Aggregator

Twee gewonden bij gekantelde hoogwerker Uithoorn, appartement net gemist

17 hours 50 minutes ago

Bij een ongeluk met een hoogwerker in Uithoorn zijn twee gewonden gevallen. Zij zaten in de bak van de hoogwerker en zijn op de galerij van een flat terechtgekomen. Een van de appartementen werd net niet geraakt, schrijft de regionale omroep NH.

De twee slachtoffers waren nog aanspreekbaar en zijn door de ambulance meegenomen. De Arbeidsinspectie doet onderzoek naar het ongeluk, zegt een woordvoerder.

Het ongeluk gebeurde bij een flat aan de Europarei. Volgens de woordvoerder werd de hoogwerker gebruikt door glazenwassers. Na het ongeluk werd onder meer een traumahelikopter opgeroepen.

Een bewoner zegt tegen NH dat de hoogwerker met zijn stempel door de weg is gezakt en daardoor kantelde. De Arbeidsinspectie kan dat nog niet bevestigen.

Rebellengroepen bundelen krachten om junta in Mali omver te werpen

17 hours 56 minutes ago

Rookwolken boven de hoofdstad Bamako, gehesen vlaggen in veroverde dorpen en een dodelijke aanslag op defensieminister Sadio Camara en zijn familie. Voor het eerst in jaren openen jihadisten en Toeareg-separatisten gezamenlijk de aanval op het militaire regime in Mali, dat al vijf jaar aan de macht is in het West-Afrikaanse land.

Volgens Mirjam de Bruijn, hoogleraar Afrikanistiek aan de Universiteit Leiden en Mali-deskundige, is het interessant dat de groepen hun handen ineenslaan. "Ze jagen hetzelfde doel na; de junta omverwerpen", vertelt ze. "Maar uiteindelijk zijn hun ideologieën en plannen totaal anders, en kan dit juist ook leiden tot nóg meer chaos."

Onrust in Mali

Het is al lang onrustig in Mali. Verschillende rebellengroepen proberen hun macht en territorium in het land uit te breiden. Zo vechten Toeareg-separatisten onder de naam FLA in het noorden voor een onafhankelijke Toeareg-staat. In het midden en zuiden vecht de jihadistische groepering JNIM voor een islamitische staat.

Vijf jaar geleden greep het leger onder leiding van generaal Assimi Goïta de macht. Oud-kolonisator Frankrijk moest vertrekken en ook VN-vredesmissie Minusma stopte. Daarvoor in de plaats haalde het nieuwe militaire regime de banden aan met Rusland, in de hoop het geweld van Toearegs en jihadisten de kop in te drukken.

De aanvallen van de twee strijdgroepen begonnen zaterdagochtend, onder meer bij het vliegveld van Bamako en bij meerdere kazernes. Gelijktijdig met de aanslag op de defensieminister, vlak bij de hoofdstad, werden ook aanvallen gemeld op andere steden in het land, zoals Mopti en Gao.

Zondag waren er in meerdere steden nog steeds explosies te horen. Later op de dag kwam het bericht dat de Toearegs samen met de jihadisten grote delen van de plaats Kidal hadden veroverd. Russische huurlingen, die aan de kant van het Malinese leger vechten onder de naam Africa Corps, trokken zich terug uit de stad. Het is onduidelijk hoeveel slachtoffers bij de aanvallen zijn gevallen.

Verrast

"Juntaleider Goïta moet zaterdagochtend rechtop in bed hebben gezeten", denkt De Bruijn. Volgens haar werden de autoriteiten volledig verrast. Met de aanvallen op allerlei steden tonen beide strijdgroepen aan dat ze zich niet alleen richten op landelijke gebieden, maar ook kunnen vechten in grotere plaatsen.

"Die invloed en slagkracht is precies wat ze willen laten zien", zegt De Bruijn. "Want ze hebben echt een gat geslagen in de junta." Vooral de dood van de defensieminister is een grote klap voor het regime. "Hij was een belangrijk persoon, werd gezien als mastermind in het leger en onderhield goed contact met de Russen."

Een paar dagen waren er geruchten dat ook Goïta zou zijn gedood. Pas dinsdag gaf hij tijdens een korte televisieboodschap een teken van leven. Daarin benadrukte hij dat de situatie onder controle was. "Uiteraard is dat ook wat het regime wil dat de bevolking, en de rest van de wereld, gelooft", verduidelijkt De Bruijn. "Maar hoe de situatie echt is, blijft speculeren. Er is geen persvrijheid in het land en mensen durven niet vrijuit te praten."

Coalitie

Deskundigen noemen het een ongebruikelijke coalitie, de samenwerking tussen de Toearegs en de jihadisten. Het is voor het eerst dat ze hun krachten bundelen en proberen de junta van de troon te verdrijven. "En dit was het juiste moment", zegt Ulf Laessing, hoofd van het Sahel-programma van de Duitse Konrad Adenauer Stichting.

Ondanks beloftes is het geweld in het land nog steeds niet afgenomen, waardoor het vertrouwen van de bevolking in de junta afneemt. "Tegelijkertijd gaat het slecht met de economie, hebben veel mensen geen elektriciteit en is de infrastructuur in slechte staat", zegt Laessing. Ook blokkeren jihadisten al tijden cruciale brandstoftransporten door tankwagens aan te vallen. Dit heeft geleid tot extreme brandstoftekorten en torenhoge prijzen.

Lang verhaal kort: de overheid oogt zwak en de rebellen zien hun kans schoon. "En ze hebben ook de middelen om in de aanval te gaan. Zo verdienen de jihadisten veel geld met het kidnappen van mensen voor losgeld, waarvoor ze vervolgens wapens kopen en extra strijders inhuren."

Geen toeval

Dat die samenwerking tussen beide groepen nu van de grond komt is geen toeval, zegt zowel De Bruijn als Laessing. Het past volgens hen in een bredere trend van toenemend jihadistisch geweld in de regio. Dat is onder meer het geval in buurlanden Niger en Burkina Faso, waar de militaire machthebbers zich ook hebben afgekeerd van westerse landen en samenwerken met Rusland.

Laessing verwacht niet dat de Malinese hoofdstad Bamako in handen valt van de Toearegs en de jihadisten, omdat ze zo'n grote stad niet kunnen besturen. "Maar wat ze wél kunnen, is de junta op de knieën dwingen en ervoor zorgen dat ze krijgen wat ze willen, zoals meer eigen grondgebied."

Israël onderschept Gaza-flotilla voor kust van Kreta, ook Nederlanders aan boord

19 hours 32 minutes ago

Israëlische troepen hebben een vloot van tientallen schepen onderschept voor de kust van het Griekse eiland Kreta. De boten, met aan boord ook een aantal Nederlandse activisten, willen hulpgoederen naar Gaza brengen.

De actie vond plaats honderden kilometers uit de kust van Israël. De organisatie Global Sumud Flotilla schrijft op X dat zeven boten zijn geënterd door het Israëlische leger. Met elf andere schepen is het contact verloren.

Met de vloot die op 12 april vertrok vanuit Barcelona doen honderden vrijwilligers uit 45 landen mee.

Lasers en wapens

Volgens de Gaza-flotilla werden hun boten omsingeld door "militaire speedboten". Die zouden met lasers en semi-automatische wapens de opvarenden hebben opgedragen naar de voorkant van de boten te gaan en op handen en knieën te zitten. De organisatie heeft op een video op X gedeeld waarin te zien is hoe opvarenden wordt opgedragen hun handen omhoog te doen en niet te bewegen.

"Dit is piraterij", zegt de groep. "Dit is het onrechtmatig oppakken van mensen op zee bij Kreta, een bevestiging dat Israël straffeloos kan opereren, ver buiten hun eigen landsgrenzen." De Israëlische VN-ambassadeur Danny Danon bevestigt dat de vloot "werd tegengehouden voordat ze ons gebied bereikten".

Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken schrijft op X twintig schepen van de vloot te hebben onderschept en dat het 175 opvarenden naar Israël brengt. Het is onduidelijk wat er daar met hen zal gebeuren.

Onder de opvarenden bevinden zich ook Nederlanders, onder wie de 21-jarige geschiedenisstudent Jesse van Schaik uit Amsterdam. Haar boot is nog niet geënterd. "We zijn nog met 31 boten over, als het goed is. We moeten wel nog afwachten hoe het daarmee gaat. Er is namelijk ook een boot geënterd waarbij de motor is stukgemaakt. Daarna is de boot stuurloos achtergelaten."

De boten die niet zijn onderschept, varen door naar Gaza, zegt ze, zodra het zware weer op zee is opgeklaard. Ze gaan nu een paar dagen voor anker bij Kreta. "Wij laten ons niet door Israël tegenhouden. Als ze denken dat ze ons met zo'n illegitieme actie kunnen afschrikken, dan hebben ze het mis."

Hoe het met de rest van de vloot is, weet ze niet. De boten werden geënterd toen het donker was. Gisternacht waren er volgens Van Schaik drones te zien rond de vloot en voeren er onbekende vaartuigen en een militair schip rond. Het was lang onduidelijk of het ging om Israëlische troepen, de Griekse kustwacht of particulieren.

"Heel veel van mijn vrienden zitten aan boord, onder wie Nederlanders. We hebben geen contact met hen. Zodra Israël een boot entert, verliezen we het contact en wordt het radiocontact geblokkeerd. Ik kan alleen maar hopen dat ze degelijk worden behandeld."

'Provocateurs'

Een van de activisten aan boord van de flotilla is de Palestijns-Amerikaanse schrijver Tariq Ra'ouf. Hij bevestigt de actie aan Al Jazeera. "We zijn nog lang niet in de buurt van Gaza. Het is dus absoluut absurd dat ze ons nu al aanvallen, terwijl we alleen maar hulpgoederen naar Gaza proberen te brengen."

Ra'ouf zegt dat Israëlische marineschepen de vloot twee uur hebben omsingeld, terwijl drones over de schepen vlogen en de activisten werden verblind met lichten.

Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat Hamas achter de flotilla zit en de handen ineen heeft geslagen met "provocateurs". Volgens Israël is het doel van de provocatie om de overgang van president Trumps vredesplan naar de tweede fase te saboteren.

Tweede vloot

Het Israëlische leger stopte afgelopen oktober een andere vloot van Global Sumud Flotilla in een poging Gaza te bereiken. Daarbij werden de Zweedse activiste Greta Thunberg en meer dan 450 deelnemers gearresteerd. Afgelopen zomer onderschepte het Israëlische leger de boot Madleen, die ook probeerde humanitaire goederen naar Gaza te vervoeren. Aan boord waren Thunberg en de Nederlandse kapitein Mark van Rennes.

Israël handhaaft sinds 2007 een blokkade van de Gazastrook, toen Hamas aan de macht kwam in Gaza. Boten met aan boord humanitaire hulp proberen alsnog Gaza te bereiken.

Sindsdien zijn tientallen boten onderschept door het Israëlische leger. Een bekend incident vond plaats in 2010, toen Israëlische commando's een hulpkonvooi enterden in internationale wateren. Daarbij kwamen in totaal tien activisten om het leven, van wie de meesten uit Turkije kwamen.

Minister hoopt met 'startbanen' meer statushouders aan het werk te krijgen

19 hours 37 minutes ago

In ruim tachtig gemeenten gaan nieuwkomers met een verblijfsvergunning hun inburgering combineren met werken. Minister Aartsen van Werk en Participatie schrijft aan de Tweede Kamer dat hij ze zogeheten 'startbanen' wil aanbieden, zo snel mogelijk nadat ze zich in een gemeente hebben gevestigd. Dat zijn banen waarin je ook kunt meekomen als je nog niet goed Nederlands spreekt, met name in de logistiek, horeca en bouw.

Uit cijfers blijkt dat een groot deel van de statushouders geen werk heeft en afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Na drie jaar zit nog zo'n zeventig procent van de nieuwkomers zonder werk.

"Als je naar Nederland komt dan ga je aan het werk en leer je de taal. Dat moet het uitgangspunt zijn, maar zo is het nu niet", zegt minister Aartsen. Juist door te werken leer je de taal en statushouders bouwen zo ook makkelijker een zelfstandig bestaan op, is zijn redenering. "En we hebben iedereen keihard nodig op de arbeidsmarkt."

Proef

Er loopt al drie jaar een proef met startbanen in gemeenten als Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven. Uit een evaluatie blijkt dat 44 procent van de deelnemers die zich aanmeldden aan het werk is gegaan. Omdat statushouders ook naar inburgeringscursussen moeten, ging het aanvankelijk vooral om deeltijdbanen.

De proef kwam er op initiatief van Aartsen, die toen nog Kamerlid voor de VVD was. Hoewel hij het aantal nieuwkomers dat een baan vond nog te laag vindt, wil hij het project nu wel uitbreiden. Hij noemt het "een eerste stap" naar een nieuwe aanpak van het probleem. Voor de zomer wil hij met meer plannen komen.

Uit de evaluatie bleek wel dat het moeilijk is om geschikte werkgevers te vinden voor het aanbieden van de startbanen. Ook is er extra begeleiding nodig vanwege de taalachterstand en culturele verschillen. Ook het gebrek aan kinderopvang speelt een rol.

FNV: honderden ASML-medewerkers last van hoofdpijn en ademhalingsproblemen

19 hours 41 minutes ago

Een groot deel van de ASML-medewerkers die in zogenoemde cleanrooms werken, ervaren gezondheidsklachten door het werken met een mondkapje op. Dat blijkt uit een enquête van de FNV die door meer dan 800 medewerkers van het hightechbedrijf is ingevuld.

Uit de antwoorden van de respondenten blijkt dat 90 procent gezondheidsklachten of functionele problemen ervaart door het dragen van een mondkapje. Hoofdpijn, ademhalingsproblemen en vermoeidheid zijn de klachten die het vaakst voorkomen.

Werknemers die langer dan zes uur per dag in een cleanroom werken, geven aan meer klachten te hebben. Cleanrooms zijn ultraschone en stofvrije ruimtes waar chipmachines worden geproduceerd. Sinds september 2024 is het voor werknemers verplicht om een mondkapje te dragen.

'Mondmaskerpauze'

Vakbond FNV pleit voor betere en gerichtere ventilatie in de ruimtes. Daarbij moet het gebruik van mondkapjes zo veel mogelijk worden beperkt. Ook zou volgens de bond een regelmatige 'mondmaskerpauze' de klachten bij werknemers kunnen verminderen.

ASML zegt in een reactie dat het mondkapjesbeleid in samenspraak met werknemers en de ondernemingsraad is ontwikkeld en regelmatig wordt geëvalueerd. In specifieke gevallen kunnen werknemers worden vrijgesteld van de mondkapjesplicht, maar dat kan niet in elke cleanroom.

Zo gelden in de fabriek waar de nieuwste chipmachines worden gemaakt strengere regels, waarbij het mondkapje niet af mag. "Onze systemen moeten in ultraschone omgevingen worden geproduceerd om beschadigingen in de gevoelige machines te voorkomen", zegt een woordvoerder van ASML tegen de Eindhovense omroep Studio040.

Mogelijke vervolgstappen

Het hightechbedrijf zegt begrip te hebben voor de klachten van werknemers. "We begrijpen dat het dragen van mondkapjes lastig kan zijn en dat sommige collega's daarom hun zorgen hebben geuit over gezondheid en welzijn", zegt de woordvoerder.

Het bedrijf wil eventuele gezondheidsrisico's in verband met het dragen van mondkapjes verder onderzoeken. "We bestuderen momenteel hun bevindingen en zullen FNV uitnodigen voor een gesprek over mogelijke vervolgstappen."

Economie groeit amper, consumenten steeds voorzichtiger

20 hours 43 minutes ago

De economie is in de eerste drie maanden van dit jaar amper gegroeid. Hoewel huishoudens nog wel bleven uitgeven, bleef de economische groei in de eerste drie maanden van dit jaar steken op slechts 0,1 procent. Dat kwam vooral doordat de export inzakte.

Dat blijkt uit een eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de laatste drie maanden van vorig jaar groeide de economie nog 1,2 procent.

In maart vielen de Verenigde Staten en Israël Iran aan. Daarop sloot Iran de Straat van Hormuz. Door die blokkade kunnen er weinig olietankers uit het gebied weg en stijgen de energieprijzen. In april steeg de inflatie naar 2,8 procent, zo meldde het CBS eerder op de dag al.

Kleding en voeding

Ondanks de hogere prijzen aan de pomp en de zorgen over de oorlog, gaven consumenten de afgelopen drie maanden net zo veel uit als het kwartaal daarvoor. Mensen kochten vooral kleding en eten. Op vervoersmiddelen en brandstof werd weer bezuinigd.

Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen noemt de matige economische groei "een tegenvaller". "Juist de export zorgde vorig jaar voor een sterke economische groei. Nu droeg de export juist negatief bij."

Van Mulligen wijst naar het dalende consumentenvertrouwen, waarin te zien is dat huishoudens langzaam aan het somberen slaan: "We zien hier nog maar één maand onrust in het Midden-Oosten in, want in januari en februari was er nog niets aan de hand. Uitgaven aan energie en brandstof is niet de hoofdmoot van de economie."

Geen mooi cijfer

Dat de economische groei door één maand onrust uitkwam op 0,1 procent zegt dan ook veel. "Gezien dit effect, zien we de de effecten vermoedelijk in het tweede kwartaal verder terug", vermoedt Van Mulligen. "Het is nog koffiedik kijken, maar de meeste analisten zijn het erover eens dat dit geen mooi cijfer kan worden."

Opvallend is dat vooral de export kromp. Er werden flink minder machines en transportmiddelen aan het buitenland verkocht, vooral naar landen buiten de Europese Unie. Mogelijk spelen hier de Amerikaanse importheffingen hier een rol. Toch werd er ook minder naar China geëxporteerd.

Air France-KLM vreest miljarden extra kosten door hoge kerosineprijzen

21 hours 16 minutes ago

Air France-KLM verwacht dit jaar veel meer kwijt te zijn aan brandstof dan vorig jaar. De luchtvaartmaatschappij denkt over heel 2026 bijna 8 miljard euro kwijt te zijn aan kerosine, ruim 2 miljard euro meer dan vorig jaar, blijkt uit de kwartaalcijfers. De hevigere impact van duurder geworden kerosine zal nog komen, zegt het bedrijf.

"Hoewel de prijsstijgingen voor brandstof nog niet terug zijn te zien in de vandaag gepresenteerde resultaten, drukken ze waarschijnlijk op de komende kwartalen", zei topman Ben Smith. De luchtvaartmaatschappij leed in het eerste kwartaal een verlies van 252 miljoen. Dat is 3 miljoen meer verlies dan in dezelfde periode vorig jaar.

Door contracten die Air France-KLM heeft afgesloten tegen het risico op hogere kerosineprijzen, zogeheten hedgecontracten, hoefde het nog niet een volledig hogere prijs te betalen voor kerosine. In de maanden april, mei en juni denkt het bedrijf ongeveer 1 miljard euro extra kwijt te zijn.

Midden-Oosten

KLM wordt hard geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. Het heeft last van de grote kerosinetekorten die zijn ontstaan doordat er nu bijna geen brandstof meer door de Straat van Hormuz wordt verscheept. Hierdoor zijn de prijzen flink gestegen.

"De hoge brandstofprijzen als gevolg van de geopolitieke onzekerheid, kunnen we niet volledig doorberekenen aan onze klanten", zegt CFO Bas Brouns.

KLM schrapte 160 vluchten van en naar Schiphol omdat deze niet meer rendabel zijn. Ook besloot het de vluchten naar Saudi-Arabië en Dubai te annuleren tot en met 14 juni. Gisteren verlengde KLM deze stop voor Dubai tot en met 22 juni.

Aan de andere kant profiteerden luchtvaartmaatschappijen hiervan door extra vraag naar tickets voor vluchten die wél doorgingen, vooral naar Azië. Deze tickets werden een stuk duurder en Air France en KLM vlogen hier vaker naartoe.

Winterweer

Dan was er begin dit jaar nog grote ellende door hevig winterweer in januari. Op Schiphol lag het vliegverkeer dagenlang plat en talloze passagiers strandden daardoor. Dit kostte Air France-KLM liefst 90 miljoen euro.

Afgelopen jaar waren er ook meermaals stakingen van het grondpersoneel bij KLM. Vakbonden FNV en CNV waren niet tevreden met een cao-akkoord dat KLM heeft gesloten met drie andere, kleinere vakbonden. FNV was vooral ontevreden over de loonsverhoging die in het akkoord is afgesproken en het wil een betere regeling voor zwaar werk.

Bonus

Het bedrijf lag al onder een vergrootglas. Deze maand ontstond er namelijk flinke ophef over de bonus van de topvrouw van KLM, Marjan Rintel. Haar salaris bleek vorig jaar met 30 procent te zijn gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat kwam uit op bijna 1,6 miljoen euro, vooral door hogere bonussen en aandelen.

Minister van Financiën Eelco Heinen maakte namens de Staat bezwaar tegen deze beloning. Het is volgens hem ongepast en buitenproportioneel om deze bonus te krijgen ondanks de flinke bezuinigingen die het bedrijf doorvoert.

Natuurbrand bij 't Harde nog niet onder controle, brandweer heeft hele dag nog nodig

21 hours 40 minutes ago

De brand die gisterochtend uitbrak op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland, is nog niet onder de controle. Er zijn verschillende kleinere brandhaarden die door de wind nog kunnen oplaaien. De situatie is wel beheersbaar, zegt de veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland.

De hele nacht zijn blusploegen bezig geweest om het vuur te beheersen en te bewaken. "Dat is gelukt, er heeft geen uitbreiding plaatsgevonden", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen de NOS.

De brandweer verwacht nog zeker de hele dag bezig te zijn met blussen en daarna nog "een hele tijd" met nablussen.

500 hectare in brand

Dat de brand nog niet onder controle is, komt doordat de ondergrond en de begroeiing nog warm zijn en er nog smeulende resten zijn. Daardoor kan er opnieuw brand ontstaan. De brand strekt zich uit over het hele defensieterrein van 500 hectare (5 vierkante kilometer).

De brandweerploegen komen uit het hele land. Momenteel zijn er 100 tot 150 brandweerlieden aan het werk op het oefenterrein van het Artillerie Schietkamp.

Op het defensieterrein ligt munitie, waardoor de brandweer voorzorgsmaatregelen moet nemen en niet met voertuigen het veld in kan. Door de warmteontwikkeling kan munitie exploderen. Er zijn wel brandweervoertuigen van defensie in het veld. "Die zijn hiervoor gemaakt en kunnen tegen een eventuele ontploffing van munitie", aldus de woordvoerder.

"Wij passen onze tactiek aan, we bestrijden de brand op een andere manier, vanaf de verharde paden. Dat kan er wel toe leiden dat er wat meer rookontwikkeling komt."

Er is overlegd over een plan van aanpak voor de rest van de dag. De blushelikopters zijn vertrokken, die zijn nodig bij een natuurbrand die woedt in Limburg. Er wordt geblust met acht brandweerwagens en vier gepantserde blusvoertuigen van defensie.

Onderzoek gestart

De oorzaak van de brand is nog niet bekend, de brandweer richt zich eerst op het beheersen en bestrijden van het vuur. Er lopen al wel onderzoeken naar het ontstaan van de brand. Volgens de Koninklijke Marechaussee kan de oorzaak pas echt worden vastgesteld als de brandweer klaar is met het bluswerk.

Er staan nog heel wat vragen open. In het onderzoek worden getuigen gehoord, wordt gekeken welke eenheden gisteren aan het oefenen waren, om wat voor oefening het precies ging. Ook wordt gekeken of de oefening correct was aangemeld en of de veiligheidsprotocollen juist zijn nageleefd, zegt een woordvoerder van de marechaussee tegen de NOS.

Rookoverlast

De rook trok gisteren naar het westen van het land en was tot boven Engeland te zien. In verschillende regio's werd een NL-Alert verstuurd vanwege de rookoverlast.

De snelweg A28, die gisteren werd afgesloten vanwege de rookontwikkeling, is vannacht weer opengegaan. De veiligheidsregio verwacht niet dat het nodig zal zijn de weg weer af te sluiten, maar kan het ook niet uitsluiten. De afsluiting leidde tot overlast voor weggebruikers, die de hele middag en avond moesten omrijden.

He-man-ontwerper Roger Sweet (91) overleden

21 hours 45 minutes ago

Speelgoedontwerper Roger Sweet is op 91-jarige leeftijd overleden. Als bedenker van het actiefiguurtje He-Man drukte hij zijn stempel op de jeugd van vele veertigers.

Voordat hij als speelgoedmaker aan de slag ging had Sweet al als productontwerper gewerkt aan mixers, wasverzachterflessen en vliegtuiginterieurs. Eind jaren zeventig moest hij de grootste blunder uit de geschiedenis van de speelgoedfabrikant Mattel verhelpen.

Dat bedrijf had namelijk het aanbod van George Lucas afgeslagen om de Star Wars-speelgoedlijn uit te brengen. Toen die merchandise een enorme vlucht nam, moesten Sweet en andere ontwerpers aan de bak: om te besparen op royalty's wilde Mattel met een eigen ontwerp komen.

Overdadig gespierd

Van de afdeling marketing kreeg Sweet te horen dat vooral drie thema's jongens aanspraken: ruimtevaart, militairen en fantasy. Omdat er op die eerste terreinen al competitie was van Star Wars en G.I. Joe, richtte Sweet zich op de derde. Spierbundels als Arnold Schwarzenegger en Sylvester Stallone waren populair, dus ging ook hij voor een krachtpatser.

Sweet besloot het bestaande Mattel-poppetje Big Jim nog wat groter te maken. In twee dagen tijd boetseerde hij er met klei een overdadig gespierde torso en krachtige ledematen op. "Schwarzenegger woog met zijn 1,85 meter 100 kilo, mijn poppetje zou met die lengte 350 kilo hebben gewogen."

"Ik gaf hem ook een vertrokken gezicht, met ontblote tanden, en zette hem in een gevechtspositie. Tot dan toe hadden alle actiefiguren een neutrale gezichtsuitdrukking en pose gehad, maar dit werkte." Zo kreeg He-Man een hypermasculiniteit die vergelijkbaar was met wat Mattel door Barbie eerder voor het vrouwelijk ideaalbeeld had gedaan.

Masters of the Universe

Het was ook Sweet die het figuurtje He-Man doopte, zei hij in een interview over de al bestaande term voor een machoman. "Ik had een lijst gebrainstormd van twee kantjes: Great-Man, Tough-Man, Tough-Guy, Terrific-Guy, allemaal varianten. Maar toen ik He-Man bedacht, ging er een gong af in mijn hoofd."

Sweet bedacht in grote lijnen ook randfiguren voor de speelgoedlijn, zoals He-Mans rijdier Battle Cat en superheldin She-Ra, bedoeld om meisjes naar dit nieuwe universum te lokken. Zijn ideeën werden verder uitgewerkt door tekenaar Mark Taylor, die ook superschurk Skeletor toevoegde.

Om de lijn populair te maken, bracht Mattel de cartoonserie Masters of the Universe uit, waarin He-Man wekelijks het kwaad bestreed op zijn planeet Eternia. Zijn toverformule "By the power of Grayskull" was ook al snel op Nederlandse schoolpleinen te horen.

Verzadigd

Het leidde tot een ongekend succes voor Mattel. Binnen enkele jaren wist de speelgoedlijn zelfs grote concurrent Star Wars in te halen. Eind jaren tachtig raakte de markt echter in korte tijd verzadigd: Mattel bleef maar nieuwe figuurtjes uitpompen, die nooit de populariteit van de originele helden benaderden.

Een film met Dolf Lundgren als He-Man flopte en toen de Teenage Mutant Ninja Turtles populairder werden, trok Mattel de stekker uit het project. Gevoed door nostalgie maakte He-Man recentelijk een bescheiden comeback: een nieuwe She-Ra tekenfilm deed het goed en in juni komt er een nieuwe He-Man-film.

"Iedere man ter wereld wil graag He-Man zijn", legde Sweet ooit het blijvende succes van de serie uit. Mattel reageert op zijn overlijden met de mededeling dat "zijn erfenis voorleeft in de karakters die hij tot leven bracht en de verbeelding die aanwakkerde".

Grote natuurbrand uitgebroken tussen Helden en Kessel

21 hours 54 minutes ago

In de bossen tussen Helden en Kessel (Limburg) is afgelopen nacht een grote natuurbrand uitgebroken. In het gebied was gisteren ook al een natuurbrand, maar toen op een andere plek.

Bij de brand komt veel rook vrij en het vuur is nog niet onder controle, meldt de veiligheidsregio Limburg-Noord. De brand was om 05.00 uur uitgebreid naar een oppervlak van 30.000 vierkante meter.

"Het gebied is moeilijk te bereiken en daarmee lastig te bestrijden", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen L1 Nieuws.

Blushelikopter

Meerdere brandweereenheden zijn opgeroepen om te blussen en er worden ook metingen verricht vanwege rookoverlast op een nabijgelegen camping.

In de loop van de ochtend wordt ook een blushelikopter ingezet. De veiligheidsregio adviseert mensen hun dieren binnen te houden, omdat zij van de overvliegende helikopter kunnen schrikken.

De oorzaak van de brand is nog onduidelijk. Volgens de woordvoerder is brandstichting niet uit te sluiten. "Gezien het tijdstip van het ontstaan van de brand is die mogelijkheid er zeker."

Opvang campinggasten

Op de nabijgelegen camping De Heldense Bossen verblijven zo'n 2500 gasten. Sommige campinggasten zijn vanwege de rook zelf al vertrokken. Gasten die blijven kunnen terecht in een sporthal in Panningen.

De kans op natuurbranden is momenteel extra groot vanwege de droogte. Veiligheidsregio's hebben opgeschaald naar het hoogste waarschuwingsniveau.

Op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland brak gisterochtend een grote brand uit. De veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zegt dat de brand nog niet onder controle is. Ook op een militair oefenterrein in Assen heeft gisteravond een natuurbrand gewoed.

ING ziet winst hard stijgen ondanks zorgen over onrust wereldwijd

22 hours 19 minutes ago

Tot nu toe gaat het dit jaar goed met ING. In de afgelopen drie maanden lukte het de bank om de winst hard te laten stijgen. Dat blijkt uit hun cijfers over het eerste kwartaal van 2026.

ING boekte een nettowinst van ruim 1,5 miljard euro. Dat is bijna 7 procent meer dan in hetzelfde kwartaal een jaar geleden.

De bank slaagt erin om nieuwe klanten aan zich te binden. In landen als Duitsland, Polen en Spanje groeit het aantal klanten. Veel van deze klanten gebruiken met name de app van ING voor hun bankzaken.

Rente

Ook wordt er goed verdiend aan rente. Banken betalen rente voor spaargeld en krijgen rente voor leningen. ING profiteert van het verschil tussen de rente die ze krijgen en die ze moeten uitbetalen.

Hoewel de grootste bank van Nederland vooralsnog niet echt geraakt lijkt te worden door de onrusten in het Midden-Oosten, uit ING wel zorgen hierover. De bank verwacht dat de onzekerheid over de transporten van energie de economie en uiteindelijk ook de bankenwereld kan raken.