Aggregator

We shoppen meer online, maar dat zijn vaker goedkopere spullen. Ook schaffen we onze artikelen vaker bij buitenlandse webwinkels aan. Dat blijkt uit cijfers van dit eerste half jaar van brancheorganisatie Thuiswinkel.org.

We deden de eerste zes maanden 170 miljoen aankopen. Dat is 3 procent meer dan een jaar eerder. Maar doordat we per aankoop iets minder uitgaven bleef het totale aankoopbedrag nagenoeg hetzelfde als vorig jaar, zo'n 17 miljard euro. "Voor het eerst sinds covid geven we minder uit maar aan de andere kant doen we nog evenveel aankopen", zegt Marlene ten Ham, directeur van Thuiswinkel.org.

We hebben het afgelopen half jaar vooral minder reizen online geboekt. Thuiswinkel.org ziet al langere tijd een daling van het aantal vliegtickets, accommodaties en pakketreizen dat online wordt geboekt.

Vooral klus- en tuinproducten

De concurrentie met buitenlandse webshops neemt hard toe en met name Chinese webwinkels weten de Nederlandse consument goed te vinden. Zo kochten we dit voorjaar vooral klus- en tuinproducten vaak bij Chinese webshops. Vooral elektrisch tuingereedschap en tuinmeubelen werden online gekocht.

Toch verwacht Ten Ham dat dit jaar het aantal pakketjes uit China zal afnemen. "Sinds 1 juli betaal je 3 euro invoerrechten voor een pakket van buiten de EU. Cijfers van de douane voor juli en augustus laten zien dat het aantal kleine pakketten van buiten de EU daalt."

De smartphone is uitgegroeid tot het populairste middel om online te shoppen. Het afgelopen half jaar werd bijna de helft van de aankopen gedaan via een telefoon. Wel zien de webshops dat voor de grote aankopen nog altijd vaker een computer wordt gebruikt.

Bij een grote Russische luchtaanval op het zuidoosten van Oekraïne zijn volgens de autoriteiten zeker vier mensen gedood. Volgens de gouverneur van de regio Dnipropetrovsk werden bedrijventerrein geraakt in Dnipro, Kryvyi Rih en Pavlohrad. Hij zegt dat Rusland raketten, drones en artillerie gebruikte bij de aanvallen, waarbij ook zes mensen gewond raakten.

Het Russische ministerie van Defensie spreekt van een enorme land-, lucht- en zee-aanval op de chemische sector en metaalindustrie van Oekraïne. Ook zouden schepen zijn aangevallen.

Rusland viel meer gebieden in Oekraïne aan. In de regio Tsjernihiv werd een elektriciteitsvoorziening geraakt, waardoor bijna 100.000 mensen zonder stroom kwamen te zitten. De gouverneur van de regio Poltava meldt dat ook daar bedrijven zijn aangevallen. Er vielen geen slachtoffers.

In Kyiv raakten drie mensen gewond, van wie er twee in het ziekenhuis werden opgenomen, zegt burgemeester Klytsjko. Een appartementengebouw aan de zuidkant van de hoofdstad werd geraakt door een drone.

Op deze beelden is de schade aan het gebouw te zien:

Oekraïne heeft vannacht ook Rusland aangevallen. De autoriteiten in Samara, dat zo'n 1000 kilometer van de Oekraïense grens ligt, zeggen dat de luchtafweer tientallen drones uit de lucht heeft geschoten. Een persoon kwam om het leven en vier raakten gewond, zegt de gouverneur van de regio.

Er zou volgens de burgemeester van de gelijknamige stad verder wat schade zijn aan huizen en auto's. Maar Oekraïense media schetsen een ander beeld. Onder meer The Kyiv Independent schrijft dat in Samara een grote olieraffinaderij is geraakt. Beelden die inwoners van Samara zouden hebben gemaakt, laten grote zwarte rookwolken zien.

In de loop van de ochtend bevestigde de Oekraïense legerleiding de aanval op het oliecomplex in Samara. Het leger zegt ook een aanval te hebben uitgevoerd op de olie-industrie in de stad Oefa, nog eens 400 kilometer naar het noordoosten.

Zowel de burgemeester van Samara als de gouverneur van de gelijknamige regio maakt geen melding van de aanval op het oliecomplex. Wel waarschuwen ze hun inwoners dat die geen beelden van de schade van aanvallen mogen verspreiden.

De student die vorige week in een volle collegezaal van de Technische Universiteit Eindhoven de Hitlergroet bracht, is vrijwillig uit Nederland vertrokken. Hij wordt niet strafrechtelijk vervolgd, laat het Openbaar Ministerie weten.

Volgens een woordvoerder van het OM gaat het om een "kwetsbare verdachte". Na overleg met de student en zijn vader is besloten dat hij in zijn thuisland hulp moet zoeken. Om die reden is de zaak geseponeerd, schrijft Omroep Brabant.

De student zorgde vorige week voor onrust tijdens een hoorcollege voor eerstejaarsstudenten elektrotechniek. Hij maakte volgens de universiteit beledigende en racistische opmerkingen richting medestudenten en bracht de Hitlergroet. Daarna ontstond een confrontatie tussen hem en andere studenten, waarop de beveiliging moest ingrijpen en het college werd afgelast.

Verhoord

De student, die afgelopen week 18 jaar is geworden, werd aangehouden op verdenking van bedreiging. Ook onderzocht de politie omstreden berichten en filmpjes die hij had gedeeld in een groepsapp met medestudenten.

Hij is inmiddels verhoord. Volgens het OM bleek daaruit dat hij hulp nodig heeft. "We hebben gezegd dat hij het beste het land uit kan gaan en zich niet meer vertoont op de TU/e", zegt een woordvoerder. "Dan kunnen wij ervoor zorgen dat er geen onrust meer is en hoeven wij hem niet te vervolgen."

Uit welk land de student afkomstig is, wil het OM niet zeggen.

Geruststellende ontwikkeling

De Technische Universiteit Eindhoven noemt het vertrek van de student een geruststellende ontwikkeling. Na het incident was hij tijdelijk niet meer welkom op de universiteit.

"Het is een geruststellende ontwikkeling voor onze gemeenschap te weten dat de student het land verlaten heeft en dat het niet in de lijn der verwachting ligt dat hij op korte termijn terugkomt", zegt een woordvoerder. "We hopen dat de student daar de hulp krijgt die hij nodig heeft."

De universiteit zei vorige week dat het gedrag van de student onacceptabel was en kondigde aan het incident te onderzoeken.

(Telecompaper) Paramount Skydance has reached a settlement with 12 states in the US to allow its planned merger with Warner Bros Discovery to go ahead...

Een auto is afgelopen nacht na een politieachtervolging gecrasht bij een McDonald's-restaurant bij het Brabantse Udenhout. De auto vloog in brand en de drie inzittenden sloegen daarna op de vlucht. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van Omroep Brabant.

De drie reden in een Volkswagen Golf. De achtervolging begon in Eindhoven. Ze werden volgens een politiewoordvoerder verdacht van een ladingdiefstal. Volgens agenten versnelde de Volkswagen tot zo'n 250 kilometer per uur. Vanwege de hoge snelheid hielden de agenten enige afstand tijdens de achtervolging.

Weiland in gevlucht

Op de N65 bij Udenhout, zo'n 30 kilometer verderop, verliet de auto bij de McDonald's de weg. Het voertuig crashte rond 04.00 uur bij de McDrive en vatte vlam. De brandweer heeft het voertuig geblust.

De drie inzittenden renden na de botsing een weiland in. De politie begon een zoekactie met tientallen agenten en honden. Ook een helikopter werd ingezet.

In eerste instantie werden twee van de drie verdachten aangehouden. Later meldde de politie dat ook een derde verdachte is gearresteerd.

Hyves, ooit de grootste en populairste socialenetwerksite van Nederland, keert na 13 jaar terug. Mediahuis Nederland, krantenuitgever van onder meer De Telegraaf, brengt de voor velen nostalgische vriendenwebsite terug.

Elkaar 'krabbelen', een dansende banaan sturen en je profiel pimpen: veel van de vertrouwde functies van Hyves zijn gebleven. Maar de website is nog lang niet de oude. Zo zijn er nog geen themapagina's waar gebruikers met elkaar over verschillende onderwerpen kunnen praten. Ook kun je nog geen foto's of video's delen of privéberichten versturen.

Uitzondering

Hyves werd ruim twintig jaar geleden in het leven geroepen door een vriendengroep en richtte zich volledig op de Nederlandse markt. Het sociale platform wist jarenlang weerstand te bieden aan de opmars van het internationaal georiënteerde Facebook: in 2010 had Facebook nog maar 4,3 miljoen bezoekers, Hyves was toen aanzienlijk groter met ruim 7,6 miljoen bezoekers. Nederland was daarmee een uitzondering op andere landen.

Maar minder dan een jaar later kantelde dat beeld en verruilden gebruikers massaal hun Hyvesprofiel voor een Facebookaccount. Uiteindelijk stopte Hyves in 2013 als sociaal medium en ging verder door het leven als spelletjesplatform Hyves Games. Telegraaf Media Groep (TMG), het mediabedrijf dat inmiddels deel uitmaakt van Mediahuis, kocht Hyves in 2010 voor 43,7 miljoen euro.

"We zien dat de behoefte aan een ander soort sociale media groot is", aldus Hyves-directeur Riske Betten vandaag. "Hyves brengt voor velen van ons herkenning en nostalgie met zich mee, maar we horen ook dat juist jongeren online behoefte hebben aan rust, minder opdringerige advertenties, geen verslavende algoritmes en geen eindeloze scroll."

Het nieuwe Hyves is ontwikkeld samen met een Europese website- en app-ontwikkelaar. Dat is volgens Mediahuis een bewuste keuze geweest: zo blijft de hosting, de opslag van gegevens, op een server binnen Europa, "en worden geen gebruikersgegevens gedeeld met derden".

De eerste versie van het platform, dat ook via een app beschikbaar is, wordt volgens Mediahuis de komende tijd verder ontwikkeld. Welke 'oude' functies er nog verder bij komen, is nog niet duidelijk.

(Telecompaper) Meta, NEC and Sumitomo Electric Industries have begun collaborating on Petal, a trans-Atlantic submarine cable system designed to deliver petabit-class transmission capacity...

Here in 2026 if we need a terminal the chances are we fire one up on our computer and continue on our way without a thought. What we are doing …read more

Goedemorgen! Bij de Verenigde Naties in New York ontmoeten president Trump en zijn Oekraïense collega Zelensky elkaar. En het handelsverbod voor goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden gaat in.

Eerst het weer: in het zuiden begint de dag mogelijk mistig, maar die mist lost snel op. Daarna verloopt de dag overwegend grijs. In het noorden kan wat lichte regen vallen. In het zuiden kan de zon soms nog doorbreken. Het wordt 17 tot 20 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Op het Oktoberfest in München is een medewerker van een kermisattractie overleden. De man liep kritieke verwondingen op nadat de gondel van een vrijevaltoren op hem was neergekomen.

De 52-jarige man werd na het ongeluk zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, waar hij nog is gereanimeerd. Dat mocht niet meer baten.

De man was een medewerker van de kermisattractie, genaamd de Hangover. Bij de attractie stijgt een gondel op tot een hoogte van zo'n 85 meter, waarna die in een vrije val snel naar beneden komt. Onderaan de toren wordt de gondel afgeremd door magneten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Tv-zenders ABC, CBS, NBC en Fox News hebben hun verslaggeving van het Witte Huis teruggeschroefd nu CNN de toegang wordt geweigerd. Als gevolg hiervan is Trump tijdens een evenement bij het Witte Huis zonder microfoons niet te verstaan:

Fijne dag!

De Canadese provincie Brits-Columbia spant een rechtszaak aan tegen het Amerikaanse bedrijf achter ChatGPT, het technologiebedrijf OpenAI. De provincie stelt dat het bedrijf de dodelijke schietpartij in Tumbler Ridge van eerder dit jaar had kunnen voorkomen.

Op 10 februari schoot de 18-jarige Jesse Van Rootselaar acht mensen dood in de Canadese provincie, onder wie haar moeder en stiefbroer. Ook raakten 25 anderen gewond. De jonge vrouw pleegde daarna zelfmoord.

Van Rootselaar bereidde haar plan voor met behulp van de chatbot ChatGPT. Ze werd in juni 2025 al opgemerkt door het veiligheidsteam van het bedrijf, vanwege de gewelddadige inhoud van de gesprekken die ze voerde. Zo zou ze aan de chatbot scenario's met wapengeweld hebben voorgelegd.

Omdat het veiligheidsteam de dreiging niet reëel genoeg vond, werd alleen het account van de vrouw gedeactiveerd. De politie werd niet ingeschakeld en de vrouw kon een nieuw account op ChatGPT aanmaken.

Volgens de procureur-generaal van de provincie heeft OpenAI "geen betekenisvolle stappen" ondernomen. Zo zijn de veiligheidsmaatregelen bijvoorbeeld niet aangescherpt. De zaak wordt behandeld in een rechtbank in Californië.

In april bood de topman van OpenAI, Sam Altman, in een brief zijn excuses aan, omdat zijn bedrijf de politie niet inlichtte over het online gedrag van de vrouw.

"Ik wil mijn diepste medeleven betuigen, niemand zou ooit zo'n tragedie moeten meemaken. Hoewel ik weet dat woorden nooit genoeg zijn, vind ik een verontschuldiging noodzakelijk om de schade en het onherstelbare verlies dat uw gemeenschap heeft geleden te erkennen", schreef de topman.

Mentale problemen

Een officieel motief werd niet bekend, maar wel staat vast dat Van Rootselaar, die zich vanaf 12-jarige leeftijd als vrouw identificeerde, mentale problemen had. De politie ging de afgelopen jaren meerdere keren langs bij het ouderlijk huis.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Erover praten helpt. Dat kan 24/7 gratis en anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Spullen van de overleden actrice en activiste Brigitte Bardot hebben op een veiling iets minder dan 954.000 euro opgeleverd. Dat is bijna twintig keer meer dan de vooraf ingeschatte 50.000 euro, schrijven Franse media.

Gisteren gingen er in Parijs 280 persoonlijke bezittingen van Bardot onder de hamer. Van alles kwam voorbij: halsbanden voor honden, een zelfportret van de actrice, een typmachine, meubels, kledingstukken, muziekinstrumenten en serviesgoed.

De set van twee hondenhalsbanden, met naamplaatje en het telefoonnummer van Bardot, werd vooraf geschat op een waarde van dertig euro. Een Russische koper bood er 9.400 euro voor. Het zelfportret werd verkocht voor bijna 40.000 euro en een typemachine die ze gebruikte voor haar autobiografie ging voor 4.634 euro weg.

Belangrijke fase

Voor de veiling hadden zich zo'n drieduizend Franse en internationale bieders aangemeld. De veiling vond plaats na een vijfdaagse tentoonstelling in Hôtel Drouot in Parijs, waar ongeveer 15.000 bezoekers op afkwamen.

"In elk voorwerp zit een herinnering besloten aan een ontmoeting, een gebeurtenis of een belangrijke fase in haar leven", zei Frank Guillou, die jarenlang haar assistent was. "Samen vertellen ze het verhaal van zowel de vrouw als de legende."

Stichting voor dierenwelzijn

Een deel van de opbrengsten gaat naar de Brigitte Bardot Stichting, een Franse dierenbeschermingsorganisatie. Ook gaat er een deel naar de zoon van Bardot, de 66-jarige Nicolas-Jacques Charrier.

"Deze verkoop is een logisch vervolg op de verkoop die ze zelf in 1987 organiseerde met haar meest waardevolle bezittingen om haar stichting op te richten", zei de algemeen directeur van de Bardot Foundation na afloop van de veiling. "Vandaag de dag zet ze haar strijd voort via deze veilingen."

Het Franse filmicoon overleed eind vorig jaar op 91-jarige leeftijd. Bekijk hier een terugblik op haar leven:

As cool as it would have been to wield lasers that produce a beam of neutrinos, recently two papers were published by MIT researchers that seem to dampen the likelihood …read more

Het Amerikaanse mediabedrijf Paramount Skydance heeft een schikking getroffen met twaalf Amerikaanse staten die via de rechter wilden voorkomen dat het bedrijf zijn concurrent Warner Bros Discovery zou overnemen. Afgelopen juli werd een rechtszaak aangespannen om de miljardenovername tegen te houden.

De staten, onder leiding van Californië, waren bang dat er na de overname minder concurrentie en minder werkgelegenheid zou overblijven. Ook zou de overname volgens de staten een 'mediagigant' creëren, die de macht heeft om de prijzen voor televisie- en filmconsumenten te verhogen.

Er is een schikking getroffen met de staten Californië, New York, Arizona, Minnesota, Colorado, Connecticut, Massachusetts, Nevada, New Jersey, New Mexico en Washington. Toen die staten een rechtszaak aanspanden eind juli, schortte de rechter de overname tijdelijk op.

Commissie

In de schikking heeft Paramount nu aan de staten beloofd dat het jaarlijks 300 miljoen dollar méér gaat uitgeven aan filmproducties in de VS, waardoor de fusie meer banen moet gaan opleveren. Er moet ook een commissie komen die toezicht zal houden op de redactionele onafhankelijkheid van de nieuwsactiviteiten van het bedrijf.

Met de overname is 111 miljard dollar gemoeid. Met de schikkingen lijkt de weg vrij voor de overname, al moeten de deals nog wel door de rechter worden goedgekeurd.

Een medewerker van het Oktoberfest in München is overleden na een ongeluk met een kermisattractie, meldt de politie van de Zuid-Duitse stad. Het gaat om een 52-jarige Serviër.

De man liep kritieke verwondingen op, volgens Duitse media, nadat de gondel van een vrijevaltoren op hem was neergekomen. Hij werd zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, waar hij overleed.

De man was een medewerker van de kermisattractie, genaamd de Hangover. Bij de attractie stijgt een gondel op tot een hoogte van zo'n 85 meter, waarna die in een vrije val snel naar beneden komt. Onderaan de toren wordt de gondel afgeremd door magneten.

De politie meldt dat er geen gevaar was voor de passagiers in de gondel. De medewerker was op het moment van de val mogelijk op een plek waar hij niet had mogen zijn. Duitse media schrijven dat hij zich onder de gondel bevond. De politie in München is een onderzoek gestart naar het ongeval.

Het ongeluk gebeurde iets voor 22.00 uur. Op dat moment waren er nog veel bezoekers op het terrein, het Oktoberfest wordt dagelijks door honderdduizenden mensen bezocht. Het gebied rond de attractie werd afgezet. Getuigen van het incident, evenals de mensen die in de gondel zaten op het moment van het ongeluk, zijn opgevangen door een crisisteam.

De vrijevaltoren staat sinds 2022 op het terrein van het Oktoberfest. De politie roept getuigen van het ongeluk op zich te melden.

Once you arrive at your destination via plane, it can be a drag waiting for a rental car. Why not bring your own with a replica of the Mazda suitcase …read more

Op het terrein van een afvalverwerker in het Gelderse Dinxperlo heeft een afvalberg in brand gestaan. De veiligheidsregio meldt dat het vuur inmiddels onder controle is, de brandweer is naar verwachting nog enkele uren bezig met nablussen. De afvalberg bestaat uit hout en snoeiafval.

Volgens de brandweer woedde de brand in een gebied van zo'n twintig bij dertig meter. Hoe het vuur kon ontstaan, is onduidelijk.

Niet ver van de brand staat een benzinepomp, daar werd de noodstop ingedrukt. Dat betekent dat de toevoer van brandstof werd stopgezet. Brandweerlieden schermden het tankstation af met een zogenoemd watergordijn; een sproeier die een barrière van water vormt.

Duitse brandweerlieden

Er hielpen veel brandweerlieden bij de bestrijding van de brand, onder meer uit Duitsland. Het terrein ligt dicht bij de Duitse grens. De veiligheidsregio meldt dat het brandende hout en snoeiafval met een kraan uit elkaar werd getrokken, zodat de brandweer het beter kon blussen.

Bij de brand kwam veel rook vrij, maar die veroorzaakte weinig overlast. Er staat weinig tot geen wind, waardoor de rook omhoog opsteeg.

In de buurt van de brand waren sommige wegen afgesloten, omdat daar brandweerslangen waren uitgerold.

Een gewapende groep heeft in Libië een oliepijpleiding dichtgedraaid. De pijpleiding wordt beheerd door de National Oil Corporation (NOC). De productie van ruwe olie is daardoor verlaagd, zegt het bedrijf in een verklaring.

Het gaat om pijpleiding 7 die vanaf het Sharara-olieveld in het zuidwesten naar de haven van Zawiyah in het noorden van het land loopt. De stad, met een van de grootste olieraffinaderijen van het land, ligt op zo'n 50 kilometer van hoofdstad Tripoli.

De gewapende groep, de Petroleum Facilities Guard (PFG), bewaakt voor het defensieministerie onder meer Libische olievelden en pijpleidingen. De groep staakte vorige week al voor betere arbeidsomstandigheden en een hoger salaris. Toen dreigden bewakers al pijpleidingen van een aantal olievelden af te sluiten als de eisen niet werden ingewilligd.

De PFG-bewakers willen dat hun organisatie "financieel en administratief" onder de NOC wordt gebracht. De activiteiten bij drie olievelden werden vorige week dinsdag al korte tijd stilgelegd door de bewakersgroep. Een dag later werd de olieproductie hervat.

Grote gevolgen

NOC heeft de gewapende groep opgeroepen om de pijpleiding weer te openen, maar daaraan is geen gehoor gegeven. Het oliebedrijf waarschuwt dat de afsluiting grote gevolgen zal hebben voor de Libische economie. Het oliebedrijf zegt dat het de productie van olie noodgedwongen moet stilleggen als de groep de pijpleiding dichthoudt.

De onrust in Libië betekent extra druk op de internationale oliemarkt, die al te maken heeft met verstoringen door de oorlog tussen de VS en Iran. Een groot deel van de Libische ruwe olie wordt naar Europa geëxporteerd.

In ruim een maand tijd is er 25 keer ingebroken bij brandweerkazernes in heel het land. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die de politie vanavond deelde in het televisieprogramma Opsporing Verzocht.

Halverwege augustus waren er 60 inbraken gepleegd in brandweerkazernes. Inmiddels staat de teller op 85. Ter vergelijking: in heel 2025 werden er 18 van zulke inbraken gepleegd, in 2024 waren het er 17.

Afgelopen nacht hadden dieven het gemunt op de kazerne van het brandweerkorps Maarn-Maarsbergen. Daar is apparatuur gestolen die de brandweer nodig heeft bij blussen of het bevrijden van mensen. Nog geen week eerder werd ingebroken in de brandweerkazerne in Huizen. Of het om dezelfde daders gaat, is niet duidelijk.

Rolluiken en geldautomaten vernield

Inbrekers hebben het voorzien op specialistisch, kostbaar gereedschap van de brandweer. Dat hydraulische gereedschap duikt vervolgens in heel Europa op, zegt de politie.

"Niet bij hulpverleners, maar bij criminelen. Een hydraulische spreider bijvoorbeeld is onder meer bedoeld om mensen uit een autowrak te bevrijden, maar er worden nu rolluiken en geldautomaten mee vernield." Het gereedschap is volgens de politie onder andere gebruikt bij inbraken bij elektronicawinkels en juweliers.

In een nieuwsbericht van de politie legde een commandant van de brandweer eerder uit dat de diefstallen grote impact hebben op de hulpverlening, omdat het levensreddende middelen zijn.

Het gereedschap in het vervolg achter slot en grendel opbergen, gaat niet. "Een reddingsactie zou hierdoor vertraging oplopen." De brandweer zei tegen de NOS wel na te denken over betere beveiliging met bijvoorbeeld camera's en het plaatsen van spiegelruiten.

Even if the world has already settled on plain old propellers as the way to make quadcopter drones fly, this doesn’t mean that you cannot give other designs a shake …read more

De supercomputer voor een Nederlandse 'AI-fabriek' komt op de campus van de Rijksuniversiteit Groningen. De AI-computer moet een boost geven aan de Nederlandse kenniseconomie.

Op termijn moeten verschillende organisaties gebruik kunnen maken van de technologie om AI-toepassingen te ontwikkelen en te testen. Daarmee hoopt de Nederlandse overheid de afhankelijkheid van buitenlandse AI-bedrijven te verkleinen.

De Groningse AI-supercomputer wordt in de loop van 2027 opgeleverd en is naar verwachting vanaf 2028 klaar voor gebruik.

Wat is een supercomputer?

Een supercomputer is een computer die allerlei complexe berekeningen kan uitvoeren die te groot zijn voor een 'gewone' computer. Zo'n supercomputer bestaat uit een groot aantal krachtige processoren, die samen een hele hoge rekencapaciteit kunnen bereiken.

Supercomputers worden onder meer gebruikt voor weersvoorspellingen, wetenschappelijk onderzoek en het controleren van kernreactoren. Maar ze kunnen dus ook gebruikt worden om zware AI-algoritmen te trainen.

De drie krachtigste supercomputers staan in de VS. Vorig jaar werd in Duitsland de krachtigste supercomputer van Europa gepresenteerd: Jupiter. Die computer kan vele honderden biljarden berekeningen per seconde uitvoeren, vergelijkbaar met bijna een miljoen smartphones.

Nederland heeft ook een supercomputer: Snellius. Die computer staat in Amsterdam en wordt beheerd door SURF, de ict-coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Daarnaast hebben Nederlandse onderzoekers toegang tot grotere Europese systemen, zoals de Finse supercomputer Lumi.

In oktober 2025 werd bekend dat de eerste Nederlandse 'AI-fabriek' in de stad Groningen zou komen. In zo'n fabriek werken ondernemers, onderzoekers en overheden samen aan het bouwen van technieken voor kunstmatige intelligentie. Zo wordt er bijvoorbeeld geëxperimenteerd met AI-toepassingen en onderzocht hoe data veilig kan worden opgeslagen.

Op dit moment komen de belangrijkste innovaties op het gebied van kunstmatige intelligentie uit de Verenigde Staten en China. Het kabinet-Schoof vond dat dat Europa, en dus ook Nederland, te afhankelijk maakte van andere landen.

Daarom werd besloten te investeren in een Nederland AI-fabriek waar ruimte is voor innovatie en het ontwikkelen en testen van nieuwe systemen. Daarvoor is zowel een expertisecentrum als een supercomputer nodig.

Een paar maanden geleden startte het expertisecentrum. De plannen en projecten die daar ontstaan worden nu nog naar andere Europese 'fabrieken' geleid, waar genoeg rekenkracht beschikbaar is. Daar moet met de nieuwe Nederlandse supercomputer verandering in komen.

Baby's

De vraag is welke bedrijven gebruik zullen gaan maken van de rekenkracht van de superslimme computer. Zo heeft het universitaire ziekenhuis in Groningen hard zijn best gedaan om de supercomputer naar de regio te halen, vertelt Bart Scheerder van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).

Bijvoorbeeld omdat het ziekenhuis kwetsbare pasgeboren baby's in de gaten wil houden gehouden met allerlei sensoren. "Daar komt ontzettend veel data uit over hoe een baby zich gedraagt", zegt Scheerder. "Denk aan informatie over de hartslag, hersengolven of videobeelden."

"We willen die data graag gebruiken om te onderzoeken. Bijvoorbeeld om te leren of het gedrag iets zegt over of een baby voeding nodig heeft, of pijn heeft. Daarvoor hebben we rekenkracht nodig die we graag bij de locatie in Groningen willen halen."

Scheerder zegt dat het om privacygevoelige informatie gaat en om medisch onderzoek. "Het is erg duur om daar rekenkracht voor in te kopen. Daardoor zijn commerciële aanbieders van AI-rekenkracht voor ons geen optie. We verwachten dat dit in Groningen wel kan."

Geen Nederlandse AI-gigafabriek

Afgelopen zomer kwam de Europese Commissie met een plan om van Europa koploper te maken op het gebied van kunstmatige intelligentie. Daarvoor zouden er zeven 'AI-gigafabrieken' moeten komen, die de rekenkracht leveren die nodig is om te concurreren met de VS en China.

Het doel is dat Europese bedrijven die fabrieken draaiende houden en alles onder Europese wetten valt. Verschillende Europese lidstaten, waaronder Duitsland en Frankrijk, ondertekenden het initiatief.

Nederland tekende niet. Eerder zag het kabinet af van een subsidie voor een mogelijke AI-gigafabriek in Rotterdam. In een brief aan de Tweede Kamer schreef staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) dat Nederland nu meer baat heeft bij kleinere AI-fabrieken, zoals die in Groningen.