Aggregator

De Gezondheidsraad adviseert het kabinet om de 13-wekenecho nu niet in te voeren als vast onderdeel van de geboortezorg. Met de echo wordt onderzocht of het ongeboren kind afwijkingen zal krijgen.

Zwangeren kunnen sinds 2021, in het kader van een wetenschappelijke studie, tijdelijk gebruikmaken van de 13-wekenecho. Uit dit onderzoek blijkt dat uitslagen van de echo niet altijd klopten en dat de aanstaande moeder onnodig werd doorverwezen.

Bij het vervolgonderzoek bleek dan dat er sprake was van loos alarm. Tegelijkertijd werden ook relatief veel afwijkingen gemist. De voordelen wegen volgens de Gezondheidsraad niet op tegen de nadelen om de 13-wekenecho onderdeel te maken van de reguliere zorg.

De Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid niet om de deur voor deze screeningsmethode helemaal dicht te gooien. Bij een juiste diagnose is er wel degelijk een groot voordeel voor ouders. Zij krijgen dan meer tijd, in vergelijking met de 20-wekenecho, om zich voor te bereiden op een kind dat veel zorg nodig zal hebben óf om na te denken over een abortus.

Ook is er dan meer tijd om vervolgonderzoek te doen dat kan helpen om een afgewogen beslissing te nemen over een eventuele abortus. Dat kan stress bij zwangere vrouwen aanzienlijk verminderen.

Wellicht toch toekomst voor 13-wekenecho

De Gezondheidsraad ziet dit voordeel ook, dus adviseert de minister om te onderzoeken of de 13-wekenecho op een andere manier kan worden ingezet waardoor het voordeel groter wordt dan de nadelen. Strengere doorverwijsprotocollen zouden kunnen leiden tot minder foutieve uitslagen. Bijvoorbeeld door bepaalde organen van de foetus, die nog niet genoeg ontwikkeld zijn, niet mee te nemen in de beoordeling.

Daarnaast bestaat tegenwoordig ook de NIPT, die via een bloedtest bij de moeder vaststelt of het kind genetische afwijkingen heeft. Die test zou standaard voor de 13-wekenecho bekend moeten zijn. Dat voorkomt bij een ongunstige NIPT-uitslag dat onnodig een 13-wekenecho wordt verricht.

"We adviseren daarom om te verkennen hoe de verschillende prenatale screeningen zoals de termijnecho rondom de 10e week, de NIPT, de 13-wekenecho en de 20-wekenecho, beter kunnen worden gecombineerd om tot preciezere uitslagen te komen", zegt Selma Tromp, vice-voorzitter van de Gezondheidsraad. Misschien dat er dan in de toekomst wel een rol mogelijk is voor de 13-wekenecho. Maar dat is aan het kabinet.

'Hopen dat minister ook positief is'

Monique Haak en Mireille Bekker, hoogleraren Verloskunde aan het Leids UMC en UMC Utrecht, zijn positief over het advies. Samen leidden zij de wetenschappelijke implementatiestudie naar de 13-wekenecho. Zij lezen met name terug dat ook de Gezondheidsraad onderschrijft dat er meerwaarde is voor de zwangere en eventuele partner om vroeg te horen wat er met het ongeboren kind aan de hand is.

Ze onderschrijven dat de uitslagen relatief vaak niet klopten. Maar het voordeel voor zwangere vrouwen om bij een correcte diagnose veel meer tijd te kunnen nemen om te beslissen over hoe nu verder, zien zij juist als groter dan de nadelen.

"Bij een 20 wekenecho heb je nog maar beperkt tijd voor vervolgonderzoek dat kan helpen bij een afgewogen beslissing over bijvoorbeeld een abortus", zegt Haak. "Want de wettelijke grens voor een abortus ligt op 24 weken. Dat zorgt voor stressvolle situaties bij de aankomende ouders."

Maar ze zijn het eens met de meeste suggesties van de Gezondheidsraad om het gebruik van de 13-wekenecho te verbeteren. In de conclusie van hun studie hebben zij ook geadviseerd om een aantal aanpassingen te doen om het aantal onterechte verwijzingen te verminderen. "Die moeten dan verpakt worden in een vervolgstudie", aldus Bekker.

"Zodat we zeker weten dat deze ideeën ook daadwerkelijk tot verbetering leiden. We hopen dat de minister hier ook positief naar kijkt. Dit soort onderzoeken kosten immers tijd en geld."

De Tweede Kamer wil snel in debat met minister Van Weel (VVD) van Justitie en Veiligheid over onjuiste informatie die hij volgens de Rekenkamer gaf over aangiftes waarmee niets gebeurde. De Rekenkamer berichtte in juni dat met duizenden aangiftes van ernstige misdrijven in 2024 niets is gebeurd.

Het gaat onder meer om aangiften van geweldsmisdrijven, het vervaardigen van harddrugs of identiteitsfraude. Volgens de Rekenkamer krijgt de politie veel op het bord maar is er ook onvoldoende zicht op wat wel en niet gedaan wordt.

Van Weel zei in een reactie dat het niet alleen om aangiften ging maar ook om meldingen zonder aanknopingspunten en sprak van "een vertekend beeld". Met die uitspraken zette Van Weel de Kamer op "het verkeerde been", zegt de Rekenkamer vandaag.

Van Weel zelf spreekt vandaag tegen dat hij de Kamer onjuist heeft geïnformeerd of op het verkeerde been heeft gezet. Volgens hem gaat het om "een verschil van inzicht". Hij heeft niet bedoeld het rapport en de problemen te bagatelliseren, zegt hij tegen de NOS.

Veel partijen waaronder Pro, D66, SP, BBB, CDA, JA21 en Groep Markuszower willen nu snel een debat met Van Weel waarin hij verder uitleg en opheldering geeft. Het woord "ernstig" klinkt bij veel partijen.

"Als het klopt wat de Rekenkamer nu zegt dan heeft de minister de cijfers in de Kamer ten onrechte gebagatelliseerd", aldus JA21.

'Serieus politiek probleem'

JA21-Kamerlid Coenradie vindt dat de minister snel moet uitleggen "waar hij zijn uitspraken op baseerde en waarom die zo sterk afwijken van de Rekenkamer". "De Kamer moet erop kunnen vertrouwen dat een beeld dat de minister haar voorhoudt klopt. Als daar twijfel over ontstaat, hebben we een serieus politiek probleem."

"Op informatie die niet klopt, kunnen we niet bouwen", zegt SP-Kamerlid Dobbe. "Heel ernstig, dit raakt slachtoffers direct", zegt Pro-Kamerlid Mutluer. "Het is aan slachtoffers niet uit te leggen als misdaad niet wordt vervolgd en pogingen het kleiner te maken met onjuiste informatie zijn ernstig", zegt CDA-Kamerlid Straatman.

Waarom werden aangiftes niet behandeld?

De Rekenkamer bracht in kaart dat 7000 aangiften van ernstige misdrijven in 2024 direct werden afgewezen. In zo'n 3000 gevallen werd de aangifte wel in behandeling genomen, maar werd het onderzoek na verloop van tijd stopgezet vanwege gebrek aan capaciteit bij de politie of het Openbaar Ministerie.

Het totaal van ruim 10.000 is ongeveer een kwart van het totale aantal aangiften van ernstige misdrijven dat in 2024 werd gedaan. Waarom de aangiften geen vervolg hebben gekregen is volgens de Rekenkamer niet eenvoudig te beantwoorden.

De Rekenkamer stelt dat de politie veel op het bord krijgt en niet alles kan doen, maar bij driekwart van het opsporingswerk ook geen zicht heeft op wat wel en niet gedaan wordt en waarom.

Van Weel zegt dat het kabinet "serieus aan de slag gaat" met het rapport van de Rekenkamer. De Kamer wil dus snel een debat met hem, eventuele consequenties zijn afhankelijk van de uitleg van Van Weel, aldus meerdere partijen. D66-Kamerlid Mathlouti vindt dat zorgen over misdrijven en slachtoffers niet kleiner gemaakt mogen worden met "informatie die achteraf niet blijkt te kloppen". "Als we echt op het verkeerde been zijn gezet is dat ernstig", zegt SP-Kamerlid Dobbe. " Als de minister een veel minder ernstig beeld heeft geschetst dan de werkelijkheid is dat "niet zomaar iets", aldus JA21.

Bij een wijnmaker in de Italiaanse streek le Langhe in de regio Piemonte zijn vorige week 3000 flessen Barolo-wijn gestolen. Het gaat om flessen afkomstig van vier wijngaarden met een totale waarde van honderdduizenden euro's, schrijft de lokale krant Gazzetta d'Alba.

Volgens de eigenaren van het wijnhuis gingen de wijndieven gewiekst te werk en wisten ze bij de roof het bewakingssysteem te omzeilen. De groep van vier gemaskerde personen drong in de nacht van woensdag op donderdag het wijnhuis binnen via een open raam.

Op camerabeelden is te zien dat een man met zwarte kleding en een bivakmuts rond middernacht in het magazijn rondloopt, daar een heftruck start en ermee rondrijdt. Daarop rijden de dieven de dozen vol wijn naar buiten, met daarin onder meer Magnum-flessen van 1,5 liter en Jeroboam-flessen van 3 liter uit de jaren 2021 en 2022. Vooral de wijnen uit 2021 zijn waardevol en blijven lang goed.

Koning der wijnen

Barolo is een rode wijn die ook wel de "koning der wijnen" wordt genoemd. Het is een krachtige, droge, rode wijn die gemaakt wordt van Nebbiolo-druiven in de regio Piemonte. Aan het productieproces zijn strenge eisen verbonden; een Barolo moet minstens anderhalf jaar op hout rijpen.

Volgens vele wijnkenners is het een van de beste wijnen ter wereld. Sommige flessen worden voor duizenden euro's per stuk verkocht.

Nadat de dozen naar buiten waren gebracht, werden ze door de dieven in twee bestelbusjes van de wijnmakerij zelf gezet. Daarop duwden de dieven de voertuigen vervolgens een eindje weg, om de busjes buiten gehoorafstand te kunnen starten, om vervolgens met de kostbare buit weg te rijden. In totaal duurde de roof zo'n drie uur. De daders zijn sindsdien spoorloos.

"Het was midden in de nacht, we hadden niets door", zegt de eigenaar van het wijnhuis tegen de krant. "Helaas konden we niets beginnen tegen een duidelijk goed voorbereide diefstal.

De Italiaanse militaire politie is een onderzoek gestart naar de wijnroof. De Carabinieri hebben de camerabeelden bekeken en zijn nu op zoek naar de gestolen bestelbusjes, omdat daar mogelijk sporen van de dieven te vinden zijn.

De Carabinieri roept "iedereen die ongebruikelijke aanbiedingen rond deze wijnen ontvangt" op om contact op te nemen.

(Telecompaper) Sky Italia has officially entered the mobile market as a true mobile virtual network operator (MVNO) around two and a half years after launching its 'Sky Mobile powered by Fastweb' reseller offers...

De NPO heeft op de website een waarschuwing gezet voor misleidende e-mails. In die mails, gericht op kinderen en jongvolwassenen, wordt gevraagd auditie te doen voor een niet-bestaande jeugdserie met de naam Nina's Zomer. De mails zijn verstuurd uit naam van NPO Zapp en de Nederlandse Publieke Omroep. Ook op de site van NPO Zapp staat een waarschuwing.

Wie op de valse mails reageert, wordt gevraagd om een auditietape in te sturen op basis van een script waarin seksuele handelingen worden besproken. "NPO Zapp is geschokt door deze actie. Het is van groot belang dat kinderen en jongeren beschermd worden tegen dit soort praktijken", schrijft de NPO.

Contact met politie

Het gaat volgens de NPO om iemand die zich valselijk voordoet als medewerker van de publieke omroep. De e-mails zijn afkomstig van het domein @zappnpo.nl, maar dat domein is niet van de publieke omroep. De domeinnaam is inmiddels offline gehaald.

De NPO kwam achter de misleidende mails nadat ouders en kinderen de organisatie erop hadden geattendeerd. De organisatie heeft contact gezocht met de politie en roept anderen die soortgelijke e-mails krijgen op hetzelfde te doen. Daarnaast is de waarschuwing met omroepen en producenten gedeeld.

De rechtbank in Zwolle is ontruimd nadat er brand was ontstaan in de parkeergarage onder het gebouw. Dat meldt de veiligheidsregio. De brand zou zijn ontstaan in een technische ruimte van de garage.

De brand brak iets na half twee vanmiddag uit, schrijft RTV Oost. Volgens de veiligheidsregio gaat het om een kleine brand met lichte rookontwikkeling. Uit voorzorg wordt de rechtbank ontruimd.

In Zwolle is vandaag het hoger beroep van oud-Jumbo-topman Frits van Eerd bezig. Een verslaggever van persbureau ANP die bij de zaak is, meldt dat de zitting geschorst was voor een korte pauze toen de rechtbank werd ontruimd.

De Amerikaanse influencer Clavicular is in de staat Massachusetts aangeklaagd voor verkrachting, meldt onder meer NBC News. Hij wordt ook vervolgd voor het drogeren van iemand met het doel om seks te hebben en het geven van alcohol aan iemand jonger dan 21. Dat is in de VS de leeftijdsgrens voor drank.

Braden Peters, zoals de man van 20 eigenlijk heet, staat wereldwijd bekend als groot aanhanger van het zogenoemde looksmaxxing. Dat is een beweging van jongens en jonge mannen die tot het uiterste gaan om een in hun ogen zo perfect mogelijk lichaam en gezicht te krijgen. Artsen en andere deskundigen spraken daarover in april nog bij Nieuwsuur hun zorgen uit.

Clavicular, een verwijzing naar het sleutelbeen (clavicula), is de bekendste looksmaxxer. Hij heeft miljoenen volgers op sociale media. Daar reageert hij ook op het nieuws over de aanklacht. Hij spreekt de beschuldigingen niet tegen, maar suggereert dat het veronderstelde slachtoffer uit is op geld.

Het is niet de eerste keer dat hij in aanraking komt met justitie. In maart werd hij opgepakt in Florida omdat hij twee vrouwen, onder wie zijn toenmalige vriendin, tegen elkaar zou hebben opgezet om te vechten. Hij plaatste beelden van de ruzie op sociale media.

Nieuwsuur laat in deze video zien hoe jongens online in een fuik raken van steeds extremere looksmaxxing-berichten:

(Telecompaper) France's Orange has dropped the MasOrange corporate brand in Spain and reverted to Orange Spain around two and half years after formalising its merger with Masmovil...

In ongeveer een derde van het Nederlandse drinkwater zit meer PFAS dan volgens het RIVM wenselijk is. Vooral in Noord- en Zuid-Holland zijn de niveaus opvallend hoog. Dat blijkt uit een PFAS-kaart die Greenpeace heeft laten maken op basis van openbare drinkwatergegevens.

PFAS is een verzamelnaam voor een groep chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. Ze zijn schadelijk voor de gezondheid in grote hoeveelheden, of als je er gedurende meerdere jaren te veel van binnenkrijgt.

Dat er PFAS in drinkwater voorkomt was al bekend. Het RIVM heeft berekend dat 20 procent van alle PFAS die mensen binnenkrijgen uit drinkwater komt. Het meeste komt binnen via voedsel en de lucht.

Het onderzoek van Greenpeace heeft de regionale verschillen voor kraanwater nu in kaart gebracht. "We vonden het belangrijk dat mensen kunnen zien hoeveel PFAS er uit hun kraan komt", zegt Eline Bosman van Greenpeace tegen de NOS. Voor het Greenpeace-onderzoek zijn de gegevens van tien waterbedrijven geanalyseerd.

Oppervlaktewater

Niet alleen in Noord- en Zuid-Holland, maar ook in delen van Zeeland en Utrecht zijn de PFAS-niveaus hoger dan gemiddeld. De hoogste waarden werden gemeten in het drinkwater van IJmuiden en Zaandam. Daar gaat het om drie keer de advieswaarde van het RIVM. Die advieswaarde is 4,4 nanogram PFAS per liter.

Wettelijk is overigens veel meer PFAS in drinkwater toegestaan: 100 nanogram per liter. Vanwege nieuwe kennis over mogelijke effecten van PFAS op mensen hanteert het RIVM nu de veel lagere advieswaarde.

Er zijn ook plaatsen waar heel weinig PFAS in het drinkwater is gevonden. Dat is vooral in het noorden en oosten van het land en in delen van Noord-Brabant.

Greenpeace heeft de oorzaak van de verschillen niet onderzocht. De onderzoekers vermoeden dat de regionale verschillen ontstaan doordat waterbedrijven van verschillende waterbronnen gebruikmaken. "Er zit meer PFAS in ons oppervlaktewater dan in ons grondwater", weet Bosman. "Het kan in dat verschil in bronnen zitten."

'Gewoon blijven drinken'

Dat er op sommige plaatsen meer PFAS in het water zit, wil niet zeggen dat het niet drinkbaar is. Het gaat om heel lage hoeveelheden. "We volgen het advies van het RIVM", benadrukt Bosman. "We moeten het water gewoon blijven drinken. Water is belangrijk voor onze gezondheid. Het is alleen wel duidelijk dat PFAS troep is die werkelijk overal in zit, zelfs in ons kraanwater. We kunnen er eigenlijk niet aan ontkomen."

Drinkwaterbedrijven willen al langer dat er een totaalverbod komt op het gebruik van PFAS, laat een woordvoerder van drinkwaterkoepel Vewin weten. Ze willen daarmee voorkomen dat de chemische stoffen in het water terechtkomen.

Een woordvoerder van waterbedrijf Vitens wijst erop dat drinkwater het strengst gecontroleerde product in Nederland is. Het water wordt continu geanalyseerd door de bedrijven zelf. "Het water is veilig, het gaat om een paar nanogram PFAS, veel minder dan mensen via voedsel binnenkrijgen."

Dure filters

De waterbedrijven hebben meerdere methodes om het eruit te filteren, maar sommige van die chemische stoffen zijn er makkelijker uit te halen dan andere. "Sommige filtermethodes zijn ook duur, wat weer gevolgen heeft voor de prijs. De echte oplossing, daar zijn alle bedrijven het over eens, is dat PFAS er niet meer in komt. Dan hoeft er ook niet uit."

Voor zo'n verbod op PFAS zijn Europese regels nodig. "Er moeten afspraken over worden gemaakt in Brussel, en dat kost veel tijd."

Ook Greenpeace pleit voor een totaalverbod, zegt Eline Bosman. "We willen dat hier paal en perk aan wordt gesteld." De milieuorganisatie wil ook dat de chemische industrie die met PFAS werkt opdraait voor de kosten van nieuwere en betere filterinstallaties voor drinkwaterbedrijven.

In een natuurreservaat in Botswana worden twintig zwarte neushoorns losgelaten in de natuur. Daarmee is de populatie van het dier in een klap verdubbeld. In Botswana leven nu 44 zwarte neushoorns, een ernstig bedreigde diersoort.

De neushoorns zijn vanuit buurland Zuid-Afrika in speciale vrachtwagens naar hun nieuwe leefgebied vervoerd. De tocht van zo'n 1000 kilometer duurde ongeveer 36 uur. Met de verhuizing hopen natuurbeschermers de populatie van de zwarte neushoorn in Botswana weer op natuurlijke wijze te laten groeien.

Tuinmannen

Zwarte neushoorns gelden als belangrijke schakel in het ecosysteem en worden vanwege hun bijdrage aan natuurherstel ook wel de 'tuinmannen' van de natuur genoemd.

"Zij banjeren rond, eten en houden het bos daarmee open en divers. Zonder neushoorns zou het landschap dichtgroeien en zouden plantensoorten verdwijnen", aldus Christiaan van der Hoeven, expert bij Wereld Natuur Fonds (WNF).

Nadat de dieren zijn geacclimatiseerd in Botswana worden de eerste tien neushoorns in het wild vrijgelaten. Alle dieren krijgen een zender, zodat ze nauwlettend gevolgd kunnen worden. Met behulp van wildcamera's wordt gecontroleerd of ze voldoende drinken en zich normaal gedragen. Over enkele dagen worden ook de andere tien neushoorns vrijgelaten.

Statussymbool

In 1992 stierf de zwarte neushoorn in Botswana uit doordat stropers ze doodden voor hun hoorns. Daarom heeft het reservaat een speciaal antistroperijteam ingezet dat de dieren moet beschermen. Ook zijn er maatregelen genomen zoals cameravallen en een elektrisch hekwerk.

De hoorns van de dieren zijn in trek bij stropers, onder meer als statussymbool. Een andere reden is dat de vermalen hoorn in bijvoorbeeld Azië wordt verwerkt in medicijnen, waarvan overigens nooit is bewezen dat ze werken.

Vroeger ging het juist heel goed met de zwarte neushoorn, er waren er wel zo'n 20.000 van. Maar doordat er op ze gejaagd werd, waren er 35 jaar geleden wereldwijd nog maar 2500 over. Nu gaat het weer langzaam beter, doordat de dieren beter worden beschermd. In totaal leven er zo'n 6800 zwarte neushoorns op het Afrikaanse continent.

Wit en zwart

De zwarte neushoorn is, ondanks zijn naam, niet zwart maar grijs. Het dier wordt ook wel puntlipneushoorn genoemd vanwege zijn kenmerkende puntige bovenlip. In Afrika leeft ook de witte neushoorn. Ook die dankt zijn naam niet aan z'n kleur, want zijn huid is eveneens grijs.

In a recent video [Jeff Geerling] addresses an issue discovered with the Raspberry Pi firmware, specifically how since around 2024 the firmware locks down what RAM size and even module …read more

De nieuwe Britse premier Andy Burnham stapt vandaag de internationale politieke arena in en ontmoet meteen misschien wel de onvoorspelbaarste wereldleider van allemaal: de Amerikaanse president Donald Trump.

De ontmoeting vindt plaats in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Dat is een andere setting dan de beruchte sessies in Trumps Oval Office, waar Trump tijdens ontmoetingen met buitenlandse leiders gerust een half uur lang onvoorbereide vragen van de pers beantwoordt, terwijl hun politieke adviseurs achter de schermen een zenuwinzinking krijgen.

Het is in Andy Burnhams voordeel dat deze eerste ontmoeting met Trump maar kort duurt - minder kans op meningsverschillen - en dat het bovendien niet bijzonder in de schijnwerpers staat. Trump en Burnham hebben allebei een volle diplomatieke agenda in New York.

De twee leiders zullen de pers kort te woord staan voor of na een besloten gesprek van ongeveer een half uur. In tegenstelling tot zijn voorganger Keir Starmer zal Andy Burnham geen vleiende brief van koning Charles uit zijn binnenzak toveren om Trump te paaien. Burnham is minder van de 'fluwelen handschoen-aanpak' en stelde vooraf dat hij niet zal schromen om te "zeggen wat hij vindt".

Tevens is de machtige positie van Trump op het wereldtoneel aan het afbrokkelen: de midterms komen eraan en de oorlog in Iran, en vooral de economische gevolgen daarvan, heeft zijn populariteit in Amerika aangetast. Ondanks dat, zal Burnham diplomatiek slim te werk moeten gaan: de VS is een belangrijke handelspartner voor het VK en de samenwerking met de Amerikanen is cruciaal voor de nucleaire vloot van de Britten.

Patriots voor Oekraïne

Burnham heeft niet veel op zijn wensenlijstje staan behalve het verzoek om meer Amerikaanse Patriot-onderscheppingsraketten voor Oekraïne, om het land de winter door te helpen. Voor Burnham zou het binnenhalen van meer militaire steun uit de VS een concreet resultaat zijn van een succesvolle ontmoeting.

Maar als het gaat om militaire samenwerking, kan het zijn dat Trump nog altijd chagrijnig is over het besluit van de vorige Britse regering om de Amerikanen aan het begin van de Iran-oorlog geen gebruik te laten maken van Britse militaire bases.

Dat besluit is inmiddels wel gedeeltelijk teruggedraaid, waardoor Amerikaanse luchtaanvallen op Iran nu wel vanaf de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford en militaire basis Diego Garcia in de Indische Oceaan kunnen worden uitgevoerd.

Een ander terugkerend thema waarvoor Burnham zich moet wapenen, is Trumps kritiek op de Europese defensie-uitgaven binnen de NAVO. De Britten hebben na de VS en Duitsland het hoogste militaire budget binnen de NAVO en zijn van plan om in 2035 3,5 procent van het bbp aan defensie te besteden. Maar de Britten staan onder druk van Trump om met een duidelijker tijdpad te komen.

Drill, baby, drill

Waar Burnham waarschijnlijk wél een schouderklopje voor krijgt van Trump, is zijn voornemen om nieuwe boorvergunningen voor olie en gas in de Noordzee goed te keuren.

Trump, die een emotionele band heeft met Schotland, omdat zijn moeder daar vandaan kwam en hij er meerdere golfbanen heeft, liet de afgelopen jaren geen kans voorbijgaan om zijn ongenoegen te uiten dat er uit milieuoverwegingen niet werd geboord voor de kust bij het Schotse Aberdeen.

De nieuwe premier Burnham heeft de kiezers verlichting op de energierekening beloofd en kan elk moment groen licht geven voor nieuwe boringen in de Noordzee.

Israël en de Westoever

Ook rond Israël en Gaza ligt het gevoelig. De Britse minister van Buitenlandse Zaken kondigde onlangs aan om Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te sanctioneren - ondanks dreigementen uit het Witte Huis. De reactie van Trump bleef vooralsnog gematigd.

Goede indruk

Burnham bracht zijn eerste twee maanden als nieuwe premier vooral door met binnenlandse politiek. Zijn reis naar New York is zijn eerste grote internationale optreden en daarmee verschuift de aandacht naar zijn buitenlandagenda, waar tot nu toe nog maar weinig over bekend is.

De verwachtingen worden door zijn team bewust laag gehouden: een korte ontmoeting met de Amerikaanse president. Handen schudden, een goede indruk maken, meer steun voor Oekraïne bepleiten en proberen zonder kleerscheuren weer naar buiten te lopen.

Eventuele missers, mits niet al te catastrofaal, zullen snel naar de achtergrond verdwijnen in de media-aandacht voor de ontmoeting later deze week tussen Trump en de Chinese president Xi Jinping.

Het Openbaar Ministerie heeft zeven jaar cel geëist tegen hoofdverdachte Jalal O. voor de verwoestende explosie in januari 2024 in een garagebox aan de Schammenkamp in Rotterdam. Daarbij kwamen drie mensen om het leven en werden huizen vernietigd.

O. was huurder van de garagebox onder de flat. Het OM verdenkt de 37-jarige Rotterdammer ervan dat hij er cocaïne heeft bereid en verwerkt. Ook vindt het OM dat hij schuldig is aan de ontploffing.

De dodelijke ontploffing in Rotterdam-Zuid liet diepe sporen na in de buurt. Er was een herdenkingsbijeenkomst, toenmalig premier Rutte bracht een bezoek aan de rampplek en woningen en bedrijfsruimtes raakten zwaar beschadigd en daardoor onbruikbaar.

De NOS ging een maand na de explosie langs in de wijk en zag dat de ramp inwoners nog dagelijks bezighield:

Uit onderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) is gebleken dat de ontploffing is veroorzaakt door het drugslab en de aanwezige vaten aceton. De verwoestende explosie is ontstaan doordat ontvlambare acetondamp vlam vatte. De explosie ontstond in het achterste deel van het pand.

De knal en de brand die daarop volgde verwoestte een wooncomplex. Drie mensen kwamen om het leven, onder wie een familielid van de verdachte. Buurtbewoners probeerden met gevaar voor eigen leven mensen uit het vuur te halen. Ook O. hielp hierbij. Enkele dagen later werd hij aangehouden.

O. huurde naast de garagebox meerdere appartementen in de flat, die hij volgens het OM via een "schimmige huurconstructie" onderverhuurde. Vanwege het drugslab verwijt het OM O. dat hij "zijn financieel gewin laat prevaleren boven de veiligheid van omwonenden en anderen."

Geëmotioneerd

Gisteren, op de eerste dag van zijn meerdaagse strafproces, zei verdachte O. dat het een verschrikkelijke zaak is. "Ik wil zelf ook wel weten wat er precies is gebeurd." Hij raakte geëmotioneerd toen de rechter vroeg waarom hij meehielp met het zoeken naar slachtoffers na de ramp.

O. werd aanvankelijk alleen verdacht van betrokkenheid bij de productie van drugs in een garagebox, en niet van het veroorzaken van de explosie. Het stond toen nog niet vast waardoor die was veroorzaakt.

In 2027 wil het kabinet 517 miljard euro uitgeven, maar daarbij ontbreekt het bij veel ministeries aan een duidelijke plan of doel. Als er wel een doel is, blijft het vaag of dat haalbaar is. Dat zegt de Algemene Rekenkamer in een brief aan de Tweede Kamer, een week na Prinsjesdag.

Er is onder meer structureel te weinig geld voor het noodzakelijke onderhoud van wegen en het spoornet en het is maar de vraag of de extra miljarden voor defensie en de landbouwsector nuttig besteed worden. Ook zijn bezuinigingen op de ambtenarij niet goed doordacht, staat in de brief.

Weliswaar zijn de cijfers in de Miljoenennota voor 2027 beter te snappen dan voorgaande jaren, maar zonder duidelijke doelen wordt het voor de Tweede Kamer erg lastig om het kabinet te controleren, waarschuwt de Rekenkamer.

Geen doel

"Slechts enkele ministers stellen controleerbare hoofddoelen", schrijft de Rekenkamer. "Alleen de begrotingen van de ministers van Economische Zaken, Klimaat & Groene Groei, Financiën, Infrastructuur & Waterstaat en Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening bevatten concrete en meetbare doelen. In de andere begrotingen ontbreken deze."

Soms ontbreekt het doel helemaal, zoals bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OWC). "In de begroting van OCW van totaal 60 miljard euro is niet helder welke resultaten de minister met dat geld voor Nederland wil bereiken", zegt Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer.

Dat maakt het niet alleen voor de Tweede Kamer lastig om te controleren. Ook voor inwoners en bedrijven blijft het op die manier onduidelijk wat de overheid van plan is, waarschuwt Duisenberg.

Risico's

Soms benoemen ministers risico's in hun plannen. Zo waarschuwt het ministerie van Volksgezondheid voor een groeiend personeelstekort in de zorg. Het ministerie van Volkshuisvesting ziet dat het overvolle stroomnet en het stikstofprobleem woningbouw in de weg staan.

Eerder waarschuwde het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat al "dat niet alles kan". De Rekenkamer gaat nu een stap verder en waarschuwt dat het ministerie structureel te weinig geld krijgt om basale doelen te bereiken. Zelfs het noodzakelijke onderhoud aan wegen, bruggen en het spoornet staat onder druk, waarschuwt de Rekenkamer.

EU-afdrachten

Ook rekent Nederland zich mogelijk rijk als het gaat om wat er betaald moet worden aan Europa. Op dit moment onderhandelen de EU-lidstaten over hoeveel zij aan de Europese Unie moeten gaan afdragen. De Rekenkamer houdt er rekening mee dat de Nederlandse afdracht in de Miljoenennota een paar miljard te laag wordt ingeschat.

Al kan er ook plotseling te veel geld beschikbaar zijn. Zo zijn er miljarden extra vrijgemaakt voor de uitkoop van boeren en voor de groei van defensie. Het is maar de vraag of die ministeries dat geld wel uit kunnen geven. Daarnaast bestaat het gevaar dat de overheid met zoveel geld op zak te veel betaalt aan, bijvoorbeeld, nieuw defensiematerieel.

Ambtenarij

Tot slot moet het kabinet beter nadenken over de gevolgen van het snijden in de overheid. In de afgelopen vijf jaar stegen de kosten voor rijksambtenaren van 10 miljard naar 16 miljard. Het vorige kabinet wilde al op termijn een miljard bezuinigen op het ambtenarenapparaat, maar in de praktijk liepen de kosten alleen maar op.

Het huidige kabinet Jetten wil 3,4 miljard bezuinigen op het overheidsapparaat. In eerste instantie zouden de bezuinigingen zich vooral richten op ambtenaren die beleid maken. Inmiddels is duidelijk dat ook ambtenaren ontslagen kunnen worden die het beleid uitvoeren.

De gevolgen daarvan zijn niet in kaart gebracht door het kabinet, zegt de Rekenkamer. Door uitvoeringsambtenaren te ontslaan bestaat het gevaar dat de publieke dienstverlening verslechtert, terwijl het kabinet juist een betere service belooft voor Nederlanders.

Het Rode Kruis en kinderopvangorganisaties zien een groeiende vraag naar EHBO-cursussen voor ouders van jonge kinderen. Het Rode Kruis, in Nederland een van de grootste aanbieders, zegt dat vorig jaar 15.000 ouders zo'n cursus volgden. In 2022 waren dat er nog 9000.

"We horen heel vaak dat ouders iets hebben meegemaakt waarbij ze niet wisten wat ze moesten doen", zegt een woordvoerder van het Rode Kruis. "Of ze hoorden van andere ouders dat die het ook niet wisten. Dat is vaak voor mensen de trigger om toch zo'n cursus te gaan volgen."

Ook kinderopvangorganisaties merken dat ouders meer informatie willen. "We krijgen veel vragen over de veiligheid", zegt Charlotte Hoogendoorn van Basker en BijdeHandjes, twee landelijke ketens. "Ouders zijn echt op zoek naar handvatten voor hoe ze moeten handelen als er thuis ongelukken gebeuren."

Ze vertelt dat haar kinderopvangorganisatie dit jaar daarom begon met de cursussen. Aanvankelijk hadden ze er twintig gepland, maar vanwege de grote vraag zijn dat er veertig geworden.

Gisteravond was er zo'n cursus in Amsterdam. Tientallen (toekomstige) ouders kregen uitleg over de meest voorkomende ziektebeelden, ongelukken en andere noodsituaties. Belangrijke tip: raak niet in paniek en blijf kalm.

"Ik ben al bhv'er op mijn werk, dus ik weet wel wat ik moet doen bij noodgevallen op kantoor. Maar met een baby is het een heel ander verhaal", zegt een deelneemster tegen de NOS. "Er kunnen allemaal spannende dingen gebeuren en daar moet ik op voorbereid zijn."

Een andere cursist vertelt over die keer dat haar dochtertje van 2 een zogenoemde breath holding spell had. "Ze huilde hard en ademde daarbij niet. Ik had daar nog nooit van gehoord. Het was erg schrikken, maar na een minuut was het gewoon over."

Bernard Leenstra, inmiddels oud-huisarts, ontwikkelde de cursus die bij Basker wordt gegeven. Hij zegt dat die er ook aan bijdraagt dat de zorg wordt ontlast. "Wanneer ga je bijvoorbeeld met je kind met koorts naar de huisarts? Dat hoeft eigenlijk niet, behalve als het kind niet meer drink of plast. Dat leer je hier."

(Telecompaper) Vodafone and Ericsson have tested mobile network AI for instant language translation during standard voice calls, without the need for customers to have a modified smartphone or app...

Het Openbaar Ministerie heeft de Zwitserse bank UBS een boete van 5 miljoen euro opgelegd. Die boete is bedoeld voor Credit Suisse, dat in 2023 werd overgenomen door UBS. Volgens het OM gaf de bank jarenlang hulp aan Nederlandse 'zwartspaarders'.

Het gaat om twaalf verschillende klanten, die in de periode tussen 2005 en 2015 hun spaargeld op de Zwitserse bankrekening hadden gezet, om dat zo buiten het zicht van de Belastingdienst te houden.

Credit Suisse hielp die Nederlandse klanten vervolgens bij het openen van rekeningen en hield hun post vast. Ook bood de bank de mogelijkheid om bij contact met de bank een codenaam te gebruiken. Volgens het OM zou Credit Suisse daardoor medeplichtig zijn aan het doen van tachtig onjuiste belastingaangiftes.

Onderzoek

Al in 2016 begon de financiële opsporingsdienst FIOD onder leiding van het OM een onderzoek naar de zwartspaarders. Daaruit bleek al dat Credit Suisse betrokken was bij de onjuiste belastingaangiften van Nederlandse spaarders.

UBS heeft toegezegd om de 5 miljoen euro te betalen. Het OM zal de bank daarom niet verder vervolgen.

Volgens het OM waren er meer klanten van wie de belastingaangiftes niet klopten, maar is besloten om het onderzoek te beperken tot deze twaalf klanten. Zij hebben inmiddels naheffingen en boetes gekregen.

Bij een schietpartij voor de ingang van een school in Turkije zijn zeker elf scholieren gewond geraakt, meldt de Turkse minister van Justitie. Twee daarvan liggen in kritieke toestand.

Een minderjarige schutter opende het vuur voor de middelbare school in het westen van het land en sloeg daarna op de vlucht. Hij is inmiddels aangehouden. Ook de moeder, vader en opa van de verdachte zijn opgepakt.

De schietpartij vond plaats om 08.00 uur lokale tijd in het Turgutlu-district, op zo'n 50 kilometer ten oosten van Izmir. Het gebeurde voor een technische en beroepsgerichte middelbare school. Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd, bijvoorbeeld of de schutter willekeurig op slachtoffers schoot of niet.

Strengere maatregelen

Turkije is het afgelopen jaar vaker opgeschrikt door schietpartijen bij of op scholen. Zo vonden er in april twee op rij plaats, waarbij bij één schietpartij negen doden vielen. Die leidden tot veel verontwaardiging in het land en waren voor de Turkse autoriteiten aanleiding om nieuwe veiligheidsmaatregelen in te voeren, waaronder strengere wapencontroles.

Ook moet er op alle scholen in het land beveiliging komen en wordt in de omgeving van scholen extra gelet op verdachte personen en voertuigen. Ook wil de overheid optreden tegen de verheerlijking van geweld op sociale media, omdat berichten over schietpartijen zich daar snel verspreiden.

Privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat foto's en video's die gemaakt worden met camerabrillen niet zomaar openbaar gemaakt mogen worden. Omdat mensen die op deze beelden voorkomen recht hebben op bescherming van hun privacy, is het niet toegestaan om deze beelden zomaar te gebruiken, delen of publiceren, schrijft AP.

Gebruikers van de camerabrillen zijn zich niet bewust van de privacyregels. Daarom benadrukt de privacywaakhond dat mensen die herkenbaar in beeld komen zeggenschap hebben over de beelden die van ze zijn gemaakt. Zij moeten toestemming geven voor het delen ervan. Tegelijkertijd is het in de openbare ruimte vaak onmogelijk om iedereen vooraf te informeren en om toestemming te vragen, aldus AP.

Gluurbril

Volgens de privacywaakhond zijn dit soort brillen met een ingebouwde camera bezig aan een opmars, met inmiddels miljoenen consumenten en fabrikanten die er meer op de markt brengen. Omdat ze steeds meer op gewone brillen lijken, hebben veel mensen het niet door als ze gefilmd worden door zo'n "gluurbril", zoals AP het noemt.

De brillen zien eruit als een gewone bril, maar een camera en een microfoon zijn ingebouwd in het montuur. Dat is met het blote oog nauwelijks te zien. Meestal brandt er een lampje als er gefilmd wordt, maar volgens AP is dat niet duidelijk genoeg om aan te geven dat er beelden worden opgenomen.

Dat geldt onder meer voor de huidige AI-bril van Meta, waar AP een verbod op wil omdat het opnamelampje "te manipuleren" is. In augustus zeiden experts dat zij zich zorgen maken over deze AI-bril van het bedrijf achter Instagram en Facebook. Zo zei Evelyn Austin van Bits of Freedom tegen Nieuwsuur dat de bril beelden deels doorstuurde naar een content-moderatiefabriek in Kenia. Dat betrof intieme beelden, waarvan de makers niet wisten dat deze verspreid werden. Meta zegt de samenwerking te hebben gestopt met het bedrijf in Kenia.

Muziekpodium TivoliVredenburg in Utrecht heeft sinds een jaar de camerabrillen verboden. Dat besluit is genomen nadat een man was geweigerd die de bril niet wilde afdoen. Een maand daarvoor had een man in Rotterdam met een camerabril vrouwen op het toilet gefilmd. Daar hadden beveiligers het niet opgemerkt dat de man zo'n bril droeg.

'Ontwerp moet anders'

"Mensen moeten vrij over straat kunnen gaan zonder bang te hoeven zijn dat iemand hen ongemerkt filmt en de beelden vervolgens deelt of op internet zet", zegt Katja Mur, bestuurder van AP.

De privacywaakhond onderzoekt of het mogelijk is om "verdergaande maatregelen" te nemen tegen de brillen. Zo zegt een woordvoerder dat AP wil kijken of het ontwerp kan worden aangepast zodat duidelijk is dat er gefilmd wordt. Eerder pleitte de Consumentenbond voor een verbod op de brillen van Meta.

Met name op plekken zoals ziekenhuizen, rechtbanken en gebedshuizen moeten mensen erop kunnen vertrouwen dat ze niet worden gefilmd of geanalyseerd met AI, zegt AP. Dit soort locaties zou het gebruik van camerabrillen wat AP betreft moeten verbieden.

De woordvoerder benadrukt dat AP niet tegen de technologie achter de brillen is, omdat ze ook gebruikt worden als hulpmiddel voor bijvoorbeeld slechtzienden.

Correctie door de redactie

In een eerdere versie van dit artikel stond dat de Autoriteit Persoonsgegevens de bril van Meta wil proberen te verbieden. Dat klopt niet. Het was de Consumentenbond die twee weken geleden pleitte voor een verbod op de camerabril van Meta.

[Salim Benbouziyane] shows off his TN Deck, a tiny custom cyberdeck built into an Altoids tin. It’s a skillful build that really makes the most of the available space, and …read more