen 16-jarige Syriër veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van anderhalf jaar. De tiener hielp bij het voorbereiden van de aanslag. Hij was geradicaliseerd door IS-propaganda op het internet en had online contact met de jongen in Oostenrijk.

De tiener zou de Oostenrijkse verdachte hebben geholpen bij het voorbereiden van de aanslag door een instructievideo te sturen over hoe je een bom kunt maken. Ook bracht hij hem in contact met een lid van IS. De Syriër is onder meer schuldig bevonden aan het steunen van een terroristische daad in het buitenland.

De zaak tegen een derde verdachte, die destijds 17 jaar oud was, loopt nog.

Ruim 200 euro. Dat is wat dichter en schrijver Lieke Marsman heeft overgehouden aan de meer dan 500.000 minuten (bijna een jaar) die er naar haar boek Op een andere planeet kunnen ze me redden werd geluisterd op streamingplatform Fluister. Dat komt neer op 8,5 eurocent per beluisterd boek.

Hoewel ze de Fluister-prijs won voor het beste luisterboek van 2025, hield ze aan al die beluisterde minuten financieel dus maar weinig over, schreef ze eind vorige maand op sociale media.

Van een geschreven boek een luisterboek maken kost best wat moeite, zegt Rianne Blaakmeer. Zij is commercieel directeur bij Uitgeverij Pluim, waar het boek van Marsman verscheen. "We moeten daar een studio voor huren, een stemacteur het boek laten inspreken, het luisterboek corrigeren en zo komen er nog meer kosten bij", legt Blaakmeer uit.

"Streamingdiensten keren ontzettend weinig uit", zegt ze. "Ze betalen per minuut, en de opbrengst daarvan is heel erg laag." De uitgeverij heeft na alle gemaakte kosten voor het luisterboek van Marsman ongeveer net zoveel verdiend aan het boek als de schrijver zelf, zegt ze. Ruim 200 euro dus.

Streamingdiensten

Het roept de vraag op wie er dan wel geld verdient aan de beluisterde boeken. Volgens een woordvoerder van Fluister, dat onderdeel is van DPG Media, zijn de vergoedingen die uitgeverijen krijgen marktconform.

Fluister benadrukt dat zij slechts een kleine speler zijn in de luisterboekenwereld. Zo zijn er bekende platforms als Spotify, Podimo, Storytel en Bookbeat, maar ook de online Bibliotheek biedt luisterboeken aan.

Fluister zegt in een reactie dat de uitgeverijen zelf afspraken maken met luisterplatforms over de boeken die worden aangeboden en welke tarieven daarbij horen. En uitgevers maken weer afspraken met hun auteurs over hun verdiensten.

Maar wat die vergoedingen precies zijn, willen branchevereniging Groep Algemene Uitgevers (GAU) en streamingplatforms niet zeggen vanwege het mededingingsrecht, is te lezen in een opiniestuk van de Auteursbond. Die tarieven blijven geheim omdat dat concurrentiegevoelige informatie is.

De vakbond voor schrijvers vindt dat streamingdiensten de boekenmarkt verstoren. Volgens de bond gebruiken streamingdiensten e- en luisterboeken vooral om abonnees te trekken en hebben die diensten er juist baat bij als abonnees weinig luisteren: dan hoeven ze de schrijvers namelijk helemaal niets te betalen.

'Andere markt'

De branchevereniging van uitgeverijen, Groep Algemene Uitgevers, ziet dat anders. Directeur Martijn David stelt dat mensen die een boek beluisteren niet dezelfde mensen zijn als degenen die een boek in de winkel kopen. Volgens hem is de luisterboekenmarkt een andere dan de fysieke boekenmarkt.

"Sommige auteurs zijn populair op streaming, maar niet op de markt voor fysieke boeken. En dat geldt andersom ook. Het verschil is dat ook als een boek ongelezen op een nachtkastje ligt, de auteur daarvoor betaald krijgt", zegt hij.

Tarieven

Bij fysieke boeken zijn de verdiensten voor auteurs hoger. Waar een boek in de boekhandel iets meer dan 20 euro kost, krijgt de schrijver daar doorgaans bij de eerste 4000 verkochte boeken 10 procent van. Dat komt neer op zo'n 2 euro per verkocht werk. Bij e-books is 25 procent van de netto-opbrengst gebruikelijk, schrijft de vakbond.

Bij streamingdiensten is dat anders; daar krijgen uitgeverijen, en vervolgens de auteurs, betaald per geluisterde minuut. Dat schrijvers daar maar weinig aan overhouden, is volgens Noor van der Heijden van de Auteursbond een kwalijke zaak. "Voor 8,5 cent per boek kan je niet schrijven", zegt ze. En omdat streamingdiensten niet investeren in nieuwe boeken, leidt dat tot een verschraling van het aanbod, vindt Van der Heijden.

Eerlijke verdeling inkomsten

Fluister heeft kennisgenomen van de klachten van Marsman en neemt deze serieus, zegt een woordvoerder. "We hebben een afspraak gemaakt met haar uitgeverij om te bekijken hoe wij meer helderheid kunnen geven over de vergoedingen."

Maar wat dit voor de rest van boekenmarkt betekent, blijft ongewis. De Auteursbond zegt dat de verontwaardiging onder schrijvers groot is, maar dat het nog niet zo is dat schrijvers hun uitgevers massaal vragen om hun boeken terug te trekken van streamingplatforms.

Lieke Marsman vreest dat steeds minder schrijvers door dit soort ontwikkelingen van hun werk kunnen leven. En dat resulteert volgens haar in "minder boeken en meer door AI-geschreven en ingesproken pulp".

Om dat te voorkomen, moeten uitgevers samenwerken aan een eigen platform om daar hun titels exclusief aan te bieden, vindt ze. En dat moet wat haar betreft "tegen een normale vergoeding" gebeuren.

For a long while, digital single-lens reflex (DSLR) cameras were the king of the castle for professional and amateur photography. They brought large sensors, interchangeable lenses, and professional-level viewfinders to …read more

In de buurt van Oudewater (nabij Woerden) is een trein ontruimd nadat er brand was uitgebroken. Zo'n 120 reizigers zijn geëvacueerd. Niemand raakte gewond.

De brand brak om 19.20 uur uit in de intercity van Utrecht naar Rotterdam. Een woordvoerder van ProRail zegt tegen RTV Utrecht dat het vuur waarschijnlijk is ontstaan doordat een as van de trein ergens tegenaan heeft geschuurd. De brandweer heeft het vuur geblust en doet onderzoek.

De trein staat stil tussen Woerden en Gouda, in een weiland. Daarom was het aanvankelijk lastig om mensen daar weg te krijgen, aldus een woordvoerder van ProRail. De reizigers zijn met bussen naar een café in de buurt gebracht en vanuit daar naar Gouda vervoerd. Wanneer de trein kan worden weggesleept, is nog onduidelijk.

Door de problemen reden er een groot deel van de avond geen treinen tussen Utrecht en Rotterdam, en tussen Amsterdam en Gouda. Vanaf 23.00 uur reden de treinen weer volgens de normale dienstregeling.

De bewoners van Melendugno, een gemeente in de hak van Italië, zijn er al dagen kapot van. Een beroemde rotsformatie aan de kust, bijgenaamd 'de liefdesboog', is ingestort, uitgerekend op Valentijnsdag. "Dit raakt ons diep in ons hart", verzucht de burgemeester.

Italië had de afgelopen weken te maken met extreem weer. De stenen boog kon de aanhoudende regen en wind niet aan en brak zaterdag in stukken. Zondag was het stormachtige weer voorbij en was de schade goed te zien.

De rotsformatie heet eigenlijk L'Arco di Sant'Andrea, maar draagt als bijnaam de 'boog van de liefde'. De rotsen en het kristalheldere water eromheen trekken veel bezoekers naar de kust van Melendugno. De formatie stak uit de zee en werd gebruikt om van af te springen en erop te zonnebaden.

De boog zou zijn romantische bijnaam te danken hebben aan een wat macabere legende: een jong stel zou tijdens een kus onder de boog zijn verrast door een plotselinge, hevige vloedgolf en zijn verdronken. Volgens de legende zal de liefdesband tussen stellen die samen onder de boog door zwemmen onbreekbaar zijn.

Dat zwemmen gaat nu niet meer lukken. Op beelden is te zien dat een deel van de uitstekende rots nog overeind staat, maar de boog die dat deel met het land verbond is helemaal afgebrokkeld. Wat rest is een berg puin waar eerst zee was.

Kusterosie

"Een ongewenst valentijnscadeau", noemt burgemeester Maurizio Cisternino het. "Een van de beroemdste toeristische trekpleisters van onze kust en van heel Italië is verdwenen. Het raakt mij als burgemeester en de hele gemeenschap."

Vandaag kwam de president van de regio Puglia op bezoek om de schade zelf te bekijken. Niet alleen om mee te treuren: het probleem is namelijk groter dan een ingestorte iconische rots. Kusterosie is in de regio al heel lang een probleem. Ook bij het laatste noodweer zijn op meer plekken stukken afgebrokkeld. Het extreme weer dat de erosie veroorzaakt, komt door klimaatverandering vaker voor.

Regiopresident Antonio Decaro verzekerde de verzamelde pers dat er overheidsgeld komt om de gemeenten te helpen de schade te beperken. Maar hij waarschuwde ook: "We kunnen een natuurverschijnsel beperken en afremmen, maar zeker niet stoppen."

In Veldhoven, dat tijdens carnaval Rommelgat heet, hebben vanavond 1315 mensen de polonaise gelopen en daarmee het oude wereldrecord uit Ridderkerk verbroken. Dat meldt Omroep Brabant.

De officiële recordpoging gebeurde onder het toeziend oog van een notaris en een docent wiskunde die zorgvuldig het aantal deelnemers telden. De recordpoging is aangemeld bij zowel Guinness World Records als bij International Book of Records. Zij moeten de poging nog goedkeuren zodat hij ook echt in de boeken komt.

Te weinig mensen

Even leek het erop dat er niet genoeg mensen naar de feesttent zouden komen om het record van 1219 polonaiselopers te verbreken. Volgens de omroep waren er anderhalf uur voor de recordpoging nog geen honderd mensen binnen.

Uiteindelijk kwamen er meer dan genoeg mensen op de recordpoging af en werd de polonaise steeds langer. Het duurde volgens de omroep drie kwartier voordat het record was verbroken. Moeilijk was het niet, aldus een van hen: "Gewoon vasthouden, lopen en niet loslaten."

Polen

Het oude record stamt uit 2023. Onder muzikale begeleiding van volkszanger Marco de Hollander werd daar het record uit Polen (588 lopers) verpletterd.

De hele wereld kijkt naar Italië, tijdens de Olympische Winterspelen deze maand. Maar wat levert het de inwoners en lokale ondernemers op? Hoewel ze trots zijn, klinkt er ook kritiek.

Zoals in Livigno. Een klein dorp met zo'n 7000 inwoners, gebouwd op toerisme. Tijdens de Spelen geeft Livigno een podium aan freestyleskiërs en snowboarders, maar veel reguliere wintersporters blijven nu midden in het hoogseizoen weg.

"Heel lelijk", zegt Birko over de nagenoeg lege piste, zijn uitzicht vanuit de skiverhuurzaak waar hij werkt. Vóór de Spelen verhuurden ze zo'n 300 ski's per week, nu zijn dat er zo'n 90.

"De Spelen zijn hartstikke leuk. Maar niet voor de mensen die er wonen en werken." De gebruikelijke toeristen blijven weg, vermoedelijk door de Spelen. De prijzen van hotels en appartementen zijn hoger en veel accommodaties zijn bezet.

Met wie après-skiën?

Een Deens gezelschap, zittend aan een picknicktafel onderaan de piste, vertelt al zo'n twintig jaar in Livigno te komen. "Dit is een geweldige plek. Een mooie piste en de zon schijnt vaak: we willen nergens anders skiën", zegt de vrouw.

Zij hebben geluk gehad en naar eigen zeggen "een normale prijs" betaald voor hun appartement. Maar dat het dit jaar anders dan anders is, merken zij ook. "We hebben het nog nooit zó leeg gezien op de piste." En ook in de barretjes. "Het leuke aan wintersport is dat je met veel mensen van allerlei andere culturen contact hebt. Maar ik zou niet weten met wie ik nu moet après-skiën."

In Cortina d'Ampezzo, waar atleten onder andere bobslee en curling beoefenen, is het straatbeeld anders. In het centrum van het dorp wapperen honderden olympische vlaggetjes en er is veel volk op straat. Inwoners zijn trots dat hun dorp - zeventig jaar nadat Cortina al eens gastheer van de Spelen was - weer op de kaart staat, maar ze zijn ook kritisch.

"Wij hebben niets aan de Spelen", zegt de 26-jarige student Nicoló Frizzarin. Er zijn miljoenen uitgegeven, maar aan de verkeerde dingen, zegt hij. "Een bobsleebaan en een kabelbaan, die het niet doet."

En dat terwijl er juist zo weinig in lokale voorzieningen wordt geïnvesteerd, vult zijn vriend Pietro Gaspari (25) aan. "Scholen, ziekenhuizen, noem maar op." Wat de twee misschien nog wel het meest hekelen: het gebrek aan overleg met de lokale bevolking. "We zijn niet meegenomen in de besluitvorming."

De burgemeester van Cortina d'Ampezzo, Gianluca Lorenzi, vindt de kritiek niet terecht. "Ze moeten misschien iets minder kritisch zijn en wat harder werken. Zie dit als een kans voor de toekomst."

Lorenzi doelt daarmee op het aantal toeristen dat na de Spelen kan gaan groeien. "We hebben geïnvesteerd in nieuwe infrastructuur en hebben nieuwe vijfsterrenhotels gebouwd. Daardoor kunnen we straks meer mensen ontvangen."

Maar zitten de Cortinezen wel te wachten op meer toeristen? Studenten Gaspari en Frizzarin niet. "Het is hier al vaak héél druk. Volgens mij zitten we al aan een maximumaantal toeristen. Met kerst bijvoorbeeld zie je al wat voor een chaos het is."

Raadslid Roberta de Zanna, die zich eerder al kritisch uitliet over de Spelen, is het met de studenten eens: Cortina is al druk genoeg. "Dit is al een erg bekend bergdorp, het ís al heel toeristisch."

Cortina d'Ampezzo moet echter niet stilzitten, vindt burgemeester Lorenzi. "Vergelijk Cortina met Coca-Cola. Dat drankje is wereldwijd al heel bekend, maar ze blijven reclame maken. Dat moeten wij ook doen. Cortina moet blijven vernieuwen."

Raadslid De Zanna wil ook vernieuwing, maar dan niet voor toeristen maar voor inwoners. "We hebben een groot huizenprobleem hier en de infrastructuur en ziekenhuizen zijn aan vernieuwing toe."