Aggregator

Instellingen bieden excuses aan aan jongeren na misstanden in gesloten jeugdzorg

8 hours 45 minutes ago

Twee jeugdzorginstellingen bieden publiekelijk hun excuses aan aan jongeren die op de strenge afdelingen binnen de gesloten jeugdzorg hebben gezeten. De jeugdzorgaanbieders erkennen dat de zorg op die afdelingen tekort is geschoten.

Het gaat om jongeren van 12 tot 18 jaar die op zogenoemde Zikos-afdelingen hebben gezeten (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie). De meeste van hen kampen met psychische en fysieke klachten en kregen niet de juiste nazorg. Zeven jongeren leven inmiddels niet meer.

Jongeren zaten urenlang opgesloten, werden vernederd en hardhandig in bedwang gehouden, zonder een passende behandeling voor hun trauma's.

In 2024 bleek dat de zorg voor jongeren met zeer complexe psychiatrische problemen op de afdelingen ernstig tekortschoot. In datzelfde jaar werden de instellingen, na verontrustende signalen, onder verscherpt toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gesteld. Die concludeerde destijds dat er "onvoldoende kwaliteit van zorg" was en "onvoldoende begeleiding op maat". De afdelingen zijn inmiddels gesloten.

'Diepe schade'

"Wat er op de Zikos-afdelingen is gebeurd, had nooit mogen gebeuren", zegt jeugdzorgaanbieder Pactum. "De zorg op de Zikos-afdeling was in veel gevallen onveilig en heeft negatieve gevolgen gehad. Wij erkennen dat wat er is gebeurd diepe schade heeft veroorzaakt."

"Het was niet jouw schuld. Jij was kind en je had hulp en zorg nodig", schrijft jeugdzorginstelling iHub onderwijs & familiezorg in een brief. "Die hadden wij je moeten geven. We hadden samen met jou moeten werken aan je herstel en uitzicht op een betere toekomst. Hierin zijn wij tekortgeschoten. En daarvoor bieden wij onze oprechte excuses aan."

'Vertrouwen kwijtgeraakt'

De excuses komen op de dag waarop het nieuwe rapport Eenzaam Gestorven van onderzoeker Jason Bhugwandass werd gepresenteerd. Bhugwandass zat in 2015 ook op een Zikos-afdeling omdat hij zwaar depressief en suïcidaal was. Het rapport is een vervolg op een eerder rapport uit 2024 waarin de onderzoeker om aandacht vroeg voor de misstanden.

Bhugwandass vindt de excuses belangrijk, maar zegt wel dat die te laat komen.

"Jongeren zijn eerst beschadigd door het systeem, daarna niet geloofd, vervolgens aan hun lot overgelaten, en moesten daarna ook nog wachten op woorden die allang uitgesproken hadden moeten worden. Voor jongeren die hun jeugd, hun veiligheid of hun vertrouwen zijn kwijtgeraakt, zijn woorden alleen niet helend. Zeker niet als ze zo laat komen", aldus Bhugwandass.

Verantwoordelijkheid

Volgens Bhugwandass gingen organisaties vooral hun eigen zorg verbeteren. "Terwijl de betrokken jongeren allemaal hetzelfde zeggen als ik vraag wat ze nu nodig hebben: erkenning," zei hij eerder tegen Nieuwsuur.

Voor Bhugwandass hebben excuses pas betekenis als die "leiden tot verantwoordelijkheid". "Dat betekent: herstel, compensatie en nazorg. Erkenning dat dit niet alleen fout is gegaan, maar dat jongeren daadwerkelijk kapot zijn gemaakt door een systeem dat hen had moeten beschermen."

De jeugdzorginstellingen zeggen dat ze hun verantwoordelijkheid willen nemen en samen met de jongeren willen kijken hoe ze hen het beste kunnen helpen.

Geen siervuurwerk meer in Volendamse cafés: gemeente en horeca ondertekenen convenant

8 hours 56 minutes ago

Geen siervuurwerk zoals sterretjes en fonteinen meer in horecagelegenheden in Volendam. Dat is de afspraak die horecaondernemers en de gemeente Edam-Volendam gisteren hebben ondertekend in een convenant. Het initiatief komt van twee vrouwen die de verwoestende nieuwjaarsbrand in café 't Hemeltje 25 jaar geleden hebben meegemaakt.

Die brand, in de nacht van 31 december 2000 op 1 januari 2001, was niet de directe aanleiding voor het idee van het convenant: dat was de dodelijke nieuwjaarsbrand in een bar in een skioord in Zwitserland. Afgelopen nieuwjaarsnacht kwamen daarbij 41 mensen om het leven. 115 mensen raakten gewond.

Na de Volendamse cafébrand zijn de landelijke regels voor brandveiligheid in de horeca flink aangescherpt, met name op het gebied van versieringen en materialen. Maar tot een lokaal verbod op vuurwerk kwam het nooit, tot de vergelijkbare brand in Zwitserland.

"Dat er in Zwitserland gewoon precies hetzelfde gebeurde, dat maakte mij nogal boos. We hebben meteen actie ondernomen", zegt Dora Kras tegen NH Nieuws. De andere initiatiefneemster, Maria Veerman, raakte 25 jaar geleden gewond. De brand in Volendam werd destijds veroorzaakt toen de kerstversiering vlam vatte door sterretjes.

Bij het ondertekenen van de nieuwe afspraken waren onder meer burgemeester Rick Beukers, de politie, het Openbaar Ministerie en de bedenkers aanwezig. Veerman en Kras zijn trots. "Ik had de brand graag overgeslagen, maar het is gebeurd. Dus nu gaan we ermee verder en we pakken dit op", zegt Kras tegen NH Nieuws.

Kras en Veerman waren bij het ondertekenen van het convenant:

Burgemeester Rick Beukers: "Ik ben er trots op dat deze afspraak vanuit onze gemeenschap zelf tot stand is gekomen. De brand in Zwitserland heeft opnieuw laten zien hoe diep de gevolgen van zo'n tragedie kunnen zijn en hoe belangrijk het is om samen verantwoordelijkheid te nemen." Zowel de initiatiefnemers als de burgemeester hopen dat andere gemeenten in Nederland het voorbeeld van Volendam volgen.

Oranje

Met het naderende WK voetbal zijn de kroegen in het dorp extra versierd. Sommige feestversiering kan brandgevaarlijk zijn. Daarom houdt de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland de boel extra in de gaten. Bij 130 horecagelegenheden zijn brandvertragende vlaggetjes uitgedeeld die door de veiligheidsregio zelf zijn ontwikkeld.

Horecabaas Sjaak Bootsman is er blij mee. Zijn café hangt helemaal vol met oranje vlaggen en andere versiering. "Alles is brandvertragend."

Twee Nederlandse verdachten aangehouden in groot Duits-Nederlands drugsonderzoek

9 hours 11 minutes ago

Bij verschillende invallen in Nederland en Duitsland zijn drie verdachten aangehouden in verband met een groot drugsonderzoek. Dat meldt het Duitse Openbaar Ministerie, de douane- en recherche en de politie van Frankfurt am Main in een persbericht.

De verdachten werden bij invallen in Amersfoort, Assen en het Duitse Herborn opgepakt. Het gaat om een Nederlander van 59, een Nederlander van 56 en een 53-jarige Turk. Twee andere verdachten in het onderzoek, een 57-jarige Duits-Turkse staatsburger en een 26-jarige Bulgaar, werden al eerder opgepakt. De Duitse justitie zegt dat het in het onderzoek nauw heeft samengewerkt met de Nederlandse opsporingsdiensten.

Justitie beschuldigt de verdachten van deelname aan een criminele organisatie. Ze hebben in wisselende samenstellingen gewerkt aan de import van cocaïne, in verschillende rollen.

2500 kilo cocaïne

Volgens de Duitse justitie maken de verdachten deel uit van een internationale criminele organisatie die tussen juni 2024 en januari dit jaar duizenden kilo's cocaïne vanuit Brazilië en Colombia naar Duitsland heeft verscheept. De drugs werden per vliegtuig en via containerschepen naar Europa gebracht, zeggen de Duitse autoriteiten.

De politie heeft vier drugstransporten weten te onderscheppen. In totaal werd daarbij 2500 kilo cocaïne met een straatwaarde van 180 miljoen euro in beslag genomen.

De verdachten zouden bedrijven in verschillende Duitse deelstaten hebben overgenomen, om deze vervolgens te gebruiken als dekmantel voor hun illegale praktijken. Ook huurden ze medewerkers in als directeur van deze bedrijven, om deze stromannen vervolgens in te zetten voor de smokkel van de drugs. Zij importeerden legale producten, om zo de drugstransporten te verhullen.

Zo werkte de 59-jarige als directeur van een van de dekmantelbedrijven, regelde de 53-jarige de logistiek en was de 26-jarige verantwoordelijk voor het uithalen van de drugs, zegt justitie.

27 invallen

Justitie beschuldigt de verdachten van deelname aan een criminele organisatie. Ze hebben in verschillende samenstellingen gewerkt aan de import van cocaïne, in verschillende rollen.

In totaal deed de politie invallen bij 27 bedrijfspanden en woonhuizen in de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Hessen, en in Nederland. De verdachten die in Duitsland werden aangehouden worden voorgeleid, waarna een rechter besluit of ze langer vast blijven zitten.

De Duitse justitie heeft het Nederlandse Openbaar Ministerie gevraagd om de verdachten die in Nederland werden gearresteerd over te leveren.

Man aangehouden voor mishandeling zoon Parool-columnist Candan met kettingslot

9 hours 32 minutes ago

De politie Amsterdam heeft een man opgepakt die ervan wordt verdacht de zoon van Parool-columnist Yesim Candan met een kettingslot verwond te hebben.

De 35-jarige man uit Amstelveen werd vandaag opgepakt, meldt de politie. De minderjarige zoon van Candan werd vorige week dinsdag onder een tunneltje aan de Parnassusweg in Amsterdam-Zuid belaagd door een man op een scooter. Die sloeg hem op zijn bovenlijf met een zwaar kettingslot en reed vervolgens weg.

Verhoord

De verdachte zit vast en wordt verhoord. De politie onderzoekt of er een verband is met een column die Candan schreef na agressie tijdens een voetbalwedstrijd tussen amateurclubs AFC en De Dijk. Na publicatie van de column ontving Het Parool een dreigbrief waarin ook haar zoon werd genoemd.

Candan laat in Het Parool weten opgelucht te zijn door de aanhouding. "Ik ben zo blij. Ik heb amper geslapen sinds het gebeurd is. De afgelopen week heb ik veel steun gevoeld van de politie, die zich heel hard heeft ingezet om hem te pakken. En ook van burgemeester Halsema, die mij vanochtend nog heeft gebeld."

Steun Halsema

In haar column schreef Candan over een groep jongens van De Dijk die na het toekennen van een penalty aan AFC op een vrouwelijke scheidsrechter afstormden en haar uitmaakten voor "kankerlijer". Dat zou volgens Candan meer zijn dan een losstaand incident. "Dit gaat over iets groters: over respect, opvoeding en de manier waarop jongens leren omgaan met autoriteit en met vrouwen. En ja, het schuurt om dit te benoemen, maar de tegenpartij was een multicultureel team."

"Dat zegt op zichzelf niets over normen of gedrag. Juist daarom is het zo tragisch wanneer een groep jongens zich op deze manier gedraagt tegenover een vrouwelijke scheidsrechter, want daarmee bevestigen ze precies de vooroordelen en stigma's waar biculturele jongeren al jaren tegen vechten. Dat is niet alleen schadelijk voor het voetbal, maar voor alle jongeren met dezelfde achtergrond."

Halsema nam het direct na de mishandeling op voor Candan en noemde de mishandeling op sociale media "afschuwelijk en onverteerbaar". "In haar column pleit Yesim Candan voor respect en fatsoen. In plaats daarvan wordt haar zoon mishandeld, mogelijk om de moeder het zwijgen op te leggen."

Xi sluit bezoek aan Kim Jong-un af, landen willen werken aan nauwere banden

9 hours 54 minutes ago

Saluutschoten, een fanfare, acrobatische optredens en een vers gewaterde vriendschapsboom. Het tweedaagse bezoek van de Chinese president Xi Jinping aan de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un is afgerond. Concrete afspraken bleven uit, maar de twee leiders beloofden wel te werken aan nauwere banden.

Voor de eerste keer in zeven jaar tijd reisde de Chinese leider naar Noord-Korea. Met het bezoek wilde China duidelijk maken dat, ondanks de groeiende rol van Rusland en de terugkeer van de Amerikaanse president Trump op het wereldtoneel, China nog altijd de centrale speler blijft in Oost-Azië.

Op zijn eerste buitenlandse reis van het jaar, sprak de Chinese leider bij de aanvang over een "nieuw historisch keerpunt".

Om de Chinese delegatie te ontvangen was groots uitgepakt. Het Noord-Koreaanse staatspersbureau gaf deze beelden vrij:

Op politiek, cultureel en economisch vlak willen de twee de samenwerkingen uitbreiden, volgens een verklaring die via het Noord-Koreaanse staatspersbureau KCNA werd verspreid. China benadrukt op zijn beurt dat de banden op diplomatiek en militair niveau worden aangehaald, om een "positieve bijdrage te kunnen leveren aan vrede, stabiliteit, ontwikkeling en welvaart in de regio en de wereld", schrijft het Chinese staatspersbureau Xinhua. Ook moeten er meer treinen en vluchten komen tussen de landen.

Waar Peking en Pyongyang altijd belangrijke handelspartners waren, is sinds het uitbreken van de Russische oorlog tegen Oekraïne, China niet meer Kims enige optie. Kim Jong-un sprak zijn onvoorwaardelijke steun uit voor president Poetin. Noord-Korea levert wapens en manschappen en krijgt daar brandstoffen en wapentechnologie voor terug. Tot onvrede van buurland China.

Laura van Megen, Oost-Azië correspondent:

"Wat er besproken is tussen de twee leiders blijft vaag. Maar dat ook het onderwerp van kernwapens op tafel lag, is waarschijnlijk. Experts denken dat China de invloed op Noord-Korea toch als een soort van troefkaart wil inzetten in de onderhandelingen met de Amerikaanse president Trump, die vaker heeft gezegd dat hij de diplomatie met Kim wil hervatten.

De Verenigde Staten willen niet dat Noord-Korea kernwapens heeft, maar China lijkt toch wel die de facto kernwapenstatus van Noord-Korea geaccepteerd te hebben als een realiteit en zich daar ook niet heel hard tegen te willen verzetten uit angst om Kim nog meer in de armen van Poetin te duwen.

Ondanks de gedeelde ideologische geschiedenis is Noord-Korea natuurlijk ook een onruststoker in de regio en een onbetrouwbaar en eigengereid buurland waar China last van heeft. Toch hameren alle Chinese persberichten die naar buiten komen vooral op de gedeelde geschiedenis, op hoe belangrijk ze voor elkaar zijn en ook hoe onmisbaar ze voor elkaar zijn.

Dat Kim steeds meer met Poetin doet, dat kan Xi Jinping niet tegenhouden, maar China wil wel aan Noord-Korea laten zien: wij zijn jouw grote broer, vergeet dat niet. Ook is het een duidelijk bericht aan Moskou en Washington: als je iets met Noord-Korea wil, dan moet je langs ons."

Verder benadrukte Kim dat hij het 'Eén-Chinabeleid' steunt, wat inhoudt dat Taiwan deel moet zijn van China. Xi ziet Taiwan als een afvallige provincie en sluit geweld niet uit om het eiland in te lijven.

Om het hele bezoek af te sluiten zijn Xi en zijn vrouw naar de China-Noord-Korea-vriendschapstoren geweest. Daar zijn bloemen gelegd voor Chinese militairen die omkwamen tijdens de Koreaoorlog, melden Chinese staatsmedia.

Ook bezocht de Chinese president de partijschool van de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij. Daar plantte hij samen met Kim een spar. "De spar blijft het hele jaar door groen en symboliseert de duurzame en steeds vernieuwende vriendschap tussen China en Noord-Korea", schrijft het Chinese staatspersbureau Xinhua.

Dure fout met datering Italiaans schilderij: ministerie ziet 3 aan voor 8

10 hours 15 minutes ago

Het Italiaanse ministerie van Cultuur heeft een dure fout gemaakt met een taxatie. Het schilderij Madonna en kind van een anonieme meester uit de Italiaanse regio Emilia-Romagna werd per ongeluk veel te jong geschat. Het schilderij kwam volgens de experts van het ministerie uit 1850, maar na restauratie bleek het schilderij uit 1350 te komen.

De waarde van het schilderij is daardoor aanzienlijk hoger dan aanvankelijk werd gedacht. Het werk werd oorspronkelijk getaxeerd rond de 38.000 euro, maar de waarde ligt volgens internationale experts waarschijnlijk ruim boven de half miljoen euro, schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera.

3 in plaats van 8

In 2020 gaf het Italiaanse ministerie toestemming om het schilderij uit te voeren naar Zwitserland. De exportvergunning werd goedgekeurd omdat experts dachten dat het kunstwerk maar van "weinig belang" was. De experts lieten zich daarbij leiden door de inscriptie op de achterkant: geschilderd door Alfonso Martorelli Fiori, Bologna in 1850.

Na restauratie bleek dat de acht in het jaartal 1850 eigenlijk een drie was en dat het kunstwerk is geschilderd door een onbekende artiest die ook bekendstaat als Maestro van 1302. Veilinghuis Christie's schatte de daadwerkelijke waarde tussen de 300.000 en 580.000 euro.

Hoger beroep afgewezen

Italië probeerde via de rechtbank het kunstwerk terug te krijgen, maar dat lukte niet. De Raad van State oordeelde in hoger beroep dat de Italiaanse regering te laat handelde: de overheid probeerde een vergunning die in 2020 was afgegeven pas in 2023 in te trekken.

De wettelijke termijn voor het intrekken van een certificaat is twaalf maanden. Daardoor blijft het schilderij in bezit van een particulier bedrijf in Zwitserland, schrijft de Italiaanse zender Rai Uno. Het schilderij mag nu geveild worden.

Ophef

In Italië leidde de zaak tot een bredere discussie over het vermogen van de bevoegde partijen om "de historische en artistieke waarde van kunstwerken correct vast te stellen, vóór deze Italië mogen verlaten", schrijft de Italiaanse krant La Nuova.

De parlementsoppositie eist dat eigen bezit beter beschermd wordt. "We zijn niet alleen een kunstwerk van onschatbare waarde kwijtgeraakt, maar we zijn ook getuige geweest van een inefficiënte en chaotische aanpak door de verantwoordelijke autoriteiten", zei parlementariër Vincenza Aloisio.

Marengo-hoofdverdachte Ridouan Taghi heeft twee nieuwe advocaten

10 hours 47 minutes ago

Hoofdverdachte Ridouan Taghi (48) van het Marengo-proces heeft officieel twee nieuwe advocaten. Anique Slijters en Ronald van der Horst meldden zich midden mei al. Vandaag bevestigde het gerechtshof Amsterdam dat het duo Taghi's verdediging oppakt.

De twee advocaten stelden vorige maand als voorwaarde dat zij genoeg tijd zouden krijgen om zich in te lezen. Het gerechtshof bepaalt vervolgens hoeveel tijd het duo krijgt.

Op de zitting in het hoger beroep van het Marengo-proces aanstaande vrijdag zal het gerechtshof het vervolg van de zaak met de nieuwe advocaten bespreken. Slijters en Van der Horst kunnen dan aangeven hoeveel tijd ze nodig hebben om zich in te lezen in het omvangrijke strafdossier.

Ook zoon Taghi bijgestaan

De twee advocaten hebben eerder de oudste zoon van Taghi bijgestaan. Faissal Taghi werd in januari veroordeeld tot zes jaar cel voor drugshandel en witwassen. Slijters en Van Der Horst verdedigden ook Delano G., die Peter R. de Vries doodschoot in 2021. Hij kreeg 28 jaar celstraf.

Het OM ging er destijds vanuit dat De Vries werd vermoord vanwege zijn hulp aan kroongetuige Nabil B. in het Marengo-proces. De broer van de kroongetuige en zijn advocaat Derk Wiersum werden ook vermoord.

'Geoliede moordmachine'

Het hoger beroep van het Marengo-proces loopt al twee jaar. Het draait om veertien verdachten die terechtstaan voor deelname aan een criminele organisatie en voor betrokkenheid bij zes liquidaties en meerdere pogingen of voorbereidingen voor moord.

Vorige week werd bekend dat het OM in het hoger beroep levenslang eist tegen vier verdachten. Ook eist het OM tegen negen andere verdachten een hogere straf dan de rechtbank oplegde.

Advocaten onder druk

Taghi's zaak is vertraagd ten opzichte van zijn medeverdachten, omdat hij meer dan een jaar geen advocaten had. Zijn voormalig advocaat Vito Shukrula werd aangehouden op verdenking van het doorspelen van berichten vanuit de gevangenis. Tegen hem loopt nog een strafrechtelijk onderzoek.

Taghi's neef, die een tijd zijn advocaat was, werd in 2023 veroordeeld tot 5,5 jaar cel voor het doorgeven van berichten aan Taghi. En ook tegen voormalig advocaat Inez Weski werd 4,5 jaar cel geëist voor het doorspelen van berichten van en naar Taghi toen Weski zijn advocaat was. Zij werd uiteindelijk veroordeeld tot 42 dagen cel - de tijd die ze al in voorarrest had gezeten.

Eerder legde de rechtbank Taghi een levenslange celstraf op. Hij is volgens de rechters "de enige" en "onbetwiste" leider van een criminele organisatie die zich richtte op geweld.

Japanse beer gevangen waar bijna 100 scholen voor werden gesloten

10 hours 51 minutes ago

Een beer die rondliep in de Japanse stad Utsunomiya, ten noorden van Tokio, is gevangen. Het dier werd met een verdovingsgeweer neergeschoten na een klopjacht van ruim een dag.

De beer werd tussen de huizen getild en naar een busje gebracht:

Zaterdag dook een zwarte beer op in een park in de stad. Het was voor het eerst dat een beer in het centrum van de stad werd gezien. Gisteren bleven daarom alle 94 basisscholen en middelbare scholen in de stad dicht. Bewoners werd opgeroepen deuren en ramen gesloten te houden.

Utsunomiya is een stad die wordt omgeven door bergen en bossen, waar meerdere beren leven.

Zelfde beer?

Sinds de eerste waarneming op zaterdag, werd zo'n twintig keer een beer gezien in en om de stad in de buurt van woningen, scholen en parken, meldt de Britse omroep BBC. Het dier beklom schuttingen en zwom in een rivier.

Volgens het stadsbestuur is het gevaar nog niet geweken, meldt The Asahi Shimbun. Mogelijk loopt er nog een tweede beer rond in de stad.

Japan kampt in toenemende mate met incidenten met beren, ook in bewoonde gebieden. Vorig jaar vielen er 238 gewonden door beeraanvallen.

Electronicafabriek

Ook in de stad Fukushima loopt een beer rond. Daar raakten vorige week zeker vier mensen gewond door een aanval.

Het dier weet tot nu toe aan zijn achtervolgers te ontkomen. Het drong onder meer een elektronicafabriek binnen. De politie wachtte buiten op het dier, maar het opende naar verluidt een raam en ontsnapte daarmee aan de aandacht van de politie.

De Aziatische zwarte beer wordt gezien als een kwetsbare diersoort, maar de populatie groeit de afgelopen jaren sterk in Japan. Dat komt mede doordat minder op de dieren wordt gejaagd.

De Japanse regering heeft dit jaar een werkgroep opgericht die zich moet buigen over oplossingen. Ook overwegen sommige dorpen drones in te zetten met warmtecamera's.

Japan kampte vorig jaar met een recordaantal aan berenaanvallen:

Podcast De Dag: de (vieze) wereld achter CO2-compensatie

10 hours 54 minutes ago

Een vliegticket, een volle tank, een energiecontract. Tegenwoordig kun je al je milieuvervuilende activiteiten compenseren. Of toch niet?

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Mira Sys is onderzoeksjournalist bij Follow the Money en schreef samen met collega Ties Gijzen het boek Wie betaalt mag vervuilen, over wat CO2-compensatie oplevert. In de podcast vertelt ze over de wereld achter CO2-compensatie.

Meer dan 80 procent van de projecten waar carbon credits voor worden uitgegeven blijken hun beloftes niet waar te maken. En dertig jaar CO2-compensatie heeft niet of nauwelijks klimaatwinst opgeleverd. Hoe kan dat? En: heeft betalen voor compensatie dan helemaal geen zin?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Man omgekomen door autobom in Moskou, identiteit nog niet bekendgemaakt

11 hours 1 minute ago

In een voorstad ten oosten van de Russische hoofdstad Moskou is een man om het leven gekomen toen de auto waarin hij reed explodeerde. Dat melden de Russische autoriteiten. De ontploffing gebeurde in dezelfde voorstad als waar vorig jaar een hooggeplaatste militair van het leger werd omgebracht met een autobom.

Volgens het Russische Onderzoekscomité, de belangrijkste opsporingsdienst van het land, reed de BMW X3 vanochtend rond 05.30 uur weg in de stad Balasjicha nabij Moskou. Enkele minuten daarna vloog het voertuig in brand nadat een explosief was ontploft. Vervolgens botste het voertuig tegen een stilstaande auto, waarna de SUV tot stilstand kwam.

Het is niet bekendgemaakt wie het slachtoffer is. Het Russische Telegramkanaal Mash schrijft dat het om een 62-jarige man gaat. Op beelden is te zien hoe brandweermensen de hevig brandende auto proberen te blussen. Het kanaal schrijft dat omstanders de bestuurder uit de brandende auto hebben gehaald. Kort daarna overleed hij aan zijn verwondingen.

De autoriteiten doen onderzoek naar het incident. Er is nog niets bekendgemaakt over eventuele verdachten of een motief.

Sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne worden geregeld aanslagen gepleegd waarbij belangrijke Russische militairen zijn omgekomen. De militair die vorig jaar in Balasjicha werd gedood was luitenant-generaal Moskalik, die een hoge positie had in het Russische leger. Hij kwam om het leven toen een bom onder een Volkswagen Golf ontplofte op het moment dat hij langs de auto liep.

Twee maanden daarvoor werd een separatistenleider uit de Oekraïense regio Donetsk gedood toen er een bom afging in de lobby van een duur appartementencomplex in de Russische hoofdstad. En in 2024 kwam een Russische generaal om het leven bij een bomaanslag. Het explosief zat verstopt in een elektrische step bij de ingang bij een appartementencomplex. Oekraïne heeft de verantwoordelijkheid voor deze aanslag opgeëist.

Indiase regering heeft bijna 5000 mensen gedeporteerd naar Bangladesh

11 hours 49 minutes ago

India heeft vorige maand bijna 5000 mensen naar Bangladesh uitgezet. Volgens de Indiase autoriteiten hadden zij niet de juiste papieren om aan te tonen dat ze Indiase staatsburgers zijn. De deportaties volgen na een verkiezingswinst van de partij Bharatiya Janata Party (BJP) van premier Narendra Modi.

In de Indiase deelstaat West-Bengalen won de BJP in april de verkiezingen. De partij beloofde een strenger beleid te voeren om illegale migranten op te sporen en uit te zetten. West-Bengalen grenst aan buurland Bangladesh en ongeveer een derde van de inwoners is moslim.

De nieuwe regering van de Indiase deelstaat heeft ook opdracht gegeven om detentiecentra op te zetten voor ongedocumenteerde Bengalezen en Rohinya die vanwege vervolging het overwegend boeddhistische Myanmar zijn ontvlucht. In de detentiecentra zitten volgens de Indiase autoriteiten meer dan 830 mensen vast die worden uitgezet.

Marginalisering

Er zijn in de deelstaat al langer politieke spanningen over immigratie. Hoge Indiase functionarissen hebben de migranten omschreven als "termieten" en "infiltranten", schrijven Indiase media.

Critici stellen dat de BJP bijdraagt aan de maatschappelijke onrust en de marginalisering van zo'n 200 miljoen moslim-Indiërs. De hindoe-nationalistische partij BJP ziet India als vooral een land voor hindoes.

Mensenrechtenorganisaties hebben de Indiase regering al eerder ervan beschuldigd honderden Bengaals sprekende moslims zonder proces te hebben gedeporteerd. Veel van hen zijn Indiase staatsburgers die veelal wonen in de deelstaten die aan Bangladesh grenzen.

De Bengaalse regering zei deze week dat het India meerdere keren formeel heeft opgeroepen om te stoppen met de deportaties. Dhaka waarschuwt dat de uitzettingen de relatie met New Delhi onder druk zet. De afgelopen weken heeft de grenswacht volgens de Bengaalse regering zo'n dertig pogingen tot uitzetting vanuit India tegengehouden.

Opnieuw een dode bij protest tegen Amerikaans ebolacentrum in Kenia

12 hours 9 minutes ago

De Keniaanse politie heeft in de plaats Nanyuki een demonstrant neergeschoten bij een protest tegen een quarantainecentrum dat bestemd is voor Amerikanen die zijn blootgesteld aan het ebolavirus. Volgens de organisatie van het protest is de man overleden. De politie heeft dat nog niet bevestigd.

Ooggetuigen meldden eerder aan persbureau Reuters dat er traangas was afgevuurd op demonstranten, en dat zeker tien mensen zijn aangehouden.

De Amerikaanse regering wil voorkomen dat ebola de VS bereikt en wil daarom Amerikanen die met het virus in aanraking zijn gekomen in het centrum opvangen. De demonstranten vinden dat de VS daarmee het risico van de ziekte afschuift op de Keniaanse bevolking.

Een week geleden zijn bij eenzelfde protest tegen het centrum twee mensen om het leven gekomen. Bij dit protest waren honderden demonstranten aanwezig. Zij zeiden dat ze vrezen voor hun gezondheid als het centrum daar komt.

Eerder bepaalde een rechter in het Oost-Afrikaanse land dat het quarantainecentrum voorlopig niet gebouwd mag worden, hoewel de Keniaanse president met het Amerikaanse plan had ingestemd. Volgens president Ruto past het centrum bij de samenwerking tussen de VS en Kenia op het gebied van gezondheidszorg.

De regering-Trump zei dat de VS "niet kan en wil toestaan" dat het ebolavirus de VS binnenkomt. Het centrum op een militaire basis is bedoeld voor mensen die nog geen symptomen van ebola hebben, maar er wel aan zijn blootgesteld. Als ze wel klachten krijgen, worden ze in andere landen verzorgd, zeggen de Amerikaanse autoriteiten. Het is niet bekendgemaakt om welke landen dat gaat.

Hoewel het plan is tegengehouden, zijn de Amerikanen volgens persbureau Reuters niet gestopt met de voorbereiding voor de bouw van het centrum. Zo zag Reuters dat er op het terrein steeds meer witte tenten komen te staan. Ook wordt er medische apparatuur naar Kenia verscheept vanuit de VS.

Bundibugyo-variant

De Democratische Republiek Congo kampt sinds mei met een nieuwe ebola-uitbraak. De infectieziekte heeft sinds de uitbraak in het oosten van het land zeker honderd levens geëist, ruim 500 mensen raakten sindsdien besmet. Mogelijk is het aantal nog hoger, omdat de uitbraak pas laat werd ontdekt.

Ook in Congo leidt de uitbraak geregeld tot gewelddadige incidenten. Zo werd eind vorige maand een ziekenhuis bestormd door woedende jongeren die eisten dat twee overleden familieleden aan hen werden overgedragen. Het was het derde geweldsincident tegen een zorginstelling in de regio in een week tijd.

De Bundibugyo-variant van het virus is gevaarlijk: er bestaat nog geen vaccin of behandelmethode. Sinds 1976 zijn er meer dan twintig uitbraken van ebola geweest in Congo en Uganda, maar de Bundibugyo-variant kwam slechts twee keer eerder voor. In Uganda in 2007 en in Congo in 2012.

Minderjarige bewoner aangehouden voor brand bij vluchtelingenopvang Cadier en Keer

12 hours 44 minutes ago

De verdachte van de brandstichting bij de vluchtelingenopvang in het Zuid-Limburgse dorp Cadier en Keer is een minderjarige bewoner, zegt de politie tegen L1 Nieuws.

De brand brak gisteravond rond 22.30 uur uit in het gedeelte van het gebouw waar momenteel een opvang voor minderjarige asielzoekers is gevestigd. Er kwam zoveel rook vrij dat het hele gebouw ontruimd werd. Niemand raakte gewond.

Het vuur was vrij snel onder controle en de schade bleef beperkt. Wel duurde het nog een tijdje voor het gebouw geventileerd was en de bewoners weer konden terugkeren.

Iraanse voetbalbond: tickets ineens ingetrokken, fans niet welkom op WK

12 hours 52 minutes ago

De Iraanse voetbalbond meldt dat de tickets voor het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico voor supporters uit Iran onverwacht zijn ingetrokken.

Het is nog onduidelijk welke organisatie of welk land dit besluit heeft genomen, maar de Iraanse voetbalbond geeft de VS, het land waar Iran mee in oorlog is, de schuld. De FIFA en de VS hebben nog niet gereageerd.

De bond spreekt er schande van dat het besluit op het laatste moment wordt genomen. "Veel Iraanse voetbalfans, die vertrouwden op de officieel aangekondigde procedure, hadden al de nodige plannen gemaakt om de wedstrijden bij te wonen," voegt de bond toe in een verklaring.

Verdelen

De wereldvoetbalbond FIFA wijst 8 procent van alle tickets van een WK-wedstrijd toe aan elk van de twee deelnemende landen. Die tickets kunnen de nationale bonden dan zelf verdelen onder hun supporters. Het gaat om deze tickets die de Iraanse voetbalbond nu zijn afgenomen, aldus de bond.

Het WK begint donderdag, met de openingswedstrijd Mexico tegen Zuid-Afrika. Iran speelt in de groepsfase op 16 juni tegen Nieuw-Zeeland, op 21 juni tegen België en op 27 juni Egypte.

Megafestatie, 'Huishoudbeurs voor jongeren', keert terug na jarenlange afwezigheid

12 hours 58 minutes ago

Zo groot als op het hoogtepunt wordt het nog niet, maar na ruim 20 jaar keert jongerenevenement Megafestatie terug.

Het evenement is volgend jaar juli in de Jaarbeurs in Utrecht en gaat twee dagen duren. Dat is een stuk korter dan de negen dagen van de oorspronkelijke Megafestatie, die tussen 1993 en 2004 werd gehouden in juli. Daar kwamen jaarlijks tussen de 70.000 en 180.000 bezoekers op af.

Oprichter Jan Morriën, die als PR-chef bij Veronica werkte, had in de jaren negentig de visie om een soort Huishoudbeurs voor jongeren op te zetten en slaagde daar goed in. Het was, zoals Trouw in 1993, schreef "een plek waar producenten hopen contact te kunnen krijgen met de 'nieuwe rijken'". Ook defensie stond er, in de hoop om jongeren te trekken.

Of jongeren door hadden dat het zo'n commercieel evenement was, was maar de vraag. Die vonden het vooral "cool" om allerlei dingen te kunnen doen. Een kleine greep uit het programma: internet uitproberen, condooms om dildo's doen bij de stand van stichting soa-bestrijding en een fotoshoot bij een van de modellenagentschappen op de beurs.

'Weerspiegeling van wat jongeren bewoog'

"Het was een weerspiegeling van wat jongeren toentertijd bewoog. Er was Nintendo en ze konden internet uitproberen, wat net opkwam", zegt Marko van Kampen op NPO-radiozender Sterren NL.

Van Kampen nam de rechten van Morriën over en organiseert de komende editie. "Voor heel veel jonge mensen was het hun eerste festivaluitje. En heel veel gingen dan alleen met de trein. NS reed volgens mij zelfs met een aangepaste dienstregeling."

De landmacht was altijd aanwezig met spectaculaire installaties. Zo konden jongeren een tijdelijke toren op het parkeerterrein beklimmen en ervanaf tokkelen. Saillant detail: toen tijdens de editie van 1998 een massale vechtpartij uitbrak, hielpen vijftig mensen van de landmacht die er toch waren om de rust terug te laten keren.

Optredens

Maar meestal bleef het rustig: er waren kermisattracties zoals achtbanen, mensen konden lasergamen, nieuwe Playstation-spellen uitproberen en bijvoorbeeld een nepgitaar bespelen in een videospel van rockgroep Aerosmith.

Ook traden veel toentertijd bekende artiesten er op, zoals 2 Brothers on the 4th Floor, Acda en De Munnik, Jody Bernal, Replay en Close II You.

Drie jaar lang werd ook op tv-station Veronica Megafestatie TV uitgezonden, waarbij presentatoren Danny Rook, Jennifer de Jong en Tatum Dagelet jongeren op de hoogte brachten van wat er op het evenement gebeurde.

Te weinig sponsors

In 2002 trok de landmacht zich terug als grote sponsor omdat het te veel geld kostte en te weinig opleverde. Het betekende een einde aan de stormbaan buiten en een hele hal vol activiteiten. Ook andere standhouders trokken zich terug, volgens de organisatie "vanwege de slechte economie". Het bezoekersaantal liep terug en de editie van een jaar later bleek de laatste: er waren te weinig sponsoren om het evenement nog te kunnen houden.

Van Kampen gaat het nu weer proberen met een vernieuwde opzet. "Vergeet wat je weet uit de nineties. Dat was heel schattig, maar wij zijn echt bezig met een nieuwe invulling. Je kunt niet meer met Nintendo en internet aankomen." Volgens hem komen er "dikke experiences" en "gekke dingen die je kunt instagrammen en tiktokken" en worden "dingen aangeboden die ze online tof vinden".

De nieuwe editie is volgend jaar op 10 en 11 juli in de Jaarbeurs en mikt op jongeren van tussen de 16 en 25 jaar.

Pentagon zet Chinese bedrijven als Alibaba op zwarte lijst

14 hours 5 minutes ago

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft een aantal Chinese bedrijven, waaronder BYD en Alibaba, toegevoegd aan de lijst van ondernemingen die volgens het Pentagon gelieerd zijn aan het Chinese leger. Doordat de bedrijven aan deze lijst zijn toegevoegd, kunnen ze geen defensiecontracten meer krijgen van het Pentagon.

De lijst werd in 2021 opgesteld en is bedoeld om bedrijven te herkennen die volgens de Amerikanen banden hebben met het Chinese leger, ook als deze daar niet door worden aangestuurd. Het betekent niet dat deze Chinese bedrijven in de VS geen producten of diensten mogen verkopen, maar wel dat het Amerikaanse leger deze niet afneemt.

De China-commissie van het Huis van Afgevaardigden, die adviseerde over de lijst, zegt dat "de bijgewerkte lijst een waarschuwing is aan Amerikaanse bedrijven, alle overheidsniveaus en het Amerikaanse volk. Deze Chinese bedrijven werken samen met het Chinese leger tegen onze nationale belangen in."

Naast Alibaba, dat bekend is van AliExpress, zijn ook elektrische autobouwer BYD, zoekmachine Baidu, AI-bedrijven en ondernemingen die chips of robots maken toegevoegd aan de lijst van ondernemingen waarmee het Pentagon geen zaken meer doet. In totaal staan er nu 188 Chinese bedrijven op de zogenoemde 1260H-lijst.

'Discriminerend'

Chinese bedrijven reageren verbolgen op de aankondiging, die aan het einde van de Amerikaanse beursdag werd gedaan. Alibaba, dat in de VS beursgenoteerd is, zegt in een verklaring dat het niet op de lijst zou moeten staan en "alle mogelijke juridische acties te ondernemen tegen pogingen om ons bedrijf in diskrediet te brengen".

Volgens het e-commercebedrijf is Alibaba geen militair bedrijf en is het ook "geen onderdeel van een militair-civiele strategie". Ook het beursgenoteerde Baidu en en het bedrijf Wuxi AppTec zeggen dat ze niet op de lijst zouden moeten staan en beloven ertegen in verzet te komen.

Het bijwerken van de lijst wordt gezien als nieuw hoofdstuk in de moeizame betrekkingen tussen China en de VS. Nog geen maand geleden was de Amerikaanse president Trump in China voor een staatsbezoek. Hij sprak daar met de Chinese president Xi over mogelijke handelsafspraken, maar vooraf waren de verwachtingen over het bezoek laag. Concrete resultaten of afspraken waren er na dit bezoek voor zover bekend weinig.

De Chinese ambassade in Washington zegt dat de VS "moet stoppen met het maken van discriminerende lijsten". De ambassade zegt dat Peking wil dat de VS een eerlijke en niet-discriminerende omgeving voor Chinese bedrijven creëert.

Dodental na aardbeving Filipijnen loopt op, tienduizenden mensen ontheemd

14 hours 32 minutes ago

In de Filipijnen is het dodental door de aardbeving van gisteren opgelopen tot zeker 37. De aardbeving met een kracht van 7,8 was de zwaarste aardbeving die het land in de afgelopen vijftig jaar trof, schrijft persbureau AP.

Lokale autoriteiten melden dat er 479 mensen gewond zijn geraakt, aldus de Filipijnse nieuwssite Rappler. Ook worden nog vier mensen vermist.

Meer dan 20.000 mensen raakten ontheemd. Vanwege de vrees voor een tsunami sloegen veel mensen op de vlucht. Langs de kust werden golven boven het vloedniveau gezien, maar die leidden niet tot grote schade.

Schade aan wegen, huizen en scholen

De beving was voor de kust in het zuiden van de archipel. Op het zuidelijke eiland Mindanao is er veel schade, vooral in de stad General Santos, waar zo'n 700.000 mensen wonen. Overheidsgebouwen en scholen zijn beschadigd en naar schatting zijn zeker 1500 huizen compleet verwoest, schrijft de Filipijnse krant Philstar. Honderdduizenden mensen zitten zonder stroom.

Ook in andere delen van de Filipijnen was de schade groot. In de provincie Sarangani kwamen mensen om het leven door een aardverschuiving die huizen in een bergdorpje bedolf. Wegen daar zijn verwoest en onbegaanbaar.

De autoriteiten zijn bang dat veel gebouwen nog kunnen instorten. Er worden tenten opgezet om mensen op te vangen die niet terug naar huis kunnen.

De aardbeving liet een spoor van vernieling achter:

Veel van de gewonden zijn kinderen. Bij een school op Mindanao stortte een dak in, terwijl de schoolkinderen buiten stonden toen de aarde beefde, was op beelden te zien. Of ook hier kinderen gewond zijn geraakt, is niet bekendgemaakt.

De jonge leerlingen kwamen uitgerekend gisteren terug naar school na de zomervakantie, die in de Filipijnen in april en mei plaatsvindt. Veel kinderen kunnen voorlopig niet naar school, totdat alle gebouwen geïnspecteerd zijn.

Chocomel na 77 jaar geen Cécémel meer in België

14 hours 45 minutes ago

België neemt na 77 jaar afscheid van zijn eigen benaming voor het drankje Chocomel. Om de naamgeving internationaal gelijk te trekken krijgt het chocoladedrankje voortaan ook daar de oorspronkelijke Nederlandse naam, in plaats van de Belgische variant Cécémel.

Voor de Belgische pers is de verandering groot nieuws. Cécémel wordt een icoon genoemd, "een uniek stukje Belgische geschiedenis". Op sociale media worden nostalgie en jeugdsentiment afgewisseld met verontwaardiging over rommelen met een klassieker.

Producent FrieslandCampina benadrukt dat het alleen om "andere letters op het pak" gaat. "Wij willen mensen bij elkaar brengen, over grenzen heen, en dat lukt het beste met één naam. Of je nu Frans, Engels of Nederlands spreekt, Chocomel blijft Chocomel."

Puntjes

In 1932 introduceerde babyvoedingmaker Nutricia uit Zoetermeer Chocomel als eerste lang houdbare chocolademelk. De naam was aanvankelijk Melcola, maar het Bureau voor den Industriëlen Eigendom stond dat niet toe. Het alternatief Chocomel was ook al gedeponeerd, maar daarvoor kon een concurrent uit Baarn voor 50 gulden worden afgekocht.

Nutricia zette het product als een verkwikkende "genot- en gezondheidsdrank" in de markt, "heerlijk en voedzaam". Het werd gratis uitgedeeld bij wandelmarsen en bij moeders aangeraden "als afwisseling op gewone melk aan slecht-etende kinderen".

Toen het drankje na de oorlog de grens over ging, waren er opnieuw problemen met de naam. De producent kreeg te horen dat Chocomel te veel leek op de term chocomelk. De producent besloten daarom C...c.mel op de verpakking te zetten, wat in de volksmond al snel Cécémel werd.

België werd daarmee wereldwijd de uitzondering. In Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, het VK en zelfs Australië werd de oorspronkelijke naam zonder problemen geaccepteerd. Omdat inmiddels ook België geen bezwaar meer heeft, gaat de producent nu ook daar om.

Campagne

Een reclamecampagne moet de zuiderburen rijp maken voor de naamswijziging. BB'ers (Bekende Belgen) als regisseur Erik Van Looy, zangeres Sandra Kim, friturist Dorien Nuyts en mediapersoonlijkheid Julie Vermeire zullen aandringen op de nieuwe naam. Ook wordt de horeca gevraagd de oude mokken mee te geven aan klanten en gaat er een Chocomel-tram rijden.

Merkexperts voorspellen dat consumenten de oude naam voorlopig nog wel zullen blijven gebruiken. Zo koos de Belgische producent Lotus 6 jaar geleden voor de internationaal gebruikte naam Biscoff, maar wordt het koekje vaak nog gewoon speculoos genoemd.

Merkstrateeg Stef Verbeeck blikt zelfs nog verder terug, naar 1991: "Er zijn vandaag nog altijd koppigaards die Raider zeggen in plaats van Twix", zegt hij in De Gazet van Antwerpen. "Mensen hebben niet graag dat je morrelt aan iconen."