Aggregator

De reparatie van het lanceerplatform van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf Blue Origin zal nog "behoorlijk lang duren", zegt NASA-topman Jared Isaacman. Het platform op Cape Canaveral in Florida raakte vorige week zwaar beschadigd door de ontploffing van een enorme raket.

Isaacman sprak op een evenement van zakenzender CNBC. Daar zei hij dat het jaartal 2028 "binnen de mogelijkheden" valt. Nadat CNBC had gemeld dat het lanceerplatform dus mogelijk pas over twee jaar is hersteld, verduidelijkte de NASA-topman zijn uitspraken. Hij schreef op X dat de maanmissies waarbij Blue Origin betrokken is, gepland staan in 2028. En dat het lanceerplatform dan al ruimschoot gerepareerd kan zijn.

Donderdag ontplofte de New Glenn-raket tijdens een test op het lanceerplatform. De test was bedoeld om de motoren te ontsteken, maar niet om de raket te lanceren. Door die explosie ontstond een enorme vuurbal. Er raakten geen mensen gewond.

Dat zag er zo uit:

De CEO van Blue Origin, Dave Limp, zegt vanochtend op X dat het bedrijf "voor het eind van het jaar weer de ruimte ingaat". Details over die lancering geeft hij verder niet.

Het was oorspronkelijk de bedoeling dat de New Glenn-raket deze week 48 satellieten naar de ruimte zou brengen. De ontploffing was een grote tegenvaller voor het ruimtevaartbedrijf van Amazon-oprichter Jeff Bezos.

Hij reageerde al snel over het ongeluk op X: "Het was een zware dag, maar we zullen alles repareren wat gerepareerd moet worden en weer gaan vliegen. Het is het waard."

Eerdere vluchten

De raket, die vernoemd is naar ruimtevaarder John Glenn (1921-2016), bereikte tijdens zijn eerste vlucht in januari 2025 met succes de ruimte. Tien maanden later lanceerde de raket tijdens zijn tweede vlucht twee Mars-orbiters voor NASA en in april was er een derde succesvolle lancering.

Blue Origin was van plan dit najaar een prototype van een maanlander te lanceren voor een testvlucht. Daarvoor kende NASA een contract van 188 miljoen dollar toe aan het ruimtevaartbedrijf.

Esmah Lahlah verlaat de Tweede Kamer en wordt wethouder in Amsterdam. Dat heeft het GroenLinks-PvdA-Kamerlid bekendgemaakt op sociale media.

Lahlah was de nummer 2 op de kandidatenlijst van haar partij bij de afgelopen verkiezingen. Ze kwam in opspraak toen bleek dat ze niet lang daarvoor had gesolliciteerd naar de functie van burgemeester van Tilburg en haar partij daar niet van op de hoogte had gesteld.

Op X en Instagram zegt Lahlah dat Pro Amsterdam haar heeft voorgedragen als kandidaat-wethouder en dat ze daarom het Kamerlidmaatschap neerlegt.

De Amsterdamse krant Het Parool stelt dat ze de portefeuille Onderwijs, Jeugdzorg en Jongerenwerk krijgt en "daarbinnen kansengelijkheid moet vergroten".

'Liever dicht bij mensen'

De afgelopen jaren in Den Haag waren "bijzonder, intens en leerzaam", verklaart Lahlah op Instagram. "Ik heb mij met hart en ziel ingezet voor bestaanszekerheid, gelijke kansen en een samenleving waarin niemand wordt afgeschreven."

Tegelijkertijd kreeg ze naar eigen zeggen steeds sterker het gevoel dat ze "dicht bij mensen" meer zou kunnen betekenen. Ze noemt Amsterdam "een stad die laat zien dat vrijheid, solidariteit en diversiteit sterker zijn dan cynisme en verdeeldheid".

Burgemeestersposten

Lahlah was eerder wethouder in Tilburg. Ze is sinds eind 2023 Tweede Kamerlid. In oktober werd ze opnieuw gekozen voor een periode van vier jaar.

Het was al langer duidelijk dat ze om zich heen aan het kijken was. Behalve in Tilburg bleek ze gesolliciteerd te hebben naar de burgemeesterspost in Delft. Dat werd later ook gelekt uit een vertrouwelijke procedure. Partijleider Klaver zei daarover wél te zijn geïnformeerd.

Lahlah zegt vandaag in Het Parool dat ze het besluit om de Kamer binnen een jaar na de verkiezingen te verlaten "niet lichtzinnig" heeft genomen. "Maar het is geen geheim dat ik een groot hart heb voor het lokaal bestuur."

Hoofddoekdiscussie

Lahlah kwam in 2024 tijdens het debat over de regeringsverklaring van het kabinet-Schoof ongewild in het middelpunt van de belangstelling te staan, toen premier Schoof zich moest verantwoorden over X-berichten van PVV-kabinetsleden over hoofddoeken.

Hij richtte het woord rechtstreeks tot Lahlah en zei dat het voor hem niet uitmaakte dat ze een hoofddoek om had. "U bent voor mij gewoon een mens." Lahlah zei daarop dat het dragen van een hoofddoek "een persoonlijke, bewuste en vrije keuze" is.

"Bij deze wil ik graag een melding maken over het gedrag van de chauffeur. Kinderen klagen over zijn agressieve rijgedrag, sommigen tot misselijk worden en langs de kant moeten stoppen om over te geven toe."

Zo begint de e-mail die een voormalig kindbegeleidster de school voor buitengewoon onderwijs in het Vlaamse Buggenhout stuurde. Dat was drie maanden voordat de bus op een spoorwegovergang in diezelfde plaats verongelukte.

De chauffeur van de bus had op de dag dat de vrouw de e-mail verstuurde opnieuw geen rekening gehouden met andere auto's, fietsers en voetgangers. Ook had hij bijna een ongeluk veroorzaakt, stak hij een middenvinger op tegen een andere chauffeur en had hij tijdens het rijden geregeld op zijn telefoon gekeken.

"Zowel ik als bepaalde kinderen voelen zich niet meer veilig", gaat de vrouw verder. Eind april ging ze met ziekteverlof, zei ze tegen de Vlaamse nieuwssite HLN. Volgens haar vanwege de stress die het rijgedrag van de chauffeur bij haar had veroorzaakt.

Vorige week dinsdag werd de bus door een trein gegrepen, nadat de chauffeur een bewaakte overweg was opgereden, terwijl de slagbomen dicht waren en de lichten op rood stonden. Twee kinderen (12 en 15), hun begeleidster (27) en de chauffeur (49) kwamen om. De vijf andere kinderen raakten zwaargewond.

Meer waarschuwingen

Het bleef niet bij deze e-mail. In totaal meldde de vrouw zeven keer dat de chauffeur roekeloos reed, zowel bij de school als bij het busbedrijf. Met de klachten werd niets gedaan. Ze kreeg te horen dat er geen andere chauffeurs beschikbaar waren.

VTM Nieuws sprak een ex-collega van de chauffeur. Ook hij maakte zich zorgen over het rijgedrag. "Roekeloos rijden, door rood rijden, auto's voorbijsteken. En ook over dezelfde spoorweg rijden toen de slagboom al dicht was." Ook hij had zijn zorgen met de werkgever van de chauffeur gedeeld. "Ik kreeg als antwoord: 'als jij andere chauffeurs kan regelen die goed zijn, moet je dat doen'."

Omroep VRT sprak ook met een andere voormalige begeleidster van bus 137. Volgens haar werden er al zes jaar klachten ingediend over de man, maar daar werd niets mee gedaan. "Er werd gewoon een andere begeleider op gezet."

In Vlaanderen zijn provincies verantwoordelijk voor busbegeleiders. De provincie Oost-Vlaanderen zegt dat ook daar al voor het ongeluk klachten over de chauffeur zijn binnengekomen. Die zijn aan het Vlaamse vervoersbedrijf De Lijn en de betrokken busmaatschappij zijn doorgegeven.

Man in dienst van onderaannemer

Ook de school gaf de klachten door. "Berichten die wij van begeleiding ontvangen, worden steeds doorgegeven aan de werkgever van de betreffende chauffeur", zegt de school in een bericht naar de ouders en Belgische media. "Wij kunnen ten aanzien van een chauffeur nooit iets zelf beslissen, aangezien wij geen werkgever zijn."

De chauffeur reed voor een onderaannemer van De Lijn. De onderaannemer liet aan VTM Nieuws weten dat hij pas ingaat op vragen uit de pers als de bevoegde instanties hun onderzoek hebben afgerond. Bij De Lijn waren tot gisteren alleen twee kleine verkeersovertredingen van de man bekend.

Het strafrechtelijk onderzoek naar het ongeluk loopt. De meldingen over de chauffeur worden in dat onderzoek meegenomen, laat het parket Oost-Vlaanderen aan VTM Nieuws weten.

Imagine for a moment that the Cookie Monster is going to visit, but all the cookie baking utensils in your house have been mislaid. The horror! Fortunately [Startup Chuck] is …read more

(Telecompaper) Alphabet has announced equity offerings totaling USD 80 billion towards funding investments in artificial intelligence compute infrastructure, aiming...

Na aanhoudende spanningen tussen meerdere mannetjes in de groep stokstaartjes van Diergaarde Blijdorp in Rotterdam heeft de dierentuin een aantal gezonde dieren laten inslapen. Een drastisch besluit, geeft de dierentuin toe, maar het moet ertoe leiden dat de rust in de groep terugkeert.

Want daar was al langere tijd geen sprake meer van. Stokstaartmannetjes zijn bijzonder bedreven in het bewaken van hun territorium. Vaak vormt één mannetje de leider van een clan, samen met een dominant vrouwtje. In de natuur nemen andere mannetjes bij een conflict doorgaans de benen, maar in Diergaarde Blijdorp is dat lastig.

De dierentuin zegt dat er is gezocht naar meerdere oplossingen. Eerst zijn de probleemstokstaartjes uit de groep gehaald en daarna is gekeken of de onruststokers konden worden verhuisd naar een andere dierentuin, elders in Europa. Maar er was nergens plek voor de stokstaartjes, zegt een woordvoerder.

Ongeveer zeven gedood

Zo bleef de laatste optie over: laten inslapen. Diergaarde Blijdorp zegt tegen het AD dat het een situatie is die bijna nooit voorkomt. "Dit was jammer genoeg de consequentie. Voor niemand leuk, maar het gebeurt heel af en toe." Daar voegt hij aan toe: "Op een gegeven moment vechten ze elkaar de groep uit."

Hoeveel stokstaartjes zijn gedood, kan de woordvoerder niet precies zeggen. "Maar ik kan wel benadrukken dat het aantal onder de tien is. Denk ongeveer zeven stokstaartjes."

Fokprogramma

De stokstaartjes maken deel uit van een door dierentuinen ontwikkeld fokprogramma, bedoeld om een gezonde populatie te creëren. Maar in het geval van de stokstaartjes leidde het ertoe dat er op een gegeven moment te veel mannetjes in de groep waren. Onderdeel van dit programma is ook dat een dierentuin mag ingrijpen als er meer jongen worden geboren dan dat er plaats voor is.

Het fokprogramma is niet onomstreden vanwege ethische bezwaren rondom populatiebeheer, zoals het doden van gezonde 'overtollige' dieren. In dit 'breed- en cull-beleid', afgesproken door dierentuinen onderling, zijn het de dierentuinen zelf die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering ervan.

In december 2024 bepaalde een meerderheid van de Tweede Kamer dat Nederlandse dierentuinen moeten stoppen met het doden van gezonde dieren. De Kamer vroeg het kabinet om met een plan te komen om daaraan een einde te maken.

Bij een restaurant in Wijdenes heeft vannacht een zeer grote brand gewoed. Op de muren van het restaurant zijn op meerdere plekken teksten geschreven. Er staat 'oprotten' en 'kanker turk'. De politie onderzoekt of er sprake is van brandstichting.

De brand brak vannacht rond 03.00 uur uit bij Ora Restaurant & Café. Er werden meerdere voertuigen ingezet om het vuur te blussen. Rond 07.00 uur vanmorgen gaf de brandweer het sein brand meester. Het nablussen zal nog enkele uren duren.

Veel schade

Niemand raakte bij de brand gewond. Wel moet het pand volgens de brandweer als verloren beschouwd worden - het heeft te veel schade opgelopen.

Of de aangetroffen leuzen verband houden met de brand, wordt nog onderzocht. De forensische opsporing is daarvoor ingeschakeld, schrijft regionale omroep NH.

De nabijgelegen N506 is afgesloten voor verkeer vanwege de brand en zal dat waarschijnlijk nog een paar uur blijven.

Het lijkt er sterk op dat de wereld vanaf dit najaar te maken krijgt met een periode met grotere risico's op weersextremen, veranderende neerslagpatronen en een hogere gemiddelde temperatuur. De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) waarschuwt vandaag dat landen er goed aan doen om zich voor te bereiden op een mogelijk stevige El Niño, zoals het weerfenomeen heet dat deze veranderingen aandrijft.

El Niño ontstaat wanneer het water in de Stille Oceaan opwarmt en zo de gebruikelijke wind- en zeestromingen verstoort. Het is een terugkerend weerfenomeen, dat wordt afgewisseld met El Niño's koudere zusje La Niña. Het weerfenomeen kwam voor het laatst voor in 2023, en bracht toen ook allerlei weerrecords met zich mee.

De effecten zijn over de hele wereld merkbaar. Wereldwijd wordt het gemiddeld warmer door El Niño. Daarnaast krijgen Zuid-Amerika, de Hoorn van Afrika en Centraal-Azië doorgaans te maken met meer regenval. De Caribische eilanden, Centraal-Amerika, Australië en Indonesië worden vaak droger. Ook ontstaan er boven de Atlantische Oceaan vaak minder orkanen, terwijl het er boven de Stille Oceaan doorgaans juist meer worden.

Voor de deur

Uit de nieuwste prognose van VN-organisatie WMO valt op te maken dat de kans op El Niño tot eind dit jaar oploopt tot 90 procent. Daarmee vallen de effecten dus ook eind 2026 en gedurende 2027 te verwachten.

"De wetenschap is duidelijk. El Niño staat in de komende maanden met 90 procent zekerheid voor de deur", zegt secretaris-generaal Guterres van de Verenigde Naties. "De wereld moet dit behandelen als de urgente klimaatwaarschuwing die het is. El Niño zal olie gooien op het vuur van een opwarmende wereld."

Mogelijk uitzonderlijk sterk

Hoe heftig de komende El Niño zal worden, valt nog niet met zekerheid te zeggen, omdat dat zich nog niet makkelijk laat voorspellen in het late voorjaar. Wel wijzen de recentste modellen erop dat het zeewater op het hoogtepunt waarschijnlijk 3 graden warmer zal zijn dan normaal. Dat zou betekenen dat het een uitzonderlijk sterke El Niño wordt. Doorgaans ligt de afwijking tussen de 0,5 en 1,5 graad, wat dan al heftige gevolgen kan hebben.

WMO-baas Celeste Saulo waarschuwt: "We moeten ons opmaken voor een potentieel sterke El Niño, die droogte en zware regenval zal verergeren en de risico's op hittegolven op land en in de oceaan zal vergroten." Zij en haar organisatie blijven de omstandigheden de komende maanden volgen, zodat landen, hulporganisaties en sectoren die getroffen gaan worden door El Niño zich goed kunnen voorbereiden.

Bekijk ook deze uitlegvideo van NOS op 3 over de mogelijk zeer sterke El Niño:

(Telecompaper) Hewlett Packard Enterprise (HPE) reported record quarterly revenue of USD 10.7 billion for the three months ended 30 April 2026, driven by growth in its networking and AI infrastructure businesses...

Het aantal gezinnen dat voor eten afhankelijk is van de voedselbank neemt weer toe. Dat blijkt uit het jaarverslag van de organisatie. Een paar jaar lang klopten juist steeds minder mensen aan voor voedselhulp.

Voedselbanken geven gratis eten aan mensen in armoede. Veel voedsel komt uit de supermarkten. De voedselbanken zitten in het hele land, op 181 verschillende locaties. Al die locaties samen hielpen vorig jaar ruim 155.000 mensen, zo'n 11.000 meer dan een jaar eerder.

Het is nog wel een stuk lager dan in 2023 en 2022. In dat laatste jaar van de coronapandemie namen bijna 200.000 mensen hulp van de voedselbank aan.

Meer armoede

Ook de armoede nam vorig jaar weer toe in Nederland, na vijf jaar van daling. Een vergelijkbare knik is te zien bij het aantal werkende armen. "De toename van armoede in een welvarend land als Nederland is zorgwekkend", schrijft Henk Staghouwer, voorzitter Voedselbanken Nederland, in het jaarverslag. "Dagelijks horen we verhalen van mensen die geen geld meer hebben om eten te kopen, die hun kinderen met een lege maag naar school sturen en zich vaak diep schamen voor hun situatie."

De stijging is mogelijk ook te danken aan de voedselbanken zelf. De organisatie ging vorig jaar extra hard op zoek naar mensen die tot nu toe onder de radar bleven, maar wel in aanmerking komen voor hulp.

Zzp'ers en ouderen

Vooral werkende armen, zzp'ers en ouderen met alleen een AOW-uitkering zijn steeds vaker afhankelijk van de voedselbank. "Ook in 2024 zagen we deze doelgroep al bij ons als klant komen", zegt Staghouwer. Versoberende maatregelen vanuit de overheid in 2025 versterken dat volgens hem. "Hun kosten zijn gestegen. Daardoor zien we een toename van zzp'ers en zien we ook dat AOW'ers zonder aanvullend pensioen langer bij ons klant blijven of helemaal niet meer wegkomen."

De voedselbanken verwachten dat het aantal klanten de komende jaren zal toenemen, terwijl supermarkten steeds beter voedselverspilling tegengaan. Om toch genoeg eten te kunnen uitdelen proberen de voedselbanken het eten beter te verdelen tussen de locaties.

Daarnaast is de organisatie een programma gestart om voedselvoorraden van de douane te krijgen. Dat eten staat daar om dat er iets mis is met de formaliteiten, de kwaliteit van het voedsel is wel in orde.

Het Belgische Openbaar Ministerie wil drie Nederlanders alsnog vervolgen voor poging tot gijzeling van toenmalig minister Van Quickenborne van Justitie. Dat meldt de Belgische krant Het Nieuwsblad.

In september 2022 werden vier verdachten aangehouden voor het beramen van een ontvoering van de politicus. Begin 2023 werden nog eens twee verdachten aangehouden. Het Belgische OM had uiteindelijk niet genoeg bewijs om het zestal te linken aan de poging tot ontvoering.

Maar na nieuw onderzoek wil het federaal parket drie van de zes verdachten toch vervolgen voor poging tot gijzeling. De drie andere verdachten worden "verdacht van lidmaatschap van een criminele organisatie", zegt het OM tegen Het Nieuwsblad.

Kalasjnikovs

De politicus dook in 2022 wekenlang onder in een safehouse nadat bij zijn huis in Kortrijk een auto met een Nederlands kentekenbord werd gevonden. In de kofferbak zaten onder meer snelbinders, kalasjnikovs en flessen benzine.

Van Quickenborne was op dat moment minister van Justitie. Hij zei dat er een plan lag om hem te ontvoeren. In september 2022 werden vier Nederlandse verdachten gearresteerd, mannen van 20, 21, 29 en 48 jaar. Later werden nog twee verdachten aangehouden. De mannen zouden uit het drugsmilieu komen.

Before the Apple MacBook there was the Apple iBook, fruity 1999 colors included. These PowerPC-based laptops targeted low-cost PC-compatible laptops much like the iMac did, albeit it the latter with …read more

Netbeheerder Liander ziet een explosieve stijging van het aantal aanvragen voor een zwaardere stroomaansluiting. In de eerste vijf maanden van 2025 vroegen 18.000 huishoudens een zwaardere aansluiting aan, dit jaar 27.500. Dat is een toename van ruim 50 procent. Ook het aantal aanvragen voor nieuwe aansluitingen door huishoudens steeg, met 30 procent.

"Huishoudens worden nu ook geraakt door de drukte op het stroomnet", zegt Sarike van Wette, de bestuurder die bij Liander verantwoordelijk is voor de uitvoering van het werk aan het stroomnet. "Onze boodschap is dat niet meer alles altijd overal kan. Er kan nog steeds veel, maar na de zakelijke klanten gaan de huishoudens nu ook de gevolgen merken van de drukte."

Dat er een run is op aansluitingen bleek vorige week al. Huizenbezitters verduurzamen en laten bijvoorbeeld warmtepompen en laadpalen plaatsen, waarvoor een zwaardere aansluiting gewenst is. Daarnaast gelden vanaf 1 juli nieuwe spelregels voor het verdelen van de schaarse ruimte op het stroomnet, wat ertoe kan leiden dat huishoudens op een wachtlijst komen met hun aanvraag.

Deel Utrecht 'op slot'

Netbeheerder Stedin zei vorige week dat er zeker sinds april een flinke toename te zien is van het aantal aanvragen voor een aansluiting. Toen werd bekendgemaakt dat het stroomnet in delen van Utrecht 'op slot' gaat voor onbepaalde tijd.

Het lijkt erop dat dat nieuws mensen prikkelde om nog snel een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting aan te vragen voordat de nieuwe regels ingaan op 1 juli. Anders dan Stedin spreekt Liander niet over een grote toename sinds dat nieuws. Liander verklaart de stijging vooral uit de groeiende stroomvraag en de verduurzaming van huishoudens die al langer aan de gang is.

Al sinds 2023 ziet Liander, dat verantwoordelijk is voor aansluitingen in Gelderland, Noord-Holland, Friesland, Flevoland en delen van Zuid-Holland, dat er een groeiende wachtlijst is. Daar staan nu zo'n 7300 huishoudens op. Van Wette: "Wij waarschuwen eigenlijk al sinds 2023 dat het stroomnet in de woonwijken tegen de grenzen aan begint te lopen. Sinds dat moment zien we dat het aantal wachtenden is opgelopen."

'Niet altijd nodig'

Wat de gevolgen zijn van de run op de aansluitingen zal per regio verschillen. "Dat heeft ermee te maken dat de situatie op het stroomnet lokaal verschilt", legt Van Wette uit. "Dus het hangt af van de lokale situatie of mensen de aansluiting kunnen krijgen en ook hoelang het duurt."

De netbeheerder benadrukt dat niet iedereen een zwaardere 3-fasenaansluiting op het stroomnet nodig zal hebben. Een kleine hybride warmtepomp plus zonnepanelen kunnen volgens Liander ook prima aangesloten worden op een lichtere 1-faseaansluiting.

"We bieden ook een keuzehulp aan, waarmee je kunt zien wat je binnen de bestaande aansluiting kunt doen", zegt Van Wette, die klanten oproept om met hun installateur te overleggen over de noodzaak van een zwaardere aansluiting. "We willen voorkomen dat klanten grote verbouw- en verduurzamingsplannen hebben en dat de stroom nog even op zich laat wachten. We willen teleurstellingen tegengaan."

De inflatie is in mei volgens een snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gestegen naar 3,5 procent. In april was die nog 2,8 procent.

Die stijging van 3,5 procent laat de verandering van de prijzen zien ten opzichte van de maand mei vorig jaar.

Met name de energieprijzen stegen afgelopen maand hard. Zo werd de prijs van benzine en diesel flink hoger door de oorlog in de Perzische Golf. Het CBS berekende dat de energiekosten met 10 procent zijn gestegen in vergelijking met een jaar eerder. "Drijvende kracht achter de stijgende prijzen is de oorlog in het Midden-Oosten", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS.

Maar ook andere kosten zijn de afgelopen maand fors gestegen. "Prijzen van vakanties stijgen hard. En ook brandstofprijzen in het buitenland zijn gestegen", zegt Van Mulligen.

Prijs van eten en drinken steeg veel minder hard

Het percentage van 3,5 procent ligt fors boven het streven van de Europese Centrale Bank van 2 procent. Al jaren zit Nederland ver boven dit streefpercentage.

Het ging een tijdje de goede kant doordat de inflatie afnam en de prijzen dus minder hard stegen. Maar daar is nu voorlopig weer een einde aangekomen. "Beleidsmakers die zich richten op een lagere inflatie zullen voorlopig nog wel met de handen in het haar zitten", denkt Van Mulligen.

De prijzen voor voedingsmiddelen en tabak zijn in mei wel veel minder hard gestegen. Eerdere jaren stegen de prijzen voor de producten juist heel hard, maar die lijken voor nu gestabiliseerd te zijn.

Volgens Van Mulligen moeten we de komende tijd rekening blijven houden met stijgende prijzen. De hoge energieprijzen drukken de inflatie omhoog. Hoelang dit nog duurt, is lastig te voorspellen. De hoofdeconoom van het CBS verwacht in elk geval de rest van het jaar nog hogere prijzen door de oorlog in het Midden-Oosten.

Als ouders het niet eens kunnen worden over de achternaam van hun kind, dan moet het kind niet meer automatisch alleen de naam van de vader krijgen. GroenLinks-PvdA en D66 krijgen voor dat voorstel zeer waarschijnlijk steun van de VVD, CDA en JA21. Daarmee heeft het een meerderheid in de Tweede Kamer.

Dat kinderen in zo'n situatie de achternaam van hun vader krijgen is de zogeheten 'vangnet-norm'. Die komt voort uit de oude traditie dat kinderen binnen een huwelijk de naam van de vader kregen. Maar het zou beter zijn als een kind dan een gecombineerde, dubbele achternaam krijgt, stellen GroenLinks-PvdA en D66.

Voor het (ook) gebruiken van de naam van de moeder is nu expliciete toestemming nodig. Dat is volgens de Kamerleden Mutluer (GroenLinks-PvdA) en Sneller (D66) niet meer van deze tijd.

Alfabetische volgorde

In hun motie, waar vandaag over wordt gestemd in de Tweede Kamer, staat dat het automatisme zo snel mogelijk moet worden geschrapt en vervangen moet worden door een regeling die uitgaat van de gelijkwaardigheid van de ouders. Bijvoorbeeld door een kind de achternamen van vader én moeder te geven, in alfabetische volgorde.

VVD, CDA en JA21 staan positief tegenover het voorstel. Vanochtend houden de fracties hun wekelijkse fractievergadering en de verwachting is dat ze zullen besluiten voor de motie te stemmen.

"De huidige vangnet-norm sluit niet aan bij de hedendaagse opvatting over gelijkwaardigheid tussen ouders", vinden Mutluer en Sneller. Bovendien kan de regeling misbruikt worden om druk uit te oefenen op de partner in gevallen van intieme terreur en dwang.

Moeders benadeeld

Dat is ook wat Bureau Clara Wichmann ziet. Deze organisatie, die zich inzet voor de rechten van vrouwen, vindt het positief dat het sinds 2024 mogelijk is om een kind een gecombineerde achternaam te geven. Maar nog steeds worden moeders benadeeld door de wet, stelt het bureau.

Zo'n gecombineerde achternaam is alleen mogelijk met instemming van beide ouders, maar als die inmiddels uit elkaar zijn ontstaat er vaak een impasse. Een man kan zijn toestemming om een tweede achternaam toe te voegen inzetten om iets gedaan te krijgen van zijn ex. Daarom stellen GroenLinks-PvdA en D66 voor om ook een geschillenregeling in het leven te roepen.

Vorig jaar klopten ongeveer honderd vrouwen bij Clara Wichmann aan omdat ze opliepen tegen een weigering van hun ex-partner.

Goedemorgen! Het Openbaar Ministerie komt met de strafeisen in het hoger beroep van de zaak-Marengo. En sommige inwoners van Breskens moeten een dag hun huis uit vanwege een vliegtuigbom.

Eerst het weer: vanmorgen overheerst de bewolking en valt er wat regen. Later breekt wat vaker de zon door. Vanmiddag ontstaan onweersbuien die van zuidwest naar noordoost over het land trekken. Hierbij is kans op wateroverlast en zware windstoten. Maxima liggen tussen 19 en 23 graden. De komende dagen is het wisselvalig en koelt het af naar een graad of 18.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

De Europese lidstaten en het Europees Parlement zijn het eens geworden over de terugkeerwet. De wet maakt het mogelijk om uitgeprocedeerde asielzoekers die niet in de EU mogen blijven naar 'terugstuurhubs', uitzetcentra buiten de EU, te sturen.

Het laatste twistpunt was wanneer de nieuwe terugkeerregels ingaan. Het Europees Parlement wilde dat de nieuwe afspraken zo snel mogelijk gaan gelden. De lidstaten wilden meer tijd omdat ze een deel van de wetten nog op nationaal niveau moeten voorbereiden en invoeren.

Er is nu een compromis gevonden. Voor de meeste artikelen uit de wet krijgen de EU-landen een jaar om zich voor te bereiden. De rest gaat wel meteen in.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Met het WK voetbal in aantocht liggen er in de winkels weer talloze oranje-producten. En ook de voetbalplaatjes zullen weer gretig aftrek vinden, maar die worden wel steeds duurder:

Fijne dag!

In een jaar tijd hebben slechts enkele tientallen gemeenten gewerkt aan een lokaal hitteplan. Dat blijkt uit een inventarisatie van Klimaatverbond Nederland, een samenwerkingsverband van onder meer gemeenten en provincies dat zich inzet voor klimaatbeleid, en het Rode Kruis.

In totaal hebben nu 128 van de 342 gemeenten zo'n hitteplan, dat hulp moet bieden bij extreme warmte. Vorig jaar waren het er 90.

Een hitteplan dient als een belangrijk draaiboek: er staat in hoe kwetsbare mensen worden geholpen als het erg warm is. Het gaat dan in het bijzonder om ouderen, kleine kinderen, zwangeren, mensen met fysieke of mentale aandoeningen en dak- en thuisloze mensen.

De Rijksoverheid wil minimaal 180 van zulke lokale hitteplannen hebben. Nu is een ruime meerderheid van de gemeenten nog altijd niet voorbereid op extreem warm weer, zoals een hittegolf. Dan is het vijf dagen lang minimaal 25 graden, waarvan op drie dagen minstens 30 graden.

"De zomers in Nederland worden steeds heter en het is belangrijk dat mensen, vooral degenen met een kwetsbare gezondheid of mensen die buiten werken, goed zijn beschermd tijdens periodes van hitte", schrijven de organisaties.

'Tandje erbij'

Het Klimaatverbond en het Rode Kruis roepen gemeenten op om hitteplannen op te stellen, en te blijven updaten. Er moet een tandje bij om het doel van het Rijk te halen, zeggen de organisaties. Harm Goossens, directeur van het Rode Kruis, noemt twee maatregelen bij extreme hitte. "Vaste watertappunten of koelteplekken helpen alle inwoners."

Volgens Edwin van der Strate, adviseur hitteadaptatie bij Klimaatverbond, is het ook belangrijk om naast een hitteplan te werken aan het structureel verkleinen van hitterisico's. Dat zijn bijvoorbeeld vermoeidheid en verstoorde slaap, maar ook uitdroging en in extreme gevallen bewusteloosheid. "Werk aan een koelere openbare ruimte, hittebestendigere woningen en de bescherming van de gezondheid van kwetsbare bewoners."

Dat het lang kan duren voordat je een afspraak hebt op een polikliniek maag-, darm- en leverziekten (MDL-ziekten) is niet nieuw. De nieuwste cijfers van de Nederlandse Zorgautoriteit laten opnieuw zien dat de verschillen tussen ziekenhuizen bij MDL-behandelingen groot zijn en dat geldt ook voor de specialisaties oogheelkunde en dermatologie.

In sommige ziekenhuizen kunnen mensen snel terecht, maar er zijn ook ziekenhuizen waar de wachttijd een jaar of langer is. Dat geldt soms ook voor ziekenhuizen in dezelfde regio, zie je op de kaartjes in dit artikel.

Zo kun je voor een afspraak op de MDL-poli van het Maastricht UMC vanaf 30 dagen terecht en is de wachttijd bij het nabijgelegen Zuyderland-ziekenhuis maar liefst 360 dagen. Zo'n verschil is er ook tussen Hilversum en Amersfoort.

In Den Haag en Zuid-Limburg speelt dit probleem al langer, in Amersfoort en de regio-Zwolle is dit iets van de laatste maanden.

Manon Spaander, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen, is niet verrast door de lange wachttijden. Ze zegt dat er te weinig MDL-artsen worden opgeleid. "Tot tien jaar geleden waren er jaarlijks veertig opleidingsplaatsen. Toen is het aantal gehalveerd."

In de tussentijd is veel veranderd in de MDL-zorg. "Er zijn veel meer patiënten", zegt Spaander. "De westerse leefstijl van veel vlees eten, minder vezels en groenten en minder bewegen levert meer buikklachten op waar MDL-artsen naar moeten kijken."

Tegelijk is nu medisch meer mogelijk. Zo is er betere medicatie voor mensen met chronische darmziektes en zijn chirurgen beter in orgaansparende behandelingen. "Dat is goed nieuws, maar dat betekent wel dat patiënten na een behandeling voor veel langere tijd gevolgd moeten worden." Meer polikliniekafspraken en onderzoek zijn het gevolg.

Oogheelkunde

Ook bij poliklinieken oogheelkunde kampen patiënten en artsen met lange wachttijden. In sommige ziekenhuizen moet je voor een polibezoek meer dan 150 dagen wachten, bijvoorbeeld in Scheemda, Coevorden, Hardenberg en Arnhem. In de Isala-ziekenhuizen in Zwolle, Kampen en Meppel is de wachttijd zelfs meer dan twee jaar.

Hoewel dit volgens oogarts Hans Vingerling, voorzitter van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap, uitzonderingen zijn, herkent hij dat de druk op oogartsen enorm is toegenomen. "Er zijn meer ouderen. De meeste oogziekten zoals staar komen bij hen voor."

En ook oogartsen hebben meer behandelmogelijkheden. "We kunnen veel meer met oogziekten die ouderen hebben. Aan de ene kant is dat een geluk, want mensen kunnen hun zicht behouden. Maar dat heeft ook een nadeel, want als er niet meer oogartsen komen, dan gaat het vastlopen."

Dat de wachttijd bij sommige ziekenhuizen eruit springt, heeft volgens Vingerling onder meer met het oogartsentekort te maken. "Het kan zijn dat in een ziekenhuis een aantal oogartsen is weggegaan en er niemand voor terugkomt. Oogartsen zijn moeilijk te krijgen. Dat geldt ook voor ondersteunend personeel."

Dermatologie

Het artsentekort speelt ook bij dermatologen. Volgens Dirk Jan Hijnen, afdelingshoofd dermatologie bij het Radboud UMC, zijn er landelijk meer dan dertig vacatures voor dermatologen. "Terwijl jonge artsen vijftien jaar geleden moesten zoeken naar een baan."

Dermatologen behandelen huidkanker. Dat is de meest voorkomende kankersoort geworden doordat mensen de afgelopen decennia meer zijn gaan reizen, zonvakanties goedkoper werden en mensen zonnebanken in huis haalden. Het grote aantal vacatures zorgt "voor een enorme druk op de dermatologische zorg in Nederland".

Cijfers van de Nederlandse Zorgautoriteit tonen aan dat de wachttijd bij ziekenhuizen in Goeree-Overflakkee, Oost-Nederland en Scheemda honderd dagen of meer kan zijn.

Zelfstandige behandelcentra - particuliere klinieken met zorg die vergoed wordt door de zorgverzekeraar - kunnen eenvoudige zorg overnemen en zo de druk verlichten. Zulke klinieken hebben doorgaans kortere wachttijden dan ziekenhuizen. "We hebben ze nodig", zegt Hijnen.

Daar staat volgens hem wel tegenover dat zelfstandige behandelcentra "ingewikkelde zorg makkelijk doorverwijzen naar de ziekenhuizen."

Over dit onderzoek

De cijfers van de wachttijden van de Nederlandse Zorgautoriteit zijn geanalyseerd door de regionale omroepen. De wachttijden worden tweewekelijks gepubliceerd en zijn voor een langere periode beschikbaar. Zowel ziekenhuizen als de zelfstandige behandelcentra zijn bekeken.

Er is gekeken naar de minimale en maximale wachttijden die voor de periode van 14 april tot en met 26 mei beschikbaar zijn. Niet elk ziekenhuis of elke kliniek levert voor elke soort zorg regelmatig cijfers aan. Dat maakt dat er in de kaartjes mogelijk plekken kunnen ontbreken.

Bij MDL, oogheelkunde en dermatologie waren opvallende wachttijden te zien en ook de Federatie Medisch Specialisten noemde deze specialisaties.

Bij Russische luchtaanvallen op Oekraïne zijn vannacht ten minste zestien mensen gedood. Ook zijn volgens de autoriteiten meer dan honderd mensen gewond geraakt. Meerdere steden werden bestookt met raketten en drones.

De aanvallen waren vooral gericht op Kyiv, Dnipro en de oostelijke steden Poltava, Charkiv en Zaporizja. Meerdere mensen kwamen onder het puin van ingestorte gebouwen terecht. In Dnipro werd het lichaam van een 3-jarig kind geborgen, net als de lichamen van een moeder en haar 8-jarige zoon.

Bij aanvallen op Kyiv brak volgens burgemeester Vitali Klitsjko brand uit in meerdere flats, bij een polikliniek en een benzinestation. Twee flats van 20 en 24 verdiepingen raakten beschadigd.

Ook stortte een negen verdiepingen tellend gebouw gedeeltelijk in. In de vroege ochtenduren probeerden reddingswerkers mensen onder de brokstukken vandaan te halen terwijl het luchtalarm klonk.

Duizenden inwoners van Kyiv zochten na het afgaan van het luchtalarm hun toevlucht in metrostations en andere schuilkelders:

Rusland vuurde 73 raketten en 656 drones op Oekraïne af, stelt de Oekraïense luchtmacht. Er zouden 40 raketten en 602 drones zijn vernietigd.

Waarschuwing

Gisteren waarschuwde de Oekraïense president Zelensky opnieuw voor Russische aanvallen en drong hij er bij inwoners op aan om extra alert te zijn op luchtalarmen.

"Een grote aanval is mogelijk", zei Zelensky. "Ze hebben er één voorbereid." Ook in Charkiv vielen gewonden als gevolg van de Russische aanvallen, onder wie een 11-jarig meisje.

Correspondent Christiaan Paauwe:

"Hier werd de afgelopen dagen echt voor gewaarschuwd. Oekraïne had informatie dat Rusland opnieuw zo'n grootschalige aanval voorbereidde.

Inwoners waren opgeroepen om te luisteren naar het luchtalarm. Al helemaal omdat Oekraïne op dit moment niet genoeg luchtafweersystemen met genoeg onderscheppingsraketten heeft om aanvallen af te slaan. Je ziet de gevolgen: vooral veel ballistische raketten kwamen door de verdediging heen. Dat leidt tot zo veel schade en slachtoffers.

Voor Oekraïne is dit bewijs dat de Russen steeds wanhopiger worden en dit zien als enige manier om de druk op Kyiv echt op te voeren. Dat zullen ze blijven doen, want aan het front is de Russische langzame opmars van afgelopen jaar stukgelopen. Sterker nog: op sommige plekken heeft Oekraïne heel voorzichtig wat terugveroverd.

Zelensky heeft de hoop uitgesproken dat de oorlog dit jaar ten einde kan komen. Hij ziet tekenen dat Rusland voorsorteert om te stoppen. Zo heeft president Poetin afgelopen weken twee keer uitgesproken dat de oorlog tegen een einde aanloopt.

Maar wat betekenen die woorden? Want als je kijkt naar de situatie op de grond, dan heeft Rusland de oorspronkelijke doelen allesbehalve bereikt. Wat kan Poetin verkopen als een overwinning aan zijn eigen bevolking? Oekraïne wil in ieder geval alles op alles zetten om voor komende winter toch tot een overeenkomst te komen met Moskou."

Ruim een week geleden voerde Rusland een grootschalige aanval uit op Kyiv. Hierbij kwamen vier mensen om het leven. Ook raakten volgens de autoriteiten tientallen mensen gewond.

Naderhand claimde Zelensky dat de stad Bila Tserkva was aangevallen met een hypersonische Oresjnik-raket. Het Russische ministerie van Defensie heeft de inzet van deze raket later bevestigd via staatspersbureau Interfax.

For a piece of wearable technology, Pebble has had a fairly “rocky” history. One of the most successful Kickstarters of its era, it went on to get acquired by FitBit, …read more