Een dag na de afzetting van José Jerí heeft het parlement van Peru José Maria Balcázar (83) aangewezen als nieuwe interim-president. Daarmee heeft het Zuid-Amerikaanse land zijn achtste president in tien jaar tijd, en de negende is ook in aantocht: Balcázar zal het stokje eind juli overdragen aan de winnaar van de aanstaande presidentsverkiezingen.
Balcázar wist de stemming in het parlement in de tweede ronde te winnen, met 64 stemmen in het congres van 130 zetels. De voormalig advocaat en rechter maakt sinds 2021 deel uit van het congres en is van de linkse partij Perú Libre. Die leverde in 2021 de laatst gekozen president, Pedro Castillo. De oud-vakbondsleider werd het jaar erop afgezet en eind vorig jaar veroordeeld tot ruim 11 jaar cel voor een couppoging.
De stemming over een nieuwe president was nodig na de afzetting van José Jerí, de tweede interim-president na het wegsturen van Castillo. De conservatieve Jerí (39) was na pas vier maanden in functie, maar kwam in de problemen na heimelijke afspraken met Chinese ondernemers in restaurants in hoofdstad Lima. Volgens Jerí gingen die alleen over een Peruaans-Chinees festival. Justitie doet onderzoek naar corruptie en beïnvloeding.
Niet tegen kindhuwelijkBalcázar en zijn opvolger staan aan het roer van een land waar de criminaliteitscijfers toenemen, met een golf aan moorden en afperszaken. Politieke groeperingen in het land willen garanties dat de verkiezingen eerlijk zullen verlopen. Na zijn inauguratie zei Balcázar tegen journalisten dat hij ervoor wil zorgen dat de uitslag "onbetwistbaar" zal zijn. In april staat de eerste verkiezingsronde gepland, in juni volgt indien nodig de tweede.
In zijn vijf jaar als parlementslid wist Balcázar de ogen op zich gericht toen hij zich in 2023 keerde tegen een wetsvoorstel om kindhuwelijken te verbieden. Hij stelde dat "vroege seksuele relaties het psychologisch welzijn van een vrouw ten goede komen". Zijn standpunt werd veroordeeld door het ministerie van Vrouwen en Kwetsbare Bevolkingsgroepen en diverse organisaties.
De Verenigde Staten hebben Iran gewaarschuwd dat het "zeer verstandig" zou zijn om een overeenkomst te sluiten over het nucleaire programma. Dat zei de Witte Huis-woordvoerder Leavitt, terwijl de VS de militaire aanwezigheid in de regio verder uitbreidt.
Volgens Leavitt hoopt president Trump nog altijd op een diplomatieke oplossing in het conflict rond het Iraanse nucleaire programma. Tegelijkertijd zouden er volgens Amerikaanse media gesprekken zijn geweest over mogelijke militaire acties tegen Iran. Een aanval zou volgens berichtgeving al dit weekend kunnen plaatsvinden, al is daarover nog geen definitief besluit genomen.
Nationale veiligheidsadviseurs hebben Trump laten weten dat het leger klaarstaat voor eventuele aanvallen. De president zou nog geen definitief besluit hebben genomen. De gesprekken daarover zijn volgens bronnen nog gaande.
Ontwikkeling kernwapensWoordvoerder Leavitt zei dat er "veel redenen en argumenten" zijn voor een mogelijke aanval op Iran, maar herhaalde dat diplomatie de voorkeur heeft. "Iran zou er verstandig aan doen een deal te sluiten met president Trump en zijn regering", aldus de woordvoerder.
De waarschuwing volgt een dag na overleg tussen de VS en Iran in Genève over het nucleaire programma van Teheran. Beide landen meldden dat er enige vooruitgang is geboekt, maar volgens het Witte Huis liggen de standpunten op belangrijke punten nog "ver uit elkaar".
De VS en Europese bondgenoten vermoeden dat Iran werkt aan de ontwikkeling van een kernwapen. Teheran ontkent dat al jaren. De president zal de ontwikkelingen blijven volgen, zei zij. Op de vraag of Israël betrokken is bij Amerikaanse besluitvorming over een eventuele aanval, wilde zij niet ingaan.
Oorlogsschip op bodem zeeIntussen bouwt de VS de militaire aanwezigheid in de wateren rond Iran verder uit. Satellietbeelden tonen dat het vliegdekschip USS Abraham Lincoln zich in de buurt van Iran bevindt. Het schip is uitgerust met geleide-raketvernietigers en tientallen gevechtsvliegtuigen.
Daarnaast is volgens berichten in de Amerikaanse media ook de USS Gerald R. Ford, het grootste vliegdekschip ter wereld, onderweg naar het Midden-Oosten. Alle Amerikaanse eenheden in de regio zouden medio maart operationeel zijn.
Iran zou op zijn beurt militaire locaties hebben versterkt. De opperste leider Khamenei plaatste een door AI gegenereerde afbeelding van de USS Gerald R. Ford op de bodem van de zee. Daarbij zegt hij dat een oorlogsschip gevaarlijk is, maar het wapen dat zo'n schip kan laten zinken nog gevaarlijker.
Oefening in Straat van HormuzKhamenei beschuldigde de VS er ook van te proberen de uitkomst van de onderhandelingen vooraf te bepalen en noemde dat "verkeerd en dwaas".
Iran reageerde daarnaast met eigen machtsvertoon. De Revolutionaire Garde hield eerder deze week legeroefeningen in de Straat van Hormuz. Daarbij werden vanuit Iran raketten afgevuurd op doelen in deze zee-engte tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Deze wateren zijn cruciaal voor de export van olie en gas uit het Midden-Oosten.
Welke verantwoordelijkheid dragen alpinisten voor elkaar als ze samen een berg beklimmen? Die vraag staat centraal in een rechtszaak die vandaag in de Oostenrijkse stad Innsbruck dient. Het maakt internationaal veel los.
Het Openbaar Ministerie houdt een 37-jarige man verantwoordelijk voor de dood van zijn vriendin, diep in de nacht, net onder de top van de hoogste berg in Oostenrijk. Acht de rechter hem schuldig, dan kan dat bredere gevolgen hebben voor de bergsport.
Berggids naar omstandighedenHij staat hoog op de lijst van veel bergsporters: de 3798 meter hoge Grossglockner in de Oostenrijkse Alpen. Jaar in jaar uit beklimmen duizenden mensen de berg, de meesten in de zomer.
Op 18 januari vorig jaar begonnen de 33-jarige Kerstin G. en haar vriend Thomas P. aan hun tocht. P. gold als een geroutineerd klimmer, met meer ervaring dan zijn vriendin. Dat laatste zal in de rechtszaak een belangrijke rol spelen.
Het Oostenrijkse recht kent namelijk het begrip "Tourenführer aus Gefälligkeit", waardoor ook niet-professionele of onbetaalde klimmers onder bepaalde omstandigheden verantwoordelijkheid als gids dragen. Dat kan het geval zijn wanneer iemand in de groep duidelijk meer kennis en ervaring heeft. Volgens het Openbaar Ministerie was dat in dit geval Thomas P.
Lange tochtOm te reconstrueren wat er destijds op de berg is gebeurd, heeft justitie onder meer de mobiele telefoons en smartwatches van de twee onderzocht. Ook zijn beelden van de webcam van de berg bekeken, waarop op verschillende momenten gedurende de nacht op meerdere plekken het licht van zaklampen te zien is.
Er worden P. negen fouten verweten die hebben geleid tot de dood van zijn vriendin. Zo zouden de twee hun klim pas om 06.40 uur 's ochtends begonnen zijn, twee uur te laat voor zo'n lange tocht. Ook droeg de vriendin niet de juiste schoenen, en hadden ze niet de juiste nooduitrusting bij zich.
Tijdens de tocht zouden ze bovendien inschattingsfouten hebben gemaakt. Er stond een bij vlagen stormachtige wind tot 74 kilometer per uur en met een gevoelstemperatuur van -20 graden hadden ze al eerder moeten besluiten om om te keren.
PolitiehelikopterDe twee kwamen gedurende de dag te langzaam vooruit, en tegen 21.00 uur kon Kerstin G. niet meer verder. Toch zou het nog tot na middernacht duren totdat P. telefonisch contact met de politie zocht.
Al voor die tijd, rond 23.00 uur, was een politiehelikopter overgevlogen die hen in het zicht had. Maar toen zou er geen signaal zijn gekomen dat ze hulp nodig hadden. Na middernacht was een helikoptervlucht vanwege de omstandigheden niet meer mogelijk.
Om 02.00 uur 's nachts besloot P. zijn vriendin ten slotte achter te laten om zelf hulp te halen. Het zou tot 10.00 uur duren voordat reddingswerkers te voet bij G. aankwamen. Zij was toen al gestorven.
Moeder van slachtoffer pleit verdachte vrijP. spreekt tegen dat zijn vriendin door zijn nalatigheid is omgekomen. Ook de moeder van het slachtoffer neemt het voor hem op. "De dood van mijn dochter was het gevolg van een tragische reeks ongelukkige omstandigheden. Ik wil de vriend van mijn dochter daar niet de schuld van geven", zei ze in een interview met de Duitse krant Die Zeit.
In Oostenrijk is er een rechter die gespecialiseerd is in dergelijke strafzaken in de Alpen: Norbert Hofer, die zelf ook bergreddingswerker is. Hij zal zich ook over deze zaak buigen. Voor Thomas P. dreigt tot drie jaar gevangenisstraf.
De zaak wordt door alpinisten in binnen- en buitenland nauwlettend gevolgd. Zo stelt ook de Duitse Alpenvereniging, waarbij alleen al meer dan 25.000 vrijwillige trainers zijn aangesloten, dat een uitspraak bepalend kan zijn voor verantwoordelijkheid in de bergsport.
Volgens de vereniging komen strafzaken in de bergsport zelden voor, en is het nog nooit tot een gevangenisstraf gekomen.
De Zuid-Koreaanse rechter heeft ex-president Yoon Suk-yeol veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor zijn poging tot een staatsgreep. Een speciaal aanklager had eerder de doodstraf geëist.
De rechtbank stelt dat er voldoende bewijs is om te stellen dat Yoon het parlement lam wilde leggen. Hij gaf bijvoorbeeld opdracht tot het gevangennemen van politieke tegenstanders, onder wie de oppositieleider van destijds, de huidige president Lee Jae Myung.
Ook heeft de rechtbank Yoon schuldig bevonden aan het leiden van een opstand en misbruik van zijn autoriteit. De rechter vond dat er onvoldoende bewijs is dat Yoon een jaar van tevoren al was begonnen met het plannen van een machtsgreep, zoals de aanklagers betoogden.
VerdeeldheidHet juridisch team van de 65-jarige Yoon ontkent de beschuldigingen en zegt dat zijn acties "binnen de presidentiële bevoegdheden vielen". Zij benadrukken dat het nooit zijn bedoeling was de grondwettelijke orde omver te werpen. Ze noemen het besluit van de rechter politiek gemotiveerd, een opvatting die een deel van de samenleving deelt.
Enkele honderden demonstranten hadden zich verzameld bij de rechtbank. Ze riepen bij aanvang bemoedigende leuzen voor de oud-president. Mensen hielden borden omhoog met teksten als "de rechtbank is corrupt". Bij het horen van de uitspraak sloegen zijn aanhangers de handen voor de ogen, sommigen barstten in tranen uit.
Aanhangers van Yoon reageerden boos en teleurgesteld op de uitspraak:
Yoon riep in december 2024 via een live televisietoespraak de noodtoestand uit en zette troepen in om het parlement te isoleren. Het veroorzaakte een schokgolf in Zuid-Korea en daarbuiten. Binnen enkele uren slaagde het parlement er echter toch in om bijeen te komen en de maatregel weg te stemmen. Yoon trok daarop de noodtoestand in.
In de maanden daarna werd de president, na hevig verzet, gearresteerd en uiteindelijk afgezet. Yoon werd eerder al veroordeeld tot vijf jaar cel wegens obstructie van het gerechtelijk onderzoek.
Pro-Yoon-protestenVorig jaar gingen tienduizenden mensen de straat op om Yoon te steunen en zich uit te spreken tegen zijn afzetting en de lopende arrestatieprocedures. De afgelopen dagen verzamelden aanhangers van Yoon zich ook herhaaldelijk bij de woning van waarnemend opperrechter Moon, die het proces tegen Yoon leidt.
De demonstranten geloven dat de oppositie en rechtbanken het proces tegen Yoon gebruiken als politiek instrument om de conservatieve beweging, waarvan Yoon een boegbeeld is, te ondermijnen. Bewijs voor deze beschuldigingen ontbreekt.
Ondermijning van de rechtsstaatToch waarschuwen experts, onder wie hoogleraar rechten Chung Tae-ho van de Kyung Hee universiteit, dat de situatie zeer verontrustend is. Volgens hem kunnen dergelijke aanvallen op de rechtsstaat op de lange termijn de basis van de democratie verzwakken. Ook veroordeelt hij politieke figuren die de demonstraties aanwakkeren of zelf openlijk steunen. "Als dit zo doorgaat, zal iemand dan de legitimiteit van de volgende president accepteren, ongeacht wie er wordt gekozen? En zal de definitieve uitspraak van het Grondwettelijk Hof zelfs worden erkend?" vraagt Chung zich af.
Het gebrek aan vertrouwen in de democratische instituties sluit nauw aan bij het verweer van Yoon en zijn team, die beweren dat het proces tegen hem politiek is gemotiveerd. In zijn laatste verweer stelde hij dat zijn machtsgreep geen poging was tot het installeren van een militaire dictatuur, maar "een poging om de vrijheid en soevereiniteit te beschermen en de constitutionele orde te herstellen".
Hiermee refereerde hij aan het Noord-Koreaanse gevaar, een belangrijk deel van het onderzoek of Yoon wel of niet het recht had om de noodtoestand uit te roepen. Het is een thema dat de Zuid-Koreaanse samenleving diep verdeelt.
Noord-KoreaEen van de centrale elementen in het onderzoek is de beschuldiging dat Yoon en enkele hoge militaire functionarissen drones zouden hebben gestuurd naar Pyongyang, de Noord-Koreaanse hoofdstad, met als doel de Noord-Koreanen te provoceren en zo het afkondigen van de noodtoestand te rechtvaardigen.
Dit onderdeel van de zaak wordt door aanklagers gezien als bewijs dat Yoon bewust spanningen wilde creëren om zijn machtsgreep te ondersteunen. Yoon ontkent dit en stelt dat hij geen instructies voor zulke operaties heeft gegeven en dat de acties van drones door anderen onafhankelijk zijn uitgevoerd. Het Noord-Koreaanse debacle is hiermee niet alleen een belangrijk onderdeel van de zaak maar leidt ook tot veel sociale onrust.
VerdeeldheidDeze diepe verdeeldheid maakt het voor president Lee Jae myung, die in de zomer van vorig jaar met 8 procentpunt verschil van de voormalige partij van Yoon gekozen werd, moeilijk om het politieke landschap te navigeren. Hoewel hij een meerderheid in het parlement heeft, heeft hij voor grote beslissingen nog steeds de steun van het parlement nodig, bijvoorbeeld wanneer het gaat over de nationale veiligheid. Dit heeft mogelijke gevolgen voor de ontwikkeling van de relatie met Noord-Korea.
Waar de voormalige partij van Yoon nog steeds een harde lijn wil voeren tegen Noord-Korea, en tegelijkertijd volop wil inzetten op de relatie met bondgenoot VS, streeft Lee juist naar een normalisatie van de relatie met Noord-Korea. Hij moet daarbij voorzichtiger zijn in zijn toenadering tot de VS.
Yoon mag dan volgens de rechterlijke procedures afgezet en zijn straf gehoord hebben, de verdeeldheid in Zuid-Korea blijft groot. En met de alsmaar aanhoudende protesten is de rust in Zuid-Korea voorlopig nog niet teruggekeerd.
De Palestijnse oud-diplomaat Leila Shahid is op 76-jarige leeftijd overleden. Ze was lange tijd het gezicht van de Palestijnse zaak in verschillende Europese landen, waaronder Nederland.
In 1989 werd Shahid de eerste vrouwelijke diplomaat voor de PLO in het buitenland, toen ze gezant in Ierland werd. Kort daarna reisde ze door naar Nederland om hier de PLO-vertegenwoordiger te worden.
Shahid werd in Beiroet geboren, waar haar ouders als Palestijnse vluchtelingen naartoe waren verhuisd. Ze studeerde er sociologie aan de Amerikaanse Universiteit en later ook in Frankrijk. Als tiener raakte ze betrokken bij de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO van Yasser Arafat na de Zesdaagse Oorlog tussen Israël en vijf buurlanden in 1967.
GolfoorlogIn Nederland moest Shahid bij aankomst onmiddellijk het omstreden PLO-standpunt in de Golfoorlog uitleggen: Arafat had de kant van Saddam Hussein gekozen, niet die van de internationale coalitie tegen hem. "Wij waren niet zozeer voor Saddam Hussein als wel tegen oorlog", verwoordde zij het. "Ook de PLO wilde dat Irak zich uit Koeweit zou terugtrekken, maar de kwestie moest volgens ons diplomatiek worden geregeld."
Shahid verliet in 1993 ons land om vertegenwoordiger in Frankrijk te worden, een functie die ze tot 2005 zou vervullen. Het waren opnieuw roerige tijden voor de diplomate, waarin ze zowel te maken kreeg met de toenadering tot Israël door de Oslo-akkoorden als met een oplaaiend conflict met de Tweede Intifada. Ook was ze bij Arafat in zijn laatste dagen, toen die in 2004 in een Frans ziekenhuis overleed.
AmbassadeurKort daarna werd Shahid in 2005 gezant voor de gehele Europese Unie werd. In 2012 erkende België haar officieel tot ambassadeur, een diplomatieke opsteker voor de Palestijnen. Het was voor haar de opmaat naar een eigen Palestijnse staat, volgens haar de enige manier om blijvend vrede met Israël te krijgen.
Medestanders roemen Shahid bij haar overlijden als een invloedrijk diplomaat. "Ze was een prominent figuur, een rolmodel en een van de meest inspirerende diplomaten die Palestina ooit heeft gekend", reageert Hussam Zumlot, Palestijns ambassadeur in Groot-Brittannië. Shahids opvolger Abou-Hassira in Frankrijk zegt dat de Palestijnen "een van hun belangrijkste stemmen zijn verloren".
Goedemorgen! Bij de 1.500 meter schaatsen maken drie Nederlanders kans op een gouden plak vandaag. Ook vindt de eerste bijeenkomst van de door Trump opgetuigde Vredesraad plaats.
Eerst het weer: in het zuiden en midden van het land wordt vanochtend gewaarschuwd voor gladheid door sneeuw. In de middag wordt het vanuit het noorden droog en breekt soms ook de zon door. Bij een stevige oostenwind wordt het 2 tot 6 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?Mark Zuckerberg zegt dat zijn bedrijf geen applicaties meer bouwt die erop gericht zijn om mensen zo lang mogelijk naar hun scherm te laten kijken. De oprichter van Meta, het moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram, moest vandaag getuigen in de rechtbank in de Amerikaanse staat Californië.
De zaak is onderdeel van een grotere civiele procedure tegen socialemediabedrijven. Meer dan 1600 eisers stellen dat bedrijven als Meta en YouTube, dat onder Google valt, gebruikers expres verslaafd maken aan hun platforms.
Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:Broers Jens en Melle van 't Wout stonden gisteravond samen op het Olympisch podium. De shorttrackers wonnen brons en zilver op de 500 meter. Het was voor Melle een extra bijzondere dag, want hij was ook nog eens jarig.
Fijne dag!
De Australische politie heeft in een bar in de hoofdstad Canberra vijf posters in beslag genomen waarop de Russische president Poetin, de Israëlische premier Netanyahu en de Amerikaanse president Trump in nazi-uniformen afgebeeld stonden. De politie onderzoekt of de posters strafbaar zijn nadat vorige maand strengere wetten rond haatzaaien werden ingevoerd.
Een symbool als het hakenkruis was al verboden, maar sinds vorige maand zijn onder meer enkele andere nazi-uitingen en vlaggen van Islamitische Staat en Hamas in Australië ook niet meer toegestaan. De wetten werden aangescherpt na de aanslag op een joods festival op Bondi Beach in Sydney in december vorig jaar. Hierbij vielen vijftien doden.
Volgens de politie waren de twee schutters geïnspireerd door terreurgroep Islamitische Staat.
'Posters antifascistisch statement'De Australische zender ABC meldt dat de politie gisteravond bij de bar in het centrum van Canberra arriveerde en eigenaar David Howe meedeelde dat er een klacht over de posters was binnengekomen. De politie verklaarde de bar tot plaats delict en verwijderde de posters, waar ook Tesla-baas Elon Musk en de Amerikaanse vicepresident JD Vance op stonden.
Tegen The Guardian zegt Howe dat hij het "absurd" vindt dat er een politieonderzoek naar de posters is ingesteld. Volgens hem zijn de posters, die tot gisteren op het raam hingen, bedoeld als antifascistisch statement. Klachten over de posters heeft hij nooit gekregen, zegt Howe tegen ABC.
"Sterker nog, heel wat mensen reageerden positief op de posters." Howe heeft geen spijt van het ophangen van de posters. "Ik geloof dat het doel van de posters is om mensen bewust te maken van de woorden en daden van enkele wereldleiders. Ik denk dat het de moeite waard is om dat onder de aandacht te brengen."
Gratis juridische hulp aan mensen met een laag inkomen betaalt zich uit voor de maatschappij. Dat is de conclusie van een onderzoek dat in opdracht van het Juridisch Loket werd uitgevoerd. De stichting wordt gefinancierd door het ministerie van Justitie en Veiligheid en helpt wekelijks 9000 mensen die geen juridische hulp kunnen betalen.
Elke euro die wordt geïnvesteerd in de gratis juridische hulp, levert 3 tot 5 euro aan "maatschappelijke waarde" op, blijkt uit de maatschappelijke kosten-batenanalyse van SEO Economisch Onderzoek. Dankzij tijdige juridische hulp kunnen problemen van mensen sneller worden opgelost en zijn de negatieve gevolgen minder groot.
Mensen met juridische problemen ervaren hierdoor minder stress, wat ten goede komt aan de gezondheid en de druk op de zorg verlaagt. Volgens de onderzoekers levert dit de samenleving 103 tot 232 miljoen euro op.
Stress als gevolg van juridische problemen kan mensen ook parten spelen op de werkvloer. Door problemen sneller op te lossen, blijven psychische klachten, verzuim of ontslag bijvoorbeeld achterwege. Dit levert de maatschappij volgens het rapport 13 tot 15 miljoen euro op.
'Enorm waardevol'"Het is enorm waardevol voor mensen als we ze kunnen helpen om problemen op te lossen, zodat ze weer verder kunnen", zegt bestuurder Willemijn van Helden van het Juridisch Loket.
"Goed dat we nu aan kunnen tonen wat de concrete maatschappelijke waarde is van ons werk. Elke euro die de regering investeert in vroegtijdige, laagdrempelige rechtshulp betaalt zich dubbel en dwars terug."
Het Juridisch Loket heeft tientallen vestigingen waar mensen met een laag inkomen voor advies terechtkunnen. Ook kunnen mensen met hulpvragen gratis bellen met de juristen. Mensen kunnen bijvoorbeeld aankloppen met vragen over uitkeringen, burenoverlast en conflicten met de werkgever of verhuurder. De juridische hulp kost 54 miljoen euro per jaar.
Mark Zuckerberg zegt dat zijn bedrijf geen applicaties meer bouwt die erop gericht zijn om mensen zo lang mogelijk naar hun scherm te laten kijken. De oprichter van Meta, het moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram, moest vandaag getuigen in de rechtbank in de Amerikaanse staat Californië.
De zaak is onderdeel van een grotere civiele procedure tegen socialemediabedrijven. Meer dan 1600 eisers stellen dat bedrijven als Meta en YouTube, dat onder Google valt, gebruikers expres verslaafd maken aan hun platforms.
De zaak is aangespannen door een 20-jarige vrouw, van wie alleen de initialen 'KGM' zijn bekendgemaakt. Zij beweert dat zij op jonge leeftijd verslaafd is geraakt aan technologie door sociale media en daardoor ergere depressieve klachten heeft gekregen. Ook zegt ze dat ze door het gebruik van sociale media sterkere suïcidale neigingen heeft gekregen.
De eisers willen schadevergoedingen, en willen ook dat de algoritmes van de apps worden aangepast. De aanklacht was oorspronkelijk ook gericht tegen TikTok en Snapchat, maar die bedrijven hebben geschikt met de vrouw.
Verslavende appsDe belangrijkste vraag in het proces is in hoeverre Meta en Google wisten dat hun apps verslavend kunnen werken. Zuckerberg werd vandaag onder meer gevraagd naar uitspraken die hij eerder had gedaan in het Amerikaanse Congres. Toen bood hij zijn excuses aan ouders aan van wie de levens "overhoop zijn gehaald door tragedies die het gevolg zijn van het gebruik van sociale media".
Die zitting had echter een ander karakter dan deze rechtszaak: als wordt bewezen dat bedrijven wisten van de risico's van hun apps en de daaraan verbonden verslaving, kunnen ze in de toekomst vaker aansprakelijk worden gesteld voor schade.
Schermgebruik en winstbejagDestijds, in het Congres, stelde de Meta-baas dat hij nooit opdracht heeft gegeven tot het maximaliseren van het gebruik van zijn platforms. Dat herhaalde hij vandaag. Maar de advocaat van KGM wees op eerdere e-mails waarin Zuckerberg schreef dat hij de tijd die gebruikers op zijn platforms doorbrengen wilde verdubbelen. De tech-ondernemer zei daarop dat hij voorheen wel dat doel had, maar dat het bedrijf inmiddels een andere weg is ingeslagen.
Volgens KGM maken bedrijven als Meta misbruik van kwetsbare personen uit winstbejag. Dat ontkenden de advocaten van Meta, die ook Google verdedigen. Zij stellen dat Meta juist functies heeft toegevoegd om gebruikers van hun platforms veilig te houden.
De verdediging haalde ook het medisch dossier van de 20-jarige vrouw aan. Daarin zou staan dat ze al eerder psychische problemen had, die waren voortgekomen uit haar turbulente thuissituatie. Volgens de advocaten gebruikte de vrouw apps van Meta en YouTube juist om haar thuissituatie te ontvluchten.
Ook werd Zuckerberg gevraagd naar het beleid omtrent leeftijdsverificatie op zijn platforms. In Australië zijn sociale media voor kinderen onder de 16 verboden, en meerdere landen overwegen een vergelijkbare wet. De Meta-baas zei net als eerder dat zijn bedrijf eraan werkt om te voorkomen dat kinderen onder de 13 gebruik maken van zijn apps.
Veel ouders aanwezigVeel ouders die hun kind zijn verloren aan de (indirecte) gevolgen van sociale media stonden voorafgaand aan de zitting voor het gerechtsgebouw. Zo waren er ouders van wie hun zoon een eind maakte aan zijn leven nadat hij het slachtoffer was geworden van online chantage.
Toen Zuckerberg bij de rechtbank aankwam wilde hij geen vragen van pers, publiek en andere aanwezigen beantwoorden. Ook niet toen hem werd gevraagd wat hij te zeggen heeft tegen ouders van wie de kinderen zijn beschadigd door het gebruik van zijn platforms.
Het proces duurt naar verwachting nog weken. Naar verwachting doet de rechter eind maart uitspraak in de zaak.
Ondanks felle kritiek in de raad, kan het Amsterdamse gemeentebestuur door met een woonproject waarbij jonge statushouders worden gehuisvest samen met studenten en woonstarters. Twee moties van afkeuring hebben het niet gehaald.
Het raadsdebat volgde op een reeks van soms gewelddadige incidenten bij Stek Oost, het grootste gemengde woonvormproject in Amsterdam.
Vooral GroenLinks-wethouders Zita Pels en Rutger Groot Wassink kwamen in het debat onder vuur te liggen. Zij zouden volgens VVD, JA21 en FVD niet 'tijdig en daadkrachtig" hebben opgetreden om incidenten bij Stek Oost te voorkomen.
De wethouders gaven aan wel degelijk maatregelen te hebben genomen - en nog gaan nemen - om de veiligheid van de bewoners van Stek Oost te verbeteren. Met die belofte konden ze door. "Wij geloven nog steeds in de gemengde woonvorm", concludeerde Groot Wassink volgens stadsomroep AT5.
StiltecentrumStek Oost werd in 2018 opgezet als cohousing-project niet ver van station Amsterdam Science Park. In totaal plaatste de gemeente samen met woningcorporatie Stadgenoot 250 kleine studio's, voorzien van een eigen badkamer en een open keukentje. Ook kwamen er gemeenschappelijke ruimtes en een stiltecentrum. De helft van de studio's was bedoeld voor statushouders tot 27 jaar, de andere helft voor Nederlandse jongeren.
Om de integratie van statushouders te bevorderen, werden zij gekoppeld aan een 'buddy', een student die de statushouder wegwijs moest maken in de Nederlandse samenleving.
In 2019 kwamen de eerste signalen dat het samenwonen lang niet altijd lukte. Bewoners werden bestolen door andere bewoners, vrouwen klaagden dat ze zich als buddy van de veelal mannelijke statushouders onveilig voelden en er werd veel vernield.
ZedenmisdrijvenOp een gegeven moment pakte de politie een bewoner op, die tussen 3 december 2018 en 9 oktober 2021 zes zedenmisdrijven zou hebben gepleegd in het complex. De man werd voor twee misdrijven veroordeeld tot drie jaar cel.
Juul de Nijs en Nafysa St. Luce woonden een paar jaar in Stek Oost, maar besloten te verhuizen. "Je leeft eigenlijk met de constante verwachting van: binnenkort zal er wel iets gebeuren, het is al te lang stil. Iemand zal 'm wel weer flippen. Op welke manier is het dit keer?", vertelde De Nijs in 2022 aan AT5. Samen met St. Luce sprak ze over "stalking, seksueel overschrijdend gedrag, heel veel geweld en vrouwonvriendelijk gedrag".
DrugshandelDe gemeente Amsterdam en woningcorporatie Stadgenoot zeiden de beveiliging bij Stek Oost na al die incidenten flink te hebben opgevoerd. Maar tv-programma Zembla onthulde onlangs dat het sindsdien toch weer misging. "In de zomer van 2023 spelen er op het complex opnieuw meerdere ernstige veiligheidsproblemen. Zo is er sprake van drugshandel, zijn er vechtpartijen en vermoedt de woningcorporatie dat er in een van de studio's een groepsverkrachting heeft plaatsgevonden", aldus Zembla.
Omdat ook medewerkers van Stadgenoot zouden zijn bedreigd, wilde de corporatie in 2023 van het project af, stelt het tv-programma. De gemeente Amsterdam weigerde dat en wees erop dat Stek Oost nog tot 2028 open is. Wel stelde de gemeente de verhouding bij: sinds 2023 is in Stek Oost plaats voor ongeveer 30 procent statushouders en 70 procent studenten en starters.
Opnieuw incidentenMaar daarmee keerde de rust niet terug. "Recentelijk zijn er opnieuw incidenten geweest bij Stek Oost", meldde AT5 afgelopen weekeinde.
Daarop volgde het debat van gisteravond. "Wij gaan handelen. Cameratoezicht. Extra sociaal beheer. We zetten beveiliging in", verzekerde wethouder Pels daar.
Maar 100 procent veiligheid garanderen is volgens haar onmogelijk. "Volgens mij hebben we vanaf dag 1 bij elk gesprek, elk debat hierover gezegd: veiligheidsgaranties bestaan niet. Weet u wat dat zou schelen aan last die wij dan dragen als bestuurders? Als we de garantie zouden kunnen geven dat niet nu een vrouw thuis in elkaar geslagen wordt? Dat zou ik fantastisch vinden. Maar dat bestaat niet."
In Oostenrijk is een Nederlander door een lawine om het leven gekomen. De 71-jarige man was in de buurt van Fiss in Tirol met zijn zoon (41) en een andere Nederlander (34) buiten de piste gaan skiën, schrijft de Oostenrijkse politie. Daarmee brachten ze een 50 meter brede lawine op gang, die hen meesleurde.
De twee jongere Nederlanders hadden volgens de politie een lawinepieper bij zich. De zoon wist zich uit de sneeuw te bevrijden en alarm te slaan. Ook lukt het hem om de 34-jarige Nederlander op te sporen en uit te graven.
De 71-jarige man werd na een uur gevonden door een lawinehond. Hulpverleners hebben zijn lichaam onder de sneeuw vandaan gehaald.
Twee noodartsen hebben hem nog gereanimeerd, maar dat mocht niet baten. De 41-jarige man is naar een ziekenhuis in een plaats verderop gebracht, de 34-jarige is door een plaatselijke arts onderzocht.
Tientallen lawinesDe nationale Oostenrijkse alarmcentrale telde vandaag meer dan dertig lawines. Daarbij zijn ook twee Duitsers omgekomen.
Een van hen was met een ander in het Navis-dal aan het toerskiën, toen ze vanwege het lawinegevaar besloten om rechtsomkeert te maken. Daarbij kwam een sneeuwwand los. Een van de twee, een 43-jarige man, werd onder de sneeuw bedolven en stierf.
De tweede omgekomen Duitser was een 42-jarige man. Hij was in de buurt van Lörrach met zijn 15-jarige zoon buiten de piste aan het snowboarden toen hij door een lawine werd gegrepen. De zoon alarmeerde de hulpdiensten. Die wisten de man te vinden, maar dat was te laat.
Teun Kuilboer is opgestapt bij de hitserie Sleepers, die te zien is op Videoland. De acteur zegt op Instagram dat er achter de schermen "een onwerkbare situatie is gecreëerd" en spreekt van manipulatie, gaslighting, verborgen agenda's en leugens, zonder daarbij in details te treden.
"Er is voor mij een zeer giftige situatie gecreëerd. En die situatie die nu is ontstaan, kan en wil ik ook niet meer verder faciliteren", geeft hij in de video als reden aan om uit de serie te stappen. "Er zijn echt veel grenzen overgegaan."
RTL, de eigenaar van Videoland, laat in een korte reactie aan kijkcijferexpert Tina Nijkamp weten dat het eerst wil uitzoeken wat er aan de hand is. Bedenker van de serie en collega-hoofdrolspeler Robert de Hoog heeft nog niet gereageerd op het opstappen.
Vierde seizoenSleepers draait om een corrupte agent (gespeeld door Robert de Hoog) in Utrecht. Kuilboer speelt een goede vriend van hem. In december werd bekend dat er een vierde en laatste seizoen van de misdaadserie wordt gemaakt. Het is nog niet duidelijk wat er met het personage van Kuilboer in de serie gaat gebeuren.
Onder de Jan Blankenbrug in Vianen heeft de politie een hennepkwekerij gevonden. Ongeveer 180 plantjes zijn in beslag genomen en vernietigd. Over de brug loopt de A2.
Burgemeester Fröhlich van de gemeente Vijfheerenlanden schrijft op X dat er nog niemand is aangehouden, omdat bij de politie-inval geen verdachten aanwezig waren. Vianen valt onder de gemeente Vijfheerenlanden.
Fröhlich zegt tegen RTL Nieuws dat de kwekerij werd ontdekt nadat Rijkswaterstaat had opgemerkt dat het slot van een techniekruimte was doorgeknipt, in een pilaar van de brug.
StroompiekDe ontdekking verklaart ook een piek in het stroomverbruik van de plek, zegt de burgemeester. "Een brug gebruikt niet zo veel stroom. Er was een illegale elektriciteitskoppeling waarmee ze de lampen hebben opgezet. Daardoor werd het verbruik groot." Rijkswaterstaat heeft de elektriciteitskosten van de hennepplantage dus onbedoeld bekostigd.
Burgemeester Fröhlich grapt op X dat hij overweegt de brug te sluiten voor drie maanden "zoals gebruikelijk", doelend op de Opiumwet. Daar voegt hij aan toe dat hij alleen niet weet "of de automobilisten daar zo blij mee zouden zijn".
In Californië zijn de lichamen gevonden van acht skiërs die sinds gisteren werden vermist. Ze maakten deel uit van een groep die in het Tahoe National Forest in Sierra Nevada was gaan skiën. Naar één skiër wordt nog gezocht. Aangenomen wordt dat ook die is overleden.
Rond 11.30 uur gisterochtend werd de groep van elf toeristen en vier gidsen door een lawine gegrepen. Zes van hen wisten via noodsignaalzenders contact met hulpdiensten te krijgen. Die brachten hen in veiligheid. Een van de overlevenden ligt nog in het ziekenhuis.
Naar de andere negen kwam een zoektocht op gang. Het zoekwerk werd gehinderd door hevige sneeuwval, harde wind en het risico op meer lawines.
Driedaagse tochtIn het skigebied gold "hoog lawinegevaar". Reizen in het gebied werd afgeraden. Toch besloot het bedrijf dat de tocht organiseerde om de toeristen mee te nemen op een driedaagse trektocht, buiten de geprepareerde pistes.
De sheriff in het gebied noemde het besluit om de tocht te maken "mogelijk geen verstandige keuze", maar zei ook dat hij niet op de hoogte was van details.
