Aggregator

In ruim tachtig gemeenten gaan nieuwkomers met een verblijfsvergunning hun inburgering combineren met werken. Minister Aartsen van Werk en Participatie schrijft aan de Tweede Kamer dat hij ze zogeheten 'startbanen' wil aanbieden, zo snel mogelijk nadat ze zich in een gemeente hebben gevestigd. Dat zijn banen waarin je ook kunt meekomen als je nog niet goed Nederlands spreekt, met name in de logistiek, horeca en bouw.

Uit cijfers blijkt dat een groot deel van de statushouders geen werk heeft en afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Na drie jaar zit nog zo'n zeventig procent van de nieuwkomers zonder werk.

"Als je naar Nederland komt dan ga je aan het werk en leer je de taal. Dat moet het uitgangspunt zijn, maar zo is het nu niet", zegt minister Aartsen. Juist door te werken leer je de taal en statushouders bouwen zo ook makkelijker een zelfstandig bestaan op, is zijn redenering. "En we hebben iedereen keihard nodig op de arbeidsmarkt."

Proef

Er loopt al drie jaar een proef met startbanen in gemeenten als Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven. Uit een evaluatie blijkt dat 44 procent van de deelnemers die zich aanmeldden aan het werk is gegaan. Omdat statushouders ook naar inburgeringscursussen moeten, ging het aanvankelijk vooral om deeltijdbanen.

De proef kwam er op initiatief van Aartsen, die toen nog Kamerlid voor de VVD was. Hoewel hij het aantal nieuwkomers dat een baan vond nog te laag vindt, wil hij het project nu wel uitbreiden. Hij noemt het "een eerste stap" naar een nieuwe aanpak van het probleem. Voor de zomer wil hij met meer plannen komen.

Uit de evaluatie bleek wel dat het moeilijk is om geschikte werkgevers te vinden voor het aanbieden van de startbanen. Ook is er extra begeleiding nodig vanwege de taalachterstand en culturele verschillen. Ook het gebrek aan kinderopvang speelt een rol.

Een groot deel van de ASML-medewerkers die in zogenoemde cleanrooms werken, ervaren gezondheidsklachten door het werken met een mondkapje op. Dat blijkt uit een enquête van de FNV die door meer dan 800 medewerkers van het hightechbedrijf is ingevuld.

Uit de antwoorden van de respondenten blijkt dat 90 procent gezondheidsklachten of functionele problemen ervaart door het dragen van een mondkapje. Hoofdpijn, ademhalingsproblemen en vermoeidheid zijn de klachten die het vaakst voorkomen.

Werknemers die langer dan zes uur per dag in een cleanroom werken, geven aan meer klachten te hebben. Cleanrooms zijn ultraschone en stofvrije ruimtes waar chipmachines worden geproduceerd. Sinds september 2024 is het voor werknemers verplicht om een mondkapje te dragen.

'Mondmaskerpauze'

Vakbond FNV pleit voor betere en gerichtere ventilatie in de ruimtes. Daarbij moet het gebruik van mondkapjes zo veel mogelijk worden beperkt. Ook zou volgens de bond een regelmatige 'mondmaskerpauze' de klachten bij werknemers kunnen verminderen.

ASML zegt in een reactie dat het mondkapjesbeleid in samenspraak met werknemers en de ondernemingsraad is ontwikkeld en regelmatig wordt geëvalueerd. In specifieke gevallen kunnen werknemers worden vrijgesteld van de mondkapjesplicht, maar dat kan niet in elke cleanroom.

Zo gelden in de fabriek waar de nieuwste chipmachines worden gemaakt strengere regels, waarbij het mondkapje niet af mag. "Onze systemen moeten in ultraschone omgevingen worden geproduceerd om beschadigingen in de gevoelige machines te voorkomen", zegt een woordvoerder van ASML tegen de Eindhovense omroep Studio040.

Mogelijke vervolgstappen

Het hightechbedrijf zegt begrip te hebben voor de klachten van werknemers. "We begrijpen dat het dragen van mondkapjes lastig kan zijn en dat sommige collega's daarom hun zorgen hebben geuit over gezondheid en welzijn", zegt de woordvoerder.

Het bedrijf wil eventuele gezondheidsrisico's in verband met het dragen van mondkapjes verder onderzoeken. "We bestuderen momenteel hun bevindingen en zullen FNV uitnodigen voor een gesprek over mogelijke vervolgstappen."

This is an interesting challenge from the “why not?” files — [GPUSpecs] over on YouTube built a gaming PC without using a single component from NVIDIA, Intel, or AMD. That …read more

De economie is in de eerste drie maanden van dit jaar amper gegroeid. Hoewel huishoudens nog wel bleven uitgeven, bleef de economische groei in de eerste drie maanden van dit jaar steken op slechts 0,1 procent. Dat kwam vooral doordat de export inzakte.

Dat blijkt uit een eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de laatste drie maanden van vorig jaar groeide de economie nog 1,2 procent.

In maart vielen de Verenigde Staten en Israël Iran aan. Daarop sloot Iran de Straat van Hormuz. Door die blokkade kunnen er weinig olietankers uit het gebied weg en stijgen de energieprijzen. In april steeg de inflatie naar 2,8 procent, zo meldde het CBS eerder op de dag al.

Kleding en voeding

Ondanks de hogere prijzen aan de pomp en de zorgen over de oorlog, gaven consumenten de afgelopen drie maanden net zo veel uit als het kwartaal daarvoor. Mensen kochten vooral kleding en eten. Op vervoersmiddelen en brandstof werd weer bezuinigd.

Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen noemt de matige economische groei "een tegenvaller". "Juist de export zorgde vorig jaar voor een sterke economische groei. Nu droeg de export juist negatief bij."

Van Mulligen wijst naar het dalende consumentenvertrouwen, waarin te zien is dat huishoudens langzaam aan het somberen slaan: "We zien hier nog maar één maand onrust in het Midden-Oosten in, want in januari en februari was er nog niets aan de hand. Uitgaven aan energie en brandstof is niet de hoofdmoot van de economie."

Geen mooi cijfer

Dat de economische groei door één maand onrust uitkwam op 0,1 procent zegt dan ook veel. "Gezien dit effect, zien we de de effecten vermoedelijk in het tweede kwartaal verder terug", vermoedt Van Mulligen. "Het is nog koffiedik kijken, maar de meeste analisten zijn het erover eens dat dit geen mooi cijfer kan worden."

Opvallend is dat vooral de export kromp. Er werden flink minder machines en transportmiddelen aan het buitenland verkocht, vooral naar landen buiten de Europese Unie. Mogelijk spelen hier de Amerikaanse importheffingen hier een rol. Toch werd er ook minder naar China geëxporteerd.

(Telecompaper) Microsoft reported better-than-expected results for its fiscal third quarter to March, as demand for cloud services and AI enterprise products helped offset weaker sales from PCs and gaming...

Air France-KLM verwacht dit jaar veel meer kwijt te zijn aan brandstof dan vorig jaar. De luchtvaartmaatschappij denkt over heel 2026 bijna 8 miljard euro kwijt te zijn aan kerosine, ruim 2 miljard euro meer dan vorig jaar, blijkt uit de kwartaalcijfers. De hevigere impact van duurder geworden kerosine zal nog komen, zegt het bedrijf.

"Hoewel de prijsstijgingen voor brandstof nog niet terug zijn te zien in de vandaag gepresenteerde resultaten, drukken ze waarschijnlijk op de komende kwartalen", zei topman Ben Smith. De luchtvaartmaatschappij leed in het eerste kwartaal een verlies van 252 miljoen. Dat is 3 miljoen meer verlies dan in dezelfde periode vorig jaar.

Door contracten die Air France-KLM heeft afgesloten tegen het risico op hogere kerosineprijzen, zogeheten hedgecontracten, hoefde het nog niet een volledig hogere prijs te betalen voor kerosine. In de maanden april, mei en juni denkt het bedrijf ongeveer 1 miljard euro extra kwijt te zijn.

Midden-Oosten

KLM wordt hard geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. Het heeft last van de grote kerosinetekorten die zijn ontstaan doordat er nu bijna geen brandstof meer door de Straat van Hormuz wordt verscheept. Hierdoor zijn de prijzen flink gestegen.

"De hoge brandstofprijzen als gevolg van de geopolitieke onzekerheid, kunnen we niet volledig doorberekenen aan onze klanten", zegt CFO Bas Brouns.

KLM schrapte 160 vluchten van en naar Schiphol omdat deze niet meer rendabel zijn. Ook besloot het de vluchten naar Saudi-Arabië en Dubai te annuleren tot en met 14 juni. Gisteren verlengde KLM deze stop voor Dubai tot en met 22 juni.

Aan de andere kant profiteerden luchtvaartmaatschappijen hiervan door extra vraag naar tickets voor vluchten die wél doorgingen, vooral naar Azië. Deze tickets werden een stuk duurder en Air France en KLM vlogen hier vaker naartoe.

Winterweer

Dan was er begin dit jaar nog grote ellende door hevig winterweer in januari. Op Schiphol lag het vliegverkeer dagenlang plat en talloze passagiers strandden daardoor. Dit kostte Air France-KLM liefst 90 miljoen euro.

Afgelopen jaar waren er ook meermaals stakingen van het grondpersoneel bij KLM. Vakbonden FNV en CNV waren niet tevreden met een cao-akkoord dat KLM heeft gesloten met drie andere, kleinere vakbonden. FNV was vooral ontevreden over de loonsverhoging die in het akkoord is afgesproken en het wil een betere regeling voor zwaar werk.

Bonus

Het bedrijf lag al onder een vergrootglas. Deze maand ontstond er namelijk flinke ophef over de bonus van de topvrouw van KLM, Marjan Rintel. Haar salaris bleek vorig jaar met 30 procent te zijn gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat kwam uit op bijna 1,6 miljoen euro, vooral door hogere bonussen en aandelen.

Minister van Financiën Eelco Heinen maakte namens de Staat bezwaar tegen deze beloning. Het is volgens hem ongepast en buitenproportioneel om deze bonus te krijgen ondanks de flinke bezuinigingen die het bedrijf doorvoert.

(Telecompaper) Meta has increased its budget for capital expenditure this year again, to USD 125-145 billion from an earlier estimate of USD 115-135 billion...

De brand die gisterochtend uitbrak op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland, is nog niet onder de controle. Er zijn verschillende kleinere brandhaarden die door de wind nog kunnen oplaaien. De situatie is wel beheersbaar, zegt de veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland.

De hele nacht zijn blusploegen bezig geweest om het vuur te beheersen en te bewaken. "Dat is gelukt, er heeft geen uitbreiding plaatsgevonden", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen de NOS.

De brandweer verwacht nog zeker de hele dag bezig te zijn met blussen en daarna nog "een hele tijd" met nablussen.

500 hectare in brand

Dat de brand nog niet onder controle is, komt doordat de ondergrond en de begroeiing nog warm zijn en er nog smeulende resten zijn. Daardoor kan er opnieuw brand ontstaan. De brand strekt zich uit over het hele defensieterrein van 500 hectare (5 vierkante kilometer).

De brandweerploegen komen uit het hele land. Momenteel zijn er 100 tot 150 brandweerlieden aan het werk op het oefenterrein van het Artillerie Schietkamp.

Op het defensieterrein ligt munitie, waardoor de brandweer voorzorgsmaatregelen moet nemen en niet met voertuigen het veld in kan. Door de warmteontwikkeling kan munitie exploderen. Er zijn wel brandweervoertuigen van defensie in het veld. "Die zijn hiervoor gemaakt en kunnen tegen een eventuele ontploffing van munitie", aldus de woordvoerder.

"Wij passen onze tactiek aan, we bestrijden de brand op een andere manier, vanaf de verharde paden. Dat kan er wel toe leiden dat er wat meer rookontwikkeling komt."

Er is overlegd over een plan van aanpak voor de rest van de dag. De blushelikopters zijn vertrokken, die zijn nodig bij een natuurbrand die woedt in Limburg. Er wordt geblust met acht brandweerwagens en vier gepantserde blusvoertuigen van defensie.

Onderzoek gestart

De oorzaak van de brand is nog niet bekend, de brandweer richt zich eerst op het beheersen en bestrijden van het vuur. Er lopen al wel onderzoeken naar het ontstaan van de brand. Volgens de Koninklijke Marechaussee kan de oorzaak pas echt worden vastgesteld als de brandweer klaar is met het bluswerk.

Er staan nog heel wat vragen open. In het onderzoek worden getuigen gehoord, wordt gekeken welke eenheden gisteren aan het oefenen waren, om wat voor oefening het precies ging. Ook wordt gekeken of de oefening correct was aangemeld en of de veiligheidsprotocollen juist zijn nageleefd, zegt een woordvoerder van de marechaussee tegen de NOS.

Rookoverlast

De rook trok gisteren naar het westen van het land en was tot boven Engeland te zien. In verschillende regio's werd een NL-Alert verstuurd vanwege de rookoverlast.

De snelweg A28, die gisteren werd afgesloten vanwege de rookontwikkeling, is vannacht weer opengegaan. De veiligheidsregio verwacht niet dat het nodig zal zijn de weg weer af te sluiten, maar kan het ook niet uitsluiten. De afsluiting leidde tot overlast voor weggebruikers, die de hele middag en avond moesten omrijden.

Speelgoedontwerper Roger Sweet is op 91-jarige leeftijd overleden. Als bedenker van het actiefiguurtje He-Man drukte hij zijn stempel op de jeugd van vele veertigers.

Voordat hij als speelgoedmaker aan de slag ging had Sweet al als productontwerper gewerkt aan mixers, wasverzachterflessen en vliegtuiginterieurs. Eind jaren zeventig moest hij de grootste blunder uit de geschiedenis van de speelgoedfabrikant Mattel verhelpen.

Dat bedrijf had namelijk het aanbod van George Lucas afgeslagen om de Star Wars-speelgoedlijn uit te brengen. Toen die merchandise een enorme vlucht nam, moesten Sweet en andere ontwerpers aan de bak: om te besparen op royalty's wilde Mattel met een eigen ontwerp komen.

Overdadig gespierd

Van de afdeling marketing kreeg Sweet te horen dat vooral drie thema's jongens aanspraken: ruimtevaart, militairen en fantasy. Omdat er op die eerste terreinen al competitie was van Star Wars en G.I. Joe, richtte Sweet zich op de derde. Spierbundels als Arnold Schwarzenegger en Sylvester Stallone waren populair, dus ging ook hij voor een krachtpatser.

Sweet besloot het bestaande Mattel-poppetje Big Jim nog wat groter te maken. In twee dagen tijd boetseerde hij er met klei een overdadig gespierde torso en krachtige ledematen op. "Schwarzenegger woog met zijn 1,85 meter 100 kilo, mijn poppetje zou met die lengte 350 kilo hebben gewogen."

"Ik gaf hem ook een vertrokken gezicht, met ontblote tanden, en zette hem in een gevechtspositie. Tot dan toe hadden alle actiefiguren een neutrale gezichtsuitdrukking en pose gehad, maar dit werkte." Zo kreeg He-Man een hypermasculiniteit die vergelijkbaar was met wat Mattel door Barbie eerder voor het vrouwelijk ideaalbeeld had gedaan.

Masters of the Universe

Het was ook Sweet die het figuurtje He-Man doopte, zei hij in een interview over de al bestaande term voor een machoman. "Ik had een lijst gebrainstormd van twee kantjes: Great-Man, Tough-Man, Tough-Guy, Terrific-Guy, allemaal varianten. Maar toen ik He-Man bedacht, ging er een gong af in mijn hoofd."

Sweet bedacht in grote lijnen ook randfiguren voor de speelgoedlijn, zoals He-Mans rijdier Battle Cat en superheldin She-Ra, bedoeld om meisjes naar dit nieuwe universum te lokken. Zijn ideeën werden verder uitgewerkt door tekenaar Mark Taylor, die ook superschurk Skeletor toevoegde.

Om de lijn populair te maken, bracht Mattel de cartoonserie Masters of the Universe uit, waarin He-Man wekelijks het kwaad bestreed op zijn planeet Eternia. Zijn toverformule "By the power of Grayskull" was ook al snel op Nederlandse schoolpleinen te horen.

Verzadigd

Het leidde tot een ongekend succes voor Mattel. Binnen enkele jaren wist de speelgoedlijn zelfs grote concurrent Star Wars in te halen. Eind jaren tachtig raakte de markt echter in korte tijd verzadigd: Mattel bleef maar nieuwe figuurtjes uitpompen, die nooit de populariteit van de originele helden benaderden.

Een film met Dolf Lundgren als He-Man flopte en toen de Teenage Mutant Ninja Turtles populairder werden, trok Mattel de stekker uit het project. Gevoed door nostalgie maakte He-Man recentelijk een bescheiden comeback: een nieuwe She-Ra tekenfilm deed het goed en in juni komt er een nieuwe He-Man-film.

"Iedere man ter wereld wil graag He-Man zijn", legde Sweet ooit het blijvende succes van de serie uit. Mattel reageert op zijn overlijden met de mededeling dat "zijn erfenis voorleeft in de karakters die hij tot leven bracht en de verbeelding die aanwakkerde".

In de bossen tussen Helden en Kessel (Limburg) is afgelopen nacht een grote natuurbrand uitgebroken. In het gebied was gisteren ook al een natuurbrand, maar toen op een andere plek.

Bij de brand komt veel rook vrij en het vuur is nog niet onder controle, meldt de veiligheidsregio Limburg-Noord. De brand was om 05.00 uur uitgebreid naar een oppervlak van 30.000 vierkante meter.

"Het gebied is moeilijk te bereiken en daarmee lastig te bestrijden", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen L1 Nieuws.

Blushelikopter

Meerdere brandweereenheden zijn opgeroepen om te blussen en er worden ook metingen verricht vanwege rookoverlast op een nabijgelegen camping.

In de loop van de ochtend wordt ook een blushelikopter ingezet. De veiligheidsregio adviseert mensen hun dieren binnen te houden, omdat zij van de overvliegende helikopter kunnen schrikken.

De oorzaak van de brand is nog onduidelijk. Volgens de woordvoerder is brandstichting niet uit te sluiten. "Gezien het tijdstip van het ontstaan van de brand is die mogelijkheid er zeker."

Opvang campinggasten

Op de nabijgelegen camping De Heldense Bossen verblijven zo'n 2500 gasten. Sommige campinggasten zijn vanwege de rook zelf al vertrokken. Gasten die blijven kunnen terecht in een sporthal in Panningen.

De kans op natuurbranden is momenteel extra groot vanwege de droogte. Veiligheidsregio's hebben opgeschaald naar het hoogste waarschuwingsniveau.

Op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland brak gisterochtend een grote brand uit. De veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zegt dat de brand nog niet onder controle is. Ook op een militair oefenterrein in Assen heeft gisteravond een natuurbrand gewoed.

(Telecompaper) Amazon.com reported net income of USD 30.3 billion in the first quarter, nearly double the USD 17.1 billion a year earlier thanks to a one-off of USD 16.8 billion on its investment in Anthropic...

(Telecompaper) Alphabet, the parent company of Google, is increasing its dividend after a surge in profits in the first quarter, driven by the company's cloud business...

Tot nu toe gaat het dit jaar goed met ING. In de afgelopen drie maanden lukte het de bank om de winst hard te laten stijgen. Dat blijkt uit hun cijfers over het eerste kwartaal van 2026.

ING boekte een nettowinst van ruim 1,5 miljard euro. Dat is bijna 7 procent meer dan in hetzelfde kwartaal een jaar geleden.

De bank slaagt erin om nieuwe klanten aan zich te binden. In landen als Duitsland, Polen en Spanje groeit het aantal klanten. Veel van deze klanten gebruiken met name de app van ING voor hun bankzaken.

Rente

Ook wordt er goed verdiend aan rente. Banken betalen rente voor spaargeld en krijgen rente voor leningen. ING profiteert van het verschil tussen de rente die ze krijgen en die ze moeten uitbetalen.

Hoewel de grootste bank van Nederland vooralsnog niet echt geraakt lijkt te worden door de onrusten in het Midden-Oosten, uit ING wel zorgen hierover. De bank verwacht dat de onzekerheid over de transporten van energie de economie en uiteindelijk ook de bankenwereld kan raken.

(Telecompaper) Qualcomm reported lower underlying results for its fiscal second quarter to March, hurt by the slowdown in the smartphone market after the rise in prices...

(Telecompaper) Samsung Electronics reported record quarterly revenue and operating profit for the first quarter of 2026, supported by strong demand for AI-related...

DHCP is great for getting machines on the network with a minimum of fuss. However, it can also make remote administration a pain because you never know which IP you’re …read more

Opnieuw is het leven wat duurder geworden. In de maand april is de inflatie opgelopen tot 2,8 procent, blijkt uit de eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Maandenlang leek de inflatie weer onder controle te komen. Maar sinds vorige maand loopt de inflatie toch weer op. In de maand maart stegen de prijzen met 2,7 procent. Doorgaans wordt een prijspeilstijging van 2 procent door economen gezien als acceptabel.

De prijs voor energie, vooral voor tanken, maakt het leven voor veel Nederlanders duurder. Wie niet op benzine of diesel rijdt en wie geen auto heeft, merkt mogelijk een stuk minder van de prijsstijgingen.

Oorlog en olie

Ondanks het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten/Israël en Iran varen er nog amper olietankers uit de Perzische Golf. Daardoor loopt de olieprijs hard op. Een hoge olieprijs per vat leidt tot een hogere prijs voor benzine en diesel.

De prijzen van voedingsmiddelen zakken juist een stuk minder hard dan vorige maand. Gemiddeld lagen de prijzen voor voeding, drank en tabak 1,5 procent hoger dan een jaar eerder.

Wel is de verwachting dat uiteindelijk ook hier de prijzen zullen gaan stijgen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Zo zullen waarschijnlijk vakantievluchten en voedingsmiddelen duurder worden, maar ook verpakkingen. Het is de verwachting dat de prijsstijgingen maandenlang zullen aanhouden.

Tanken over de grens

Ook ziet het CBS dat Nederlanders meer geld kwijt zijn aan hun bestedingen in het buitenland. Waar die prijsstijging precies in zit, is het CBS nog aan het berekenen, maar dit gaat onder andere over wat Nederlanders spenderen aan recreatie in het buitenland, inclusief hun vervoer voor hun vakanties.

Als Nederlanders tanken in het buitenland valt dit ook onder consumptie in het buitenland. De prijzen voor tanken liggen in onze buurlanden weliswaar wat lager, maar ook daar zijn ze gestegen. Dat zou een deel van de verklaring kunnen zijn voor deze prijspeilstijging.

Goedemorgen! In de rechtbank van Amsterdam is de derde pro-formazitting over de moord op Lisa in Duivendrecht. Ook publiceert Reporters Without Borders zijn jaarlijkse persvrijheidsindex.

Eerst het weer: het is zonnig. Er waait een matige oostenwind en het wordt 19 tot 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij de opnieuw gehouden gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem zijn weinig verschillen ten opzichte van de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag. Opnieuw komt Democraten Gorinchem als winnaar uit de bus met zeven zetels, gevolgd door Stadsbelang Gorinchem met vier zetels. Ten opzichte van de verkiezingen in maart verliest D66 één zetel (van drie naar twee zetels) en wint CDA één zetel (van één naar twee).

De opkomst in Gorkum was iets lager dan vorige maand: 47 procent van de kiezers kwam opdagen. Vorige maand was dat 51 procent. De verkiezingen moesten over wegens verdenkingen van stemfraude.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit

Twintig jaar na de verschijning van het origineel beleefde The Devil Wears Prada 2 dinsdagavond de Nederlandse première in Tuschinski in Amsterdam. Duidelijk is dat tijden zijn veranderd: de satirische film belicht de kwetsbaarheden van de mode-industrie en de media. En, opvallender nog, de modewereld stond ditmaal te trappelen om aan het project mee te werken.

Fijne dag!

Met de ogen van de wereld gericht op het Midden-Oosten lijkt Oekraïne momentum te krijgen in de strijd tegen de Russische invasie. De opmars van het Russische leger is vorige maand nagenoeg tot stilstand gekomen. Op een aantal plekken aan het front heeft Oekraïne het initiatief overgenomen.

Dankzij de massale productie van drones weet Oekraïne Russische oliedepots te treffen en kleine gebieden in Oost-Oekraïne te heroveren. Bovendien is er door de oorlog in het Midden-Oosten wereldwijd interesse in Oekraïense expertise.

"Ondanks deze successen is het echter niet zo dat we dit jaar kunnen verwachten dat Oekraïne plots de oorlog wint", zegt defensie-expert Michelle Haas. "De inzet van Kyiv blijft om de verliezen en kosten aan Russische zijde zo hoog mogelijk te maken."

Slijtageslag

De bloedige slijtageslag gaat door zolang president Poetin volhoudt. Oekraïne kan steeds meer leunen op zijn eigen wapenindustrie, maar blijft afhankelijk van hulp uit het Westen. Tegelijkertijd kampt het Oekraïense leger met een groot tekort aan manschappen door dienstweigering, desertie en weerstand tegen gedwongen mobilisatie.

Aan het front lijkt het Oekraïense leger echter voorlopig in het voordeel. Afgelopen week zei minister Sybiha van Buitenlandse Zaken dat Oekraïne aan het gehele front de sterkste is. Volgens de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) is het beeld niet zo zwart-wit, maar heeft Oekraïne de afgelopen maanden wel de grootste terreinwinst geboekt van de afgelopen twee jaar.

De afgelopen maanden zou in Oost-Oekraïne een gebied van zo'n 400 vierkante kilometer zijn bevrijd. Dat is ruim twee keer de oppervlakte van de gemeente Amsterdam. Rusland zou op andere plekken weer wat zijn opgerukt, maar alles bij elkaar stokt de Russische opmars, zegt het ISW.

'Oekraïne staat z'n mannetje'

Het zijn voorzichtig optimistische berichten voor Oekraïne. De realiteit is ook dat miljoenen Oekraïners inmiddels in hun vijfde oorlogsjaar zitten. Nog altijd zijn er dagelijks Russische aanvallen op Oekraïne met burgerslachtoffers tot gevolg en is de Oekraïense energie-infrastructuur hard geraakt. Sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis is de militaire hulp uit Amerika nagenoeg opgedroogd.

"Maar je ziet dat de Oekraïners aan het front beter hun mannetje staan, ondanks het feit dat de VS bijna niks meer levert", zegt defensie-expert en voormalig luchtmachtofficier Patrick Bolder. "Ook diep in Rusland weten ze steeds vaker toe te slaan, vooral tegen olie-infrastructuur. Mede daardoor kan Rusland niet goed profiteren van de hoge olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten."

De belangrijkste aanleiding voor het recente succes is het innoveren van de eigen defensie-industrie, met name op het gebied van onbemande toestellen. "Daarin lopen ze ver voor op de Russen", weet Bolder. De Oekraïense autoriteiten stellen dat ze inmiddels vier miljoen drones per jaar maken. Ook het Russische leger heeft enorm geïnvesteerd in de productie van drones, maar er zijn geen statistieken over bekendgemaakt.

Het grootste deel van de slachtoffers aan het front komt om het leven door drones. Oekraïne heeft zich als doel gesteld om met de drones elke maand meer Russische militairen te doden dan Moskou kan rekruteren. "Dat is wel iets van de lange adem", zegt Bolder. "Maar je gaat wel zien dat het ervaringsniveau van de Russen aan het front minder wordt en ze dan ook minder hard kunnen terugslaan."

Oekraïne kan verliezen nauwelijks aanvullen

Tegelijkertijd zijn er in Europa zorgen over het Oekraïense tekort aan militairen. Vorig jaar nam het aantal gesneuvelde Oekraïense militairen relatief harder toe dan het aantal gedode Russische militairen, zo meldde de Militaire Veiligheidsdienst MIVD onlangs in zijn jaarverslag. "Deze verhouding is voor Oekraïne ongunstig, omdat het, in tegenstelling tot Rusland, niet of nauwelijks in staat is deze verliezen aan te vullen", aldus de MIVD.

Drones en robots moeten een uitkomst bieden en Oekraïne verkoopt die inmiddels ook aan het buitenland. Onder meer landen in het Midden-Oosten en de VS hebben recentelijk Oekraïense drones gebruikt tijdens de oorlog met Iran. Zo worden, hoewel president Trump zegt "meer kennis van drones te hebben dan wie dan ook", Amerikaanse legerbases beschermd met de Oekraïense dronetechnologie. "President Zelensky heeft de kaarten in handen", zegt Bolder.

Wind in de zeilen

Ook internationaal gezien lijken de Oekraïners dus de wind in de zeilen te hebben. "Ze hebben zelf veel te bieden nu", beaamt geopolitiek analist Haas, maar Oekraïne blijft afhankelijk van internationale steun. "Zowel financieel als voor bepaalde wapensystemen, zoals luchtafweer." Gelukkig voor Kyiv werd vorige week, na een maandenlange blokkade door Hongarije, een EU-lening van 90 miljard euro goedgekeurd.

"Je weet nooit hoe het loopt", zegt Bolder. "Maar zolang Rusland niet kan profiteren van de gestegen olieprijzen, Oekraïne beter blijft innoveren en president Trump niks geks doet richting Rusland en Oekraïne, is dit moeilijk vol te houden voor Moskou."

Parttimers en mensen met een minimumloon krijgen dit jaar bijna allemaal meer vakantiegeld dan vorig jaar. Dat blijkt uit een berekening van salarisdienstverlener ADP. Een aantal andere inkomensgroepen gaat er een klein beetje op achteruit.

In de berekeningen zijn enkele uitschieters. Zo krijgen parttimers met een brutomaandloon van 1000 euro netto 221 euro meer vakantiegeld dan vorig jaar. Bij deeltijdwerkers met een brutosalaris van 2250 euro gaat het om 132 euro extra. Dat is een flink verschil met vorig jaar, toen kregen de parttimers juist flink minder vakantiegeld.

Als je brutomaandloon meer dan 2500 euro is, dan ga je er in de meeste gevallen een klein beetje op achteruit in je vakantiegeld. Het gaat om zo'n 5 tot 8 euro minder.

ADP berekende ook het verschil voor mensen die het minimumloon verdienen. Vorig jaar was het bruto minimumloon voor een 36 uur durende werkweek 2202 euro en voor 40 uur 2446 euro. In beide gevallen is het vakantiegeld met zestig euro gestegen, maar bij deze berekening zit ook de loonstijging naar respectievelijk 2304 euro en 2560 euro inbegrepen.

Sleutelen

Volgens Karin Stam van ADP komen die verschillen door de keuzes van het kabinet. "Dat heeft onder meer te maken met de belastingschijven voor de inkomstenbelasting. Daar wordt elk jaar aan gesleuteld. Net als aan de korting op de belasting. Al die factoren hebben hun eigen regels en die hebben ook allemaal invloed op elkaar."

Het kabinet heeft in het nieuwe belastingplan geprobeerd om de groep met lagere inkomens tegemoet te komen. Daardoor gaat juist deze groep erop vooruit in de berekeningen.

Hoewel de hogere lonen dus geen extra vakantiegeld krijgen, gaan ze er onder de streep niet op achteruit. "Bij het nettoloon gaan ze er ook allemaal op vooruit vergeleken met vorig jaar, ongeacht in welke inkomensgroep ze zitten", zegt Stam.

De meeste werknemers krijgen in mei of juni hun vakantiegeld.