Aggregator

'Groter risico op energiearmoede' als huishoudens moeten betalen voor CO2-uitstoot

6 hours 30 minutes ago

Na grote bedrijven moeten ook huishoudens en kleinere bedrijven gaan betalen voor hun CO2-uitstoot. Het was al bekend dat dat na uitstel per 2028 moet, maar het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarschuwt in een nieuw rapport dat de kosten daarvan flink kunnen verschillen per huishouden. Kwetsbare huishoudens kunnen zelfs in de knel komen, waarschuwt het planbureau en vindt dat de politiek met passende maatregelen moet komen.

De kosten komen voort uit het Europese emissiehandelssysteem ETS, wat al ruim twintig jaar de basis is van het Europese klimaatbeleid. Met dat systeem betalen nu nog vooral grote bedrijven en energiecentrales via een speciale veiling voor hun CO2-uitstoot. Voor elke ton CO2 die ze uitstoten, moeten ze een certificaat kopen en dat moet ze een prikkel geven om hun uitstoot te verlagen.

In 2028 krijgt dat systeem een 'zusje'. In dat ETS2 moeten ook kleinere bedrijven, huishoudens en weggebruikers gaan betalen voor de CO2-uitstoot van hun aardgas-, benzine- en dieselgebruik. Dat doen ze niet zelf, maar hun energieleveranciers kopen de uitstootrechten en zullen die naar verwachting doorberekenen, waardoor je het thuis en aan de pomp zal gaan voelen in de portemonnee.

Energiearmoede

Het PBL onderzocht de kosten van dit systeem. Die zijn nog moeilijk in te schatten, maar er valt voor huishoudens een voorzichtige schatting te maken. Zo betalen bewoners van een klein appartement en een benzineauto waarmee ze zo'n 6000 kilometer per jaar rijden vanaf 2030 ongeveer 10 tot 20 euro per maand. Bewoners van een grote vrijstaande woning die 20.000 kilometer per jaar rijden betalen 30 tot 70 euro per maand.

Huishoudens met een elektrische auto en een volledig elektrische warmtepomp maken geen extra kosten. Het systeem moet dus een prikkel gaan geven om huizen en autogebruik te verduurzamen. Het PBL waarschuwt dat niet iedereen dit soort aanpassingen kan doen, vanwege de hoge kosten voor een elektrische auto of warmtepomp. Huurders zijn bovendien afhankelijk van hun verhuurder. Daarmee vergroot ETS2 volgens het PBL het risico op energie- en vervoersarmoede.

Klimaatbonus

"Recente gebeurtenissen laten zien dat de te hoge energieprijzen leiden tot zorgen over energiearmoede en problemen bij specifieke groepen Nederlanders", zegt PBL-directeur Marko Hekkert, verwijzend naar de hoge olie- en gasprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. "Ondersteuning van kwetsbare huishoudens kan dit effect van het ETS2 beperken."

Andere landen ondersteunen arme huishoudens om hun energiekosten te betalen. In bijvoorbeeld Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, waar al een CO2-heffing bestaat voor huishoudens en mobiliteit, is er een vast compensatiebedrag voor inwoners. Ook wanneer ze verduurzamen krijgen ze dat bedrag, waarmee de prikkel om te verduurzamen blijft terwijl kwetsbare huishoudens wel beschermd worden tegen de extra kosten.

De uitstootveiling leidt niet alleen tot extra kosten, maar levert de Nederlandse overheid ook veel op. In 2028 zou het gaan om zo'n 4 miljard euro, wat gebruikt kan worden om de verduurzaming goedkoper te maken. Daarnaast bestaat er het Europees Sociaal Klimaatfonds, waarin voor Nederland 720 miljoen euro zit voor de periode 2026 tot 2032. Ook dat kan ons land meer gaan gebruiken, beschrijft het PBL.

Opnieuw een jaar uitstel?

Verder wijst het planbureau erop dat huishoudens en weggebruikers al een relatief hoge prijs betalen voor energie, onder meer door de brandstofaccijns en energiebelasting. Als de kosten voor CO2-uitstoot de komende jaren erg oplopen, kan het kabinet deze heffingen verlagen om huishoudens te helpen.

Zeker na 2030 kunnen de kosten snel stijgen. Vanaf dan kunnen landen geen maatregelen meer inzetten om de prijs te beheersen. Omdat het klimaatbeleid voor de periode daarna nog maar beperkt is uitgewerkt, zou het kunnen dat CO2 uitstoten snel duurder wordt. Ook wijst het PBL erop dat Nederland maar weinig invloed heeft op de prijzen, omdat de vraag naar uitstootrechten en dus de prijs in grote mate wordt bepaald door grote landen met meer uitstoot.

Een andere optie is om de plannen opnieuw uit te stellen. Eurocommissaris Hoekstra stemde daar al eens mee in om zijn zwaar bediscussieerde klimaatplannen te redden. Sowieso is de politieke druk om het handelssysteem te versoepelen groot. Mochten de energieprijzen heel hoog blijven en EU-lidstaten de wens hebben om ETS2 nog eens een jaar uit te stellen, kan dat eenmalig worden gedaan.

Britse premier Starmer wil aanblijven ondanks grote druk om op te stappen

6 hours 43 minutes ago

De Britse premier Starmer wil niet aftreden, ondanks grote druk op hem binnen zijn eigen partij en zelfs binnen het kabinet om te vertrekken. "Het land verwacht van ons dat we doorgaan met regeren. Dat zal ik doen en dat moeten we ook doen", was zijn boodschap na een overleg van zijn kabinet.

Verder stelt hij in een verklaring dat de procedure die binnen de Labourpartij geldt om tussentijds een andere partijleider te kiezen nog niet in gang is gezet. Kandidaten moeten ten minste 20 procent van de Lagerhuisleden achter zich krijgen, waarna ook nog de steun van 5 procent van de lokale afdelingen vereist is.

Na de enorme verkiezingsnederlaag van Labour vorige week leek de positie van de toch al zeer impopulaire premier onhoudbaar geworden. Maar hij weigert dus te vertrekken, met het argument dat dat het land opnieuw in chaos zou storten. Gisteren had hij al een toespraak gehouden waaruit naar voren kwam dat hij niet van plan is om de strijd te staken.

Omstreden benoeming

Sinds het besluit van de Britten om de Europese Unie te verlaten tien jaar geleden is Starmer de zesde premier. Hij kwam twee jaar geleden aan de macht na een van de grootste verkiezingsoverwinningen van Labour ooit, met de belofte om orde op zaken te stellen na de turbulente jaren die volgden op de Brexit.

Maar zijn draagvlak brokkelde snel af door een reeks politieke misstappen en besluiten die hij moest terugdraaien. Daarnaast was er een moeizaam draaiende economie en het schandaal rond de benoeming van de omstreden Peter Mandelson als ambassadeur in de Verenigde Staten.

De laatste dagen klonk ook binnen Labour de roep om Starmers aftreden steeds luider. Meer dan tachtig van de 412 parlementsleden van Labour hebben erop aangedrongen dat hij plaatsmaakt voor een ander.

Tijdschema voor vertrek

Volgens Britse media hebben ook ministers hem aangespoord om daarvoor op zijn minst een tijdschema bekend te maken. Dat zou de weg vrijmaken voor de verkiezing van een nieuwe partijleider die het premierschap kan overnemen. In het Verenigd Koninkrijk hoeven pas in 2029 weer verkiezingen te worden gehouden, maar een tussentijdse wisseling van de wacht is mogelijk zonder dat de Britten weer naar de stembus hoeven.

De vraag is nu of Starmer zijn kabinet bijeen kan houden. Vandaag zijn drie ministers opgestapt met kritische woorden over Starmers beleid en ook een aantal adviseurs van het kabinet is ermee gestopt. Maar minister Reed van Volkshuisvesting, een bondgenoot van Starmer, zei na het kabinetsoverleg dat alle ministers door willen.

Morgen is de Britse evenknie van Prinsjesdag: koning Charles opent dan het parlementaire jaar met een rede waarin hij naar verwachting allerlei ambitieuze plannen zal aankondigen.

Opnieuw een dode op de Mount Everest, maar beklimming blijft populair

7 hours 1 minute ago

Op de Mount Everest is opnieuw een dodelijk ongeluk gebeurd. Een 21-jarige Nepalese gids kwam om het leven toen hij in een gletsjerspleet viel.

Het is al de vijfde persoon die deze maand een tocht in het Himalayagebergte niet overleeft. Alleen al op de Mount Everest, de hoogste berg van de wereld, kwamen in de afgelopen twee weken drie mensen om het leven.

De omgekomen sherpa gleed uit op 7200 meter hoogte. Sherpa's begeleiden vaak buitenlandse klimmers tijdens expedities en leggen routes aan richting de top.

Op de Mount Everest kwam eerder deze maand een 35-jarige klimmer om tijdens een acclimatisatieoefening. Een sherpa van 51 jaar oud overleed op de terugweg naar het basiskamp.

Op andere bergtoppen in het Himalayagebergte kwamen een Amerikaan en een Tsjech om het leven. Hoe die ongelukken gebeurden is niet bekend.

Nog altijd populair

Ondanks de vliegverstoringen in het Midden-Oosten nemen klimmers nog altijd de moeite om naar het berggebied in Nepal te komen. Volgens de Nepalese toerismedienst heeft de oorlog nauwelijks invloed op het aantal klimmers.

Voor het huidige klimseizoen, dat loopt in april en mei, gaf Nepal 492 vergunningen af om de Mount Everest te beklimmen. Zo'n vergunning kost een klimmer 15.000 dollar (omgerekend ruim 13.000 euro).

Het klimseizoen begon dit jaar met vertraging. De route naar de top van de Mount Everest ging twee weken later open dan gebruikelijk vanwege een groot gletsjerbrok die de doorgang blokkeerde. Daardoor zaten honderden klimmers vast in het basiskamp. Uiteindelijk zette een groep ervaren berggidsen een andere route naar de top uit, om de blokkade te omzeilen.

Eurovisie Songfestival van start: met Israël maar zonder Nederland

7 hours 40 minutes ago

Vanavond barst het Eurovisie Songfestival los in de Wiener Stadthalle. Dit jaar voor het eerst in 24 jaar in afwezigheid van Nederland. Omroep AVROTROS wilde niet meedoen, nadat bekend was geworden dat Israël niet wordt uitgesloten door organisator EBU.

Vorig jaar won de Oostenrijker JJ met zijn nummer Wasted Love, dus mag het land dit jaar het festival organiseren. Het is de derde keer in de geschiedenis dat het Eurovisie Songfestival in Oostenrijk plaatsvindt. De eerste keer was in 1967 en de laatste keer was in 2015, na de winst van Conchita Wurst met Rise Like a Phoenix.

Slechts twee keer eerder koos Nederland ervoor niet mee te doen aan het evenement, in 1985 en 1991. Beide keren was dat omdat het samenviel met de Nationale Dodenherdenking. In 1995 en 2002 mocht Nederland niet meedoen vanwege een te slecht resultaat een jaar ervoor.

Nederland is niet het enige land dat thuisblijft. Spanje, Slovenië, IJsland en Ierland besloten ook om niet naar Wenen te gaan.

Verdeeldheid onder fans

Bij de Nederlandse tak van de officiële fanclub van het Eurovisie Songfestival zien ze dat de beleving van het festival onder liefhebbers dit jaar verschilt. "Enerzijds heb je de diehardfans die naar Wenen afreizen. Aan de andere kant heb je de mensen die dit jaar uit principe niet gaan kijken omdat Israël meedoet", zegt voorzitter Erwin van der Does. "Daarnaast is er nog een derde groep die niet gaat kijken omdat Nederland niet meedoet."

Groep 1, de Nederlandse diehardfans, is in elk geval nog altijd vrij omvangrijk. Nederland staat op plek 10 in het lijstje van landen waar de meeste kaarten zijn verkocht voor de repetities en de live-uitzendingen. Uit cijfers van de EBU blijkt dat er in alle landen in totaal 95.000 tickets zijn verkocht voor negen shows.

Een van die fans die kaarten hebben weten te bemachtigen, is de 22-jarige Bowien Ravenhorst. "Veel mensen vinden het gek dat ik naar Wenen ga omdat Israël meedoet. Ik heb zelf ook nog getwijfeld of ik erheen moet gaan, maar ik vind het ook belangrijk om het geluid te laten horen van de mensen die wel gaan maar Israël toch niet steunen. Als we allemaal wegblijven dan hebben ze sowieso gewonnen."

Eurovisiesteeg

Die verdeling onder de fans is iets waar ze ook mee te maken hebben op de plekken waar het Eurovisie Songfestival traditiegetrouw wordt uitgezonden op grote schermen. Zoals bij Café Kalff in Utrecht, waar de steeg naast het café aan de Oudegracht tijdens het liedjesfestijn elk jaar wordt omgedoopt tot 'Eurovisiesteeg'. Ieder jaar zijn daar zo'n duizend mensen om naar de live-uitzending van de finale te kijken.

Dit jaar vroegen ze online aan bezoekers wat er zaterdag op de schermen uitgezonden moest worden. Fans konden kiezen tussen Nederlandse inzendingen door de jaren heen, het Eurovisie Songfestival van 2019 (toen Duncan Laurence won namens Nederland) of toch gewoon de editie van dit jaar, waarbij wel het geluid wordt uitgezet tijdens het optreden van Israël. Uiteindelijk zijn de meeste stemmen naar het uitzenden van de live-uitzending gegaan.

Toch werd de organisatie gedwongen om het evenement te cancelen wegens de tegenvallende kaartverkoop. En dat niet alleen. "Ik heb online veel haatreacties gehad", zegt café-eigenaar Fabian uit den Bosch. "Enerzijds ontvangen we veel berichten van mensen die het niet oké vinden dat wij het uitzenden, omdat we daarmee niet zouden erkennen wat er in de wereld gebeurt. Anderzijds word ik voor antisemiet uitgemaakt omdat mensen boos zijn over het feit dat we het geluid uit willen zetten bij het optreden van Israël."

Geen deelname, wel een uitzending

Van de niet-deelnemende landen zijn Nederland en IJsland de enige landen die het Eurovisie Songfestival wel uitzenden. In Nederland zullen de NOS en de NTR de uitzending verzorgen.

Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte verzorgen dit jaar het commentaar vanuit de Oostenrijkse hoofdstad. De halve finales van vanavond en donderdag en de finale op zaterdag zijn vanaf 20.30 uur met een voorbeschouwing vanuit Nederland te zien op NPO 1 en NPO Start.

Femicide nauwelijks genoemd in vonnissen, 'heldere definitie nodig'

7 hours 58 minutes ago

Femicidezaken worden in de rechtszaal niet altijd duidelijk herkend of behandeld als femicide. Dat stellen wetenschappers van de Universiteit Maastricht na onderzoek in opdracht van kennisinstituut WODC. Volgens hen ligt dat mede aan het gebrek aan een heldere juridische definitie van het begrip femicide.

Volgens de woordenboeken wordt onder femicide verstaan: het doden van een vrouw vanwege haar vrouw-zijn. In de praktijk worden andere definities gehanteerd. Zo definieert het Openbaar Ministerie ieder levensdelict tussen (ex-)partners waarvan een vrouw het slachtoffer wordt als femicide. Maar rechters gaan vaak niet zo ver, zeggen de onderzoekers.

De wetenschappers spraken met rechters en officieren van justitie. Ook onderzochten ze 282 rechtszaken uit de periode 2021 tot en met 2024 waarop je het label femicide zou kunnen plakken. In slechts 2 procent van deze zaken gebruikte de rechtbank de term in het vonnis.

"Ik heb wel de indruk dat rechters en officieren een grote bereidheid hebben om een zaak als femicide te benoemen, maar in de onderzochte uitspraken gebeurt dit vaak niet", zegt onderzoeker Laurie Ritzen. Een heldere juridische definitie van het begrip kan volgens haar leiden tot een eenduidigere aanpak en een consistentere afdoening van femicidezaken.

Patronen van geweld

Volgens de onderzoekers maakt het expliciet erkennen van femicide verschil, omdat daarmee beter zichtbaar wordt dat veel moorden op vrouwen niet op zichzelf staan, maar vaak voortkomen uit patronen van geweld, controle, stalking, misogynie (vrouwenhaat) of eerdere mishandeling. Door zulke signalen eerder te herkennen, zouden politie en justitie sneller kunnen ingrijpen en mogelijk escalatie kunnen voorkomen.

Omdat het nu vaak niet expliciet wordt benoemd, blijft het onduidelijk op welke manier de kenmerken van femicide zijn meegewogen. Ritzen: "We zien dat in 40 procent van de femicidezaken het geweldsverleden tussen slachtoffer en dader wordt meegenomen in de strafmotivering. Als dat gebeurt, worden de straffen altijd hoger. Van die andere 60 procent weten we niet of de rechter heeft meegewogen dat er eerder sprake van geweld was."

Definitie femicide

De onderzoekers gebruiken zelf de internationale definitie van de VN-organisatie UNODC. Volgens die definitie vallen levensdelicten op vrouwen door een (ex-)partner of familielid automatisch onder femicide. Als de dader een onbekende is, geldt een van de volgende criteria:

In het onderzoek is ook gekeken naar de manier waarop andere landen femicide juridisch aanpakken. Zo hebben Cyprus en Italië femicide als afzonderlijk strafbaar feit opgenomen in het wetboek van strafrecht. Ritzen: "Cyprus heeft eigenlijk een aparte status gegeven aan doodslag op vrouwen. Maar we hebben nog geen zicht op hoe dit in de praktijk uitpakt."

Spanje kiest voor een andere aanpak en werkt met gespecialiseerde rechtbanken voor gendergerelateerd geweld. Daardoor wordt dit soort zaken behandeld door speciaal opgeleide rechters en officieren van justitie. Daarnaast hanteert Spanje één vaste juridische definitie van femicide: "de moord op een vrouw door een man vanuit machismo of misogynie (vrouwenhaat)".

De onderzoekers wijzen erop dat zo'n aparte status voor vrouwen op gespannen voet staat met het idee dat iedereen voor de wet gelijk is. Ritzen: "Maar door het begrip genderneutraal te maken, loop je het risico dat de specifieke gendergerelateerde context naar de achtergrond verdwijnt en dat de definitie dan veel te breed wordt."

Een goede definitie van femicide zorgt volgens de onderzoekers voor meer zichtbaarheid, betere registratie en explicietere erkenning van het probleem. Ook kan het bijdragen aan meer specialistische kennis bij politie en justitie. "Maar ik zou het aan de politiek overlaten hoe femicide gedefinieerd moet worden", zegt Ritzen. "Al geldt wel: hoe vaster het begrip wordt omlijnd, hoe makkelijker het toepasbaar is."

Rusland en Oekraïne melden hervatting beschietingen na staakt-het-vuren

8 hours 23 minutes ago

Rusland heeft vannacht zijn aanvallen op Oekraïne hervat. Enkele uren na het aflopen van het driedaagse staakt-het-vuren stuurde Rusland drones richting de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Volgens de Oekraïense president Zelensky waren het er meer dan 200.

Droneresten kwamen neer op een wooncomplex van twintig verdiepingen. Over doden, gewonden of schade is nog niets bekendgemaakt. In de plaats Fastiv, in de regio Kyiv, raakten een kinderopvang en meerdere woningen beschadigd, schrijft The Kyiv Independent. De Oekraïense luchtmacht maakt verder melding van droneaanvallen op de steden Zaporizja, Dnipro, Charkiv en Cherson.

Persbureau DPA meldt op basis van Russische bronnen dat Oekraïne na het verlopen van het staakt-het-vuren langeafstandsdrones op Rusland heeft afgevuurd. In verband daarmee werd de luchtvaart in Centraal-Rusland voor enige tijd stilgelegd. Ook hier is over slachtoffers of schade niets bekend.

Geschonden

Het staakt-het-vuren gold van zaterdag tot en met maandag. Gisteren beschuldigden beide partijen elkaar van het schenden daarvan.

De Russische president Poetin had om het staakt-het-vuren gevraagd om zaterdag veilig de parade te kunnen houden voor de overwinning op nazi-Duitsland in 1945. President Trump bemiddelde in de kwestie.

Zelensky stemde ermee in, onder meer omdat het bestand gepaard zou gaan met de vrijlating van duizend krijgsgevangenen door beide partijen. "Het Rode Plein is minder belangrijk voor ons dan de levens van Oekraïense gevangenen die we thuis kunnen brengen", zei Zelensky. Het is onduidelijk of die uitwisseling heeft plaatsgevonden.

Japanse chipszakken in zwart-wit door olietekort

9 hours 11 minutes ago

Japanners eten populaire chips en andere snacks binnenkort uit zwart-witzakken. De Japanse snackfabrikant Calbee stopt noodgedwongen met de gebruikelijke verpakkingen in kleur, door een tekort aan grondstoffen voor inkt door de oorlog in Iran.

Sinds de olieprijzen zo zijn gestegen, is een tekort ontstaan aan nafta: een belangrijke stof in de petrochemische industrie. Dat leidt op zijn beurt weer tot een tekort aan oplosmiddelen en harsen, de grondstoffen voor de inkt die in drukkerijen wordt gebruikt.

Om de financiële gevolgen zo klein mogelijk te houden, past de snackfabrikant alleen de verpakkingen aan van populaire producten met de hoogste verkoopcijfers, omdat die toch wel worden gekocht.

De maatregel geldt voor veertien producten van de fabrikant en gaat in per 25 mei.

Correspondent Japan Anoma van der Veere:

"De zwart-witte chipszakken laten zien hoe groot de gevolgen zijn van het tekort aan nafta. Bedrijven proberen zich ondertussen aan te passen: fabrikanten halen producten van de planken of verlagen hun productie, verhogen de prijzen of zoeken nieuwe leveranciers in China waar de tekorten een stuk minder schrijnend zijn.

Dat zorgt tegelijk voor een nieuw probleem. Japanse bedrijven worden hierdoor nóg meer aangewezen op producten van Chinese chemiebedrijven, terwijl Tokio juist al jaren probeert die economische afhankelijkheid te verminderen. De Japanse overheid probeert de schade te beperken door extra nafta te importeren uit landen als de Verenigde Staten, Algerije en Peru. Ook zetten raffinaderijen strategische olievoorraden in om de tekorten op te vangen.

Maar nu zelfs zo'n alledaags product als Calbee-chips, dat in vrijwel alle supermarkten in de schappen ligt, moet worden aangepast, groeit ook onder consumenten het besef hoe kwetsbaar de Japanse economie is voor conflicten buiten de eigen grenzen."

Ook een Japanse drankenfabrikant is genoodzaakt om maatregelen te nemen door het grondstoffentekort. Het bedrijf stopt vanaf eind deze maand met de bedrukking van verpakkingen van vijftien dranken die het voor grote merken produceert.

Bendegeweld in hoofdstad van Haïti, honderden inwoners op de vlucht

9 hours 57 minutes ago

Uit angst voor bendegeweld zijn honderden inwoners van de hoofdstad van Haïti hun huis uit gevlucht. Port-au-Prince wordt al jaren geteisterd door gewelddadige confrontaties tussen rivaliserende bendes.

Afgelopen weekend schoten bendeleden op straat op elkaar en staken ze huizen in brand. Een lokaal ziekenhuis behandelde in twaalf uur tijd veertig mensen met schotwonden, zegt een woordvoerder van Artsen zonder Grenzen. De hulporganisatie ving ook tijdelijk 800 gevluchte buurtbewoners op in het gebouw.

Beelden uit de hoofdstad, waar honderden mensen op de vlucht zijn geslagen:

Sinds 2021 zijn door bendegeweld ruim 20.000 doden gemeld in Haïti. Ruim een miljoen burgers zijn op de vlucht geslagen. Het land zit zonder president sinds de moord op president Moïse, die in de zomer van 2021 in zijn slaapkamer werd doodgeschoten. Vier opdrachtgevers voor de moord werden daarvoor afgelopen weekend veroordeeld.

Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger bij de poging om de orde in het land te herstellen. De hoofdstad is inmiddels voor een deel onder controle, maar verspreid over het land zijn nog altijd honderden bendes actief. Er zijn nog geen grote bendeleiders opgepakt.

Het werk van de VN-blauwhelmen in Port-au-Prince wordt bemoeilijkt door de slechte staat van de wegen. De vredessoldaten kunnen daardoor niet overal patrouilleren.

Michael Berg wint thrillerprijs voor 'ijzersterk' boek Terugkeer

10 hours 5 minutes ago

Schrijver Michael Berg is met zijn boek Terugkeer de winnaar geworden van de Hebban Thrillerprijs. Dat werd bekendgemaakt in het NOS Radio 1 Journaal. De prijs wordt ieder jaar uitgereikt aan de auteur van de beste Nederlandstalige thriller.

Lezers van de lezerscommunity Hebban plaatsten het boek op de shortlist, met vier andere genomineerden. Een vakjury koos uiteindelijk de winnaar.

Michael Berg, pseudoniem van Michel van Bergen Henegouwen, zegt dat het winnen van de prijs een "erkenning is van bijna 20 jaar schrijven".

'IJzersterk'

Terugkeer is het eerste boek van de Mergellandmoorden-trilogie en volgt politieagent Alex Nievelsteijn. Hij keert na een traumatische ervaring bij de Amsterdamse politie terug naar zijn geboorteplaats in Zuid-Limburg. Daar geeft hij leiding aan een coldcaseteam en maakt hij jacht op een seriemoordenaar.

Volgens de jury is het boek een "ijzersterke en meeslepende thriller door de goede combinatie van Zuid-Limburgse sfeer, de spannende verhaallijnen die langzaam bij elkaar komen en de zeer knap neergezette personages".

De Hebban Thrillerprijs is dit jaar voor de zevende keer uitgereikt. Eerdere winnaars zijn De Erfgenamen van A.C. Porter (2025), De Man met Duizend Gezichten van Lex Noteboom (2024) en De Ripper connectie van Gerrit Barendrecht (2023).

Boete van bijna 7 miljoen voor PostNL vanwege te late bezorging

10 hours 10 minutes ago

PostNL moet een boete van 6,9 miljoen euro betalen omdat het bedrijf in 2023 te veel post te laat heeft bezorgd. Dat jaar heeft PostNL niet voldaan aan de wettelijke eis om minimaal 95 procent van alle brievenbuspost binnen 24 uur te bezorgen, oordeelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

In 2023 bezorgde PostNL nog geen 89,5 procent van brievenbuspost op tijd. "Mensen en bedrijven die iets op de post doen, moeten erop kunnen rekenen dat ze krijgen waarvoor ze hebben betaald", zegt ACM-bestuurslid Manon Leijten. "De wet zegt: minimaal 95 procent van de post moet de volgende dag op de mat liggen. En deze norm heeft PostNL niet gehaald."

Leijten zegt dat de ACM veel klachten heeft ontvangen van mensen die hun post te laat, of soms helemaal niet hebben gekregen. "Bijvoorbeeld van mensen die een rekening niet hebben ontvangen, en vervolgens een incassobureau voor de deur hebben staan. Of mensen die een oproep van de rechter hebben gemist. Of een oproep voor een bevolkingsonderzoek."

Krapte

PostNL slaagt er al langer niet in om post op tijd door de brievenbus te gooien. Het bedrijf wijst naar onder meer de krapte op de arbeidsmarkt, waardoor er te weinig postbodes zijn. Dat noemt PostNL overmacht.

De ACM gaat daar niet in mee. "Het is aan het bedrijf zelf om een voldoende aantrekkelijk aanbod te bieden om werknemers te werven én te behouden", oordeelt Leijten. "PostNL heeft weliswaar maatregelen genomen om nieuw personeel aan te trekken en te behouden, maar ontoereikend om te voldoen aan de wettelijke bezorgplicht."

Hoewel de ACM benadrukt niet op de stoel van de directie van PostNL te willen gaan zitten, vindt de waakhond wel dat een bedrijf er alles aan moet doen om zich aan de wettelijke regels te houden: "Dat kunnen betere arbeidsvoorwaarden zijn om genoeg personeel te werven. Of innovatie. Dat is aan PostNL. Wij zijn er om toe te zien dat PostNL voldoet aan de wet."

'Onverantwoord'

PostNL noemt de boete "niet doelmatig en disproportioneel". Het bedrijf gaat dan ook in bezwaar tegen de straf. Het postbedrijf hamert erop dat de wettelijke bezorgplicht al in 2023 "niet uitvoerbaar" was.

Vanaf 1 juli 2026 mag PostNL langer doen over de postbezorging. Nu moet het bedrijf volgens de wettelijke bezorgplicht binnen 24 uur een brief bezorgen. Dat wordt 48 uur. Volgend jaar gaat die bezorgtijd naar drie dagen. Het bedrijf is blij met die stap, maar zegt dat het nog niet voldoende is.

"Tegen die achtergrond is deze boete niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onverantwoord", zegt PostNL-directeur Pim Berendsen. "De boete gaat voorbij aan deze realiteit en werkt averechts. In plaats van bij te dragen aan het borgen van betrouwbare postbezorging, ondermijnt het de financiële positie van het postbedrijf en zet daarmee betrouwbare postbezorging verder onder druk."

Als de wettelijke bezorgplicht niet wordt aangepakt, verwacht PostNL dat het structureel verlieslatend wordt. "Dat kan niet van een commercieel bedrijf verlangd worden", schrijft het bedrijf. Vorig jaar was het verlies 17 miljoen euro.

Het is niet de eerste keer dat PostNL een boete krijgt voor het niet op tijd bezorgen van de post. Zo'n boete is echter ook weleens teruggedraaid. Dat gebeurde bijvoorbeeld eind vorig jaar, toen het College van Beroep voor het bedrijfsleven een boete voor te late post uit 2019 schrapte.

PostNL voldeed volgens de ACM in 2019 met 94,34 procent niet aan de wettelijke norm. Maar de hoogste rechtbank constateerde fouten in de meetmethode.

Vertrouwen in politici en Tweede Kamer op dieptepunt

10 hours 22 minutes ago

Het vertrouwen in politici was in tien jaar nog nooit zo laag als vorig jaar. In 2025 had maar 21,2 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder vertrouwen in politici, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2016, bij de eerste meting, was dat nog 27,5 procent.

Ook het vertrouwen in de Tweede Kamer als instituut was vorig jaar lager dan ooit gemeten: 24,6 procent van de ondervraagden had vertrouwen in dit instituut. Dit vertrouwen werd in 2012 voor het eerst gemeten en toen was het 36,9 procent.

Corona

Het vertrouwen in de Tweede Kamer is niet altijd omlaaggegaan. Vooral in de tweede helft van de jaren 10 nam het vertrouwen juist toe. In 2020 - het eerste coronajaar - had 53,2 procent nog vertrouwen in de Tweede Kamer.

Ook voor het vertrouwen in politici in het algemeen was 2020 een kantelpunt. Dat jaar had nog 39,7 procent van de 15-plussers vertrouwen in politici.

Ondanks alle kritiek op Brussel nam het vertrouwen in de Europese Unie in de periode 2012-2025 juist toe. In 2012 had 39,2 procent van de ondervraagden nog vertrouwen in de EU, vorig jaar was dat 51,5 procent.

Ook het vertrouwen in ambtenaren nam ten opzichte van destijds iets toe, van 44,3 procent in 2012 naar 47,1 procent vorig jaar.

Leeftijdsgroepen

Van alle leeftijdsgroepen hebben 15- tot 25-jarigen het vaakst vertrouwen in politieke instituties. Mensen tussen de 65 en 75 hebben het minste vertrouwen. Bij 75-plussers is het vertrouwen juist wat hoger dan in de leeftijdsgroep direct daaronder.

CBS-hoofdsocioloog Tanja Traag denkt dat deze beoordelingen te maken hebben met de politieke ervaring van de groepen. "Jongeren hebben over het algemeen politiek nog weinig meegemaakt, dus kunnen hun mening lastig vormen", zegt ze tegen persbureau ANP. "Daarentegen heeft de oudere groep bijvoorbeeld meer politieke tegenslagen meegemaakt, wat de beoordeling negatief beïnvloedt."

Zeven tijgers in beslag genomen bij arrestatie bendeleider Mexico

10 hours 58 minutes ago

Bij de arrestatie van een bendeleider in Mexico zijn ook zijn huisdieren in beslag genomen. De zeven tijgers leefden in een kooi, is te zien op beelden van de Mexicaanse autoriteiten.

De politie arresteerde in het noordoosten van het land de 39-jarige José Antonio Cortés Huerta. Hij wordt gezien als de leider van een bende gelieerd aan het drugskartel Cártel del Noreste.

Bij zijn aanhouding nam de politie verschillende zaken in beslag: vuurwapens, drugs, auto's, motoren, contant geld en dus zeven tijgers. Deze roofdieren worden in de Mexicaanse drugswereld vaak ingezet als statussymbool en afschrikmiddel.

Criminelen van het Sinaloa-kartel werden er in het verleden zelfs van beschuldigd dat zij hun tegenstanders, dood of levend, aan tijgers voerden. Of dat in dit geval ook is gebeurd, is niet bekendgemaakt.

Brandstofsmokkel

De bendeleider kon worden aangehouden na een politieonderzoek naar de inbeslagname van een schip, schrijft de Mexicaanse veiligheidsminister op X. In het kader daarvan deed de politie vier huiszoekingen.

De zaak draait onder meer om brandstofsmokkel en handel in verboden middelen door criminelen die banden hebben met het Cártel del Noreste. Dit kartel werd vorig jaar door de Amerikaanse president Trump op een lijst met terroristische groeperingen geplaatst.