Aggregator

Goedemorgen! De vrouwen in de Tour de France Femmes staat een loeizware bergrit naar de Mont Ventoux te wachten. De rechtbank in Den Haag doet uitspraak in de zaak tegen een 26-jarige man die vorig jaar augustus zijn broer (29) in de ouderlijke woning in Gouda zou hebben doodgestoken.

Eerst het weer: in het zuiden geregeld zon, elders ook hardnekkige wolkenvelden. In het noorden valt lokaal nog een bui. Maxima tussen 21 en 24 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Meta, het bedrijf achter Instagram en Facebook, moet 567 miljoen dollar (ongeveer 492 miljoen euro) betalen en zijn platforms veiliger maken voor jonge gebruikers. Een rechtbank in de Amerikaanse staat New Mexico heeft geoordeeld dat Meta verantwoordelijk is voor schade aan de mentale gezondheid van kinderen.

Het grootste deel van het bedrag, 420 miljoen dollar, gaat naar diensten die jongeren met mentale problemen behandelen, besloot de rechter. De rest van het geld is bestemd voor onder andere voorlichting en preventie.

Meta kan zich niet vinden in de uitspraak en gaat in hoger beroep. Het bedrijf zegt er alles aan te doen om de platforms veilig te houden.

Ander nieuws uit de nacht En dan nog even dit:

Dierenambulances hebben het extreem druk, zelfs voor de tijd van het jaar. Dat heeft onder andere te maken met de hitte. De vogelopvang probeert alle dieren zo goed mogelijk op te vangen.

Fijne dag!

De Dikke van Dale gaat het woord vulvalippen toevoegen aan het woordenboek, heeft de uitgeverij bekendgemaakt. Dat gebeurt na jarenlange campagne van actiegroepen Dolle Mina's en Schaamteloos.

Zij pleiten al langer voor een "anatomisch correcte benaming" naast het bestaande woord schaamlippen, dat volgens de actiegroepen stigmatiserend is. Het woord schaam zou volgens hen een negatieve lading geven aan een lichaamsdeel waar niets mis mee is.

Taal verandert

Met de opname van het woord krijgt de term een officiële status in de Nederlandse taal. Ook de in 2022 overleden hoogleraar seksuologie en voorvechter van emancipatie Ellen Laan pleitte hier al voor.

Schaamlippen blijft ook in de Dikke Van Dale staan. Dat woord stamt af van het Latijnse pudenda, wat 'delen waarvoor je je moet schamen' betekent. De campagne Schaamteloos is opgezet vanuit meerdere organisaties die naar meer emancipatie in taal streven.

Voor de organisaties is de toevoeging in het woordenboek meer dan een taalkundige aanpassing. "Het is het bewijs dat taal kan veranderen zodra genoeg mensen dat samen willen."

'Een soort herkenning'

Ook vrouwenbeweging Dolle Mina was betrokken bij de campagne. Net als in de jaren 70 vragen de Mina's van nu met ludieke acties aandacht voor de positie van de vrouw. Esther van der Valk is een Dolle Mina en pleit er met haar kunst al langer voor om het stigma rond schaamlippen te doorbreken.

"Vulvalippen is nog niet ingebed in de taal van de gewone Nederlander. Enkele gynaecologen en huisartsen gebruiken het al", zegt ze. Volgens haar is het beter om een schaamvrij woord te gebruiken.

Normaliseren van seksualiteit

Wanneer men zich schaamt om het woord schaamlip uit te spreken, werkt dat het normaliseren van seksualiteit juist tegen, zegt ze daarnaast. "We moeten in onze opvoeding met kinderen en jongeren deze onderdelen gewoon noemen. Mensen weten nu dat dit een normaal woord is, daarmee kunnen we het taboe doorbreken."

Wel ziet ze een stijgende trend in hoe vaak vulvalippen wordt gebruikt in de media. Volgens haar is het opnemen van het woord in de Dikke Van Dale een erkenning.

Volgens Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale, wordt het woord vulvalippen toegevoegd zodra de online versie wordt geüpdatet. "Dat is waarschijnlijk ergens in de herfst van 2026."

Op de Filipijnen heeft een aardbeving plaatsgevonden met een kracht van 5,8. De beving was voelbaar in de hoofdstad Manilla.

De aardbeving vond plaats om 04.38 uur Nederlandse tijd op zo'n 21 kilometer ten zuidwesten van de stad Mamburao, op een diepte van 10 kilometer. Het Filipijnse aardbevingsinstituut verwacht geen schade door de aardbeving. Wel zijn er naschokken mogelijk.

Getuigen zeggen tegen persbureau Reuters dat de beving werd gevoeld in een kantoorgebouw in de hoofdstad. Medewerkers in een overheidsgebouw moesten het pand te verlaten, als een voorzorgsmaatregel.

Meta, het bedrijf achter Instagram en Facebook, moet 567 miljoen dollar (ongeveer 492 miljoen euro) betalen en zijn platforms veiliger maken voor jonge gebruikers. Een rechtbank in de Amerikaanse staat New Mexico heeft geoordeeld dat Meta verantwoordelijk is voor schade aan de mentale gezondheid van kinderen.

De boete is de hoogste die Meta ooit heeft gekregen voor het gebrek aan veiligheid voor kinderen op de platforms. Meta kreeg al wel eens een boete van 1,3 miljard euro voor het overzetten van Europese gebruikersgegevens naar Amerikaanse servers.

De rechter zegt dat Meta "openbare overlast" veroorzaakt, te vergelijken met luchtvervuiling. Net als luchtvervuiling beperken de schadelijke effecten van platforms als Meta zich niet tot het platform zelf. Het hele internet en ook de echte wereld ondervinden de gevolgen, schreef de rechter. Het is voor het eerst dat een rechter het bedrijf als "openbare overlastgever" typeert.

Hoger beroep

Het grootste deel van het bedrag, 420 miljoen dollar, gaat naar diensten die jongeren met mentale problemen behandelen, besloot de rechter. De rest van het geld is bestemd voor onder andere voorlichting en preventie.

Meta kan zich niet vinden in de uitspraak en gaat in hoger beroep. Het bedrijf zegt er alles aan te doen om de platforms veilig te houden.

Strenger op platforms

Meta moet volgens de rechterlijke uitspraak ervoor zorgen dat er betere methodes komen voor het bepalen van de leeftijd van gebruikers in New Mexico. Van gebruikers onder de dertien jaar moet Meta het account verwijderen.

Ook heeft de rechtbank bevolen dat het bedrijf seksuele afpersing op de platforms beter opspoort en naaktbeelden blurt. Verder moeten er maandelijkse gebruikslimieten voor tieners worden ingevoerd.

In maart dit jaar werd Meta in New Mexico al veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 375 miljoen dollar. Een jury stelde toen dat het bedrijf een misleidend beeld had gegeven van de veiligheid van Facebook en Instagram voor jongeren.

Letting go is hard, especially when it concerns an irreplaceable space probe like the two Voyagers. Fortunately JPL engineers have managed to pull off a ‘big bang’ switch on Voyager …read more

Bij een brand in een flat in Rotterdam is iemand overleden, meldt de politie.

De brand ontstond rond elf uur gisteravond op de bovenste verdieping van een flat aan de Watertorenweg. Meerdere bewoners zouden rond het uitbreken van de brand een explosie hebben gehoord.

Op beelden is te zien dat het vuur uit de ramen slaat:

Toen de hulpdiensten het gebouw binnen gingen, troffen zij een persoon aan die nog niet was overleden. "Er is nog geprobeerd om te reanimeren, maar dat mocht helaas niet baten", zegt een woordvoerder van de politie.

De brand was volgens de politie snel onder controle. Daarom hoefde het pand niet ontruimd te worden.

You’ve probably heard of rubidium frequency standards, which are used where you need an extremely accurate time or frequency reference. [IMSAI] guy has a good explainer video about what’s actually …read more

Waarschijnlijk was er toch geen munitie meer aan boord van het Oekraïense vrachtvliegtuig op de luchthaven van Leipzig, waar gisteren een explosieve drone werd gevonden. Het Antonov-vrachtvliegtuig had de lading de dag ervoor al gelost, zo zou zijn gebleken uit aanvullend onderzoek door de politie.

Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft dat laten weten aan leden van de Bondsdag, melden Duitse media. Het klopt dus wel dat het vliegtuig munitie had vervoerd, zoals de Süddeutsche Zeitung, WDR en NDR vanmiddag meldden. Volgens de nieuwe informatie was het toestel echter leeg teruggekeerd op het Duitse vliegveld.

'Aanval op infrastructuur'

Het Duitse Openbaar Ministerie, dat het onderzoek naar het incident heeft overgenomen, spreekt inmiddels van een gerichte aanval op logistieke infrastructuur. Met professionele explosieven is gepoogd een aanslag te plegen op het vliegveld; daar is volgens het OM inmiddels voldoende bewijs voor gevonden.

Het is niet uitgesloten dat de aanval is uitgevoerd door een ander land, zei de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Dobrindt op een persconferentie. Hij zei niet om welk land het mogelijk gaat, maar het ligt voor de hand dat Rusland ervan wordt verdacht.

Het beoogde doelwit van de veronderstelde aanslag lijkt immers een Oekraïens transportvliegtuig waarmee munitie is vervoerd. De luchthaven van Leipzig is een belangrijk knooppunt binnen Europa voor wapentransporten naar Oekraïne.

De Israëlische aanval in april op het zuiden van Libanon, waarbij de Libanese journalist Amal Khalil werd gedood, moet worden gezien als een oorlogsmisdaad. Dat zeggen mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch (HRW), Amnesty International en het onderzoeksplatform Legal Agenda na eigen onderzoek.

Volgens Amnesty moet de aanval ook "onafhankelijk en onpartijdig" worden onderzocht als oorlogsmisdaad. De drie organisaties trokken die conclusie na het bestuderen van (satelliet)beelden en verslagen over de aanval. Ook spraken ze voor het onderzoek met ooggetuigen, zoals hulpverleners, en functionarissen.

Op 22 april deden de Libanese journalist Amal Khalil en haar collega Zeinab Faraj verslag van de oorlog in Libanon. Ze reden naar het Zuid-Libanese dorp Al-Tiri, nadat ze hadden vernomen dat het Israëlische leger zich daar had teruggetrokken.

Het dorp ligt in een zone die door Israël tot verboden gebied voor Libanezen is verklaard. Inwoners moesten destijds van Israël ook het gebied verlaten, waardoor ongeveer een miljoen Libanezen ontheemd zijn geraakt.

De twee journalisten reden achter een andere auto met daarin de burgemeester van de naastgelegen plaats Bint Jbeil en een ontheemde vriend van het tweetal uit Al-Tiri.

Drie aanvallen

Bij de eerste aanval werd het voertuig voor hen geraakt door een drone en werden de inzittenden gedood. Khalil en Faraj ontvluchtten vervolgens hun auto en zochten dekking in een nabijgelegen gebouw. Het tweetal was volgens Amnesty bang voor meer aanvallen omdat er drones boven hen cirkelden.

Het Rode Kruis deed via de VN-missie UNIFIL een verzoek aan het Israëlische leger om de twee journalisten weg te halen, maar kreeg daar geen reactie op, zegt HRW. Volgens de mensenrechtenorganisatie hielden de drones de twee journalisten in de gaten en vielen ze hen vervolgens aan.

De tweede aanval was op het voertuig van de twee journalisten. Bij de explosie die daarop volgde raakte beide vrouwen gewond. De derde aanval trof het gebouw waar ze naartoe waren gevlucht, dat vervolgens instortte.

Volgens HRW en Legal Agenda werden hulpverleners die op weg waren naar het tweetal door het Israëlische leger urenlang tegengehouden. Het Rode Kruis moest zich terugtrekken omdat het leger een flitsgranaat afvuurde op de hulpverleners en op ze schoot. Volgens het ziekenhuis overleed Khalil uren na de aanval aan een hartstilstand.

Beschermde status

Op 17 april, vijf dagen voor de aanval, ging het staakt-het-vuren in tussen Libanon en Israël. Libanezen mochten van het Israëlische leger echter niet terugkeren naar hun huizen in het zuiden van het land. Dat de twee journalisten zich toch in het gebied bevonden, betekent niet dat zij hun beschermde status als burgers waren verloren, zeggen de organisaties.

Journalisten zijn volgens het internationaal recht burgers. Een bewuste aanval op hen wordt daarom gezien als een oorlogsmisdaad.

De aanval op de Libanese journalisten past volgens HRW, Amnesty en Legal Agenda binnen een breder patroon van directe aanvallen op journalisten, burgers en hulpverleners. Volgens de Verenigde Naties zijn er sinds het begin van de oorlog in Libanon in 2023 veertien journalisten gedood bij aanvallen.

Het Israëlische leger zegt in een verklaring aan Amnesty dat de twee inzittenden in de voorste auto het doelwit waren. Ook betreurt het leger "elk leed dat journalisten is berokkend". "Er is een voorlopig onderzoek ingesteld naar het incident. Er zijn relevante lessen uit getrokken en die worden toegepast", aldus het leger aan Amnesty.

Oproep tot sancties

Israëls bondgenoten, zoals de Verenigde Staten en EU-landen als Duitsland, moeten als reactie op de Israëlische schendingen van het oorlogsrecht de levering van wapens en militaire steun stopzetten, vindt HRW.

Ook roept de mensenrechtenorganisatie landen op om sancties op te leggen aan Israëlische functionarissen die betrokken zijn bij het plegen van mensenrechtenschendingen.

It’s a complex world out there, and more than ever folks may find themselves in a situation where they want to keep particular bits of information away from prying eyes. …read more

De Nederlandse rapper Tony Scott is overleden, heeft zijn familie bekendgemaakt. Hij is 54 jaar geworden. Eind 2014 kreeg hij de diagnose MS, waardoor hij vrijwel doof en blind werd.

Peter van der Bosch, zoals Tony Scott eigenlijk heette, scoorde tussen 1989 en 1992 negen hits in de top 40, met twee in de top 10: Get Into It (nummer 4, 1990) en Love Let Love (nummer 7, 1991). Ander bekende nummers van Scott waren Gangster Boogie en From Da Soul.

Een van zijn top 10-hits:

Hij was een van de vaandeldragers van hiphouse, een combinatie van house en hiphop. Eerst was dit genre voornamelijk bekend in de underground, maar Scott zette dit internationaal op de kaart. De rapper uit Weesp, die in Suriname werd geboren, boekte met name successen in het Verenigd Koninkrijk en de VS.

Radiomakers Henry Schut en Lex Gaarthuis maakten zich er in 2021 hard voor om Scotts muziek beschikbaar te krijgen op Spotify en andere streamingplatforms. Waarom zijn muziek daar niet beschikbaar was, wist Scott zelf ook niet. Waarschijnlijk had het ermee te maken dat de platenmaatschappij waar hij destijds onder contract stond niet meer bestond.

Liefde voor muziek

De Nederlandse dj en producer Ben Liebrand, met wie Scott veel samenwerkte, deelt op Facebook een bericht van de familie dat Tony, omringd door liefde, in alle rust is heengegaan.

"Voor velen was hij een artiest, een pionier en een inspiratiebron", zegt hij. "Voor ons was hij boven alles een geliefde broer, oom, familielid en vriend. Zijn warmte, humor, kracht en enorme liefde voor muziek zullen voor altijd voortleven in de harten van iedereen die hem heeft gekend."

Scott gaf in 2016 zijn afscheidsconcert in Paradiso, waar onder anderen Liebrand, Candy Dulfer en Loïs Lane optraden. In een interview met het AD vertelde hij dat hij een gehoorimplantaat had, omdat hij rechts nog maar 5 procent hoorde en links nog 15 procent. Ook liep hij met een taststok vanwege zijn beperkte zicht.

"Ik zie nog wel iets, maar steeds minder. In de toekomst wordt het misschien wel een blindenstok. Sinds kort weet ik waar die geribbelde tegels bij een zebrapad voor zijn. Toen ik nog goed kon zien, had ik daar geen idee van."

Eerder deze week liet de familie al weten dat de behandeling van Scott niet werd voortgezet, omdat er geen uitzicht op herstel was. "Deze beslissing hebben wij met veel verdriet, maar ook uit liefde voor hem genomen."

Een andere hit van Tony Scott:

Een man uit Wales heeft een boete gekregen omdat hij verkleed als Magere Hein op het dak van een ziekenhuis was geklommen en daar naar patiënten en personeel had gestaard. Uiteindelijk werd de in het zwart geklede verschijning na 50 minuten van het dak gehaald.

De 26-jarige Leon Gillespie uit het dorpje Deganwy is deze week veroordeeld voor het veroorzaken van overlast en verstoring en moet een boete van ruim 230 euro betalen. Magere Hein is een personificatie van de dood, vaak afgebeeld in een zwart gewaad met een zeis en een zandloper.

Gillespie zwaaide tijdens het incident, dat al in juni plaatsvond bij het Ysbyty Glan Clwyd-ziekenhuis, met een zeisachtig voorwerp en maakte vreemde geluiden naar mensen beneden hem. Zelf zei hij dat zijn kostuum een kraai moest voorstellen.

De man bekende ook twee winkeldiefstallen te hebben gepleegd bij een dierenwinkel en een supermarkt ter waarde van tientallen euro's.

De ergste hitte is voorbij, maar het blijft aankomend weekend normaal tot iets te warm zomerweer. Ook de droogte houdt aan. En de hitte blijft op de loer liggen, zullen we in de loop van het weekend ervaren.

Morgen is een rustige dag met weinig wind en gebruikelijke temperaturen voor de tijd van het jaar. Het wordt 21 tot 25 graden. In de ochtend is er vooral in het noordoosten nog vrij veel bewolking. Geleidelijk breekt de zon geregeld door en het blijft droog.

Het weekend begint met vrijwel geen wolken. Dat betekent dat het in de nacht nog lekker afkoelt. Tegelijkertijd heeft de zon overdag nog kracht genoeg om het kwik weer flink op te drijven. Er is weinig wind en zaterdag wordt het 25 tot 28 graden.

Zondag is de lucht nog een stuk warmer en komt de temperatuur in het binnenland weer rond of net boven de 30 graden uit. Het blijft droog en vrij zonnig.

Jojoën

Maar dan komt het jojoën weer om de hoek kijken. Na het weekeinde wordt de wind tijdelijk wat sterker uit richtingen tussen west en noord. Iets koelere lucht stroomt weer over het land uit en de maxima dalen naar 25 graden op dinsdag.

De weerkaarten zien er voor later in die week opnieuw warmer uit en daarbij zit er voorlopig amper een druppel regen in het vat.

Vanwege de opkomst van AI-gebruik in het onderwijs krijgen Deense scholieren een extra mondelinge toets aan het einde van hun schooltijd. Dat heeft de Deense minister van Onderwijs bekendgemaakt.

Hij noemt AI in het onderwijs een probleem waarvoor "nu actie nodig is".

Tot nu toe gold de større skriftlige opgave, een soort profielwerkstuk, als een belangrijke afsluitende opdracht die zwaar weegt in het eindcijfer van scholieren. Maar net als in Nederland merken Deense middelbare scholen dat hun leerlingen AI inzetten voor het werkstuk, dat zo'n 9000 woorden lang moet zijn.

Daarom worden scholieren extra mondeling overhoord over hun eigen werkstuk, zo is het plan.

Extra controles

En daar blijft het niet bij. In de strijd tegen de invloed van AI op het onderwijs moeten leerlingen ook vaker op school schriftelijk worden overhoord. Zo wil het ministerie van Onderwijs ervoor zorgen dat hun schrijfvaardigheid op peil blijft.

Daarnaast moeten scholen leerlingen beter in de gaten gaan houden als ze opdrachten op een computer maken. Door bijvoorbeeld AI-sites te blokkeren met firewalls, opperde de minister.

De maatregelen gelden voor leerlingen tussen 16 en 19 op het gymnasiet. Dat is de Deense verzamelnaam voor de niveaus van havo tot en met gymnasium.

Ook in Nederland zijn middelbare scholen bezig met de vraag hoe ze om moeten gaan met AI, onderzocht NOS Stories vorig jaar. Maar het ontbreekt tot nu toe aan een landelijke aanpak van het gebruik van AI door scholieren.

In Denemarken gaan de maatregelen direct in, vanaf de eerste schooldag. Dat is al snel: de meeste middelbare scholen beginnen volgende week.

Een van de Leersumse Plassen is door de droogte verdwenen.

"Drie of vier weken geleden stond hier nog gewoon water", zegt boswachter Sabrina Veltman bij RTV Utrecht. Nu is de hele plas verdampt en resteert een laagje uitgeharde modder. "Je hoort het gewoon knersen onder je voeten."

De droogte als gevolg van het neerslagtekort en de verdamping laat zich overal in Nederland voelen. Maar dat een van de plassen in het natuurgebied op de Utrechtse Heuvelrug verdwijnt, is opvallend.

Het gebied ten noorden van het dorp Leersum bestond ooit uit stuifzand en heide. Op natte plaatsen vormde zich veen. Rond de 18e eeuw werd dat veen afgegraven voor brandstof. Zo ontstonden de Leersumse Plassen.

De afgelopen weken droogde een van die plassen in hoog tempo op. "Het gaat schrikbarend hard", aldus Veltman.

Als plassen opdrogen, verdwijnen volgens de boswachter ook zogenoemde zure vennen: stukken ondiep water met een hoge zuurgraad. Daar leven bijvoorbeeld libellen en amfibieën.

Veltman: "Als we langere zomers krijgen die heel droog zijn en als het water vaker gaat opdrogen, dan heb je kans dat populaties gaan afnemen en misschien zelfs lokaal verdwijnen."

Planten geel

De gevolgen van de droogte zijn ook rond de opgedroogde plas zichtbaar. Veel planten zijn niet groen meer, maar geel. Door het gebrek aan water kunnen ze niet genoeg vocht opnemen.

"De Utrechtse Heuvelrug is een kwetsbaar gebied, zegt Veltman. "Er is hier droge zandgrond, dus er is al heel weinig water te vinden."

Beuken met zonnebrand

Voor veel bomen op de Utrechtse Heuvelrug is de droogte ook een probleem, waarschuwde Veltmans collega-boswachter Rick van der Snoek al eerder.

"Mensen lopen bij ons door het bos en zien groen. Daardoor denken ze dat het bos gezond is. Maar ik zie veel dingen waar ik me zorgen over maak", aldus Van der Snoek.

Over de beuken bijvoorbeeld, dat zijn bomen met een dunne bast van slechts een paar millimeter. Directe blootstelling aan de zon kan bij de beuk zonnebrand veroorzaken, in feite net zoals bij mensen. Er ontstaan blaren, de schors valt af en dat kan het einde van de boom betekenen.

Ook de es en de fijnspar hebben het zwaar met de gevolgen van klimaatverandering, ziet de boswachter.

Genadeklap

Het is niet zo dat deze ene droge zomer het verschil maakt, zei Van der Snoek.

"Maar de grote extremen die we de laatste jaren zien maken dat wél. In 2021 was het juist een heel nat jaar, verder zien we steeds droogterecords. De natuur heeft het steeds lastiger om die verschillen goed op te kunnen vangen. Deze zomer is wel de genadeklap."

Wetenschappers in de Verenigde Staten en Duitsland hebben nieuwe, scherpere beelden van de zon gemaakt. Daarop zijn kolkende bewegingen aan het oppervlak van de zon te zien, schrijft het Amerikaanse National Solar Observatory (NSO).

De kolkende bewegingen zijn volgens NSO te verklaren door de Kelvin-Helmholtz-instabiliteit. Die wordt veroorzaakt wanneer twee vloeistoffen in verschillende snelheden langs elkaar glijden. Daardoor lijken de vloeistoffen golfachtige of spiraalvormige bewegingen te maken die lijken op golven in het water, zeggen de onderzoekers.

Het fenomeen is eerder al waargenomen op aarde en op andere planeten als Jupiter en Saturnus, maar nooit eerder "op die schaal op de oppervlakte van de zon", zegt NSO.

De onderstaande foto's laten zien hoe groot de golven zijn:

De beelden zijn gemaakt met de grootste zonnetelescoop die er bestaat, de Daniel K. Inouye Solar Telescoop. Die staat op het Hawaïaanse eiland Maui.

De beelden zijn door de zonnetelescoop vastgelegd in zwart-witbeelden, maar om temperatuurverschillen en magneetvelden goed te tonen kleurden de wetenschappers de beelden achteraf in.

De beelden waren eigenlijk bedoeld als test om de telescoop tot zijn uiterste te laten gaan. Maar na het bekijken van de beelden realiseerden wetenschappers zich dat ze buitengewoon gedetailleerd waren.

Ze denken dat de wervelende bewegingen kunnen verklaren waarom de oppervlakte van de zon zo heet is. Bij die draaiende bewegingen ontstaan explosies waarbij enorm veel hitte en licht vrijkomt.

De politie heeft vier mannen opgepakt die worden verdacht van het met de dood bedreigen van burgemeester Paul Depla van Breda. Een foto op de telefoon van een NAC-supporter, waar de verdachten op stonden, leidde tot de aanhoudingen.

Tijdens de wedstrijd NAC-Feyenoord op 8 maart hing er aan een café aan de Meidoornstraat een spandoek waarop de tekst 'Depla Dood' stond. De burgemeester deed vervolgens aangifte en er werd een onderzoek gestart.

Twee maanden later liet het OM weten dat het onderzoek was vastgelopen. Er kon niet worden bewezen dat de twee verdachten die destijds in beeld waren iets te maken hadden met het maken of ophangen van het doek.

Ernstig misdrijf

Totdat op 10 mei meerdere NAC-supporters werden aangehouden na rellen rond een wedstrijd van NAC-Heerenveen. Hun telefoons werden in beslag genomen, en op één daarvan werd een foto gevonden van het spandoek met de vier verdachte mannen erop.

Een politiewoordvoerder laat weten dat dit vier nieuwe verdachten zijn. Drie verdachten komen uit Breda en zijn 16, 32 en 34 jaar oud; één komt uit Oosterhout en is 24 jaar oud.

De politie laat weten dat het bedreigen van bestuurders een ernstig misdrijf is dat de democratische rechtsstaat rechtstreeks ondermijnt. Op het bedreigen van bestuurders, zoals burgemeesters, staat een maximale celstraf van vier jaar.

Ongeregeldheden

Wat precies de aanleiding was voor de doodsbedreiging, is niet duidelijk. Mogelijk ging het om een waarschuwing van de gemeente. De harde kern van de club wilde voorafgaand aan de wedstrijd in een ander café een preparty organiseren. De gemeente waarschuwde de eigenaren van die kroeg dat er bij ongeregeldheden consequenties zouden volgen, waarop de eigenaren besloten het feest te schrappen.

Een groep NAC-supporters besloot toen alsnog samen te komen bij het café aan de Meidoornstraat. Aan de voorgevel van die kroeg hing korte tijd het spandoek met de doodsbedreiging aan het adres van Depla. Hoelang dat spandoek er hing, is niet duidelijk.

Een 55-jarige man uit Stadskanaal is vanmiddag veroordeeld tot een celstraf van vier jaar, waarvan een jaar voorwaardelijk. Hij is schuldig bevonden aan de verkrachting van een meisje en aan de aanranding van twee andere meisjes.

Ook bezat hij tienduizenden, deels zelfgemaakte beelden van kindermisbruik, meldt RTV Noord.

De straf valt lager uit dan de acht jaar cel en tbs met dwangverpleging die het Openbaar Ministerie (OM) had geëist.

Buurtopa

Volgens het OM heeft de 55-jarige man acht buurkinderen misbruikt in 2024. De man noemde zichzelf 'buurtopa'. Hij bood zich aan als kinderoppas in de wijk waar hij woonde.

Begin 2025 stapte de vader van een van de meisjes naar de politie. Toen de verdachte werd opgepakt, werd de woning van de man doelwit van vernielingen.

Tijdens de rechtszaak, een paar weken geleden, vertelden verschillende ouders over de impact van het misbruik.

Vertrouwt niemand

"Jij deed alsof je een huisvriend was, maar je hebt mijn kinderen misbruikt", aldus een van de moeders. Een ander vertelde geëmotioneerd hoe haar dochter is veranderd "van een lief, sociaal meisje naar een kind dat niemand vertrouwt".

De verdachte heeft de beschuldigingen altijd ontkend en sprak tijdens de eerdere rechtszitting van "allemaal flauwekul". Dat er bij hem bijna 30.000 deels zelfgemaakte beelden met kinderporno werden gevonden op verschillende laptops, telefoons en geheugenkaarten, verklaarde hij door te zeggen dat hij die van iemand anders had gekregen.

Toevertrouwd

In de uitspraak van vanmiddag hekelt de rechtbank het feit dat de man het misbruik pleegde bij kinderen die aan hem waren "toevertrouwd".

Maar de straf valt relatief laag uit omdat er bij vijf van de acht slachtoffers geen steunbewijs was. Steunbewijs is extra bewijsmateriaal dat een verklaring, zoals het verhaal van een slachtoffer, ondersteunt. In het Nederlands strafrecht mag en kan een rechter iemand niet veroordelen op basis van één enkele getuigenverklaring.

Hierdoor konden uitsluitend bij drie meisjes strafbare feiten worden vastgesteld, vindt de rechtbank, en dat beïnvloedt de lengte van de straf.

Stoornis

De man krijgt ook geen tbs met dwangverpleging, omdat "geen enkele deskundige een stoornis heeft kunnen vaststellen". "Zonder een stoornis kan geen tbs worden opgelegd", aldus persrechter Marcel Wolters.

De man wordt na zijn gevangenisstraf wel onder toezicht van reclassering gesteld. Hij mag ook geen contact zoeken met minderjarigen.

We’ve probably all got one item in our toolboxes or chests that we really, really don’t like, but find too handy to toss. For [Someone Should Make That], that item …read more

In Siberië lekt steeds meer methaangas uit de permafrost, de bevroren bodem. Tussen 2010 en 2023 verdubbelde de zomerse methaanuitstoot, blijkt uit wetenschappelijke onderzoek dat vandaag verschijnt in het vakblad Science.

Voornaamste oorzaak is dat de permafrost ontdooit door de opwarming van de aarde. Het methaan dat daarbij vrijkomt, jaagt de opwarming weer aan. Methaan is, net als CO2, een broeikasgas dat bijdraagt aan klimaatverandering. Het is zelfs vele malen krachtiger dan CO2. Van de wereldwijde opwarming tot dusver is ongeveer een derde te wijten aan methaan, terwijl de hoeveelheid van het gas in de lucht maar beperkt is.

Tegelijkertijd biedt dat kansen. Methaan is krachtig en verdwijnt snel uit de atmosfeer. Als je de uitstoot beperkt, kun je de opwarming relatief makkelijk afremmen.

Steeds meer methaan

Al langer zijn wetenschappers bezorgd over de toename van methaan in de lucht. De afgelopen 20 jaar nam de hoeveelheid gestaag toe. En zeker in de coronajaren ging het hard.

Koeien produceren methaan in hun magen en stoten dat uit, via mest of als ze een boer laten. Verder komt methaan vrij uit rijstvelden, vuilnisbelten en bij olie- en gaswinning. Toch is niet lang niet alle methaan direct afkomstig van menselijke activiteit. Ook de natuur brengt het gas in de lucht. Zo komt het uit moerassen, meren en, zoals in dit onderzoek, de ontdooiende permafrost.

Dat geldt zeker voor Siberië. De bodem bevat daar enorme hoeveelheden plantenresten. Als de bodem ontdooit, kunnen bacteriën die resten omzetten in broeikasgassen. Dit onderzoek maakt duidelijk dat de hoeveelheid methaan die vrijkomt inderdaad toeneemt.

Opwarming wordt aangejaagd

Er zijn diverse oorzaken waarom de Siberische permafrost steeds meer methaan lekt, schrijven de onderzoekers. Zo is het westen van de regio natter en warmer dan vroeger. De vochtige bodem is nu een perfecte plek voor bacteriën om methaan te maken door plantenresten te verteren. Het drogere Oost-Siberië kampte afgelopen jaren juist met hittegolven en grote branden. Ook daardoor komt er meer uit de bodem.

"Dit verklaart een deel van de wereldwijde toename", zegt Jorien Vonk, hoogleraar bij de afdeling aardwetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Vonk benadrukt dat Siberië zeker niet alleen verantwoordelijk is voor de toegenomen hoeveelheid methaan. In recente piekjaren ging het om ruim 10 procent van de wereldwijde toename. De rest komt elders vandaan.

"Dit onderzoek laat zien dat de totale uitstoot van methaan uit Siberië nog redelijk beperkt is in vergelijking met wereldwijde bronnen", zegt Moritz Langer, permafrostonderzoeker aan de Vrije Universiteit. Maar het is ruim genoeg om impact te hebben.

Steeds minder veldwerk

Voor wetenschappers is het lastig dat er relatief weinig metingen zijn van de methaanuitstoot in Siberië. Het was nooit makkelijk onderzoek te doen in de streek, aangezien deze zo uitgestrekt en afgelegen is.

Maar de laatste jaren is het nog taaier geworden, zegt Vonk. Eerst maakte corona veldwerk onmogelijk. Na de grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland zijn de banden met Russische universiteiten verbroken. Sinds 2019 heeft er niemand uit haar eigen groep nog veldwerk gedaan in Siberië.

Er gebeurt nog wel wat veldwerk, maar veel minder dan vroeger. "Dat is enorm schadelijk voor het wetenschappelijk begrip van waar de aarde naartoe gaat", zegt aardwetenschapper Vonk. En dat terwijl wetenschappers nog tal van vragen hebben. Nog regelmatig worden we overvallen door snelle of lokale veranderingen die niemand zag aankomen. "Dit was al een belangrijke gat in de wetenschappelijke kennis, en dat wordt alleen maar erger."

De schaarse metingen worden nu aangevuld met waarnemingen door satellieten. Ook gebruiken onderzoekers steeds meer kunstmatige intelligentie en andere hightech. Maar dat werkt alleen als je kunt leunen op een basis van gegevens waarmee je kan valideren dat deze technieken kloppen, zegt Vonk: "Je moet op de grond metingen doen, gewoon het veld in."

Ondanks dit onderzoek blijven onderzoekers zitten met veel vragen over de permafrost in Siberië. Vooral de toekomst van de permafrost is heel onzeker. Mogelijk zal er steeds meer methaan gaan lekken. Juist de metingen uit het veld zijn hard nodig om dit in de gaten te houden.