Aggregator

Warm, droog, lage luchtvochtigheid en winderig: het zijn omstandigheden die gunstig zijn voor natuurbranden, oftewel 'vuurweer'. Sinds begin jaren 80 is het aantal dagen met zulk weer flink toegenomen in Zuid-Europa, schrijven wetenschappers in het vakblad Scientific Reports.

"Het aantal dagen met een extreem hoog brandrisico is bijna verdubbeld in 40 jaar", zegt Raúl Cordero Carrasco, klimaatonderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Dat komt door de wereldwijde opwarming. Brandrisico reageert sterk op temperatuur, en klimaatverandering duwt temperaturen omhoog."

Het onderzoek beslaat de periode van 1981 tot en met 2025. Opvallend genoeg nam het aantal branden in die periode juist af. Net als het oppervlak verbrande natuur in Zuid-Europa, al schommelde dat flink van jaar tot jaar. Het onderzoek gaat dus niet over de huidige branden in Frankrijk en Spanje.

Dat het aantal branden en hun omvang afnamen terwijl het risico steeg, klinkt paradoxaal. Toch is dat goed te verklaren, zeggen experts. "Je hebt altijd nog een ontsteking nodig", zegt Max van Gerrevink, een natuurbrandonderzoeker die niet betrokken was bij het onderzoek. "Klimaatverandering steekt geen branden aan."

Menselijk gedrag veroorzaakt de meeste ontstekingen; als mensen minder peuken achteloos weggooien of minder brandstichten, leidt dat tot minder branden. Maar er zijn nog meer zaken die invloed hebben. Denk aan het landschap en hoeveel brandstof dat bevat. Zo woeden de branden bij Bordeaux in een gebied met rijen geplante, brandbare zeedennen.

Zuid-Europese landen zijn volgens Cordero Carrasco succesvol geweest in brandbestrijding. "Ze maken effectief gebruik van technologie en middelen die ze in het verleden niet hadden", zegt hij. En er is gewerkt aan preventie. Zo beboet Spanje mensen die roken in de natuur. In Chili ontstaan vaker branden door nalatigheid, merkte Cordero Carrasco in eerder onderzoek, omdat daar minder gebeurt aan preventie.

Ontvolkt platteland

Brandbestrijding heeft zich in Spanje enorm ontwikkeld, bevestigt Brian Verhoeven, natuurbrand-analist bij de brandweer en onderzoeker bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid. Verhoeven is nu in Catalonië om de brandweer te helpen. Die verbetering zit hem niet in één stap, zegt Verhoeven. Ja, de brandweer is beter uitgerust. Maar de natuurbranden zelf escaleerden in Catalonië, waarbij de brandweer telkens mee veranderde.

Naast de toename in vuurweer kampen Zuid-Europese landen met meer ongunstige trends voor branden. Zo is er in sommige streken steeds meer bos en is er meer brandstof in het landschap. Dat gebeurt doordat de bevolking wegtrekt en boeren stoppen met het bewerken van hun land.

Van 1990 tot 2025 nam de oppervlakte van (terug)gegroeid bos in Spanje toe met 10 procentpunt. Dat laat de groei van daarvoor nog buiten beschouwing.

In een streek als Catalonië is dat aandeel teruggegroeid bos nog groter, zegt Verhoeven. "Op veel plekken in het bos zie je stenen muurtjes en terrassen. Dat waren akkers en is nu bos."

Natuurgebieden in de streek zijn groter en meer aaneengesloten. "Je kan niet alleen naar klimaatverandering kijken en verklaren wat er in Spanje gebeurt", zegt Verhoeven.

Temperaturen blijven stijgen

Temperaturen in Europa blijven de komende decennia stijgen. En daarmee ook het aantal dagen met extreme brandrisico, verwacht Cordero Carrasco. Veel ander onderzoek ondersteunt dit. Hij maakt zich dan ook zorgen of Zuid-Europese landen opgewassen blijven tegen de stijgende risico's.

"Het verbrande oppervlak bereikte in 2018 een dieptepunt", zegt Cordero Carrasco, "sindsdien lijkt er een trend naar meer branden te zijn."

Lees hier meer over de bosbranden in Zuid-Europa:

Ook Van Gerrevink maakt zich zorgen. Als het nu misgaat en toch brand ontstaat, heeft dat steeds grotere gevolgen. Branden kunnen uitgroeien tot grote, nauwelijks te controleren branden. Van Gerrevink denkt dat we die 'megabranden' vaker gaan zien.

Er is ook steeds meer onderzoek naar 'vuurweergolven', meerdere aaneengesloten dagen met extreme brandcondities. Die kunnen een natuurbrand enorm aanjagen en de brandweer bijkans machteloos maken. Van Gerrevink verwijst naar Spanje waar de branden rond Madrid zo groot konden worden door achtereenvolgende dagen met hoge temperaturen, geen regen en stevige wind.

De huidige zomer is daarbij geen geruststellend signaal. Zo was een van de branden bij Bordeaux zo intens dat die zijn eigen 'vuurwolk' creëerde. Dat maakt het vuur grilliger en gevaarlijker. Dat kan leiden tot nieuwe brandhaarden. Het creëren van eigen weer is een risico waar 'vuurweer' niet naar kijkt.

Lekke banden, kapotte accu's, storingsmeldingen en startproblemen. De vakantieperiode is in volle gang en dat is ook te zien op de weg, meldt de ANWB.

In totaal heeft de ANWB Alarmcentrale deze zomer al ruim 330.000 meldingen geregistreerd van reizigers in binnen- en buitenland. Dat zijn er meer dan in dezelfde periode vorig jaar, met een stijging van zeker 10.000 meldingen.

Oren uitspoelen

Opvallend dit jaar is het aantal belletjes met medische hulpvragen over onder meer infecties, kneuzingen, buikproblemen en oorontstekingen.

Het is onduidelijk waar dat door komt. Voor oorontstekingen is er vaak wel een oorzaak, zegt Victor Geskes, directeur van de ANWB Alarmcentrale: vies zwembadwater. "Het is altijd raadzaam om als je uit het zwembad komt, eventjes onder de douche ook je oren uit te spoelen. Dat kan een hoop problemen voorkomen."

Ook de hitte speelt een rol, weet Geskes. "Auto's hebben het zwaarder als het heel heet wordt, mensen ook." Vooral uit populaire vakantielanden in Zuid-Europa kwamen veel meer meldingen binnen. Het gaat om een stijging van 23 procent uit Italië, 17 procent uit Spanje en 18 procent uit Frankrijk. Ook ontving de ANWB meer medische hulpvragen van reizigers in Marokko, Turkije en Oost-Europa.

Fiets mee op vakantie

Ook nemen Nederlanders steeds vaker een fiets mee op vakantie. Dat is niet geheel zonder risico's. Wekelijks belanden tientallen Nederlandse fietsers in het ziekenhuis, veelal met hoofdletsel of botbreuken.

"Wij zijn een fietsland en fietsen ook graag in het buitenland. Alleen: het buitenland is Nederland niet wat betreft de voorzieningen voor fietsers", zegt Geskes. Ongelukken ontstaan vooral doordat fietsers moeten uitwijken voor ander verkeer en doordat weggebruikers in vakantielanden minder gewend zijn aan fietsers dan in Nederland.

Daarnaast kan een ander landschap ook tot problemen leiden. "Meer bergen en heuvels vereisen toch wel wat voorzichtigheid", zegt Geskes.

Meer pechgevallen in koelere bestemmingen

Wie met de auto erop uittrekt, trekt vooral richting Frankrijk. Als een van de populairste bestemmingen onder Nederlandse automobilisten, was ook daar een stijging te zien in het aantal belletjes: tot nu toe 3 procent meer dan vorig jaar. "Maar er is opnieuw een duidelijke verschuiving van het aantal pechgevallen naar koelere vakantiebestemmingen", schrijft de ANWB.

Steeds meer pechmeldingen komen dan ook uit Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Zweden en Denemarken. In Italië bleef het aantal meldingen stabiel, maar in Spanje daalde het aantal pechgevallen fors met 9 procent.

Meer drukte verwacht

Zo'n zestig meldingen kwamen van mensen die vanwege de natuurbranden zijn geëvacueerd. In die gevallen ging het niet om schade of letsel, maar om bijvoorbeeld verzekeringen of vergoedingen.

Met nog een paar weken vakantie te gaan, wordt in augustus nog meer drukte verwacht. "We hebben de piek zeker nog niet gehad. We zullen ons niet vervelen de komende weken", aldus Geskes.

De afgelopen 24 uur zijn naar schatting tienduizenden migranten de Spaanse exclave Ceuta in Marokko ingetrokken, melden Spaanse media. Bij de bestorming kwamen volgens de krant El País al zeker 27 mensen om het leven. Hoe zij om het leven zijn gekomen, is niet bekendgemaakt.

Volgens de Spaanse regering hebben bijna 50.000 migranten de afgelopen dagen de Spaanse exclave bereikt. De president en tevens burgemeester in Ceuta, Juan Jesús Vivas, schat dit aantal nog iets hoger: zo'n 60.000 mensen hebben de exclave volgens hem bereikt. Mensen worden bij aankomst niet officieel geregistreerd, waardoor de aantallen uiteenlopen.

Ook zijn sommige mensen al weer teruggekeerd naar Marokko. Volgens de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken zijn zo'n 25.000 mensen teruggegaan. Tegelijkertijd arriveren er ook nog altijd nieuwe migranten.

De mensen die aankomen in Ceuta worden niet officieel geregistreerd, dus het gaat om schattingen. De migranten komen zwemmend, per boot of door over hekken te klimmen Ceuta binnen.

Premier Sánchez en de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken brengen vandaag een bezoek aan Ceuta, waar ruim 80.000 mensen wonen. Het is een autonome stad van Spanje, al is Marokko het daar niet mee eens.

Ook bij de grens van de Spaanse exclave Melilla arriveren migranten. Spanje sloot gisteravond laat de grensovergang om een bestorming te voorkomen. Volgens lokale autoriteiten zijn zo'n 400 migranten er desondanks in geslaagd de exclave binnen te dringen.

Het is niet voor het eerst dat migranten via de exclaves Spanje proberen binnen te komen. In 2021 was er ook een bestorming. Toen ging het om lagere aantallen: zo'n 10.000 migranten bereikten Spanje.

Migranten zien de Spaanse exclave als poort naar de Europese Unie. Ze hopen een verblijfsvergunning te krijgen waarmee ze verder door de EU kunnen reizen.

Wat is een exclave?

Een exclave is een stuk land dat geografisch niet verbonden is met het land waar het toe behoort. Een exclave kan door één of meerdere landen zijn omsloten, in tegenstelling tot een enclave. Dat is een stuk land dat volledig door één land wordt omsloten.

De massale toestroom van de migranten heeft tot bezorgde reacties geleid in andere Europese landen. De Franse minister van Binnenlandse Zaken zegt op X dat hij gisteravond de opdracht heeft gegeven om de grenscontroles tussen Frankrijk en Spanje aan te scherpen.

Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen sprak over "zorgelijke ontwikkelingen in Ceuta". Hij zegt erop te rekenen dat Spanje "doet wat nodig is" om de buitengrenzen van de EU te beschermen. Ook van Marokko verwacht hij stappen, aldus Berendsen.

Verdrag van Schengen

De Italiaanse premier Meloni schrijft op X dat Italië bereid is om buitengewone maatregelen te nemen. Ook de opschorting van het Verdrag van Schengen met betrekking tot Spanje behoort tot de mogelijkheden, aldus Meloni. Ze kan op bijval rekenen van de Finse minister van Buitenlandse Zaken.

In het Verdrag van Schengen hebben 29 Europese landen afgesproken om het vrije verkeer van personen mogelijk te maken. Daardoor zijn er in principe geen paspoortcontroles tussen de landen die onder het Schengengebied vallen.

Er is geen mechanisme binnen het akkoord om een ander Schengenland uit de Schengenzone te weren. Wel kunnen landen tijdelijk toch grenscontroles uitvoeren.

The stack effect — also known as the chimney effect — is the basic principle that hot air not only rises, but if guided through a tube, the rising hot …read more

Vakbond FNV kondigt een landelijke staking aan voor het openbaar vervoer op woensdag 9 september. Dat doet de vakbond vanwege de bezuinigingsplannen van het kabinet op de sociale zekerheid.

De staking gaat 24 uur duren. In het hele openbaar vervoer - bij de NS, streekvervoer en stadsvervoer - leggen medewerkers het werk neer.

Het kabinet is van plan om onder meer de WW-uitkering in te korten en de WIA, de uitkering voor langdurig zieken, te versoberen. De FNV is daar fel op tegen, maar het kabinet vindt de bezuinigingen nodig om de uitkeringen betaalbaar te houden.

Zwaar werk

Volgens FNV wordt het openbaar vervoer gekozen vanwege de aard van het werk. "Door het zware werk dat zij verrichten, hebben zij een bovengemiddelde kans om in de WIA terecht te komen. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat er hulp is wanneer het tegenzit", zegt Edwin Kuiper van FNV Streekvervoer.

Eind juni werd ook actie gevoerd op het spoor. Op 24 juni reden er vier uur lang geen treinen in het hele land. Ook toen legde het treinpersoneel het werk neer vanwege de geplande bezuinigingen.

Volgens de vakbond zijn er ook in andere sectoren plannen om het werk neer te leggen. Bij de havens, afvalverwerking, schoonmaak, metaalindustrie en de bouw gaan er volgens FNV stakingen komen. Ook die worden in september gehouden, maar de datums zijn nog niet bekendgemaakt.

(Telecompaper) Sony reported a strong increase in profits for its fiscal first quarter to June, driven by improved profitability at its mobile imaging sensors business...

In Pakistan zijn zeker 34 mensen om het leven gekomen bij een explosie in een steenkolenmijn. Er wordt nog gezocht naar vermiste mijnwerkers, meldt de lokale rampenbestrijdingsautoriteit. De ontploffing werd vermoedelijk veroorzaakt door methaangas.

De Pakistaanse mijnbouwminister Nosherwani zei eerder dat 36 mensen zich in het ingestorte deel van het complex bevonden. Hoeveel mensen nu nog vermist zijn, is onduidelijk.

1219 meter diep

"De gezamenlijke reddingsoperatie is nog steeds gaande om de resterende vastzittende mijnwerkers te lokaliseren en te bevrijden", aldus de organisatie. Er wordt op een diepte van 1219 meter gezocht naar overlevenden.

Mijnwerker Ahmed Zada was ter plaatse toen de explosie plaatsvond. Hij vertelt aan persbureau AFP dat na de ontploffing mijnwerkers de steenkolenmijn in gingen om te helpen en ook zijn omgekomen.

Armste provincie

De mijn ligt in een afgelegen gebied op ongeveer 50 kilometer ten oosten van de provinciale hoofdstad Quetta. Ongelukken in mijnen komen vaker voor in Pakistan, vooral in Beloetsjistan. Er zijn vaak onvoldoende ventilatie, meetsystemen en veiligheidssystemen in Pakistaanse mijnen.

Beloetsjistan is de grootste provincie van Pakistan, en de armste. Toch is de provincie rijk aan aardgas, koper, goud en andere mineralen.

(Telecompaper) The French state has sold some of its shares in Orange, equal to a 2.5 percent stake in the company...

De oorlog in Iran leidt opnieuw tot een hogere inflatie. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekende dat die deze maand uitkomt op 3,1 procent. In juni was de inflatie nog 2,9 procent.

Het gaat om stijgingen ten opzichte van dezelfde maand een jaar geleden. De prijzen zijn dus in een jaar tijd met ruim 3 procent omhooggegaan.

Olieprijs

Dat de inflatie nu hoger is dan vorige maand, komt vrijwel geheel door de hogere olieprijs. "Eind juni klapte het bestand tussen de Verenigde Staten en Iran. De olieprijs ging omhoog en dat merk je aan de pomp", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS.

De prijzen in de supermarkt blijven voorlopig stabiel. "De voorspellingen van een snel stijgende inflatie komen vooralsnog niet uit", zegt Van Mulligen. "Maar je kan er wel van uitgaan dat hogere energieprijzen uiteindelijk ook in de winkels belanden."

Eurozone

De inflatie voor de eurozone steeg in een voorlopige raming van 2,8 procent in juni naar 2,9 procent deze maand. Dat cijfer komt van het Europese statistiekbureau Eurostat.

Eurostat berekent de inflatie op een andere manier dan het CBS. Het verschil zit onder meer in hoe de kosten voor een eigen woning worden meegewogen.

Volgens de Eurostat-methode ging de inflatie in Nederland omhoog van 2,5 naar 2,9 procent.

Gezond

De Europese Centrale Bank streeft voor een gezonde economie naar een inflatie van rond de 2 procent.

ECB-president Christine Lagarde zei eerder al dat de inflatie in de eurozone zeker tot in 2027 ruim boven dat doel van 2 procent blijft. Hoge energieprijzen zijn ook hier de oorzaak.

Het CBS-cijfer van vandaag is voorlopig. Het definitieve cijfer volgt op 11 augustus.

Poppodium TivoliVredenburg in Utrecht zet een streep door de finale van het EK debatteren. De wedstrijd zou vanavond zijn, maar de zaal heeft het evenement geschrapt omdat ook Israëlische universiteiten aan de finale zouden meedoen.

TivoliVredenburg zegt dat er de afgelopen dagen een zorgvuldige afweging is gemaakt. Er is gekeken of het debattoernooi past binnen de culturele boycot van Israël, schrijft RTV Utrecht.

Vorig jaar maakten honderden Nederlandse en Belgische musea, festivals en theatergezelschappen bekend niet meer samen te werken met Israëlische culturele instellingen. Inmiddels hebben meer dan 700 organisaties zich aangesloten. Ze willen zich met de boycot uitspreken tegen het genocidale geweld van Israël tegen de Palestijnen in Gaza en de bezetting van de Westelijke Jordaanoever.

Het poppodium wist dat er Israëlische studenten meededen aan het debattoernooi, maar dacht dat zij op persoonlijke titel deelnamen. Nu blijkt dat ze namens hun universiteit meedoen, is er volgens Tivoli sprake van "institutionele vertegenwoordiging" en dat past niet binnen de boycot.

Universiteit trekt zich terug

De Universiteit Utrecht en University College Utrecht lieten gisteren al weten hun steun aan het toernooi in te trekken. Op welke manier ze dat doen, is nog niet duidelijk. In een verklaring zeggen zij hun steun "zo snel en verantwoordelijk mogelijk" te willen afbouwen.

Het debattoernooi is al de hele week aan de gang in Utrecht. In verschillende gebouwen van de universiteit werd gedebatteerd. Ook werden kamers op de International Campus Utrecht verhuurd aan deelnemers.

Tien bergbeklimmers, onder wie de wereldberoemde Nepalese klimmer Nirmal Purja (43), zijn op een berg in Pakistan getroffen door een lawine. Er zijn inmiddels vier lichamen gevonden, melden Pakistaanse hulpdiensten.

De groep bergbeklimmers was gisteren bezig aan een expeditie op de Broad Peak, een 8047 meter hoge berg in het Karakoram-gebergte, toen zij werden getroffen door een lawine. Dat meldde de Alpine Club in een verklaring. Sindsdien werd niets meer vernomen van de klimmers.

De voorzitter van de Alpine Club Irfan Arshad zegt in de Pakistaanse krant Dawn dat twee doden zijn geïdentificeerd als de Nepalees Pur Bahadur Gurung en de Omaanse Nadhira Al Harthy. Naar de zes andere klimmers wordt nog gezocht. Er zijn onder meer twee legerhelikopters ingezet.

6600 meter

De laatst geregistreerde locatie van de groep was op 6600 meter hoogte. "Vanaf dat punt vielen ze recht naar beneden", zegt Chhang Dawa Sherpa, bestuurslid van het bedrijf Seven Summit Treks, dat drie sherpa's leverde voor de expeditie. Alpin Club-voorzitter Arshad zegt dat de groep 1000 meter werd meegesleurd door de sneeuw.

De expeditie op de Broad Peak, de twaalfde berg van de wereld, bestond naast Purja uit klimmers uit Oman, Pakistan, China en de VS.

14 pieken

Purja geniet bij het grote publiek bekendheid doordat hij in 2019 in zes maanden en zes dagen de veertien hoogste bergtoppen van de wereld beklom. Dit werd vastgelegd in de Netflix-documentaire 14 Peaks: Nothing is impossible.

Daarmee brak hij het record van de Kim Chang-ho uit 2013 ruim. De Zuid-Koreaan deed er zeven jaar over om de veertien hoogste toppen ter wereld te beklimmen.

"Ik wilde meer uitdaging", zei Purja eerder. "Iets wat niemand voor mogelijk hield: alle veertien bergen in de 'doodzone' beklimmen in zeven maanden tijd." In andere interviews zei Purja geen angst te kennen en dat hij de wereld wilde laten zien waartoe het menselijk lichaam in staat is.

Purja's record werd in 2023 gebroken door de Noorse Kristin Harila en de Nepalese Tenjin Sherpa. Zij bereikten de veertien toppen in drie maanden en een dag.

Dat verwachtte Purja al, vertelde hij in 2019 aan Forbes. "Ik geloof dat records er zijn om gebroken te worden, omdat grenzen steeds worden verlegd. Nu de denkwijze is verschoven, kunnen meer mensen zich in de mogelijkheden herkennen. Daardoor zal het de volgende keer zijn om dit te bedenken en te bereiken."

16 jaar militair

Pas in 2012 begon Purja, wiens bijnaam 'Nims' is, met het beklimmen van hoge bergen. Zijn passie ontstond toen hij in het basiskamp van de Mount Everest was.

Purja werkte zestien jaar als militair. Hij begon in 2003 op 18-jarige leeftijd als Gurkha, een gerespecteerde elite-eenheid Nepalese militairen. Vervolgens werkte hij nog tien jaar voor de Britse Special Forces.

Bekijk hier de trailer van de documentaire:

(Telecompaper) Apple reported record results for its fiscal third quarter to June, with sales up 16 percent year-on-year to USD 109.4 billion...

A day at the beach can involve hauling a surprising amount of gear, from coolers, towels, blankets, chairs, and umbrellas, and if children are involved the amount of beach stuff …read more

Deze week pakt podcast De Dag de koffers met leuke gasten. Wat lezen, luisteren of kijken zij om inspiratie op te doen voor de rest van het jaar? Welke boeken, podcasts en series gaan de koffer in om op te laden? Vandaag pakken we de koffers met radiomaker Stefan Stasse.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

De tips van Stefan op een rij:

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

Goedemorgen! In Rotterdam verschijnen drie jonge terrorismeverdachten uit Alkmaar, Eindhoven en Rotterdam voor de rechter-commissaris. En vandaag is de laatste dag dat het NS Nederland Dal Vrij-abonnement kan worden aangevraagd.

Eerst het weer: de zon schijnt geregeld, maar vooral in het noorden en later vanmiddag ook in het oosten buien. In het noorden is kans op onweer. Er waait een matige noordenwind en het wordt 21 graden in het noorden en lokaal 30 graden in Limburg.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij een massale bestorming van de Spaanse exclave Ceuta in Marokko zijn minstens achttien mensen omgekomen, melden Spaanse media. Duizenden mensen proberen de exclave te bereiken door zwemmend of per boot het water over te steken. Nog duizenden mensen zijn onderweg, zag een NOS-cameraploeg ter plaatse.

Migranten proberen nu ook een andere Spaanse exclave in Marokko, Melilla, te bereiken. Gisteravond laat sloot Spanje de grensovergang daar om een bestorming te voorkomen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In het Canadese kustplaatsje St. Mary's zijn inwoners na tientallen jaren bijna verlost van de intense en indringende geur van rotte vis. In een verlaten visfabriek ligt al zeker 25 jaar meer dan een miljoen liter vissaus opgeslagen. Nu wordt dat eindelijk opgeruimd.

Fijne dag!

Bij de massale bestorming van de Spaanse exclave Ceuta in Marokko zijn inmiddels minstens achttien mensen omgekomen. Gisteren bereikten duizenden mensen de exclave: zwemmend, per boot of door over hekken heen te klimmen. Het zijn veelal jonge migranten die zo proberen de Europese Unie binnen te komen.

De intocht van mensen is voorlopig nog niet ten einde: op de weg van Tanger naar Fnideq lopen nog duizenden mensen, ziet correspondent Samira Jadir:

Het gaat vooral om kinderen en jongeren uit Marokko en andere Afrikaanse landen. Vanwege de drukte is deze weg inmiddels afgesloten voor auto's.

Vanuit het Marokkaanse kustplaatsje Fnideq proberen ze de oversteek te maken naar Ceuta, wat dus bij Spanje (en de EU) hoort. Ze hopen een verblijfsvergunning te krijgen waarmee ze verder door de EU kunnen reizen.

Spanje wijt de toestroom aan mensensmokkelbendes. Die maken volgens het land misbruik van een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof. Begin deze maand oordeelde het hof dat migranten die zwemmend of per boot Ceuta bereiken, niet zonder procedure mogen worden teruggestuurd.

Wat is een exclave?

Een exclave is een stuk land dat geografisch niet verbonden is met het land waar het toe behoort. Een exclave kan door één of meerdere landen zijn omsloten, in tegenstelling tot een enclave. Dat is een stuk land dat volledig door één land wordt omsloten.

De afgelopen nacht werd ook duidelijk dat migranten nu de andere Spaanse exclave in Marokko, Melilla, proberen te bereiken. Spanje sloot gisteravond laat de grensovergang daar, om een bestorming te voorkomen. Inwoners kregen de opdracht de grensovergang te mijden, zodat zij ordediensten niet in de weg zouden lopen.

In de loop van de nacht meldden Marokkaanse media dat een groep migranten aan de Marokkaanse kant van de grens, in Beni Ansar, politieagenten hadden aangevallen en politieauto's in brand hadden gestoken. Volgens de burgemeester van Melilla zijn er de afgelopen dag zo'n 400 mensen illegaal de exclave binnengekomen.

Hier liggen de Spaanse exclaves in Marokko:

The elusive brainstem is a small, yet critical part of our brain: the slightest damage to it could prove fatal. But how it works is not fully understood today. Indian …read more

Het bekende AI-systeem Claude van het Amerikaanse bedrijf Anthropic heeft ingebroken bij drie bedrijven, nadat het onbedoeld toegang had gekregen tot het internet. Dat heeft Anthropic bekendgemaakt.

Volgens Anthropic hebben de hacks ergens sinds april plaatsgevonden, tijdens zogeheten 'capture-the-flag'-oefeningen. Daarbij kreeg Claude de opdracht om verborgen informatie los te peuteren uit speciaal voor dit doel ontworpen netwerken, om te kijken hoe goed het systeem is in hacken.

De hack past in een reeks van meldingen waarmee AI-bedrijven graag laten zien hoe gevaarlijk hun nieuwste AI-programma's zijn. Concurrent OpenAI meldde een week geleden ook al dat hun programma hacks had uitgevoerd. Het zijn vooral tactieken waarmee grote AI-bedrijven in het nieuws willen blijven.

Over die tactieken schreven we eerder al dit bericht:

Door een misverstand met een ander bedrijf dat de 'capture-the-flag'-oefeningen zou analyseren, kreeg Claude toegang tot het algemene internet, waarna het inbrak bij drie andere bedrijven. Daarbij zou het systeem gebruik hebben gemaakt van "basale technieken zoals het misbruik maken van zwakke wachtwoorden en niet-beveiligde toegangspunten", aldus Anthropic. Met andere woorden: het systeem maakte gebruik van de zwakke beveiliging van de slachtoffers.

Twee van de drie getroffen bedrijven zijn inmiddels op de hoogte gesteld door Anthropic, met de derde wordt nog contact gezocht. Welke bedrijven dat zijn en of zij schade hebben geleden is niet bekendgemaakt.

Meer werk van beveiliging

Anthropic zegt dat het bedrijf de hacks op het spoor kwam toen het ruim 141.000 van de hack-oefeningen van Claude ging controleren, die in de afgelopen maanden zijn uitgevoerd. Dat deed het bedrijf naar eigen zeggen omdat het geschrokken was van de hacks die door de systemen van concurrent OpenAI waren uitgevoerd.

Volgens het bedrijf toont het aan dat er meer werk moet worden gemaakt van de beveiliging van oefeningen met AI-systemen, die steeds krachtiger worden en steeds meer in staat zijn om schade aan te richten in de echte wereld.

Hamas en andere gewapende strijdgroepen in Gaza gaan de wapens neerleggen, zo meldt de Amerikaanse president Trump in een bericht op het sociale netwerk Truth Social. Hij zegt dat de Board of Peace, de door hem zelf opgerichte 'Vredesraad' die toezicht moet houden op de wapenstilstand in het gebied, hierover een "historische overeenkomst" heeft gesloten.

Trump noemt in zijn bericht niet met welke partijen de overeenkomst is gesloten, en het is onduidelijk of de strijdende partijen in het gebied, Hamas en Israël, zich eraan gehouden voelen.

Afgelopen dagen hebben onderhandelaars uit Egypte, Qatar en Turkije met deze partijen onderhandeld, en bronnen van persbureau Reuters die bij deze onderhandelingen betrokken waren zeggen dat er weliswaar vooruitgang is geboekt, maar nog geen akkoord is bereikt.

Waar worden de wapens opgeslagen?

Het twistpunt lijkt nu te zijn hoe Hamas precies de wapens gaat neerleggen. "Israël gaat niet akkoord met iets anders dan totale ontwapening van Hamas", zo zegt een bron namens de Israëlische regering tegen persbureau Reuters, "waarbij alle wapens uit Gaza verdwijnen. Op dit moment voorziet het plan daar nog niet in."

Bronnen binnen Hamas zeggen dat de strijdgroep akkoord gaat met ontwapening, maar dan wel wil dat die wapens opgeslagen worden door een Palestijnse partij, en dus niet worden overgedragen aan Israël. Hamas herhaalde de eis dat het pas wil ontwapenen als Israël ophoudt met aanvallen in de Gazastrook, en zijn militairen terugtrekt uit het gebied. Het is nu onduidelijk hoe dichtbij het akkoord werkelijk is.

Correspondent Israël en Palestijnse Gebieden Lennard Swolfs:

"Het zou een grote en belangrijke stap zijn in de onderhandelingen tussen Israël en Hamas die al maanden muurvast zitten. Maar eerst moeten Hamas en Israël nog officieel akkoord gaan met deze plannen. Hamas heeft inmiddels laten weten dat ze geen stappen zullen zetten met betrekking tot ontwapening voordat Israël zich uit de Gazastrook terugtrekt.

Vanuit Israël is er nog geen officiële reactie. Wel zeggen Israëlische bronnen tegen de media hier dat Israël de volledige ontwapening van Hamas eist, inclusief het verwijderen van de wapens uit Gaza en de volledige demilitarisering van het gebied. Volgens deze bron zou wat nu op tafel ligt niet voldoende zijn.

Als het akkoord er uiteindelijk komt, zal het waarschijnlijk een proces worden dat maanden kan duren. Het wantrouwen tussen beide partijen is groot en er kan dus nog van alles misgaan. Voor de inwoners van Gaza zal het natuurlijk verlichting kunnen brengen, maar ik denk dat ook zij na jaren van oorlog met twijfel zullen kijken naar deze aankondiging van Trump."

Dat weerhoudt Trump er niet van te claimen dat "een monumentale stap richting vrede en veiligheid" in Gaza is gezet. De ontwapening van Hamas is volgens hem een belangrijke stap in de uitvoering van het 20-punten-plan waarmee vorig jaar in september een wapenstilstand werd bereikt.

De ontwapening van Hamas zou volgens dat plan moeten samenvallen met een terugtrekking van Israël uit het gebied, waarna een nieuw op te zetten technocratisch bestuur, niet verbonden aan Hamas, Gaza gaat regeren. Een internationale troepenmacht zou dan toezien op het bewaren van de vrede. In de praktijk vallen er nog vrijwel dagelijks doden, als gevolg van Israëlische aanvallen.

Betacam is not the Betamax you may have had at home– it was a professional format that lived on into the 21st century, in the “SP” form. In many places, …read more