Aggregator

Podcast De Dag: wat de dood van de Britse hoogleraar Jason Arday losmaakt

7 hours 28 minutes ago

Op z'n 37ste werd hij de jongste zwarte hoogleraar ooit op de prestigieuze universiteit van Cambridge. Z'n verhaal trok veel aandacht en hij stond volop in de schijnwerpers. Die schijnwerpers brandden feller en feller toen hij werd beschuldigd werd van plagiaat en fraude.

De Britse universiteit begon een onderzoek en Arday (41) stapte op, in de hoop dat hij met rust gelaten zou worden. Maar de discussie werd niet minder. Vrijdag werd Arday dood gevonden. Wat speelt er rondom zijn persoon?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

De dood van Arday maakt een discussie los over diversiteitsbeleid, hoe universiteiten mensen aanstellen en de rol van de media. Correspondent Fleur Launspach zet de gebeurtenissen die zoveel druk op hem zetten op een rij. In korte tijd werden bijvoorbeeld ruim 180 stukken over hem geschreven.

Hoogleraar Judi Mesman van de Universiteit Leiden doet onderzoek naar mensen van kleur in leiderschapsposities en hoort de schok onder hen. Velen zijn bang dat zo'n heksenjacht ook in ons land kan plaatsvinden.

"Zij merken dat er altijd krachten om hen heen zijn die denken: ja, maar die kan daar helemaal niet zitten, die is daar helemaal niet geschikt voor", zegt Mesman. "En dat elke aanleiding om iemand ten val te brengen gebruikt wordt. Dat is een heel onveilig gevoel."

In deze podcast wordt gesproken over zelfdoding. Denk jij aan zelfdoding? Bel 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Elisabeth Steinz

Zeker 23 doden bij botsing tussen busje en vrachtwagen in Brazilië

9 hours 24 minutes ago

Bij een frontale botsing tussen een busje en een vrachtwagen in Brazilië zijn zeker 23 mensen omgekomen en vijf gewonden gevallen, melden Braziliaanse media. De gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet duidelijk hoe zij eraan toe zijn.

Het ongeval gebeurde rond 03.30 uur lokale tijd op de weg BR-373 bij Imbituva in de zuidelijke deelstaat Paraná. Volgens de verkeerspolitie zijn de meeste slachtoffers inzittenden van het busje. Ook de chauffeur van de vrachtwagen is om het leven gekomen.

"Voorlopig bewijsmateriaal wijst erop dat de vrachtwagen op de andere rijbaan terechtkwam en frontaal op de bus botste. De omstandigheden worden ter plaatse onderzocht", aldus de verkeerspolitie. De weg is afgesloten vanwege het onderzoek.

De vrachtwagen was onderweg van Carambeí naar Prudentópolis. De minibus was van de gezondheidsdienst van Imbituva en reed naar ziekenhuizen in de regio rond Curitiba, de hoofdstad van de deelstaat.

Maarten van der Weijden staakt zwemtocht van 270 km om gezondheidsklachten

10 hours 13 minutes ago

Maarten van der Weijden heeft zijn 22-stedenzwemtocht gestaakt. De zwemmer heeft buikklachten en kan zijn langste zwemtocht ooit vandaag niet hervatten, schrijft Omroep Brabant.

Van der Weijden (45) begon afgelopen maandag in zijn woonplaats Vught aan de tocht. Hij wil in totaal 270 kilometer zwemmen langs 22 steden om geld in te zamelen voor onderzoek naar kinderkanker. Eerder zei hij dat dit zijn laatste zwemtocht zou worden voor kankeronderzoek.

De olympisch kampioen wilde zes dagen over zijn tocht doen. Vandaag zou hij naar Waalwijk zwemmen, maar vanwege buikklachten en misselijkheid zou hij al later op de dag starten. Hij bleek uiteindelijk te ziek om überhaupt het water in te gaan.

Het is onduidelijk of hij de tocht morgen of later afmaakt. Zijn coaches bedanken iedereen op sociale media voor de steun en donaties en komen waarschijnlijk later vandaag met een update.

Miljoenen

Van der Weijden zamelde al vaker miljoenen euro's in met extreme zwemprestaties. Zo zwom hij in 2017 het Kanaal tussen Engeland en Frankrijk over in iets meer dan 19 uur en volbracht hij in 2019 al zwemmend de Elfstedentocht. Hij genas zelf van een vorm van bloedkanker.

Oud-defensieminister zet Zelensky met oproep tot verkiezingen in Oekraïne onder druk 

10 hours 27 minutes ago

De onlangs ontslagen Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov heeft opgeroepen tot verkiezingen nu de oorlog met Rusland voortduurt. Volgens Fedorov verkeert Oekraïne in een bestuurlijke crisis.

"We moeten een wettelijk, veilig en realistisch mechanisme vinden dat Oekraïne in staat stelt een volledig democratisch proces te herstellen, ook tijdens een langdurige oorlog", zei Fedorov gisteravond in een videoboodschap op YouTube.

Verkiezingen zijn momenteel niet toegestaan in Oekraïne. De Oekraïense wet verbiedt verkiezingen zolang de staat van beleg van kracht is. Die werd ingesteld op 24 februari 2022, de dag waarop Rusland de grootschalige invasie van Oekraïne begon.

Kritiek op bestuur en corruptie

De populaire Fedorov (35) werd vorige maand een halfjaar na zijn aantreden zonder duidelijke opgaaf van reden door president Zelensky ontslagen als minister van Defensie. Zijn oproep kan daarmee uitgroeien tot een belangrijke interne uitdaging voor Zelensky. Het kantoor van de president heeft nog niet gereageerd op de uitspraken.

Verslaggever Wessel de Jong in Oekraïne:

"President Poetin stelde vorig jaar presidentsverkiezingen als voorwaarde voor onderhandelingen over een mogelijk einde aan de oorlog. De Russische president werd toen gesteund door president Trump. Onder deze gigantische druk sprak president Zelensky zijn bereidheid uit om verkiezingen te houden. Hij stond met zijn rug tegen de muur; zijn land is sterk afhankelijk van steun van de VS.

Maar de samenleving indertijd stond uiterst kritisch tegenover de eis van Poetin. Mensen zagen het als Russische strategie om Oekraïne van binnenuit te verzwakken, omdat iedereen ervan uitgaat dat Moskou zou proberen die verkiezingen te beïnvloeden. Dat uitgerekend Fedorov de oproep van Poetin herhaalt is pijnlijk.

Los van alle politieke overwegingen is er ook een groot praktisch bezwaar tegen verkiezingen op dit moment. Miljoenen mensen zijn op de vlucht, binnen en buiten Oekraïne. Hoe gaan deze vluchtelingen allemaal stemmen? Dat vergt een gigantische inspanning, waar Oekraïne nu niet of nauwelijks toe in staat is. En dan is ook nog de vraag hoe veilig het is om nu verkiezingen te houden. Al met al lijkt de kans dat het op afzienbare termijn tot verkiezingen zal komen, niet heel groot."

Volgens Fedorov is sprake van een "systeemcrisis" in het bestuur van Oekraïne. Het huidige systeem zou volgens hem vooral gericht zijn op zelfbehoud en het tegengaan van verandering.

Ook spreekt hij in zijn videoboodschap over corruptie binnen de overheid. Die is volgens hem niet alleen een financieel probleem, maar raakt ook rechtstreeks aan het vermogen van Oekraïne om de oorlog te voeren. "Elke hryvnia (de Oekraïense munteenheid, red.) die voor defensie is bedoeld, moet voor defensie worden gebruikt."

Populaire hervormer

Fedorov was tot zijn ontslag een van de trouwste en langstzittende leden in het kabinet van Zelensky. Hij werd in Oekraïne gezien als een moderne en ambitieuze hervormer.

Voordat hij in januari van dit jaar minister van Defensie werd, was hij minister van Digitale Transformatie. In die functie was hij de drijvende kracht achter een digitale overheidsapp waarmee Oekraïners allerlei overheidszaken kunnen regelen.

Daar dankt hij zijn reputatie als innovatieve probleemoplosser aan, valt te lezen in dit profiel over Fedorov:

Als minister van Defensie wilde Fedorov het leger moderniseren en hervormen. Zijn aanpak leidde volgens Oekraïne-experts ook tot spanningen met delen van de militaire top.

Zijn ontslag kwam vorige maand voor veel Oekraïners als een verrassing. Duizenden mensen gingen de straat op om tegen zijn vertrek te protesteren. De demonstraties zijn inmiddels minder groot dan aanvankelijk, maar marsen trekken in het weekend nog altijd duizenden mensen, meldt persbureau AP.

In verschillende steden gingen Oekraïners vorige maand uit protest tegen Fedorovs ontslag de straat op:

Fedorovs oproep komt kort nadat het Oekraïense parlement een voordracht van Zelensky had ontvangen voor een nieuwe minister van Defensie. Zelensky had Jevheni Chmara voorgedragen als opvolger van Fedorov. Het Oekraïense parlement heeft zijn benoeming vandaag goedgekeurd.

Chmara was tot nu toe hoofd van de Oekraïense geheime dienst SBU. Volgens Zelensky heeft die dienst een belangrijke rol gespeeld bij recente aanvallen op Rusland.

Huishoudens doen het erg goed op de beurs, ook SpaceX populair als investering

11 hours 40 minutes ago

Nederlandse huishoudens die beleggen hebben flink geprofiteerd van de gestegen beurskoersen. De waarde van hun beleggingen steeg met 12 procent in het tweede kwartaal van dit jaar ten opzichte van de eerste maanden van 2026. Dat is de grootste stijging sinds het begin van de meting in 2018, zegt De Nederlandsche Bank (DNB).

De totale waarde van de beleggingen van huishoudens was daarmee nog nooit zo hoog. Het bedrag kwam halverwege dit jaar uit op zo'n 234,2 miljard euro. Huishoudens hebben meer aandelen gekocht, maar de belangrijkste verklaring is dat veel aandelen meer waard zijn geworden.

SpaceX

Veel Nederlanders zagen ruimte om te investeren in SpaceX. Het bedrijf van Elon Musk, dat onder meer belooft datacentra te bouwen in de ruimte, ging in juni naar de beurs. Nederlanders kochten voor 169 miljoen euro aan aandelen. Dat is het hoogste bedrag ooit in de introductiemaand van een bedrijf, stelt DNB.

Toch deden veel beleggers hun aandelen gauw van de hand, waardoor in dezelfde maand de totale waarde van SpaceX-aandelen in handen van Nederlanders nog maar 100 miljoen euro was. Volgens DNB deden Nederlanders dat waarschijnlijk om de koerswinst te verzilveren. Inmiddels is de koersstijging van SpaceX grotendeels verdampt.

IJsjes en defensie

Veel Nederlanders investeren in bedrijven die in Amsterdam zijn genoteerd, zoals chipmachinebouwer ASML. Er kwamen dit jaar ook nieuwkomers naar de beurs die populair waren onder Nederlandse huishoudens. IJsjesmaker Magnum maakte z'n entree op de Amsterdamse beurs, nadat het was afgesplitst van Unilever. Ook het Tsjechische defensiebedrijf CSG kwam erbij.

Van de 8,4 miljoen huishoudens in Nederland beleggen ongeveer 2,2 miljoen. Dat doen ze meestal via banken of brokers. Toch is sparen nog bijna drie keer populairder dan beleggen. In totaal staat er 666 miljard euro op spaar- en betaalrekeningen.

Nederland veroordeelt Amerikaanse sancties Internationaal Strafhof

12 hours 16 minutes ago

Nederland keurt de Amerikaanse sancties op twee medewerkers van het Internationaal Strafhof (ICC) "natuurlijk af", zegt minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. Hij wijst op de speciale verantwoordelijkheid die Nederland heeft als "gastland" van het strafhof, dat in Den Haag is gevestigd.

Vanuit die rol doet Nederland er volgens hem achter de schermen "al maanden alles aan om de sancties voor de getroffenen te verzachten". Berendsen sprak er een paar weken geleden persoonlijk over met zijn Amerikaanse collega Rubio. "Helaas is dit nog niet effectief geweest."

Gisteren werd bekend dat de VS opnieuw sancties oplegt aan twee medewerkers: de Japanse rechter Tomoko Akane, die voorzitter van het ICC is, en de Senegalees Abdoulaye Seye, lid van het team van aanklagers bij het hof. De twee kunnen onder meer geen gebruik meer maken van het Amerikaanse financiële systeem dat bijna alle internationale banken gebruiken.

'Hof is cruciaal'

De consequenties zijn groot, zegt Berendsen, zowel voor de medewerkers persoonlijk als voor het Internationaal Strafhof. Terwijl het werk dat dit hof doet "cruciaal" is binnen het internationaal recht, benadrukt de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken.

"Dit zijn lastige zaken", zegt Berendsen, "het hof staat onder druk", terwijl hem er "alles aan gelegen is dat het gewoon zijn werk kan blijven doen, dat is ontzettend belangrijk".

Berendsen zegt dat Nederland zich blijft inzetten om de getroffen medewerkers en het hof te helpen. "Dat doen we niet alleen, maar samen met andere verdragspartijen." Op sociale media zegt Berendsen dat hij rechter Akane heeft uitgenodigd om de Nederlandse steun aan het hof en het personeel te bespreken.

De minister noemt de taal die de VS met betrekking tot de sancties gebruikt "heel fel", maar wil niet op dezelfde toon reageren. "Het is onze taak om ervoor te zorgen dat we dit diplomatiek afkeuren, maar dat we er ook alles aan doen om het hof te kunnen laten werken."

Japan

Ook Japan heeft gereageerd op de Amerikaanse sancties en noemt die "zeer betreurenswaardig". Tokio is de grootste financier van het ICC.

In een verklaring benadrukte het ministerie van Buitenlandse Zaken dat Japan het ICC altijd heeft gesteund "in zijn inspanningen om de ernstigste misdaden die de internationale gemeenschap aangaan, te vervolgen en te bestraffen".

Het is niet bekend of Tokio tegenmaatregelen gaat nemen. Japan is op militair gebied sterk afhankelijk van de VS en bekritiseert het land zelden.

'Flagrante aanval'

Het ICC noemt in een verklaring de Amerikaanse sancties tegen Anake en Seye een "flagrante aanval op de onafhankelijkheid van een onpartijdig internationaal tribunaal".

De internationale orde wordt in gevaar gebracht wanneer "rechterlijke actoren worden bedreigd omdat ze de wet toepassen", zegt het ICC. Volgens het hof zijn inmiddels negen van de achttien rechters, de voormalige hoofdaanklager Khan en een medewerker getroffen door sancties van de VS.

Het ICC zegt de steunverklaringen van lidstaten te waarderen en verklaart dat het ondanks de sancties "zijn mandaat volledig, onafhankelijk en onpartijdig zal blijven uitvoeren".

Steen voor steen afbreken

De VS heeft al jarenlang kritiek op het Internationaal Strafhof, dat wereldwijd mensen kan vervolgen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Zo sprak de regering-Trump er schande van dat er een arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen premier Netanyahu om de oorlog in Gaza.

Vorige maand zei minister Rubio dat hij het hof desnoods "steen voor steen" zou afbreken.

Criminelen verdienen miljoenen aan blikjes zonder statiegeld, meldt EenVandaag

12 hours 19 minutes ago

Tientallen miljoenen illegaal geïmporteerde blikjes worden jaarlijks in Nederland zonder statiegeld verkocht. Dat gebeurt via Nederlandse websites en maaltijdbezorgers. Criminelen verdienen flink aan de miljoenenhandel, meldt het actualiteitenprogramma EenVandaag op basis van eigen onderzoek.

De import van blikjes zonder statiegeld is verboden, maar de koop en verkoop ervan niet. De vaak goedkopere blikjes zijn te koop bij kleine, particuliere bedrijven of bij grote websites, waar ze volgens EenVandaag een belangrijk deel uitmaken van de omzet.

Zo zegt een verkoper tegen EenVandaag dat hij de helft van zijn omzet verliest als hij stopt met de verkoop van de blikjes zonder statiegeld.

De blikjes fris komen vanuit Denemarken via Duitsland ons land binnen. Blikjes met bier worden uit Polen geïmporteerd. Restaurants en websites kopen ze in om ze weer te verkopen. Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) worden zo jaarlijks tussen de 25 en 50 miljoen blikjes zonder statiegeld verkocht, schrijft EenVandaag.

Sinds 2023 geldt de statiegeldplicht op blikjes om zwerfafval tegen te gaan. Door de illegale import belanden de blikjes zonder statiegeld bovengemiddeld vaak als zwerfafval op straat, zegt de inspectie tegen het programma.

Maas in de wet

Volgens ILT-directeur Edwin van Houten hebben criminelen door een maas in de wet de blikjesmarkt ontdekt.

"Het is echt een illegaal circuit. Je komt ook met de georganiseerde criminaliteit in aanraking want er valt heel veel geld te verdienen aan deze ontduiking van de regels. Het gaat al gauw om miljoenen euro's", zegt Van Houten tegen het programma.

Zo kan via een website van een groothandel in Duitsland een vrachtwagen vol colablikjes voor zo'n 37 cent per blikje gekocht worden. In Nederland kost datzelfde blik cola 60 cent, schrijft EenVandaag.

Van Houten zegt dat de inspectie bij onderzoeken vaak ook andere strafbare feiten ziet, zoals belastingontduiking of btw-fraude.

Handhaving lastig

De handhaving op de tussenhandel is volgens de ILT lastig. Het afgelopen jaar zijn er door de inspectie vijfhonderd onderzoeken gedaan. In negentig gevallen zijn bedrijven aangesproken en zijn er slechts vijf boetes uitgedeeld, schrijft EenVandaag.

Van Houten: "Het is een beetje een druppel op de gloeiende plaat en het kost heel veel capaciteit, omdat je die verdergaande, diepgaande onderzoeken moet doen."

De inspectie pleit voor een verbod op de verkoop van blikjes zonder statiegeld. Onlangs werd bekend dat minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) werkt aan zo'n voorstel. "Dan kunnen wij ook verkopers direct aanspreken en hoeven we niet die administratieve tunnel in te verdwijnen", aldus Van Houten.

Zoon van Belgische prins Laurent wettelijk erkend

12 hours 33 minutes ago

Het Belgische koningshuis heeft er een prins bij. Clément Vandenkerckhove is wettelijk erkend als de zoon van prins Laurent. Frans Van Coppenolle, de man van Cléments moeder Iris Vandenkerckhove, bevestigt aan de Vlaamse omroep VRT dat dat "al maanden geleden" is gebeurd.

Prins Laurent (62), de jongere broer van koning Filip, erkende vorig jaar publiekelijk dat hij de biologische vader is van Clément (26). Die werd geboren uit een relatie met Vandenkerckhove, beter bekend als zangeres Wendy Van Wanten. Na die relatie trouwde Laurent in 2003 met Claire Coombs, met wie hij drie kinderen heeft: Louise, Nicolas en Aymeric.

Met de publieke erkenning was Clément nog niet juridisch erkend als mede-erfgenaam. Dat is nu wel gebeurd. Clément heeft nu het recht om Laurents achternaam Van Saksen-Coburg te dragen. Om de titel prins te mogen dragen moeten koning Filip en de regering nog wel een koninklijk besluit ondertekenen. Volgens de Vlaamse omroep VRT zal Clément geen vaste financiële vergoeding ontvangen.

Deze maand liet Clément in een interview met het Nieuwsblad weten de achternaam Vandenkerckhove niet volledig te willen laten vallen. "Die familienaam opofferen zou verraad zijn aan alles wat mijn moeder voor mij heeft gedaan. Als ik 'Van België' zou aanvaarden, dan enkel als dubbele naam", zei hij.

Prinses Delphine

Het Belgische koningshuis heeft eerder te maken gehad met een affaire rond het erkennen van een kind. Zes jaar geleden gaf koning Albert II, de vader van de huidige koning Filip, na een lange juridische strijd en een verplichte DNA-test toe dat Delphine Boël was verwekt in een buitenechtelijke relatie. Zij mag zich sinds oktober 2020 prinses van België noemen.

Natuurbrand België na vijf dagen ingedamd, maar nog niet onder controle

13 hours 13 minutes ago

De grote natuurbrand in de Belgische Hoge Venen is na vijf dagen ingedamd, maar nog niet onder controle. De situatie blijft fragiel, omdat het vuur op verschillende plekken opnieuw oplaaide. Bij de brand, die sinds vrijdag woedt, is ongeveer 3000 hectare natuurgebied afgebrand.

In de gemeente Bütgenbach in het oosten van België, vlak bij de Duitse grens, zijn nog altijd twee gehuchten geëvacueerd. Ook aan de Duitse kant van de grens zijn delen van de plaats Monschau geëvacueerd.

Hulpdiensten hebben de afgelopen nacht doorgewerkt om het vuur in te dammen. Met graafmachines en spades zijn greppels aangelegd om de brand te omsingelen, meldt de Vlaamse publieke omroep VRT. Ook werden waar mogelijk omgevallen bomen met kettingzagen verwijderd.

Veenbrand

Een brand in veengebied, zoals in de Hoge Venen, is lastig te bestrijden. De droge turf, die bestaat uit samengeperste plantenresten, is zeer brandbaar. Daarbij kan het vuur ook ondergronds verder branden en smeulen en elders weer opduiken.

Het gebied waar de brand woedt is moeilijk toegankelijk. Brandweerlieden moeten zich over terrein met veel kuilen en obstakels verplaatsen. Door de brand ontplofte ook oude munitie uit de Tweede Wereldoorlog. De hulpdiensten liepen daarbij geen gevaar, omdat bekend was waar de munitie lag.

Het weer speelt vandaag een belangrijke rol bij de bestrijding van de brand. In de late namiddag en avond wordt in het zuidoosten van België veel en langdurige regen verwacht. Ook neemt de wind in de Ardennen en Belgisch Lotharingen af.

Regen helpt de brandweer echter niet per se bij het blussen. Daarvoor is volgens de VRT veel meer water nodig. Bovendien kan lage bewolking het zicht van de piloten beperken. Toch zijn er vandaag meerdere blushelikopters de lucht in gegaan.

Gisteren moesten de blushelikopters en -vliegtuigen aan de grond blijven. Er staan vandaag verschillende helikopters klaar, maar de impact van de weersomstandigheden op de vluchtplannen wordt nog bekeken.

Nederlandse Chinook

Bij de bestrijding zijn ongeveer 500 hulpverleners en 120 voertuigen betrokken. Brandweerlieden uit Belgisch Limburg blijven helpen bij de bestrijding van de brand. De drie Limburgse hulpverleningszones leveren tot en met vrijdag vijf voertuigen en achttien brandweerlieden.

Ook is er hulp uit het buitenland. Nederlandse, Duitse, Noorse en Zweedse blushelikopters en -vliegtuigen hebben de afgelopen dagen geholpen.

Een van de twee Nederlandse Chinook-helikopters die eerder hielpen met de bestrijding van de brand, wordt vandaag opnieuw ingezet, meldt een woordvoerder van de Nederlandse defensie.

Bekijk hier een blusactie van de Chinooks afgelopen weekend:

Al dagen onrustig in Arnhemse wijk Geitenkamp na conflict onder bewoners

13 hours 59 minutes ago

Het is al dagenlang onrustig in de Arnhemse wijk Geitenkamp. Een groep van zo'n dertig tot veertig jongeren steekt sinds vrijdag elke avond en nacht vuurwerk af, richt vernielingen aan en daagt de politie uit, schrijft Omroep Gelderland. De aanleiding voor de onrust is een ruzie tussen buurtbewoners, melden verschillende bronnen aan de omroep.

Twee bewoners van de wijk zouden al jaren structureel overlast veroorzaken en anderen zijn dat beu. De ruiten van de woning van het stel zouden zijn ingegooid. De politie bevestigt dat er "een conflict speelt waarbij ook anderen betrokken worden".

"De wijk had er genoeg van", vertelt een bewoner. Afgelopen vrijdag zou vuurwerk in de tuin van het bewuste koppel zijn gegooid. "Vervolgens zijn ze vuurwerk en stenen blijven gooien."

'Belagen'

De Arnhemse locoburgemeester Mounia Arkhouch vindt het onacceptabel dat een groep jongeren voor eigen rechter speelt. "Het in groepsverband belagen van een woning, dat staan wij uiteraard niet toe. We hebben een rechtssysteem en daar moet iedereen zich aan houden."

Arkhouch zegt dat de problemen rond overlast door één stel in de wijk niet bekend waren bij de gemeente. Buurtbewoners spreken dat tegen en zeggen dat er veelvuldig melding is gemaakt bij onder meer de wijkagent. De gemeente doet onderzoek.

Aanhoudingen

De gemeente zegt de situatie "nauwgezet in de gaten te houden". Van een noodverordening is nog geen sprake. "Wat we wel doen, is extra surveilleren vanuit de politie, en de gemeente zet jongerenwerkers en straatcoaches in."

Gisteravond zijn nog voor het donker werd zeven mensen aangehouden. Het zou gaan om de grootste onruststokers. Vier van de arrestanten zijn minderjarig, drie tussen de 18 en 23 jaar. Ze komen allemaal uit de buurt, aldus de politie. Ze mogen vandaag na verhoor weer naar huis.

Tientallen agenten waren op de been in de wijk. Zij spoorden andere jongeren aan om naar huis te gaan. Desondanks werd geregeld vuurwerk afgeschoten, maar een echte escalatie bleef uit.

"Ik heb al vijf of zes nachten niet kunnen slapen", vertelt een anonieme inwoner. "We zijn er echt helemaal klaar mee. We woonden hier met zoveel plezier. Nu is het niet leuk meer."

Ouders overleden Milou (17) thuis bedreigd vanwege euthanasie dochter

15 hours 13 minutes ago

De ouders van een meisje van 17 dat in 2023 euthanasie kreeg, hebben de rechter gevraagd het OM te dwingen de namen bekend te maken van de artsen achter een omstreden brief over haar levensbeëindiging. Gisteren vertelde de moeder van het meisje Milou in de rechtbank in Den Haag hoe groot de gevolgen van de brief voor haar gezin zijn.

In de brief vroegen veertien psychiaters en artsen het Openbaar Ministerie naar de mogelijkheden voor een strafrechtelijk vooronderzoek naar de euthanasie. Zij wilden dat justitie ging onderzoeken in hoeverre Milous ouders, samen met twee psychiaters, invloed hebben gehad op haar keuze voor de vrijwillige levensbeëindiging.

De briefschrijvers suggereerden bovendien dat Milou niet meer volledig wilsbekwaam was, schrijft Omroep Brabant. Van zes ondertekenaars van de brief zijn de namen bekend. De andere acht hebben hun identiteit niet bekendgemaakt, ondanks oproepen van Milous ouders.

Volgens de regels

Milou kreeg euthanasie vanwege uitzichtloos psychisch lijden. Dat traject is volgens de geldende regels verlopen. De Regionale Toetsingscommissies Euthanasie oordeelden dat in haar geval aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen was voldaan.

De schrijvers van de brief kenden Milou en haar persoonlijke achtergrond niet en hadden haar niet zelf gesproken.

'Alle gevoel van veiligheid is weg'

De moeder vertelde gisteren hoe haar leven door de brief veranderd is. "Wij ontvangen doodswensen en ervaren bedreigingen aan huis." Ook vertelde ze dat de politie rond hun woning surveilleert.

De advocaat van de ouders zei dat zij nog dagelijks via onder meer e-mail en sociale media met de beschuldigingen worden geconfronteerd. "Alle gevoel van veiligheid is weg", gaf hij aan.

"Als ouder je kind verliezen en voor altijd moeten missen is het ergste wat je kan overkomen. Als ouder daarna beschuldigd worden van het aanzetten tot de dood van je kind of medeplichtig zijn aan haar dood, is met geen pen te beschrijven en onleefbaar", las de moeder voor in de rechtszaal.

Geen tuchtzaak tegen anonieme zorgverleners

Milous ouders vinden dat de brief hen ernstig heeft beschadigd en willen zich inhoudelijk kunnen verweren. Ook willen ze een rectificatie en erkenning dat de veertien briefschrijvers onrechtmatig hebben gehandeld. Daarom hebben ze onder meer een tuchtzaak aangespannen.

Omdat het tuchtcollege geen klachten behandelt over anonieme zorgverleners, kunnen Milous ouders de tuchtzaak pas voortzetten als zij weten wie de ondertekenaars zijn.

Justitie in vertrouwen genomen

Het OM wil de namen niet geven, bleek gisteren in de rechtbank. De advocaat van het OM benadrukte tijdens de zitting dat het OM geen partij wil worden in het conflict tussen de ouders en de artsen.

Daarnaast is er volgens het OM nog een argument om de namen niet te geven: "Het is belangrijk dat mensen zich in vertrouwen met zorgen tot justitie kunnen wenden. Het vrijgeven van namen kan volgens het OM een drempel opwerpen voor anderen om dat in de toekomst te doen."

Het OM bestrijdt bovendien dat de brief een formeel verzoek was om een strafrechtelijk onderzoek te beginnen. Zo'n onderzoek is volgens het OM nooit overwogen.

Landelijke discussie

In eerste instantie wisten de ouders niet eens dat de brief bestond. Pas na een interview in de krant NRC met hoogleraar psychiatrie Damiaan Denys raakten de ouders ervan op de hoogte. De brief schokte de ouders en bracht landelijk een discussie op gang over euthanasie bij jongeren.

Alle publiciteit erover bereikte ook de politiek. Tweede Kamerlid Ria de Korte (NSC) diende in juni 2025 een initiatiefnota in voor een tijdelijke stop van drie jaar op euthanasie bij psychisch lijden van jonge mensen. De nota haalde het uiteindelijk niet.

Gisteren stelde de moeder van Milou in de rechtszaal dat de dood van haar dochter gebruikt wordt in een bredere strijd tegen euthanasie: "In onze ogen is onze dochter zelfs misbruikt".

De ouders zeggen maar één belang te hebben: "de nagedachtenis van Milou zuiver houden" en hun eigen integriteit verdedigen.

De rechter doet op 3 september uitspraak.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Genetisch gemodificeerde gewassen straks makkelijker op ons bord

16 hours 2 minutes ago

Op de polderklei bij Lelystad staan enkele tientallen soorten aardappelplanten te wuiven op een akker. Het grootste deel van de aardappelen is genetisch aangepast om beter bestand te zijn tegen de aardappelziekte Phytophthora. Telers vrezen die ziekte, die een onbeschermd gewas in een mum van tijd vernietigt.

De aardappelen zijn onderdeel van een veldproef. Daarin willen wetenschappers samen met het ministerie van Landbouw demonstreren wat genetisch gemodificeerde gewassen kunnen opleveren.

Genetische modificatie

Bij genetische modificatie worden de eigenschappen van een organisme veranderd door het erfelijk materiaal aan te passen. Bijvoorbeeld door genetisch materiaal met positieve eigenschappen toe te voegen of materiaal met negatieve eigenschappen uit te schakelen. Met genetische modificatie is het mogelijk om sneller eigenschappen te veranderen dan via klassieke veredeling, waarbij planten worden gekruist en geselecteerd.

De onderzoekers kijken reikhalzend uit naar de aardappelziekte, die gedijt bij nattigheid. Ze hopen het effect van Phytophthora op de verschillende soorten aardappelen in het proefveld nog te zien voordat de planten helemaal verpieteren.

Op ons bord

Over een paar jaar kunnen genetisch gemodificeerde gewassen makkelijker op ons bord belanden. Nu hebben telers nog een speciale vergunning nodig om ze te verbouwen, maar door nieuwe Europese regels wordt die verplichting aanzienlijk versoepeld.

Voor de zomer nam het Europees Parlement nieuwe regels aan, die medio 2028 van kracht worden. Aanleiding zijn zogeheten 'nieuwe genomische technieken', die sneller en eenvoudiger werken dan eerdere technieken om planten genetisch te modificeren.

De huidige, strenge regels voor genetisch gemodificeerde organismen gelden vanaf 2028 voor minder gemodificeerde planten. Als het erfelijk materiaal eruitziet alsof het door klassieke veredeling kon ontstaan, dan wordt een gewas straks in principe beoordeeld als normale plant, óók als hij genetisch gemodificeerd is. Planten die genetisch sterk zijn aangepast, blijven onder de huidige strenge regels vallen.

Etiketten

Door de nieuwe regels wordt in de supermarkt minder duidelijk of groenten, fruit en producten waarin planten zijn verwerkt, genetisch zijn gemodificeerd. Als een product voor meer dan 0.9 procent bestaat uit genetisch gemodificeerde ingrediënten, dan moet dat op het etiket worden vermeld. Voor gewassen die als normale plant worden beoordeeld, geldt die plicht niet. Vanaf 2028 kunnen dus meer gewassen worden vrijgesteld.

"Ik vraag me af wat dit met het vertrouwen van burgers in de overheid doet", reageert onderzoeker Michelle Habets van het Rathenau Instituut. Zij sprak met enkele tientallen Nederlandse burgers terwijl de nieuwe Europese regels in de maak waren. Een van haar aanbevelingen: behoud de keuzevrijheid en etiketten voor ál het genetisch gemodificeerde voedsel.

"De gesprekken over de etiketten waren kort", zegt Habets. "Daarover was iedereen het eens: genetisch gemodificeerde gewassen moeten gelabeld worden. Mensen gaven toe dat ze zelf niet altijd alle etiketten in de supermarkt bekijken, maar ze vinden transparantie belangrijk, net als keuzevrijheid voor wie die gewassen om wat voor redenen dan ook niet wil.

Minder pesticiden

"Op de korte termijn kan genetische modificatie helpen om gewassen resistent te maken tegen ziekten, waardoor er minder pesticiden nodig zijn", zegt onderzoeksleider Ania Lukasiewicz van de Wageningen Universiteit. "Op de langere termijn kan het helpen om gewassen bijvoorbeeld beter bestand te maken tegen extreme klimaatsituaties."

Op die beloften valt wel iets af te dingen, meent universitair hoofddocent Landbouw- en voedselbeleid Jeroen Candel van de Wageningen Universiteit. "De nieuwe wet komt voort uit het idee dat we het huidige landbouwsysteem met technologie kunnen optimaliseren. Daarmee houden we een systeem in stand dat niet duurzaam is qua impact op het klimaat en de biodiversiteit."

"De wet die straks van kracht wordt, was ook sterk gekoppeld aan een wetsvoorstel dat het gebruik van pesticiden in 2030 moest halveren", vervolgt Candel. "Dat vroeg grote offers van de landbouw, dus kwamen er óók meer mogelijkheden om gewassen aan te passen. Het pesticiden-wetsvoorstel is echter ingetrokken." In Nederland is nu wel een convenant over pesticiden in de maak, maar concrete doelen zijn er nog niet.

Brede aanpak

Ook onderzoeksleider Lukasiewicz denkt dat er meer nodig is om de landbouw te verduurzamen. "Er is een brede aanpak nodig, met minder pesticiden, minder mest, efficiënter gebruik van water en minder verspilling. Nieuwe genomische technieken zijn vooral een extra methode om sneller en efficiënter nieuwe rassen te maken."

Wekdienst 19/8: Boerenprotest in Drenthe • NEC-Bodø/Glimt in play-offs Champions League

16 hours 22 minutes ago

Goedemorgen! Boeren gaan vandaag opnieuw demonstreren tegen de stikstofplannen van het kabinet. En NEC komt in actie in de play-offs voor de Champions League, tegen het Noorse Bodø/Glimt.

Eerst het weer: vanmorgen is het bewolkt en trekken buien van west naar oost over het land. In de middag beperken de meeste buien zich tot de oostelijke helft en krijgt de zon vanuit het westen meer ruimte. De westenwind is matig van kracht bij maxima van 19 tot 21 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Nieuwe Amerikaanse importheffingen voor producten uit Canada zijn op het laatste moment uitgesteld. President Trump wil de komende dagen met de Canadezen praten over een overeenkomst. Die moet een einde maken aan wat hij "oneerlijke handelspraktijken" noemt.

De Amerikaanse president Trump had importheffingen aangekondigd van 50 procent op spullen uit Canada, zoals zuivelproducten, meubels en auto's. De heffingen zouden vanochtend Nederlandse tijd ingaan, maar twee uur voor het zo ver was, stelde Trump ze uit.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een speciale gast gisteravond bij het WK hockey. Op de tribune bij Nederland-Argentinië zat premier Jetten. Hij was daar om Nederland aan te moedigen, maar dat was niet het enige. Zijn verloofde Nicolás Keenan is speler van Argentinië.

"Ik ben hier om Nederland aan te moedigen en een heel klein beetje voor mijn verloofde", zei Jetten, die zijn partner omschreef als een "rete-irritante hockeyer".

Fijne dag!

Ondanks onrust in wereld is omzet Nederlandse industrie fors gegroeid

16 hours 32 minutes ago

De omzet van de Nederlandse industrie is in het tweede kwartaal fors gegroeid. De omzet was 8,4 procent hoger dan in dezelfde periode vorig jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ondanks de geopolitieke onrust is het de grootste omzetstijging sinds eind 2022.

In nagenoeg alle bedrijfstakken is een stijgende lijn zichtbaar, maar met 31 procent zijn de chemische industrie en olieraffinaderijen de grote uitschieters. Hier valt de aardolie-industrie onder, waar bijvoorbeeld ruwe olie wordt verwerkt tot brandstoffen.

Een belangrijke rol bij de omzetstijging van de aardolie-industrie speelt de sluiting van de Straat van Hormuz, zegt CBS-econoom Frank Notten. "Daar gaan nog maar weinig schepen doorheen. Dat zorgt ervoor dat de olieprijzen zijn gestegen." Die prijzen zijn 40,5 procent hoger dan vorig jaar.

De omzet steeg ook flink in de machine-industrie. Bedrijven in deze sector maken machines voor fabrieken, zoals ASML. In deze industrie steeg de omzet met 6,8 procent.

Optimisme

De cijfers stemmen ondernemers optimistisch. Zij verwachten in het derde kwartaal ook een hogere omzet. Daarmee zijn ondernemers positiever gestemd dan consumenten.

"Dat heeft misschien te maken met de oorlog in het Midden-Oosten, waardoor mensen toch huiverig zijn met geld uitgeven", zegt Notten. "Op ondernemers maakt dat minder indruk."

Minder omzet bij voedingsmiddelen

In de voedings- en genotsmiddelenbranche daalde de omzet juist. Dat heeft onder meer te maken met dalende afzetprijzen, zegt Notten, maar er is ook minder verkocht.

Nederlanders merken die dalende afzetprijzen nog niet direct bij het boodschappen doen, weet Notten. "Er zitten ook heel veel schakels tussen de fabriek en de supermarkt. Maar wellicht dalen de prijzen daar ook op den duur als deze trend doorzet."

Op het laatste moment stelt Trump importheffingen tegen Canada uit

17 hours 59 minutes ago

De Amerikaanse president Trump stelt nieuwe importheffingen voor producten uit Canada met drie dagen uit. Op sociale media zegt hij dat de twee landen een handelsakkoord hebben bereikt. De overeenkomst moet binnen drie dagen worden ondertekend.

Een uur na de aankondiging van Trump verklaarde de Canadese premier Carney dat de afgelopen dagen flinke vooruitgang is geboekt in de gesprekken, maar dat er nog belangrijke knopen moeten worden doorgehakt.

Zuivel en auto's

Trump had importheffingen van 50 procent aangekondigd op veel goederen uit Canada, zoals zuivelproducten en auto's. Die heffingen zouden vanochtend vroeg Nederlandse tijd ingaan, maar twee uur voor die deadline drukte Trump op de stopknop.

Hij verwijt Canada al langere tijd niet eerlijk te handelen. Trump beroept zich op artikel 338 van de Tariff Act uit 1930. Hierin staat dat de president de bevoegdheid heeft om invoerrechten van maximaal 50 procent op te leggen aan landen waarvan wordt aangenomen dat zij de Amerikaanse handel discrimineren.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma:

"De details van de deal zijn nog niet bekend. Trump geeft het nog drie dagen tot ondertekening. Het ging om importheffingen op 200 producten uit Canada, van zuivel en drank tot meubels en speelgoed, met een totale waarde van zo'n 20 miljard dollar. Dat is ongeveer 5 procent van de Canadese export, dus een aanzienlijk deel.

De heffing is een vergelding voor maatregelen die Canada trof tegen Amerikaanse producten, maar die waren weer een vergelding van Trumps eerdere importheffingen. Dus het gaat heen en weer.

De VS had geëist dat Canada de vergeldingsheffingen op Amerikaanse auto's, zuivel en alcohol zou opheffen. Canada wilde dat de VS importheffingen op staal, aluminium, auto's en hout zou laten vallen, want die zijn zeer schadelijk voor de economie.

Trump heeft gisteren gesproken met Carney en kennelijk is er een compromis bereikt. De strijdvaardigheid van Canada is groot. Het is met China het land dat het echt durft op te nemen tegen de VS."

Trump kondigt vaker importheffingen aan en legde aan tientallen landen heffingen op. Ook de Europese Unie werd daardoor getroffen. In februari van dit jaar zette het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep door die heffingen.

Het Hooggerechtshof nam de beslissing met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters. Zij bekrachtigden de beslissing van een lagere rechtbank, die al had bepaald dat Trump zijn bevoegdheid te buiten was gegaan door een noodwet in te zetten als onderbouwing voor de importheffingen.