Aggregator

Sonde Idefix op weg om 10 gram materiaal van Marsmaan te halen 

15 hours 53 minutes ago

Een Japanse ruimtemissie is succesvol begonnen aan een reis naar Marsmaan Phobos. Het is de bedoeling om zo'n 10 gram materiaal van die maan mee terug te nemen naar aarde. Voor de internationale missie met de naam MMX (Martian Moons eXploration) is ruim 500 miljoen euro uitgetrokken.

Aan boord van de raket zijn het verkenningswagentje Idefix en een lander die over enkele jaren daadwerkelijk wat grond moet gaan opzuigen. Het is de bedoeling dat de missie volgend jaar zomer aankomt bij Mars.

De raket werd gelanceerd in Japan:

De Frans-Duitse Idefix, een wagentje van 25 kilogram ter grootte van een magnetron vernoemd naar Asterix' hondje, zal dan eerst landen op de oppervlakte van Phobos. Het zal een goede plek uitzoeken waar het moederschip uiteindelijk enkele uurtjes kan neerkomen om te boren en monsters te verzamelen. Dat zal pas in 2028 of 2029 gebeuren. De terugreis naar aarde moet in 2031 klaar zijn.

Mars heeft twee manen: de grotere Phobos en de kleinere Deimos. Het zijn naast onze eigen maan de enige manen bij de binnenste planeten van ons zonnestelsel. De manen zijn flink kleiner dan onze eigen: Phobos is maar 20 kilometer in doorsnee, Deimos ongeveer de helft daarvan. Doordat ze door hun geringe omvang ook minder zwaartekracht hebben, is landen op het oppervlak geen sinecure.

Doel van de missie is uitvogelen hoe de manen van Mars zijn ontstaan. Zijn die het gevolg van een eeuwenoude botsing met de planeet die Marspuin de ruimte in slingerde? Of gaat het om planetoïden die in de zwaartekracht van de planeet zijn getrokken? Aan de kenmerken van het materiaal dat meegenomen wordt, moet die vraag beantwoord kunnen worden.

Het moet de eerste keer worden dat materiaal (uit de buurt) van Mars teruggehaald wordt naar aarde. Eerder verzamelden de Apollo-astronauten al rotsen en gruis van onze eigen maan en haalde NASA met een sonde een handjevol gruis van planetoïde Bennu.

Of die primeur echt voor deze missie zal zijn, wordt nog spannend: China is van plan in 2028 een retourtje Mars te lanceren, die in hetzelfde jaar terugkeert als deze missie. NASA heeft ook Marsmonsters verzameld met de Perseverance Rover, maar er zijn nog geen concrete plannen om die op te halen.

Rijkspolitie-Porsche van verzamelaar uit Borne geveild voor ruim twee ton

15 hours 58 minutes ago

Een autoverzamelaar uit Borne heeft gisteren zijn politie-Porsche verkocht op een veiling. De Porsche 911 uit 1979 van de voormalige Rijkspolitie ging voor ruim twee ton naar een nieuwe eigenaar. "Een mooie opbrengst en de nieuwe eigenaar heeft straks een heel speciale auto", vertelt de verkoper anoniem bij RTV Oost.

De Nederlandse Rijkspolitie maakte van 1962 tot 1996 gebruik van verschillende Porsche-modellen als surveillancewagens. De 911 Targa was niet alleen snel en opvallend op de Nederlandse snelwegen, maar dankzij het open dak konden agenten rechtop staan in de auto om met handgebaren andere weggebruikers te waarschuwen.

Gestript

Hoewel de politie door de jaren heen honderden Porsches in gebruik had, bleven er maar weinig in originele staat bewaard. De meeste werden gestript en daarna als 'gewone' auto doorverkocht. Eén origineel exemplaar ging naar een verzamelaar uit Borne. Vanwege zijn gezondheid kon hij er weinig gebruik meer van maken, dus wilde hij er iemand anders blij mee maken, vertelt hij.

Volgens de regionale omroep was er veel interesse en kwamen de biedingen tot een seconde voor sluiting nog binnen. De winnaar van de veiling heeft 202.000 euro voor de auto betaald. Daar komen nog 6000 euro veilingkosten bij.

De verkoper is er tevreden mee. "De vorige politie-Porsche die werd geveild, leverde 250.000 Amerikaanse dollars op. Dat was destijds een record voor de Amerikaanse markt. Voor zover ik heb kunnen nagaan, is dit een record voor de Europese markt."

Geen minimumbod

De verkoper nam een gok door geen minimumbod in te stellen, er was dus geen ondergrens. Dat is een geliefde tactiek voor veilinghuizen, maar een risico voor de verkoper. Het pakte goed uit voor de verzamelaar. "Het lastige met dit soort auto's is dat ze nooit te koop komen. Omdat je dus geen referentiekader hebt, heb je geen idee wat je kunt verwachten. Maar het is uiteindelijk een mooie opbrengst geworden."

Wie de nieuwe eigenaar is, is niet bekendgemaakt. "Dat hoor ik later pas. Het protocol luidt dat binnen een week het geld moet zijn bijgeschreven. Daarna vindt de overdracht plaats. En dan hoop ik ook te horen wie de nieuwe eigenaar is geworden."

De anonieme verzamelaar kijkt terug op mooie herinneringen met de auto: "Ik heb er heel leuke dingen mee gedaan. Rally's mee gereden, maar bijvoorbeeld ook ritjes gemaakt met politiemensen die met pensioen gingen en er zelf ooit nog in hadden gereden. Dat waren soms zelfs heel emotionele uitstapjes."

Avondklok in Franse steden: lege straten, wel veel politie op de been

16 hours 49 minutes ago

In Frankrijk is het afgelopen nacht rustig gebleven, melden Franse media. In diverse steden was een avondklok van kracht nadat in het weekend rellen waren uitgebroken bij protesten tegen het regeringsbeleid en de stijgende kosten voor levensonderhoud.

In onder meer Parijs, Lille, Lyon, Nice en Bordeaux mochten minderjarigen gisteravond en vannacht in bepaalde gebieden niet de straat op.

Premier Lecornu zegt op X dat de maatregel eraan bijgedragen heeft om afgelopen nacht de vrede te bewaren. De avondklok is daarom komende nacht ook weer van kracht op plekken waar de lokale autoriteiten dat nodig vinden. Verder sprak hij zijn dank uit aan de politie en lokale autoriteiten voor hun inzet.

Politie massaal aanwezig op straat

In Parijs gold de maatregel in het centrum voor de Place de la République en in de straten rond Les Halles niet alleen voor jongeren maar voor iedereen.

Op beelden is te zien dat de politie massaal aanwezig was op straat en dat het gebod goed werd nageleefd.

In Lyon was het gisteravond even onrustig toen er voor het ingaan van de avondklok een bijeenkomst werd gehouden van mensen die hun solidariteit wilden tonen met de door rellende jongeren getroffen winkeleigenaren en de oproerpolitie.

Een extreemrechtse groep sloot zich aan bij die bijeenkomst en trok daarna door het centrum van de stad tot ze op de oproerpolitie stuitten en uiteen gingen.

In Bordeaux geldt de avondklok tot 26 oktober in wijken die zwaar werden getroffen door de plunderingen van 17 oktober. In Lille blijft de avondklok ook komende nacht van kracht. Het uitgaansverbod geldt ook in omliggende gemeenten als Douai, Wattignies en Denain.

Linkse coalitie op komst in Berlijn, Merz wil formatie dwarsbomen

16 hours 53 minutes ago

Berlijn krijgt zo goed als zeker een zeer links bestuur. Verkiezingswinnaar Die Linke sloten dit weekend een voorlopig akkoord met de Groenen en de SPD. De toppen van die partijen gaven gisteravond groen licht voor de plannen, waaronder het onteigenen van grote vastgoedbedrijven.

Daarmee ligt de weg vrij voor Elif Eralp om burgemeester van Berlijn te worden, als eerste vrouw met een migratieachtergrond en überhaupt de eerste Linke-politicus in die functie.

De weerstand tegen een links stadsbestuur is groot. Onder anderen bondskanselier Merz wil een links bestuur in Berlijn voorkomen.

Antisemitisme

Die Linke liggen namelijk zwaar onder vuur vanwege beschuldigingen van antisemitisme. Het gaat daarbij met name om kritiek op Israël, wat door veel Duitse partijen gelijk wordt gesteld aan Jodenhaat. "Joden zijn in Berlijn niet meer veilig als Eralp burgemeester wordt", zegt de in Nederland opgegroeide Joodse CDU-minister van Onderwijs, Karin Prien.

Eralp weet hoe schadelijk alleen al de verdenking van antisemitisme is. Ze herhaalt daarom keer op keer dat ze het leven van Joodse Berlijners zal beschermen. Radicale leden, zoals Hannah Bruns, die de aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023 niet wil veroordelen en die het bestaansrecht van Israël ontkent, worden uit de partij gezet.

De formerende partijen in Berlijn hebben een verklaring ondertekend waarin het bestaansrecht van Israël wordt erkend. Dat heeft tot verdeeldheid binnen Die Linke geleid. "Staten hebben geen bestaansrecht, mensen hebben dat wel", zei parlementslid Vanessa Emde. De partijtop besluit vandaag of zij uit de partij gezet wordt.

Daarnaast worden Die Linke aangevallen om vermeende contacten met de georganiseerde criminaliteit in Berlijn. Leden van de beruchte Remmo-clan waren op het Linke-verkiezingsfeest in de wijk Neukölln, maar werden in de loop van de avond weggestuurd. Een Bondsdaglid uit die wijk stuurde vriendelijke chats naar een Remmo-lid. Ook deze politicus is op een zijspoor gezet.

Nie wieder ist jetzt

Het is koorddansen voor Eralp, want Die Linke hebben mede vanwege het pro-Palestijnse standpunt de verkiezingen gewonnen. De socialistische partij is echter bereid op dit punt in te binden, om het belangrijkste dossier binnen te halen: een radicale omslag in het woonbeleid.

Dat lijkt te lukken. De drie partijen hebben afgesproken de vijf grootste vastgoedbedrijven te onteigenen. Met een lening van maximaal 16 miljard euro moeten 160.000 woningen in handen van de deelstaat worden gebracht, om huurverhogingen te stoppen. Ook kleinere verhuurders krijgen strengere regels opgelegd.

De CDU/CSU, gesteund door rechtse media als Bild en Welt, zet alles op alles om een links bestuur te voorkomen. CSU-leider Söder spreekt van een terugkeer van het communisme en wil, net als andere deelstaatpremiers, de financiering van Berlijn stopzetten. De CDU-jongeren voeren campagne met 'Nie wieder ist jetzt', een leus die gewoonlijk tegen de AfD wordt gebruikt.

De partijen zetten vooral druk op de SPD en de Groenen om niet met Die Linke in zee te gaan. Bondskanselier Merz riep de SPD vorige week direct op tot inkeer te komen. "Stop hiermee", herhaalde hij dit weekend. Zulke inmenging met een lokale formatie door de kanselier wordt als een no go beschouwd, evenals de eigen coalitiepartner zo onder druk te zetten.

Binnen de landelijke SPD neemt de kritiek ook toe. Minstens twintig Bondsdagleden spreken zich in een verklaring uit tegen de Berlijnse formatie. Fractievoorzitter Miersch zegt "aanzienlijke twijfels" te hebben over Die Linke. Ook bij de Groenen keren enkele prominenten zich tegen samenwerking met de Berlijnse Linke.

Anderen hekelen juist dat de CDU zich hier zo stellig over uitspreekt, terwijl ze zelf steeds vaker op lokaal niveau met de rechts-radicale AfD samenwerkt. Zo stemden in Heidenau de CDU en AfD onlangs voor een verbod op Stolpersteine, herdenkingstekens aan de Holocaust. Ook stemden meerdere CDU'ers hoogstwaarschijnlijk voor een AfD'er als parlementsvoorzitter in Saksen-Anhalt.

Blauwdruk

Er speelt meer voor de CDU/CSU. Een succesvolle coalitie van Linke, Groenen en SPD kan een blauwdruk vormen voor een toekomstige landelijke regering. Door het inzakken van de CDU/CSU in de peilingen komt zo'n linkse optie steeds meer in beeld. In Mecklenburg-Voor-Pommeren formeert de populaire SPD'er Manuela Schwesig al zo'n linkse coalitie. Zij wordt als toekomstige SPD-leider en -kanselierskandidaat beschouwd.

Zo legt de Berlijnse formatie extra druk op de landelijke coalitie, die toch al met onderlinge spanningen en wantrouwen kampt. Tegelijk is er in Berlijn geen stabiel alternatief voor handen. Een coalitie van CDU, Groenen en SPD heeft weliswaar een kleine meerderheid, maar linkse Groenenpolitici sluiten deze optie uit.

Als de federale regering een links bestuur in de hoofdstad niet weet te voorkomen, kan ze actief het deelstaatbestuur traineren. Met federale wetgeving kan bijvoorbeeld het onteigeningsplan worden verboden, evenals voorgenomen royalere asielwetgeving. Jarenlang conflict tussen hoofdstad en regering ligt op de loer.

Presentator Christiane Amanpour verlaat CNN na 43 jaar

16 hours 58 minutes ago

CNN-presentator Christiane Amanpour verlaat de zender na 43 jaar. In een afscheidsbericht zegt ze volgend jaar mei met haar programma Amanpour te stoppen, vanaf begin volgend jaar worden de dagelijkse uitzendingen al afgeschaald naar eenmaal per week.

Amanpour (68) begon in 1983 als assistent bij de nieuwszender, die drie jaar eerder was opgericht. Hoewel ze aanvankelijk van haar baas te horen kreeg dat ze niet uit het juiste hout was gesneden om correspondent te worden, groeide ze uit tot een van de bekendste gezichten van CNN.

Ze klom op van verslaggever tot internationaal correspondent. In de loop der jaren werd ze uitgezonden naar verschillende internationale conflicten, zoals de burgeroorlog in Bosnië, de genocide in Rwanda en de conflicten in Afghanistan en Oekraïne. Zelf zei ze dat haar gemengde Brits-Iraanse afkomst haar de unieke kans gaf uiteenlopende perspectieven goed uit te leggen.

Zonder opgaaf van reden

Amanpour zwijgt over de reden waarom ze nu een stap terugdoet. "Na vele maanden nadenken en veel slapeloze nachten heb ik besloten afscheid te nemen van CNN, mijn partner in 43 fantastische jaren", schrijft ze in een afscheidsbericht. "Ik zal altijd blijven duimen voor CNN en zijn onafhankelijke journalistiek. Onthoud: altijd de waarheid, nooit neutraal."

Het vertrek komt op een moment dat CNN een nieuwe eigenaar krijgt, het mediaconglomeraat Skydance. Dochteronderneming Paramount daarvan kreeg recent toestemming om Warner Bros. over te nemen. Daarmee komt de zender CBS onder dezelfde paraplu.

Journalistieke onafhankelijkheid

Doordat Skydance-eigenaar David Ellison nauwe banden heeft met de Amerikaanse president Trump, zijn er zorgen over de toekomstige koers van CNN. Hoewel defensieminister Hegseth zei dat "de zender maar zo snel mogelijk in handen van David Ellison moet komen", hield Skydance vol dat de journalistieke onafhankelijkheid gegarandeerd zou blijven. Zo houdt CNN dezelfde hoofdredacteur.

Bij CBS had de overgang wel invloed op de inhoud. De nieuwsafdeling onder de nieuwe manager Bari Weiss werd beticht van zelfcensuur en sommige medewerkers verloren hun baan. Ook kwam er na 33 jaar een einde aan The Late Show, waarin president Trump geregeld op de hak werd genomen.

Wekdienst 20/10: Onderhandelingen over Israël en Hezbollah • PSV speelt in CL tegen FC Porto

16 hours 58 minutes ago

Goedemorgen! In Florida komen Libanon, Israël en de VS samen om te onderhandelen over vrede tussen Israël en Hezbollah en PSV speelt in de Champions League tegen FC Porto.

Eerst het weer: vandaag start de dag overal zonnig. Later vanmiddag neemt in het zuiden de bewolking en kans op regen toe. Met een matige tot vrij krachtige zuidoostenwind wordt het 11 tot 13 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De nacht in Frankrijk is, voor zover bekend, rustig verlopen. In meerdere Franse steden was een avondklok ingesteld, nadat dit weekend massaal werd gereld en geplunderd. De maatregel gold voor delen van de hoofdstad Parijs, voor de zuidelijke steden Lyon en Nice en voor Lille, in het noorden van Frankrijk.

In Parijs gold de avondklok tussen 23.00 uur en 06.00 uur in het centrum voor de Place de la République en de straten rond Les Halles, meldt de Franse omroep BFMTV. De avondklok daar was van kracht voor iedereen, op andere plekken mochten specifiek jongeren niet op straat komen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het 35-jarige turnicoon Sanne Wevers heeft gisteren, na het mislopen van een plek in de finale van de WK turnen in Rotterdam, aangekondigd dat ze een punt achter haar loopbaan zet. Wevers had vooraf aangegeven dat dit WK waarschijnlijk haar laatste toernooi zou worden. Ze wilde haar carrière afsluiten in eigen land.

Fijne dag!

Australische kapper grijpt in na aanslag op parlementslid, premier noemt hem een held

17 hours 45 minutes ago

Een kapper in Australië wordt geprezen om zijn snelle optreden nadat een parlementslid voor zijn zaak werd aangereden. Ricky Jefferies, eigenaar van kapsalon Ricky Chops, overmeesterde de bestuurder die ervan wordt verdacht opzettelijk op haar te zijn ingereden.

Jefferies was net klaar met het knippen van een jong gezin toen hij buiten een harde klap hoorde. Toen hij naar buiten keek, zag hij dat een bestuurder van een Toyota LandCruiser parlementslid Helen Haines had aangereden. Zij raakte daarbij zwaargewond.

"Het was bizar. Ik rende meteen naar buiten om te zien wat er aan de hand was", vertelde hij aan verslaggevers. Ricky Chops ligt naast het partijkantoor van Haines, in de stad Wangaratta in de deelstaat Victoria, op zo'n drie uur rijden ten noordoosten van Melbourne.

Kofferbak

Jefferies pakte een mes uit de zak van de verdachte en trok de verdachte uit de auto. Vervolgens hield hij de man in bedwang totdat de politie arriveerde. De Australische premier Albanese heeft het snelle handelen van Jefferies geprezen en noemt hem een held.

De aanrijding vond gisteren plaats. De 65-jarige parlementariër Haines werd aangereden bij haar kantoor. Ze stond bij de kofferbak van haar auto toen een bestuurder op haar inreed. Daarbij raakte ze naar verluidt bekneld tussen twee auto's.

Een 43-jarige man werd kort daarna aangehouden. Volgens The Guardian Australia gaat het om een milieuactivist die zich jarenlang inzette tegen houtkap in het noordoosten van de deelstaat Victoria.

Over een motief is nog niets bekend. De vader en stiefmoeder van de verdachte hebben een verklaring uitgebracht waarin staat dat ze al meer dan twintig jaar bevriend zijn met het slachtoffer. In de verklaring staat niet in hoeverre de verdachte zelf haar ook kende. Ze noemen het incident "verwoestend en onbegrijpelijk".

Doordat ook antiterreur-autoriteiten bij de zaak betrokken zijn, bestaat de vrees dat het om politiek geweld gaat. Dergelijke incidenten zijn zeldzaam in Australië.

Geamputeerd

Haines werd na de aanrijding per traumahelikopter naar een ziekenhuis in Melbourne gebracht, waar zij vannacht werd geopereerd. Haar toestand is nog altijd kritiek. Volgens de Australische omroep ABC moest een van haar benen worden geamputeerd.

Volgens premier Albanese wijst voorlopig onderzoek erop dat de bestuurder eerst een U-bocht maakte voordat hij op Haines inreed. Albanese spreekt van een aanslag op de parlementariër. Op de plek waar Haines werd aangereden, zijn bloemen neergelegd.

Lichtpuntje

"In deze donkere en moeilijke tijd is het een lichtpuntje dat een omstander Helen in Wangaratta te hulp schoot. Daarbij bracht hij mogelijk ook zichzelf in gevaar. Die persoon is vandaag een held", zei Albanese in het programma Today van televisiezender Nine.

Jefferies zegt in reactie dat hij zichzelf niet als held ziet. "Ik was gewoon iemand die de kans had om in te grijpen op een manier die redelijk veilig was."

Personage Apu keert terug in The Simpsons met Indiaas-Amerikaanse stemacteur

19 hours 43 minutes ago

Na acht jaar stilte spreekt Apu weer in de populaire Amerikaanse animatieserie The Simpsons. De geliefde Indiase supermarktmanager had jarenlang geen tekst nadat forse kritiek was ontstaan op de stereotype manier waarop het karakter werd neergezet. Zijn stem wordt nu ingesproken door de Indiaas-Amerikaanse stemacteur Sunil Malhotra, en niet meer door een witte acteur.

Het tekenfilmfiguur Apu Nahasapeemapetilon werkt in The Simpsons, een serie die inmiddels bijna veertig jaar oud is, als manager van supermarkt Kwik-E-Mart in de fictieve stad Springfield. Daar kreeg hij regelmatig te maken met de capriolen van vaste klant Homer Simpson en beleefden zij tal van avonturen, waaronder een reis naar de Himalaya.

Popcultuur

Er was al langer discussie over Apu. Het personage had een dik, aangezet Indiaas accent en werd ingesproken door de witte Amerikaanse acteur en komiek Hank Azaria. Critici vonden dat hij te stereotyperend en discriminerend werd neergezet. Die kritiek kreeg brede aandacht door The Problem with Apu uit 2017, een documentaire die de manier bekritiseert waarop Zuid-Aziatische mensen worden afgebeeld in de popcultuur.

Na de dood van George Floyd in 2020 nam de aandacht voor representatie en diversiteit in Hollywood verder toe. Ook de makers van The Simpsons kwamen daardoor onder druk te staan. Daarop besloot Azaria, die in The Simpsons meerdere personages vertolkt, te stoppen als stem van Apu.

De laatste keer dat Apu sprak was in een aflevering in oktober 2017. Met de komst van Malhotra krijgt het personage nu weer een stem. Dat moet bijdragen aan een representatiever beeld van het Indiase personage.

Zo klonk de nieuwe Apu:

Ook Apu's vrouw Manjula heeft een nieuwe stemactrice gekregen. Zij wordt voortaan ingesproken door de Indiaas-Amerikaanse actrice Janina Gavankar. Malhotra en Gavankar lieten op Instagram weten verheugd te zijn over het nieuws. "De terugkeer van Apu voelt als een herovering. Het voelt echt als zijn thuiskomst."

De discussie rond het stereotyperende karakter van Apu stond niet op zichzelf. In 2020 maakten de producenten van The Simpsons bekend dat witte acteurs geen niet-witte personages meer zouden inspreken. Ook andere personages kregen daarna een nieuwe stemacteur die beter aansluit bij de achtergrond van het personage.

Zeker 14 doden bij aardverschuiving illegale goudmijn in Colombia

21 hours 39 minutes ago

Door een aardverschuiving in een illegale goudmijn in een afgelegen gebied in Colombia zijn zeker veertien mensen om het leven gekomen, melden lokale autoriteiten. Zeven mensen raakten gewond. Hulpdiensten zijn nog op zoek naar vermisten die onder het puin liggen.

Het ongeval vond gisterochtend rond 08.00 uur lokale tijd plaats in het departement Nariño, in het zuidwesten van Colombia. Op dat moment waren dertig mensen aan het werk in de goudmijn, schrijft een Colombiaans medium.

Hoe ontstaan aardverschuivingen?

Aardverschuivingen zoals deze worden vaak veroorzaakt door hevige regenval. Door de regen wordt de grond zwaarder en minder stabiel.

De bouw van (illegale) goudmijnen kan de gevolgen verergeren. Bij het bouwen van mijnen, wordt er veel en diep gegraven. Daardoor wordt de bodem nog kwetsbaarder voor aardverschuivingen.

Illegale mijnen zijn niet gereguleerd en er worden geen voorzorgsmaatregelen genomen om instorting te voorkomen. Bij slecht weer zijn de mijnwerkers dan extra kwetsbaar.

Reddingswerkers hebben moeite de plek te bereiken. Santa Bárbara de Iscuandé wordt omringd door regenwoud en is uitsluitend per boot of klein vliegtuig bereikbaar.

"Op dit moment is het onze prioriteit om levens te redden, de families bij te staan en te zorgen voor een adequate reactie op deze pijnlijke tragedie", schrijft Luis Alfonso Escobar, gouverneur van Nariño.

'Beschermen van levens'

Mijnongelukken komen in Colombia vaker voor, vooral in illegale mijnen. In het departement Nariño, aan de grens met Ecuador, vindt veel illegale mijnbouw plaats en zijn verschillende gewapende groepen actief, waaronder dissidenten van de voormalige guerrillabeweging FARC. Zij verdienen onder meer aan die mijnbouw.

In een verklaring riep de Colombiaanse ombudsman gewapende groepen in het gebied op om humanitaire hulp doorgang naar het getroffen gebied te verlenen. "Al onze inspanningen moeten gericht zijn op het beschermen van levens en het aanpakken van deze noodsituatie."

In augustus kwamen dertien mijnwerkers om het leven bij een soortgelijk mijnongeval in Policarpa, eveneens in Nariño.

An RV on a Bike

22 hours 40 minutes ago
Bicycles are the ultimate form of transportation freedom. They’re easy to repair, parts are cheap, and they will travel almost anywhere for free, as long as the rider has enough …read more
Bryan Cockfield

Opnieuw onrust in Amsterdamse Floradorp: stenen en glas naar politie gegooid

23 hours ago

In de wijk Floradorp in Amsterdam-Noord was het gisteravond opnieuw onrustig. De politie hield twee mensen aan.

Aan het einde van de middag verzamelde zich een groep buurtbewoners rond de Sneeuwbalstraat. Er werd vuurwerk afgestoken en er werden kleine brandjes gesticht op de weg en in ondergrondse afvalcontainers.

Later op de avond sloeg de sfeer om en werd het grimmiger. Er werden stenen en glazen flessen naar de politie gegooid. De ME werd opgeroepen om de rust te herstellen.

Een man van 39 jaar is aangehouden op verdenking van het gooien van vuurwerk naar politieagenten. Een jongen van 14 jaar is opgepakt voor openlijke geweldpleging.

Vreugdevuur

Aanleiding voor de onrust is een brief van burgemeester Femke Halsema. Daarin werd een kleinschaliger alternatief voor het jaarlijkse vreugdevuur op oudejaarsavond afgewezen, schrijft AT5.

Bewoners hadden een alternatief bedacht voor hun traditionele vreugdevuur, dat vorig jaar werd verboden vanwege veiligheidsrisico's. De wijk stelde voor een kleiner vuur te ontsteken in een open container, maar volgens de brandweer is een open vuur in een woonwijk nog altijd te gevaarlijk. Halsema heeft het advies van de brandweer overgenomen.

Sinds dit besluit is het meerdere keren onrustig geweest in de wijk. Vorig week waren er relletjes en moest de ME meerdere keren worden ingezet. Volgens Het Parool speelt ook een sterfgeval in de buurt een rol bij de onrust.

Jongerenwerkers

Er zijn al meerdere keren mensen opgepakt, onder wie minderjarigen. Afgelopen zaterdag kreeg een 22-jarige Amsterdammer een taakstraf opgelegd van 40 uur. De man werd die woensdagavond aangehouden nadat hij onder meer een tuintafel van een buurtbewoner in het vuur had gegooid. Twee minderjarigen werden doorverwezen naar Halt.

De politie zegt dat buurtbewoners zich zorgen maken over de onrust en dat er daarom "volop is geïnvesteerd in de buurt om contact aan te gaan". Zo is de politie met (wijk)agenten en jongerenwerkers aanwezig. De politie raadt buurtbewoners aan om contact op te nemen met de wijkagenten of het niet-spoedeisende politienummer.

De spanningen rond het jaarlijkse vreugdevuur spelen al langer in de wijk. Eind 2025 was het ook onrustig in Floradorp nadat het jaarlijkse vreugdevuur officieel werd verboden. Ook toen werd er meerdere keren brand gesticht en moest de ME ingrijpen.

Polen als groeikampioen van Europa: waarom overname van buurtsuper Zabka veel zegt

1 day 1 hour ago

Ze zijn in Polen niet te missen, want ze zitten overal: Zabka-winkels. Soms tegenover elkaar, of in hetzelfde gebouw. Deze karakteristieke buurtsupers met groene gevels en logo verkopen van alles: van simpele boodschappen tot drank en een hotdog.

De populariteit van Zabka is op meerdere vlakken tekenend voor de bloeiende Poolse economie. Het laat zien dat de consument in Polen steeds meer geld heeft én dat het land steeds aantrekkelijker wordt voor buitenlandse investeerders. Zo wil het Canadese Alimentation Couche-Tard de winkelketen voor ongeveer 7,5 miljard euro overnemen. De overname wordt naar verwachting in december afgerond.

Ja, een Zabka-winkel is wat duurder dan een reguliere supermarkt. "Maar je wint er tijd mee", zegt Rafal. Hij is stylist, onderweg naar werk en heeft net koffie gehaald bij een buurtsuper in het centrum van Warschau. "Ik heb er ook een in mijn flatgebouw, daar doe ik elke dag boodschappen."

Groeikampioen van Europa

In Nederland kennen we misschien vergelijkbare winkels, zoals Hema of Albert Heijn to Go. Maar Zabka komt naar verhouding tien keer vaker voor. Volgens het bedrijf woont inmiddels de helft van de 37 miljoen Polen binnen 500 meter van een Zabka.

Polen is de 'groeikampioen van Europa', concludeert econoom Marcin Piatkowski. Hij is verbonden aan de Kozminski-universiteit van Warschau. "Polen is ingrijpend veranderd van een slecht presterende, failliete communistische economie, waar geen worst in de winkels te vinden was, naar een land waar investeren in consumptiegoederen de juiste keuze is", zegt hij tegen de NOS.

De Poolse economie groeide al stevig, maar na de toetreding tot de EU in 2004 ging het nog sneller. De Europese markt bood veel kansen voor een land met hoge productiecapaciteit. Ook EU-subsidies droegen bij aan de economische ontwikkeling, onder meer met de financiering van de aanleg van snelwegen.

De transformatie van Polen zie en voel je overal terug. In Warschau wordt de ene na de andere wolkenkrabber gebouwd. Sinds 2022 staat in de Poolse hoofdstad zelfs het hoogste gebouw van de Europese Unie: de Varso Tower, die inclusief spits 310 meter hoog is.

Economische groei

De economische groei van Polen ligt al jaren boven het Europese gemiddelde. Dit jaar groeit de economie naar verwachting met 3,4 procent, aanzienlijk harder dan Nederland (1,5 procent) en het EU-gemiddelde van 1,4 procent.

Polen zijn relatief goed opgeleid, willen lange uren werken, maar nog altijd is arbeid in veel sectoren de helft goedkoper dan in Nederland, stelt Piatkowski. "Maar ze willen wel net zo rijk worden als Nederlanders." Bovendien is de Poolse economie sterk gediversifieerd en dus niet afhankelijk van één sector. Dat maakt het land minder kwetsbaar voor problemen in afzonderlijke bedrijfstakken, zoals de auto-industrie, die het momenteel moeilijk heeft.

Zabka is zeker niet het enige Poolse bedrijf dat buitenlandse interesse wekt. InPost, groot geworden met kluisjes voor pakketjes, is overgenomen door een groot consortium waarin de Amerikaanse pakketbezorger Fedex een grote rol speelt. Het toont volgens econoom Piatkowski dat Polen een stevige plek heeft veroverd op de economische kaart van de wereld. "Mensen beseffen dat Polen een betrouwbare en veilige plek is om te investeren."

Toch staat Polen ook voor grote economische uitdagingen. Een torenhoog begrotingstekort dat de regering maar niet onder controle krijgt, is er een. Daarnaast kampen ze ook in Polen met krapte op de arbeidsmarkt. Ook zorgen stijgende lonen ervoor dat Polen geleidelijk minder goed kan concurreren.

Maar voorlopig is de verwachting dat de groei zal doorgaan. Ook internationaal groeit het aanzien van Polen. In december is het land als gast uitgenodigd voor de G20-top in Miami, waar de leiders van de grootste economieën ter wereld bijeenkomen.

Piotr (40) komt met een pet op de Zabka uitlopen. Hij heeft net een telefoonkaart en een reep gekocht die in de aanbieding was. Ja, dat begrotingstekort is wel iets zorgelijks. Maar verder is Piotr positief over de toekomst van zijn land.

Warschau is volgens hem onherkenbaar vergeleken met de jaren negentig. "Als iemand toen was vertrokken en nu zou terugkomen, dan zou hij aangenaam verrast zijn", concludeert hij. "Want de vooruitgang is duidelijk te zien."

Gazprom mag van rechter bij ING blijven bankieren

1 day 2 hours ago

De rechter verbiedt ING om de bankrekening van Gazprom te sluiten. En dus blijft het Russische energieconcern klant bij de bank totdat het ergens anders een Europese rekening opent.

ING wil sinds de Russische invasie in Oekraïne geen klanten meer hebben die aan Rusland gelieerd zijn, zoals Gazprom.

Na de invasie werden talloze Russische bedrijven op Europese sanctielijst geplaatst. Hoewel Gazprom daar niet op staat, vormt het bedrijf wel een risico voor ING, stelt de bank. Er zouden sanctie- en witwasrisico's zijn en ook is de bank beducht voor reputatieschade. Daarom zegde ING de zakenrelatie eind 2023 op.

Gazprom legde zich daar niet bij neer omdat het geen andere Europese bankrekening heeft. Zonder zo'n rekening kan Gazprom bijvoorbeeld geen belasting betalen voor of loon uitbetalen aan Europese werknemers.

Russische bankactiviteiten

De bank wilde het energiebedrijf tegemoet komen door de opzegging uit te stellen, zodat het ergens anders een bankrekening kon openen. Maar op 1 oktober dit jaar was het geduld van ING op en wilde het overgaan op contractverbreking.

Het Russische bedrijf stapte naar de rechter om de beëindiging te laten verbieden. Het lukt Gazprom naar eigen zeggen namelijk niet een alternatief vinden. Daar gaat de rechter in mee. Bovendien zijn er geen concrete bewijzen voor risico's op witwassen, stelt de rechter.

Andersom lukt het ING niet om van zijn Russische bankactiviteiten af te komen. Het bedrijf had vorig jaar een koper gevonden voor ING Rusland, maar het lukt de Russische koper niet om goedkeuring van de lokale autoriteiten te krijgen voor de deal.

Tip Egyptische boer leidt tot vondst metershoge standbeelden Ramses II

1 day 2 hours ago

Een tip van een Egyptische boer heeft tot de vondst geleid van twee metershoge standbeelden van farao Ramses II (1300 v. Chr. - 1213 v. Chr.). Door zijn lange regeerperiode, zijn bouwactiviteiten (zoals de tempels van Aboe Simbel) en militaire campagnes wordt hij als een van de belangrijkste en invloedrijkste farao's beschouwd.

De ontdekking werd gedaan in de plaats Behbeit El Hagar, zo'n 110 kilometer ten noorden van Caïro in de Nijldelta. Boer Khaled el-Shahat stuitte bij het bewerken van zijn land op iets hards. Het bleek een roze stuk graniet te zijn waarop hiërogliefen te zien waren. Hij ging niet verder, maar waarschuwde in plaats daarvan de autoriteiten.

Bij de opgraving die volgde kwam een anderhalve meter lang hoofd van een koning te voorschijn met dubbele kroon. Die symboliseerde de vereniging van Opper-Egypte en Neder-Egypte, schreef het Egyptische ministerie van Toerisme en Oudheden vorige week op Facebook.

Op de achterkant van een restant van het hetzelfde beeld staat Ramses' officiële titel "Har Ka Nekht Mery Mait". Aangenomen wordt dat het complete beeld 8,5 meter hoog is geweest.

Hoofddoek

Het tweede, ongeveer 2,5 meter lange, standbeeld stelt ook Ramses II voor, maar ditmaal met een gestreepte hoofddoek, zoals meer farao's droegen. Bij dit beeld ligt het roze stuk graniet dat boer el-Shahat vond. Daarop staat dat het om Ramses II gaat, "koning van Opper- en Neder-Egypte" en "Zoon van Ra". Ra is de Egyptische zonnegod.

Eerste openlijk homoseksuele parlementslid, Coos Huijsen (87), overleden

1 day 2 hours ago

Oud-politicus Coos Huijsen is op 87-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie in een persbericht. Huijsen was naar eigen zeggen en volgens zijn familie de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld.

Huijsen overleed thuis na een kort ziekbed, in het bijzijn van zijn echtgenoot Lank Bos.

Huijsen werd in 1972 Kamerlid voor de Christelijk-Historische Unie (CHU), een van de partijen die later opgingen in het CDA. Een halfjaar later verliet hij de CHU omdat hij het niet eens was met het besluit om geen steun te geven aan het kabinet-Den Uyl.

Een paar jaar later, in 1976, nam hij als onafhankelijk politicus de vrijgekomen zetel in van CH-Kamerlid Willem Scholten. Bij die gelegenheid kwam hij uit de kast. Bij zijn beëdiging was zijn levenspartner Bos aanwezig, die hij in 1973 had ontmoet. Eerder waren er al geruchten dat hij homoseksueel was, maar dat had hij toen ontkend.

Hij verliet in 1977 de Tweede Kamer. Na de verkiezingen werd hij lid van de PvdA, maar voor die partij zou hij nooit in de Tweede Kamer komen.

Voordat Huijsen parlementariër werd, was hij basisschooldocent en leraar geschiedenis in Delft en Den Haag. Dat beroep koos hij opnieuw toen hij de Kamer verliet. Hij werd leraar geschiedenis op het Gerrit van der Veen College in Amsterdam-Zuid, waar hij van 1986 tot en met 1998 ook directeur was.

Auteur

Huijsen was ook auteur voor dagbladen en tijdschriften, waar hij schreef over het socialisme en de democratie. Hij schreef in de jaren tachtig en negentig ook boeken, waaronder Nog is links niet verloren in 1982 en Socialisme als opdracht in 1986.

Na zijn onderwijscarrière manifesteerde hij zich als Oranjekenner. In 2012 promoveerde hij aan de universiteit van Amsterdam, met zijn proefschrift Nederland en het verhaal van Oranje. In dat boek, maar ook in andere werken, schreef hij over de betekenis van de Oranjes in de Nederlandse samenleving. Het boek werd genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs.

Homo-emancipatie

In 2007 was Huijsen medeoprichter van een stichting die zich inzette voor homo-emancipatie, Het Blauwe Fonds. Ook bracht hij in 2016 zijn memoires uit, getiteld Homo politicus. Dit jaar nog verscheen er een nieuwe versie van het boek: Roze Draad. Strijd, succes en stilstand in vijftig jaar homo-emancipatie.

Keniaanse sekteleider schuldig bevonden aan het uithongeren van 190 kinderen

1 day 3 hours ago

De Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie is door een rechtbank in Kenia schuldig bevonden aan het uithongeren van 190 kinderen en een volwassene. Dat deed hij als leider van een doomsday-beweging, een religieuze stroming die gelooft dat het einde der tijden nabij is. Hij had zijn volgelingen overgehaald hun kinderen te laten uithongeren "zodat zij Jezus eerder konden ontmoeten".

Over drie weken wordt bekend welke straf hij krijgt.

De kinderen stierven tussen januari 2021 en september 2023 in het Shakahola-woud in Kenia. Volgens de rechter kreeg hij de ouders zover omdat zij geloofden dat Mackenzie de spreekbuis van Jezus was.

Mackenzie was al jaren omstreden. Daarom moest zijn Good News International Church in 2019 de deuren sluiten. Hij lokte daarna zijn volgelingen naar het oerwoud met de belofte dat ze daar betaalbare landbouwgrond konden krijgen. Eenmaal daar kregen zij te maken met een gewapende militie.

Wie tegen de bevelen en wensen van Mackenzie inging, werd gemarteld en in sommige gevallen gewurgd. Volgens de rechtbank hielden bewakers toezicht op de kinderen en moesten zij voorkomen dat zij zouden vluchten. Ook had Mackenzie een systeem bedacht waarbij eerst kinderen moesten sterven, daarna tieners, vervolgens de vrouwen en dan pas de mannen.

Geen borstvoeding voor pasgeboren kind

Medische behandeling was niet toegestaan, volgens de sekteleider was dat "een instrument van Satan." Een getuige verklaarde dat Mackenzie zichzelf daarbij spaarde. "Hij zei dat ze zichzelf moesten uithongeren vóór het einde van de wereld, en dat hij de laatste zou zijn en de deuren zou vergrendelen."

Een andere getuige vertelde de rechtbank dat een vrouw haar pasgeboren kind geen borstvoeding mocht geven, waardoor het na twaalf dagen overleed. De rechter vertelde dat begrafenissen huwelijken werden genoemd en dat er feest was als iemand was overleden.

Na een tip van een mensenrechtenorganisatie dat er twee kinderen waren gestorven werd Mackenzie, die eerder als taxichauffeur werkte, in april 2023 aangehouden. In de weken daarna ontdekte de Keniaanse politie de massagraven waarin de kinderen lagen.

Ook 29 andere leiders van zijn sekte werden veroordeeld voor moord. Zij en Mackenzie bleven volhouden dat ze onschuldig waren en dat niemand ergens toe werd gedwongen.