Aggregator

A Tape Deck Gets a Service

10 hours 9 minutes ago
If there’s an engineer’s equivalent to those YouTube ASMR videos, then perhaps it comes in a good repair or servicing journey filmed without edits at the bench. Relaxing to watch, …read more
Jenny List

Een jaar na Trumps rode loper voor Poetin in Alaska liggen de onderhandelingen stil

10 hours 25 minutes ago

Een jaar geleden rolde de Amerikaanse president Trump de rode loper uit voor de Russische president Poetin in Anchorage in Alaska. Sindsdien spreken Russische functionarissen over afspraken "in de geest van Anchorage", maar het blijft onduidelijk wat er toen is besproken. Sterker nog, volgens de Amerikaanse buitenlandminister Rubio is er geen enkele afspraak gemaakt.

De top eindigde abrupt, zonder gelegenheid voor vragen voor de pers en er kwam geen gezamenlijke slotverklaring. "De volgende keer in Moskou", zei Poetin. Tot een ontmoeting in Rusland kwam het echter niet en sindsdien is er geen diplomatieke voortgang geboekt, zien deskundigen.

'Houding VS onveranderd'

"Vorig jaar leek het erop dat Trump in handen was van Poetin", zegt Ruslandkenner Hubert Smeets. "Afgaande op wat er vooraf en na afloop werd gezegd, moest Oekraïne grondgebied en toekomstig NAVO-lidmaatschap opgeven."

Die houding is niet veranderd, zegt hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga. "Het komt erop neer dat Oekraïne concessies moet doen en dat er een bestand komt waarbij de VS in het ongewisse laat of het de veiligheid van Oekraïne gaat borgen."

"Volgens de Russen zelf is de geest van Anchorage dood, maar ik denk dat die er nooit is geweest", zegt Smeets. "Dat kon je zien aan de persconferentie en het gebrek aan een gezamenlijk communiqué na afloop."

Rusland naar binnen gekeerd

Daarmee is de situatie weer hetzelfde als voorheen, zegt hij. "Er is wel een fundamenteel verschil: er is in Rusland geen strategie meer waarin de VS een cruciale rol speelt."

"Vorig jaar leek Moskou heel sterk te gokken op een interventie van Trump ten gunste van Moskou en ten nadele van Oekraïne en Europa." Zo onderhandelde Trump zonder Europa op de hoogte te stellen en zette hij Oekraïne ondertussen in een zijkamer, zegt Smeets.

"Ik heb het gevoel dat Rusland nu een erg naar binnen gekeerde strategie heeft, waarbij ze de economische en fysieke vernietiging in Oekraïne willen verhevigen." Als voorbeeld noemt hij de aanvallen op graanlocaties. "Dat gaan we dit najaar merken, overigens ook in Nederland bij de bakker."

Positie Zelensky versterkt

Ook de frontlinie is vrijwel onveranderd, zegt Osinga. "Rusland heeft nu ongeveer evenveel grondgebied in handen als in het voorjaar van 2022. Dat is knap van Oekraïne, dat daarnaast ook de Russische logistiek enorm weet te frustreren door die heel effectief te bestoken. Daardoor stokt ook de aanvoer van munitie en voedsel aan de Russische zijde."

"Dat heeft de positie van Zelensky gesterkt", zegt Osinga. "Dat is een belangrijk signaal naar Trump toe, die het idee had dat Oekraïne gedoemd was te verliezen. Ook in Europa wordt gezien dat onze veiligheid samenhangt met de Oekraïense veiligheid. Oekraïne koopt strategische tijd voor Europa."

De NAVO heeft de kennis die Oekraïne heeft opgedaan nodig, zegt Osinga. "Zelensky staat er in die zin niet slecht voor, maar hij heeft wel een groot probleem als het gaat om ballistische raketten."

Trump zegde toe dat Oekraïne de Amerikaanse Patriot-raketten zelf mocht gaan maken, maar kwam daar enkele dagen later alweer deels op terug.

Zelensky vraagt al maanden aandacht voor het tekort aan Patriot-raketten. Door het gebrek hieraan vallen er steeds meer slachtoffers.

Stemming is veranderd

"Vorig jaar leek Zelensky klaar voor de slacht en dat is niet meer zo", zegt Smeets. "Hij is in staat gebleken om de deuren naar het Witte Huis open te houden, maar hij heeft er niet veel voor teruggekregen."

"Vorig jaar hoorde je her en der in Europa, en soms zelfs in Oekraïense kringen, dat men wel kon leven met een 'bevroren' frontlijn", zegt Smeets. "Een soort gewapende vrede, die economisch herstel voor Oekraïne mogelijk zou maken. Die stemming is er nu niet meer."

Hij ziet dat Rusland nu vooral inzet op het escaleren van de oorlog, waarbij ook de hulp van Noord-Korea aan Rusland niet meer geheimgehouden wordt.

"Ik denk dat Rusland eigenlijk geen andere strategie meer heeft dan de oorlog te escaleren", zegt Smeets, "doordat ze niet alleen meer mogelijkheden hebben dan Oekraïne om ballistische raketten te produceren, maar er ook meer kunnen produceren."

Poetins prestige

Oekraïne probeert ondertussen de druk op te voeren met droneaanvallen tot diep in Rusland, zegt Osinga. "Zelensky hoopt dat Poetin bakzeil moet halen vanwege de enorme aanvallen op Rusland, de stijgende kosten van de oorlog en de systematische aanvallen op de energie-infrastructuur met grote economische gevolgen en het feit dat daar militair weinig tegenover staat."

Het is de vraag of dat gaat werken, zegt Osinga. "Voor Poetin is het belangrijk om deze oorlog door te zetten, want zijn prestige is gekoppeld aan deze oorlog."

Wekdienst 15/8: Nationale Indië-herdenking in Den Haag • Lieke Klaver jaagt op medaille op EK atletiek

12 hours ago

Goedemorgen! Onder meer premier Jetten spreekt vandaag bij de Nationale Indië-herdenking in Den Haag. In Birmingham strijdt Lieke Klaver om een medaille tijdens de finale op de 400 meter tijdens de EK atletiek.

Vandaag wisselen zon en wolken elkaar af en er is kans op buien, lokaal met onweer. Het kwik stijgt naar 23 graden in het noorden en 32 graden in het zuidoosten. De komende dagen stroomt minder warme lucht naar ons land en in de nieuwe week neemt de kans op regen en buien toe.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Voor de kust van het Indonesische eiland Flores is een zware aardbeving geweest met een kracht van 7,7. Die heeft meerdere mensen het leven gekost, melden lokale hulpdiensten. De autoriteiten hadden een tsunamiwaarschuwing afgegeven, maar die is inmiddels weer ingetrokken.

In het getroffen gebied waar de schokken van de aardbeving te voelen waren, wonen naar schatting 1,5 miljoen mensen. Op meerdere plekken op het eiland is schade gemeld. Door stroomuitval in steden en dorpen verloopt de informatievoorziening moeizaam.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Femke Broeders-Bol heeft vrijdag bij de EK atletiek in Birmingham op de 800 meter een bronzen medaille veroverd. Alleen de Zwitserse Audrey Werro en en de Britse Keely Hodgkinson waren sneller.

Broeders-Bol liep de afstand in een tijd van 1.55,54, precies dezelfde tijd als Ellen van Langen liep in 1992 op de Olympische Spelen in Barcelona. Zij won daarmee toen de gouden medaille.

"Echt geweldig, ik heb veel contact met Ellen", zei Broeders-Bol daarover. "Ze baalde zo dat ze niet bij de finale kon zijn. Zo'n legende is Ellen, mooi dat we samen het record hebben."

Fijne dag!

Na vijf jaar Taliban blijven vrouwen in Afghanistan vechten voor een toekomst

12 hours 22 minutes ago

Zo'n veertig meisjes met roomwitte hoofddoeken boven blauwe jurken zitten gebogen over hun toetsen. Waarschijnlijk is het een van de laatste toetsen die ze maken in hun korte schoolcarrière. "Ik wil graag na groep 8 verder leren, maar dat mag ik niet", zegt Niloufar*.

Het is vandaag vijf jaar geleden dat de Taliban de macht overnamen in Afghanistan, na de dramatische val van de hoofdstad Kabul. Sindsdien mogen Afghaanse meisjes niet doorleren na hun twaalfde levensjaar. Het is het enige land ter wereld dat voortgezet onderwijs verbiedt voor vrouwen.

Volgens de Verenigde Naties worden daardoor bijna 2,5 miljoen meisjes en vrouwen veroordeeld tot de muren van hun huis. "We zien op dit moment in Afghanistan een van de ergste mensenrechtencrises in de wereld en de ergste crisis voor de rechten van de vrouw", zegt onderzoeker Fereshta Abbasi van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.

Gebroken beloftes

Tijdens de eerste regeerperiode van de Taliban, tussen 1996 en 2001, werden vrouwen ook op vergaande manieren uitgesloten. Toch was er tijdens vredesonderhandelingen tussen de Verenigde Staten en vertegenwoordigers van de Taliban in Qatar hoop dat het nu anders zou gaan. De Taliban beloofden onder meer dat ze vrouwen toegang zouden geven tot onderwijs.

"Maar in de afgelopen vijf jaar hebben ze laten zien dat het heel moeilijk is om beloftes van de Taliban te vertrouwen", aldus Abbasi. In maart 2022 werd onderwijs voor meisjes boven de 12 jaar gestopt. Officieel is het nooit verboden, maar de Taliban zeggen dat het niet veilig is voor vrouwen om naar school te gaan.

De hoofdlerares van de meisjesschool die we in Afghanistan bezochten, legt uit dat ze om die reden hoop blijft houden. "De overheid heeft beloofd dat ze met een oplossing zou komen", zegt ze. "Daarom blijven we onze studenten motiveren om na te denken over hun toekomst."

Ambitie in leven houden

Elk meisje in dit klaslokaal draagt een ID-kaart om haar hals. Daarop staan basisgegevens zoals haar naam, geboortedatum en groep vermeld. Maar bovenaan staat ook het beroep van haar dromen geschreven.

Masha wil dokter worden, staat er op haar kaartje. De hoofdlerares vertelt dat leerlingen, leraren en ouders wordt verteld dat ze het kind moeten aanspreken met de titel van hun droombaan. "We zeggen dan bijvoorbeeld: 'dokter Masha, haal wat eten'. Of: 'dokter Masha, maak je huiswerk'. Zo bevestigen we de ambitie die ze hebben."

Deze school wil de motivatie van de studenten niet breken door hen te vertellen dat ze niet verder kunnen leren. "Mijn oudere zus wil ingenieur worden", vertelt Niloufar. "Ik zeg tegen haar dat ze hoop moet blijven houden dat het mogelijk is." Voor haar ligt een tekening waarop ze zichzelf als arts heeft getekend.

Decreet op decreet

In de afgelopen vijf jaar stapelden de decreten die de rechten van vrouwen inperken zich snel op. Die kwamen rechtstreeks uit het ideologische machtscentrum van de Taliban in Kandahar. "De prioriteit zou moeten liggen bij het aanpakken van de hongersnood, maar prioriteit van leider Akhundzada is het berechten van vrouwen", zegt Abbasi van Human Rights Watch daarover.

Volgens de 'Wet op de bevordering van de deugd en de bestrijding van het kwaad' uit 2024, kortweg de deugdwet, moeten vrouwen zich volledig bedekken in het openbaar. Hun stem mag niet te horen zijn en ze mogen alleen met toestemming en onder begeleiding van een man naar buiten.

Volgens Abbasi is er geen reden te vinden voor deze wetgeving. "Op dit moment kan ik niet anders dan geloven dat ze vrouwen haten. De Taliban zijn een extremistische en misogyne groep."

Eerder verlaagden de Taliban de wettelijke leeftijd waarop meisjes mogen trouwen van 16 jaar naar wanneer ze de puberteit bereiken. Stilte bij een kind van rond de 11 jaar mag nu geïnterpreteerd worden als toestemming voor het huwelijk.

Ondergronds verzet

De Taliban zijn veel repressiever gebleken tijdens de tweede regeerperiode. Voor Afghaanse vrouwen bestond daarover nooit enige twijfel, ondanks gedane beloftes. Ze pakken daarom het verzet weer op.

Via ondergrondse scholen volgen vrouwen lessen die in elkaar zijn gezet door leraressen die hun baan hebben verloren. Ze doen dat soms letterlijk ondergronds, in de kelders van huizen.

We spraken met verschillende vrouwen die lessen volgen op zo'n geheime school die wordt gesteund met geld van onder anderen Nederlandse particulieren. "In het begin was ik bang om hier te komen", zegt Zara*. "Maar toen de lessen begonnen, verdween die angst."

Drie keer per week komt een groep vrouwen tussen de 15 en 25 jaar bij elkaar in de kelder van een woonhuis. De tijden verschillen, om niet te veel aandacht te trekken in de buurt.

Ook Bina* gaat erheen. "Ze hebben onze toekomst weggenomen", verzucht ze. "Maar door deze lessen te volgen, heb ik weer een beetje hoop gekregen."

* Uit veiligheidsoverwegingen zijn de namen van geïnterviewde meisjes en vrouwen aangepast.

Correspondent Devi Boerema reisde door Afghanistan om te zien hoe het land ervoor staat, vijf jaar na de machtsovername:

Podcast De Dag: is de longevity-hype gevaarlijk?

13 hours 10 minutes ago

Met voeding, beweging, supplementen, vitamine-infusen, heel veel scans en onderzoeken en zelfs bloedtransfusie of stamceltherapie je leven zo lang mogelijk oprekken. Longevity komt overwaaien vanuit de VS. Wat zijn de gevaren hiervan?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Verslaggever van Nieuwsuur Lune van der Meulen dook in de hype. Inmiddels zijn er tientallen bedrijven in Nederland die mensen helpen langer in leven te blijven.

Artsen in de ouderenzorg zijn daar bezorgd over. Gezond ouder worden begint niet bij een scan waarmee het hele lichaam in kaart wordt gebracht of met een infuus vol vitamines. Hoe word je wel gezond oud?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Marco Geijtenbeek

Zeker 38 doden na aardbeving met kracht van 7,7 voor kust van Indonesië

16 hours 21 minutes ago

Voor de kust van het Indonesische eiland Flores is een zware aardbeving geweest met een kracht van 7,7. Die heeft aan zeker 38 mensen het leven gekost, melden lokale autoriteiten. Ook raakten zeker zes mensen gewond en worden twee personen vermist. Mogelijk liggen er nog meer slachtoffers onder het puin.

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat er nog geen meldingen over Nederlandse slachtoffers zijn binnengekomen.

BPBD, de rampendienst van Indonesië, zegt bezig te zijn met het bevrijden van mensen die vastzitten in ingestorte gebouwen. Ongeveer 2000 inwoners uit de regio Nagekeo zijn geëvacueerd, meldt de reddingsdienst van Indonesië bij lokale media.

In Maumere, de grootste stad van het eiland, vielen veel doden. In de haven van de stad stortte een deel van een gebouw in, waarna mensen die in een wachtruimte zaten onder het puin bedolven raakten. Op videobeelden is te zien dat een loopbrug richting een veerboot instortte en in het water terechtkwam. Mensen werden hierdoor in het water geslingerd.

Tsunamiwaarschuwing

Het Indonesische weer- en aardbevingsinstituut BMKG had ook een tsunamiwaarschuwing afgegeven. Nadat bleek dat de tsunamigolven niet hoger waren dan een meter werd deze drie uur na de eerste schok weer ingetrokken. Veel mensen waren toen al op de vlucht geslagen.

De beving vond rond middernacht (Nederlandse tijd) plaats. Het epicentrum van de beving lag op zo'n 68 kilometer ten noordwesten van de plaats Ende. Na de beving zijn er meer dan honderd naschokken geweest met een kracht tot 6,1, aldus het hoofd van het BMKG.

In het getroffen gebied waar de schokken van de aardbeving te voelen waren, wonen naar schatting 1,5 miljoen mensen. Dat meldt de Amerikaanse geologische dienst USGS. Op meerdere plekken op het eiland is schade gemeld. Door stroomuitval in steden en dorpen verloopt de informatievoorziening moeizaam. Ook belemmert het de reddingswerkzaamheden.

Persbureau AP meldt dat patiënten uit verschillende ziekenhuizen werden geëvacueerd na de aardbeving. Ook bracht het ziekenhuispersoneel apparatuur naar buiten, zoals bedden, infusen en zuurstofcilinders.

Door de beving stortten meerdere gebouwen in:

Het eiland Flores, waar in totaal 1,9 miljoen mensen wonen, maakt deel uit van de Indonesische provincie Oost-Nusa Tenggara.

Het westelijke deel van het eiland, waar de plaats Labuan Bajo ligt, is een populaire toeristische bestemming. Het is een bekende plek voor duik- en snorkeltochten en voor een bezoek aan het Nationaal Park Komodo. Daar leeft de komodovaraan, de grootste levende hagedis op aarde.

Flores is een van de meer dan 17.000 eilanden waaruit Indonesië bestaat. In Indonesië komen geregeld vulkaanuitbarstingen en aardbevingen voor. Het eilandenrijk ligt op de zogenoemde Ring van Vuur, een hoefijzervormig gebied met veel seismische activiteit door schuivende tektonische platen.

Gestolen schilderijen van Renoir, Cézanne en Matisse weer terecht

16 hours 59 minutes ago

De Italiaanse politie heeft drie schilderijen teruggevonden die vijf maanden geleden uit een museum bij Parma waren gestolen. Het gaat om kunstwerken van de Franse meesters Renoir, Cézanne en Matisse, die samen meer dan 9 miljoen euro waard zijn.

Bij een huiszoeking trof de politie de kunstwerken aan. Ze zaten in een kartonnen doos die in een gangkast stond. Vijf verdachten zijn aangehouden. Ze komen uit Moldavië en wonen in de regio van Parma.

Het museum waar de werken werden gestolen, de Fondazione Magnani Rocca, ligt op zo'n 20 kilometer van Parma. Het privémuseum, in 1977 opgericht door een kunstverzamelaar, herbergt één van de belangrijkste moderne kunstcollecties van Italië en heeft werken van onder anderen Dürer, Rubens, Van Dyck, Goya en Monet.

Drie minuten nodig

Camerabeelden legden de kunstroof afgelopen maart vast. De dieven wisten precies waar ze moesten zijn. Ze hadden een tractor gebruikt om de poort open te breken, en hadden maar drie minuten nodig om de werken mee te nemen en te ontsnappen door de museumtuinen.

Het meest waardevolle gestolen schilderij was het aquarelwerk Stilleven met kersen (1885-1887) van Cézanne, geschat op 6 miljoen euro. Ook meegenomen waren De Vissen (1917) van Renoir met een geschatte waarde van 3 miljoen euro en Odalisk op het terras (1922), een aquatint van Matisse ter waarde van 20.000 euro.

Volgens het museum zit een georganiseerde bende achter de diefstal. Het zou gaan om een bende van mannen uit Moldavië. De mannen worden naast de kunstroof ook verdacht van diefstallen bij woningen en bedrijven. In het huis werden namelijk ook andere gestolen objecten gevonden, ter waarde van duizenden euro's.

Op de plaats delict in het museum werd belangrijk bewijsmateriaal gevonden: een pikhouweel en een brandblusser, waarvan de serienummers waren verwijderd. Forensisch experts wisten deze nummers te achterhalen, waardoor de voorwerpen konden worden herleid tot een appartementencomplex.

Trump wil Straat van Hormuz na oorlog tot Amerikaans grondgebied maken

18 hours 55 minutes ago

De Amerikaanse president Trump zegt van plan te zijn de Straat van Hormuz na afloop van de oorlog met Iran tot Amerikaans grondgebied uit te roepen. Dat zei hij tijdens een toespraak voor een politieacademie op Long Island, in de staat New York.

"Zodra we Iran hebben verslagen, dat een zware nederlaag lijdt, zal ik de Straat van Hormuz tot Amerikaans grondgebied verklaren", aldus Trump. "Het is echt waar." Details over hoe en wanneer gaf hij niet.

Vergoeding van oorlogsschade

De opmerking komt op een moment dat de vredesonderhandelingen om een einde te maken aan de oorlog met Iran zijn vastgelopen en een staakt-het-vuren van 60 dagen maandag dreigt af te lopen zonder dat er vooralsnog zicht is op verlenging.

Teheran weigert de zeestraat te heropenen en heeft een reeks vergaande eisen aan de VS gesteld voor een eventuele heropening. Volgens de verklaring moet de VS troepen uit de regio terugtrekken, alle sancties tegen Iran opheffen en de geleden oorlogsschade volledig vergoeden.

Geen intimidatie

Tegelijk blokkeert de VS al maanden de Iraanse scheepvaart en havens, in een poging de economische druk op Teheran op te voeren. Ook kondigde de Amerikaanse minister Bessent van Financiën donderdag aan dat er volgende week nieuwe economische maatregelen tegen Iran worden bekendgemaakt.

Kazem Gharibabadi, de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken, heeft op X gereageerd dat Teheran zich niet laat intimideren door dreigementen of machtsvertoon van de VS. Hij voegde eraan toe dat de Straat van Hormuz alleen onder Iraans gezag zou worden geopend of gesloten.

Naast het Iraanse nucleaire programma blijft de Straat van Hormuz een belangrijk twistpunt tussen Washington en Teheran. De zeestraat is een van de belangrijkste handelsroutes voor olie en gas: een vijfde van de wereldwijde olie en lng gaat er doorheen. Sinds het uitbreken van de oorlog die de VS en Israël in februari tegen Iran begonnen, zijn de olieprijzen flink gestegen.

Halverwege juli vielen Iraanse strijdkrachten commerciële schepen aan in de Straat van Hormuz. De VS reageerden met zware bombardementen op Iraanse doelen. Die geweldsescalatie betekende het einde van een tijdelijke wapenstilstand tussen de twee vijanden.

Voor Amerikaanse Republikeinen is een snelle beëindiging van de oorlog van groot belang. Over iets minder dan drie maanden moeten zij zich bij de midterms verantwoorden tegenover de kiezers, en hoge brandstofprijzen komen daarbij ongelegen. De prijs van benzine in de VS is het afgelopen jaar met 24,6 procent gestegen. De oorlog tegen Iran kan op weinig steun rekenen in eigen land.

Van Birmingham tot de Balkan: extreme droogte leidt tot natuurbranden

21 hours 6 minutes ago

Naast Duitsland, waar op zo'n 25 kilometer van de grens bij Vaals een grote brand woedt, worden ook andere landen in Europa geteisterd door natuurbranden. Het Europese continent heeft te maken met hoge temperaturen en extreme droogte. De komende periode zullen de omstandigheden slecht blijven.

Ook in België, niet ver van de Duitse natuurbrand bij het dorp Gey, woedt een grote natuurbrand in de Hoge Venen. In het natuurpark ten zuiden van de Limburgse grens is al zeker 850 hectare verwoest, bevestigt de Waalse overheidsdienst SPW aan omroep VRT.

Franse droogte

Intussen beleeft Frankrijk een extreem droog jaar. In het departement Landes in het zuidwesten van het land woedt sinds afgelopen nacht een grote natuurbrand die zich snel verder verspreidde door de wind.

Het vuur bij Luglon heeft inmiddels 1300 hectare aan land verwoest. De brand is nog niet onder controle, maar is wel aan het afnemen. 550 mensen moesten worden geëvacueerd. Er zijn 500 brandweerlieden in het gebied ingezet om de vlammenzee te bestrijden. Twee brandweerlieden raakten daarbij gewond.

Op deze kaart, op basis van data van de NASA, zie je waar natuurbranden worden gemeten:

De brand zou een heropleving zijn van een eerdere brand die op 25 juli in het gebied woedde, schrijven Franse media. Die brand had bijna 40 hectare aan grond verwoest.

Brits kruitvat

In het Verenigd Koninkrijk was het gisteren de warmste dag van het jaar met een temperatuur van ruim 38 graden in Londen. Met name Engeland en Wales kampen met langere periodes van droogte.

In Stourbridge, een voorstad van Birmingham, zijn bij een grote natuurbrand gisteren negentien huizen verwoest en raakten achttien andere woningen beschadigd. Zo'n 300 mensen moesten worden geëvacueerd. In totaal raakten zes mensen gewond, onder wie drie brandweerlieden, melden de Britse autoriteiten. De brand is inmiddels onder controle.

In het VK woeden volgens de Britse premier Burnham momenteel 37 branden. Het land is op dit moment een "kruitvat", zei Burnham nadat hij Stourbridge had bezocht.

Verbod op wegwerpbarbecues

Miljoenen Britten hebben een waarschuwing ontvangen op hun mobiele telefoon om te waarschuwen dat het risico op natuurbranden heel groot is. De waarschuwing is vergelijkbaar met een NL-Alert in Nederland. Niet eerder zette de Britse regering deze maatregel op zo'n grote schaal in, schrijft de BBC.

De Britse autoriteiten hebben inwoners van Engeland en Wales verboden om hout te stoken vanwege het hoge risico op branden, schrijft de BBC. Ook komt de Britse regering met een tijdelijk nationaal verbod op de verkoop van wegwerpbarbecues.

Spaans klooster ontruimd

In de noordelijke Spaanse regio Aragón is een klooster ontruimd vanwege een naderende natuurbrand in Huesca. De Spaanse autoriteiten hebben de beenderen van drie koningen die tussen 1035 en 1104 heersten overgebracht naar een museum zo'n 80 kilometer ten zuiden van het San Juan de la Peña-klooster.

Ook zijn andere historische schilderijen, kleding en liturgische voorwerpen uit voorzorg weggehaald.

De brand woedt sinds maandag en is nog steeds niet onder controle. Meer dan 1000 inwoners van 18 plaatsen moesten worden geëvacueerd. De brand heeft al meer dan 11000 hectare aan grond in as gelegd, schrijven Spaanse media. Een 28-jarige man is woensdag opgepakt voor brandstichting.

Branden op de Balkan

In de Kroatische regio Dalmatië is bij een grote brand een dode gevallen en raakten twaalf anderen gewond. De brand die sinds gisteren bij Omis woedt was vanochtend onder controle, maar laaide in de middag weer op. Honderden brandweerlieden zijn ingezet om het vuur te bestrijden. Zo'n duizend mensen moesten het gebied verlaten.

Ook in andere landen in de Balkan woeden er natuurbranden, waaronder in Bosnië, Servië, Noord-Macedonië en Bulgarije.

Tractoren op de snelweg zijn verboden, waarom greep de politie niet altijd in?

21 hours 21 minutes ago

Het mag niet, kan levensgevaarlijke situaties opleveren, maar het gebeurde wel vandaag. Zeker honderd tractoren reden in het kader van een demonstratie over snelwegen. In de ochtend onderweg naar een protestactie in Den Bosch en 's middags op de weg terug naar huis. In de staart van een file die zo ontstond, gebeurde vanochtend op de A59 een dodelijk ongeval.

Premier Jetten liet zich kritisch uit over het optreden van de politie en het Openbaar Ministerie, die van tevoren hadden aangekondigd de boeren niet tegen te houden als ze de snelweg op zouden gaan. De veiligheidsinstanties geven in een schriftelijke reactie uitleg over de werkwijze op deze hectische dag.

Afweging

De politie Oost-Brabant meldt dat zowel 's ochtends als 's middags is geprobeerd om tractoren van de snelweg te weren. Dat dit niet lukte zou te wijten zijn aan de diverse aanrijroutes en verschillende op- en afritten die werden gebruikt. "Gelet op de massale toestroom die relatief veilig verliep, is besloten te gedogen dat tractoren op de snelweg reden."

Volgens het OM zijn demonstraties vaak "op het snijvlak van openbare orde en strafrecht". Daarom wordt per situatie door de lokale driehoek (burgemeester, OM en politie) gekeken hoe er wordt opgetreden.

"Het is dus niet zo dat per definitie niet kan en zal worden opgetreden, maar dit zal zich moeten verhouden tot onder meer het demonstratierecht en het belang van de openbare orde", aldus een woordvoerder van het OM. "Dat is een afweging die telkens weer door het lokaal bevoegd gezag gemaakt moet worden."

Op een aantal locaties in de regio lukte het echter niet om tijdig te overleggen met de lokale driehoek, meldt de politiewoordvoerder. "Dat was niet werkbaar en haalbaar, gelet op de omvang en snelheid waarmee de tractoren via diverse (snel)wegen naar het provinciehuis reden."

Signaal afgeven

Politiewetenschapper Jaap Timmer is van mening dat de autoriteiten harder hadden moeten optreden tegen de actievoerders. Demonstreren is een grondrecht, maar je mag niet de wet overtreden, legt hij uit.

Hij somt op: "Een demonstratie mag niet de gezondheid bedreigen, mag niet de verkeersveiligheid bedreigen en er mogen geen wanordelijkheden ontstaan. Die drie dingen waren allemaal aan de hand. Er zijn mensen gewond, de verkeersveiligheid was in gevaar en er waren wanordelijkheden."

Timmer meent dat de autoriteiten ook hadden kunnen aankondigen dwangsommen op te leggen aan mensen die met tractoren de snelweg op zouden gaan. "Dan heb je in ieder geval een signaal afgegeven. Nu is een signaal afgegeven dat de boeren hun gang konden gaan. Politie en justitie moeten zich ernstig gaan afvragen of dit de goede lijn is."

Het OM, de politie en ook de gemeente Den Bosch benadrukken dat het de verantwoordelijkheid van de tractorbestuurders is om geen overtredingen te begaan, zoals het rijden op de snelweg. Doen zij dat wel, dan kunnen ze bijvoorbeeld een boete krijgen.

Het is niet duidelijk of dat in dit geval achteraf nog gaat gebeuren. In de praktijk krijgen protesterende tractorbestuurders die de snelweg oprijden lang niet altijd een straf.

Protest over vergunningen

Vanochtend kwamen bij een dodelijk ongeluk op de A59 bij Oss een man van 71 en een vrouw van 72 uit Oss om het leven. Op het moment van de botsing was er een file, die was ontstaan doordat er tientallen tractoren op de weg reden. Ze waren onderweg naar een boerenprotest in Den Bosch.

De actievoerders zijn het niet eens met het intrekken van de vergunningen van vijf pluimveehouders. Hun vergunning vervalt omdat ze te veel stikstof uitstoten die in de nabijgelegen natuur terechtkomt, en omdat hun plannen om de uitstoot te beperken volgens het Brabantse provinciebestuur ondermaats zijn.

Zo zag het protest in Den Bosch eruit:

Na plagiaatrel opgestapte hoogleraar Cambridge (41) dood aangetroffen

21 hours 44 minutes ago

Een recent opgestapte hoogleraar van de Universiteit van Cambridge, Jason Arday, is dood aangetroffen. De universiteit deed onderzoek naar de academische kwalificaties en benoemingen van de voormalig hoogleraar sociologie omdat hij werd beschuldigd van plagiaat en liegen op zijn cv.

De Londense politie schrijft in een verklaring dat de 41-jarige man gistermiddag dood is gevonden en er waarschijnlijk geen sprake is van een misdrijf. De familie van Arday, de Universiteit van Cambridge en zijn uitgever hebben gereageerd op Ardays dood. Het is niet duidelijk of het om zelfdoding gaat of het een natuurlijke dood betrof.

Jongste zwarte hoogleraar

In Britse media is er veel aandacht voor de plagiaatzaak en dood van Arday. Hij was door zijn publieke profiel een van de bekendste professoren aan de Cambridge University. In 2023 werd hij als 37-jarige de jongste zwarte hoogleraar in de geschiedenis van de prestigieuze Britse universiteit.

Er werden al langer beschuldigingen tegen hem geuit, maar begin augustus kwam er nieuwe informatie aan het licht. De Britse krant The Times meldde na onderzoek dat sommige van zijn publicaties fouten bevatten. De krant haalt delen van teksten aan van een academicus uit 2016 die Arday in 2018 zonder bronvermelding letterlijk overnam.

Ook had hij volgens The Times een citaat opgevoerd dat hij had toegeschreven aan een Latijns-Amerikaanse academicus, terwijl Arday drie jaar daarvoor hetzelfde citaat had gebruikt en dat had toegeschreven aan een Aziatische student.

De universiteit besloot die informatie mee te nemen in een lopend onderzoek en kondigde tegelijk aan de procedure voor het aannemen van hooggekwalificeerde academici te herzien.

'Enorme impact'

Nog diezelfde dag nam Arday ontslag. Hij stelde dat zijn besluit om af te treden niet te maken had met "het accepteren van de verhalen" die over hem de ronde doen, maar dat zijn "limiet is bereikt". Hij benadrukte dat zijn ontslag geen schuldbekentenis is, maar dat hij even tijd zou nemen voor zichzelf en later zou terugkeren.

"De aanhoudende beschuldigingen, speculaties en publieke commentaren hebben een enorme impact gehad op mij en op de mensen van wie ik houd", schreef Arday begin deze maand in een verklaring.

Eerder had de voormalig hoogleraar sociologie toegegeven dat zijn werk fouten bevat, maar plagiaat heeft hij altijd ontkend, evenals liegen op zijn cv. Toch zijn er verschillende universiteiten die weerspreken dat Arday er academische functies had, terwijl hij die wel noemde.

Een intern onderzoek van de Liverpool John Moores University waar Arday zijn proefschrift maakte, heeft Arday vrijgesproken van wangedrag.

Memoires

De opmars van Arday naar de prestigieuze leerstoel in Cambridge was opzienbarend. Hij vertelde dat hij als kind de diagnose autisme kreeg. Hij zei dat hij tot zijn elfde niet kon praten en uitgebreide spraak- en taaltherapie nodig had en dat hij tot zijn achttiende analfabeet was. Dat levensverhaal droeg eraan bij dat hij fakkeldrager werd bij de Olympische Spelen van 2012 in Londen.

Afgelopen dinsdag verschenen in de Verenigde Staten zijn memoires Great and Unfortunate Things. Het boek zou eind augustus in het Verenigd Koninkrijk worden gepubliceerd.

"Jason werd sinds hij begon als hoogleraar aan Cambridge University het doelwit van een aanhoudende desinformatiecampagne", laat zijn familie via zijn uitgever weten. "Dat was te veel voor Jason, een zachtaardige man die altijd het beste in iedereen wilde zien."

Deborah Prentice, vicekanselier van de universiteit van Cambridge, laat in een verklaring weten dat de universiteit "diep bedroefd" is door de dood van Arday. "Onze oprechte deelneming gaat uit naar zijn familie en vrienden in deze ongelooflijk moeilijke tijd." Hij laat een vrouw en twee kinderen achter.

De Londense politie doet nog verder onderzoek naar de dood van Arday.

Heb jij hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Ebusco nog niet uit de problemen: weer minder bussen verkocht

21 hours 51 minutes ago

De elektrische bussenbouwer Ebusco heeft het nog steeds zwaar, blijkt uit de zojuist gepubliceerde halfjaarcijfers. Het Brabantse bedrijf leverde de eerste helft van dit jaar 16 bussen aan klanten. Een stuk minder dan de 47 in het eerste halfjaar van 2025.

Het kreeg afgelopen week ook weer te maken met een flinke tegenvaller. Stadvervoerder ViP uit het Duitse Potsdam annuleerde een bestelling van 23 bussen uit onvrede, omdat ze maar niet geleverd werden. Toen Ebusco in juli van dit jaar nóg niet kon zeggen wanneer ze zouden komen, verscheurde ViP begin vorige week het contract.

Ebusco heeft bezwaar gemaakt tegen de beëindiging en betwist de geldigheid hiervan. Wel paste het bedrijf het orderboek voor dit jaar bij van 103 naar 80 bussen.

Dubbeltjesfonds

Ebusco was lange tijd een groeiparel van de Nederlandse industrie. Toen het in 2012 opgerichte bedrijf in 2021 als "de Tesla van de elektrische bussen" naar de beurs in Amsterdam ging, was het in een keer 1,4 miljard euro waard. Inmiddels is Ebusco met een waarde van zo'n 20 cent per aandeel een "dubbeltjesfonds" op de beurs.

Met hulp van verschillende investeerders uit China hoopte Ebusco het tij te keren. Omdat er toch steeds ergens weer geld werd opgehaald en schulden in aandelen werden omgezet, kon tot twee keer toe een faillissement op het nippertje worden afgewend.

Ebusco ging zich ondertussen ook richten op de productie van batterijen en energieopslag. Een veeg teken was de opmerking van de accountant over de jaarcijfers van 2025. Vanwege alle financiële onduidelijkheid schreef die "geen mening" over de cijfers te kunnen geven.

Strijd tegen ondergang

Het bedrijf uit Deurne voert al bijna twee jaar een strijd tegen de ondergang. Dit begon toen de Nederlandse vervoerder Qbuzz een streep zette door een order van 45 elektrische bussen. Qbuzz zat dringend te wachten op de nieuwe bussen, die door Ebusco maar niet werden geleverd.

Ebusco kampte toen met de gevolgen van de coronacrisis, waardoor spullen uit Azië maar niet werden bezorgd. Het ontbreken van zelfs kleine stekkers of snoeren voorkwam dat een elektrische bus kon worden afgemaakt.

Kat stapt aan boord van verkeerde schip en vaart naar Zeeland

22 hours 30 minutes ago

Een kat van een schipper is deze week in de haven van Antwerpen aan boord gegaan van het verkeerde binnenvaartschip. Vandaag zijn de kater en zijn Duitse eigenaar weer herenigd in Vlissingen, schrijft Omroep Zeeland.

De kat sprong dinsdag ongemerkt op een ander schip tijdens het tanken. De kapitein van dat schip was onderweg naar Vlissingen en ontdekte de vierpotige passagier al snel. Hij schakelde de Stichting Dierenwelzijn Zeeland in. Bij aankomst werd de chip van de kat uitgelezen en de eigenaar getraceerd.

De kat vlak voor de hereniging:

De eigenaar was op dat moment al onderweg naar Duitsland. De schipper wilde naar Vlissingen varen om zijn kat op te halen, maar daar was geen plek om aan te meren. Hij voer daarom vanuit Hamburg naar Gent. Van daaruit reed hij met de auto naar Vlissingen.

Volgens Omroep Zeeland raakte het baasje het dier al drie keer eerder kwijt: een keer in Zwitserland, een keer in Duitsland en nog eens in België.

Ook na debat houdt Brabant 'voorlopig' vast aan intrekking vergunningen pluimveeboeren

22 hours 36 minutes ago

Ondanks de vele oproepen om te heroverwegen, zowel in de Statenzaal als buiten onder demonstrerende boeren, blijft het Brabantse provinciebestuur bij het voornemen om de vergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Wel benadrukt het bestuur dat het om een "voorlopig besluit" gaat en het nog "geen onomkeerbare stappen" wil zetten.

De Statenzaal in het Brabantse provinciehuis in Den Bosch zit vol met van reces teruggekeerde Statenleden. Op de tribune zitten vertegenwoordigers van uiteenlopende boerenorganisaties die zich hebben aangemeld om in te spreken. Ook de vijf pluimveehouders over wie het vandaag gaat zijn aanwezig en willen wat zeggen tegen de politici in de zaal.

'Onzekerheid, machteloosheid en zorgen'

De betrokken pluimveehouders verliezen hun vergunning omdat ze te veel stikstof uitstoten die in de nabijgelegen natuur terechtkomt, en omdat hun plannen om de uitstoot te beperken volgens het Brabantse provinciebestuur ondermaats zijn. Een van hen noemt het bericht dat hij daar in juli over kreeg "een beslissing die de zomer van 2026 heeft vergald". Een boerin noemt de afgelopen weken "een tijd van onzekerheid, machteloosheid en zorgen".

Dan dringt het nieuws over het dodelijke ongeluk op snelweg A59 de zaal binnen. Daar reden vanochtend veel tractors die onderweg waren naar het boerenprotest in Den Bosch. Na de schorsing die volgt moeten alle aanwezigen gaan staan en is er een moment stilte voor de twee overleden slachtoffers.

Zo ging het er buiten het provinciehuis in Den Bosch aan toe:

Als iedereen weer is gaan zitten, gaat het debat van start. De kritiek op het provinciebestuur is niet mals. Er is onder Brabantse politici veel boosheid over de manier waarop het provinciebestuur alles rond de pluimveehouders heeft aangepakt.

De vijf boeren hebben acht maanden moeten wachten op een reactie op hun plannen om minder stikstof uit te stoten. Ook het feit dat het provinciebestuur niet zelf om tafel is gegaan met de boeren, nemen verschillende fracties het bestuur erg kwalijk.

College biedt excuses aan

Gedeputeerde Saskia Boelema zegt dat ze toenadering heeft gezocht tot de vijf pluimveehouders. De NOS heeft de mail ingezien die de provinciebestuurder naar een van hen stuurde. Die blijkt twee dagen voor het debat te zijn verzonden.

De bestuurder biedt haar excuses aan voor hoe het is gelopen met de boeren. Toch blijft het college van Gedeputeerde Staten bij het voornemen om de vergunningen van de vijf pluimveehouders in te trekken.

Onder luid getoeter van de trekkers voor de deur legt de bestuurder uit waarom. De provincie wilde in eerste instantie helemaal niet tot intrekking overgaan, zegt Boelema. "We vonden dat te ingrijpend", was een van de argumenten destijds. "Maar de rechter heeft anders geoordeeld", aldus de bestuurder. "We hebben de plicht om ons daaraan te houden."

'Hopelijk niet definitief'

Daarom ontkomt het college er niet aan om op 1 oktober dit "voorlopige besluit" te nemen, stelt Boelema. "Vervolgens kunnen ondernemers en anderen zienswijzen indienen. Dan kunnen er alternatieve plannen worden ingeleverd", zegt de bestuurder. "Laten we hopen dat het niet tot een definitief besluit hoeft te komen."

Hoe dat zich verhoudt tot haar uitspraak dat er op de locaties waar de pluimveehouders zijn gevestigd "onvoldoende mogelijkheid" is om veehouderijen te behouden, is een vraag die Statenleden haar stellen.

Boelema hoopt dat de stikstofplannen van minister Van Essen ruimte geven om uiteindelijk de vergunningen niet te hoeven intrekken. Die plannen zijn nu nog niet uitgewerkt. "Als die maatregelen er al veel eerder waren geweest, waren we mogelijk niet in deze situatie verzeild geraakt", verzucht Boelema.

'Politieke spelletjes'

PVV-fractievoorzitter Alexander van Hattem noemt het optreden van gedeputeerde Boelema "waardeloos" en dient een motie van wantrouwen in. Verschillende Statenleden nemen het voor haar op. Ze beschuldigen Van Hattem van het spelen van "politieke spelletjes". De motie haalt geen meerderheid.

Vier andere moties halen het ook niet, waaronder een waarmee het college wordt opgeroepen om de intrekkingen van tafel te halen. Uiteindelijk kan alleen de motie van twee coalitiepartijen op een meerderheid rekenen.

Daarin roepen zij op om zo snel mogelijk met de vijf pluimveehouders om tafel te gaan om zorgvuldig naar hun plannen te kijken. Ook andere opties moeten bekeken worden, zoals minder dieren houden of het bedrijf aanpassen of verplaatsen, aldus de indieners. Daar is het provinciebestuur wel toe bereid.

Japan wil werknemers uit hun pak nu zomers steeds heter worden

22 hours 58 minutes ago

Vanaf de zestiende verdieping van een glazen kantoorgebouw in Tokio bezien lijkt het op straat een zee van paraplu's. Die beschermen niet tegen de regen, maar tegen de felle zon. Het is 33 graden, beneden lopen nog altijd mannen en vrouwen in pak en leren schoenen naar hun werk.

"Wij hebben er jaren geleden al voor gekozen onze kledingregels te versoepelen, om de gezondheid van onze werknemers te beschermen", vertelt Sari Kuroda van internetbedrijf GMO Media. "Maar in Japan zijn er nog veel bedrijven die vasthouden aan oude gewoonten, waaronder het idee dat je in een net pak naar je werk moet."

Het Japans Meteorologisch Agentschap waarschuwt deze zomer voor gevaarlijke hitte. Vorig jaar telde Tokio 25 dagen waarop het warmer was dan 35 graden. Normaal zijn dat er maar vier of vijf. In Kyoto werden zelfs 52 hete dagen geteld, bijna drie keer zo veel als gebruikelijk. Op meerdere plaatsen in het land werd het al warmer dan 40 graden.

Oververhitting

De Japanse weerdienst introduceerde dit jaar een nieuwe naam voor zulke temperaturen: kokushobi, oftewel een 'wreed hete dag'. Omdat temperaturen boven de 40 graden steeds vaker voorkomen, was volgens de weerdienst een nieuwe categorie nodig.

De gevolgen van kokushobi zijn ernstig. Sinds begin mei zijn bijna 60.000 mensen met hitteklachten per ambulance afgevoerd. Alleen al in de eerste week van augustus waren het er meer dan duizend per dag.

Ook op de werkvloer wordt de hitte een steeds groter probleem. Vorig jaar raakten bijna 2000 werknemers zo ernstig oververhit dat ze minstens vier dagen uitvielen. Negentien van hen overleefden de oververhitting niet. Dat is het hoogste aantal sinds Japan dit fenomeen in 2005 begon bij te houden.

Beenhaar

Kledingvoorschriften op het werk gaan daardoor niet alleen meer over goede smaak en bewegingsvrijheid, maar ook over de gezondheid van werknemers. "We adviseren luchtige kleding waarbij comfort vooropstaat: geen stropdas of colbert, maar polo's, T-shirts, sneakers en, afhankelijk van het werk, zelfs korte broeken", zei gouverneur Yuriko Koike van Tokio eerder dit jaar. Het stadsbestuur roept bedrijven op hun kledingregels te versoepelen.

Als milieuminister lanceerde Koike in 2005 al het Cool Biz-programma: werknemers werden aangemoedigd hun das en jasje thuis te laten, zodat kantoren de airconditioning op 28 graden konden zetten om energie te besparen. Vanwege de energietekorten na de kernramp in Fukushima in 2011 ging de overheid een stap verder: ook polo's, sneakers en andere informele kleding werden aangemoedigd.

Het was een revolutie, maar de korte broek bleef op veel werkvloeren toch een brug te ver. Pas dit voorjaar stond het bestuur van Tokio die officieel toe aan zijn eigen ambtenaren, in de hoop dat anderen zullen volgen.

Het leidde echter direct tot flinke discussie. Online ontstond de term sunehara, vrij vertaald 'beenhaarintimidatie', voor de ergernis over zichtbare mannelijke beenbeharing. Anderen wijzen op een dubbele standaard voor vrouwen, van wie op kantoor nog vaak verwacht wordt dat ze panty's dragen.

Bij GMO Media is die discussie al een gepasseerd station. "Ik kan echt slecht tegen de warmte, dus ik ben hier ontzettend blij mee", vertelt Daiki Suzuki opgewekt. In grijze sneakers, een zwarte korte broek en een blauw linnen overhemd koelt hij af in de airconditioning. Hij beseft dat zijn werkplek een uitzondering is. "Mensen zijn vaak verbaasd dat ik zo casual naar kantoor mag."

Volgens Kuroda moeten leidinggevenden zelf het voortouw nemen. Zij zit met korte broek, een shirt en witte sneakers achter haar computer bij GMO Media. In de vergaderruimtes rondom haar kantoor is nauwelijks een lange mouw te bekennen. "Als wij luchtigere kleding dragen, wordt het voor andere werknemers makkelijker om dat voorbeeld te volgen", zegt ze.

Buiten verdwijnt de felle zon langzaam achter donkere wolken. Japan kreeg de afgelopen weken meerdere stormen en hevige regenbuien te verduren. Die brengen tijdelijk verkoeling, maar een echte weersomslag blijft uit. Volgens de weerdienst blijft het waarschijnlijk tot halverwege september warmer dan normaal. Zelfs tijdens regenbuien blijft de thermometer geregeld boven de 30 graden hangen.

Kuroda is daarom blij met de officiële oproep van de gouverneur van Tokio aan bedrijven om hun kledingregels te versoepelen. Die kan volgens haar het laatste zetje geven. "Daardoor wordt het voor bedrijven makkelijker om de eerste stap te zetten en koelere kleding toe te staan."

Waarom meer welvaart in Marokko tot meer migratie leidt

23 hours 14 minutes ago

Bij de grensovergang tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta is de sfeer nog altijd gespannen. Omdat er op sociale media verschillende oproepen rondgaan om opnieuw massaal de grens over te steken, zijn aan de Marokkaanse kant ordetroepen ingezet.

Over de oorzaken van de ongekende overtocht van migranten van vorige week wordt nog altijd druk gespeculeerd in de internationale politiek en media. Waar weinig twijfel over bestaat, is dat veel Marokkanen ontevreden zijn over hun bestaan en toekomstperspectief. Dit terwijl het Noord-Afrikaanse land in de afgelopen twintig jaar juist een flinke economische groei heeft doorgemaakt.

Economische groei

De snelle ontwikkeling van de Marokkaanse economie is vooral goed te zien aan de gloednieuwe infrastructuur in het land. De aanleg van nieuwe snelwegen heeft de reistijden naar de uithoeken van het land drastisch verkort. Ook is er sinds 2018 de hogesnelheidstrein Al Boraq, die het oude economische hart van Marokko, de steden Casablanca en Rabat, verbindt met de nieuwe motor van de Marokkaanse economie: Tanger.

De stad die uitkijkt op de Straat van Gibraltar en het Spaanse vasteland is flink uitgebreid in de afgelopen twintig jaar. Er is veel geïnvesteerd in het aantrekken van grote textielbedrijven en autofabrikanten uit zowel Europa als China. De relatief lage lonen in Marokko en de nabijheid van de containerhaven Tanger Med maken het voor bedrijven met name aantrekkelijk om de productie voor de Europese markt hier naartoe te brengen.

Uit cijfers van het Internationaal Monetair Fonds blijkt dat de Marokkaanse economie in twintig jaar tijd ongeveer 2,5 keer zo groot is geworden, maar de onvrede onder de Marokkaanse bevolking lijkt groter dan ooit.

Aan de rand van het bedrijventerrein Tanger Free Zone is de taxistandplaats afgeladen met mensen die wachten op vervoer naar hun werk. Zo ook de 32-jarige Youssef uit Tanger die al tien jaar werkt in een textielfabriek. "De lonen zijn veel te laag als je het vergelijkt met de kosten voor levensonderhoud. Met 4000 dirham (ongeveer 400 euro) in de maand kom je niet ver meer. Mijn huur alleen kost me al 2000 dirham, de rest van het salaris gaat op aan eten."

Volgens Youssef is het ook een probleem dat er soms geen werk is. Als de productie van de fabriek wordt teruggeschroefd of stilgelegd, worden werknemers naar huis gestuurd en lopen ze salaris mis.

Migratieparadox

Dat economische vooruitgang leidt tot een sterkere behoefte om het land te verlaten, lijkt niet met elkaar te rijmen. Toch is dit volgens migratiedeskundige Hein de Haas een effect dat vaker optreedt bij landen die een snelle groei doormaken. "Dit noemen we de migratieparadox. Het is onder meer het succes van de alfabetisering en het onderwijs in Marokko. Als je eenmaal naar school bent gegaan ben je niet meer tevreden met een simpel baantje of werken op de boerderij. Dan heb je andere ambities."

De Haas heeft in de afgelopen dertig jaar vooral onderzoek gedaan naar migratie vanuit Marokko. Volgens hem is het voorstelbaar dat de wil om te vertrekken, die bij veel Marokkanen leeft, in de toekomst weer zal afnemen.

"Marokko zit nu op een piekmoment, een ontwikkelingsniveau waarop je kunt verwachten dat de migratie heel hoog is. Mocht het in het komende decennium economisch heel goed gaan in Marokko, dan kan dat er in combinatie met een dalend geboortecijfer voor zorgen dat de Marokkaanse emigratie zal afnemen."

Ook draagt de afname van de armoede in Marokko volgens de socioloog bij aan de toename van de emigratie. "Migreren is duur. Je ziet vaak dat in arme landen die wat rijker worden er meer mensen zijn die het financieel kunnen opbrengen om te migreren."

Hoewel de groep Marokkanen die geld heeft om het land te verlaten is gegroeid, is dit vanwege de lage lonen en onzekere arbeidsomstandigheden vooral voor jonge Marokkanen niet weggelegd. Velen van hen zagen de instorting van de grensbewaking bij Ceuta daarom als een buitenkans om tegen een zo laag mogelijke prijs toch in Europa terecht te komen.

De 20-jarige Adnan was één van de pakweg 60.000 migranten die vorige week deze kans dachten te grijpen. Inmiddels is hij weer terug in Tetouan en heeft hij zijn werk als kapper weer opgepakt. "We kunnen hier eigenlijk alleen eten en drinken. Denken aan je toekomst heeft geen zin, we zitten hier vast in het heden. Toen ik en mijn vrienden hoorden dat de grens bij Ceuta open was, dachten we: laten we er gewoon naartoe gaan, op goed geluk."