Aggregator

Instellingen voor mensen met dementie worstelen met opendeurenbeleid

12 hours 29 minutes ago

Even een ommetje maken wanneer je wilt, moet ook kunnen voor mensen met dementie, zo staat in de Wet zorg en dwang. Toch worstelen veel zorginstellingen nog altijd met dit zogenoemde opendeurenbeleid, blijkt uit een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De inspectie deed het afgelopen jaar een steekproef onder 35 verpleeghuizen. In totaal zijn 113 zorginstellingen bezocht, waaronder ook afdelingen in de ggz, jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Veel deuren zijn nog altijd dicht.

Instellingen zijn bang dat bewoners in gevaarlijke situaties terechtkomen of niet meer terugkeren. Afgelopen winter overleden onder meer in Soest, Harderwijk en Zevenaar bewoners met dementie in de vrieskou. Volgens de inspectie gebeurt dit zelden en zou die angst geen doorslaggevende rol moeten spelen. "Vrijheid en kwaliteit van leven wegen zwaarder dan absolute veiligheid, ook voor kwetsbare groepen."

Onveilige situaties

IGJ hoort vaak andere redenen zoals bouwkundige bezwaren of onveilige verkeerssituaties voor de deur. Aanpassingen kosten geld en wegens bezuinigingen niet altijd mogelijk. Toch heeft de IGJ daar geen begrip voor. "Beperkingen of verplichtingen opleggen moet per persoon worden bekeken. Het is een kwestie van goede, persoonsgerichte zorg."

Toch vinden familieleden van bewoners vaak veiligheid belangrijker dan de vrijheid en de kwaliteit van leven.

Wet zorg en dwang

De Wet zorg en dwang is zes jaar geleden ingevoerd en regelt hoe zorginstellingen omgaan met zorg waar de cliënt niet mee instemt. De wet legt verplichtingen op aan zorgaanbieders en beschermt de rechten van cliënten. Beperkingen zijn alleen toegestaan als iemand een gevaar vormt voor zichzelf of anderen. Familie kan als vertegenwoordiger optreden, maar heeft niet het laatste woord.

Hoewel het beleid in 2020 al ingevoerd moest zijn, kregen instellingen uitstel door de coronapandemie. In 2024 riep de inspectie al op tot uitvoering, maar twee jaar later gebeurt er nog weinig.

Toch blijkt handhaving een grijs gebied. "Verscherpt toezicht of een berisping leggen we alleen op als we er geen vertrouwen in hebben dat een zorgaanbieder zichzelf verbetert. We dwingen liever verbetering af."

Ook worden nog geen boetes uitgedeeld als het toch misgaat. De inspectie beoordeelt of de instelling lessen leert voor de toekomst. "Maar zo'n les kan niet zijn dat alle deuren weer op slot gaan."

Maatwerk

Sommige instellingen experimenteren met technologie, zoals camera's met gezichtsherkenning of persoonlijke polsbandjes waarbij de deuren wel voor de een opengaan, maar niet voor de ander.

Volgens Brenda Frederiks, gezondheidsjurist van Amsterdam UMC, zit het probleem vooral in de manier van denken: "Bewoners mogen niet naar buiten, tenzij het veilig wordt geacht. Dat moet juist andersom zijn. Iedereen mag naar buiten, tenzij er een duidelijke reden is om dat te beperken. Het gaat hier om mensenrechten."

Vaak bestaan er te veel aannames over wat mensen met dementie doen, zegt Frederiks. "Slechts een enkeling rent weg, de meesten gaan bij de voordeur staan of op een bankje dichtbij zitten."

Verzorgenden zeggen tegen de NOS dat het makkelijker gezegd is dan gedaan: het personeelstekort beperkt de tijd voor maatwerk. Ook voelen zij zich sterk verantwoordelijk voor bewoners en moeten ze verantwoording afleggen aan familie.

Beroepsvereniging V&VN voor verpleegkundigen en verzorgenden vindt vrijheid als uitgangspunt van de wet goed, maar zegt ook dat de wet verbeterd moet worden: "De wet is moeilijk uitvoerbaar voor professionals en de emotionele impact voor iedereen is gigantisch als er iets met een bewoner gebeurt."

Volgens gezondheidsjurist Frederiks is een cultuuromslag nodig, maar die gaat meestal langzaam.

Vitale tuinen

Psycholoog en onderzoeker Melanie van der Velde promoveerde op zogenoemde vitale tuinen bij zorginstellingen. Van der Velde benadrukt de positieve effecten van het naar buiten kunnen: "Het gaat over de kwaliteit van bestaan, waar wil je nog voor wakker worden? Voor sommige mensen is dat naar buiten gaan. Er wordt vaak vooral ingezet op veiligheid en minder op vrijheid. Maar hoe veilig is het als iemand altijd binnen is, daardoor boos of gespannen raakt en misschien anderen en zichzelf in gevaar brengt?"

Van der Velde benadrukt dat er wel degelijk plekken zijn waar een grote welwillendheid is, maar er blijven uitdagingen: "Je moet niet alleen de tuin geschikt maken, ook de toegang tot de tuin en de route ernaartoe. En het allerbelangrijkste is toch wel het zorgteam erop trainen."

Vliegtuig botst op brandweerauto op luchthaven New York, piloten omgekomen

12 hours 43 minutes ago

Een vliegtuig van Air Canada Express heeft bij een landing op het LaGuardia-vliegveld in New York een brandweervoertuig geraakt. De gezagvoerder en copiloot zijn daarbij om het leven gekomen. De inzittenden van de brandweerwagen raakten gewond. Door het incident is de luchthaven gesloten.

In deze video is de schade aan de neus van het Air Canada-vliegtuig goed te zien:

Volgens Amerikaanse media werd het brandweervoertuig bemand door politieagenten. Twee politiemensen hebben gebroken ledematen.

In het vliegtuig zaten 72 passagiers en vier bemanningsleden. 41 passagiers en bemanningsleden zijn naar ziekenhuizen in de omgeving gebracht, sommigen met ernstige verwondingen. De meesten zijn inmiddels uit het ziekenhuis ontslagen, aldus de autoriteiten. Negen van hen liggen nog in het ziekenhuis.

Ander incident

Het betrof een Bombardier CRJ-900-toestel dat vanuit Montreal was aangekomen. Er is onduidelijkheid over de snelheid waarbij de botsing plaatsvond. Volgens persbureau Reuters, dat zich baseert op data van Flightradar24, was dat ongeveer 39 kilometer per uur. Maar CNN concludeert dat het toestel veel harder ging op het moment van het ongeluk: meer dan 160 kilometer per uur. Ook op trackingwebsite ADS-B Exchange staat een hogere snelheid vlak voor de botsing.

Het brandweervoertuig was volgens de autoriteiten op de landingsbaan vanwege een ander incident. Een vlucht van United Airlines had zijn take-off afgebroken nadat er een waarschuwingslampje was gaan branden in de cockpit en inzittenden een vreemde lucht meldden. Bemanningsleden zouden door de geur onwel zijn geraakt en daarom was om assistentie gevraagd.

Volgens CBS News blijkt uit geluidsopnames dat de luchtverkeersleiders nog hebben geprobeerd het brandweervoertuig te waarschuwen of tegen te houden. Desondanks bevond het voertuig zich op de landingsbaan op het moment dat het vliegtuig landde. Onduidelijk is waar het in de communicatie precies is misgegaan.

Waarschuwing weersomstandigheden

LaGuardia is gesloten voor onderzoek naar het incident. Luchtvaartautoriteit FAA meldt dat de luchthaven naar verwachting gesloten blijft tot halverwege de middag. Op de site van LaGuardia staat dat aankomende vluchten zijn omgeleid naar andere luchthavens of zijn teruggekeerd naar hun vertrekpunt.

De luchthaven gaf zondagavond een waarschuwing af dat regenachtig en bewolkt weer de afhandeling van vluchten kon belemmeren. Of de weersomstandigheden iets te maken hebben met de toedracht van het incident is niet duidelijk.

Wekdienst 23/3: Kamerdebat EU-migratiepact • Uitspraak hoger beroep femicidezaak

13 hours 7 minutes ago

Goedemorgen! De Tweede Kamer discussieert vandaag over het nieuwe Europese migratiepact en de verdachte van het neerschieten van een vrouw en haar moeder in Zwijndrecht hoort de uitspraak in het hoger beroep in zijn zaak.

Het weer: vandaag schijnt de zon flink. Er is echter ook sluierbewolking en in het binnenland ontstaan vanmiddag stapelwolken. De noord- tot noordoostenwind waait zwak tot matig en het wordt 11 graden in het noorden tot 15 graden dieper landinwaarts.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het klimaat is meer uit balans dan ooit eerder is waargenomen, zegt de Wereld Meteorologische Organisatie. In hun jaarlijkse rapport stellen de onderzoekers dat de aarde nog nooit zo veel warmte vasthield als in 2025. De negatieve gevolgen voor bijvoorbeeld oceanen, zullen nog honderden jaren merkbaar zijn.

De balans is ver te zoeken, zeggen de experts van de WMO. De concentratie broeikasgassen ligt nu op het hoogste niveau in zeker 800.000 jaar.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Sinds de spanningen over de toekomst van Groenland heeft de NAVO de aanwezigheid in het Noordpoolgebied flink opgeschroefd. Tienduizenden NAVO-militairen gingen erheen. Onder meer naar IJsland, dat een unieke strategische positie heeft bij de poolcirkel.

Correspondent Rolien Créton ging er kijken:

Fijne dag!

Ambulances van Joodse hulporganisatie Londen verwoest na brandstichting

13 hours 36 minutes ago

In Londen zijn vannacht vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in brand gestoken en uitgebrand. De politie spreekt van een antisemitische haatmisdaad, premier Starmer noemt het een "zeer schokkende antisemitische brandstichting".

De ambulances werden gebruikt door de organisatie Hatzola, een non-profitorganisatie die medische noodhulp verleent in de wijk Golders Green, waar veel Joodse Britten wonen.

Om 01.45 uur kwamen er berichten binnen dat er brand was gesticht. Doordat verschillende gasflessen in de ambulance explodeerden, sneuvelden ook ruiten in de omgeving. Daarbij vielen geen gewonden omdat omliggende gebouwen uit voorzorg waren ontruimd. Rond 03.00 uur was het vuur geblust.

Amsterdam en Rotterdam

Op X staan beelden van de aanval. De politie neemt de zaak hoog op en is op zoek naar de daders. Er zou worden gezocht naar drie verdachten.

"Antisemitisme hoort niet thuis in onze samenleving", zegt premier Starmer. "Mijn gedachten gaan uit naar de Joodse gemeenschap die met dit vreselijke nieuws wakker wordt."

Minister Streeting van Volksgezondheid retweette op X een bericht van een Joodse belangenorganisatie die de brandstichting verbindt aan eerdere aanslagen in België en Nederland. Zo werd er brand gesticht bij een Rotterdamse synagoge en sprak burgemeester Halsema van een aanslag na een ontploffing bij een joodse school in Amsterdam.

Op de beelden die rondgaan van de aanslag is het logo te zien van dezelfde organisatie die op het Europese vasteland de verantwoordelijkheid opeiste: Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah. De groepering was bij experts "volslagen onbekend" en kwam over als "weinig coherent", met fouten in Arabische teksten en amateuristisch camerawerk.

'Zieke aanslag'

Sinds terreuraanslagen van Hamas in oktober 2023 leidden tot de oorlog in Gaza is het aantal antisemitische incidenten in het Verenigd Koninkrijk flink opgelopen. Waren er in 2022 nog 1662 meldingen bij belangenorganisatie CST, vorig jaar was dat meer dan verdubbeld tot 3700. Heftigst was de aanslag op een synagoge in Manchester, waar een man twee mensen vermoordde. Hij werd doodgeschoten door agenten.

Opperrabbijn Ephraim Mirvis noemt de brandstichting van vannacht "een zieke aanslag, niet alleen op de Joodse gemeenschap, maar ook op de waarden die we delen als samenleving". Hij wijst erop dat Joden wereldwijd steeds vaker te maken krijgen met geweld. "We zullen dit beantwoorden met een gedeelde standvastigheid en ons samen hardmaken tegen haat en intimidatie."

Meteorologen: aarde houdt meer warmte vast dan ooit, gevolgen nog eeuwen voelbaar

14 hours 28 minutes ago

Het klimaat op aarde is meer uit balans dan ooit is waargenomen, stelt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) in een jaarlijks rapport. Wetenschappers meten hoeveel warmte de aarde opneemt én weer afgeeft. Nog niet eerder zagen zij dat de aarde zoveel warmte vasthield als in 2025. Sommige van de negatieve gevolgen daarvan, bijvoorbeeld op oceanen, zullen nog honderden jaren - potentieel zelfs duizenden - merkbaar zijn.

"De staat van het wereldwijde klimaat beleeft een noodtoestand", zegt secretaris-generaal Guterres van de Verenigde Naties. "Alle belangrijke klimaatmaatstaven knipperen rood."

Het wereldwijde VN-netwerk van meteorologen waarschuwt al jaren voor de steeds heftigere gevolgen van de opwarming van de aarde, maar neemt voor het eerst de metingen van de zogeheten energie-onbalans van de planeet mee. Dat is het groeiende verschil tussen de hoeveelheid energie die vanaf de zon naar de aarde komt, en de hoeveelheid energie die de aarde daar vervolgens weer van uitstraalt.

In een stabiel klimaat zijn die in- en uitstroom van energie ongeveer gelijk. De mens stoot echter zoveel broeikasgassen uit, met name door fossiele brandstoffen te verbranden, dat die balans nu ernstig verstoord is. Inmiddels ziet de WMO dat de concentratie broeikasgassen op het hoogste niveau ligt in zeker 800.000 jaar. Door die gassen houdt de aarde steeds meer energie vast, wat dus betekent dat de planeet steeds meer opwarmt.

Dat vasthouden van die energie werkt zo:

De energie-onbalans wordt sinds 1960 gevolgd door de WMO en zeker in de afgelopen 20 jaar is het verschil hard toegenomen. 2025 was tot dusver het hoogtepunt, aldus de WMO.

Vorig jaar was niet het warmste jaar, maar komt wel in de buurt:

"Menselijk handelen verstoort de natuurlijke balans steeds meer, en we zullen de komende honderden en duizenden jaren moeten leven met de consequenties daarvan", zegt WMO-secretaris-generaal Celeste Saulo. "Op dagelijkse basis is ons weer al extremer geworden. In 2025 leidden hittegolven, bosbranden, droogte, tropische cyclonen, stormen en overstromingen tot duizenden doden." Miljoenen mensen werden getroffen.

De oceanen absorberen 91 procent van de overtollige warmte, wat de gevolgen op land tempert. 5 procent van de energie wordt op land geabsorbeerd en slechts 1 procent van de opwarming komt in de atmosfeer. De mens voelt dus maar een klein deel van de daadwerkelijke opwarming.

Dat de oceanen flinke klappen opvangen, blijkt ook wel uit de metingen van de WMO. In de afgelopen 9 jaar werd ieder jaar een nieuw warmterecord gevestigd. De gevolgen voor de oceanen zijn dan ook groot: ecosystemen staan ernstig onder druk en er gaat veel biodiversiteit verloren. Ook vormt de opwarming van het water een motor voor tropische stormen.

Veel van de energie wordt geabsorbeerd door de oceanen:

Los van warmte, absorbeert de oceaan ook veel van de CO2 die mensen uitstoten, al wordt dat wel minder door klimaatverandering. Tegelijk reageert CO2 met het water, wat ertoe leidt dat de zee steeds verder verzuurt en schade toebrengt aan het leven in de oceaan.

Ook de andere conclusies lijken veel op waarschuwingen die de WMO en andere klimaatexperts al vaker hebben geuit. Zo heeft de WMO samen met andere VN-organisaties informatie toegevoegd over de impact van extreem weer op bijvoorbeeld de wereldwijde voedselvoorziening en vluchtelingenstromen. Weersextremen treffen volgens de WMO miljoenen mensen, en kosten vele miljarden.

Daarnaast wordt hittestress beschreven als een groeiend probleem. Meer dan een derde van de wereldwijde beroepsbevolking, zo'n 1,3 miljard mensen, loopt ieder jaar het risico op het werk te worden blootgesteld aan dit soort hitterisico's. Tegelijk ziet de WMO dat slechts de helft van de landen een waarschuwingssysteem heeft voor hitte, en nog minder landen nemen informatie over hitte standaard mee in het gezondheidsbeleid.

Gletsjersmelt

Ook over de effecten van de opwarming op zee-ijs en gletsjers rapporteert de WMO. De trend waarbij steeds meer gletsjerijs afsmelt, zette afgelopen jaar door. Zeker in IJsland en Noord-Amerika smolt afgelopen jaar uitzonderlijk veel gletsjerijs.

Zee-ijs komt ook aan bod in het 'Staat van het wereldwijde klimaat'-rapport van de WMO. Zo lag de gemiddelde hoeveelheid zee-ijs in het Noordpoolgebied op het laagste of op één na laagste niveau, afhankelijk van welke gegevens je bekijkt. Voor Antarctisch zee-ijs was dat het op twee na laagst, met alleen 2023 en 2024 als jaren met minder ijs.

'Zeker 17 doden na luchtaanval regeringsleger op klooster in Myanmar'

15 hours ago

In het noorden van Myanmar zijn afgelopen vrijdag bij een luchtaanval van het regeringsleger zeker zeventien mensen gedood, zo is nu naar buiten gekomen. Doelwit van de aanval was een kloostercomplex in Katha, in de regio Sagaing, meldt de onafhankelijke mediaorganisatie Democratic Voice of Burma (DVB).

In het klooster werden volgens DVB gezinnen opgevangen die zijn gevlucht voor de burgeroorlog tussen het regeringsleger en verschillende verzetsbewegingen. Ooggetuigen zeggen tegen DVB dat er op het moment van de luchtaanval niet in de buurt van het klooster werd gevochten.

Geen medicijnen

Bij het bombardement raakten zeker twintig mensen gewond. Er zou een groot gebrek aan medicijnen zijn om de gewonden te behandelen.

In het gebied vecht het Kachin-onafhankelijkheidsleger tegen regeringstroepen. Onder meer vanwege de beperkte internettoegang komt er nauwelijks nieuws over die gevechten en de gevolgen daarvan voor de burgerbevolking naar buiten.

Het gaat slecht met de mensenrechten in Myanmar. De junta gebruikt na de coup in 2021 veel geweld en treedt hard op tegen verzet. Volgens de VN heeft bijna een derde van de Myanmarese bevolking humanitaire hulp nodig en hebben meer dan 12 miljoen mensen te maken met honger. Al ruim 3,5 miljoen mensen zijn ontheemd, omdat ze door aanvallen van het leger verdreven zijn uit hun huis.

Pro-Europese premier Golob wint verkiezingen in Slovenië nipt

15 hours 29 minutes ago

In Slovenië heeft de partij van de pro-Europese premier Robert Golob de parlementsverkiezingen nipt gewonnen. Zijn voornaamste tegenstander, de rechts-populistische oud-premier Janez Janša , heeft zijn nederlaag nog niet toegegeven en eist een hertelling van de stemmen.

"Nu we het vertrouwen van het volk hebben gekregen, kunnen we vooruitkijken onder een vrije zon", zei de links-liberale Golob in een toespraak in zijn partijkantoor, nadat de kiescommissie de voorlopige uitslag had bekendgemaakt.

Geen makkelijke meerderheid

De Vrijheidsbeweging van premier Golob wordt met 29 zetels de grootste partij in het parlement. De Sloveense Democratische Partij van Janez Janša krijgt er 28.

De vorming van een nieuwe regering in EU- en NAVO-lid Slovenië wordt een lastige opgave. Voor een meerderheid in het parlement dat 90 zetels telt, zijn 46 zetels nodig. Daar komen zowel het linkse als het rechtse blok volgens de voorlopige uitslag niet aan.

Janša beschuldigde gisteravond laat de kiescommissie van het maken van fouten bij het tellen van de stemmen. Hij wil een hertelling, maar het is nog niet duidelijk of dat ook gaat gebeuren.

De 67-jarige Janša is een oude bekende, lees hier het profiel dat onze correspondent over hem schreef:

Bij deze verkiezingen stond Slovenië op een kruispunt: verdergaan op de liberale en pro-Europese weg of kiezen voor de populistisch-nationalistische koers van Janša.

Van de bijna 1,7 miljoen kiesgerechtigden kwam 69 procent opdagen om te stemmen.

Israëlische kolonisten vallen Palestijnen aan in bezette Westelijke Jordaanoever

16 hours 22 minutes ago

Joodse extremistische kolonisten hebben aanvallen uitgevoerd op Palestijnse dorpen in de bezette Westelijke Jordaanoever. Ze staken zaterdag en zondag huizen en auto's in brand als wraak voor de dood van een 18-jarige Israëlische jongen.

De tiener kwam zaterdag om het leven na een aanrijding met een door een Palestijn bestuurd voertuig. De politie onderzoekt nog of de bestuurder de kolonist opzettelijk heeft aangereden.

Het dorp Jalud werd aangevallen door tientallen gemaskerde kolonisten:

Extremistische kolonisten riepen op sociale media op tot een "wraakcampagne" en bij het daaropvolgende geweld zijn afgelopen weekend volgens de Palestijnse Rode Halve Maan zeker tien Palestijnen gewond geraakt.

De Israëlische strijdkrachten lieten in een verklaring weten dat troepen en eenheden van de grenspolitie zaterdagavond naar verschillende Palestijnse dorpen zijn gestuurd. Dat gebeurde na meldingen over Israëlische burgers die "brandstichtingen pleegden tegen gebouwen en eigendommen, en die zich schuldig maakten aan onrust in het gebied".

Zondag raakte zeker één Israëlische agent gewond na een confrontatie met kolonisten in de buurt van de nederzetting Itamar, bij Nablus. In de buurt van het Palestijnse dorp Deir al-Hatab zijn gisteren vijf kolonisten opgepakt.

Israël veroverde de Westelijke Jordaanoever in 1967, tegelijk met de Gazastrook en Oost-Jeruzalem. Sindsdien houdt Israël het gebied bezet. Op de Westoever wonen zo'n drie miljoen Palestijnen en ongeveer 700.000 kolonisten in nederzettingen. Volgens het internationaal recht zijn de nederzettingen illegaal.

Wat houdt de bezetting van de Westelijke Jordaanoever in, en wat betekent die voor Palestijnen die er wonen? Onze correspondent laat het zien in deze eerder gepubliceerde video:

Nederlandse skiër (25) omgekomen op piste in Tirol

18 hours 16 minutes ago

In Oostenrijk is een Nederlandse skiër om het leven gekomen. De man van 25 uit Rotterdam overleed na een botsing op de piste in Fiss, in de deelstaat Tirol.

Media in Oostenrijk melden op basis van de politie dat de skiër na een inhaalmanoeuvre op een rode piste tegen een sneeuwkanon is gebotst. Wintersporters die dat zagen gebeuren, hebben de hulpdiensten gebeld en eerste hulp verleend. De man is op de plek van het ongeluk overleden.

Er zijn dit skiseizoen in Europa al meer dan 125 mensen omgekomen door lawines, voor het overgrote deel mensen die buiten de piste kwamen. Er zijn deze winter meer lawines dan anders en dat komt weer door een zwakke onderlaag onder de sneeuw dit jaar en zware sneeuwval.

Hackaday Links: March 22, 2026

19 hours 28 minutes ago
On Friday, Reuters reported that Amazon is going to try to get into the smartphone game…again. The Fire Phone was perhaps Amazon’s biggest commercial misstep, and was only on the …read more
Tom Nardi

Energiebesparingsplan ingevoerd in Venezuela, interim-leider geeft schuld aan zonnestralen

20 hours 37 minutes ago

De Venezolaanse interim-leider Delcy Rodríguez heeft een nationaal energiebesparingsplan aangekondigd. Als reden geeft ze aan extreme temperaturen en een toename in bosbranden te verwachten, wat weer gevolgen zou kunnen hebben voor het elektriciteitsnet. De maatregelen gaan per direct in.

Internationale media trekken de reden in twijfel. Volgens de Spaanse krant El Mundo is het het zoveelste excuus van het regime, "opgevoerd om het falende energiebeleid te rechtvaardigen". Ook de Latijns-Amerikaanse nieuwszender NTN24 spreekt van een structureel probleem.

Op de staatstelevisie sprak Rodríguez over een weerfenomeen waarbij "zonnestralen van het zuiden naar het noorden" zullen bewegen. Daardoor zullen "45 dagen lang zonnestralen rechtstreeks Venezuela raken", aldus de waarnemend president.

In haar toespraak doet Rodríguez een beroep op burgers om bewust met stroom om te gaan.

Stroomstoringen

Venezolanen kampen geregeld met onderbrekingen in de stroomvoorziening. Deze vrijdag werd een massale storing gemeld in meerdere staten en ook in de hoofdstad Caracas zeiden inwoners weer zonder stroom te zitten. Voor veel Venezolanen zijn de storingen inmiddels deel van het dagelijks leven, net als waterafsluitingen.

Van kritiek wil het regime al jaren niets horen. Waar de oppositie zegt dat de schuld ligt bij wanbeleid van de staat, wijt de autoritaire regering de schuld consistent aan externe factoren.

Zo zei oud-dictator Maduro ooit dat een landelijke storing was veroorzaakt door een Amerikaanse aanval van sluipschutters. Andere twijfelachtige redenen waren cyberaanvallen en sabotageacties van de oppositie. Zelfs dieren krijgen geregeld de schuld: zo in 2010 zou een leguaan een stroomkabel hebben doorgebeten. Dat had een landelijke storing als gevolg.

Een overheidsbeleid met structurele investeringen in het verouderde elektriciteitsnet blijft nog altijd uit. Om het net te kunnen herstellen, moeten de "eenzijdige dwangmaatregelen en economische sancties tegen ons land" eerst worden beëindigd, zei Rodríguez.

Maduro

Ondanks de ontvoering van oud-leider Maduro zit het regime nog altijd stevig in het zadel. Toch zijn er hier en daar langzame veranderingen te zien. De oppositie krijgt met mondjesmaat zendtijd op televisie, protesten lijken te worden toegelaten en politieke gevangenen worden onder strenge voorwaarden vrijgelaten.

Volgende week staat Maduro opnieuw voor de rechter in Manhattan. Begin dit jaar werden hij en zijn vrouw ontvoerd door de Verenigde Staten. Sindsdien zit hij vast in een gevangenis in New York.

Parijs blijft links, radicaal-rechts grijpt mis in grote steden Frankrijk

21 hours 17 minutes ago

Radicaal-rechtse kandidaten hebben in een aantal Franse steden een meerderheid gehaald bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar in de grootste steden ging de winst naar kandidaten met een andere politieke kleur. Dat blijkt uit de exitpolls na de tweede ronde van de stembusgang die vandaag werd gehouden.

De uitslagen geven geen eenduidig beeld: in Parijs won na een spannende race de lijst van de linkse Emmanuel Grégoire, ook Marseille ging naar een linkse kandidaat en dat geldt ook voor steden als Straatsburg en Rouen. In sommige andere steden, zoals Nice en Carcassonne, gaan juist radicaal-rechtse kandidaten met de winst aan de haal.

De gemeenteraadsverkiezingen worden in Frankrijk in twee rondes gehouden. Als een lijst in een gemeente meer dan 50 procent van de stemmen behaalt, is een tweede ronde daar niet meer nodig. In het merendeel van de bijna 35.000 gemeenten was de strijd na de eerste ronde op 15 maart al beslist, maar in 1525 gemeenten nog niet. Daar zijn ook de grootste steden van het land bij, zoals Parijs, Marseille, Lyon en Bordeaux.

De gemeenteraad kiest uit zijn midden een nieuwe burgemeester. In Parijs, waar de socialisten de meerderheid haalden, zal dat Emmanuel Grégoire worden. Hij volgt partijgenoot Anne Hidalgo op.

"Dit is de overwinning van een bepaalde visie op Parijs", zei Grégoire nadat zijn conservatieve rivaal Rachida Dati haar nederlaag had erkend. "Een dynamisch Parijs, een vooruitstrevend Parijs". Na de speech begaf hij zich te fiets door de straten van de Franse hoofdstad naar het stadhuis.

In een aantal steden hoopte het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN), tot nu toe in weinig plaatsen in het lokale bestuur, de winst te kunnen pakken. In de eerste ronde lukte dat in 16 gemeenten, en daar komen na de tweede ronde meerdere steden bij. Maar in Toulon, Nîmes en Marseille, steden waar RN kansen dacht te hebben, ging de winst naar andere kandidaten.

De leider van Rassemblement National, Jordan Bardella was toch opgetogen over de uitslag. "Het RN heeft vanavond met zijn kandidaten in deze gemeenteraadsverkiezingen de grootste doorbraak bereikt in zijn hele bestaan", zei de partijvoorzitter tegen zijn partijgenoten.

Lokale thema's

Er was vooraf met spanning naar de Franse gemeenteraadsverkiezingen uitgekeken, omdat die door sommigen als indicatie worden gezien voor de presidentsrace in Frankrijk volgend jaar. Analisten wijzen er wel op dat veel kiezers hun keuze bij de lokale stembusgang laten bepalen door plaatselijke thema's en niet door de landelijke onderwerpen waar het bij de presidentsverkiezingen om gaat.

Ook de opkomst is meestal lager dan bij landelijke verkiezingen. Die stond bij de tweede ronde om 17.00 uur op 48,1 procent. Dat is hoger dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2020 tijdens de corona-pandemie, maar lager dan bij de editie daarvoor in 2014.

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:

Het gebeurt niet vaak dat gemeenteraadsverkiezingen een jaar voor de presidentsverkiezingen plaatsvinden, en dus werd deze stemming beschouwd als een soort graadmeter voor wat Frankrijk volgend jaar te wachten staat.

Het radicaal-rechtse Rassemblement National scoort hoog in alle peilingen voor de presidentsverkiezingen, op lokaal niveau zien we een genuanceerder beeld: hoewel zij meer gemeenten hebben weten binnen te halen en over het algemeen ook veel stemmen hebben gekregen, zijn ze er niet in geslaagd om hun nationale momentum om te zetten in een échte lokale doorbraak.

Het radicaal-linkse La France Insoumise (LFI) leek op een zijspoor gezet na een breuk met de socialisten en hun omstreden houding na de dood van de extreemrechtse activist Quentin Deranque in Lyon. Kiezers dachten daar anders over, want zij scoorden beter dan verwacht.

Toch zijn het vooral de meer gematigde, traditionele partijen die de meeste gemeenten hebben binnengehaald. Het impopulaire politieke midden van president Macron hield zich dit keer meer op de achtergrond: zij hebben voor deze verkiezingen vooral een rol op de achtergrond gespeeld door (vaak rechtse) kandidaten te steunen.

Wat zeggen deze uitslagen over volgend jaar, welke voorspellende waarde hebben zij? Eén blik op de veelkleurige kaart met de verkiezingsuitslagen zegt genoeg: het kan volgend jaar nog alle kanten op in dit versnipperde, gepolariseerde politieke landschap.

CDU wint verkiezingen in Rijnland-Palts, grote winst AfD

23 hours 46 minutes ago

Bij de deelstaatverkiezingen in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts lijkt de CDU de grootste partij te worden. Volgens de exitpoll krijgt de partij van bondskanselier Merz 30,5 procent van de stemmen. Daarmee doorbreekt de CDU de jarenlange dominantie van de SPD in deze deelstaat, die volgens de exitpoll nu 27 procent van de stemmen krijgt.

Zoals verwacht is er grote winst voor de radicaalrechtse AfD, die op de derde plek komt met 20 procent van de stemmen. Dat is een ruime verdubbeling ten opzichte van de vorige deelstaatverkiezing in Rijnland-Palts 2021. Nooit eerder haalde de partij zo'n hoge score in het westen van Duitsland.

De Groenen halen 7,5 procent van de stemmen, die Linke 4,5 procent.

Spanning

De verkiezing werd met veel spanning tegemoetgezien. De christendemocraten en sociaaldemocraten bevonden zich wekenlang in een nek-aan-nekrace, terwijl de partijen op landelijk niveau een coalitie vormen.

Rijnland-Palts stond bekend als SPD-bolwerk. Voor de sociaaldemocraten is de uitslag een nieuwe tegenslag, na een rampzalige uitslag bij de deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg eerder deze maand. De partij verloor toen de helft van zijn kiezers en haalde maar net de kiesdrempel.

SPD en CDU zullen ook hier op elkaar aangewezen zijn om een coalitie te vormen, omdat samenwerking met de AfD door alle partijen is uitgesloten.

Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers:

De overwinning van de CDU is ook landelijk zeer welkom voor de christendemocraten, nadat ze het bij de deelstaatverkiezing eerder deze maand in Baden-Württemberg minder goed deden dan gehoopt. Toch zullen ze niet uitsluitend opgelucht zijn in Berlijn.

Want hun regeringspartner SPD lijdt een pijnlijke nederlaag in Rijnland-Palts, juist een van de weinige plekken waar ze nog een grote achterban hebben. De sociaaldemocraten haalden er hun slechtste resultaat ooit en zullen voor het eerst in 35 jaar niet meer de minister-president leveren. Dat komt bovenop een slechte uitslag eerder deze maand.

Het brengt de positie van de landelijke SPD-leiding aan het wankelen. Daarnaast is de druk op de partij om zich landelijk meer op sociaaldemocratische onderwerpen te profileren groot. Dat kan ten koste gaan van de bereidheid om compromissen te sluiten met de christendemocraten.

De deelstaatverkiezingen waren niet de enige tegenslag voor de SPD vandaag. In München leed de partij ook een nederlaag bij de burgemeestersverkiezingen. In de tweede ronde versloeg de uitdager van de Groenen de zittende burgemeester van de SPD ruimschoots, met 58 procent van de stemmen.

Superwahljar

De verkiezingen in Rijnland-Palts waren de tweede van vijf deelstaatverkiezingen dit jaar, wat ook wel het Superwahljahr wordt genoemd. In september volgt weer een reeks, met deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt, Mecklenburg-Voorpommeren en Berlijn.

Kiezers konden vandaag tot 18.00 uur hun stem uitbrengen. Rond het middaguur lag de opkomst op ongeveer 50 procent.

Bijna alle stemmen geteld in Slovenië, pro-Europese premier Golob ligt voor

1 day ago

De liberale Sloveense premier Golob lijkt bij de verkiezingen de rechts-populistische oud-premier Jansa te hebben verslagen. Met 99,7 procent van de stemmen geteld meldt de kiescommissie dat Golob ongeveer 5500 stemmen meer heeft behaald.

Bij deze verkiezingen staat Slovenië op een kruispunt: verdergaan op de liberale en pro-Europese weg of kiezen voor de populistisch-nationalistische koers van Jansa.

Tijdens de vorige parlementsverkiezingen in 2022 werd Svoboda (wat 'vrijheid' betekent), uit het niets de grootste partij. De partij haalde toen ruim 34 procent van de stemmen, goed voor 41 zetels, en won daarmee van Jansa, die toen premier was.

Voor een meerderheid in het parlement zijn 46 zetels nodig. Geen van de partijen zal dus een meerderheid behalen.

Premierschap Jansa

Jansa is al drie keer eerder premier geweest. Hij bekleedde die positie voor het eerst in 2004. In eerste instantie werd hij bekend omdat hij opkwam voor de democratische vrijheden, maar daarna begon hij net als Orbán in Hongarije een rechts-populistische koers te varen, waarbij hij zich afzette tegen de EU en de democratische vrijheden onder druk zette.

Zo probeerde hij de rechtspraak naar zijn hand te zetten en zette hij de subsidie voor het nationale persbureau stop.

Schandalen en inmenging

In de laatste weken van de verkiezingscampagne ging er veel aandacht naar een afluisterschandaal en ophef over buitenlandse inmenging.

Er kwamen online geluidsopnames aan het licht van hooggeplaatste leden van de Svoboda-partij, waarin werd gesproken over vergoedingen in ruil voor het gunnen van contracten aan bevriende ondernemers. Volgens Golob is er met de opnamen geknoeid.

Onderzoeksjournalisten ontdekten dat de opnames van een omstreden private inlichtingendienst komen, waar voornamelijk medewerkers van de Israëlische geheime dienst werken.

De Sloveense geheime dienst maakte vervolgens bekend dat vertegenwoordigers van die inlichtingendienst, genaamd Black Cube, Jansa en zijn partij hebben bezocht. Die ontkent dat niet, maar zegt niets verkeerds te hebben gedaan.

Golob sprak daarop van Israëlische inmenging. Zijn regering erkende in 2024 de Palestijnse staat en sprak zich kritisch uit over het Israëlisch optreden in Gaza. Jansa daarentegen staat bekend als pro-Israëlisch politicus.

Derde dode na zware lawine in Zuid-Tirol, nog twee in kritieke toestand

1 day 1 hour ago

Het aantal doden door de zware lawine die gisteren zo'n 25 skiërs verraste in het Noord-Italiaanse Zuid-Tirol is opgelopen tot drie. Een van de drie zwaargewonden, een 26-jarige vrouw uit Brescia, overleed in een ziekenhuis in Innsbruck.

De lawine overviel de toerskiërs zaterdagochtend op 2400 meter hoogte in het Ridannadal, vlakbij de Oostenrijkse grens. Een sneeuwlaag van 150 meter breed brak los bij de top van de Cima d'Incendio (Zunderspitz) en de hele helling kwam in beweging. De meeste skiërs konden zich in veiligheid brengen, maar tien van hen werden meegesleurd.

Er werd een reddingsteam van 80 mensen met speurhonden en helikopters ingezet. Voor een Italiaan (62) en een Oostenrijker (56) kwam de redding te laat. De 62-jarige was een ervaren berggids en ski-alpinist die toppen van meer dan 6000 meter in de Himalaya had beklommen. Naast de vrouw uit Brescia raakten nog enkele anderen gewond. Van twee van hen, een Duitser en een Oostenrijker, is de toestand ernstig, meldt de Italiaanse zender Rai News.

Dat er niet meer slachtoffers vielen, is mogelijk te danken aan de voorbereiding van de skiërs, die allemaal een lokalisatieapparaat bij zich droegen.

Off-piste

Het lawinegevaar in het Ridanna-dal is momenteel matig (niveau 2 van 5), maar de situatie kan snel veranderen. Dat is onder meer afhankelijk van de warme droge wind, de föhn, die vaak over de bergruggen waait.

Het aantal doden door lawines in Europa is dit jaar hoger dan gemiddeld. Tot nu toe kwamen 128 mensen om het leven in de sneeuw. Dat hoge aantal heeft te maken met instabielere sneeuwlagen, maar veel ongelukken gebeuren ook omdat wintersporters zich off-piste wagen. Ook de groep toerskiërs die in het Ridannadal werd getroffen door een lawine bevond zich ver van de skipistes.