Aggregator

Cholera is in volle hevigheid terug in Sudan en breidt zich uit over het land, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De uitbraak heeft inmiddels aan zeker 114 mensen het leven gekost en meer dan 1300 anderen besmet.

Die aantallen lopen vermoedelijk nog op. De WHO waarschuwt dat de oorlog, de enorme hoeveelheid mensen op de vlucht en de zware regenval van het regenseizoen de uitbraak kunnen verergeren.

Cholera is een besmettelijke darmziekte, veroorzaakt door de bacterie Vibrio cholerae. Die verspreidt zich snel bij slechte hygiëne. In Sudan is dat het geval, er woedt al ruim drie jaar oorlog en de WHO spreekt al tijden van de grootste humanitaire noodsituatie ter wereld.

Al-Obeid

Op dit moment maakt de WHO zich de meeste zorgen over de situatie in de belegerde stad Al-Obeid, de hoofdstad van Noord-Kordofan, een regio in centraal Sudan ten westen van Khartoem. Daar belemmeren dagelijkse droneaanvallen de humanitaire hulp.

In 2023 begonnen de gevechten tussen het regeringsleger (SAF), aangevoerd door generaal Burhan, en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) geleid door generaal Hemedti.

Eerst werd er vooral gevochten in de hoofdstad Khartoem, daarna breidde de oorlog zich uit naar andere delen van het land, vooral naar de regio Darfur, in het westen van Sudan.

Kledinggigant Shein heeft toestemming gekregen om in Hongkong naar de beurs te gaan. Dat blijkt uit een publicatie van de Chinese toezichthouder CSRC. Een ingewijde meldt aan persbureau Reuters dat de beursgang mogelijk al in september of oktober is. Eerdere pogingen om naar de beurs te gaan in Londen en New York mislukten.

Met de beoogde beursgang in Hongkong wil Shein miljarden ophalen. De beurswaarde van het bedrijf zou ergens tussen 40 en 50 miljard dollar liggen. Daarmee zou het meer waard zijn dan H&M, maar een stuk minder dan Inditex (o.a. Zara) en het Chinese PDD Holdings (Temu). In 2022 had Shein naar schatting nog een beurswaarde van 100 miljard dollar.

Het van oorsprong Chinese ultrafastfashionplatform werd in 2012 opgericht en doet al een paar jaar verwoede pogingen om naar de beurs te gaan.

Weerstand

In eerste instantie wilde het bedrijf een notering op Wall Street. Eind 2023 diende het daarvoor de stukken in, maar al snel stuitte Shein op weerstand van de Amerikaanse politiek. Tientallen Republikeinse en Democratische Congresleden eisten dat de Amerikaanse beursautoriteit onderzoek deed naar oneerlijke concurrentie en dwangarbeid in de productieketen van het bedrijf.

Een halfjaar later probeerde Shein het in Londen. Ondanks kritiek van politici en ngo's leek een beursgang daar wel te lukken: de plannen werden goedgekeurd door de Britse beurswaakhond. Toch kon de bel uiteindelijk niet worden geluid. Shein kreeg geen toestemming van de Chinese financiële toezichthouder CSRC.

De CSRC heeft de mogelijkheid om de beursgang van Chinese bedrijven tegen te houden als die Chinese belangen kan schaden. De regel geldt ook bij een beursgang in het buitenland. Shein verhuisde zijn hoofdkantoor in 2022 naar Singapore, maar heeft nog altijd met Peking te maken omdat vrijwel alles wat op het platform te koop is in China wordt geproduceerd.

Miljoenenboetes

Voor een beursgang in Hongkong is er nu wel groen licht van Peking. Maar de waardering van het bedrijf heeft ondertussen te lijden gehad onder geopolitiek en schandalen.

Door de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China wist Shein in de VS minder te verkopen. Amerikaanse consumenten moeten inmiddels belasting betalen als ze een pakketje uit China laten komen. In Europa moeten consumenten sinds kort 3 euro extra betalen voor goedkope pakketjes uit China, zoals die van Shein.

Daarnaast ligt de ultrafastfashiongigant keer op keer onder vuur vanwege slechte arbeidsomstandigheden, onveilige producten en oneerlijke concurrentie.

De Europese Commissie is een formeel onderzoek gestart naar Shein, omdat het bedrijf niet aan de voorwaarden van de Digital Services Act zou voldoen. Er zouden illegale producten worden verkocht en de app van het e-commercebedrijf zou opzettelijk verslavend zijn. In Frankrijk en Italië legden toezichthouders om uiteenlopende redenen al miljoenenboetes aan het bedrijf op.

"Het is angstaanjagend", zeggen Nederlanders in het gebied bij Los Gallardos in Zuid-Spanje, waar nog altijd brand woedt. Honderden mensen zijn geëvacueerd, anderen moeten afwachten: komt het vuur naar hen toe of niet? De NOS sprak met twee vrijwilligers van een dierenasiel aan de rand van de brandhaard.

De Nederlandse Vanessa (51) werkt bij het asiel ten oosten van de bebouwde kom van Los Gallardos. De opvang redt honden uit de omgeving, die vervolgens een nieuw thuis krijgen in onder meer Nederland. De bebouwde kom van de gemeente wordt geëvacueerd, "wij zitten vooralsnog veilig".

Op het moment worden zo'n 225 dieren opgevangen in het asiel. Voor het grootste deel zijn het honden en pups, maar er zijn ook katten. Het asiel ligt in de rook, op zo'n 3 á 4 kilometer van het vuur. De wind staat gunstig, daarom lijkt het asiel momenteel veilig. Toch is het doodeng, zegt Vanessa in gesprek met de NOS.

Evacuatieplan

Haar grootste angst is dat het vuur overslaat naar haar huis, ze woont vijf minuten bij het asiel vandaan. In haar tuin ligt as van de brand. En ze is bang voor de dieren. "Die zijn hulpeloos, ze zijn van ons afhankelijk."

Een evacuatieplan ligt klaar. "Mensen staan klaar om dieren mee te nemen als het nodig is. Dierenartsen en restaurants in de omgeving hebben hun hulp aangeboden."

Bij de natuurbrand kwamen zeker twaalf mensen om, 23 mensen worden vermist. In onderstaand artikel lees je meer over de branden:

In de omgeving zijn de meeste dorpen al geëvacueerd. "Ik heb van meerdere mensen al gehoord dat hun huis is vernietigd", zegt Vanessa. "Er is niets meer van over. We mogen nergens komen, alles is afgesloten."

Een van de vier zwaargewonden is een vrijwilliger van het asiel. "Ze is per helikopter naar een ziekenhuis in Sevilla gevlogen, ze heeft heftige brandwonden. Ze weten niet of ze het gaat overleven." Volgens Vanessa werd haar villa omringd door vuur. Haar man is gelukkig veilig. "Ze zijn wel twee honden kwijtgeraakt."

Lucht kleurt felrood

De Nederlandse Shannon Zijlema (23) werkt ook bij het dierenasiel, als vrijwilliger. Samen met andere vrijwilligers woont ze in caravans op het terrein. "Gisteravond rond 19.00 uur zagen we de rook opkomen, toen dachten we nog dat het mee zou vallen. Ongeveer een uur later was de lucht helemaal zwart. Als de zon er doorheen scheen, kleurde de lucht felrood", zegt ze.

"Later op de avond, rond 23.00 uur, zagen we veel vuur bij de bergen. Vanessa heeft de hele avond met mensen gebeld, waaruit bleek dat we gelukkig de nacht konden blijven, omdat de wind de goede kant op staat."

Shannon zegt dat ze met de andere vrijwilligers gisteravond zoveel mogelijk benches hebben klaar gezet voor de dieren, onder meer in auto's, ter voorbereiding op een evacuatie.

Vanochtend was de lucht nog donker, zegt ze. Ook was er nog vuur te zien. "Maar het was wel veel minder dichtbij dan gisteravond. Het lijkt niet richting ons te komen." Vanessa, Shannon en de andere vrijwilligers moeten nu afwachten op welke manier het vuur zich verspreidt.

Verslechterde weersomstandigheden

Tot nu toe hebben de vlammen zeker 3200 hectare in het gebied verwoest. In de omgeving groeien veel struikgewassen en taaie, droge grassoorten.

Er zijn inmiddels honderden mensen geëvacueerd. De brand heeft zich ook verspreid naar de nabijgelegen gemeenten Bédar en Antas, en lijkt zich vooral naar het noorden uit te breiden. Maar ook ten zuiden van de brandhaard, in het gehucht Alfaix, werden vanmiddag uit voorzorg 400 mensen geëvacueerd. Volgens een lokale burgemeester is dat vanwege de verslechterende weersomstandigheden en de toegenomen wind.

De regionale overheid heeft drie dagen van rouw afgekondigd voor de twaalf mensen die zijn omgekomen. Vandaag, morgen en overmorgen hangt de vlag van Andalusië halfstok bij openbare gebouwen.

Russische diensten hebben "een klein aantal camera's" op militaire routes in Nederland gehackt. Dat blijkt uit onderzoek van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).

Volgens de diensten ging het om camera's in particulier gebruik, van onder meer bedrijven, die via het internet toegankelijk zijn, zogenoemde IP-camera's. Die camera's kunnen van een afstand worden bekeken.

Door de camera's te hacken kan Rusland inzicht krijgen in onder meer militaire transportroutes en het type wapens en materieel dat wordt geleverd aan Oekraïne.

De Nederlandse inlichtingendiensten waarschuwen al langer voor de Russische interesse in militair-logistieke routes. Door de ligging en de steun die Nederland aan Oekraïne levert is Nederland een doelwit voor spionage.

De AIVD en MIVD hebben bedrijven met IP-camera's op de militaire routes gewaarschuwd zodat zij maatregelen kunnen treffen. De IP-camera's zijn vaak onvoldoende beveiligd, door onder meer standaard wachtwoorden, verouderde firmware en standaard configuraties.

De Russische spionageoperaties met IP-camera's gebeuren volgens de inlichtingendiensten structureel en ook in andere NAVO- en EU-landen, en in Oekraïne.

Though [Ivan Miranda] calls the 3D printed vehicle in his recent video a motorbike, what he ultimately pulls out of his suitcase is clearly a scooter. Linguistic confusion aside, the …read more

Spanje is getroffen door een dodelijke bosbrand. Eerder deze week moesten in Zuid-Frankrijk duizenden mensen worden geëvacueerd vanwege een natuurbrand. Door klimaatverandering komen dit soort branden steeds vaker voor en worden ze heftiger.

Vakantiegangers doen er verstandig aan zich goed voor te bereiden als ze naar een bosrijk gebied in Zuid-Europa gaan, vertelt Jelmer Dam, landelijk coördinator natuurbrandbeheersing van Brandweer Nederland.

Dam heeft twee decennia geleden in de natuurbrandbestrijding in Zuid-Spanje gewerkt. "Maar toen was de situatie anders dan nu", vertelt hij op NPO Radio 1. "Ze hebben nu twaalf maanden per jaar natuurbranden. Voorheen was dat veel minder, ongeveer zeven maanden per jaar."

Vandaag werd bekend dat bij een bosbrand in het plaatsje Bédar in Zuidoost-Spanje zeker twaalf mensen zijn omgekomen. Het is de dodelijkste bosbrand in Spanje sinds 2005, toen elf brandweerlieden omkwamen bij een brand in de provincie Guadalajara. Die was ontstaan door een barbecue. Na die ramp kwamen er ingrijpende veranderingen in de Spaanse systemen voor bosbrandpreventie en noodhulp.

Vaker en groter

Inmiddels zijn de branden erger dan toen, zegt Dam. "Wereldwijd zien we steeds vaker branden, en die branden worden ook steeds groter. Ook in Noordwest-Europa. Het wordt steeds lastiger die branden te bestrijden."

"Het is nu heel heet, het is al heel lang droog en ze hebben een harde wind. Bij dit soort omstandigheden heb je branden die zich heel snel verspreiden."

Een voorbeeld was deze week de grote brand bij Perpignan in Frankrijk. "Daar hebben ze heel proactief mensen weggehaald. We kunnen de branden steeds minder snel stoppen. We kunnen ze alleen bestrijden. Dat betekent dat je moet overgaan tot evacueren."

Een goede voorbereiding is essentieel, zegt hij. "Wees je goed bewust van je omstandigheden. Informeer jezelf over welke maatregelen getroffen zijn. Waar zijn de ontsnappingsroutes? Natuurbranden kunnen overal ontstaan, dus je moet meer dan één route in je hoofd hebben. Die ene kan best eens afgesloten zijn."

"De brandweer zegt het altijd al als je naar een hotel gaat: weet hoe je moet ontsnappen, kijk hoe je weg kunt komen. Dat geldt steeds vaker ook in de natuur."

In deze video proberen brandweerlieden de brand in Andalusië te blussen:

Volgens Spaanse media zijn mensen omgekomen in een auto en anderen buiten hun voertuig. "Die zijn uitgestapt en te voet verder gegaan", aldus Dam. "De slachtoffers hebben niet de standaard evacuatieroute gepakt. De lokale bevolking is goed weggekomen, maar dit waren in ieder geval voor het merendeel buitenlanders. Die kennen de omstandigheden niet goed genoeg en zijn daardoor verrast."

Burgemeester Angel Francisco Collado van Bédar zei dat sommige mensen weigerden aan het evacuatiebevel te voldoen. Onder hen ook een groep van negen, waarvan zeven mensen zijn overleden en twee met ernstige brandwonden in het ziekenhuis in Sevilla liggen.

"We gingen van deur tot deur en drongen er bij de bewoners op aan te vertrekken, maar in sommige gevallen zonder succes. Naarmate de vlammen zich uitbreidden, besloten sommigen alsnog te vluchten, terwijl het beter was geweest om binnen te blijven."

Opwarmend Europa

Door de hittegolven in mei en juni zijn grote gebieden in Europa uitgedroogd. Dat maakt ze bijzonder kwetsbaar voor bosbranden.

Europa is het snelst opwarmende continent, stelt de Copernicus Climate Change Service van de EU. De temperaturen stijgen er sinds de jaren tachtig twee keer zo snel als het wereldwijde gemiddelde. 2025 was wereldwijd het op twee na warmste jaar ooit gemeten. Europa had te maken met diverse intense hittegolven, en ook dit jaar is dat het geval.

Veertig mensen van de Nederlandse brandweer gaan een maand lang naar Catalonië. Daarbij zullen ze de lokale brandweer helpen met de bestrijding, en ook leren hoe ze daar natuurbranden blussen. Vorig jaar ging ook al een groep brandweerlieden op een soortgelijke reis naar Spanje.

In 2025 is het migratiesaldo voor het eerst in jaren onder de 100.000 gekomen. Dat is het laagste aantal sinds het coronajaar 2020, staat in de Staat van Migratie, een jaarlijks overheidsrapport dat de instroom en uitstroom van mensen in kaart brengt.

Er kwamen vorig jaar 306.550 mensen naar Nederland, 211.860 verlieten het land. Het migratiesaldo komt daarmee uit op 94.690.

Het aantal eerste asielaanvragen daalde fors: in 2025 deden 24.070 mensen voor het eerst een asielaanvraag in Nederland. Dat is een kwart minder dan in 2024, toen vroegen 31.180 mensen asiel aan in Nederland.

De daling volgt de Europese trend. In de EU als geheel daalde het aantal eerste asielaanvragen nog net iets harder, met 27 procent.

Syrië weer veilig

Er zijn ook minder eerste asielaanvragen goedgekeurd. Dit is een gevolg van het nieuwe landenbeleid voor asielzoekers uit Syrië. Zij krijgen niet meer automatisch asiel, omdat de algehele veiligheidssituatie in Syrië als minder ernstig wordt beschouwd.

Het percentage goedgekeurde eerste asielaanvragen daalde mede hierdoor in een jaar tijd met 20 procentpunt, van 54 procent in 2024 naar 34 procent in 2025.

Een gevolg hiervan is dat ook de cijfers voor gezinshereniging daalden. Het aantal mensen dat vrijwillig uit Nederland vertrok steeg dan weer met 23 procent, vooral personen uit Syrië vertrokken uit eigen beweging, aldus het rapport.

Het aantal reguliere verblijfsvergunningen, voor mensen die niet naar Nederland kwamen voor asiel of bescherming, maar voor bijvoorbeeld studie of de liefde, daalde met 6 procent en kwam uit op 79.500.

Het aantal kennismigranten dat naar Nederland kwam nam ook flink af. Deze groep slonk met 16 procent en dat is volgens minister van Asiel en Migratie Van Den Brink een rechtstreek gevolg van het kabinetsbeleid om studiemigratie te beperken.

Meer dan Staatscommissie wil

Het migratiesaldo is ondanks de daling nog altijd een stuk hoger dan het saldo van 70.000 dat de Staatscommissie Migratie adviseert. De commissie pleitte in 2024 voor "een gematigde groei". Minister Van den Brink zegt desondanks blij te zijn met de cijfers: "Dit is goed nieuws. In alle onderzoeken is te zien dat een migratiesaldo boven de honderdduizend voor Nederland niet houdbaar is."

Begin mei kondigde het kabinet-Jetten een pakket maatregelen aan om het asielbeleid verder aan te scherpen. Zo wil het kabinet dat vreemdelingen die een strafbaar feit hebben gepleegd sneller ongewenst kunnen worden verklaard en dat er meer mogelijkheden komen voor strengere controles aan de binnengrenzen. Daarnaast zijn op 12 juni de nieuwe regels uit het Europese Asiel- en Migratiepact van kracht geworden.

Dit migratiepact moet zorgen voor strengere controles aan de buitengrenzen en kortere asielprocedures. Van den Brink: "Je ziet dat het aantal mensen dat in 2025 een oversteek naar Europa maakte en dus ook in Nederland terecht kwam gedaald is. Hopelijk gaat het migratiepact nog meer grip brengen."

Zo'n 1,6 miljoen kinderen in de bezette gebieden in Oekraïne worden onderworpen aan Russisch indoctrinatie en militarisering. Dat stellen deskundigen die onderzoek deden in opdracht van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).

Rusland heeft volgens de onderzoekers een gecoördineerd en systematisch beleid opgezet om de identiteit van Oekraïense kinderen uit te wissen. Het Russische beleid van indoctrinatie en militarisering van Oekraïense kinderen komt mogelijk neer op een misdaad tegen de menselijkheid, stellen de onderzoekers.

"Indoctrinatie vindt plaats op elke niveau van het schoolsysteem in de bezette gebieden", schrijven de onderzoekers. Zo begint al op de kleuterschool het lesprogramma 'Gesprekken over belangrijke zaken', waarin veel focus op de oorlog ligt. "De militarisering reikt verder dan het klaslokaal via door de staat gesponsorde militair-patriottische jeugdorganisaties en heropvoedingskampen."

Volgens de onderzoekers vormt het systeem een opstap naar het Russische leger, waar kinderen op termijn als dienstplichtige of vrijwilliger terecht moeten komen.

Gevlucht voor de dienstplicht

De onderzoekers baseren hun conclusies onder meer op getuigenissen van jongvolwassenen die als kind te maken hebben gehad met indoctrinatie en militarisering. De Letse onderzoeker Elina Steinerte vertelde nieuwszender France 24 dat ze bijvoorbeeld jongvolwassenen hebben geïnterviewd die hun familie hebben achtergelaten om aan de dienstplicht te ontkomen.

Volgens de OVSE bevestigt en versterkt het rapport de zorgen die al eerder zijn geuit in rapporten van de EU en de Verenigde Naties.

Een VN-commissie concludeerde in maart dat Rusland misdaden tegen de menselijkheid pleegde met het verplaatsen van kinderen uit Oekraïne naar Rusland. Volgens de onderzoekers zijn duizenden kinderen vanuit bezette gebieden in Oekraïne gedeporteerd naar Rusland. Het grootste deel is nog niet teruggekeerd.

Een groot aantal graven op het Sovjet Ereveld in Leusden is beklad. Volgens directeur Remco Reiding gaat het om zo'n 150 grafstenen. Op de graven staan volgens de directeur teksten gericht tegen zowel de Russische als de Oekraïense president.

De directeur van de Stichting Sovjet Ereveld werd vanochtend gebeld over de bekladdingen. "Het was een stuk erger dan ik had gevreesd. Dit is vreselijk, pijnlijk en verdrietig", zegt hij tegen RTV Utrecht.

Reiding noemt de leuzen op een kwart van de graven "totaal ongepast". "Hier liggen jongens die in de Tweede Wereldoorlog hebben gevochten tegen nazi-Duitsland en de leuzen hebben betrekking op onder meer politici van nu. Bijzonder treurig dat er op deze wijze met deze historisch gevoelige plek wordt omgegaan."

De gemeente Amersfoort, die de begraafplaats beheert, meldt dat de rode verf zo snel mogelijk wordt verwijderd.

De politie doet onderzoek naar de bekladdingen:

Op de begraafplaats liggen 865 oorlogsslachtoffers uit de voormalige Sovjet-Unie die tijdens de Tweede Wereldoorlog sneuvelden op Nederlands grondgebied. Bij de begraafplaats is ook een museum gevestigd.

Met geld van donateurs worden identiteitsonderzoeken, herdenkingen en grafbezoeken van nabestaanden gefinancierd. De directeur vertelde in 2023 aan de regionale omroep dat het aantal donateurs na de Russische invasie in Oekraïne terugliep. Ook werden volgens hem enkele rondleidingen afgezegd.

Hij noemde het toen "van de zotte" om soldaten die tachtig jaar geleden zijn gestorven, verantwoordelijk te houden voor dingen die naoorlogse politici nu doen.

The Januscape vulnerability allows a user in a guest VM managed by the Linux Kernel Virtual Machine (KVM) to corrupt memory in the host system and break out of isolation. …read more

De oud-ministers Frans Timmermans (PvdA, nu Pro), Thom de Graaf (D66) en Johan Remkes (VVD) worden minister van Staat. Dat is een eretitel die de regering in uitzonderlijke gevallen toekent.

Een minister van Staat wordt soms om advies gevraagd over politieke kwesties. Ze zijn door koning Willem-Alexander benoemd, op advies van premier Jetten.

Met de toekenning van de titel spreekt de regering zijn "waardering uit voor hun langdurige en bijzondere verdiensten voor het openbaar bestuur en de Nederlandse samenleving".

Vaak wordt bij de toekenning van de titels rekening gehouden met een min of meer evenredige verdeling over politieke kleur. Dat is hier ook gebeurd.

De drie oud-ministers hebben de eretitel juist nu gekregen, omdat het aantal ministers van Staat recent is teruggelopen, zei premier Jetten op zijn wekelijkse persconferentie. Vorig jaar overleden twee ministers van Staat, Hans van den Broek en Frits Korthals Altes.

Verbonden aan Den Haag

De 75-jarige Remkes was staatssecretaris en minister in de eerste twee kabinetten-Balkenende. Daarna was hij acht jaar lang Commissaris van de Koning(in) in Noord-Holland, deed hij tal van bestuurlijke interim-bestuursklussen en was hij twee keer informateur bij een kabinetsformatie. De Groninger keerde geregeld terug naar Den Haag om problemen op te lossen.

Wegens gezondheidsklachten stopte hij januari vorig jaar als voorzitter van het Nationaal Programma Groningen (NPG), het compensatiefonds dat werd ingesteld na de bevingen door de gaswinning. Dat was zijn laatste functie.

Ook de 69-jarige De Graaf liep lang rond in Den Haag. Negen jaar zat hij in de Tweede Kamer voor D66, onder meer als fractievoorzitter.

In het kabinet-Balkenende II was De Graaf vicepremier en minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties. In 2005 trad hij af toen zijn voorstel voor een gekozen burgemeester niet de benodigde tweederdemeerderheid haalde in de Eerste Kamer. Later werd hij door koning Willem-Alexander benoemd tot vice-president van de Raad van State, een functie die hij bijna acht jaar vervulde.

Negen ministers van Staat

De 65-jarige Timmermans was voor het laatst in Den Haag te zien als partijleider van GroenLinks-PvdA. Hij stapte op toen de combinatie vorig jaar bij de verkiezingen onder zijn leiding voor de tweede keer niet de grootste werd. Dat was zijn voornaamste doel van de terugkeer naar Den Haag na zijn tijd in Brussel.

Daarvoor was hij vicevoorzitter van de Europese Commissie en werd hij bekend als drijvende kracht achter de Europese Green Deal. Eerder was hij staatsecretaris en minister van Buitenlandse Zaken en maakte hij indruk met een emotionele speech bij de VN-veiligheidsraad na de MH17-ramp.

Met de benoeming van Thom de Graaf, Johan Remkes en Frans Timmermans telt Nederland negen nog levende ministers van Staat, onder wie Herman Tjeenk Willink (84, Pro) en Jan Peter Balkenende (70, CDA). De laatste keer dat er nieuwe ministers van Staat werden benoemd, was in 2022.

Een toestel van vliegtuigmaatschappij Ryanair moest in Griekenland terugkeren naar het vliegveld nadat een raam tijdens de vlucht was gebroken. Een passagier raakte gewond doordat hij bijna naar buiten werd gezogen, schrijven Griekse media.

Het toestel vertrok vanochtend vanuit Thessaloniki naar Memmingen in Duitsland. Volgens passagiers was er enkele minuten na het opstijgen een harde knal te horen doordat een raam brak. Een 60-jarige man die naast het raam zat, werd volgens ooggetuigen tot zijn schouders naar buiten gezogen. Medepassagiers konden hem naar binnen trekken.

De man is naar het ziekenhuis gebracht. Hij is volgens Griekse media gewond aan zijn nek en heeft schaafwonden. Volgens Griekse media zou een stuk puin van een van de motoren het raam hebben geraakt.

Ryanair bevestigt dat het toestel kort na het opstijgen is teruggekeerd naar Thessaloniki. Voor de passagiers is een vervangend vliegtuig geregeld. Het toestel staat volgens de luchthaven op de grond voor onderzoek.

Miljarden mensen kregen tijdens de coronapandemie een mRNA-vaccin. De vaccintechniek hielp de wereld uit de grootste gezondheidscrisis in decennia, maar zorgde tegelijkertijd voor veel discussie, wantrouwen en hardnekkige misverstanden.

In deze podcast bespreken we de grootste studie ooit naar mRNA-vaccins, waarin wetenschappers alle beschikbare onderzoeken uit de coronajaren hebben samengebracht. Ze komen tot een conclusie: het vaccin is effectief en veilig.

Volgens hoogleraar immunologie Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC is het onderzoek een bevestiging van wat al langer bekend was. Van Egmond: "Eigenlijk bevestigt het wat we in het vakgebied al langer wisten. Maar veilig betekent niet dat er nooit bijwerkingen voorkomen".

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

De snelheid waarmee vaccins ontwikkeld zijn, is volgens de hoogleraar heel bijzonder. "Dit is nog nooit eerder gebeurd. Het is echt een kunststukje. Het hielp dat er veel financiering was en de samenwerking is ongekend", aldus Va Egmond.

Ook kijken we naar de toekomst van mRNA. De vaccins zijn mogelijk ook in te zetten bij andere ziektes. Inmiddels wordt er volgens Van Egmond gekeken naar de griep en allerlei andere virussen. "Maar inmiddels is er ook een mRNA-vaccin voor melanoma, huidkanker dus", vertelt Van Egmond, "maar het wordt nog groter nieuws als je het ontwikkelt voor een kankersoort waar nu niks voor is. Zoals alvleesklierkanker. Daar het wordt nu ook voor onderzocht".

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De bom uit de de Tweede Wereldoorlog die in Keulen was gevonden is onschadelijk gemaakt, meldt de gemeente. De bom werd vanochtend tijdens werkzaamheden gevonden. Om het explosief veilig onschadelijk te maken was een gebied met een straal van 500 meter rond het explosief afgezet en moesten ongeveer 4300 mensen evacueren.

De wegafsluitingen worden geleidelijk opgeheven, maar de gemeente vraagt automobilisten de omgeving nog te mijden tot de files zijn opgelost.

De bom werd gevonden in het Johannes-Giesberts-Park in de wijk Nippes in het noorden van Keulen. Het ging om een Amerikaanse 1000-ponder met ontstekingsmechanismen aan de voor- en achterzijde.

Kinderziekenhuis

Onder meer een kinderziekenhuis, een hotel, een kinderdagverblijf, een zwembad en de Botanische Tuin/Flora Keulen werden geëvacueerd.

Er moesten 43 patiënten worden geëvacueerd uit een kinderziekenhuis, van wie twintig intensieve zorg nodig hebben. De kinderen werden overgeplaatst naar een ander ziekenhuis. Morgenmiddag zullen de patiënten terug worden gebracht naar het kinderziekenhuis.

In een middelbare school in de buurt was een opvangcentrum ingericht voor geëvacueerden.

Niet de eerste keer

Vanwege de herinrichting van het Johannes-Giesberts-Park is het park al sinds 12 juni gesloten. De gemeente hield al rekening met de mogelijkheid dat er explosieven uit de Tweede Wereldoorlog zouden worden opgegraven.

"Omdat het gebied vlak bij de voormalige Clouth-fabriek ligt, die tijdens de oorlog zwaar werd gebombardeerd, gaan deskundigen ervan uit dat er zelfs meer dan 80 jaar na het einde van de oorlog nog steeds onontplofte munitie in de grond te vinden is", aldus de gemeente.

Keulen is een van de zwaarst gebombardeerde steden. Na de oorlog stond in het centrum bijna alleen de Dom nog overeind. In juni vorig jaar werden 20.000 mensen geëvacueerd in het centrum van de stad vanwege de ontmanteling van drie bommen.

Er komt een landelijke afstandsnorm voor geitenhouderijen. Nieuwe geitenbedrijven mogen over een paar jaar niet meer binnen 500 meter van woonkernen, scholen, kinderdagverblijven en zorginstellingen komen.

Omgekeerd mogen nieuwe woonwijken en andere gevoelige instellingen ook niet binnen 500 meter van een geitenhouderij worden gebouwd.

Bestaande geitenhouderijen mogen binnen die afstand niet meer uitbreiden.

Het kabinet komt met de maatregel omdat het mensen beter wil beschermen tegen longontstekingen.

Grotere kans

Het besluit is volgens minister Hermans (VVD) gebaseerd op meer dan tien jaar onderzoek dat begin dit jaar naar buiten kwam. De conclusie daarvan is dat mensen die binnen 500 meter van een geitenhouderij wonen meer kans op longontsteking hebben.

De Tweede Kamer, die zich al langer zorgen maakt over de gezondheidsrisico's voor omwonenden van geitenhouderijen, drong bij het kabinet aan op maatregelen. Vooral ook omdat het aantal geiten in ons land sinds 2000 vervijfvoudigd is naar bijna 600.000.

Naar verwachting wordt de maatregel over 2,5 à 3 jaar van kracht, als een wetgevingstraject is afgerond.

'Samenspel van factoren'

Een groep wetenschappers waarmee het NRC de afgelopen jaren sprak is niet overtuigd van de wetenschappelijke onderbouwing van het onderzoek. Eerdere onderzoeken wezen wel een verband aan tussen wonen in de buurt van een geitenboerderij en een verhoogd risico op longontsteking, maar een verklaring wat het precies veroorzaakt ontbreekt.

Minister Hermans van Volksgezondheid (VVDF) erkent dat er inderdaad "niet één ziekteverwekker" is aan te wijzen maar neemt het advies van de Gezondheidsraad over dat er een "samenspel van factoren is" dat het risico groter maakt.

Dat wil zeggen dat het kabinet heeft gewikt en gewogen om aan de ene kant iets aan de risico's voor de gezondheid te doen, maar ook de belangen van de sector te behartigen. Want die sector moet "tegelijkertijd ook perspectief houden", zegt staatssecretaris Erkens (VVD).

Geen 1000-meternorm

De Gezondheidsraad stelt dat er ook tot 1000 meter risico's zijn, maar het kabinet kiest nu voor 500 meter omdat daar de grootste risico's mee weggenomen worden. Ongeveer een derde van de geitenbedrijven kan met de nieuwe norm van 500 meter niet meer uitbreiden. Bij 1000 meter had dat om veel meer bedrijven gegaan.

Erkens begrijpt "dat niet alle ondernemers blij zullen zijn met een afstandsnorm, maar er blijft in Nederland een toekomst voor geitenhouderijen waarin we tegelijkertijd de gezondheidsrisico's beperken".

Het kabinet wil nu samen met gemeenten en provincies "afspraken maken over bestaande situaties". Voor mensen die wonen binnen 500 meter van een geitenhouderij gaan betrokken partijen "op verschillende manieren de blootstelling aan uitstoot vanuit geitenhouderijen verminderen".

Q-koorts

Geitenhouderijen raakten zo'n vijftien jaar geleden in opspraak door de verspreiding van Q-koorts.

In de periode 2007-2010 werden duizenden mensen ziek door een besmetting met Q-koortsbacterie, onder meer door inademing van met de bacterie besmette stof uit geitenstallen. Meer dan 100 mensen stierven aan de chronische vorm van Q-koorts.

De Nationale Ombudsman constateerde in 2013 dat de overheid veel te laat op de epidemie had gereageerd en dat mensen daardoor onnodig ziek waren geworden. In latere rapporten schreef de Ombudsman dat de overheid faalde in het geven van zorg en ondersteuning aan Q-koortspatiënten.

Met een nieuwe functie van Meta AI kunnen wildvreemden plaatjes maken met jouw Instagram-foto's, zonder dat je dat weet. Het AI-programma werd deze week uitgebracht. In je Instagram-instellingen staat een knop om dit te beperken, maar die optie is nog niet voor iedereen beschikbaar.

De NOS gebruikte de Meta AI-app om plaatjes te maken van Nederlanders met een openbaar Instagram-account. Door simpelweg de @gebruikersnaam van de persoon in te voeren, verwerkt het AI-programma de profielfoto in een andere afbeelding.

Meta AI is ook beschikbaar op andere apps van Meta: Facebook, Instagram en WhatsApp. Daar lukte het niet om Meta AI een foto te laten ophalen door een gebruikersnaam in te voeren. Het Amerikaanse bedrijf zegt dat het onderliggende AI-programma daar "binnenkort" in meer landen beschikbaar is.

De optie uitschakelen

Je kunt de mogelijkheid uitschakelen door je Instagram-account op privé te zetten. Dat betekent dat alleen je vrienden je foto's kunnen bekijken.

Als je een openbaar account wil, kun je in de instellingen mogelijk een optie vinden om het gebruik van jouw foto's met Meta AI te beperken. Onder 'Hoe anderen met je communiceren' staat 'Delen' of 'Delen en opnieuw gebruiken'.

In het laatste geval kun je de digitale schuifjes uitzetten om te voorkomen dat mensen je @gebruikersnaam kunnen intypen om je foto's door Meta AI te laten ophalen. Als je alleen 'Delen' ziet staan, is de optie om dit op deze manier te blokkeren nog niet voor jouw account beschikbaar.

Jouw gezicht nog steeds te gebruiken

Hoewel iemand na deze blokkade niet meer je gezicht kan ophalen door je gebruikersnaam in te typen, voorkomt het niet dat jouw gezichtsfoto gebruikt kan worden.

Een persoon kan namelijk nog steeds handmatig jouw foto uploaden en tegen Meta AI zeggen wat daarmee moet gebeuren. Dat betekent dat elke foto die van jou op internet te vinden is, in principe gebruikt kan worden voor Meta AI of AI-programma's van andere bedrijven.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft gisteren bij een inval bij een konijnen- en hondenfokker in Zuid-Holland 1800 konijnen, 127 honden en tientallen jonge pups in beslag genomen.

De konijnen zaten in te kleine hokken op een te hete zolder. De NVWA meldt dat de temperatuur daar 's ochtends al opliep tot boven de 30 graden, hoewel de fokker ventilatoren op ze had gericht.

De NVWA had de fokker al langer op de korrel. Bij een eerdere inspectie werd hij ook al gewezen op tekortkomingen in de huisvesting, er werd toen een dwangsom opgelegd om verbetering af te dwingen. Bij de herinspectie bleek dat hier geen sprake van was.

Scherpe randen

Zo konden de konijnen nog altijd niet goed genoeg bewegen door de te kleine hokken waarin ze zaten en hadden de hokken ook nog eens scherpe randen waaraan ze zich konden verwonden.

De fokker hield de konijnen daarnaast boven een koeienstal, wat er waarschijnlijk voor zorgde dat er een te hoog ammoniakgehalte in de ruimte werd gemeten.

Pups konden niet drinken

Naast konijnen fokte de dierenhouder ook honden. Volgens de NVWA zaten de moederhonden en hun pups in zulke kleine hokken dat de pups niet goed konden drinken. Ook zaten er te veel honden in een te kleine ruimte.

De honden en konijnen zijn meegenomen en elders, bij deskundige opvangadressen, ondergebracht, meldt de NVWA. De eigenaar moet opdraaien voor de kosten van het meenemen, opvangen en verzorgen van de dieren. Ook is er proces-verbaal opgemaakt.

President Trump heeft vier maanden voor de Amerikaanse parlementsverkiezingen de bestuurders van de Election Assistance Commission (EAC) ontslagen. Die commissie helpt de afzonderlijke Amerikaanse staten bij het organiseren van vrije, eerlijke en veilige verkiezingen.

Amerikaanse media zien dit als poging van het Witte Huis om in aanloop naar de midterms meer controle over het verkiezingsproces te krijgen.

De midterms zijn de verkiezingen in november, waarbij alle zetels in het Huis van Afgevaardigden op het spel staan en een derde van de zetels in de Senaat.

Per e-mail

De leiding van de EAC bestaat normaal gesproken uit twee Republikeinen en twee Democraten. Een van de Republikeinen vertrok in april voor een andere baan. Trump ontsloeg de twee Democraten gisteren per e-mail, aldus persbureau Reuters. De overgebleven Republikeinse bestuurder nam zelf ontslag.

Het is niet bekend of dat verband houdt met het ontslag van de anderen. Ze heeft nog niet op vragen van Amerikaanse media gereageerd, de ontslagen Democraten deden dat evenmin.

Het Witte Huis zegt in een reactie dat de president het recht heeft om EAC-bestuurders te ontslaan.

Verkiezingen 2020

Na de overwinning van Biden bij de presidentsverkiezingen in 2020 weigerde Trump zijn nederlaag te erkennen. Hij spande rechtszaken aan om uitslagen onwettig te laten verklaren en zette kiescommissies onder druk om zijn zin te krijgen. Telkens ving hij bot bij rechters omdat hij niets kon bewijzen.

Op de dag dat de Senaat Biden officieel tot winnaar uitriep, bestormden aanhangers van Trump het Capitool waar de Senatoren op dat moment bijeen waren. Vijf mensen kwamen om, tientallen mensen raakten gewond.

[Simon Willison] ported the Moebuis 0.2B image inpainting model to run locally in a web browser.  The web tool simply requires a user to provide an image, mark a section …read more

(Telecompaper) Meta needs to end addictive features on Instagram and Facebook or face potential fines and sanctions from the European Union...