De Britse premier Keir Starmer heeft vandaag in een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping in Peking gesproken over het versterken van de relatie tussen Groot-Brittannië en China. Starmer zei dat hij wil werken aan een "verfijnde relatie" die de samenwerking op het gebied van economische groei en veiligheid moet bevorderen.
Het gesprek vond plaats in de Grote Hal van het Volk en duurde ongeveer 80 minuten. Daarna lunchten de twee leiders samen. Het is het eerste bezoek van een Britse premier aan China in acht jaar. Later op de dag ontmoet Starmer ook de Chinese premier Li Qiang.
Starmer zei bij aanvang van de ontmoeting dat China een belangrijke speler is op het wereldtoneel. Volgens hem is het noodzakelijk om kansen voor samenwerking te benutten, terwijl er ook ruimte moet zijn voor overleg over onderwerpen waar beide landen van mening verschillen.
Onzekere relatie Washington
President Xi verklaarde dat de betrekkingen tussen China en Groot-Brittannië in het verleden "twists and turns" hebben gekend. China is volgens hem bereid te werken aan een langdurige strategische samenwerking. "We kunnen een resultaat bereiken dat de tand des tijds doorstaat," zei Xi, omringd door zijn ministers.
Starmer wordt tijdens zijn driedaagse bezoek vergezeld door meer dan vijftig Britse bedrijfsleiders. Verwacht wordt dat tijdens of na het bezoek meerdere afspraken worden aangekondigd op economisch gebied.
Het bezoek vindt plaats tegen de achtergrond van intensievere diplomatieke contacten tussen westerse landen en China. Landen houden daarbij rekening met onzekerheid over het beleid van de Verenigde Staten onder president Trump. Trumps recente uitspraken over mogelijke handelstarieven en zijn plannen om controle te krijgen over Groenland hebben geleid tot onrust.
Vorige week bezocht ook de Canadese premier Mark Carney China. Hij sloot daar een economisch akkoord om handelsbelemmeringen te verminderen, wat tot kritiek leidde vanuit Washington.
VK-correspondent Arjen van der Horst:
"In 2015 ontving de toenmalige premier Cameron Xi Jinping in een Engelse pub bij een bezoek van de Chinese president aan het Verenigd Koninkrijk. Het waren duidelijk andere tijden in de diplomatieke verhoudingen. Cameron verkondigde dat er een "gouden tijdperk" was aangebroken in de relatie tussen beide landen. In de jaren daarna zou die relatie in de diplomatieke diepvries belanden.
De hardhandige onderdrukking van protesten in de voormalige kroonkolonie Hongkong en de toenemende zorgen over Chinese spionageactiviteiten vielen slecht in Londen. Premier Starmer heeft zich voorgenomen de relatie uit de "ijstijd" te halen, maar zijn zorgvuldig gekozen woorden tijdens zijn bezoek in Peking geven nog altijd aan dat het een ongemakkelijke verhouding is.
De Britse regering ziet mogelijkheden in economische samenwerking, maar weet ook dat dit een relatie met risico's is, zeker als het gaat om veiligheid."
De Britse regering maakte voorafgaand aan de ontmoeting bekend dat Groot-Brittannië en China afspraken gaan maken om samen op te treden tegen criminele netwerken die betrokken zijn bij de smokkel van illegale migranten. Daarbij ligt de focus op het terugdringen van het gebruik van in China geproduceerde motoren voor kleine boten die worden ingezet voor migratie over zee.
Britse en Chinese autoriteiten zullen informatie delen over smokkelroutes en samenwerken met Chinese producenten om te voorkomen dat legale bedrijven worden misbruikt door mensensmokkelaars.
Binnen Groot-Brittannië bestaat verdeeldheid over het bezoek. De leider van de Conservatieve oppositiepartij, Kemi Badenoch, zei dat zij niet naar China zou zijn gereisd vanwege veiligheidsrisico's. Britse veiligheidsdiensten hebben China beschuldigd van spionage; Peking ontkent die aantijgingen.
Jimmy Lai
Starmer zei voorafgaand aan de reis dat hij mensenrechtenkwesties zal bespreken met Xi. Daarbij noemde hij expliciet de zaak van Jimmy Lai, een Britse burger en voormalige mediamagnaat uit Hongkong die in december werd veroordeeld op grond van de nationale veiligheidswet.
Starmer zei na afloop dat dat hij en Xi hierover een "respectvol" gesprek hadden gevoerd.
China-correspondent Gabi Verberg:
"Wat vooral opvallend is, is de bescheiden manier waarop er in de Chinese media gesproken wordt over de stoet aan westerse leiders. Kort na het bezoek van Carney aan China sprak Washington zijn onvrede uit over de deals die die twee landen sloten en dreigde het met represailles. Maar dat weerhield Starmer er niet van om het bezoek aan Peking door te zetten. Peking lijkt in woord Starmers tegenstanders zo min mogelijk tegen het hoofd te willen stoten.
Er is voor Peking dan ook veel aan gelegen dat de overleggen met de westerse leiders goed verlopen. De Chinese economie heeft het zwaar. Al jaren probeert Peking meer buitenlandse investeringen aan te trekken, maar dat lukt maar mondjesmaat. De bezoeken van de buitenlandse leiders bieden kansen.
En dus gaat China heel pragmatisch om met de bezoeken. Het benadrukt vooral stabiliteit en blijft weg van al te veel borstklopperij over de veranderende wereldorde, in de hoop dat de stoet van welwillende leiders nog langer wordt, en de afspraken duurzamer."