Aggregator

Na weken van escalatie, heftige protesten en twee dodelijke schietpartijen lijkt de Amerikaanse president Trump nu gas terug te nemen in Minneapolis. Hij zou een deel van de ICE-agenten -de immigratiepolitie- daar weg laten halen. Trump slaat een andere toon aan.

De ICE-operatie in Minneapolis schuurt in allerlei opzichten tegen de grenzen van de wet aan, en soms wordt de wet zelfs bewust overtreden. De Amerikaanse rechtsstaat staat onder druk. Maar dat Trump nu draait is bemoedigend, zegt jurist en Amerika-kennner Kenneth Manusama in de podcast.

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

In Tilburg kampen omwonenden van het Wilhelminapark met overlast van daklozen en drugsgebruikers. De bewoners zijn de overlast meer dan zat en vragen om actie van de gemeente. Die heeft maatregelen beloofd.

Op tien minuten lopen van het park in de wijk Oud-Noord liggen meerdere zorginstellingen dicht op elkaar, zoals een daklozenopvang. Dit leidt ertoe dat daklozen en drugsverslaafden vaak in het park te vinden zijn.

Volgens de bewoners leiden drugs, agressie, vernielingen en gebrek aan toezicht tot veel overlast in het park, meldt de lokale omroep Tilburg. Ton Melis, coördinator buurpreventie in de wijk, ziet het vaak misgaan in het park. "Het begint vroeg en loopt door tot later op de dag", zei hij eerder tegen de lokale omroep.

Handhaving is volgens hem nauwelijks zichtbaar. "Boa's zie je hier bijna niet, en de politie heeft maar één of twee wijkagenten voor dit hele gebied. Dat is veel te weinig", legde hij uit.

Opeenstapeling van problemen

De bewoners willen dat de gemeente concrete stappen neemt om de overlast tegen te gaan. Er wordt volgens hen te weinig gedaan. Ze zien dat de gemeente wel stappen heeft gezet, zoals het plaatsen van camera's en de inzet van extra handhaving, maar merken ook dat de overlast niet afneemt.

Dat de problematiek al langer speelt, weten ze ook in de Tilburgse gemeenteraad. In een drukbezocht debat gisteren schetsten vrijwel alle partijen hetzelfde beeld: wat ooit een groene ontmoetingsplek was, is voor bewoners steeds meer een brandhaard van overlast geworden.

Volgens raadsleden is de situatie in en rond het Wilhelminapark een opeenstapeling van problemen. Te veel sociale voorzieningen op één plek, weinig begeleiding en weinig controle maken de situatie nijpend. Veel partijen pleitten voor meer boa's en handhaving. Maar de SP en lokale partij ONS Tilburg waarschuwden dat handhaving alleen niet genoeg is: ook zorg, begeleiding en een beter ingerichte openbare ruimte zijn nodig.

Waterbedeffect

Burgemeester Fleur Gräper erkende de problemen en noemde de situatie in het park zorgelijk. Boa's werden eerder deels teruggetrokken, maar zijn inmiddels weer vaker in het park te zien. Wel met een kanttekening: "Dat gebeurt binnen de huidige capaciteit. Extra inzet hier betekent minder inzet elders."

Strak handhaven in het park ziet Gräper niet als de oplossing en wijst op een waterbedeffect: wanneer de gemeente de overlast in het park aanpakt, kan die zich verplaatsen naar een andere plek. "Ons doel is een leefbaar park en een leefbare wijk", zei ze. Wel kondigde ze een gerichte aanpak aan voor mensen met verward gedrag en beloofde ze zelf de wijk in te gaan.

Maatregelen

Ook verantwoordelijk wethouder Peter Kok erkende de problemen. "De boodschap is duidelijk: bewoners willen snelheid, zichtbaarheid en duidelijkheid", zei hij. Hij kondigde daarom maatregelen aan, waaronder extra opvang en begeleiding voor daklozen.

Ook wordt onderzocht of er zorginstellingen zijn die verplaatst kunnen worden. Twee instellingen zijn daarbij concreet in beeld. Verder maakt de gemeente 60.000 euro vrij voor bewonersinitiatieven en activiteiten in en rond het park.

Een bewonersmanifest met daarin zes voorstellen om de overlast in het park terug te dringen, krijgt eind februari of begin maart een inhoudelijke reactie van de wethouder. Raadsbreed klonk de waarschuwing: laat bewoners niet opnieuw wachten. "Het gaat hier niet om losse incidenten, maar om een patroon", zei ONS Tilburg. "De wijk wil meedenken. Nu is het aan het college."

Duitsland looft 1 miljoen euro uit voor de gouden tip die leidt tot de aanhouding van de verantwoordelijken voor de grote stroomuitval in Berlijn begin januari.

In de vroege zaterdagochtend van 3 januari werd brand gesticht op een kabelbrug in het zuidwesten van Berlijn. Daardoor raakten hoogspanningskabels zwaar beschadigd en kwamen 45.000 Berlijnse huishoudens en 2200 bedrijven zonder elektriciteit te zitten. Pas op woensdag 7 januari had iedereen weer stroom en werkten de verwarmingsinstallaties weer.

De aanslag werd op een links weblog opgeëist door een groepering die zich Vulkangruppe noemt. Dat is een extreem-linkse groepering. In de online verklaring stond dat de groep zich keert tegen de "honger naar energie", die volgens hen bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Ook wil de groep de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie tegenhouden.

Maar op een ander links weblog verscheen een verklaring van een groep die zich "de originele" Vulkangruppe noemt, waarin de aanslag juist werd veroordeeld; hij zou niet uit naam van de Vulkangruppe zijn gepleegd.

De federale politie gaat ervan uit dat het bericht waarin de daad werd opgeëist authentiek is en gaat uit van een links-extremistische anarchistische aanslag.

Maximaal 1 miljoen euro

De gouden tip die leidt tot een aanhouding kan "maximaal 1 miljoen euro" opleveren. De getuigenoproep loopt tot 24 februari, schrijven de Duitse federale recherchedienst en het Openbaar Ministerie in een gezamenlijke verklaring.

De Berlijnse senator Iris Spranger sprak eerder van een "unieke beloning". Via posters bij ov-haltes in de stad wordt extra aandacht gevraagd voor de zaak.

'Strijd tegen links-extremisme'

Sinds de Tweede Wereldoorlog is het niet voorgekomen dat een deel van Berlijn zo lang zonder stroom zat. "We voeren onze inspanningen in de strijd tegen links-extremisme op. We slaan terug", zei de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Dobrindt vanochtend.

"We hebben veel succes geboekt in de bestrijding van rechts-extremisme en islamitisch terrorisme, maar de aandacht is onvoldoende gericht geweest op links-extremisme, een stroming die een sterke comeback maakt", zei hij.

Eerdere aanslagen

De Vulkangruppe werd al in 2011 opgericht en eiste sindsdien meerdere brandstichtingen op. Het is onduidelijk wie achter de extreemlinkse groepering zit, het lijkt erop dat er ook niet één vastomlijnde groepering is. De Vulkangruppe legde eerder de stroomvoorziening in een andere Berlijnse wijk plat en in een Tesla-fabriek net buiten de Duitse hoofdstad.

Telkens werd er brand gesticht en telkens ontkwamen de daders, tot grote frustratie van minister Dobrindt. "Het stemt me zeer ontevreden dat de staat in meer dan vijftien jaar geen enkel succesvol onderzoek heeft kunnen presenteren."

De minister wil daarom meer personeel bij de veiligheidsdiensten en via nieuwe wetgeving hun bevoegdheden uitbreiden, onder meer op het gebied van geautomatiseerde data-analyse, gezichtsherkenningssoftware en het opslaan van IP-adressen.

De Berlijnse burgemeester Wegner veroordeelde de actie al eerder in scherpe bewoordingen. Hij sprak van een aanslag door terroristen.

De rechtbank in Zwolle heeft de Eritreeër Walid veroordeeld voor mensensmokkel, afpersing en lid van een criminele organisatie. Hij krijgt een celstraf van 20 jaar, de maximale straf die de rechter kan opleggen.

De man gaf leiding aan een netwerk dat op grote schaal Eritreeërs naar ons land overbracht.

Maar voordat zij Europa bereikten, werden ze vastgezet in smokkelkampen in Libië, waar ze vaak extreem slecht werden behandeld. Familieleden die zich inzetten voor hun vrijlating werden afgeperst.

Ze kregen afschuwelijke beelden te zien van martelingen en verkrachtingen van hun geliefden. Als ze wilden dat dit zou stoppen en zij zouden worden vrijgelaten, moesten ze grote geldbedragen overmaken. De bende had hiervoor tussenpersonen in ons land.

Walid

De Eritreeër staat bekend onder verschillende namen. In de officiële rechtbankstukken heet hij Amanuel W. Hij is vooral bekend onder de naam Walid. Zo wordt hij ook door zijn advocaat genoemd.

De zaak tegen Walid is een van de grootste mensensmokkelzaken die in Nederland door een rechter is behandeld. Het onderzoek duurde meerdere jaren en Nederland kreeg daarbij hulp van Interpol, Europol en het Internationaal Strafhof.

Volgens het Openbaar Ministerie heeft de bende duizenden mensen naar Europa gesmokkeld. Walid werd in 2022 uitgeleverd door Ethiopië. Hij had in dat land ook al een straf uitgezeten voor mensensmokkel.

Hij is in Nederland aangeklaagd omdat veel van zijn slachtoffers hier zijn komen wonen. Ook de familie werd vanuit Nederland afgeperst.

De rechter noemt de zaak uitzonderlijk vanwege de grove vernedering die zijn slachtoffers moesten ondergaan. Volgens de rechtbank toonde Walid geen enkel mededogen en had hij geen oog voor menselijke waardigheid. Hij was alleen uit op zoveel mogelijk geld.

Hoger beroep

Advocaat Simcha Plas van Walid zegt zich niet te kunnen vinden in het vonnis van de rechtbank. "Een Eritrese man is in Nederland veroordeeld voor feiten in Libië. Wij vinden dat de rechter niet bevoegd is om hierover te oordelen." De advocaat gaat in hoger beroep.

De afgelopen tien jaar zijn in Nederland ruim 25.000 Eritreeërs aangekomen. Vanwege het repressieve regime in Eritrea krijgen veruit de meesten een vluchtelingenstatus.

Voor die grote groep is Walid een bekende, vertelde Mirjam van Reisen eerder bij de NOS. Ze is hoogleraar aan Tilburg University en heeft onderzoek gedaan naar Eritrese mensenhandel. "Ik denk dat er weinig Eritreeërs in Nederland zijn die geen slachtoffers kennen in Libië."

De politie in Amsterdam heeft in het onderzoek naar de dood van twee Syrische tieners op nieuwjaarsdag een verdachte aangehouden. De 25-jarige man uit Amsterdam wordt verdacht van het doodschieten van beide jongens.

De aanhouding is op 20 januari al gedaan, maar de politie heeft dat vandaag pas bekendgemaakt.

De politie kreeg op donderdag 1 januari om 23.45 uur een melding over een schietincident in een park in Amsterdam Nieuw-West. Agenten vonden daar de twee jongens, 18 en 16 jaar, met schotwonden. Ze overleden ter plaatse. Een derde slachtoffer wist te ontkomen.

De verdachte is vandaag voorgeleid bij de rechter-commissaris en in bewaring gesteld. Hij zit in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.

Beide slachtoffers verbleven bij een opvanglocatie van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), daar niet ver vandaan. Of de verdachte daar ook verbleef, is niet bekend.

Correctie van de redactie

In een eerdere versie van dit bericht stond dat de verdachte volgens de politie in het gezelschap was van de twee slachtoffers. Dat heeft de politie nooit gezegd. De politie meldt dat er een derde slachtoffer in het gezelschap van de twee jongens was. Die jongen wist te ontkomen. De tekst is aangepast.

Het blauwe hondje is het bekendste exportproduct van Australië sinds Crocodile Dundee, aldus de Aussies zelf. De serie is inmiddels in zestig landen te zien, in twintig talen, en is bekroond met zo'n beetje elke denkbare kindertelevisieprijs. Sinds tekenfilmhond Bluey in 2018 voor het eerst op tv verscheen, zijn kinderen én ouders fan. Wat is de aantrekkingskracht van de Australische animatieserie?

Vorige week volgde de aankondiging van de nieuwste samenwerking: in de zomer verschijnt er een Bluey-versie van het populair verzamelaarsfiguur Funko Pop. Want de BBC, die de wereldwijde rechten van de serie beheert, weet: alles met Bluey slaat aan.

De Britse krant The Guardian omschrijft Bluey als de goudmijn van de omroep. Suzy Raia, hoofd consumentenverkoop bij de BBC, draaide er in een interview met de krant ook niet omheen. Er was in 2024 een recordbedrag van omgerekend ruim 3 miljard euro verdiend met de verkoop van merchandise. "En Bluey is daar een heel, heel groot deel van", zei ze.

Fantasie centraal

Het illustreert het succes van de animatieserie, die draait om het wel een wee van een gezin Australische honden, woonachtig in Brisbane. Hoofdpersonage is de 6-jarige Bluey. De rest van de familie bestaat uit haar 4-jarige zusje Bingo en ouders Buster en Chilli.

Bedenker Joe Brumm haalde voor de serie inspiratie uit zijn werk- en privéleven. De Australiër werkte tien jaar in het VK als animator voor meerdere kinderseries, waaronder het eveneens populaire Peppa Pig.

Nederland

De eerste aflevering van Bluey werd op 1 oktober 2018 uitgezonden in Australië. Er zijn in totaal 154 afleveringen gemaakt, verdeeld over drie seizoenen. Het voorlopig laatste seizoen verscheen in 2024. De serie is ook in Nederland te zien, en in het Nederlands nagesychroniseerd.

Toen hij terugverhuisde naar zijn geboorteland, ontstond bij hem het idee om een soort Australische versie te maken van Peppa Pig, het populaire Britse tekenfilmvarkentje. De typisch Britse en "simpele, herkenbare verhalen over kinderen" spraken hem aan. "Dus ik wilde iets doen dat echt uit Australië kwam", zei hij in een interview in 2022 tegen de Britse krant The Independent.

Dat idee combineerde hij met zijn ervaringen als vader van twee dochters. Hij speelde veel rollenspellen met ze, en raakte geboeid door hun fantasiewereld. De naam van de serie is afkomstig van een hond die hij als kind had. Het leidde tot een serie die afwijkt van andere kindertelevisie, omdat er in Bluey geen overduidelijke moraal of educatieve boodschap centraal staat.

Levenslessen

Spelenderwijs, en via hun verbeelding, stuiten de karakters subtiel op levenslessen. Soms is het jolig of brutaal, soms is het serieus. Daarbij worden zware onderwerpen niet geschuwd, zoals ouderdom, het omgaan met emoties, het niet kunnen krijgen van kinderen of moeilijkheden in het ouderschap. Zo werd de aflevering Sleepytime door de krant The New York Times in de lijst gezet met beste tv-afleveringen van 2020.

In die aflevering wil Bingo voor het eerst in haar eigen bed slapen. De aflevering staat synoniem voor het loslaten van groter worden van kinderen. De krant roemt zowel de animaties ("een dromerig ballet in de ruimte") als het thema ("het onbeschrijflijke verdriet over de sterfelijkheid van het ouderschap").

Een fragment uit Sleepytime:

Een Bluey-aflevering duurt gemiddeld zo'n zeven minuten. De korte, afgebakende verhalen zijn volgens Peter Nikken, emeritus lector jeugd en media, een van de krachten van Bluey. "Samen met de herkenbare, terugkerende figuren."

Zelf zat hij afgelopen weekend met zijn twee kleinkinderen toevallig nog in een bioscoop Bluey-afleveringen te kijken. De kinderen hadden zich prima vermaakt en Nikken zelf ook. Bedenker Brumm creëerde de serie ook bewust voor ouders - afleveringen zitten vol met knipogen richting ouders - zodat ze het samen met hun kinderen kunnen kijken.

Meekijkende ouders

Nikken promoveerde in 1999 op een proefschrift over kwaliteitseisen voor kindertelevisieprogramma's. Daaruit bleek dat iets wat als een goed kinderprogramma wordt gezien, in de regel ook leuk is voor volwassenen. Daar komt bij dat een boodschap beter blijft hangen bij kinderen als de ouders actief meekijken, zegt Nikken. "Je beleeft het dan echt samen, ouders kunnen bijvoorbeeld ook meteen iets uitleggen en kinderen letten beter op."

Het heeft van Bluey een mondiaal, commercieel megasucces gemaakt. De Australische inborst hindert de serie niet: in bijvoorbeeld de VS is Bluey al jaren een van de populairste kinderseries. Een Bluey-theatershow trekt wereldwijd langs grote stadions, zoals Madison Square Garden in New York. Een tijdelijk Bluey-minipretpark in een loods in Brisbane is een toeristentrekpleister geworden, met 200.000 bezoekers in vijf maanden. En een fanpagina op Facebook voor volwassen Bluey-fans telt bijna 750.000 leden.

De Bluey-trein lijkt nog lang niet uitgeraasd. Volgend jaar verschijnt de eerste Bluey-bioscoopfilm. Wel kondigde bedenker Brumm vorig jaar aan te vertrekken bij de tv-serie na drie seizoenen. Hij heeft niet het idee dat hij zichzelf in nieuwe seizoenen nog kan overtreffen, schreef hij in een open brief.

Pamela Rutledge, hoogleraar mediapsychologie aan de Fielding-universiteit in Californië, verwacht dat Bluey ondanks het vertrek van Brumm nog wel een tijdje populair blijft, omdat de serie zo authentiek is.

In een artikel op de site van het Amerikaanse psychologieplatform Psychology Today schrijft ze dat Bluey "warm, grappig en heel realistisch" is, ook omdat de serie tekortkomingen en imperfectie omarmt. Rutledge: "De serie respecteert de intelligentie en emoties van kinderen en biedt ouders een empathische spiegel". Daarmee is de serie volgens haar ook een "masterclass voor ouderschap".

De Amerikaanse immigratiedienst ICE zal een bijdrage leveren aan de beveiliging van de Olympische Winterspelen in Italië, volgende maand. De overheidsdienst bevestigt berichten daarover in de Italiaanse media. Nog niet duidelijk is hoe de inzet er precies zal uitzien.

Rechercheafdeling HSI van ICE zal bij de Spelen gastland Italië en de Diplomatieke Beveiligingsdienst DSS van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bijstaan om "de risico's van internationale misdaadorganisaties in te schatten en verminderen", meldt een ICE-woordvoeder aan het Franse persbureau AFP. HSI heeft wereldwijd tientallen kantoren om drugssmokkel, mensenhandel en terrorisme te bestrijden.

DSS is bij de Spelen verantwoordelijk voor de beveiliging van de Amerikaanse ploeg en hoogwaardigheidsbekleders als vice-president Vance, die de openingsceremonie bijwoont. ICE benadrukt dat alle veiligheidsoperaties onder Italiaanse leiding plaatsvinden. "En uiteraard doet ICE in het buitenland niet aan immigratiehandhaving."

Doden

De Immigration and Customs Enforcement raakte de afgelopen maanden in opspraak omdat het samen met de grenspolitie verantwoordelijk is voor een onverbiddelijke klopjacht op illegale migranten in de VS. Agenten van de dienst rijden zwaarbewapend en gemaskerd rond in voertuigen zonder kentekens om verdachten op te pakken.

Om genoeg aanwas te krijgen om Trumps strenge immigratiebeleid uit te voeren, zijn bovendien de kwaliteitseisen voor nieuwe ICE-agenten versoepeld. Leeftijdsgrenzen zijn geschrapt, net als de eis dat rekruten enigszins Spaans spreken, de taal van veel migranten. Ook is de basistraining verkort van zestien naar acht weken.

Bij protesten tegen het beleid vielen deze maand twee doden in de stad Minneapolis. Renée Good werd begin januari doodgeschoten door een ICE-agent, Alex Pretti werd afgelopen weekend doodgeschoten toen hij een mededemonstrant wilde helpen. De woede over dat overheidsgeweld is groot in de VS.

Ook in Italië is de inzet van ICE omstreden. "Dit is een militie die mensen doodt", zei burgemeester Sala van Milaan, waar olympische schaatswedstrijden zullen plaatsvinden. "Ze zijn niet welkom in Milaan."

De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Piantedosi reageerde dat hij nog geen bevestiging heeft over de komst van ICE-agenten, maar "ik zie er geen probleem in". Ook president Fontana van de regio Lombardije, waar de Spelen worden gehouden, ziet geen bezwaar om de expertise van ICE in te zetten. "Ik ben ervan overtuigd dat er niets zal gebeuren." De nationale autoriteiten hadden aanvankelijk ontkend dat ICE überhaupt een rol zou spelen.

Federale politiediensten hebben in het verleden vaker geholpen bij het beveiligen van Amerikaanse sporters, van oudsher een mogelijk doelwit voor terroristen. De DSS is in aanloop naar de Spelen al twee jaar vertegenwoordigd in Italië en zal in totaal ongeveer honderd medewerkers inzetten voor beveiligingstaken.

Hoeveel ICE-agenten daarbij betrokken zijn en waar die gestationeerd worden, is nog niet bekendgemaakt. Volgens het Italiaanse ministerie zullen die echter niet worden gebruikt om ter plekke Amerikanen te beveiligen.

NOS op 3 maakte eerder deze video over Trumps migratiebeleid en het ontstaan van ICE:

Het afgelopen jaar zijn er door waterschappen 84.438 muskusratten gevangen. Dat zijn er ruim 18.500 meer dan in 2024, meldt de Unie van Waterschappen.

Vooral in het westen en het midden van het land zijn meer muskusratten gevangen dankzij de inzet van extra bestrijders. Die vangen de dieren met klemmen en kooien. Daarbij worden onder meer drones en kooien met camera's ingezet.

De vangst was het grootst in de waterschappen van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (18.386), Waterschap Amstel Gooi en Vecht (16.299) en Hoogheemraadschap Rijnland (13.508).

Vangen bij de grens

Het vangen en doden van muskusratten is nodig omdat de knaagdieren gangen en holen graven in oevers en dijken, waardoor ze verzakken en kunnen doorbreken. Ook hebben ze volgens de waterschappen bijna geen natuurlijke vijanden en planten ze zich snel voort.

Muskusratten zijn woelmuizen, niet te verwarren met de bruine of zwarte ratten die in steden veel voorkomen. Ze kwamen oorspronkelijk via Duitsland het land binnen en leven langs de oevers van stilstaand en stromend water, zoals rivieren en beekjes.

De exoot werd in 1941 voor het eerst in Nederland gesignaleerd. Door knaagdieren bij de grens meteen te vangen, wordt voorkomen dat de dieren zich verder over het land verspreiden en schade aanrichten.

De waterschappen verwachten dat de komende jaren meer muskusratten in het westen en midden van Nederland zullen worden gevangen, waarna de populatie in die regio's zal afnemen. De populatie langs de grens is stabiel gebleven of gedaald volgens de waterschappen.

De beverratpopulatie is volgens de waterschappen onder controle. Vorig jaar zijn er 1831 beverratten gevangen, 31 minder dan in 2024.

Muskusratvrij

De waterschappen willen Nederland in 2034 muskusratvrij maken. Dat doel is behaald als er tegen die tijd in Nederland minder dan 500 muskusratten per jaar worden gevangen.

Ruim 400 speciale teams worden ingezet bij de bestrijding van muskus- en beverratten in de 21 waterschappen. Jaarlijks wordt er volgens de Unie zo'n 43 miljoen euro aan besteed.

With the powerful off-the-shelf hardware available to us common hardware hobbyist folk, how hard can it be to make a smartphone from scratch? Hence [V Electronics]’s Spirit smartphone project, with …read more

(Telecompaper) A consortium involving Tecnotree CEO Padma Ravichander has tabled an all-cash offer to buy the company's entire share capital from existing...

Het Openbaar Ministerie stelt geen vervolging in tegen een vrouw die zich tegenover een vrijwilliger van de Kindertelefoon jarenlang voordeed als "Marlotte", een meisje dat met ernstige brandwonden in een ziekenhuis lag. Ook zou dat meisje seksueel zijn misbruikt en door alles en iedereen in de steek zijn gelaten.

Nadat gebleken was dat Marlotte nooit heeft bestaan, deed de vrijwilliger aangifte tegen de vrouw die zich als het meisje had voorgedaan. De bedriegster werd in september aangehouden voor psychische mishandeling, maar volgens het OM zijn er onvoldoende aanknopingspunten om haar te vervolgen.

Het OM kan zich voorstellen dat de vrijwilliger zich bedrogen voelt, "maar dat maakt nog niet dat er sprake is van een strafbaar feit", aldus het OM. De zaak tegen de vrouw is geseponeerd.

Laatste adem

De zaak kreeg landelijke bekendheid door de podcastserie Op zoek naar Marlotte van het BNNVARA-programma Zembla. Voormalig Kindertelefoon-vrijwilliger Annika vertelt daarin dat zij in het najaar van 2020 de toen 13-jarige Marlotte aan de telefoon kreeg. Annika was geraakt door haar verhaal en bleef drie jaar lang contact met haar houden.

Tot een fysieke ontmoeting kwam het nooit, omdat Marlotte steeds met nieuwe redenen kwam waarom dat niet kon doorgaan. Uiteindelijk hoorde Annika via Whatsapp hoe Marlotte haar laatste adem zou hebben uitgeblazen.

Meegezogen

Annika zocht daarna contact met de redactie van Zembla, omdat ze het schandelijk vond wat er met Marlotte was gebeurd. Ze ging er toen nog steeds vanuit dat het meisje bestond.

De onderzoekers van Zembla wisten lang niet of ze het verhaal van Marlotte moesten geloven. Uiteindelijk ontdekten ze dat ze waren meegezogen in de fantasieverhalen van de vrouw die zich als Marlotte had voorgedaan.

Internationale criminelen smokkelen steeds vaker en op steeds innovatievere wijze cocaïne Europa in. Daarvoor waarschuwt Europol in een nieuw rapport.

Europol constateert dat de cocaïnehandel naar Europa is gestegen tot "ongekende niveaus", onder meer door toenemend cocaïnegebruik in Europa en de gestegen productie in Zuid-Amerika. Criminelen gebruiken daarvoor steeds effectievere transport-, verhullings- en smokkelmethoden.

De ontwikkelingen gaan zo snel dat de traditionele detectie- en controlesystemen achterlopen, waarschuwt Europol. Om internationale drugscriminelen te kunnen aanpakken, is een "gecoördineerde, op inlichtingen gebaseerde aanpak nodig", aldus het rapport.

Speciale smokkelonderzeeërs

Drugscriminelen maken steeds vaker gebruik van geavanceerde middelen zoals drones, heliumballonnen en speciaal voor de drugssmokkel gebouwde "semi-onderzeeërs", meldt Europol.

Deze semi-onderzeeërs varen net onder de zeespiegel en zijn steeds beter in staat om lange afstanden te overbruggen. Gisteren onderschepte de Portugese politie een recordlading van 9 ton cocaïne in zo'n onderzeeër.

De onderzeeër voor de kust van de Azoren had vier bemanningsleden aan boord:

Drugssmokkelaars gebruiken ook steeds betere camouflage- en verstoptechnieken, waardoor drugsladingen moeilijker zijn te detecteren voor scanners en honden. Cocaïne kan bijvoorbeeld worden verwerkt in legale producten, zoals plastic of voedsel.

Zo werd het recentelijk aangetroffen in koeienhuiden en in Nederland vond de politie onlangs nog honderden kilo's coke in een lading bevroren vis.

Ook verbergen criminelen cocaïne op steeds weer nieuwe manieren in schepen. Dat doen zij bijvoorbeeld onder de waterlijn, tegen de scheepsromp of in de koelwaterinlaat. De drugs zitten dan verstopt in waterdichte tassen. Opsporing kan alleen met professionele duikers.

Kleinere havens

De criminelen mijden steeds vaker grote Europese havens zoals Antwerpen, Rotterdam en Hamburg, wegens de strenge controles die daar plaatsvinden. In plaats daarvan worden drugsladingen al op zee overgeladen van een groot moederschip op andere schepen, die vervolgens richting kleinere havens gaan.

Europol verwacht dat het drugstransport zich in de toekomst steeds meer zal ontwikkelen in de richting van onbemande onderzeeërs en dat ook het gebruik van drones en heliumballonnen zal toenemen.

Een internationale aanpak is volgens Europol cruciaal om de illegale transporten effectief te bestrijden. Het extra toezicht moet zich meer richten op kleine jachthavens, kustzones en open-zee-corridors, om zo te voorkomen dat criminelen een voorsprong blijven houden op de autoriteiten, zegt de Europese politiedienst.

Of een Uber-chauffeur een ondernemer is of een werknemer ligt aan de individuele omstandigheden van die chauffeur. Dat heeft het gerechtshof Amsterdam besloten in een langlopende zaak. Het gerechtshof zegt niet voor hele groepen chauffeurs te kunnen vaststellen dat ze eigenlijk werknemer zijn.

Met deze uitspraak verliest vakbond FNV de rechtszaak die de bond in 2020 aanspande tegen Uber. Volgens de bond zijn Uber-chauffeurs werknemers en zou Uber ze moeten betalen volgens de taxi-cao.

Het gerechtshof gaat niet mee in die redenering. Zes chauffeurs deden met Uber mee in deze zaak en het hof zegt dat zij alle zes zelfstandig ondernemer zijn, onder meer vanwege de investeringen die ze zelf deden in hun auto. Ook kiezen ze zelf wanneer ze werken en of ze een rit wel of niet accepteren.

"Deze uitspraak is een geweldige overwinning voor chauffeurs en de bevestiging dat zij ondernemer zijn", zegt Maurits Schönfeld, directeur Noord-Europa bij Uber. "Het Gerechtshof is glashelder: je mag niet alle chauffeurs over een kam scheren, zoals de FNV probeerde."

FNV teleurgesteld

De vakbond is teleurgesteld over de uitspraak: "Het hof sluit zeker niet uit dat er wel sprake kan zijn van werknemerschap, maar stelt dat dit individueel moet worden vastgesteld."

In 2021 stelde de rechtbank de FNV nog in het gelijk, maar daar ging Uber tegen in beroep. Die hogere rechter is het nu dus met Uber eens.

De FNV bekijkt nog of ze door willen met deze rechtszaak. Die kan nog naar de Hoge Raad, de allerhoogste rechter in Nederland. Ook bekijkt de FNV nog of het mogelijk is om individuele chauffeurs rechtszaken te laten beginnen.

Het gaat wat beter met de financiën van gemeenten. Nog altijd verwacht bijna driekwart de komende jaren in de rode cijfers te belanden, maar het totale bedrag van het tekort daalt. Dat blijkt uit een berekening van accountantsbureau BDO, dat elk jaar de meerjarenbegrotingen van alle gemeenten in Nederland tegen het licht houdt.

Vorig jaar waarschuwde BDO nog dat ongeveer 75 procent van de gemeenten de komende drie jaar samen 5,2 miljard euro te kort zouden komen. Nu mist de komende drie jaar in bijna 70 procent van de gemeenten in totaal 3,4 miljard euro om de begroting sluitend te krijgen.

Gemeenten sturen volgens BDO hun financiën beter bij. Toch wil de accountantsorganisatie nog altijd niet van goed nieuws spreken: "Maar 30 procent van de gemeenten heeft een positieve meerjarenbegroting. Er is echt nog veel werk aan de winkel", benadrukt Marc Steehouwer van BDO.

Rapportcijfers

Van de grote gemeenten staan Groningen, Leiden en Leeuwarden er het minst goed voor. Dordrecht, Tilburg en Den Bosch krijgen van BDO juist de beste rapportcijfers voor hun financiën. Van de kleine gemeenten doet Staphorst het het best en Urk heeft de cijfers het slechtst op orde.

Financieel gezondste gemeenten:

Groot (+100.000 inwoners):

Middelgroot (50.000-100.000 inwoners):

Middelklein (25.000-50.000 inwoners):

Klein (-25.000 inwoners):

Gemeenten moeten hun begroting jaarlijks sluitend krijgen met een bijdrage van het Rijk en de inkomsten uit lokale belastingen. Bij een tekort kunnen colleges weinig anders doen dan bezuinigen of de belastingen voor hun inwoners verhogen.

Veel spaargeld

Ondertussen staat er bij gemeenten steeds meer geld op de plank. De gezamenlijke reserves zijn inmiddels opgelopen naar 43 miljard euro. Dat is ongeveer 2 miljard euro meer dan bij de vorige berekening van BDO.

Het wordt steeds aantrekkelijker om met geld uit die enorme pot op de bankrekening het jaarlijkse gat in de begroting te dichten. "Die buffer mag een gemeente maar deels inzetten. Het geld is gereserveerd voor toekomstige projecten, zoals de aanleg van een randweg of een fietspad", legt Steehouwer van BDO uit.

Het inzetten van het deel van de buffer dat wel gebruikt mag worden om de begroting te dichten, noemt hij schijncomfort: "Het lijkt op het inzetten van spaargeld om boodschappen van te kopen. Voor gemeenten moet het geld dat binnenloopt, gelijklopen met de structurele uitgaven. Interen op je spaarvermogen is volgens ons niet de juiste weg."

Financieel minst gezonde gemeenten:

Groot (+100.000 inwoners):

Middelgroot (50.000-100.000 inwoners):

Middelklein (25.000-50.000 inwoners):

Klein (-25.000 inwoners):

De rapportcijfers worden volgens de BDO-accountants mooier gemaakt door veel eenmalige meevallers. Bijvoorbeeld door winst uit het verkopen van grond voor woonwijken of bedrijventerreinen. Ook hebben verschillende gemeenten veel verdiend aan de verkoop van een belang in energiebedrijf Eneco.

Steehouwer wijst naar Dordrecht als best scorende grote gemeente en Groningen als slechtste: "Dordrecht heeft veel aandelen Eneco verkocht, terwijl Groningen die aandelen niet had. Daarbij heeft Groningen ook veel geïnvesteerd. Dat hakt er dan vrij stevig in."

Onverwachte kosten

Daarbij strooit de kwaliteit van de begrotingen ook zand in de ogen. De ene gemeente die duidelijk aangeeft welke kosten er nog aankomen, kan er cijfermatig slechter voorstaan dan gemeenten die dit nauwelijks in kaart brengen. Het kan dan gaan om gemeentelijk vastgoed, zoals sportparken, zwembaden of scholen.

Hoewel die eigendom zijn van de gemeente, heeft niet elke gemeente die gebouwen op de balans staan. Bij onverwachte kosten en groot onderhoud, zoals het isoleren van schoolgebouwen, blijkt er dan geen geld voor gereserveerd.

Ook is niet voor elke gemeente duidelijk waar het extra geld vandaan moet komen. Steehouwer: "We zien vaak dat een gemeente dan opschrijft: 'we denken daar te kunnen bezuinigen', maar hoe dat precies gebeurt, is niet duidelijk."

Eerst keuzes, dan het geld

BDO verwacht dat pas volgend jaar duidelijk wordt wat gemeenten echt van plan zijn. Met de gemeenteraadsverkiezingen op komst willen veel colleges van B&W nog geen harde keuzes maken. Veel knopen worden pas na de verkiezingen door het nieuwe bestuur doorgehakt.

De accountants vinden dat gemeenten bij hun begroting meer moeten kijken naar wat ze moeten doen en wat dat kost, in plaats van te rekenen wat er kan met de hoeveelheid geld. En als ze die keuzes maken, moeten de plannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Daarnaast moeten provincies scherper blijven kijken naar de kwaliteit van de gemeentebegrotingen, bijvoorbeeld of gemeenten al hun vastgoed wel goed in de boeken hebben staan.

De bewoners van een huis in Amsterdam Osdorp werden vannacht wakker van een harde explosie en daarna schoten. Toen bleek dat hun voordeur in brand stond, zijn ze het dak op gevlucht. Ook een auto stond in brand.

Toegesnelde brandweermensen konden de vlammen blussen en de bewoners van het dak halen. Niemand raakte gewond.

Volgens de politie, die iets na 04.00 uur werd gealarmeerd, is bij het huis minstens één explosief afgegaan. De recherche onderzoekt de zaak.

Andere explosies

Een jaar geleden, op 24 januari, was hetzelfde huis ook al doelwit van een explosie. De politie weet nog niets over een verband, maar neemt het wel mee in het onderzoek. Er is nog niemand aangehouden.

De politie onderzoekt ook of er een verband is met andere explosies in de hoofdstad vannacht, schrijft AT5. Verderop in Osdorp was brand bij een huis; vermoedelijk ging daar een explosie aan vooraf. Verderop, in het stadsdeel Nieuw-West, was een bedrijfspand doelwit en in Amsterdam Zuid-Oost ontplofte iets in een portiek van een flatgebouw.

In Oman zijn drie Franse toeristen omgekomen toen de boot waarin zij zaten kapseisde. Twee andere opvarenden raakten lichtgewond.

De boot was volgens de Omaanse politie met 25 Franse toeristen, een gids en de kapitein onderweg toen het pleziertochtje door nog onduidelijke oorzaak misging. Het scheepsongeluk gebeurde op zo'n 5 kilometer voor de kust van de hoofdstad Muscat.

Details over de identiteit van de slachtoffers zijn er nog niet. Jaarlijks komen miljoenen toeristen naar het land op de uiterst oostelijke punt van het Arabisch schiereiland. Vooral het natuurschoon is er populair, voor bijvoorbeeld woestijnsafari's of duiktochtjes.

Russische aanvallen hebben schade aangericht in plaatsen als Charkiv en Odesa en tientallen inwoners verwond. In Charkiv, de grootste stad in het oosten van het land, zit 80 procent van de inwoners nu zonder stroom.

De burgemeester van de stad sprak van een zware avond: "De nooddiensten proberen alles snel te repareren, omdat de buitentemperatuur zo koud is."

Volgens het Oekraïense leger ging het om aanvallen waarbij raketten werden gecombineerd met drones. Van de vijandelijke drones zouden er 135 op tijd zijn uitgeschakeld.

Cynisch Rusland

Met de aanvallen op de infrastructuur probeert Rusland het moreel in het land te breken. Door het uitvallen van de stroom kunnen mensen zich in de winterkou moeilijker warm houden.

In zijn dagelijkse videoboodschap zei president Zelensky dat zijn land klaar is om met onderhandelingen een einde te maken aan de strijd. "Rusland is de enige oorzaak dat deze oorlog voortduurt. We hebben diplomatieke resultaten nodig, anders zou je kunnen denken dat Rusland het onderhandelingsproces cynisch misbruikt om nieuwe sancties tegen hen uit te stellen."

Zelensky zei zondag al dat een Amerikaans-Oekraïens akkoord over veiligheidsgaranties voor zijn land "100 procent af is" en dat er alleen nog wordt gewacht op een tijd en plaats om het document te tekenen. Het Witte Huis heeft niet gereageerd op die kwalificatie. Vorige week laakte Zelensky in een toespraak in Davos nog het gebrek aan concrete vooruitgang.

Uitputtingsslag

De Financial Times schrijft vanmorgen op basis van acht anonieme bronnen dat voorafgaand aan Amerikaanse veiligheidsgaranties Kyiv akkoord moet gaan met het opgeven van de gehele Donbas, inclusief het grondgebied dat niet door de Russen is veroverd. Als het Oekraïense leger zich daar terugtrekt, zou Washington bereid zijn de strijdkrachten beter te bewapenen.

In het oosten voert Rusland al maanden een uitputtingsslag. Opperbevelhebber Gerasimov, die gisteren een kijkje nam bij het front, zegt dat daarbij in januari 500 vierkante kilometer terrein is veroverd en zeventien dorpen zijn "bevrijd".

Het Institute for the Study of War zegt dat als de strijd in het huidige tempo voortduurt, Rusland nog tot augustus 2027 bezig zal zijn met de verovering van de gehele Donbas. Het Amerikaanse instituut wijst er ook op dat het Kremlin tot nu geen concessies heeft gedaan in de onderhandelingen, maar desalniettemin Oekraïne als dwarsligger in de onderhandelingen probeert af te schilderen. Vorige week eindigde een bemiddelingspoging in Abu Dhabi zonder resultaat.

Zorgverleners van het Radboud UMC worden steeds vaker gebruikt in deepfake-video's, meldt het ziekenhuis. In de nepvideo's prijzen artsen het gebruik van bepaalde medicijnen aan, terwijl ze er niets mee te maken hebben. De filmpjes, die met behulp van kunstmatige intelligentie zijn gemaakt, zijn bijna niet van echt te onderscheiden.

Het academisch ziekenhuis in Nijmegen noemt het een zorgelijke ontwikkeling. Volgens het Radboud UMC verschijnen er steeds vaker deepfake video's waarin artsen te zien zijn. Het gaat vaak om mensen in een witte jas die reclame maken of iets zeggen wat niet klopt.

Er schuilt een groot risico in de nepvideo's. "Artsen in het algemeen hebben een bepaalde autoriteit", zegt een woordvoerder van het Radboud UMC tegen Omroep Gelderland. "Mensen geloven vaak wat een arts zegt."

Stem en gezicht gebruikt

Ook van gynaecoloog Annemiek Nap dook onlangs zo'n deepfake video op. Op TikTok circuleerde een filmpje waarin Nap zogenaamd voedingssupplementen aanprees. Ze kreeg het te zien nadat een patiënt van het ziekenhuis de communicatieafdeling had getipt. De tipgever vroeg zich af of het normaal was dat artsen van het Radboud UMC reclame maken.

Nap zag meteen dat het filmpje niet klopte, niet alleen omdat het reclame was, maar ook omdat het totaal niet bij haar past. "Als arts probeer ik altijd goed op te letten hoe ik in de media overkom", vertelt ze in het NOS Radio 1 Journaal. "Dus ik vind het heel vervelend dat dan je stem en je gezicht gebruikt worden voor iets wat je zelf helemaal niet kent en waar je ook niet achter staat."

Wie goed keek, kon volgens Nap zien dat de video nep was. Beeld en geluid liepen niet gelijk. "Mijn mond bewoog niet synchroon met wat ik zei", vertelt ze. Volgens Nap kunnen nepvideo's die producten of medicijnen aanprijzen grote gevolgen hebben. "Patiënten worden daardoor verkeerd geïnformeerd en dat is iets wat ik natuurlijk absoluut niet wil."

Kritisch kijken

Het ziekenhuis is een waarschuwingscampagne gestart om de invloed van deepfakes tegen te gaan. Doel is dat mensen kritisch kijken voordat ze iets geloven. Bewustwording is de eerste stap, aldus het Radboud UMC. "Dat hopen we met deze campagne te bereiken."

Optreden tegen zulke filmpjes is moeilijk. Het ziekenhuis zocht naar opties, maar video's zijn moeilijk te verwijderen van platforms. In het geval van Nap kwam het filmpje waarschijnlijk van een buitenlandse groep. "Dan is aangifte doen lastig", zegt ze.

Toch heeft het ziekenhuis een meldpunt. "Mensen kunnen verdachte video's melden, zeker als iets niet van onze eigen kanalen komt. Wij controleren dan of de twijfel terecht is."

Nederlandse reservisten hebben tijdens een training in Schotland een onderkoelde man van een berg gered. Volgens Defensie had de man het zonder hulp niet overleefd.

Een team van Nederlandse reservisten hield afgelopen weekend een bergtraining samen met Britse collega's. Het doel van de oefenexpeditie was om de reservisten te leren navigeren en verplaatsen in bergachtig terrein en het oefenen met het evacueren van gewonden.

Dat onderdeel kon vrijdag direct in de praktijk worden gebracht. Op de top van de Ben Nevis, met 1.345 meter de hoogste berg van het Verenigd Koninkrijk, troffen zij een "uitgeputte en zwaar onderkoelde" man aan. Hij kon niet meer zelfstandig lopen of nadenken en had geen kaart of kompas bij zich.

De omstandigheden op de top waren met windkracht 8, sneeuw en mist erg zwaar. De oververmoeide man heeft volgens sectiecommandant Onno Lankhaar veel geluk gehad dat de reservisten hem opmerkten. "Als wij hem niet hadden gezien, had hij het zeker niet gered", zegt hij.

Nadat de reservisten hem eten en drinken hadden gegeven, werd de man op een geïmproviseerde noodbrancard naar beneden gedragen. Eenmaal onder de sneeuwgrens kon hij weer zelfstandig lopen en is hij overgedragen aan de lokale politie, aldus Defensie in een persbericht.

Een vrachtschip ligt sinds vanochtend stuurloos op de Noordzee tussen Rottumerplaat en het Duitse waddeneiland Borkum. Gisteravond brak er kort na vertrek uit de haven van Emden brand uit in de machinekamer, meldt het Duitse Centrale Commando voor Maritieme Noodsituaties (CCME).

De brand is inmiddels geblust. De bemanning kon het vuur zelf in toom houden door de machinekamer luchtdicht af te sluiten. Een gespecialiseerd brandweerteam werd rond middernacht per helikopter aan boord gebracht om eventuele smeulende resten te doven en de veiligheid aan boord te controleren.

Volgens de autoriteiten zijn alle achttien bemanningsleden ongedeerd gebleven. Ook zijn er geen meldingen van vervuiling of lekkende schadelijke stoffen.

Onderweg naar Grimsby

Het 149 meter lange voertuigtransportschip Thames Highway ligt nu voor anker en kan door de brand niet zelfstandig verder varen. Het wordt op een later moment door bergingsbedrijven terug naar Emden gesleept.

Het schip, varend onder de vlag van de Bahama's, is geladen met ruim 1200 voertuigen, waaronder honderden elektrische auto's, en was onderweg naar Grimsby in het Verenigd Koninkrijk.