Aggregator

Nieuwe BBB-fractieleider Vermeer: vertrouwen in Keijzer echt geknakt

19 hours 39 minutes ago

De nieuwe BBB-fractieleider Henk Vermeer is niet verrast door het vertrek van Mona Keijzer uit de partij. Maar hij vindt de gang van zaken "volstrekt waardeloos".

Volgens Vermeer heeft Keijzer "er tientallen keren mee gedreigd" om op te stappen "op momenten dat iets niet ging zoals zij het wilde, of in het tempo dat zij het wilde". "Dat geeft geen vertrouwen in haar als iemand die leiding kan geven aan de fractie", zegt de opvolger van Caroline van der Plas.

Hij zegt dat het vertrouwen "echt geknakt" is, nadat er meerdere dingen waren gebeurd. Zo zou Keijzer gesprekken hebben gevoerd met de Groep Markuszower, die zich onlangs heeft afgesplitst van de PVV. Waarover die gesprekken gingen, weet hij niet.

Keijzer en Markuszower spreken deze lezing tegen. Volgens hen was er sprake van één gesprek en lag er geen concreet voorstel op tafel dat de Groep Markuszower kon overstappen naar BBB. Markuszower: "Dat is niet waar." Keijzer zegt dat de rest van de BBB-Kamerleden vooraf van dit gesprek wist. "Ik begrijp dat ze met modder zijn gaan gooien."

Vermeer zegt dat binnen de BBB is besproken "dat we zouden onderzoeken of konden samenwerken" met de zeven voormalige PVV-Kamerleden. Maar er is volgens hem nooit sprake geweest van een eventuele fusie. "Daarvoor zijn de verschillen te groot", vindt hij. "En we laten BBB niet overnemen."

Dat Keijzer zonder overleg met de fractie en met een onduidelijk doel toch toenadering zou hebben gezocht met Markuszower, was de druppel die de emmer deed overlopen.

Keijzer neemt zetel mee

Gisteren liet oud-minister en -vicepremier Mona Keijzer weten dat zij afhaakt bij BBB. Zij neemt haar zetel mee en gaat zelfstandig verder. "Mijn missie is nog niet ten einde", zegt zij in een verklaring op X.

Keijzer is het er niet mee eens dat Vermeer de nieuwe fractieleider is. Ze zegt dat haar een dag na de verkiezingen van 29 oktober is beloofd dat zij Caroline van der Plas zou opvolgen. Dat zou in een gesprek met Van der Plas en Vermeer zijn gebeurd, waarin Van der Plas liet weten dat zij wilde terugtreden als partijleider en fractievoorzitter. "Afgesproken werd dat ik haar zou opvolgen", zegt Keijzer.

Vermeer zegt dat het na de verkiezingen inderdaad logisch leek als Van der Plas te zijner tijd het stokje zou overdragen aan Keijzer, die de nummer 2 op de kandidatenlijst was. Maar de toenmalige partijleider durfde dat volgens hem niet meer aan na onder meer Keijzers gesprekken met de Groep Markuszower.

De BBB'er begrijpt "dat het voor Keijzer een teleurstelling is en dat het haar rauw op het dak is gevallen." Hij vindt het zelf ook vervelend: "Ik baal hier enorm van."

Vermeer is vanmorgen in de fractievergadering van BBB officieel de nieuwe fractievoorzitter geworden, nadat Van der Plas vrijdag weten een stap terug te doen, maar nog wel door te gaan als Kamerlid.

Hij is een vertrouweling van zijn voorganger. Hij was samen met haar een van de medeoprichters van BoerBurgerBeweging (BBB) en is sinds december 2023 Kamerlid voor die partij. Hij was ook secondant van Van der Plas bij de coalitieonderhandelingen die leidden tot het net afgetreden kabinet-Schoof, waarin ook PVV, VVD en NSC zaten.

BBB verloor bij de verkiezingen drie van de zeven Tweede Kamerzetels. Door het vertrek van Keijzer houdt de partij er drie over. Naast Vermeer en Van der Plas zit oud-minister Femke Wiersma voor de partij in de Kamer.

In de Eerste Kamer is BBB met twaalf zetels de tweede partij en daarmee een factor van belang voor het huidige minderheidskabinet.

Van der Plas besloot in Ierland om het stokje over te dragen

Voormalig BBB-leider Caroline van der Plas wil niet uitgebreid reageren op het vertrek van Mona Keijzer uit de partij. "Ik waardeer Mona heel erg en vind het heel vervelend dat het zo is gelopen. Ik had het ook liever anders gewild." Meer wil ze er niet over kwijt.

Ze wil wel vertellen waarom ze een stapje terug zet. Dat besloot ze afgelopen zomer, op vakantie in Ierland, waar haar moeder vandaan komt. Ze trok daar in haar eentje rond en bedacht dat ze als BBB-lijsttrekker drie Tweede Kamerverkiezingen in vijf jaar tijd heeft gedaan en dat het genoeg is geweest.

Het is zwaar als fractieleider van een kleine fractie, zegt ze. Je moet niet alleen veel debatten in de Tweede Kamer doen, maar hebt daarnaast ook allerlei afspraken. Ze hoopt zich als Kamerlid weer kunnen focussen op de onderwerpen waarvoor haar partij is opgericht: landbouw, visserij, de regio, het platteland.

Canada roept OpenAI op het matje voor niet waarschuwen voor schutter

20 hours 20 minutes ago

De regering van Canada heeft OpenAI op het matje geroepen. Het moederbedrijf van ChatGPT nam geen contact op met de Canadese politie na verdachte interacties van een tiener die twee weken geleden acht mensen doodschoot. OpenAI had haar account vorig jaar zomer al als verdacht aangemerkt omdat het werd "ingezet voor gewelddadige activiteiten", bleek zaterdag.

Bij de aanslag van 10 februari werden in de provincie Brits-Columbia vijf leerlingen en een lerares op een middelbare school gedood. Eerder had de 18-jarige schutter, Jesse Van Rootselaar, al haar moeder en stiefbroer gedood. Zeker 25 anderen raakten gewond. Na de schietpartij maakte de schutter een einde aan haar leven.

Teken van potentieel geweld

Al maanden voor de massamoord sloegen medewerkers van OpenAI intern alarm over de interactie van de tiener met ChatGPT. Zo zou ze meerdere scenario's met wapengeweld hebben besproken en voorgelegd aan de populaire bot, zeggen bronnen aan The Wall Street Journal.

Een automatisch beoordelingsmechanisme merkte haar interactie met ChatGPT op en markeerde die als 'gewelddadig'. Daardoor werden medewerkers van OpenAI op de hoogte gebracht. Sommige werknemers zagen haar interactie met ChatGPT als een teken van potentieel geweld in de echte wereld en drongen er bij hun leidinggevenden op aan de Canadese autoriteiten te waarschuwen.

Uiteindelijk besloot OpenAI dat niet te doen. Volgens het bedrijf was de dreiging voor ernstig lichamelijk geweld voor anderen niet reëel genoeg. Na de aanslag brachten OpenAI-medewerkers de Canadese politie alsnog op de hoogte.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De Canadese AI-minister Solomon zegt dat hij "diep verontrust" is dat de politie niet is geïnformeerd. "Ik heb de veiligheidsverantwoordelijken van OpenAI opgedragen om naar Ottawa te komen om hun veiligheidsprotocollen toe te lichten." Ook wil Solomon in gesprek over hoe hoog de dreiging moet zijn om naar de politie te stappen. OpenAI is gevestigd in San Francisco en heeft geen kantoor in Canada.

Premier Eby van Brits-Columbia noemt de berichten dat OpenAI relevante informatie zou hebben gehad zeer verontrustend voor de families van de slachtoffers en voor inwoners van de provincie. OpenAI zegt in een reactie het politieonderzoek te steunen en spreekt het medeleven uit naar de nabestaanden.

Chatbots liggen al langer onder vuur. Zo vinden privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens en ook openbaar aanklagers in de VS dat ChatGPT snel aanpassingen moet doen die het risico op mentale schade verkleinen. Vorig jaar werd OpenAI aangeklaagd door de ouders van een 16-jarige Amerikaanse jongen die zelfmoord pleegde. Ook andere AI-bots, zoals Character AI, worden beschuldigd van het aanzetten van gebruikers om zichzelf of anderen iets aan te doen.

Nieuwsuur maakte eerder deze reportage over de keerzijde van chatbots:

Vogelgriep vastgesteld in Ede, 23.000 kippen afgemaakt

20 hours 40 minutes ago

Bij een legkippenbedrijf in Ede is een uitbraak van vogelgriep vastgesteld. De 23.000 worden afgemaakt, meldt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Het ministerie sprak in eerste instantie over vleeskuikens, maar het blijkt om leghennen te gaan.

In een straal van 10 kilometer geldt een vervoersverbod om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen. Binnen die zone zijn 130 pluimveebedrijven gevestigd, schrijft Omroep Gelderland.

Binnen een straal van 3 kilometer zijn acht andere pluimveebedrijven gevestigd. Die bedrijven worden onderzocht op aanwezigheid van het virus.

Het vogelgriepvirus steekt vrijwel elk jaar de kop op, maar dit seizoen verloopt heviger dan de afgelopen jaren. Na een uitbraak in het Drentse Gasselternijveenschemond in oktober werd een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Sindsdien zijn er nog tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld en zijn al meer dan twee miljoen dieren afgemaakt.

Zelensky: na vier jaar oorlog niet de offers verkwanselen

20 hours 43 minutes ago

Vier jaar na het begin van de Russische invasie in Oekraïne roept president Zelensky op de offers die zijn land heeft gebracht niet te verkwanselen aan de onderhandelingstafel. In een opgenomen videoboodschap prijst hij de enorme moed, het harde werk en het uithoudingsvermogen van zijn landgenoten en moedigt hen aan de Russische agressie te blijven weerstaan.

"Mijn belangrijkste boodschap is altijd: laat al deze jaren niet voor niets zijn geweest", zegt hij over de opdracht die hij de Oekraïense onderhandelaars meegeeft in de vredesgesprekken met Rusland. "Doe recht aan de strijd, de moed, de waardigheid, alles wat Oekraïne heeft moeten doorstaan. Dit mag je niet opgeven, vergeten of verraden."

Zelensky had het filmpje deels opgenomen in het hoofdkwartier onder het presidentiële paleis waar hij de eerste dagen van de oorlog doorbracht. "Ons volk heeft toen niet de witte vlag gehesen - we hebben ons achter de blauw-gele geschaard", keek hij terug op die tijd. "We hebben bewezen: je kunt ons in bunkers dwingen, maar we blijven niet eeuwig ondergronds. We herrijzen en blijven vechten."

Opsomming van menselijk leed

Onder beelden van die strijd somde hij ruim een halve minuut lang Russische wandaden op: het bloedbad onder burgers in Boetsja, de aanval op een theater vol vluchtelingen in Marioepol, de verwoesting van de Kachovka-stuwdam, de raket die treinreizigers doodde in Kramatorsk. "Rusland heeft al onze gezinnen pijn gebracht, in elk Oekraïens hart."

Volgens Zelensky voert Poetin een terreurcampagne omdat Rusland op het slagveld niet kan winnen. "Het 'tweede leger van de wereld' vecht tegen flatgebouwen en energiecentrales. Ook nu Oekraïners de strengste winter in de geschiedenis beleven. Bijna elke nacht is er terreur. Ik weet niet wie dit kan doorstaan. Maar Oekraïners doen het."

Het Kremlin legt vanmorgen de schuld voor het conflict bij de landen die Oekraïne steunen. "Omdat het Westen zich ermee bemoeide, is dit een breder conflict geworden met landen die ons willen verpletteren", zegt een woordvoerder over de 'speciale militaire operatie', zoals Rusland de oorlog noemt. Doel van de strijd noemt Moskou "de veiligheid van de bevolking in Oost-Oekraïne".

Europees bezoek

Voor de herdenking van vier jaar totale oorlog is Europese Commissievoorzitter Von der Leyen vanmorgen aangekomen in de hoofdstad Kyiv. Ook zeven Europese premiers en ministers van Buitenlandse Zaken gingen daar bij Zelensky langs, onder wie premiers Frederiksen (Denemarken) en Stubb (Finland).

In een herdenkingstoespraak op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel benadrukte secretaris-generaal Rutte het belang van voortdurende steun aan het land. "Met beloftes van hulp alleen eindig je geen oorlog", zei hij. "Het is hoogstnoodzakelijk dat Oekraïne de militaire, financiële en humanitaire hulp die het nodig heeft blijft ontvangen."

De nieuwe premier Jetten belde gisteren kort na zijn beëdiging al met Zelensky. Die zei hem dat Oekraïne niet alleen voor het eigen land vecht, "maar ook voor Europese waarden en daarom onze steun verdient". Jetten zei snel Kyiv zelf te willen bezoeken.

In Den Haag waren vanmorgen een tiental mensen bijeengekomen bij de Russische ambassade om te protesteren tegen de oorlog. Daarbij hield kunstenaar Teun Castelein een lawaaiprotest met draaiorgels, zoals altijd op de dag dat de inval wordt herdacht. Dit jaar had hij er vier laten aanrukken, die door elkaar continu het Oekraïense volkslied spelen.

Castelein had kort met de Russische ambassadeur gesproken, die vanwege het lawaai naar buiten was gekomen. "Ik vroeg hem wat hij ervan vond en toen zei hij: 'Ik wil dat het direct stopt'. Toen zei ik dat ik dat ook graag zou willen, dat het direct stopt."

Vereniging Eigen Huis heropent meldpunt voor klachten over makelaars

20 hours 52 minutes ago

Vereniging Eigen Huis (VEH) heropent een meldpunt voor klachten over makelaars. Dat loket werd vijf jaar geleden juist gesloten, maar is volgens de belangenvereniging nu opnieuw nodig omdat klachten en signalen over misstanden bij het kopen en verkopen van huizen blijven bestaan.

Aanleiding is onder meer onderzoek van consumentenprogramma Radar, waaruit blijkt dat veel kopers zich tijdens het biedproces onder druk gezet voelen.

Volgens VEH-directeur Cindy Kremer worden prijzen gemanipuleerd door makelaars omdat ze misbruik maken van hun informatievoorziening. Daarvan zouden zowel kopers als verkopers de dupe zijn. "Een verkoper kan worden benadeeld omdat de makelaar de woning gunt aan een koper van een bevriende relatie, waardoor niet iedereen de volle gelegenheid krijgt om de woning te bezichtigen en een bod te doen."

Daarnaast zegt ze dat de koper ook kan worden benadeeld als de makelaar zegt dat iemand het bod moet verhogen, terwijl je niet weet of dat echt zo is.

Makelaarsvereniging NVM laat aan de NOS weten zich maximaal in te spannen om misverstanden te voorkomen en het biedproces zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. Dat gebeurt via een verplichte biedprocedure voor aangesloten makelaars, met een duidelijke uitleg voor consumenten. "Ook hebben we een onafhankelijke klachtenprocedure en tuchtrecht", aldus een woordvoerder.

'Zelfregulering werkt niet'

In de rondgang onder 2500 panelleden van Radar die de afgelopen vijf jaar een bod deden op een woning, gaf 43 procent van hen aan sturende informatie te hebben gekregen van een verkoopmakelaar. Bijna twee derde paste daarna het bod aan, meestal door meer te bieden of voorwaarden te laten vallen.

Ook ontvangt VEH zelf meldingen over onduidelijke regels en een gebrek aan transparantie. De zelfregulering waar de afgelopen jaren op werd ingezet, werkt volgens VEH niet.

Met het meldpunt wil VEH opnieuw actuele ervaringen verzamelen van kopers en verkopers. Zo moet zichtbaar worden dat structurele problemen nog altijd niet zijn opgelost.

Ook politiek wil verandering in biedproces

De NVM heeft een eigen biedprotocol met richtlijnen voor het verzamelen en verwerken van biedingen. Daarin wordt gewerkt met open inschrijving, waarbij biedingen niet openbaar zijn. Volgens Vereniging Eigen Huis blijft daardoor ruimte bestaan voor beïnvloeding en misbruik.

Ook in de politiek groeit de roep om verandering. De Tweede Kamer nam unaniem een motie aan waarin betrokken partijen worden opgeroepen om met een landelijk en transparant biedsysteem te komen. Als dat niet lukt, wil de politiek zelf met wetgeving komen.

Oekraïne is een uitputtingsslag die beide kanten nog niet heeft uitgeput

23 hours 32 minutes ago

Onlangs in een biercafé in Kyiv: de kelner deelt er dekentjes uit aan de bezoekers omdat de verwarming het niet doet. Maar klachten hoor je er hier niet over. Want stel je voor hoe deze bittere winter is voor de mannen en vrouwen aan het front die posities moeten verdedigen tegen aanvalsgolf na aanvalsgolf.

Tussen gesprekken over gepekelde haring en de ijzige voetgangerspaden in Kyiv, valt het licht uit vanwege een zoveelste black-out door de aanvallen op energiecentrales. Er wordt een paar keer gescholden op Rusland, cafégangers halen hun telefoon uit de zak als alternatieve lichtbron en gaan weer over tot de orde van de dag.

Want dat is de oorlog geworden die vandaag het vijfde jaar ingaat: de orde van de dag. Shahed-drones en raketten onderweg? Dan kijk je in de app hoe groot de aanval is voordat je besluit of je gaat schuilen. Valt de stroom weg? Dan gebruik je een kaars of oplaadbaar nachtlampje. Flatgebouw geraakt? Dan zijn de opruimdiensten de volgende ochtend de glasscherven aan het opvegen.

Killzone

Toen de Russen binnenvielen, dachten ze dat Oekraïne in korte tijd zou vallen. Maar het werd een uitputtingsslag waarin de innovatie op het slagveld zo snel ging dat de oorlog inmiddels radicaal veranderd is. Een tankoorlog werd een drone-oorlog, waarbij de frontlinie nauwelijks verschuift.

Veroveringen gaan per vierkante kilometer. In plaats van een frontlinie wordt gesproken van een 'killzone', een gebied van zo'n 20 kilometer breed aan beide kanten waar het onduidelijk is wie welke positie vasthoudt. Waar drones van beide kanten jagen op prooi.

Oekraïners zijn ervan overtuigd dat dit een existentiële strijd is, waar het voortbestaan van de eigen democratische toekomst, van het eigen land, van het Oekraïense volk op het spel staat. Ze weten van de landgenoten die verdwenen in bezet gebied, van de Oekraïense kinderen die naar Russische heropvoedingskampen worden gestuurd.

Gebied opgeven lijkt onvermijdelijk

Dat neemt niet weg dat mensen doodmoe zijn en snakken naar vrede. Voorheen onbespreekbare concessies, zoals het opgeven van bezet gebied, lijken onvermijdelijk te zijn geworden. Maar wel alleen als dat gepaard gaat met veiligheidsgaranties die in steen gehouwen zijn. En in alle onderhandelingen is voor de Oekraïners steeds één ding duidelijk: Rusland wil helemaal geen vrede.

De pijnlijkste ontwikkeling is wat velen toch voelen als verraad van de belangrijkste bondgenoot, Amerika. Onder president Trump werd alle steun volledig stopgezet. Ja, Oekraïne krijgt nog Amerikaanse wapens zoals de cruciale raketten voor Patriot-luchtverdedigingssystemen, zolang die door Europese bondgenoten worden ingekocht .

Trump beloofde beide kanten aan tafel te dwingen om tot een snelle vrede te komen. Dat eerste lukte, dat tweede is na meerdere onderhandelingsrondes nog even ver weg. Waar de Amerikaanse leider bereid is om Oekraïne te dwingen tot vergaande concessies, werd voor Poetin letterlijk een rode loper uitgerold in Alaska.

Behalve ontgoocheling over Amerika is er ook groeiende desillusie over Europese bondgenoten. De Europeanen hebben het gat zo goed als ze konden gevuld. Maar doorpakken wanneer het ertoe doet, bijvoorbeeld door Russische bevroren tegoeden te confisqueren, lukt niet.

In de tussentijd misbruiken Poetins Europese vrienden, zoals de Hongaarse premier Orbán, hun veto in Brussel om financiële steun en nieuwe sancties tegen te houden. Commissievoorzitter Von der Leyen is vandaag bij de herdenking in Kyiv. De bedoeling was een duidelijk signaal af te geven aan Moskou, maar ze komt met lege handen.

En dat terwijl deze strijd, zo geven bondgenoten van Kyiv steeds toe, niet alleen om Oekraïne gaat, maar om de toekomst van het hele Europese continent. "Sommigen zeggen dat Oekraïne dankbaar moet zijn voor alles", zei de Poolse premier Tusk eerder deze maand. "De waarheid is het tegenovergestelde: wij moeten allemaal Oekraïne dankbaar zijn."

Voor elke Oekraïner die sneuvelt of gewond raakt, verliest Rusland volgens westerse schattingen twee of drie mensen. Rusland zou per maand net zoveel manschappen verliezen als tijdens de hele Sovjetinvasie van Afghanistan - zo'n 35.000 doden en gewonden. De oorlog duurt al langer dan de strijd tussen de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland, al worden de dodentallen uit die oorlog bij lange na niet gehaald.

Bussificatie

Toch ziet Kyiv een vijand die niet wil stoppen en blijft Oekraïne een kleiner land met minder mensen en middelen. Om verliezen aan te vullen, zijn de autoriteiten overgegaan tot de controversiële 'bussificatie', oftewel mannen van straat plukken en in een bus stoppen naar het front.

Maar er zijn geen aanwijzingen dat de verdediging binnenkort kan instorten. Sterker nog, Oekraïne heeft er de afgelopen weken van geprofiteerd dat Russische troepen hun Starlinks niet meer kunnen gebruiken. In het zuiden heeft Kyiv meerdere plaatsjes heroverd.

Het grotere plaatje blijft wel somber: het is een uitputtingsslag waarin beide kanten nog niet zijn uitgeput. Toch merk je dat Oekraïners met humor het alledaagse van de oorlog tegen proberen te gaan.

Een Oekraïense kennis in Kyiv vertelde dat het natuurlijk vermoeiend is om elke dag alle trappen van haar flat op en neer te lopen omdat er geen stroom is. "Rusland probeert ons uit te putten, maar door al dat traplopen zijn we fitter dan ooit."

Ook wordt er op straat gedanst om de moed erin te houden:

Ambulancevliegtuig crasht in India, alle inzittenden omgekomen

1 day ago

In India zijn alle zeven inzittenden van een ambulancevliegtuig om het leven gekomen bij een crash. Het toestel, een tweemotorige Beechcraft C90, was vanuit de oostelijke deelstaat Jharkhand onderweg naar de hoofdstad New Delhi toen het neerstortte in bebost gebied.

Het ongeluk gebeurde kort na het opstijgen. De autoriteiten vermoeden dat turbulentie door slecht weer daar de oorzaak van was. De piloten hadden kort voor de crash aangekondigd van hun koers te willen afwijken wegens turbulentie.

Het vliegtuig werd gebruikt om een patiënt met ernstige brandwonden naar een gespecialiseerd ziekenhuis in de hoofdstad te vervoeren. Behalve deze persoon en de twee bemanningsleden kwamen twee medici en twee familieleden van de patiënt om.

Marsrover krijgt na jaren eindelijk 'gps' om zijn weg te vinden

1 day ago

NASA's Marsrover Perseverance rijdt sinds 2021 op de planeet rond, maar nu pas krijgt het wagentje de beschikking over een soort gps-navigatie om zijn weg door de rode zandwoestijn te vinden.

De robotwagen had tot nu toe dagelijks instructies van de aarde nodig om erachter te komen waar hij precies was. Het wagentje kon zijn eigen positie wel een beetje bijhouden door om de zoveel tijd een foto te maken van zijn omgeving en op basis van het verschil zo goed mogelijk in te schatten hoeveel meter er was afgelegd, maar die methode werkt foutjes in de hand.

Over langere tijd kon het ertoe leiden dat de rover tientallen meters uit de route raakt. Om dat te voorkomen, moest er vanaf de aarde regelmatig een signaal worden gestuurd om Perseverance te vertellen waar hij zich bevond.

"Stel je voor, je bent alleen in een uitgestrekte woestijn, zonder wegen en zonder kaarten, en je mag maar één keer per dag bellen om te vragen: 'Waar ben ik?'", legde ruimtevaartrobotica-ingenieur Vandi Verma afgelopen week uit. "Dat is wat Perseverance vijf jaar lang op Mars heeft moeten doen. Mensen moesten steeds zeggen: je bent niet verdwaald, je bent veilig. Ga door."

Uren wachten

Soms moest de rover vele uren op die bevestiging wachten, want Mars staat tientallen miljoenen kilometers ver weg en de communicatie verloopt via sondes in een baan om de planeet. Die staan niet altijd in de juiste positie.

Nu hoeft dat dus niet meer. De rover heeft op afstand een software-upgrade gekregen. Niet om contact te kunnen maken met gps-satellieten, want zo'n netwerk is er niet rond Mars, maar dat is ook niet nodig.

Met zijn nieuwe Mars Global Localization-upgrade kan de rover zijn eigen panoramische foto's matchen met kaarten van het Marslandschap op zijn eigen boordcomputer. Op die manier kan Perseverance zijn exacte locatie berekenen en kan de rover doorrijden zonder op bevestiging vanaf de aarde te hoeven wachten.

Daardoor kan de rover nu op een dag veel grotere afstanden afleggen. "We hebben de rover een nieuwe vaardigheid gegeven", aldus Jeremy Nash, robotica-ingenieur bij JPL, NASA's instituut dat de onbemande missies in het zonnestelsel leidt. "Dit was al tientallen jaren een probleem en het is geweldig spannend om deze oplossing voor het eerst echt in de ruimte uit te testen."

Veel bushaltes niet toegankelijk voor mensen met een beperking

1 day ago

Meer dan de helft van de bushaltes in Nederland is niet of slecht toegankelijk voor mensen met een beperking. Vooral mensen met een visuele beperking hebben ermee te maken.

Zes van de tien haltes hebben geen of onvoldoende hulpmiddelen om blinden en slechtzienden te ondersteunen bij het busvervoer. Voor mensen met een motorische beperking, die afhankelijk zijn van bijvoorbeeld een rolstoel, is iets minder dan de helft van de bushaltes niet goed uitgerust.

Dit blijkt uit onderzoek van RTV Oost in samenwerking met de andere regionale omroepen, die cijfers van ov-samenwerkingsverband DOVA hebben geanalyseerd.

Jurre Siebert uit Arnhem gaat dagelijks met de bus. Hij is slechtziend en loopt moeilijk. "Ik ben afhankelijk van het openbaar vervoer. Ik heb geen fiets en geen rijbewijs. Het ov is voor mij de enige optie."

Hoewel het vaak goed gaat, zijn Sieberts reizen met het ov niet altijd zonder problemen. "Voor mij is het belangrijk dat een bushalte goed zichtbaar is. Ik heb het liefst een bushokje. Maar regelmatig staat er alleen maar een haltepaal langs de weg."

Voor Siebert is het belangrijk dat een rit met de bus van deur tot deur soepel verloopt. Dat is niet altijd het geval. Hij is daar niet de enige in, merkt Peter Waalboer, lid van de ledenraad van de Oogvereniging. Soms liggen er bij een halte wel geleidelijnen, maar sluiten die niet op de omgeving aan. "Dan heb je een toegankelijk eiland in een ontoegankelijke omgeving. Daar heb je dan niets aan."

Zelfs als een bushalte in principe goed is, dan nog is soepel reizen niet gegarandeerd, merkt Siebert. "Buschauffeurs moeten je wel zien staan, en ook willen helpen. Als ze een slechte dag hebben, is dat niet altijd het geval." Toch maakt hij ook regelmatig mee dat de buschauffeur welwillend is, vraagt of hij veilig staat, en aan andere passagiers vraagt om ruimte te maken.

Verschillen stedelijk en landelijke gebieden

Veruit de meeste bushaltes zijn gemeentelijk eigendom. Gemeenten met veel ontoegankelijke bushaltes liggen vaak in plattelandsgebieden. Een voorbeeld is Lopik, waar 95 procent van de haltes ontoegankelijk is.

Volgens Lopik zijn het buurtbushaltes in "de typisch landelijke lintstructuur" van de gemeente. Voetgangers, fietsers en auto's maken er gebruik van dezelfde weg. "De halteplaatsen zijn dan ook zelden meer dan enkel een haltebord. Het zijn niet zozeer de bushaltes die ongeschikt zijn maar de hele infrastructuur is niet ingericht voor doelgroepen."

Omdat het aantal gebruikers van deze haltes klein is, is de gemeente niet van plan de bushaltes toegankelijker te maken.

Wat maakt een bushalte toegankelijk?

Om te bepalen of een bushalte toegankelijk is, gebruikt DOVA meerdere criteria. Bijvoorbeeld: heeft de bushalte geleidelijnen? Sluiten die aan op de omgeving van de bushalte? Sluit de hoogte van het perron aan op de instaphoogte van de bussen? Is er een lift aanwezig, en is het perron breed genoeg voor iemand die in een rolstoel zit?

Waalboer hoort dit argument vaker. Hij wijst erop dat Nederland het VN-verdrag Handicap heeft ondertekend. Daarin is afgesproken dat mensen met een beperking, net als anderen, vrij toegang moeten hebben tot vervoer. "Het ov is een publieke voorziening. Het is niet aan de overheid of aan belangenorganisaties om te bepalen welke haltes wel en niet toegankelijk moeten zijn. Alles moet toegankelijk zijn, daar kun je geen discussies over voeren."

Veel grotere, stedelijke gemeenten hebben een relatief goede toegankelijkheid. Van de grotere gemeenten scoren Hengelo en Amersfoort het best. Meer dan 90 procent van de bushaltes daar is toegankelijk voor mensen met een motorische en een visuele beperking.

Ondanks alles is Siebert blij dat hij met het ov kan. In het verleden maakte hij gebruik van een taxi, maar sinds hij het ov heeft ontdekt, is zijn wereld een stuk groter. "Ik voel vrijheid. Mijn omgeving is een stuk groter geworden, ik hoef niet meer binnen mijn eigen regio te blijven."

Verantwoording van het onderzoek

Voor dit verhaal zijn de cijfers gebruikt zoals die op 13 januari beschikbaar waren. Ze zijn afkomstig van DOVA, een samenwerkingsverband van de ov-autoriteiten, die bestaan uit de twaalf provincies, de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, en het OV-bureau Groningen Drenthe.

Deze ov-autoriteiten hebben een Halteviewer gemaakt, en zijn verantwoordelijk voor de data, maar sommige besteden het aanleveren van de haltedata uit aan de wegbeheerders. Daardoor kan het zijn dat data verouderd zijn, omdat wegbeheerders de actuele situatie nog niet hebben verwerkt, of na 13 januari aanpassingen hebben gedaan.

Wekdienst 24/2: Vier jaar oorlog in Oekraïne • Koning ontvangt medaillewinnaars

1 day ago

Goedemorgen! Het is vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Wereldwijd wordt er vandaag bij de oorlog stilgestaan. En koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia ontvangen 's middags de olympische medaillewinnaars.

Eerst het weer: het is bewolkt en af en toe valt wat regen. De droge momenten overheersen echter en er waait niet meer dan een zwakke tot matige zuidwestenwind, kracht 2 tot 4. Het wordt 10 graden in het noorden tot 13 graden in het zuiden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De nieuwe coalitie doet grote beloftes waarvan niet zeker is of ze kunnen worden waargemaakt, schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau, dat een analyse maakte van de plannen van D66, VVD en CDA.

De partijen willen bijvoorbeeld in de zorg de gevolgen van het verhogen van het eigen risico verzachten door in te zetten op preventie. Maar volgens het planbureau is dat onvoldoende voor de problemen die nu spelen. Ook noemt het SCP het streven van het minderheidskabinet om het aantal asielzoekers te verminderen op korte termijn "niet reëel".

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Waar komt Sinterklaas eind dit jaar aan met de Pakjesboot? Officieel komt het antwoord op die vraag pas halverwege het jaar, maar volgens Omroep Brabant heeft een aantal hints de locatie nu al verklapt: Sinterklaas komt dit jaar aan in Grave.

Het Sinterklaasjournaal geeft de afgelopen dagen allerlei aanwijzingen door middel van korte filmpjes op hun website. Op een van de hints is een ambtsketting te zien. Deze lijkt erg op de ketting van de burgemeester van de gemeente Land van Cuijk, waar Grave onder valt.

Als Omroep Brabant vervolgens belt naar Peter Linders van Stichting Vestingstad Grave en vraagt naar de mogelijke komst van Sinterklaas, valt hij even stil. "Ik moet even overleggen", zegt hij. En even later: "Ik weet niet wat ik moet zeggen. Ik ga niet ontkennen, maar ook niet bevestigen."

Fijne dinsdag!

Oud-ambassadeur Mandelson op borgtocht vrijgelaten

1 day 1 hour ago

De Britse politicus Peter Mandelson is op borgtocht vrijgelaten. Hij werd gisteren aangehouden op verdenking van wangedrag in een publiek ambt en meegenomen naar een politiebureau voor verhoor.

De voormalige Britse ambassadeur voor de Verenigde Staten had banden met Jeffrey Epstein. De afgelopen maanden kwamen daar steeds meer details over naar buiten. Uit Epstein-documenten die zijn vrijgegeven zou blijken dat Mandelson mogelijk marktgevoelige informatie heeft gedeeld met Epstein.

Dat zou vijftien jaar geleden zijn gebeurd. Op dat moment was Epstein al een keer veroordeeld voor gedwongen prostitutie. Epstein zou ook 75.000 dollar aan Mandelson hebben overgemaakt. De politie had eerder al een onderzoek geopend naar het mogelijke ambtsmisdrijf.

Huiszoekingen

De 72-jarige Mandelson werd maandagmiddag meegenomen voor verhoor nadat de politie begin februari huiszoekingen had gedaan op twee adressen van de voormalige ambassadeur. Volgens de BBC negeerde hij de pers toen hij om 02.00 uur lokale tijd weer terug bij zijn woning in Londen kwam.

Mandelson had halverwege januari gezegd spijt te hebben van zijn banden met de pedoseksueel en bood diens slachtoffers excuses daarvoor aan. Hij benadrukte daarbij echter ook zelf niets verkeerd te hebben gedaan. Sinds de publicatie van miljoenen nieuwe Epstein-documenten later die maand, heeft hij niet meer met de pers gesproken.

Vorig jaar werd Mandelson vanwege die banden al ontslagen als Britse ambassadeur in de Verenigde Staten. Ook verloor hij zijn zetel in het Hogerhuis en besloot hij zelf zijn lidmaatschap op te geven van de Labourpartij. Premier Starmer kwam de afgelopen weken onder vuur te liggen omdat hij Mandelson ondanks die banden met Epstein ambassadeur in de VS had gemaakt.

Zuid-Koreaanse oud-president Yoon in beroep tegen levenslange straf

1 day 2 hours ago

Oud-president van Zuid-Korea Yoon Suk-yeol gaat in beroep tegen zijn veroordeling tot levenslang voor zijn poging tot een staatsgreep in 2024. Dat heeft de 65-jarige Yoon via zijn advocaten bekendgemaakt.

Als reden voor het hoger beroep worden onder meer vermeende juridische fouten in het vonnis van de rechtbank aangevoerd. Ook noemen de advocaten de aanklacht tegen Yoon buitensporig.

"Wij geloven dat wij de verantwoordelijkheid hebben om de problemen met deze uitspraak duidelijk uiteen te zetten, niet alleen in de gerechtelijke dossiers, maar ook voor het oordeel van de geschiedenis in de toekomst", schrijft het juridische team van Yoon in een verklaring.

Staat van beleg

In december 2024 riep de voormalige Zuid-Koreaanse leider de militaire noodtoestand uit in een poging het parlement buitenspel te zetten. Hij mobiliseerde troepen om te voorkomen dat het parlement zou stemmen over de opheffing van de noodtoestand. Dat lukte niet en 6 uur later was de crisis voorbij.

De rechtbank achtte Yoon vorige week schuldig aan het leiden van een opstand en misbruik van zijn autoriteit. De rechters achtten bewezen dat de oud-president met het afkondigen van de staat van beleg de democratische grondwet wilde ondermijnen.

Er was volgens hen niet voldoende bewijs dat Yoon al een jaar van tevoren was begonnen met het plannen van een machtsgreep, zoals de aanklagers hadden betoogd.