Aggregator

(Telecompaper) The US has taken a step forward on opening up the 2.7 GHz band to mobile networks...

Klachteninstituut Kifid krijgt steeds meer klachten binnen over financiële dienstverleners. Dat komt grotendeels doordat mensen zich laten adviseren door chatbots, die ze aanraadt om hulp te vragen bij het Kifid, zegt directeur Eveline Ruinaard.

Wie niet tevreden is met een bank, verzekeraar of hypotheekverstrekker kan aankloppen bij het Kifid. Dat deden ruim 7800 mensen vorig jaar, 1800 meer dan een jaar daarvoor. Dat er veel mensen via chatbots bij het Kifid uitkomen, merken ze aan de manier waarop de klachten geformuleerd zijn.

Het Kifid vindt het prima dat mensen gebruikmaken van kunstmatige intelligentie om een klacht op papier te zetten. Maar een goed geformuleerde brief betekent niet dat de consument inhoudelijk goed zit.

Veel fouten

ChatGPT en andere AI-diensten maken veel inhoudelijke fouten, zegt Ruinaard. "Het kost ons vervolgens veel tijd om aan mensen uit te leggen dat de informatie die een AI-programma verzamelt niet altijd klopt. Daarom wil ik mensen oproepen: realiseer u dat deze programma's de waarheid niet in pacht hebben."

Vorig jaar heeft het Kifid bijna 3200 klachten behandeld en afgerond. De meeste (38 procent) gingen over schadeverzekeraars. Mensen vonden bijvoorbeeld dat ze te weinig vergoed kregen.

De klachtencommissie bemiddelt tussen consumenten en bedrijven die financiële diensten verlenen, om zo tot een oplossing te komen. Als de partijen er niet uitkomen, kan het Kifid een uitspraak doen. Als een bedrijf zich daar niet aan houdt, kan het Kifid in het uiterste geval een melding maken bij de Autoriteit Financiële Markten.

De uitslaande brand in een gebouw van een ggz-instelling in Halsteren is onder controle, meldt de veiligheidsregio. De brand ontstond in gebouw De Schelde, waar onder meer de psychiatrische crisisopvang zit.

De brand brak uit in het kantoorgedeelte van de instelling. Onder het kantoor verblijven mensen in de crisisopvang. Zo'n negentig patiënten en werknemers van de instelling zijn geëvacueerd en op een andere plek op het terrein ondergebracht. Er zijn geen mensen gewond geraakt, schrijft Omroep Brabant.

Twee van de drie vleugels in het pand werden rond het middaguur veilig verklaard. Die patiënten kunnen terug naar hun afdeling. In de derde vleugel zijn appartementen door de brand beschadigd. Sommige patiënten moeten daardoor ergens anders worden ondergebracht. "Daar zijn we andere alternatieven voor aan het zoeken", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio.

Snelle verspreiding

De eerste melding van de brand was rond 07.45 uur, waarna het vuur zich snel verspreidde. Er kwam veel rook vrij, die tot in de verre omtrek te zien was. Brandweermensen braken het dak van het gebouw open om met een warmtecamera brandhaarden op te sporen.

De veiligheidsregio adviseerde bewoners om ramen en deuren te sluiten en de automatische ventilatie uit te zetten. De oorzaak van de brand is nog niet bekend.

Verschillende vormen van zorg

Op Landgoed Vrederust komen verschillende vormen van zorg samen. Het terrein is de hoofdlocatie van GGZ Westelijk Noord-Brabant en richt zich vooral op psychiatrische zorg. Dat varieert van klinische opnames tot langdurige en ambulante begeleiding.

De instelling biedt daarnaast verschillende woonvormen voor mensen die blijvend ondersteuning nodig hebben en er zijn voorzieningen voor gehandicaptenzorg, dagbesteding en activiteiten gericht op werk en herstel.

Bij de schietpartij in de stad Shreveport in Louisiana gisteren blijkt een vader zijn zeven kinderen en een ander kind te hebben doodgeschoten. Eerder werd gesproken van een uit de hand gelopen familieruzie.

Volgens zijn familieleden kampte hij met mentale problemen en had hij recentelijk gesproken over suïcidale gedachten. De dader, de 31-jarige Shamar Elkins, zou de kinderen volgens de politie hebben doodgeschoten in een 'executiestijl'.

Volgens de politie werden zeven kinderen in hetzelfde huis gedood. Een achtste kind werd dood gevonden op het dak, waar het vermoedelijk naartoe was gevlucht.

'Donkere gedachten'

Elkins' vrouw is een van de volwassenen die bij de aanval zwaargewond raakten. Ze is met levensbedreigende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Uit voorlopige informatie blijkt dat Elkins eerst een vrouw neerschoot op een ander adres, om vervolgens naar het huis te gaan waar hij zijn eigen vrouw neerschoot en de acht kinderen ombracht.

Na de moordpartij sloeg Elkins op de vlucht in een gestolen auto, achtervolgd door de politie. De achtervolging eindigde toen agenten het vuur openden. Elkins overleed ter plaatse, meldt de politie van Shreveport op Facebook.

Elkins zou tijdens een telefoongesprek met zijn moeder en stiefvader op paaszondag verteld hebben dat zijn vrouw wilde scheiden. Hij zei "donkere gedachten" te hebben en te overwegen om een einde aan zijn leven te maken. Op sociale media had hij ook een gebed gedeeld waarin hij om hulp vroeg voor zijn mentale gezondheid, meldt The New York Times.

In Shreveport kwamen tientallen rouwende mensen samen om de doodgeschoten kinderen te herdenken:

Elkins' moeder zei dat ze hem aangemoedigd had om niet op te geven en door te zetten. Ze vertelde dat ze niet een erg hechte band met haar zoon had, die ze kreeg als tiener toen ze worstelde met een crackverslaving. Hierdoor werd hij opgevoed door een vriendin van de familie. Tien jaar geleden werd het contact tussen moeder en zoon hersteld.

De vriendin van de familie die Elkins had opgevoed, zei dat ze hem de avond voor de schietpartij nog had gezien en dat er toen niets ongewoons aan hem leek.

Shamar Elkins had ook een strafblad, onder meer voor het "ongeoorloofd gebruik van wapens".

Meer doen aan huiselijk geweld

De politie van Shreveport heeft nog geen officieel motief voor de schietpartij genoemd, en het onderzoek naar de gebeurtenis is nog in volle gang. De autoriteiten hebben opgeroepen tot geduld terwijl het onderzoek verdergaat.

Burgemeester Arceneaux van Shreveport noemde de gebeurtenis "misschien de ergste tragedie die we ooit hebben meegemaakt". Op een persconferentie zei Sam Jenkins, senator in de staat Louisiana, dat de schietpartij onderstreept dat er meer middelen moeten komen om huiselijk geweld te bestrijden.

"Laten we er voor zorgen dat die middelen, die interventie, continu en consequent beschikbaar zijn, in de hoop dat we kunnen voorkomen wat we hier vandaag hebben gezien," zei Jenkins.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Nuclear batteries are pretty simple devices that are conceptually rather similar to photovoltaic (PV) solar, just using the radiation from a radioisotope rather than solar radiation. It’s also possible to …read more

Woningen bouwen moet sneller en om dat voor elkaar te krijgen kondigt het kabinet vandaag maatregelen aan. Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting wil vergunningsverlening vereenvoudigen, extra ambtenaren om gemeentes en provincies te helpen en veel meer prefabwoningen.

Boekholt (D66) schrijft dat de planning en bouw van een woning nu gemiddeld tien jaar duurt. Volgens haar kunnen daar jaren vanaf, bijvoorbeeld door veel meer woningen te bouwen in fabrieken. Prefab dus. Nu komt iets meer dan 20 procent van de nieuwbouwwoningen uit een fabriek, over vier jaar moet dat de helft zijn, vindt de minister.

Schaarse arbeidskracht

Woningen worden dan in een fabriek "voorgefabriceerd", in delen naar hun plek gebracht en in een paar dagen in elkaar gezet, aldus Boekholt. "Dit maakt het mogelijk om sneller, op grotere schaal en met minder afhankelijkheid van schaarse arbeidskracht te bouwen." Hiervoor en voor andere woningbouwinnovatie en digitalisering trekt het kabinet 90 miljoen euro uit.

Een andere maatregel, die ruim 150 miljoen euro kost, is het aanstellen van een "flexibele pool" van ambtenaren en experts die gemeenten en provincies kunnen helpen met het plannen en realiseren van woningen. "Om de vergunningverlening te versnellen en problemen tegen te gaan die de bouw stilleggen of vertragen."

Splitsen en optoppen

Ook wil de minister sommige vergunningen afschaffen. "Ik maak splitsen en optoppen vergunningsvrij waar mogelijk", schrijft ze aan de Tweede Kamer. Splitsen betekent van één woningen meerdere woningen maken en optoppen is een verdieping boven op een woning bouwen. Voor de zomer wil Boekholt gedetailleerder bekendmaken hoe ze dit wettelijk gaat regelen.

Daarnaast is het plan om woningdelen en hospitaverhuur makkelijker te maken. "Het Utrechtse model van woningdelen is een goed voorbeeld", schrijft Boekholt. "In deze gemeente mogen drie personen zonder vergunning een woonruimte delen." Ze gaat onderzoeken of dit ook landelijk zo kan.

Puntensysteem

Tegelijk met deze versnellingsmaatregelen, komt het kabinet met maatregelen voor de middenhuur. Zoals al aangekondigd door het vorige kabinet wordt de Wet betaalbare huur versoepeld, waardoor verhuurders in een aantal gevallen weer meer huur mogen gaan vragen.

Als gevolg van de wet die twee jaar geleden inging, zetten sommige verhuurders hun woningen te koop en daalde het aantal huurwoningen. Het zogenoemde puntensysteem uit de wet, op basis waarvan de hoogte van de huur bepaald wordt, maakte de verhuur namelijk minder rendabel.

Dat puntensysteem wordt nu op een aantal plekken aangepast. Zo mag de WOZ-waarde van een woning zwaarder meetellen voor het bepalen van de huur. Dat betekent dat huurwoningen in bijvoorbeeld centra van steden meer omhoog kunnen, omdat daar de WOZ-waarden hoger zijn.

Buitenruimte en monumenten

Verder worden minpunten voor het ontbreken van buitenruimte geschrapt. Daardoor kunnen woningen zonder tuin ook voor meer verhuurd worden dan nu het geval is. Ook mogen verhuurders van kleine rijksmonumenten (die vaak op mooie locaties staan) meer vragen.

Verder komen er meer tijdelijke huurcontracten voor studenten. Tijdelijke contracten zijn op dit moment niet meer toegestaan, behalve voor studenten die van buiten de gemeente komen. Die uitzondering geldt straks voor alle studenten.

Minister Boekholt wil de aanpassingen per volgend jaar in laten gaan, of eerder als dat mogelijk is. Ze hoopt hiermee het aanbod van huurwoningen "op peil te houden en meer huurders aan een betaalbare woning te helpen".

In Blerick, een stadsdeel van Venlo, is een meisje doodgestoken. Dat gebeurde in een woning aan de Elzenstraat, meldt de Limburgse politie.

Volgens buurtbewoners gaat het om een 13- of 14-jarig meisje. De politie heeft dat niet bevestigd.

Een man en een vrouw zijn aangehouden. Het zijn de bewoners van het pand, volgens mensen in de buurt de ouders van het meisje. Ook dat heeft de politie niet bevestigd.

Traumahelikopter

De melding over het incident kwam rond 06.30 uur binnen. Het meisje raakte bij het steekincident zwaargewond en meerdere hulpdiensten en een traumahelikopter werden opgeroepen. Alle hulp bleek uiteindelijk tevergeefs. De omgeving is afgezet.

Het meisje, dat volgens buurtbewoners Nour heet, ging naar het Blariacumcollege in Blerick. Een woordvoerder van de school noemt haar dood "een heel grote schok". "Dit verzin je niet. Iedereen is echt van slag, zowel de medewerkers als leerlingen."

De lessen gaan door, maar in aangepaste vorm. Leerlingen die geen lessen kunnen volgen, mogen naar huis, onder begeleiding van ouders of verzorgers. De school is bezig om een gedenkplek in de school voor haar in te richten.

De voormalige bewoners van de woontorens in Hongkong waar in november een fatale brand woedde, mogen vanaf vandaag terug om te zien wat er van hun woning over is. De brand kostte aan 168 mensen het leven.

Het bezoek zal met name voor de vele oudere bewoners niet meevallen. De liften doen het niet meer en de zeven getroffen woontorens tellen 31 verdiepingen.

De voormalige bewoners krijgen maximaal drie uur de tijd om hun woning te bekijken en eventueel wat bezittingen te verzamelen. Ze mogen maximaal met vier mensen tegelijk naar binnen, maar slechts met één als met meer niet veilig is.

Hoop opgegeven

Bewoner Keung Mak (78) verwacht er weinig van, zei hij tegen persbureau AP. Een welzijnswerker liet hem al een foto van zijn appartement op begane grond zien. Hij en zijn vrouw woonden daar veertig jaar en brachten er hun kinderen groot.

"Ik had niet verwacht dat de begane grond zo verwoest zou zijn", zegt Mak. Zijn appartement is gestut om instorting te voorkomen. In het plafond is de stalen bewapening van de betonplaten zichtbaar.

Hij en zijn vrouw Kit Chan (74) hopen hun trouwfoto's terug te vinden en de hengel die hun zoon voor hem kocht, maar hebben de hoop eigenlijk al opgegeven. "Er zal geen snippertje papier over zijn", zegt zij.

Netten aan bamboesteigers

Het onderzoek naar de oorzaak loopt nog. De 39-jarige Cyrus Ng hoopt dat de waarheid boven water komt. Het comité dat de brand onderzoekt, heeft al gezegd dat de veiligheidsmaatregelen door menselijk falen niet hebben gewerkt.

De brand brak uit in een toren die gerenoveerd werd. Het vuur verspreidde zich snel langs de niet-brandwerende netten die aan de bamboesteigers waren bevestigd. Het stadsbestuur wil de torens het liefst slopen, hoewel uit het eerste onderzoek bleek dat maar ongeveer de helft van de appartementen beschadigd raakte bij de brand.

In deze reconstructie is te zien hoe de brand zich zo snel kon verspreiden en veiligheidsvoorzieningen faalden:

Een Belgische gevangene zegt te weten wie de vermiste studente Tanja Groen heeft ontvoerd en vermoord. Dat schrijven De Limburger en de Belgische krant Het Belang van Limburg.

Groen raakte in 1993 op 18-jarige leeftijd vermist tijdens de introductieweek van de Universiteit Maastricht. Ze was na een studentenfeest onderweg op de fiets, maar kwam nooit aan bij haar kamer in het dorp Gronsveld. Ondanks jarenlang onderzoek is nog steeds niet duidelijk waar Groen is gebleven.

Limburgse media schrijven nu dat gevangene Johan V. (55) zich afgelopen jaar bij justitie heeft gemeld met informatie. V. zou weten wie de ontvoerder van Groen is, en beweert dat hij nog leeft.

'Drie keer gehoord'

De ontvoerder van Groen zou haar hebben misbruikt, vermoord en begraven. Dat laatste zou in Maastricht zijn gebeurd. Johan V. is volgens De Limburger ten minste drie keer gehoord door het team dat de vermissing onderzoekt.

De advocaat van Johan V. wil niets kwijt over de zaak, schrijft De Limburger. Het Openbaar Ministerie bevestigt aan de NOS dat er een onderzoek loopt, maar wil verder niets delen. "Het gebeurt regelmatig bij cold cases dat er achter de schermen nog wat onderzoek wordt gedaan", zegt een woordvoerder. "Dat gebeurt altijd als er aanleiding is om iets opnieuw te bekijken." Tegen De Limburger zegt het OM toe te werken naar "een afronding van de cold case Tanja Groen".

De Peter R. de Vries Foundation, betrokken bij de familie van Groen, reageert terughoudend op de berichtgeving. "Wij hebben de journalist eerder laten weten dat wij in deze fase geen inhoudelijk commentaar geven. Wij vinden het belangrijk dat publicaties over een dergelijk onderwerp met grote zorgvuldigheid plaatsvinden. Daarvan is nu geen sprake."

Mogelijk gunstig voor straf

Johan V. kreeg in 2002 in België levenslang voor de moord op Ron Bening (40). Die werd op 13 september 2000 gedood in zijn woning in Heerlen. Bening en Johan V. kenden elkaar uit het drugscircuit.

Als de informatie van Johan V. een doorbraak in de coldcasezaak oplevert, kan dat gunstig voor hem uitpakken. In België mogen gevangenen met een levenslange gevangenisstraf na vijftien jaar vragen om voorwaardelijke vrijlating. Bij het oordeel daarover speelt goed gedrag een rol. Mogelijk kan het V. ook tipgeld opleveren als hij bruikbare informatie heeft.

Geen gouden tips

In 2021 werd 1 miljoen euro uitgeloofd voor de gouden tip in de zaak van Tanja Groen. Dit bedrag was ingezameld door Stichting De Gouden Tip, opgericht door misdaadverslaggever Peter R. de Vries. Hij werd kort daarna vermoord.

De politie onderzocht bijna duizend tips, maar het leidde niet tot een doorbraak. Het geld werd vervolgens ingezet voor andere coldcasezaken en om slachtoffers van misdaden bij te staan.

Ook werd onderzoek gedaan op drie plekken op de Strabrechtse Heide bij Geldrop, waar Groen mogelijk begraven zou zijn. De Haarlemse rechtspsycholoog Peter van Koppen zei dat de aarde daar verstoord was. Maar het OM concludeerde na een inspectie dat het geen zin had om te gaan graven. De verstoring in de aarde zou zijn ontstaan door een netwerk van konijnenholen.

(Telecompaper) AST SpaceMobile has lost its latest BlueBird satellite, after a launch with Blue Origin was unable to lift the satellite into high enough orbit...

(Telecompaper) Australia-based data centre operator AirTrunk has acquired Lumina CloudInfra, an India-based data centre developer, marking its entry into the Indian digital infrastructure market...

Oud-journalist Jan Donkers is op 82-jarige leeftijd overleden. Hij overleed in de nacht van zaterdag op zondag in zijn woonplaats Amsterdam. De journalist, radiomaker en schrijver stond vooral bekend om zijn muziekkennis en zijn kennis over Amerika. Hij maakte meer dan vijftig jaar radioprogramma's en reisde de hele wereld rond. Toen hij 80 werd, stopte hij met radio maken. Zijn laatste programma was Gonzo's Return, op de zondagmiddag op radiostation NH Gooi.

Ook verdiepte hij zich in Amsterdam-Noord, waar hij werd geboren en de eerste 23 jaar van zijn leven woonde. In de jaren 90 schreef hij er een journalistiek boek over: Zo dicht bij Amsterdam. Er kwamen zeven drukken uit, waaronder herziene versies, omdat het stadsdeel zich zo snel ontwikkelde.

Hij bleef in Amsterdam wonen, maar keerde niet meer terug naar Noord. "Noord zit in mijn DNA, ik voel me er thuis. Maar daar wonen zit er niet meer in, ik kan het niet betalen. Ik zal er wel worden begraven", zei hij in een interview in de Volkskrant in 2015.

In schrijven kan en mag alles

Donkers wilde altijd al journalist worden en had al jong belangstelling voor de Verenigde Staten. Hij begon met schrijven tijdens zijn studie sociologie, voor het Amsterdamse studentenblad Propria Cures. Daar leerde hij naar eigen zeggen een belangrijke les: dat in schrijven alles kan en mag. Daar bleef hij zijn hele leven achter staan.

Eind jaren 60 werd hij popmuziekrecensent voor de Volkskrant, en was daarmee een van de eersten in Nederland die over popmuziek schreven. Als redacteur van het undergroundweekblad Aloha (dat eerder Hitweek heette), interviewde hij vele muzikanten, onder wie Frank Zappa, John Lennon en Janis Joplin.

Dom geblaat

Ook sinds het eind van de jaren 60 maakte hij radioprogramma's voor de VPRO, aanvankelijk over popmuziek, later lag de nadruk op Amerikaanse rock, soul en blues.

Verschillende muziekprogramma's hadden Gonzo in de naam: Gonzo Radio, Gonzo's Last Stand en Gonzo's Return. Een verwijzing naar een journalistieke stijl, waarbij de verslaggever onlosmakelijk verbonden is met zijn onderwerp. De stijl werd bekend door de roemruchte Amerikaanse journalist Hunter S. Thompson.

Daarna kwamen de reisverhalen en reportages. Donkers reisde de hele wereld rond om mensen te ontmoeten en over hun land te praten. Veel van zijn reizen gingen naar Amerika, waar hij ook een jaar woonde.

Maar 2003 was een breekpunt voor hem, de tijd van de inval in Irak. "Dat triomfalisme, dat domme geblaat, die krijgszucht. En de pers, inclusief The New York Times, die ik voordien toch bewonderde, die klakkeloos achter de politiek aanliep." Hij wist toen zeker: Ik hoor hier niet bij, ik ben een Europeaan.

Bijzondere stem

Ook werkte hij mee aan het vrijdagse radioprogramma Het Gebouw, dat tien jaar lang op geheel eigen wijze journalistieke diepgang combineerde met luchtige humor, zoals in de rubriek De Groenteman. En er waren de marathoninterviews, urenlange gesprekken met één gast, waarvan Donkers er een aantal voor zijn rekening nam.

Daarnaast schreef hij voor tijdschriften als De Groene Amsterdammer, de Haagse Post en de Nieuwe Revu. Hij schreef essays en boeken over reizen, Amerika en muziek. Ook schreef hij twee romans - waar hij later niet trots op was - en een kinderboek en vertaalde werk van onder meer F. Scott Fitzgerald.

Later sprak hij ook audioboeken in, meer dan honderd, waaronder veel detectives. Zijn markante stem maakte hem daar zeer geschikt voor. Zelf was hij zich er nooit zo bewust van geweest dat zijn stem bijzonder klonk, maar hij werd er geregeld op aangesproken.

Mensen zeiden altijd dat hij zo serieus keek. Vaak durfden ze hem de eerste keer dat ze hem zagen nauwelijks aan te spreken. In een interview in 2024 zei hij daarover: "Terwijl ik juist ontzettend veel lol heb in mijn leven. Altijd gehad."

Een groepsfoto uit 1983 van schrijvers bij de presentatie van een interviewbundel over hun debuut:

We wouldn’t be surprised if you’d never seen the Spira before. The lightweight three-wheel vehicle is closer to a go-kart than a traditional car, and that’s before you even get …read more

Gemeenten, ministerie en waterschappen willen dat tabaksfabrikanten alle kosten voor het opruimen van sigarettenpeuken voor hun rekening nemen, blijkt uit een rondgang van de NOS. Nu betalen die ongeveer de helft en draaien belastingbetalers op voor de rest van de kosten. De peuken zijn sterk vervuilend voor het milieu en moeilijk te verwijderen. Sigarettenfabrikanten willen juist minder betalen dan ze nu doen.

Als je erop gaat letten, zie je ze overal liggen. Jaarlijks belanden naar schatting honderden miljoenen tot 7 miljard peuken op straat. Het is daarmee het grootste zwerfafvalprobleem. Want het zijn er niet alleen heel veel, maar ze zijn ook nog eens moeilijk op te ruimen omdat ze zo klein zijn en overal tussen zitten.

Dat is extra vervelend omdat sigarettenfilters sterk vervuilend zijn. Ze bevatten plastic, zware metalen en giftige stoffen als arseen, dat voorheen in rattengif werd gebruikt. Vaak belanden ze uiteindelijk in het water, waar ze veel schade aanrichten. Eén peuk kan tot wel duizend liter water vervuilen.

Flink duurder

Sinds een paar jaar moeten tabaksfabrikanten meebetalen aan de kosten die gemeenten maken om de peuken op straat op te ruimen. De gedachte hierachter is dat zij de sigaretten op de markt brengen en daarmee verantwoordelijk zijn voor het opruimen van het daardoor ontstane zwerfafval. Dat kost jaarlijks zo'n 36 miljoen euro.

Maar de fabrikanten hoeven alleen te betalen voor het opruimen van sigaretten die in Nederland zijn verkocht. Dat zijn er steeds minder, omdat sigaretten hier flink duurder zijn geworden. In 2024 kwam bijna de helft uit het buitenland, waardoor tabaksproducenten nog maar ongeveer de helft van alle opruimkosten hoefden te betalen.

En dat moet dus anders, vinden gemeenten. "Het slaat natuurlijk nergens op dat er alleen betaald wordt voor peuken die in Nederland gekocht zijn", zegt Jacolien Eijer. Zij is directeur van de NVRD, de belangenbehartiger van gemeenten voor afvalinzameling. "Als je die redenering doortrekt dan ontvang ik graag de vergoeding van alle in Nederland gekochte sigaretten die in het buitenland op straat liggen."

Volgens Eijer is het logisch als de fabrikanten alle kosten op zich nemen. "De korting die zij krijgen is opgelopen tot 45 procent. Daardoor betalen belastingbetalers deze kosten, ook de niet-rokers. En dat vinden wij niet juist."

Nutteloos

Het liefst willen gemeenten helemaal van de filters af. "Duidelijk is dat die filters geen gezondheidswinst hebben", zegt Eijer. "Ze zijn nutteloos. Dus waarom zou je dat erop maken als het zo slecht is voor het milieu?" Nederland is voor zo'n verbod en het kabinet schreef vorige week nog aan de Tweede Kamer dat het de mogelijkheden daarvoor onderzoekt.

Zolang daarvan geen sprake is, vindt ook het ministerie van Economische Zaken dat alle kosten moeten worden vergoed. "We hebben dit probleem bij de Europese Commissie onder de aandacht gebracht", aldus een woordvoerder.

Ook de Unie van Waterschappen is "voorstander van het principe 'de vervuiler betaalt'", aldus een woordvoerder. "Veel sigarettenpeuken komen via zwerfafval en afstromend regenwater in het milieu terecht. Een prikkel voor producenten om te voorkomen dat dit gebeurt, kan dan erg effectief zijn."

De Fair Resource Foundation (FRF), dat het initiatief nam voor een brede oproep tot een filterverbod waarbij veel partijen zich hebben aangesloten, noemt de financiële bijdrage van tabaksfabrikanten "een lachertje". "Het is echt een schijntje voor de industrie", zegt Karl Beerenfenger van de FRF. Jaarlijks maken tabaksfabrikanten tientallen miljarden euro's winst.

Bovendien zijn de werkelijke kosten van het opruimen veel hoger dan de kosten die gemeenten nu maken, schetst Beerenfenger. "Kijk maar om je heen: lang niet alle peuken worden nu opgeruimd." Gemeenten erkennen dat. "Daarom zou het helpen als alle kosten vergoed worden", aldus de NVRD.

Sigarettenverbod

Maar volgens sigarettenfabrikanten is dat "niet rechtvaardig en proportioneel", aldus Jan Hein Sträter, directeur van branchevereniging VSK. Via een bezwaarprocedure zetten zij juist in op een nog lagere bijdrage. Een filterverbod zien ze helemaal niet zitten. "Dat komt neer op een sigarettenverbod."

Volgens Sträter spelen rokers zelf "een cruciale rol". Hun gedrag bijsturen zou het probleem van peuken in het milieu "veel effectiever aanpakken". "Ik ben het ermee eens dat rokers peuken in de prullenbak moeten gooien", reageert Eijer. "Maar dat ontslaat de fabrikanten niet van hun verantwoordelijkheid."

RIVM: filterverbod leidt tot minder milieuschade

Volgens een vandaag verschenen RIVM-rapport lijkt het effect van een filterverbod positief voor het milieu, vooral door het verminderen van microplastics en andere stoffen. Een verbod zal volgens het RIVM geen negatieve invloed hebben op de gezondheid van rokers, omdat filters niet beter zijn voor de gezondheid.

Bedrijven maken zich grote zorgen over de gestegen brandstofprijzen, blijkt uit een enquête van werkgeversorganisatie AWVN onder zijn leden. Tegelijk vrezen veel werkgevers dat een hogere kilometervergoeding in combinatie met een verhoging van de lonen tot een sterke kostenverhoging leidt.

Bedrijven zouden wel bereid zijn de kilometervergoeding te verhogen, als het kabinet besluit om de belastingvrije vergoeding te verhogen van 23 naar 25 cent. De meeste werkgevers geven nu vanwege deze grens een kilometervergoeding van 23 cent.

"Werkgevers zijn aan het kijken wie er het hardst getroffen worden door deze crisis en of er geen alternatieven zijn, zoals thuiswerken of met ov naar werk komen", zegt Anne Megens, directeur beleid en advies bij de AWVN. "Voor die groep zijn ze bereid de portemonnee te trekken, maar dus niet zomaar voor iedereen."

Verdelen van de pijn

Uit de rondvraag komt verder naar voren dat werkgevers vooral niet als enige willen opdraaien voor de gestegen brandstofkosten. Zij willen dat de lasten verdeeld worden over het bedrijfsleven, de overheid en werknemers.

"Ook bedrijven worden heel hard geraakt door de hogere brandstofprijzen. Niet overal zijn de bedrijfseconomische omstandigheden zo dat die vergoeding omhooggaat zonder dat dit iets betekent voor de loonruimte", zegt AWVN-directeur Megens.

Regionale verschillen

De pijn wordt bijvoorbeeld gevoeld bij een aantal bedrijven in de schoonmaaksector. Vooral schoonmaakbedrijven buiten de Randstad, die klanten hebben op afgelegen plekken, merken de gevolgen van de gestegen brandstofprijzen in hun portemonnee. Buiten de Randstad is het openbaar vervoer vaak minder makkelijk voor handen.

"We hebben leden die klanten hebben in een groot gebied en bijvoorbeeld vakantiehuisjes schoonmaken. Die kunnen de kosten niet zomaar doorrekenen naar hun klanten, maar ook niet vergoeden aan hun personeel", zegt Paul Fok, voorzitter van de branchevereniging voor schoonmaakbedrijven SIEV.

"Die bedrijven zitten wel met de handen in het haar, want als het te duur wordt voor hun personeel om naar werk te komen dan zien ze het aantal ziekmeldingen toenemen." Volgens Fok kampen veel schoonmaakbedrijven niet alleen met hogere brandstofkosten, ook de schoonmaakspullen zijn duurder geworden. Bovendien wordt er op dit moment in de sector onderhandeld over een nieuwe cao. De huidige loopt eind juni af.

Goedemorgen! Opnieuw een spannende dag in het Midden-Oosten, met mogelijk nieuwe onderhandelingen tussen de VS en Iran. En de Britse premier Starmer legt in het Lagerhuis opnieuw verantwoording af over zijn omgang met oud-ambassadeur Mandelson.

Eerst het weer: vanochtend wisselen wolken en opklaringen elkaar af. Vanmiddag raakt het in het noordoosten bewolkt en valt daar enige tijd regen. Elders valt een enkele bui. Bij een matige noordelijke wind wordt het 9 tot 14 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Amerikaanse militairen hebben in de Golf van Oman een Iraans containerschip beschoten. Daarna hebben mariniers het schip geënterd. Het schip is nu onder Amerikaanse controle, tot woede van Iran.

Het gaat om de Touska, een containerschip van bijna 300 meter. Het vertrok acht dagen geleden uit Maleisië en had vandaag moeten aankomen in de Iraanse havenstad Bandar Abbas. De VS blokkeert de scheepvaart van en naar Iraanse havens.

President Trump zegt dat de Touska die blokkade wilde omzeilen. Het Amerikaanse hoofdkwartier in het Midden-Oosten (Centcom) zegt op X dat de bemanning van de Touska daarover is geïnformeerd en meerdere keren is gewaarschuwd. Na zo'n zes uur was het geduld van de Amerikanen op en hebben militairen geschoten op de machinekamer van het containerschip. Vervolgens zijn mariniers aan boord gegaan.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Gisteren schreef AZ voor de vijfde keer in de historie de KNVB-beker op zijn naam. Met maar liefst 5-1 waren de Alkmaarders in de finale te sterk voor NEC.

Veel supporters hadden niet verwacht dat de finale met zo'n groot doelpuntenverschil zou worden gewonnen. Na het eindsignaal, ging het los in Alkmaar:

Fijne dag!

De overheid heeft vorig jaar 2,6 miljard euro aan tabaksaccijns ontvangen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dat is 15 procent minder dan in 2024.

Tabaksaccijns wordt geheven op sigaretten, rooktabak zoals shag en pijptabak, en sigaren. De regering heeft in het Nationaal Preventieakkoord afgesproken om die accijns stapsgewijs te verhogen, om zo het gebruik van tabak terug te dringen.

Door die verhogingen is de accijns op sigaretten sinds 2020 verdubbeld. Voor rooktabak is de belasting verdrievoudigd.

Inkopen in het buitenland

Toch heeft die accijnsverhoging niet geleid tot hogere inkomsten. Volgens het CBS komt dat doordat minder mensen zijn gaan roken en rokers vaker sigaretten kopen in het buitenland.

In 2015 gaf 1 op de 4 mensen van 12 jaar of ouder aan soms te roken. Vorig jaar daalde dat naar ongeveer 1 op de 6. Vooral het aandeel mensen dat dagelijks rookt neemt af, van 18 procent in 2015 naar 12 procent in 2025. Het gebruik van vapes is niet meegenomen in deze cijfers.

Om de hoge tabaksprijzen in Nederland te omzeilen kopen rokers regelmatig sigaretten en shag in het buitenland, bleek uit eerder onderzoek van het RIVM.

In 2024 zei zo'n 12 procent van de rokers van 18 jaar of ouder tabaksproducten vaak of altijd in het buitenland te kopen. In 2020 was dat 5 procent. Buitenlandse aankopen leveren de Nederlandse overheid geen inkomsten op.

Amerikaanse militairen hebben in de Golf van Oman een Iraans containerschip beschoten. Daarna hebben mariniers het schip geënterd. Het schip is nu onder Amerikaanse controle, tot woede van Iran.

Het gaat om de Touska, een containerschip van bijna 300 meter. Het vertrok acht dagen geleden uit Maleisië en had vandaag moeten aankomen in de Iraanse havenstad Bandar Abbas. De VS blokkeert de scheepvaart van en naar Iraanse havens.

President Trump zegt dat de Touska die blokkade wilde omzeilen. Het Amerikaanse militaire hoofdkwartier in het Midden-Oosten (Centcom) zegt op X dat de bemanning van de Touska daarover is geïnformeerd en meerdere keren is gewaarschuwd.

Na zo'n zes uur was het geduld van de Amerikanen op en hebben militairen geschoten op de machinekamer van het containerschip.

Beelden van de beschieting van de Touska, gezien vanaf de torpedobootjager USS Spruance, zijn door het Amerikaanse leger vrijgegeven en door Centcom online gezet:

Vervolgens zijn mariniers aan boord gegaan. Trump schrijft daarover: "We hebben het schip volledig onder onze hoede en onderzoeken wat er aan boord is."

Iran neemt het incident hoog op. In een verklaring spreekt een woordvoerder van het Iraanse militaire hoofdkwartier van een schending van het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran, dat over twee dagen afloopt. In de verklaring wordt ook vergelding aangekondigd van de "gewapende piraterij".

Op de radarsite Marine Traffic is te zien dat de Touska stil ligt voor de kust van Beris, een Iraanse stad dicht bij de grens met Pakistan. Over hoe het nu aan boord is, is door beide landen niets bekendgemaakt.

Onderhandelingen?

Wat de gevolgen van het incident zijn voor mogelijke nieuwe onderhandelingen tussen de VS en Iran is niet duidelijk. In de Pakistaanse hoofdstad Islamabad wordt vandaag een Amerikaanse delegatie verwacht. Die wordt net als op 11 april aangevoerd door vicepresident Vance.

Iran lijkt vooralsnog niet van plan om te komen. Het staatspersbureau Irna meldt dat de Iraanse leiding niet wil onderhandelen als de Amerikanen vasthouden aan hun zeeblokkade.

De Verenigde Staten hebben bij een aanval op een boot drie mannen gedood. De Amerikaanse strijdkrachten claimen dat het ging om een drugsboot en dat de slachtoffers "narco-terroristen" waren. De aanval was in het Caribisch gebied; een exacte locatie is niet bekendgemaakt.

Zoals gebruikelijk heeft de VS luchtbeelden van de aanval gedeeld. De boot zou hebben gevaren op een bekende smokkelroute. Van het kleine schip was na de aanval niets over.

De VS valt sinds september bootjes aan waarvan het land zegt dat ze drugs vervoeren. Bij die acties kwamen tot nu toe zeker 181 mensen om het leven. De meeste aanvallen zijn in het Caribisch gebied, maar ook in de Stille Oceaan heeft de VS boten onder vuur genomen.

President Trump zegt dat de VS een "gewapend conflict" uitvecht met drugsbendes. De aanvallen zijn er volgens hem op gericht de toevoer van drugs naar Amerika te stoppen. Critici stellen juist dat de aanvallen in strijd zijn met het internationaal recht.

Bij de parlementsverkiezingen in Bulgarije lijkt de centrumlinkse partij van de pro-Russische oud-president Roemen Radev uit te komen op een absolute meerderheid van de zetels in het parlement. Omdat maar vijf partijen de kiesdrempel halen, is de 44 procent van Radevs Progressief Bulgarije waarschijnlijk genoeg om meer dan 120 van de 240 zetels te bezetten, zegt het Bulgaarse persbureau BTA.

Na de exitpoll van gisteravond leek het er nog op dat Radev een andere partij nodig zou hebben voor een meerderheid. Rond 04.00 uur Nederlandse tijd was zo'n 40 procent van de stemmen geteld. Waarschijnlijk volgt in de ochtend een officiële prognose.

De verkiezingen van gisteren waren de achtste in vijf jaar tijd. De opkomst lag net onder de 50 procent, hoger dan bij vorige verkiezingen. Zo'n 6,5 miljoen Bulgaren konden hun stem uitbrengen.

Band met Rusland

Roemen Radev was tot januari president van Bulgarije, een grotendeels ceremoniële functie. Hij stapte op om mee te kunnen doen aan de verkiezingen en stond vanaf dat moment bovenaan in de peilingen.

De oud-militair Radev wil de banden met Rusland aanhalen om de oorlog in Oekraïne te stoppen. Ook heeft hij beloofd de corruptie in Bulgarije aan te pakken. Bulgarije wordt samen met Hongarije en Roemenië gezien als het EU-lid waar corruptie het vaakst voorkomt.

Het gat tussen Radevs centrumlinkse partij en andere partijen is enorm. Op de tweede plaats eindigt de centrumrechtse combinatie van oud-premier Borisov, met ruim 13 procent van de stemmen. Voor het rechts-radicale Vazrazhdane is het nagelbijten: die partij schommelt rond de kiesdrempel van 4 procent en is dus niet zeker van een plek in het parlement.