Aggregator

Belgische identificatie-app itsme nu ook optie in Nederland

15 hours 46 minutes ago

Belgische identificatie-app itsme is nu ook beschikbaar in Nederland. De app vervangt het huidige iDIN, dat wordt gebruikt om in te loggen bij onder meer verzekeraars of andere online platforms.

Eind vorig jaar werd bekend dat iDIN door het Belgische itsme werd overgenomen. iDIN is door Nederlandse banken ontwikkeld om in te kunnen loggen bij websites van de overheid of webwinkels.

DigiD

Itsme, wordt ook wel gezien als een concurrent van het Nederlandse DigiD. Toch zitten er wel verschillen tussen de twee.

DigiD is namelijk van de overheid en puur bedoeld voor overheidszaken, maar itsme is commercieel en ook bedoeld voor bedrijven in de private sector zoals webwinkels.

Verifiëren

Met de itsme-app kan je je naam en leeftijd bevestigen en transacties ondertekenen. Bedrijven die gebruikmaken van iDIN waaronder ASR, PostNL en PSV, kunnen vanaf nu ook itsme aanbieden.

Een woordvoerder laat weten dat de optie bij sommige websites nog moet worden doorgevoerd, maar dat zou vandaag of morgen gebeurd moeten zijn. Op de website van verzekeraar Univé is de app wel al te gebruiken als identificatie-methode.

Itsme is een commercieel bedrijf dat werd opgericht door Belgische grootbanken en telecombedrijven. Met een app kan een gebruiker controleren welk bedrijf om welke gegevens vraagt en kan dit dan goedkeuren. Itsme zou ook gebruikt kunnen worden om in te loggen in de digitale portemonnee van de Europese Unie, die eind dit jaar in Europa wordt geïntroduceerd. Met de zogenoemde EDI-wallet kunnen mensen en bedrijven hun identiteit online bewijzen.

Amnesty: massa-arrestaties in Golfstaten tijdens Iran-oorlog om online uitingen

15 hours 52 minutes ago

De autoriteiten in de Golfstaten hebben tijdens de Iran-oorlog meer dan duizend mensen opgepakt voor hun online uitingen, zegt mensenrechtenorganisatie Amnesty International.

De arrestaties vonden plaats nadat de Verenigde Staten en Israël eind februari Iran hadden aangevallen. Als reactie viel Iran onder meer Amerikaanse doelen aan in de Golfstaten. Op sociale media werden beelden gedeeld van de aanvallen en inslagen.

Koeweit, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Saudi-Arabië en Oman waarschuwden dat "geruchten" of "valse informatie" over de oorlog uit "onbekende bronnen" online niet gedeeld mochten worden. Volgens Amnesty verwezen de landen naar de nationale veiligheid.

Rechten opgeschort

In veel Golfstaten is openlijke kritiek op de regering of de heersende familie al niet toegestaan of beperkt. "Golfstaten mogen maatregelen nemen om desinformatie aan te pakken en de nationale veiligheid te beschermen", zegt Heba Morayef van Amnesty International. "Tijdens gewapende conflicten is het toegestaan om bepaalde rechten op te schorten. Maar elke beperking van de vrijheid van meningsuiting moet voldoen aan strenge internationale mensenrechtennormen."

Amnesty International sprak met onder meer activisten, inwoners van de Golfstaten en familieleden van gedetineerden. Ook onderzocht de organisatie verklaringen van overheden in de Golfstaten, zoals waarschuwingen en de aankondigingen van de arrestaties.

Zo werden mensen opgepakt voor het delen van filmpjes van onderschepte raketten of locaties die geraakt werden door projectielen. Ook werden mensen gearresteerd omdat ze solidair waren met het Iraanse volk of rouwden om de dood van de Iraanse ayatollah Khamenei. De online uitingen werden door de Golfstaten gezien als het "verheerlijken van een vijandige staat en diens militaire leiders", stelt Amnesty.

Burgerschap afgepakt

In Bahrein werden honderden, veelal sjiitische, burgers opgepakt vanwege hun uitingen. Ook werd van tientallen mensen het staatsburgerschap ingetrokken. Bijna de helft van de bevolking hangt de sjiitische stroming van de islam aan, net als in Iran. De regerende koninklijke familie is soennitisch en duldt geen kritiek.

In Koeweit werd onder meer de Amerikaanse journalist Ahmed Shihab-Eldin 52 dagen vastgehouden voor het delen van beelden die door nieuwsmedia waren gepubliceerd. Hij had ook de Koeweitse nationaliteit, maar die werd van hem afgepakt.

In beide landen werden ook jarenlange gevangenisstraffen opgelegd aan tientallen mensen voor het verspreiden van oorlogsgerelateerde content.

In de VAE werden tientallen Britten opgepakt voor het delen van beelden van Iraanse aanvallen op sociale media. De Britse ambassade waarschuwde burgers voor de strenge wetten in de Golfstaat.

Vaag geformuleerde regels

De Golfstaten willen volgens Amnesty hun imago als veilige havens beschermen en het narratief over de impact van de Iraanse aanvallen controleren. Om dat te doen grijpen ze naar hun "gebruikelijke hardhandige, autoritaire aanpak om informatie te controleren".

Daarbij gebruiken ze volgens Amnesty vaag geformuleerde en te ruime bepalingen in wetten over bijvoorbeeld terrorismebestrijding en nationale veiligheid.

"De arrestaties en andere maatregelen die de Golfstaten tegen hun eigen burgers treffen, moeten worden gezien als een grootscheepse, ontoelaatbare en onwettige aanval op de vrijheid van meningsuiting", aldus Amnesty.

Stalins wijnkelder met tienduizenden flessen geopend in Georgië

16 hours 1 minute ago

In de Georgische hoofdstad Tbilisi is de wijnkelder van Sovjetdictator Jozef Stalin geopend. De ongeveer 40.000 flessen lagen tientallen jaren achter slot en grendel in de enorme donkere ruimte. De overheid gaat de flessen veilen en wil met de opbrengst onder meer een wijnschool oprichten. Het land heeft een van de oudste wijnbouwtradities ter wereld.

Wijnkenners en -verzamelaars mochten er vorige week voor het eerst rondneuzen. Voor verzamelaar Victor Chen, die vanuit Texas naar de Georgische hoofdstad Tbilisi was gereisd, voelde het als een groot avontuur. "Ik heb het gevoel dat je Indiana Jones bent die een grot opent: het kan niets zijn, het kan iets zijn", zei hij tegen persbureau Reuters.

Stalin werd geboren in Georgië. Hij stond van 1924 tot aan zijn dood in 1953 aan het hoofd van de Sovjet-Unie en was behalve een meedogenloze dictator ook een groot wijnliefhebber. Hij was vooral dol op Georgische wijnen, maar zijn collectie bestaat ook uit wijnen van de beroemdste Bordeaux-wijngaarden.

'Geplunderd door communisten'

Die Franse wijnen zitten er waarschijnlijk tussen doordat een deel van zijn wijnkelder is aangelegd door de Romanovs, de Russische keizerlijke familie die door de communisten werd vermoord.

Voormalig CEO van de Georgische Bank, Irakli Gilauri, die tegenwoordig wijnmaker is, zei daarover in een BBC-podcast: "In Sint-Petersburg lagen zo'n 200.000 flessen opgeslagen. Toen de communisten in 1917 aan de macht kwamen, werd de kelder geplunderd en dronken ze de wijn op. Maar toen Stalin aan de macht kwam, besefte hij dat het een zeer waardevolle collectie was en deed hij de kelder op slot. Ondanks dat hij communist was, heeft hij de wijnen niet vernietigd."

Toen Hitler oprukte naar Sint-Petersburg, verdeelde Stalin de kelder in drie delen, aldus Gilauri. Een deel ging naar de Krim, een deel naar Georgië. Van het derde deel is de bestemming onbekend. "Het deel van de Krim werd in de jaren 90 geveild. Dit is dus het enige bekende deel van deze Romanov-kelder, waar Stalin vermoedelijk nog meer wijnen aan toevoegde."

Sommige flessen stammen uit het begin van de 19de eeuw. Wijnmaker Gilauri schat "eerlijk gezegd" dat 80 procent van de wijn waarschijnlijk niet meer te drinken is, maar dan hou je alsnog veel flessen over.

Levenslang voor Syriër die in Bielefeld vijf mensen neerstak

16 hours 34 minutes ago

In Duitsland is een 36-jarige Syriër veroordeeld tot een levenslange celstraf. Hij stak vorig jaar vijf mensen neer in een café in de stad Bielefeld, waarbij vier van hen zwaargewond raakten.

Mahmoud M., die lid was van terreurgroep IS, is volgens de rechtbank in Düsseldorf schuldig aan vier pogingen tot moord. De Duitse justitie stelt dat hij nog steeds gevaarlijk is vanwege zijn radicale islamitische opvattingen.

Op 18 mei vorig jaar stak de man op zondagochtend rond 04.00 uur willekeurig met een zelf aangepaste wandelstok met daaraan een mes in op bezoekers van een bar. Hij riep daarbij 'Allahu Akbar'. Vijf twintigers raakten gewond, van wie vier ernstig. Op de bewuste avond waren er vooral supporters van voetbalclub Arminia Bielefeld in het café.

Na de steekpartij werd M. zelf aangevallen door andere bezoekers van het café, waarop hij gewond raakte en vluchtte. Hij verloor daarbij zijn tas met daarin meerdere messen, brandbare vloeistof en een verblijfsvergunning. Ook had hij een met de hand getekende IS-vlag bij zich.

Twee dagen na de aanslag werd hij aangehouden.

Geen empathie

Volgens de Duitse justitie had de man zich al in 2014 aangesloten bij Islamitische Staat. Hij zou tot 2016 in het kalifaat hebben gewerkt, onder meer in de Syrische stad Raqqa. Daar zou hij bewaker en grenswachter zijn geweest. Nadat hij door Koerdische strijdkrachten werd gearresteerd en acht maanden gevangen had gezeten, vluchtte hij naar Turkije en vroeg in 2023 asiel aan in Duitsland.

M. heeft bij zijn strafzaak niet laten zien dat hij rouwig is om zijn daden en "toonde geen enkele empathie voor de slachtoffers", schrijft de Duitse omroep WDR. De vier slachtoffers, een vrouw en drie mannen, hebben verklaard nog steeds last te hebben van de aanval.

Snel beledigd, intolerant en opvliegend

M. heeft de aanslag al tijdens zijn voorarrest bekend aan psychiaters en psychologen. Ook heeft hij gezegd dat hij in opdracht van IS al twee mensen in Syrië heeft gedood, onder wie zijn halfbroer.

Volgens de verdediging van de man heeft hij een moeilijke jeugd gehad en is bij hem een depressie vastgesteld. Ook wijst psychiatrisch onderzoek uit dat hij sterk geradicaliseerd was en dat de islamitisch-jihadistische ideologie groot onderdeel van zijn persoonlijkheid is. Uit het onderzoek blijkt ook dat hij snel beledigd, intolerant en opvliegend is.

Raad van State: mensen kunnen straks te makkelijk alsnog vuurwerk afsteken

17 hours 32 minutes ago

Als straks het landelijk vuurwerkverbod ingaat, kunnen mensen te makkelijk aan een vergunning komen om alsnog vuurwerk af te steken, vindt de Raad van State. Die adviseert het kabinet daarom om de regels voor die ontheffing strenger te maken.

Het kabinet wil vanaf komende jaarwisseling het afsteken van vuurwerk door particulieren verbieden. Clubs, buurtverenigingen en andere groepen mogen het nog wel, als ze van hun gemeente daarvoor een ontheffing krijgen.

Voor die ontheffing gelden er een aantal landelijke voorwaarden. Zo mag er maximaal 200 kilo vuurwerk afgestoken worden, op een terrein dat goed bereikbaar is voor de hulpdiensten. Ook mag het vuurwerk pas op 31 december worden aangeleverd.

'Te laagdrempelig'

De Raad van State vindt deze regels te "laagdrempelig", waardoor de ontheffingen op "gespannen voet staan" met het doel van het landelijke vuurwerkverbod: een veiligere jaarwisseling. De adviseur van het kabinet somt daarbij meerdere zwakke punten in de wet op.

Zo komt er geen landelijke richtlijn voor de afstand tussen de plaats waar het vuurwerk wordt afgestoken en het publiek, waardoor dit per gemeente kan verschillen. Ook hoeft iemand die de ontheffing aanvraagt, geen binding te hebben met de gemeente. "Op die manier kunnen landelijke verenigingen overal ontheffingen aanvragen en op grotere schaal vuurwerk aankopen", is in het advies te lezen.

'Te gevaarlijk voor boa's'

Daarnaast schrijft de Raad van State dat het onduidelijk is hoe de regels te handhaven zijn. Dat is in beginsel een taak van boa's. "Maar deze boa's zijn volgens de gemeenten rond de jaarwisseling niet of nauwelijks op straat vanwege de gevaarlijke situatie", zegt het adviesorgaan.

Meerdere burgemeesters maken zich daar ook zorgen over. Zij waarschuwen dat als er door heel veel kleine groepen ontheffingen worden aangevraagd, handhaving erg lastig wordt. Ook kunnen er grote verschillen ontstaan tussen gemeentes, waardoor je in de ene gemeente veel makkelijker een ontheffing krijgt dan in de andere.

De vorige jaarwisseling was de laatste keer dat iedereen legaal vuurwerk mocht afsteken. In deze special blikken we terug op jaren vol vuurwerk:

De Tweede en Eerste Kamer hebben eerder met een ruime meerderheid voor een landelijk vuurwerkverbod gestemd, dat al aankomende jaarwisseling moet ingaan. De partijen hadden nog wel een aantal voorwaarden voordat het verbod ingaat. Eén van die voorwaarden is de ontheffingsregeling.

Het is wel de vraag wat de politiek doet nu de Raad van State dringend adviseert de regels rond de ontheffingen niet zo in te voeren. Staatssecretaris Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) laat weten op 1 juli met een reactie te komen, en dan het definitieve besluit over de ontheffingen te publiceren.

President Hongarije weigert op te stappen, premier wil grondwet aanpassen

18 hours 12 minutes ago

In Hongarije is een conflict tussen premier Magyar en president Sulyok in een nieuwe fase beland. Magyar vindt Sulyok ongeschikt en eist dat hij opstapt. Het ultimatum dat hij Sulyok had gesteld, liep om middernacht af.

De premier en minister van Justitie Görög kwamen vanmorgen aan bij het presidentieel paleis voor een gesprek met Sulyok. Daar werden ze toegejuicht door eigen aanhangers en uitgescholden door aanhangers van de president. Het gesprek heeft niets opgeleverd, Sulyok houdt vol dat hij alle recht heeft om aan te blijven.

Magyar zei na afloop dat hij binnen een maand de grondwet zal aanpassen, zodat de president kan worden weggestuurd. In afwachting daarvan zal de voorzitter van het parlement - een partijgenoot van Magyar - de taken van de president overnemen, aldus Magyar.

Geen ceremoniële functie

In april maakten Magyar en zijn Tisza-partij met een klinkende verkiezingszege een einde aan de zestien jaar durende regering van Fidesz-leider Orbán. Magyar eiste onmiddellijk het vertrek van functionarissen die door zijn voorganger waren benoemd. Hij ziet ze als "marionetten" van het oude, populistische regime. Magyar noemde Sulyok, partijgenoot van Orbán, bij naam.

Volgens Magyar is het presidentschap meer dan een ceremoniële functie. "De grondwet is heel duidelijk", zei hij vandaag. "De president symboliseert de eenheid van de natie en ziet toe op het democratisch functioneren van het staatsapparaat." Sulyok zou wat dat betreft hebben gefaald. "Toen moreel gezag nodig was, koos president Sulyok voor zwijgen, in elk voorbeeld, zonder uitzondering."

Sulyok zei eerder al dat de president alle Hongaren vertegenwoordigt, ook de democratische minderheid. Ook zouden in de grondwet geen redenen staan waarom hij nu zou moeten opstappen.

Nederlandse industrie profiteert van hamstergedrag bedrijven

18 hours 58 minutes ago

De vraag naar producten die in Nederland zijn gemaakt, steeg vorige maand het hardst in vier jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers die beroepsvereniging van inkoopmanagers Nevi maandelijks publiceert. De grote toename in productie en het aantal bestellingen houdt sterk verband met de onzekerheid over de situatie in het Midden-Oosten, zegt Nevi.

De beroepsvereniging kijkt elke maand naar verschillende factoren die iets zeggen over de industrie. Bijvoorbeeld het aantal orders dat is binnengekomen, maar ook hoelang de levertijden zijn en wat de voorraad bij bedrijven is van ingekochte materialen.

Binnen deze index valt op dat vooral de chemiesector flink in de lift zat. Chemische producten uit het Midden-Oosten worden op andere plekken ingekocht. Ook de productie van plastics en kunststoffen is gestegen. "Voor de industrie goed nieuws, maar niet alle bedrijven zijn er blij mee. De prijzen van deze kunststoffen zijn echt behoorlijk gestegen", zegt sectoreconoom Albert Jan Swart bij ABN Amro.

Hamsteren

Klanten van grote industriële bedrijven halen bestellingen naar voren om een voorraad op te bouwen. "Bedrijven hamsteren producten nu de Straat van Hormuz al maandenlang praktisch gesloten is en er tekorten aan bepaalde materialen ontstaan", zegt Swart.

Het duurde wel langer om spullen geleverd te krijgen, zegt beroepsvereniging Nevi. Gemiddelde levertijden in mei waren langer doordat bedrijven hun voorraad willen aanvullen, juist terwijl de toeleveringsketen verder is verstoord.

Datacenters

De snelle groei van de Nederlandse industrie komt niet alleen doordat bedrijven nu voorraden opbouwen. "Een deel is ook te verklaren door investeringen in datacenters door chipfabrikanten. De Nederlandse chipmachinefabrikant ASML profiteert daarvan en daarmee ook vele honderden toeleveranciers", zegt Swart.

Hij zegt erbij dat het hamsteren een tijdelijk effect lijkt, dat de komende maanden ook weer zal wegebben. "Als dit afneemt, zien we pas hoe bestendig de vraag naar Nederlandse goederen is."

Vijf doden door explosie en brand in raketfabriek Zuid-Korea

19 hours 37 minutes ago

In Zuid-Korea zijn vijf mensen omgekomen bij een explosie en brand in een raketfabriek. Twee mensen raakten gewond, zeker een van hen is er slecht aan toe.

Het ging mis in een fabriek van wapenfabrikant Hanwha Aerospace in Daejeon, in het midden van het land. Door nog onbekende oorzaak ontstond er een explosie tijdens het schoonmaken van apparatuur die wordt gebruikt voor het maken van raketbrandstof.

De twee overlevenden konden op eigen kracht uit het gebouw wegkomen. Een van hen liep wel zware brandwonden op. Door het felle vuur is het nog niet mogelijk geweest de vijf doden te identificeren.

Staatsgeheim

Hanwha is een grote speler in de defensie-industrie van het land. In de fabriek in Daejeon worden vooral raketmotoren en -brandstof gemaakt voor grond-grondraketten. Volgens de autoriteiten was het vuur moeilijker te bestrijden doordat de plattegronden van de fabriek gelden als staatsgeheim.

De directeur van de fabriek heeft zijn excuses aangeboden aan de nabestaanden van de slachtoffers. Hij zegt volledig te zullen meewerken met het onderzoek naar de oorzaak van de brand.

Nieuwe test voor borstkanker kan zorgen voor minder chemotherapie

19 hours 49 minutes ago

Een nieuwe genoomtest kan ertoe leiden dat mensen met borstkanker minder vaak onnodig chemotherapie moeten ondergaan. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van University College London. Zaterdag is het onderzoek gepresenteerd op het jaarlijkse congres van de American Society of Clinical Oncology in Chicago, de grootste conferentie over kanker ter wereld.

Meer dan 4000 patiënten die recent werden gediagnosticeerd met hormoonpositieve borstkanker, de meest voorkomende vorm van borstkanker, deden mee. Ze kwamen uit het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden, Australië, Nieuw-Zeeland en Thailand en waren tussen de 40 en 60 jaar oud.

De deelnemers werden ingedeeld in twee groepen, waarbij de ene groep chemotherapie en hormoonbehandeling kreeg en de andere groep de genetische Prosigna-test. Die analyseert vijftig genen uit het tumorweefsel en bepaalt op basis daarvan hoe groot het risico is van terugkeer van borstkanker.

Patiënten die hoog scoorden op de test kregen chemo- en hormoontherapie, mensen met een lage score kregen alleen hormoontherapie. De uitkomsten waren vrijwel gelijk: bijna 95 procent van de proefpersonen die chemo kregen was na vijf jaar in leven en kankervrij, tegenover bijna 94 procent van de groep die geen chemo kreeg. Daaruit concluderen de onderzoekers dat patiënten met een lage risicoscore vaker chemotherapie kunnen overslaan.

Ook voor jongere vrouwen

In Nederland worden de gentesten voor het bepalen van de vervolgbehandeling voor borstkanker al langer gebruikt. De zogenoemde MammaPrint en Oncotype DX-testen worden in Nederland het meest ingezet, aanvullend op de standaardrisicoschatting. Sinds 2023 worden die twee testen ook vergoed. Ze zijn volgens oncologisch chirurg Caroline Drukker vergelijkbaar met de Prosigna-test.

Wat nieuw is, zegt Gabe Sonke, oncoloog in het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam en aanwezig bij de presentatie van het onderzoek in Chicago, is dat de onderzoekers nu ook voor jongere vrouwen tussen 40 en 50 jaar laten zien dat de test goed werkt.

Dat is goed nieuws, aangezien de andere gentesten uitsluitend gebruikt worden voor vrouwen boven de 50. Door de test zouden dus ook jongere vrouwen vaker chemotherapie kunnen mijden. Sonke verwacht dat de testen op termijn ook naar Nederland komen. "Onder voorwaarde dat dit ook vergoed gaat worden", voegt hij daaraan toe.

Heftige bijwerkingen

Wel plaatst hij de kanttekening dat de onderzoeksgroep ovariële suppressie-medicijnen gebruikte. Deze medicijnen zorgen ervoor dat de eierstokken geblokkeerd worden, waardoor de productie van oestrogenen wordt gestopt. Als bijwerking: de overgang.

"Acuut in de overgang komen, kan veel impact hebben", zegt Sonke. Sommige mensen stoppen met de medicijnen vanwege de heftige klachten van de overgang. Tegelijkertijd benadrukt de oncoloog dat chemotherapie ook leidt tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, misselijkheid, geheugenproblemen en vermoeidheid. Daarom is het volgens hem belangrijk dat de voor-en nadelen goed worden besproken met de patiënt.

Heel mooi resultaat

Op dit moment krijgen veel patiënten 'overbodige' chemotherapie. "We weten dat chemotherapie als aanvulling op een operatie voor zo'n 5 tot 10 procent van de mensen met borstkanker zorgt voor genezing", zegt Sonke. "We weten alleen nog niet genoeg voor wie het helpt om te genezen. Juist daarvoor helpen dit soort testen."

Chirurg Drukker benadrukt dat sinds de invoering van de MammaPrint en Oncotype DX-testen de hoeveelheid "onnodige chemo" is teruggedrongen. "De vraag is of deze test dat nog verder kan doen." Dat lijkt zo te zijn, omdat het onderzoek uitwees dat de test ook voor jongere vrouwen werkte. Daarbij moet wel kritisch worden blijven gekeken naar voor wie het testen zin heeft en voor wie niet.

Een woordvoerder van KWF Kankerbestrijding noemt het "een heel mooi resultaat en een mooi voorbeeld van behandeling op maat. Of in dit geval: een behandeling niet geven als het niet hoeft."

In Nederland worden er jaarlijks ruim 17.500 mensen met borstkanker gediagnosticeerd, volgens het Integraal Kankercentrum Nederland. Het is onder vrouwen de meest voorkomende kankersoort.

'Highway to Hel' keert terug: bus 666 gaat weer rijden in Polen

19 hours 58 minutes ago

Het Poolse Hel is vanaf deze zomer weer bereikbaar met buslijn 666. Drie jaar geleden schrapte busmaatschappij PKS Gdynia het demonische nummer nog na christelijk protest, maar ov-bedrijf Flixbus vond dat een gemiste kans.

"Het is ideaal als de naam van een buslijn al iets zegt over de bestemming", zegt een woordvoerder tegen de Poolse pers. "Hierbij hoef je niets meer uit te leggen, iedereen zal het begrijpen."

De naam van het toeristenplaatsje op het langgerekte schiereiland in het Noord-Poolse Pommeren heeft niets te maken met de plek in het hiernamaals waar de zondigen worden gestraft, die pieklo heet in het Pools. Waarschijnlijk is de naam afgeleid van een Oud-Poolse beschrijving van het lege landschap van de badplaats.

Marketingstunt

Als marketingstunt om buitenlandse toeristen te trekken besloot PKS Gdynia in 2006 de buslijn het nummer 666 te geven. Dat is in de Bijbel het "getal van het Beest", een symbool voor de antichrist. Het werkte: internationaal kwam de bustrip bekend te staan als de Highway to Hel (inderdaad één letter minder dan het bekende AC/DC-nummer). De busrit werd een toeristische trekpleister, hoewel de trein naar Hel eigenlijk sneller was.

Christelijke groepen konden echter niet lachen om de verwijzing naar het ultieme kwaad. Jaar na jaar kreeg de busmaatschappij verzoeken om de nummering aan te passen. "Dit is een verwijzing naar de eeuwige dood en lijden", waarschuwde een katholiek tijdschrift bijvoorbeeld. "Als je daarom lacht, heb je niet begrepen wat het precies voorstelt."

Vanwege de aanhoudende druk besloot PKS Gdynia toe te geven: de laatste 6 van het lijnnummer werd omgedraaid, zodat voortaan bus 669 naar Hel ging. De beslissing was destijds wereldnieuws.

In 13 uur naar Hel

Flixbus besluit nu 's zomers toch weer een lijn 666 te laten rijden naar Hel. Vanuit Krakau in Zuid-Polen kom je via Warschau en Gdansk in dik 13 uur naar Hel. Onomwonden geeft de busmaatschappij toe dat de satanische connotatie bedoeld is om publiek te trekken. "We hebben het inderdaad uit reclameoogpunt gedaan, zodat de populaire vakantieroute naar Hel meer opvalt."

Hel zelf, een badplaats met bijna 5000 inwoners, doet overigens weinig met zijn dubbelzinnige naam. Op Tripadvisor worden onder de Top Things to Do in Hel vooral het visserijmuseum, een zeehondenopvang en verdedigingswerken uit de Tweede Wereldoorlog genoemd.

VS en Iran beschieten elkaar, 'Iraans commandocentrum getroffen'

20 hours 54 minutes ago

Het Amerikaanse leger heeft afgelopen weekend radar- en commandocentra van Iran bij de Straat van Hormuz aangevallen. Het leger reageerde naar eigen zeggen op het neerhalen van een Amerikaanse drone boven internationale wateren door Iran. Ook zouden er twee Iraanse drones onschadelijk zijn gemaakt die een bedreiging voor schepen vormden.

De installaties staan bij de stad Goruk en op het eiland Qeshm. Iran bevestigt dat de Amerikanen een telecommunicatietoren op "een eiland" hebben aangevallen. Over schade wordt niets gezegd.

Iran zegt ook dat het heeft teruggeslagen, onder meer door een Amerikaanse basis aan te vallen. Waar dat gebeurde, is niet bekendgemaakt, maar vermoedelijk was het in Koeweit. Dat land zegt dat zijn luchtverdediging in actie kwam om een drone en raketten te onderscheppen.

Staakt-het-vuren

De VS en Iran sloten in april een staakt-het-vuren. Sindsdien slepen de besprekingen zich voort over onderhandelingen over beëindiging van de oorlog. In de tussentijd wordt het staakt-het-vuren over en weer geschonden.

President Trump zei herhaaldelijk dat een akkoord dichtbij is, ook vandaag weer. "Iran wil graag een akkoord sluiten en dat wordt een goed akkoord voor de VS en onze bondgenoten. Wacht maar rustig af, het komt goed. Dat komt het uiteindelijk altijd."

Voormalig EO-presentator Menno Helmus (64) overleden

21 hours 11 minutes ago

Oud-EO-presentator Menno Helmus is op 64-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Dat heeft de omroep gisteren bekendgemaakt.

Helmus begon in 1992 als eindredacteur bij de Evangelische Omroep (EO). Later presenteerde hij het programma Omega, over wat God betekent in het leven van mensen. Ook was hij presentator van Man/Vrouw en Helpdesk Live, waarin levensvragen vanuit een christelijk perspectief werden besproken. De EO-presentator stond samen met zijn vrouw Marian ook aan het hoofd van de evangelische beweging Vineyard Benelux.

"Menno was een maker met een missie: vol van Jezus, vol ideeën, een bron van creativiteit", zegt EO-directeur Arjan Lock. "Hij was altijd gedreven om mensen op een frisse, innovatieve manier met het geloof in aanraking te brengen. We leven mee met Marian, de kinderen, kleinkinderen en allen die hem zullen missen."

Blijven bidden

Helmus kreeg in 2022 de diagnose kanker. Tijdens zijn ziekteproces liep hij tegen moeilijke vragen aan, zei hij in een interview met EO Visie. "Ik realiseerde me: ik wil dit helemaal niet. Ik voelde verzet diep vanbinnen." Hij had veel vragen voor God. "Hoe ga ik hier goed mee om? Hoe verhoudt dit zich tot uw koninkrijk? Waar mag ik op hopen? Waar kan ik voor bidden?"

Helmus bad dat de ziekte weg zou gaan. "Ik droom stiekem van de dag dat ze in het ziekenhuis bij een scan niets meer kunnen vinden, omdat de Heer mij heeft aangeraakt en de kanker weg is." Het geloof gaf hem troost en kracht, "wat er ook gebeurt".

Tbs-systeem verder vastgelopen: doorstroom stokt, wachtlijst loopt op

22 hours 6 minutes ago

Het Nederlandse tbs-systeem is het afgelopen jaar verder vastgelopen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van TBS Nederland, het samenwerkingsverband van de elf forensisch-psychiatrische centra en klinieken.

Deze tbs-klinieken namen vorig jaar 118 nieuwe patiënten op, 28 procent minder dan in 2024. Het probleem wordt steeds urgenter doordat de instroom, doorstroom en uitstroom stagneren, stelt TBS Nederland.

De wachtlijst voor een tbs-plek is inmiddels opgelopen tot 261 personen, tegenover 45 in 2020. Deze mensen wachten in de gevangenis op hun behandeling in een tbs-kliniek. Wie langer dan vier maanden moet wachten, heeft recht op een schadevergoeding, wat de staat jaarlijks tonnen kost.

Toegenomen vraag

In 2025 verbleven gemiddeld 1683 patiënten in de tbs. Tegelijkertijd neemt het aantal mensen dat een tbs-maatregel opgelegd krijgt toe, waardoor er meer vraag is naar plekken in tbs-klinieken.

In tbs-kliniek De Kijvelanden en De Oostvaarderskliniek is het aantal bedden daarom uitgebreid. Ook Veldzicht krijgt meer plekken, maar dat zal niet genoeg zijn om aan de toegenomen vraag te voldoen.

Wat is tbs?

Tbs staat voor terbeschikkingstelling. Dit is geen straf, maar een maatregel die door de rechter kan worden opgelegd als iemand een strafbaar feit heeft gepleegd en tijdens dat delict (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar was door psychiatrische problemen. Voor zo'n misdrijf geldt minimaal vier jaar gevangenisstraf. Ook moet er een kans zijn dat iemand opnieuw zo'n feit pleegt.

Er bestaan twee vormen van tbs: tbs met voorwaarden en tbs met dwangverpleging. Bij tbs met dwangverpleging, de zwaarste variant, wordt de dader verplicht opgenomen in een kliniek. Het doel is om de dader te behandelen, zodat hij of zij uiteindelijk veilig kan terugkeren in de samenleving.

Ook de doorstroom stokt. Het duurt vaak langer dan verwacht om een tbs'er de juiste behandeling te geven, die nodig is om veilig en verantwoord terug te keren naar de samenleving. Een behandeling duurt nu zo'n tien jaar, bijna anderhalf jaar langer dan in 2024.

Hyacinthe van Bussel, directeur van tbs-kliniek De Rooyse Wissel en de voorzitter van TBS Nederland: "De vraag die we onszelf ook moeten stellen, is of we de lat om door te stromen ook te hoog hebben gelegd. We kunnen nooit garanties geven, maar misschien durven we nu wel te weinig risico's te nemen. Dat kan ook een reden zijn dat de behandelduur is toegenomen."

Verlof en ontsnapte tbs'ers

Om een tbs'er voor te bereiden op terugkeer naar de samenleving, mag iemand met verlof. Er zijn vier vormen van verlof: begeleid verlof, onbegeleid verlof, transmuraal verlof (buiten de muren) en uiteindelijk proefverlof.

Uit de cijfers van TBS Nederland blijkt dat er afgelopen jaar 85.661 verloven waren. Veruit de meeste keren verliep dit zonder problemen. Twaalf keer kwam het voor dat een tbs'er met verlof niet op tijd terugkwam op de afgesproken plek.

Volgens TBS Nederland komt het vrijwel nooit voor dat er tijdens zo'n onttrekking nieuwe strafbare feiten worden gepleegd. Ook 'ontvluchtingen', ontsnappingen waarbij iemand over het hek klimt, komen bijna nooit voor. Vorig jaar gebeurde dat helemaal niet.

De door- en uitstroom worden ook vertraagd door een tekort aan geschikte plekken voor tbs'ers die klaar zijn met hun behandeling in de hoogbeveiligde kliniek. Niet alle tbs'ers kunnen naar een eigen woning, velen hebben een andere vorm van zorg of begeleid wonen nodig. Door een tekort aan beveiligde woonplekken of klinieken met lagere beveiligingsniveaus blijven tbs'ers langer in een kliniek zitten op een hoog beveiligingsniveau.

Tbs-klinieken zijn daarom ook bezig om zelf te zorgen voor dit soort vervolgplekken, bijvoorbeeld door langdurige verblijfszorgplekken te organiseren voor patiënten. Daarnaast zijn ze op zoek naar een zorgorganisatie die verpleeghuisbedden voor een groep tbs-patiënten open wil stellen.

Van Bussel: "Als iemand een volgende stap kan zetten in de mate van begeleiding, dan is dat goed voor deze patiënt. Maar ook voor de 261 mensen die op een behandeling zitten te wachten."

Het is niet makkelijk om deze nieuwe plekken te ontwikkelen. Volgens Van Bussel zijn veel gemeenten huiverig voor het openen van beschermende woonvormen voor forensische zorg. "De tolerantie in de maatschappij is niet meer zo groot. Dat zie je ook bij de komst van asielzoekerscentra. Er zijn gemeentes die zeggen: we hebben al een azc, woningnood en andere problemen, nu is een andere gemeente aan de beurt."

Die vrees is ongegrond, zegt Van Bussel. "Gemeenten die ervaring hebben met forensische zorg, zijn over het algemeen toleranter dan gemeenten die dit niet hebben. Ik ken niet één gemeente die uitbehandelde tbs'ers heeft opgevangen en daar later spijt van had."

Wekdienst 1/6: Deadline voor WK-selecties • Tweede verhoordag coronacommissie

22 hours 6 minutes ago

Goedemorgen! De landen die meedoen aan het WK moeten hun definitieve selecties indienen bij de FIFA. En de coronacommissie ondervraagt een arts en een burgemeester.

Eerst het weer: vanochtend is het vrij zonnig. In de loop van de dag ontstaan stapelwolken, maar op de meeste plaatsen blijft het droog. De maxima liggen tussen 20 en 24 graden bij een matige westelijke wind. De komende dagen verlopen wisselvallig, met vooral dinsdag soms stevige buien. De maxima liggen rond een graad of 20.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

In het noordwesten van Italië zit op 120 meter diepte een speleoloog vast in een grot. De 20-jarige man raakte gewond aan een voet door een afgebroken stuk rots. Hij kan niet meer klimmen en moet met een brandcard worden vervoerd.

De man daalde met met een groep af in een grot die bekendstaat vanwege zijn hoge moeilijkheidsgraad. De grot moet op sommige plaatsen worden verbreed om de man naar boven te halen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

1500 Oranje-fans konden gisteren de uitzwaaitraining bijwonen van de selectie voor het WK in de VS. De jonge supporter Thomas bekeek de training vanaf de rug van zijn vader. Hij denkt, met veel andere fans, dat Nederland wereldkampioen wordt. Oranje speelt zijn eerste wedstrijd op zondag 14 juni tegen Japan.

Fijne dag!

Tweede ronde nodig bij presidentsverkiezingen Colombia, uitslag betwist

1 day ago

De verkiezingsdag in Colombia heeft niet direct een nieuwe president opgeleverd. Er komt een tweede en beslissende stemronde tussen de rechts-populistische Abelardo de la Espriella en de linkse kandidaat Iván Cepeda. De uitslag van eerste ronde wordt betwist door vertrekkend president Gustavo Petro.

Buitenstaander De la Espriella (43,7 procent) behaalde ongeveer een half miljoen stemmen meer dan zijn opponent Cepeda (40,9 procent). Dat is de voorlopige uitslag met bijna alle stemmen geteld. Aangezien niemand 50 procent of meer van de stemmen behaalde, komt er een extra stemronde.

Beide presidentskandidaten spreken hun aanhangers vol vertrouwen toe:

Petro suggereert dat er fraude is gepleegd. Hij beweert dat een bedrijf heeft gesjoemeld met honderdduizenden stembiljetten, maar levert daarvoor geen bewijs. Senator Cepeda, een partijgenoot van Petro, eist eveneens opheldering en zegt dat hij tot die tijd niet reageert op de uitslag.

Tegelijkertijd leek de progressieve kandidaat wel te erkennen dat er nog een beslissende ronde komt. "We gaan de tweede ronde winnen", citeert persbureau AP uit een toespraak van Cepeda. De laatste verkiezingsronde staat gepland op 21 juni.

'Geluisterd naar het gebrul'

De voorlopige uitslag wordt door De la Espriella gevierd. "We hebben de tweede ronde bereikt dankzij de ruim tien miljoen Colombianen die hebben geluisterd naar het gebrul", verwijst hij in een verklaring op sociale media naar zijn bijnaam 'de tijger'. De 47-jarige profileert zich als buitenstaander, wil misdaad keihard aanpakken en is tegen het vredesakkoord met guerrillabeweging FARC.

Het belangrijke verkiezingsthema voor veel Colombianen is veiligheid en geweld, schreef NOS-correspondent Nina Jurna gisteren in dit artikel. Ondanks de beloofde 'Totale Vrede' van Petro, waarbij hij met alle gewapende partijen wilde onderhandelen over vrede, wordt Colombia geteisterd door drugsbendes en uiteenlopende guerrillabewegingen die soms hele gebieden onder controle hebben.