Doorbraak in Polen: erkenning voor homostellen die in buitenland trouwden
Polen gaat huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht die in andere Europese landen zijn gesloten, nu toch erkennen. Dat heeft de regering van premier Tusk bekendgemaakt. Poolse media noemen het een doorbraak.
De bekendmaking volgt op uitspraken van het Europees Hof van Justitie en het hoogste administratieve hof in Polen. Eerder deze maand besloot het Poolse hof dat deze huwelijken moeten worden erkend. Het Europese Hof van Justitie oordeelde eind vorig jaar ook dat dit moest gebeuren.
Het hoogste Europese gerechtshof stelde in november dat een huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht in de hele EU moet worden gerespecteerd. De zaak ging over de beslissing van Polen om het huwelijk van twee Poolse mannen niet te erkennen. Zij waren in Duitsland getrouwd.
Burgemeester Trzaskowski van hoofdstad Warschau zegt dat zijn stad als eerste deze huwelijken zal registreren. De nieuwe regels zullen binnenkort waarschijnlijk in het hele land gelden.
Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:"Voor Poolse lhbti'ers voelt dit als een grote overwinning die juridisch moest worden afgedwongen. Al jaren proberen koppels hun in een ander EU-land gesloten huwelijk ook in Polen erkend te krijgen. Niet alleen om administratieve redenen, maar omdat ze dit zien als een strijd voor erkenning en waardigheid.
Premier Tusk beloofde tijdens zijn campagne op te komen voor de rechten van de lhbti-gemeenschap. Toch verzette zijn regering zich aanvankelijk nog tegen de uitvoering van uitspraken van het Europees Hof van Justitie en de hoogste administratieve rechtbank van Polen, met het argument dat erkenning technisch niet mogelijk zou zijn.
Critici zien daarin vooral politieke terughoudendheid: Tusk wil conservatieve kiezers niet van zich vervreemden in aanloop naar de parlementsverkiezingen van volgend jaar.
Dat leidde tot woede binnen de lhbti-gemeenschap, die zich verraden voelde door de coalitie. Nu de regering alsnog werk maakt van erkenning van in de EU gesloten huwelijken, zien ze dit als een belangrijk alternatief zolang een Pools homohuwelijk nog buiten bereik blijft. Steeds meer koppels kiezen er daarom voor om in een ander EU-land te trouwen, in de hoop dat hun huwelijk binnenkort ook in Polen wordt erkend."
In het grotendeels katholieke Polen werd de strijd voor lhbti-gelijkheid door conservatieve machthebbers jarenlang weggezet als een gevaarlijke ideologie. Zo waren er zelfs lhbti-vrije zones in het land. Ook mochten homoseksuele stellen geen kind adopteren.
Maar sinds eind 2023 heeft Polen weer een pro-Europese regering en is er veel veranderd. Zo werden er live op tv excuses gemaakt aan lhbti'ers. Dat gebeurde op de nieuwszender van de Poolse publieke omroep, TVP.
'Recht op gelijke behandeling'"Het gaat vandaag de dag in de eerste plaats om de rechtsstaat en de naleving van de wet", lichtte premier Tusk vandaag toe, voorafgaand aan een kabinetsvergadering. Tusk, oud-voorzitter van de Europese Raad, verzekerde de toehoorders dat hij ervoor zal zorgen dat de uitspraken van Europese en Poolse rechtbanken worden nageleefd.
Ook zei Tusk dat er in Polen verschillende meningen zijn over relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht, schrijft TVP. "Deze opvattingen worden ingegeven door traditie, geloof, ervaring en politieke overtuigingen", aldus de premier.
"Zelfs hier in deze zaal verschillen we van mening over dit onderwerp. Maar over één ding kunnen we het tenminste niet oneens zijn: de kwestie van menselijke waardigheid, het recht op geluk, het recht op gelijke behandeling."
De Poolse premier bood namens de Poolse regering excuses aan aan "iedereen die zich jarenlang afgewezen en vernederd heeft gevoeld".