Aggregator

De dakconstructie van het kantoor van de premier, het Torentje op het Binnenhof, blijkt nog in de originele staat uit 1547 te zijn. Onderzoek door het Rijksvastgoedbedrijf heeft dat aangetoond. Er is in 478 jaar nauwelijks herstelwerk uitgevoerd aan de houten constructie, en de acht meter hoge spits is nog in goede staat.

Volgens monumentenadviseur Bram Hulshof van het Rijksvastgoedbedrijf is het "heel bijzonder" dat zo'n constructie bijna vijf eeuwen overleeft. Hout is kwetsbaar en vooral in de 19e eeuw zijn er veel kappen gesloopt en vervangen.

Er was tot nu toe betrekkelijk weinig bekend over de historie van het Torentje aan de Hofvijver. Zo was de vraag hoe oud het bouwwerk precies is. Door het onderzoek is daar nu een duidelijk antwoord op gevonden.

Op dit moment wordt het Binnenhof gerenoveerd. Net als andere ruimtes in het complex is het Torentje vorig jaar gecontroleerd op asbest. Dat is ook aangetroffen, maar toen het plafond daarvoor werd opengemaakt kwam de eikenhouten dakconstructie aan het licht.

Hulshof klom samen met bouwhistoricus Patrick Bosman van de gemeente Den Haag op een rolsteiger. Toen ze hun zaklantaarns door het gat in het plafond naar boven richtten, zagen ze meteen dat het om zeer oud hout ging. De balken zijn met de hand gezaagd, zoals dat ging in de tijd voordat houtzaagmolens in zwang raakten.

Na onderzoek naar de jaarringen bleek het om eikenhout te gaan van een boom die rond 1546 in Zuid-Zweden is omgehakt. Voor dat zogeheten dendrochronologisch onderzoek werden met een soort appelboor op tien plekken monsters genomen. "Je moet er eigenlijk een soort sigaar uitboren", vertelt Sjoerd van Daalen die het onderzoek deed.

IKEA

De jaarringen laten het groeipatroon van een boom zien. Door die te vergelijken met monsters van andere bomen is de leeftijd te bepalen. Bomen uit hetzelfde gebied en uit dezelfde periode hebben hetzelfde patroon van jaarringen. Van Daalen: "Het is eigenlijk een soort vingerafdruk of streepjescode van de boom."

In de balken zijn ook Romeinse cijfers gebeiteld. Volgens bouwhistoricus Bosman wijst dat erop dat het om een 'bouwpakket' gaat. Timmerlieden hebben de kapconstructie waarschijnlijk in een werkplaats gebouwd. Daarna is die uit elkaar gehaald en naar de bouwplaats gebracht. De Romeinse cijfers geven aan welke delen bij elkaar horen, als een soort IKEA-instructie.

Wat weten we van het Torentje?

De oudste bronnen over het bestaan van de hoektoren van het Binnenhof stammen uit 1497. Keizer Karel V liet het Torentje in 1547 helemaal vernieuwen. Toen kwam ook de torenspits erop met de houten kapconstructie die er nu dus nog steeds is.

Graaf Johan Maurits, de bewoner van het naastgelegen Mauritshuis (nu een museum), vond het bouwwerk geen gezicht en bedong in de 17e eeuw dat hij het op eigen kosten mocht laten afbreken. Maar dat plan is nooit uitgevoerd.

Ooit was het Torentje de dienstwoning van een kastelein van een herberg in de buurt. Pas in 1982 werd het door toenmalig premier Lubbers in gebruik genomen als kantoor.

De renovatie van het Binnenhof begon in 2021. De vaak eeuwenoude gebouwen vertoonden steeds meer gebreken en de brandveiligheid was niet op orde.

Aanvankelijk zouden de werkzaamheden vijf jaar gaan duren en de kosten werden begroot op 475 miljoen euro. Inmiddels zijn door tegenvallers en hogere eisen de kosten opgelopen tot minimaal 2,7 miljard euro en de opleverdatum is uitgesteld tot 2031.

Dit voorjaar legden archeologen een eeuwenoude toegangspoort bloot bij het Binnenhof.

Drones have become a potent military threat, particularly on the small scale. Nimble multi-rotor drones are fast, difficult to spot, and can cause plenty of harm if allowed to go …read more

De relaties tussen ouders en scholen lijken te verharden. Dat schrijft de Onderwijsraad in een advies aan D66-minister Letschert van Onderwijs. "De raad roept de minister op om breder te kijken en bewust rekening te houden met de gevolgen van beleid voor de verhouding tussen ouders en scholen."

De raad wijst daarbij onder meer op het groeiend aantal zaken waarin ouders en scholen naar geschillencommissies stappen omdat zij er onderling niet uit komen. Ook stijgt het aantal leraren op middelbare scholen dat werkstress ervaart door de omgang met ouders.

Op lagere scholen melden al langere tijd een op de drie onderwijzers dit soort extra spanning. Scholen proberen hier op allerlei manieren iets aan te doen, onder andere door docenten en schoolleiders trainingen aan te bieden. Maar de Onderwijsraad wijst de minister erop dat de overheid soms zelf ook bijdraagt aan het probleem.

Ouder als klant

Voorbeeld is het beleid om de vrije schoolkeuze centraal te stellen en de vergelijkbaarheid van scholen te bevorderen. Dat gebeurt onder andere via de website scholenopdekaart.nl. Daarop kunnen ouders prestaties van scholen vergelijken als het bijvoorbeeld gaat om het slagingspercentage of het aantal leerlingen dat een vwo-advies krijgt.

Onbedoeld effect van dit soort sites is volgens de Onderwijsraad een vorm van "consumentisme". Ouders worden in de rol van klant van de school geplaatst, in plaats van in de rol van partij die een bijdrage levert aan een goed leerklimaat.

Ander voorbeeld is de invoering van het passend onderwijs in 2014. Dat moest ertoe leiden dat alle leerlingen extra ondersteuning kunnen krijgen in plaats van alleen maar de kinderen met een indicatie. Maar omdat niet duidelijk is wat de grenzen zijn van die ondersteuning, ontstaan er in de praktijk botsingen tussen eisende ouders en scholen.

Spanning door schooladvies

De PO-Raad, de belangenbehartiger van scholen in het (speciaal) basisonderwijs, ziet dat soort botsingen ook, al worden er op dit terrein geen cijfers bijgehouden. "Op basisscholen komen ouders dagelijks natuurlijk de klas in", zegt een woordvoerder. "En anders kom je ze wel tegen op het schoolplein."

Een van de erkende bronnen van spanningen op basisscholen is het schooladvies aan het eind van groep 8: welk type middelbare school raadt de school aan? "Ouders hebben daar vaak een bepaald niveau voor ogen en als dat niet strookt met het advies, kan dat voor teleurstelling zorgen", zegt de woordvoerder.

Een enorme lichtinstallatie heeft de Twin Towers 25 jaar na de aanslagen in New York even laten terugkeren in het hart van de stad. Bijna 3000 drones vormden gisteravond de lijnen van de twee wolkenkrabbers die op 11 september 2001 het doelwit waren van de terreuraanslagen van Al-Qaida. Het aantal gebruikte drones, precies 2977, verwijst naar het aantal slachtoffers.

De lichtinstallatie is mede ontworpen door Studio Drift, een Nederlands kunstcollectief gevestigd in Amsterdam. Dat heeft eerder op allerlei plekken in de wereld beroemde gebouwen verlicht, zoals het Colosseum in Rome dat met drones in de originele staat te zien was. Ook maakte het collectief de torens van de Sagrada Familia in Barcelona voor even af met lichtdrones.

De silhouetten van de Twin Towers waren te zien boven de haven van New York:

Twee jaar geleden ontstond al lopend door New York het idee om op dezelfde manier de honderden meters hoge torens van het World Trade Center voor even te laten terugkeren, vertelt Ralph Nauta, een van de oprichters van Studio Drift. "Het leek ons een heel bijzonder beeld om terug te kunnen brengen in de stad, en een ideale manier om de technologie optimaal te kunnen gebruiken."

Daarop ging het kunstenaarscollectief aan de slag met het idee, in samenspraak met nabestaanden van slachtoffers, overlevenden en indertijd betrokken hulpverleners. Doel was om hen "met licht iets moois te brengen", zegt Nauta. "Het is voor iedereen die daar iemand heeft verloren natuurlijk erg emotioneel om de Twin Towers terug te zien."

Betrokkenen prijzen het kunstwerk, zoals Brenda Berkman, die in 2001 als brandweervrouw op de rampplek hulp verleende. "25 jaar na 9/11 hebben 100 miljoen Amerikanen geen eigen herinnering aan die dag", zegt ze in een persverklaring. "Ik hoop dat dit nieuwe eerbetoon die nieuwe generatie inzicht zal bieden in wat 9/11 heeft betekend."

Silhouet

Nauta kon er door omstandigheden gisteravond niet bij zijn toen de drones de lucht in gingen, hij keek op afstand mee. "Het was spannend om te zien hoe het uitpakte. Er zijn zoveel factoren waar je geen controle over hebt, zoals de wind." Maar die werkte mee, waardoor het silhouet van de torens zich duidelijk aftekende boven de haven. "Het zag er erg spectaculair uit."

De lichtzwerm, met drones van Amerikaanse makelij, mocht om veiligheidsredenen niet op de vooravond van 11 september de lucht in. Voor een dag eerder kwam wel toestemming. Boven New York is ook elk jaar op 11 september een lichtprojectie te zien, met twee blauwe stralen die de doorboorde torens symboliseren en tot op grote afstand zichtbaar zijn.

Morgen, precies 25 jaar na de aanslagen, vindt in New York een herdenkingsceremonie plaats. Daarbij worden de namen van de slachtoffers voorgelezen.

Ook wordt voor het eerst stilgestaan bij de circa 9000 mensen die later overleden aan aan 9/11 gerelateerde ziektes. De herdenking is vanaf 14.00 uur live te volgen bij de NOS.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldt dat er sinds vorige week donderdag negen nieuwe patiënten met het westnijlvirus zijn. Daarmee staat het aantal meldingen van mensen die het virus hebben opgelopen op achttien.

In totaal zijn er dit jaar drie mensen overleden door het virus. Vorige week meldde het RIVM één dode.

Het gaat om in Nederland opgelopen besmettingen. Een vrouw uit Drenthe overleed eerder aan het virus, maar omdat zij de besmetting opliep in Zuidoost-Europa wordt ze niet meegerekend bij de Nederlandse besmettingen.

Opgenomen

Bij een van de patiënten werd het westnijlvirus gevonden in een wetenschappelijk onderzoek van bloedbank Sanquin Research. Bij de anderen werd het virus volgens het RIVM geconstateerd nadat ze in het ziekenhuis met klachten werden opgenomen.

De mensen die het virus hebben opgelopen komen uit de provincies Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland, Zuid-Holland, Overijssel en Gelderland, zegt het RIVM.

Mens-tot-mens

Het westnijlvirus komt voor bij vogels. De gewone huissteekmug kan het virus krijgen wanneer die zich voedt met het bloed van een besmette vogel. Het virus kan vervolgens door de mug worden overgedragen op andere dieren en mensen.

Besmetting van mens tot mens is niet mogelijk. Het risico dat een mens overlijdt door de ziekte is klein, zegt het RIVM. Volgens het instituut heeft zo'n 80 procent van de mensen die besmet raken geen klachten. Zo'n een op de vijf mensen krijgt griepachtige klachten.

Een procent krijgt neurologische klachten. Vooral ouderen en mensen met een lagere weerstand lopen het risico om ziek te worden.

Paarden

In augustus 2020 werd het virus voor het eerst in Nederland vastgesteld. Dat was in een wetenschappelijk onderzoek van Sanquin onder bloeddonoren.

De NVWA heeft sinds de vorige update 53 meldingen gekregen van paarden met het westnijlvirus. Daarmee komt het totaal aantal meldingen dit jaar op 58 paarden.

Ook zijn er afgelopen week bij 23 dode en tien levende wilde vogels het virus geconstateerd, waarmee het totaal aantal meldingen op 39 staat. Tot en met 2 september waren dat volgens de NVWA nog zes vogels.

(Telecompaper) Nokia announced the successful testing of network tomography, a method of monitoring the health and performance of fibre-optic cables using...

Auto beklad, opgewacht worden na een zitting en gestalkt worden. Veel familierechtadvocaten worden bedreigd als ze zaken doen waar sprake is van partnergeweld. Dat melden Investico, De Groene Amsterdammer en RTL Nieuws na onderzoek.

De advocaten worden vooral bedreigd wanneer ze een slachtoffer bijstaan. Het gaat om bedreigingen en intimidatie door de ex-partner van een cliënt en fysieke of verbale intimidatie tijdens een zitting. Advocaten zijn daarmee een doelwit voor daders van partnergeweld, concludeert het onderzoek.

Investico stelde in samenwerking met de vereniging voor familierechtadvocaten vFAS een enquête op die verstuurd werd naar 800 leden. Ook is de enquête naar nog eens 900 familierechtadvocaten gestuurd die geen lid zijn van de vereniging, onder wie sociaal advocaten die mensen bijstaan die geen juridische hulp kunnen betalen.

Klemgereden

In totaal hebben 440 advocaten de vragenlijst ingevuld, zo'n 40 procent van hen meldt verschillende voorbeelden van intimidatie en bedreigingen. "Waar moet ik beginnen", schrijft een advocaat bijvoorbeeld. "Wederpartij aan de deur (privé en kantoor), online bedreigd, auto beklad, autodak opengesneden, in de supermarkt bedreigd, etc."

Andere advocaten werden volgens het onderzoek buiten de rechtbank opgewacht, klemgereden of zelfs gestalkt. 165 advocaten gaven aan dat zij online, verbaal of fysiek zijn bedreigd door een wederpartij. 80 procent van de ondervraagden is volgens het onderzoek vrouw.

136 daarvan kregen ermee te maken in een zaak waarin hun cliënt het slachtoffer was van "dwingende controle, huiselijk geweld of intieme terreur". 29 advocaten gaven aan bedreigd te zijn in een zaak waarin hun eigen cliënt hiervan beschuldigd werd, aldus het onderzoek.

Tekort aan advocaten

Eef van de Wiel, deken van Noord-Nederland, noemt de resultaten van het onderzoek zorgelijk. "Ik denk niet dat al die bedreigingen even serieus zijn, maar wel dat de intimidatie die ervan uitgaat groot is", zegt Van de Wiel. Volgens haar is het aantal meldingen in twee jaar bijna verdubbeld, van 116 meldingen in 2023 naar 212 in 2025.

De bedreigingen kunnen volgens de deken advocaten weerhouden om zaken aan te nemen waarin partnergeweld voorkomt. Van de Wiel: "Er is op dit moment een flink tekort aan familierechtadvocaten. Ze kunnen dus kiezen welke zaken ze aannemen en bij ingewikkelde zaken denken: ik doe het niet."

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft een kandidaat voor een toppositie op het laatste moment geschrapt, omdat die in het verleden kritiek heeft geuit op het handelsbeleid van Trump. Volgens de Financial Times heeft de directie toen besloten om een andere kandidaat voor de post van hoofdeconoom te kiezen.

De Portugese econoom Ricardo Reis, een professor bij de Londen School of Economics, was de oorspronkelijke kandidaat. Toen Trump in april vorig jaar de handelsoorlog ontketende op de zelfverklaarde Liberation Day, waarschuwde de Portugees ervoor dat de prijzen en de inflatie in de VS zouden stijgen. In interviews waarschuwde hij ervoor dat produceren in de VS "moeilijk, duurder en inefficiënter" zou worden.

Omdat de VS een belangrijke rol speelt bij het IMF als financierder, ontstonden er twijfels bij de directie vanwege de kritiek die Reis had geuit, reconstrueert FT.

Minder luide kritiek

Op het laatste moment werd hij daarom gewisseld. Reis viel af en in juli ging de post naar Silvana Tenreyro, ook een econoom van de Londen School of Economics. Zij had in het verleden minder uitgesproken kritiek op Trumps handelsbeleid.

Dat IMF gevoelig is voor kritiek vanuit de Amerikanen bleek vorig jaar al. De Amerikaanse handelsminister Scott Bessent beschuldigde de VN-organisatie van "doelvervaging", omdat de organisatie een klimaat- en genderdiversiteitsbeleid had. Na die kritiek besloot de directie om het beleid te schrappen, schreef de FT toen.

Het IMF is onderdeel van de Verenigde Naties. Het onderzoekt hoe de economie van landen ervoor staat en maken daar rapporten over. Ook kunnen landen die in de problemen zitten en daardoor minder geld op de kapitaalmarkt kunnen krijgen, geld lenen om tekorten tijdelijk op te vullen.

Een metershoog standbeeld van Vladimir Lenin mag wat de gemeente Oldambt betreft niet in Oostwold staan. Het beeld zou in het Groningse dorp bij een nieuw erfgoedcentrum komen, maar de gemeente geeft er geen vergunning voor. Het beeld zou te veel ophef kunnen veroorzaken.

Het bronzen beeld van de Russische revolutionair en grondlegger van de Sovjet-Unie stond tot 1991 in het Oost-Duitse stadje Merseburg, in de buurt van Leipzig. Het werd na het opdoeken van de DDR verwijderd en eind jaren 90 gekocht door een Groningse ondernemer, die het in de jaren erna af en toe uitleende.

Het standbeeld diende de afgelopen weken als decor bij een muziektheatervoorstelling in Oostwold. Daarna zou het beeld onderdeel gaan uitmaken van een nieuw erfgoedcentrum over de geschiedenis van het communisme in Oost-Groningen.

Ophef

Henriette Davelaar, initiatiefneemster van het centrum, voerde al langere tijd gesprekken met de gemeente over het centrum en ging ervan uit dat het verlenen van de vergunning voor het beeld geen problemen op zou leveren.

Het nieuws dat het standbeeld mogelijk in het dorp zou blijven, leidde onder meer op sociale media tot kritiek. Ook binnen de lokale politiek veroorzaakte het beeld enige ophef, waarna het CDA raadsvragen stelde.

Ook de gemeente laat nu weten niets te zien in het plan. Een woordvoerder van de gemeente laat in een reactie aan RTV Noord weten dat de vergunning inderdaad niet verleend wordt, omdat de komst van het beeld tot ophef en discussie zou leiden.

"Iedereen moet zich thuis en welkom voelen in Oldambt en dit beeld roept zoveel reacties op", zegt de woordvoerder. Ook is het beeld van negen meter te hoog, vindt de gemeente. "De aanvrager heeft natuurlijk nog wel de mogelijkheid om bezwaar te maken."

Henriette Davelaar van het erfgoedcentrum reageert met ongeloof op het besluit van de gemeente. "Ze deelden ons mee dat ze de vergunning niet gaan verlenen, omdat het beeld voor veel discussie zou zorgen. Maar daar heeft dit toch niets mee te maken?", zegt ze tegen de regionale omroep. "Dat het beeld bij het theater stond, heeft ook geen maatschappelijke onrust opgeleverd."

Davelaar benadrukt dat het beeld zeker niet bedoeld is als verheerlijking van de persoon Lenin. "We wilden er een bordje bij plaatsen met de context, zodat het een gespreksstarter wordt. Want Lenin is onlosmakelijk verbonden met Oldambt."

Geschiedenis vertellen

In de regio was vroeger sprake van een grote kloof tussen rijke herenboeren en arme landarbeiders. Arbeidsonrust leidde tot meerdere opstanden in de tweede helft van de 19e eeuw. Toen het communisme vanuit Rusland overwaaide, werd de ideologie in Oost-Groningen populair.

Davelaar: "Ik snap heel goed dat het beeld reacties oproept, want er zijn onder leiding van Lenin verschrikkelijke dingen gebeurd. Maar het is nu eenmaal een feit dat Lenin en het communisme een grote aanhang hadden in Oldambt."

Door het standbeeld een plek te geven in het dorp, hoopt Davelaar de lokale geschiedenis bespreekbaar te maken. "We kunnen dit soort dingen niet wegmoffelen, alsof ze nooit zijn gebeurd. Juist door zo'n beeld breng je het gesprek erover op gang."

Geen erfgoedcentrum

Door het besluit zakt de moed Davelaar in de schoenen. Het informatiecentrum waar ze al jaren mee bezig is, komt er wat haar betreft nu ook niet meer. "We hadden een grote publiekstrekker nodig. Als het beeld er niet komt, dan ook geen informatiecentrum."

Ze is vastbesloten om bezwaar te maken tegen de weigering van de vergunning. Al koestert ze nog een klein sprankje hoop op een nieuwe wending. "Hopelijk komt het allemaal niet zo ver en komen we er in overleg toch uit. Maar we leggen ons er niet bij neer."

Tijdens de raadsvergadering van 7 oktober gaan de politieke partijen in debat over de komst van het standbeeld op het terrein van Centrum De Graanrepubliek. De raad kan zich daarin laten horen, maar de uiteindelijke beslissing over de vergunning ligt bij het college.

(Telecompaper) Satellite operator Eutelsat and Paris-based spacetech start-up Skynopy have officially announced the launch of the Global Akar venture, under which...

E-ink is supposed to be the electronic version of dead-tree paper, but there’s one enormous difference: how you get your images and text onto it. For paper, you print on …read more

(Telecompaper) The Swiss government is moving ahead with plans to set up a funding programme worth CHF 730 million to support the expansion of fibre-optic networks...

Het vliegtuig van de Oekraïense president Zelensky heeft dinsdag in Moldavië te maken gehad met een dreigende drone-aanval. Volgens Noorse politici, die hij gisteren ontmoette, is dat een type dreiging waar hij dagelijks mee te maken heeft.

Zelensky woonde gisteren de uitvaart van de Noorse koning Harald bij. Hij reisde een dag eerder vanuit Moldavië naar Noorwegen, maar zijn vlucht werd korte tijd aan de grond gehouden door een dreigende drone-aanval.

Volgens de Noorse premier Støre werd zijn vliegtuig "bijna geraakt tijdens het opstijgen". "Dat is de realiteit waarmee hij wordt geconfronteerd", zei hij tegen de Noorse publieke omroep NRK.

Russische drone

Zelensky heeft niet gereageerd, maar volgens een woordvoerder van de Moldavische overheid werd het luchtruim in het land dinsdag rond 16.30 uur afgesloten nadat een Russische drone het luchtruim binnen was gevlogen vanuit Oekraïne. Die ontplofte uiteindelijk in Moldavië op zo'n 160 kilometer van het vliegveld waar Zelensky later zou opstijgen.

Volgens een Oekraïense overheidsmedewerker die met Zelensky meevloog ging het waarschijnlijk om een snelvliegende Russische Shahed-drone, meldt The Financial Times. Die vloog volgens de medewerker zo dicht bij de plek waar Zelensky zou opstijgen dat het mogelijk het vliegtuig als doelwit had.

Nadat de drone was neergekomen, kon Zelensky uiteindelijk toch richting Noorwegen vliegen. Daar kwam hij rond 20.00 uur aan op de luchthaven van Oslo. Kort daarna had hij een gesprek met de Noorse premier en een dag later, voor de uitvaart, sprak hij opnieuw met hem en anderen.

Naar buiten

Zelensky liep daarna mee in de rouwstoet voor koning Harald. De Noorse minister van Financiën Stoltenberg noemde dat indrukwekkend. "Ik ben met hem op NAVO-toppen in Washington en andere plaatsen geweest, en de beveiliging was altijd volledig gewaarborgd. Daar ging hij alleen niet naar buiten, en dat heeft hij hier wel gedaan", aldus Stoltenberg.

De Russische drones worden steeds geavanceerder. Het Kremlin is erin geslaagd om Iraanse drones door te ontwikkelen waardoor ze moeilijker te onderscheppen zijn en meer schade kunnen aanrichten.

In de strijd tegen spionage en sabotage schaft ons land een speciaal verkenningsvliegtuig aan om zelf sneller vijanden waar te nemen. Daartoe is een intentieovereenkomst met Zweden getekend, meldt het ministerie van Defensie op zijn website.

Het toestel, de Saab GlobalEye, is in staat om op grote hoogte over lange afstanden in de gaten te houden wat er gebeurt in de lucht, ter zee en op land. Op dit moment beschikt Nederland zelf niet over zo'n toestel en is ons land afhankelijk van de samenwerking met anderen.

Nederland werkt in NAVO-verband met andere landen samen met Awacs-toestellen, maar die worden als verouderd beschouwd. Samen met negen andere landen wordt geïnvesteerd in de vervanging van de vloot door GlobalEye.

Samenwerking met Zweden

Met een eigen toestel kan ons land bijvoorbeeld zelfstandig beslissen waar en wanneer het in te zetten. Ook kan het toestel als vliegend commandocentrum dienen.

Nederland gaat samen met Zweden optrekken: het Nederlandse toestel wordt naar verwachting in 2031 geleverd. Vanaf 2028 krijgt ons land al toegang tot de Zweedse toestellen waardoor onze bemanningen al ervaring op kunnen doen.

Over de kosten doet Defensie geen uitspraken.

Om wat voor toestel gaat het?

De Europese GlobalEye is uitgerust met geavanceerde radarsystemen, sensoren en communicatieapparatuur. Daarmee kan het toestel grote gebieden tegelijkertijd bewaken en moeilijk waarneembare dreigingen opsporen, bijvoorbeeld van drones of kruisraketten.

Ook kan het toestel ingezet worden om inlichtingen te vergaren die gedeeld kan worden met vliegtuigen, schepen of eenheden op de grond.

Bron: ministerie van Defensie

(Telecompaper) Apple has taken the launch of the new iPhone as the moment to raise prices also on its older models...

Dit jaar worden er opnieuw meer grote storingen op het spoor verwacht dan het plafond van 520 dat ProRail heeft afgesproken. Dat bevestigt het bedrijf na berichtgeving in het AD. Ook in 2027 zal het aantal grote storingen de limiet waarschijnlijk overschrijden, zegt een woordvoerder.

ProRail verwacht dit jaar uit te komen op 508 tot 573 grote storingen, maar acht het "niet realistisch" dat het aantal onder de 520 blijft die is afgesproken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De teller stond op 31 augustus al op 391.

Als de spoorbeheerder over de 520 impactvolle storingen heen gaat volgt er een boete. Vorig jaar waren er 586 grote storingen, wat ProRail een boete opleverde van 2,75 miljoen euro.

Er zijn verschillende oorzaken voor de grootschalige storingen, zegt ProRail. Voor een deel gaat het om technische storingen, zoals de kabelbrand bij Rotterdam op 29 juni. Daardoor lag het treinverkeer tussen Rotterdam en Dordrecht ruim een week stil. De oorzaak was een knik in een kabel, waardoor kortsluiting was ontstaan.

Veel storingen hebben oorzaken waar ProRail niets aan kan doen: spoorlopers, suïcides en dieren die het spoor ondergraven, zoals bevers en dassen. Dat laatste kan net zoals waterproblemen voor een verzwakte ondergrond zorgen, met het risico op spoorverzakkingen.

"We zien dat we het dit jaar niet gaan halen en dat het volgend jaar ook heel moeilijk wordt, omdat je steeds sneller op zo'n impactvolle verstoring zit", zegt ProRail-woordvoerder Martijn de Graaf.

Hoe groot een storing is wordt berekend aan de hand van het aantal treinen en minuten vertraging dat die oplopen. Bij meer dan 680 minuten totaal is er sprake van een impactvolle storing. "Ons spoornet wordt steeds drukker bereden. We rijden meer en meer. Daardoor zit je bij een storing sneller op het aantal minuten waardoor het als een impactvolle storing telt."

Daarnaast speelt ook het weer vaak parten. Tijdens drie weekenden met hevig onweer in mei en juni waren er zestien grote storingen. In januari zorgden sneeuwval en vorst voor twaalf storingen die meetelden in de jaarlijkse optelsom.

Slimme camera's

Om het aantal storingen toch terug te dringen wil ProRail meer gaan inzetten op preventief onderhoud. Ook de installatie van slimme camera's en een monitoringsysteem helpt. Daardoor is het aantal gevallen van koperdiefstal gedaald. Dit jaar waren er tot dusver nog geen grote storingen door koperdiefstal.

Om spoorlopers en suïcides op het spoor tegen te gaan plaatst ProRail hekken, camera's en speciale anti-loopmatten. Waar dat is gebeurd, is het aantal zelfdodingen met 45 procent gedaald, zegt het spoorbedrijf.

Volgens De Graaf zet het bedrijf in op een scala aan maatregelen om storingen te voorkomen, maar kost dat wel tijd. "We pakken de bovenleidingen aan, we zijn bezig met baanstabiliteit - hoe stevig ligt het spoor en we installeren camera's. Het is heel vervelend dat we nu te veel storingen hebben, en we zullen alles op alles zetten om in ieder geval die curve af te vlakken en hopelijk weer onder dat plafond uit te komen."

Bij een brand op een veerboot in de Filipijnen zijn zeker vijf mensen om het leven gekomen. Tientallen mensen worden nog vermist. De lokale autoriteiten gaan nu uit van 86 vermiste opvarenden, maar omdat de reddingsoperatie nog gaande is, kan dat aantal nog worden bijgesteld, meldt de kustwacht.

Tot nu toe zijn ruim veertig passagiers gered, nadat woensdag aan het begin van de avond (lokale tijd) brand was uitgebroken op de veerboot. De MV June Aster was onderweg van de hoofdstad Manila naar Coron, in het westen van de Filipijnen.

Op beelden gemaakt in de ochtend is te zien dat het schip is uitgebrand.

Een van de passagiers kon naar een schip van de kustwacht zwemmen:

De reddingsoperatie wordt bemoeilijkt door de sterke stroming en het slechte weer, zegt de kustwacht. Daardoor is de veerboot ook verder de zee op gedreven.

Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. De kustwacht zegt met nog geen van de geredde opvarenden te hebben kunnen spreken.

Familieleden van opvarenden zitten intussen in spanning. De BBC sprak met een vrouw van wie de man aan boord was van de veerboot. "Ik kan niet beschrijven wat ik nu voel. Ik heb sinds gisteravond gehuild en gebeden."

De man had hun twee kinderen in hoofdstad bezocht, waar zij naar school gaan. Twee uur voor de verwachte aankomst in Coron had ze nog contact met hem. Ze ging daarna vroeg naar bed, maar werd gewekt door een familielid met het nieuws over de brand op het schip. Daarop reisde ze met hun 2-jarige zoon naar een ziekenhuis in Coron, in de hoop hem onder de gewonden te vinden.

Vaker ongelukken

Veerboten zijn een veelgebruikt vervoersmiddel in de Filipijnen, een archipel met ruim 7000 eilanden. Ongelukken op zee komen geregeld voor, vaak door slecht weer, slecht onderhouden schepen, te zwaar beladen boten en gebrekkige handhaving van de veiligheidsvoorschriften, vooral in meer afgelegen provincies.

Terwijl de leesvaardigheid van jongeren de laatste jaren is gedaald, is de bibliotheek juist populairder geworden onder jongeren en jongvolwassenen. Uit cijfers van de KB nationale bibliotheek en het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat het aantal bibliotheekleden in de leeftijd van 18 tot 30 jaar in 2025 met ruim een vijfde is toegenomen.

Naast een uitleenpunt voor boeken wordt de bibliotheek steeds meer een plek waar mensen tijd doorbrengen, leren en zich laten informeren, zegt directeur Klaas Gravesteijn van de Vereniging van Openbare Bibliotheken. De KB nationale bibliotheek noemt de vestigingen verspreid over het land "publieke huiskamers waar iedereen welkom is" - ook zonder abonnement.

Bibliotheken vervullen ook in toenemende mate een maatschappelijke rol. In veel vestigingen zijn informatiepunten ingericht, waar mensen terecht kunnen met vragen over bijvoorbeeld de digitale overheid, financiën en inburgering. Ook worden er activiteiten en taallessen georganiseerd. Ruim 360.000 mensen kwamen via die dienstverlening in aanraking met de bibliotheek.

Meer vestigingen

In totaal organiseerden bibliotheken vorig jaar ruim 400.000 activiteiten, van leesclubs en debatten tot workshops over AI en burgerschap. Mede dankzij die activiteiten weet de bibliotheek mensen aan zich te binden, zegt Gravesteijn. Niet alleen onder jongvolwassenen steeg het aantal leden, ook meer kinderen werden lid. In totaal hebben 3,8 miljoen mensen in Nederland een abonnement.

Dat de bibliotheek meer bezoekers trekt heeft volgens de KB nationale bibliotheek ook te maken met de toename in het aantal vestigingen. Vorig jaar kwamen er 35 bibliotheekvestigingen bij, waardoor het totale aantal locaties in 2025 uitkwam op 1283.

Dat is het hoogste aantal sinds 2014, wat gold als een zwaar jaar voor bibliotheken en een dieptepunt in het aantal vestigingen. De laatste jaren werd meermaals extra geld uitgetrokken voor bibliotheekvoorzieningen. Daardoor konden tientallen nieuwe vestigingen worden geopend en andere gemoderniseerd.

Volgens Gravesteijn hebben bibliotheken dankzij deze investeringen en de Bibliotheekwet uit 2015 "de weg omhoog gevonden". In die wet werd duidelijker vastgelegd wat de taken en verantwoordelijkheden van de bibliotheek zijn.

Meer vestigingen, meer gratis

Het aantal leden is mede toegenomen doordat 76 procent van de bibliotheken korting geeft of gratis abonnementen aanbiedt aan mensen boven de 18 jaar, blijkt uit het rapport. Voor kinderen is lid zijn altijd gratis. De bibliotheek speelt dan ook een belangrijke rol in leesbevordering: het stimuleren van lezen en vergroten van leesplezier bij kinderen en jongeren, maar ook volwassenen.

Staatssecretaris Tielen van Onderwijs vindt het "goed nieuws dat de bibliotheek in de lift zit". Dinsdag uitte ze nog haar zorgen over de dalende leesvaardigheidscijfers uit het PISA-rapport. Ze prijst de bibliotheek als plek waar kinderen en volwassenen hun leesplezier en de leesvaardigheid kunnen vergroten. Dat is belangrijk, "want taal heb je nodig voor alles", aldus Tielen.

Toename in online boeken

Naast alle activiteiten binnen én buiten de vestingen blijft de bibliotheek bovenal een uitleenpunt voor boeken, met in totaal een collectie van 22,9 miljoen fysieke boeken. Die variëren van kinderboeken en young adult tot stripboeken en boeken in makkelijke taal.

Ook de Bibliotheek op school heeft met 6,9 miljoen boeken een grote collectie. Daar was een stijging in het aantal uitleningen te zien: dat liep in 2025 met 7 procent op naar 8,5 miljoen.

De bibliotheek biedt ook boeken aan die mensen kunnen lezen of luisteren op hun telefoon of e-reader. De online bibliotheek groeide het afgelopen jaar met ruim 10 procent tot 763.000 accounts.

Ronald Huizer van de KB nationale bibliotheek noemt de online bibliotheek een aanvulling op de fysieke. "Mensen willen zelf kunnen kiezen wat bij ze past. Lezen gebeurt allang niet meer alleen op papier", zegt hij. "De groei van de online bibliotheek laat zien dat steeds meer mensen die mogelijkheden weten te vinden."

Origami is a wonderful art form, but as a new project from the Shibaura Institute of Technology demonstrates, it can also have applications in the world of wearable tech. The …read more

Goedemorgen! Vandaag is de laatste dag van de openbare coronaverhoren door de parlementaire enquêtecommissie. En in Utah wordt herdacht dat vorig jaar de rechtse activist Charlie Kirk werd neergeschoten. Er is een herdenking gepland maar er is ook protest.

Eerst het weer: op de meeste plaatsen blijft het vandaag droog. In het noorden kan wel een bui vallen. Zon en wolken wisselen elkaar af met temperaturen tot maximaal 20 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Afgelopen augustus was wereldwijd de warmste maand sinds het begin van de metingen. Dat meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. Wereldwijd was het gemiddelde van dag en nacht in augustus 16,96 graden. Daarmee is het samen met juli 2023 de warmste maand ooit gemeten.

Dat de aarde opwarmt komt door toename van broeikasgassen in de lucht, vooral door het verbranden van steenkool, olie en gas.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Noorwegen werd gisteren koning Harald begraven. De koning, die eind augustus op 89-jarige leeftijd overleed, werd vandaag in Oslo in de crypte van fort Akershus bijgezet. De plechtigheden werden door veel royals en regeringsleiders bijgewoond.

De koninklijke familie kreeg een minutenlang applaus, er werden saluutschoten afgevuurd en kerkklokken in heel Noorwegen werden een uur lang geluid.

In de video hieronder zie je hoe Noorwegen afscheid nam van koning Harald.

Fijne dag!