Aggregator

Een Europees verbod op de productie, het gebruik en de verkoop van PFAS moet worden doorgezet, met "gepaste uitzonderingen". Daarvoor pleit het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) in een advies. "De wetenschappelijke conclusies markeren een belangrijke stap richting EU-brede maatregelen op PFAS", stelt ECHA in een persverklaring.

Het voorstel voor een verbod op PFAS werd een aantal jaar geleden door Denemarken, Duitsland, Nederland, Noorwegen en Zweden ingediend bij ECHA. Volgens die landen zijn de risico's van PFAS voor mens en omgeving te groot om op dezelfde manier door te gaan. ECHA deelt die mening, en ook de voorgestelde oplossing: een verbod, zij het met een aantal uitzonderingen.

'Groeiende risico's'

Het advies is gebaseerd op het werk van twee onafhankelijke wetenschappelijke commissies. De eerste commissie deed onderzoek naar de risico's voor gezondheid en milieu. Deze commissie concludeert dat PFAS "groeiende risico's met zich meebrengt" en dat de huidige regels die risico's onvoldoende tegen gaan.

Wat is PFAS?

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden niet-afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, PFOA en PFOS zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft.

De stoffen zitten sinds de jaren vijftig in onder meer antiaanbaklagen van pannen, waterdichte regenkleding of verpakkingen, maar ook in bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. In deze lijst staan alle Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

Een andere groep wetenschappers deed onderzoek naar de economische en maatschappelijke gevolgen van een eventueel verbod. Zij concluderen dat PFAS in veel toepassingen wordt gebruikt en dat "EU-brede actie" nodig is om oneerlijke verschillen per land te voorkomen. Nu is het nog zo dat sommige EU-landen al strenge maatregelen nemen, terwijl andere landen nauwelijks regels hebben.

Wel benadrukt deze commissie dat er nog meer informatie nodig is over PFAS-alternatieven en de kosten van een verbod om tot een definitief advies te komen. Dit zou vooral nodig zijn om een eerlijke overgangstermijn in te stellen waarin bedrijven op zoek kunnen naar alternatieven voor PFAS.

'Zo snel mogelijk'

Samen zijn de commissies het erover eens dat een Europees verbod nodig is. Onder de uitzonderingen worden onder andere bepaalde medische apparatuur en chiptechnologie genoemd. Hiervoor geldt dat producenten een stuk langer de tijd krijgen om op zoek te gaan naar een alternatief voor PFAS.

Bedrijven, wetenschappers en maatschappelijke organisaties krijgen nog tot eind mei om een reactie te geven op het advies. Hierna zal het definitief worden afgerond en naar de Europese Commissie worden gestuurd. Die moet vervolgens tot een voorstel komen waar de EU-lidstaten dan weer over zullen stemmen.

Vorige week zei verantwoordelijk Eurocommissaris Roswall bij een bezoek aan Nederland dat het voorstel er "zo snel als we kunnen" komt. Maar een datum wilde ze nog niet noemen.

De Surinaamse oud-president Chan Santokhi is op 67-jarige leeftijd overleden, meldt zijn partij VHP. Hij was president vanaf de zomer van 2020 tot medio vorig jaar, toen hij werd opgevolgd door Jennifer Simons.

Santokhi werd vanmiddag onwel in zijn woning in Lelydorp, ten zuiden van de hoofdstad Paramaribo. Hij zou daarna met spoed naar het ziekenhuis zijn gebracht. Volgens Surinaamse media heeft hij een acuut hartinfarct gekregen.

Santokhi werd president na Desi Bouterse, die president was van 2010 tot 2020. In juli van 2025 werd Santokhi opgevolgd door Jennifer Simons.

Vooruitstrevende Hervormings Partij

Santokhi was tot zijn dood voorzitter van de VHP, de Vooruitstrevende Hervormings Partij. Met de VHP won hij in 2020 de landelijke verkiezingen van de partij van Bouterse, de NDP. Ook bij de verkiezingen in 2025 was hij voorzitter van de VHP. De partij verloor met één zetel verschil van de NDP, en bleef uit de coalitie.

In september 2005 werd Santokhi namens zijn partij minister van Justitie en Politie, waarbij hij de bijnaam Sherrif kreeg van Bouterse. Als minister werd hij gekenmerkt door zijn strenge aanpak van criminaliteit. Zo pakte hij in het bijzonder de Surinaamse drugshandel hard aan.

Decembermoorden

Voor zijn politieke carrière, werkte Santokhi bij de politie. Als politiecommissaris leidde hij het onderzoek naar de Decembermoorden, waarin Bouterse hoofdverdachte was. Zijn rol in het proces leidde ertoe dat Santokhi een veelbesproken onderwerp werd van Bouterse.

Nog voordat zijn proces van start ging, zei Bouterse dat Santokhi hem wilde opsluiten en vermoorden. Hij noemde echter de naam Santokhi niet, maar gebruikte de bijnaam Sherrif. Onder luid gejuich van zijn aanhangers werd na de woorden van Bouterse provocerend het nummer I Shot the Sheriff van Bob Marley gedraaid.

Bouterse werd in het proces uiteindelijk tot twintig jaar cel veroordeeld, maar was sinds die tijd voortvluchtig. Hij overleed eind 2024 op een schuiladres.

Correspondent Boris van der Spek:

"In Suriname wordt geschokt gereageerd op het plotselinge overlijden van Santokhi. Hoewel hij als president niet bijzonder populair was, en daarom ook werd afgestraft bij de laatste verkiezingen, was Santokhi wel iemand die zich zijn leven lang inzette voor zijn vaderland.

Dat kwam omdat een aanzienlijk deel van de loopbaan van Santokhi vergroeid was met het leven van zijn grote rivaal, Desi Bouterse. Dat hij in zijn lange carrière bij de politie en later als minister van Justitie drugshandel in het algemeen, en Bouterse specifiek, keihard aanpakte zorgde voor bewondering in binnen- en buitenland.

Juist door dat betrouwbare en standvastige imago wist Santokhi met zijn VHP de verkiezingen van 2020 te winnen. Helaas zal men hem zich niet herinneren als een zeer succesvolle president. Hoewel hij een enorme staatsschuld en zware economische crisis erfde, wist zijn regering geen antwoord te vinden op de groeiende armoede. Inflatie nam toe, subsidies werden afgeschaft en er was veel onvrede onder Surinamers in het hele land.

Dat hij zijn vrouw en dochter hoge posities gaf bij het kabinet en dat meerdere regeringsleden werden beschuldigd van corruptie en vriendjespolitiek, beschadigden het imago van Santokhi verder. De nipte verkiezingswinst van de NDP in 2025 was een verdere bevestiging van de onvrede over de toenmalige Surinaamse president."

Rajendre Khargi is oud-ambassadeur van Suriname in Nederland en was sinds 2011 nauw betrokken bij Santokhi, onder meer als persoonlijk adviseur. Tegen de NOS noemt hij het overlijden van de oud-president "een klap".

"Het is een klap voor iedereen die Santokhi gekend heeft, vooral omdat het zo onverwachts is." Volgens Khargi was Santokhi een "hele fervente fitness-fan", waardoor de oud-ambassadeur zijn overlijden niet zag aankomen. "Hij was daar erg gedisciplineerd in, hij was dagelijks bezig met zijn gezondheid."

Santokhi maakte zich er hard voor dat zijn partij, de VHP, moest worden omgezet naar een nationale beweging voor álle etniciteiten in Suriname, zegt Khargi. "Inclusiviteit was voor hem een morele plicht." Volgens de oud-ambassadeur had Santokhi het er moeilijk mee dat hij die plicht niet kon "afmaken". "Hij had erg het gevoel dat zijn taak niet af was, toen hij geen tweede termijn kreeg."

Wat Khargi het meest bijstaat van de oud-president is zijn "onverwoestbare positieve energie". Ook had hij volgens hem veel moed. "Hij wist - tegen de verdrukking in - koers te houden bij ontwikkelingen in het land. Ik vond het bewonderingswaardig hoe standvastig hij was."

Jetten: inzet voor band tussen Nederland en Suriname

Ook volgens de Nederlandse premier Jetten heeft Santokhi veel betekend voor Suriname, "als president, en in zijn andere rollen", schrijft hij op X. "Ook heeft hij zich onvermoeibaar ingezet voor de banden tussen Nederland en Suriname."

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima schrijven geraakt te zijn door het overlijden van Santokhi. "Aan de contacten met hem bewaren we warme herinneringen. Wij wensen zijn dierbaren sterkte toe bij dit grote verlies."

Onder het presidentschap van Santokhi verbeterde de relatie tussen Suriname en Nederland. Na zijn aantreden werden er weer ambassadeurs uitgewisseld tussen beide landen. Ook ging toenmalig premier Rutte twee jaar later op bezoek in Suriname, het eerste bezoek van een Nederlandse premier in veertien jaar.

De extreme hitte in het zuidwesten van de Verenigde Staten was rond deze tijd van het jaar zonder klimaatverandering vrijwel onmogelijk geweest. "Je weet dat het klimaat verandert en dat we dus vaker extreem weer kunnen verwachten. Maar de snelheid waarmee het gaat, verbaast me echt", zegt klimatoloog Rob Sluijter van het KNMI.

In onder meer Californië, Arizona, Nevada en New Mexico zijn hitterecords gebroken voor deze tijd van het jaar. In grote delen van die staten liep de temperatuur op tot rond 38 graden en in het zuiden van Arizona werd zelfs 43,3 graden gemeten, melden Amerikaanse media. Dat is de hoogste temperatuur ooit in de VS in maart.

Klimaatonderzoekers bevestigen in een recent onderzoek dat hittegolven in de regio door klimaatverandering naar schatting zo'n 4 graden warmer zijn geworden.

Op satellietbeelden van de VS is te zien dat de warme, droge lucht blijft hangen boven hetzelfde gebied in het zuidwesten. "In dat gebied daalt de lucht ook heel langzaam", legt Sluijter uit. "Wolken lossen op en de zon staat er fel op. Het is ook enorm droog." Onderzoekers omschrijven dat er een 'hittekoepel' is ontstaan. "Door dit hogedrukgebied waar heel veel warme lucht in zit, ligt er een soort warme koepel over het gebied."

De hittegolf heeft ook gevolgen voor de rest van het jaar. Zo is dit jaar weinig sneeuw gevallen in de bergen in de regio. "En door de hitte smelt alle sneeuw weg die er tot nu toe was", zegt Sluijter. "Dat is heel jammer, want hierdoor kunnen later in het seizoen problemen ontstaan met de watervoorziening."

Daar maakt ook de Nederlander Joost van Haren zich zorgen om. Hij woont al meer dan dertig jaar in de VS en de hittegolven in Arizona zijn voor hem heel normaal. "Maar nu zijn ze er zo vroeg, dat alle sneeuw al bijna weg is. Dat kan ertoe leiden dat we in juni of juli al een watertekort hebben."

Verder is door de droogte het risico op natuurbranden groter en bereikt de temperatuur van de zee langs de kust van Californië momenteel recordhoogtes. Dat signaleert het Shore Stations Program, dat al jarenlang dagelijks metingen doet langs deze kust.

Dorre bladeren

Van Haren zegt dat hij gewend is aan de hitte in Arizona, waardoor die minder invloed heeft op hem. "Maar voor mensen die op straat leven is het een veel groter probleem." Hij is aardonderzoeker en houdt zich veel bezig met de gevolgen van klimaatverandering.

In de bergen in zijn omgeving ziet hij dat de natuur nu al bruin wordt, terwijl het normaal gesproken rond deze tijd nog groen is. "En ik heb een paar citrusbomen in de tuin die ik niet genoeg water heb gegeven, waardoor de bladeren nu dor zijn."

Jaarlijks sterven wereldwijd honderdduizenden mensen door hitte en daarmee zijn hittegolven de "dodelijkste vorm van extreem weer", schrijven onderzoekers betrokken bij World Weather Attribution. Die proberen na extreme weersomstandigheden zo snel mogelijk vast te stellen of die zijn veroorzaakt of versterkt door klimaatverandering.

Een hittegolf aan het begin van het jaar is bovendien dodelijker vergeleken met de zomer of herfst. Dat bevestigt Sluijter. "Als je van de winter plotseling in een hittegolf terechtkomt, dan is de impact op je lijf heel groot", zegt de klimatoloog. In de zomer heeft het lichaam meer tijd gehad om gewend te raken aan de warmte. Al kunnen hittegolven ook dan gevaarlijk zijn.

Ouderen, baby's en mensen met een chronische ziekte zijn het kwetsbaarst voor extreme hitte. Daarnaast worden bewoners van slecht geïsoleerde huizen en dakloze mensen hard geraakt.

Het weekend was nog behoorlijk heet in het zuidwesten van de VS, deze week gaan de temperaturen waarschijnlijk wat zakken.

Recently the Practical Engineering YouTube channel featured a functional recreation of a pump design that is presumed by some to have been used to pump water up to the medieval …read more

In Camperduin (Noord-Holland) zijn op het strand meerdere rugtassen aangespoeld. Vermoedelijk zijn de tassen afkomstig van migranten, die de spullen hebben verloren tijdens de oversteek van Frankrijk naar Engeland.

In de rugzakken zaten onder meer een portemonnee met visitekaartjes van asieladvocaten in Frankrijk, handschoenen, magnesiumpillen en een tandenborstel.

De spullen zijn gevonden door een grondverzetbedrijf dat op het strand werkzaamheden uitvoert, schrijft de regionale omroep NH. De politie komt de persoonlijke spullen later deze week ophalen.

Gevaarlijke oversteek

Na een jarenlange daling neemt het aantal mensen dat op illegale wijze de oversteek vanuit Nederlandse havens naar het Verenigd Koninkrijk maakt weer toe.

Bij twee recente uitreiscontroles in Hoek van Holland werden 22 verstekelingen aangetroffen door de marechaussee. Half februari werden zeventien mensen gevonden die zich in een koeltrailer van een vrachtwagen hadden verscholen.

Een week later stuitte de marechaussee op vijf personen die zich verstopt hadden in een caravan. In beide gevallen werden twee verdachten van mensensmokkel aangehouden.

Smokkelnetwerken

Criminele netwerken verdienen veel geld met mensensmokkel: een migrant betaalt tussen de 1000 en 2000 euro voor de reis, meldt Europol. Vorige week zijn bij een grote Europese operatie tegen een crimineel smokkelnetwerk 21 mensen aangehouden, onder wie vier kopstukken in Duitsland.

In de afgelopen jaren kwamen migranten geregeld om bij smokkelpogingen per vrachtwagen. Zo stierven in 2019 39 Vietnamese migranten in een koeltruck in Engeland.

Meerdere tassen

In 2023 spoelden ook op het strand in Texel meerdere rugzakken aan van migranten. In de tassen zaten kledingstukken, schoenen, babyspullen en ook formulieren die bootvluchtelingen krijgen van hulporganisaties in Frankrijk.

De man die gisteravond ernstig gewond raakte bij een schietpartij bij een tankstation langs de A1 bij Muiden, is overleden. Dat meldt de politie.

De politie kreeg rond 21.30 uur een melding over een schietincident bij tankstation Honswijck in de richting van Amersfoort, schrijft regionale omroep NH.

Het slachtoffer werd niet veel later gevonden op de parkeerplaats bij de pomp en met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Daar is het slachtoffer overleden. De politie doet geen uitspraken over de identiteit van de overledene.

Volgens de politie is de toedracht van het schietincident nog onduidelijk. Voor het onderzoek worden getuigen of mensen met dashcambeelden opgeroepen zich te melden. De politie is specifiek op zoek naar mensen die een donkerkleurige Audi S5 hebben gezien.

Op de laatste zittingsdag van het hoger beroep van de zedenzaak tegen Ali B heeft de rapper opnieuw gevraagd om vrijspraak. Twee jaar geleden werd hij veroordeeld tot twee jaar cel voor het verkrachten van een vrouw genaamd Naomi en voor poging tot verkrachting van zangeres Ellen ten Damme.

In zijn slotverklaring zei de rapper dat hij zichzelf constant de vraag heeft gesteld hoe het kan dat zijn herinnering zo anders is dan die van de vrouwen. In de verklaring zei hij dat hij sinds de uitzending van het BNNVARA-programma Boos! is neergezet als seksueel roofdier. Dat heeft er volgens hem toe geleid dat hij zo wordt gezien. "Maar", zo stelde de rapper, "in de rechtszaal hoort dat anders te gaan".

De rapper heeft altijd verklaard onschuldig te zijn. Ook nu zei hij dat hij nooit iemand heeft gedwongen tot seks of iets zonder toestemming heeft gedaan.

Volgens hem kan hij niet worden veroordeeld voor strafbare feiten, "omdat die niet hebben plaatsgevonden". Hij sloot zijn betoog af door de rechter "niet om medelijden, maar om recht" te vragen. "Ik vraag u om mij vrij te spreken", aldus Ali B.

Verkrachting en aanranding

De rapper werd ook beschuldigd van een aanranding van zangeres Jill Helena, maar daarvan werd hij door de rechtbank vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie gelooft haar, maar ziet nu onvoldoende steunbewijs voor de aanranding van Jill Helena en vindt dat de rapper ook in hoger beroep van deze aanklacht moet worden vrijgesproken.

De rapper werd door de rechtbank ook vrijgesproken van de aanranding van Naomi en vrijgesproken van de verkrachting van Ten Damme. Het OM wil dat hij daar alsnog voor wordt veroordeeld.

Vorige week kwam justitie met een eis van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 30 maanden, oftewel 2,5 jaar. Die eis is hoger dan de straf die hij kreeg in de zomer van 2024.

Vandaag zijn op verzoek van de verdediging van de rapper nog twee extra getuigen gehoord. Dat gebeurde achter gesloten deuren. Het zijn de voormalige partner van zangeres Ellen ten Damme en de productieleider van het televisieprogramma Ali B en de Muziekkaravaan. Tijdens de opnames van dit programma in 2014 zou Ali B geprobeerd hebben de zangeres te verkrachten.

Haar toenmalige vriend zou volgens de slachtofferadvocaat hebben verklaard dat Ten Damme na de opnames en de verkrachtingspoging in zichzelf gekeerd en afwezig was. Ook zou haar ex-partner tegen de productieleider hebben gezegd dat "er iets ergs was gebeurd" tussen Ali B en de zangeres.

Het gerechtshof doet op 7 mei uitspraak in de zaak.

In een buitenwijk van de Zuid-Sudanese hoofdstad Juba zijn bij een goudmijn minstens zeventig mensen doodgeschoten door een groep gewapende mannen. Volgens een lokale politiewoordvoerder zijn de mensen omgebracht vanwege een conflict over de goudwinning.

Wie er achter de aanval zitten, is niet bekend. "Alles wat ik weet, is dat een onbekende groep gewapende mannen de goudmijn heeft aangevallen. Er zijn meer dan zeventig doden en nog veel meer gewonden", zei de politiewoordvoerder.

Online gaan beelden rond waarop lichamen van slachtoffers te zien zijn. Volgens lokale journalisten zijn veel andere mensen de bossen in gevlucht, schrijft persbureau AP.

Het gebied waar goud wordt gewonnen, ligt ten zuidwesten van de hoofdstad. Het winnen van goud in Zuid-Sudan is niet landelijk gereguleerd en heeft in het verleden vaker geleid tot geweld. Verschillende deelstaten reguleren de goudwinning op hun eigen manier.

Rebellengroep SPLM/A-IO geeft het regeringsleger de schuld van de aanval. "De goudmijn ligt in een zone die volledig onder de controle staat van de SSPDF. Zij zijn volledig verantwoordelijk voor het bloedbad", zegt een woordvoerder.

De South Sudan People's Defence Forces (SSPDF) worden gezien als de nationale, militaire macht van Zuid-Sudan.

De Duitse bondskanselier Merz verwacht dat het overgrote deel van de Syrische vluchtelingen in Duitsland de komende jaren zal terugkeren naar Syrië. Om daaraan bij te dragen investeert Duitsland dit jaar 200 miljoen in de wederopbouw van het land. Dat zei Merz na afloop van het bezoek van de Syrische president Sharaa aan Berlijn.

Er wonen zo'n miljoen Syriërs in Duitsland, van wie de meesten aankwamen tijdens de vluchtelingencrisis van 2015. Het merendeel van deze 'Wir schaffen das-generatie' heeft inmiddels een Duits paspoort of verblijfsrecht. 94 procent van hen wil in Duitsland blijven. Sinds de val van president Assad en tot november 2025 keerden 6500 mensen vrijwillig terug.

Merz verwacht echter dat in de komende drie jaar 80 procent zal terugkeren. "Zij zullen bijdragen aan de wederopbouw, met de kennis en ervaringen die in Duitsland zijn opgedaan." Omdat zij Duitsland en het Duits kennen, zouden zij voor Duitse bedrijven in Syrië kunnen werken. Op die manier profiteren beide landen, aldus Merz. "Enkelen zullen hier blijven en contacten met Syrië onderhouden."

Syriërs die goed zijn geïntegreerd kunnen blijven, zegt Merz. "Zoals artsen, dat is ook in ons belang. Maar velen zijn juist in hun thuisland nodig, daarom is dit het juiste moment om erover te spreken."

'Probleem in straatbeeld'

Merz wil vooral haast maken met het terugsturen van Syriërs die geen recht op verblijf hebben. Dat zijn er zo'n 10.000, zo'n 1 procent van alle Syriërs. De Duitse regering kondigde in januari aan wekelijks mensen uit te zetten, maar in totaal zijn tot nu toe slechts vier veroordeelde criminelen gedeporteerd.

Met het opvallende streefpercentage van 80 procent wil Merz veel meer Syriërs zien vertrekken dan tot dusver de verwachting was. Dit zal ongetwijfeld kritiek opleveren van coalitiepartner SPD, die juist de waarde van de nieuwkomers voor de Duitse economie benadrukt.

Onlangs kreeg Merz al felle kritiek nadat hij zich had uitgesproken voor "uitzettingen op zeer grote schaal", omdat Duitsland "natuurlijk in het straatbeeld een probleem heeft".

Door in te zetten op grootschalig terugkeerbeleid van Syriërs en ook Afghanen, hoopt Merz de wind uit de zeilen te nemen van de AfD. De rechts-radicale en deels extreemrechtse partij wil "miljoenen" mensen het land uit zetten.

Ook in zijn eigen partij zijn er twijfels over hoe realistisch Merz' verwachtingen zijn. Zijn minister van Buitenlandse Zaken Wadephul zei tijdens een bezoek aan Syrië afgelopen november: "Hier kun je niet waardig leven." Hij verwachtte juist dat heel weinig Syriërs vrijwillig zullen terugkeren, omdat de situatie er slechter is dan in het Duitsland van 1945, aldus de minister.

Duitsland zal zich actief inzetten voor de wederopbouw, zoals het herstel van de watervoorziening en de bouw van ziekenhuizen, zei Merz. Daar moeten Duitse multinationals aan meewerken, waaronder Knauf en Siemens. Dat moet het aantrekkelijk maken voor Syriërs om Duitsland te verlaten.

Protesten

Het bezoek ging gepaard met een grote politieoperatie vanwege demonstraties van zowel voor- als tegenstanders van Sharaa. In de directe omgeving van het Kanzleramt, het kantoor van de Duitse bondskanselier, gold een demonstratieverbod, waardoor de verschillende protestgroepen op afstand werden gehouden.

Hoessein en Hasna zijn met hun dochter naar de stad gekomen om Sharaa toe te juichen. "Wij hopen dat hij Syrië vooruit kan helpen." Het bezoek aan Berlijn is daarbij een belangrijke stap, denkt Hoessein, om afspraken over wederopbouw te maken.

Het protest van bezorgde Koerden vond buiten het zicht van de Syrische president plaats. "We hebben moeten strijden om überhaupt hier te mogen staan", vertelt Ali Ertan Toprak, voorzitter van de Koerdische Gemeenschap Duitsland. Elders demonstreerden onder meer alawieten, druzen en Duitse mensenrechtenorganisaties.

Toprak vindt het een schande dat Duitsland Sharaa accepteert als president. "Sinds hij aan de macht is, vinden er pogroms tegen minderheden plaats. Hij hoort voor de rechter te staan en niet met een rode loper in Berlijn te worden ontvangen. Het Westen maakt zich altijd sterk voor het verdedigen van mensenrechten en vrijheden, dat wordt nu met voeten getreden."

De Duitse regering blijft weg van te harde kritiek op Syrië. In de persconferentie vroeg Merz Sharaa ruimte te bieden aan alle Syriërs. "Geweld tegen minderheden en andersdenkenden moet voorbij zijn. U zet zich daarvoor in", zei de bondskanselier vol vertrouwen.

One of the great things about building electronics today is how affordable SMT components have become — sometimes just fractions of a cent each. That low price often means ordering …read more

De politie is op zoek naar een ontsnapte tbs'er. De man van 41 ging er vanochtend vandoor in Groningen. Hij kreeg in 2011 tbs met dwangverpleging opgelegd voor een aantal zedenmisdrijven.

Dagblad van het Noorden meldt dat de man was veroordeeld voor ontucht met een meisje van 14, met wie hij had afgesproken na contact via een online chatprogramma. Eerder was hij volgens de krant veroordeeld voor onder meer verkrachtingen.

De tbs'er werd behandeld in het Forensisch Psychiatrisch Centrum Mesdag in Groningen. Hij sloeg op de vlucht tijdens "begeleide werkzaamheden" buiten de kliniek, meldt de politie.

Om 11.11 uur heeft hij nog gepind in Hoogezand, maar vanaf daar ontbreekt elk spoor. De politie heeft foto's, de naam en een uitgebreid signalement van de tbs'er gedeeld. Wie de man ziet, wordt opgeroepen om 112 te bellen.

Een gespecialiseerd team van de politie is bezig om de verblijfplaats van de man te achterhalen. Dit team, FastNL, is opgezet om voortvluchtigen op te sporen en aan te houden.

Een week nadat een Kamermeerderheid ertegen stemde, schrijft minister Sjoerdsma (D66) dat hij de steun aan de UNRWA nog dit jaar wil herstellen. De minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking licht dat toe in een brief aan de Kamer, die bij een aantal partijen verbazing en irritatie wekt.

De UNRWA is een organisatie van de Verenigde Naties die sinds 1949 noodhulp, medische hulp en onderwijs aan Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten biedt.

Gezien de actuele situatie in Gaza is het volgens Sjoerdsma "van groot belang" dat alle mogelijke hulp zo "efficiënt en effectief mogelijk de mensen in Gaza en de bredere regio kan bereiken". Met de huidige situatie is VN-organisatie UNRWA volgens hem hard nodig omdat die de infrastructuur en het netwerk heeft om de Palestijnen te bereiken, aldus Sjoerdsma.

De Nederlandse steun aan de UNRWA werd sinds 2024 afgebouwd van 19 naar 11 miljoen, met het doel tot 2030 nog verder af te bouwen.

Een Kamermeerderheid twijfelde toen aan de onpartijdigheid van de VN-organisatie die mogelijk te veel vervlochten was met de Palestijnse terreurbeweging Hamas. Negen medewerkers van de UNRWA werden ontslagen vanwege mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen op 7 oktober 2023. Een later onderzoek concludeerde dat er geen bewijs was dat UNWRA banden heeft met Hamas, maar dat de organisatie wel maatregelen moest nemen om de neutraliteit te versterken. Dit laatste onderzoek richtte zich meer in algemene zin op de neutraliteit van de UNRWA en niet op individuen.

Volgens Sjoerdsma is dat proces om de neutraliteit te versterken nu aan de gang en is de nood zo hoog dat hulp via de UNRWA wegens gebrek aan alternatieven weer meer gesteund moet worden. In de brief schrijft Sjoerdsma dat het kabinet de hulp nog dit jaar wil terugbrengen naar 19 miljoen. In een toelichting tegen de NOS zegt het ministerie dat de minister dat bij de najaarsnota wil regelen.

'Inzetten op bredere hulp'

Wat Sjoerdsma betreft moet er tegelijk ook ingezet worden op "meer en bredere hulp" omdat het "onwenselijk is als de hulp structureel van één organisatie komt". Daarom steunt het kabinet ook andere VN-organisaties en de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging, schrijft de minister.

Israël beschouwt de UNRWA als partijdig en blokkeerde alle hulpverlening. Het internationaal gerechtshof oordeelde vorig jaar dat Israël de hulp in Palestijnse gebieden wel moet toelaten.

Sjoerdsma schrijft dat het hulpgeld "onder geen enkel beding" bij terroristische groeperingen zoals Hamas terecht mag komen. Op de vraag hoe dat te controleren valt wijst het ministerie op de internationale onderzoeken die gedaan zijn en verbeterprocessen die lopen.

'Sluw gespeeld' en 'onnavolgbaar'

Opmerkelijk is dat de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voor komend jaar vorige week juist in de Tweede Kamer is aangenomen. Daar gebeurde iets bijzonders: D66, die eerder met GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren een voorstel had om de steun aan de UNRWA te hervatten, trok die steun in.

"Die overweging moesten we als regeringspartij maken om de begroting aangenomen te krijgen" zegt D66 vandaag in een toelichting aan de NOS. SGP en JA21 zijn namelijk tegen het plan om de steun te hervatten, waardoor de totale begroting weggestemd dreigde te worden. In een reactie zegt D66 nu "heel blij te zijn" met het besluit van de minister.

Het kabinet lijkt hiermee al slalommend de begroting langs eerst rechts en later links te willen krijgen, wat tot geïrriteerde reacties in de Kamer leidt.

Hoewel inhoudelijk voorstander van het plan is GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kröger niet te spreken over de gang van zaken. "Vorige week nog monsterbezuinigingen op alle ontwikkelingshulp samen met rechts. Onze voorstellen werden weggestemd. Nu alsnog het voornemen om de UNRWA te steunen. Onnavolgbaar."

JA21 en SGP willen opheldering van het kabinet over hoe dit gaat. Op X zegt SGP-leider Stoffer dat hij en JA21 niet begrijpen waarom een week nadat de Kamer dit voorstel afwees de minister met dit plan komt. "Onbegrijpelijk dat dit minderheidskabinet zijn eigen zin doordrijft, alsof er geen stemming heeft plaatsgevonden".

JA21 noemt het op X "sluw gespeeld door de minister". De partij noemt het "niet bevorderlijk voor de samenwerking".

Op het platte dak van de gymzaal naast de openbare basisschool in het Drentse dorp Eext is een nieuw dak geplaatst, speciaal voor de vleermuizen die nu nog in de school zitten. De hoop is dat de dieren voor het einde van de zomer zelf naar het nieuwe dak verhuizen, zodat de nieuwbouw van de Prins Willem Alexanderschool kan beginnen.

Het schoolgebouw van de basisschool is verouderd en moet worden vervangen, maar de bedreigde en beschermde vleermuizen die op zolder wonen gooien roet in het eten. De dieren mogen niet worden verjaagd of bestreden, maar moeten zich uit eigen beweging verplaatsen.

Rond de basisschool hangen meerdere vleermuiskasten. Maar deze specifieke vleermuissoort, de laatvlieger, verblijft het liefst in grotere ruimtes. Daarom is er nu op advies van een ecologisch rapport een dak gebouwd met precies dezelfde hellingshoek en ligging ten opzichte van de zon als het bestaande dak.

Geen garantie

De gemeente Aa en Hunze heeft de rekening van het project van bijna twee ton betaald. Of de vleermuizen zich zullen verplaatsen, is niet zeker. "We kunnen er geen bordje bij zetten dat men elders moet gaan wonen", zegt wethouder Richard Heling (VVD) tegen RTV Drenthe.

Het antwoord zal nog maanden op zich laten wachten. "Na de zomer zullen we maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat het oude gebouw niet meer toegankelijk is voor de vleermuizen. En dan is het hopelijk zover dat ze zijn verhuisd", aldus Heling, die hoopt dat het oude schoolgebouw in het najaar kan worden gesloopt.

De zorg voor kinderen en jongeren die in zorginstellingen op het Hoenderlooterrein verblijven is ondermaats, concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in een nieuw rapport. Daaruit blijkt dat tal van zaken misgaan bij zorgaanbieders op het terrein.

Een combinatie van factoren leidt ertoe dat de zorg voor kinderen in het gedrang is, zegt een woordvoerder van de inspectie. Zo krijgen jongeren bij meerdere aanbieders nauwelijks onderwijs of dagbesteding, verblijven ze op een afgelegen terrein en is er een negatieve invloed van andere bewoners, zorgaanbieders en bedrijven.

Op het terrein nabij Apeldoorn wonen jongeren met psychische problemen in verschillende zorginstellingen. Ook is er zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Het grootste deel van de jongeren verblijft er omdat er in hun eigen gemeente geen passende zorg is. Daarnaast wonen er ook arbeidsmigranten op het terrein en zijn er bedrijven gevestigd.

Incidenten

De IGJ begon met het onderzoek toen duidelijk werd dat er geregeld incidenten plaatsvonden. Het gaat onder meer om drugsgebruik, bedreiging, geweld, nachtelijke activiteiten en vernielingen.

De IGJ ontdekte ook dat enkele medewerkers van zorginstellingen bij een controle van de politie onder invloed van verdovende middelen waren. Ook waren sommige medewerkers bekend bij justitie, onder wie een aantal vanwege de handel in drugs. Dat laatste is opmerkelijk, omdat op het terrein ook verslavingszorg wordt verleend.

Deurverklikkers

Ook werden bij negen van de tien bezochte zorgaanbieders "vrijheidsbeperkende maatregelen" ingezet, terwijl dat niet is toegestaan. Het gaat om cameratoezicht, sloten op deuren, kamercontroles en deurverklikkers. Daarnaast hebben bij verschillende instellingen niet alle medewerkers de juiste certificaten en blijkt dat vier van de tien bezochte zorgaanbieders niet aan de VOG-verplichting voldeed.

De inspectie beschrijft het terrein als "onoverzichtelijk" en noemt het een gebied waar vanwege de afgelegen ligging weinig te doen is. Ook is bijna de helft van de onderzochte instellingen niet schoon genoeg of is er sprake van achterstallig onderhoud.

'Voldoende kwaliteit ontbreekt'

Omdat het grootste deel van de 111 jongeren die in april op het terrein woonden niet uit de omgeving komt, is het moeilijk voor betrokken instanties en ouders om zicht te houden op de kwaliteit van hulp en op hun veiligheid en ontwikkeling, schrijft de inspectie.

De situatie op het terrein "zorgt voor potentiële grote risico's voor kwetsbare kinderen en jongeren", waarschuwt de inspectie. "Het is wéér een voorbeeld van het ontbreken van passende hulp in hun eigen regio voor jongeren met complexe problemen".

Volgens IGJ zijn er ook positieve voorbeelden uit het onderzoek naar voren gekomen, zoals de begeleidingsmethodiek van sommige aanbieders. "Maar het algemene beeld is dat passende hulp van voldoende kwaliteit ontbreekt". De inspectie roept daarom op tot een gezamenlijke aanpak van gemeentes, de landelijke overheid en zorgaanbieders om de zorg te verbeteren.

Drie zorgaanbieders op het terrein zijn inmiddels onder strenger toezicht geplaatst. Daarnaast moeten alle aanbieders die zijn onderzocht verbeterplannen aanleveren. Een ander is inmiddels verhuisd naar een andere plaats. Op deze instelling houdt de inspectie nog steeds toezicht.

De politie heeft twee minderjarigen en een 18-jarige man aangehouden na een massale vechtpartij in de binnenstad van Hoorn zaterdagavond. Een 29-jarige man werd neergestoken en overleed aan zijn verwondingen.

"Bekeken wordt wie waarvoor verantwoordelijk is", zegt een politiewoordvoerder tegen persbureau ANP over de drie verdachten.

De drie zitten in volledige beperkingen, wat inhoudt dat ze alleen met hun advocaat mogen spreken. Ze worden woensdag voorgeleid aan de rechter-commissaris.

De politie houdt er ernstig rekening mee dat een ruzie de aanleiding is geweest van het dodelijke steekincident, schrijft de regionale omroep NH.

Meerdere gewonden

Het slachtoffer werd neergestoken tijdens een grote vechtpartij in het uitgaansgebied waar ongeveer twintig mensen bij betrokken waren. Meerdere mensen liepen verwondingen op.

Na de vechtpartij keerde een groep zich tegen de politie, die daarop onder meer een hond inzette. Het Team Grootschalige Opsporing onderzoekt de zaak. Dat team wordt ingezet bij ernstige en complexe zaken.

If you know much about radios and espionage, you’ve probably encountered number stations. These are mysterious stations that read out groups of numbers or otherwise encoded messages to… well… someone. …read more

Heel veel kinderen in Nederland hebben te maken met geweld. Thuis, op school, online - het is eigenlijk overal. In deze podcast hoor je Renee, Roze, Bram én zijn moeder Sylvia. Zij mishandelde hem toen hij klein was.

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Renee, Roze, Bram en Sylvia spraken openhartig met het NOS Jeugdjournaal, dat samen met De Kindertelefoon onderzoek deed naar kinderen en geweld. Daaruit bleek dat driekwart van hen geweld heeft meegemaakt, heeft gezien of zelf heeft gebruikt. Een op de vijf kinderen is zelf slachtoffer geworden van verbaal of fysiek geweld.

Benjamin Kat presenteerde de speciale uitzending van het NOS Jeugdjournaal. Hij vertelt hoe moeilijk het was om kinderen te vinden die over dit onderwerp willen praten en waarom ze het ook zo belangrijk vonden om een pleger (de moeder van Bram) aan het woord te laten. "Ook voor hen is er hulp."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De politie heeft verspreid over het land acht mensen opgepakt die worden verdacht van crypto- en helpdeskfraude. Samen hebben zij ruim 1,7 miljoen euro buitgemaakt.

De criminelen benaderden hun slachtoffers eerst via phishing-sms'jes en belden vervolgens zogenaamd namens de bank over verdachte transacties. Slachtoffers werd gevraagd een virusscanner en de software AnyDesk te installeren, waardoor de oplichters konden meekijken in de rekeningen en de cryptoportemonnee.

Ook vertelden de oplichters slachtoffers dat hun cryptoportemonnee geïnfecteerd was met een virus. Voor de veiligheid moesten de cryptomunten van de slachtoffers worden overgezet naar een 'veilige' wallet, die van de oplichters.

Vuurwapen

Het onderzoek kwam op gang nadat bij verschillende politie-eenheden meer dan veertig aangiften waren binnengekomen over deze fraudezaak. Daardoor liepen er al verschillende onderzoeken naar de verdachten.

Op 3 maart betrapte de politie op heterdaad een 26-jarige man uit Zwijndrecht en twee 23-jarige mannen uit Groningen en IJsselstein. Zij waren op dat moment verschillende slachtoffers aan het oplichten. Op dezelfde dag werden in Amsterdam een 24-jarige vrouw en in Groningen een 39-jarige man aangehouden.

De overige drie verdachten, twee mannen van 27 en 29 en een vrouw van 33 uit Groningen zijn op maandag 9 maart aangehouden. De woningen van de acht verdachten, een auto en een bedrijfspand zijn doorzocht. Daarbij zijn onder meer laptops, mobiele telefoons en luxegoederen in beslag genomen. Daarnaast werd een vuurwapen en meerdere kogels aangetroffen. Ook die zijn in beslag genomen.

Oplichters doen zich steeds vaker voor als bankmedewerkers. De politie adviseert om ter controle contact op te nemen met je bank als je onverwacht door de bank wordt benaderd.

De Arbeidsinspectie heeft in totaal meer dan 700.000 euro aan boetes opgelegd aan Zorggroep Drenthe, Woonzorg Flevoland en hogeschool Avans+. Zij hebben volgens de inspectie tientallen Indonesische verpleegkundigen onder valse voorwendselen aan het werk gezet.

Om de verpleegkundigen hier met een verblijfsvergunning aan de slag te laten gaan, werd hen bij de werving in Indonesië beloofd dat ze een hbo-studie konden volgen, inclusief een stage van 16 uur per week. De Arbeidsinspectie stelt juist dat de Indonesische verpleegkundigen in de praktijk als volwaardige werknemers werden ingezet voor diverse zorgtaken en meer uren werkten dan was afgesproken. "Van een stage onder begeleiding was geen sprake."

Bovendien hadden de werkgevers "niet de tewerkstellingsvergunningen voor de zorgstudenten die daarvoor vereist zijn". Dat is een schijnconstructie, concludeert de inspectie.

Laatste waarschuwing

Zorggroep Drenthe krijgt een boete opgelegd van 224.000 euro, Avans+ krijgt een boete van 347.200 euro en Woonzorg Flevoland krijgt boetes van 132.000 en 33.000 euro. Die laatste is voor het overtreden van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag.

Naast de boetes krijgen beide zorggroepen een zogeheten waarschuwing preventieve stillegging. Dat is een laatste formele waarschuwing. Als de situatie of een vergelijkbare situatie zich nog eens voordoet, kan de inspectie een bedrijf of een instelling helemaal stilleggen, meldt RTV Drenthe.

De twee zorginstellingen en Avans+ waren van plan om met de hulp van bemiddelingsbureau Yomema uit Waalwijk jaarlijks zo'n 1200 studenten vanuit Indonesië naar Nederland te halen. Twee jaar nadat de eerste 64 Indonesische verpleegkundigen vanaf 2021 naar Nederland kwamen, werd duidelijk dat het niet goed ging met hen. Een deel van de verpleegkundigen voelde zich in Nederland voorgelogen en uitgebuit.

Ministerie zeer kritisch

Veel van hen stopten met het werk-leertraject. Avans+ besloot daarom geen nieuwe studenten meer aan te nemen. De hogeschool trof in 2024 een schikking met vijftien Indonesische studenten. Ze kregen samen een vergoeding van 100.000 euro.

Al voor het project van start ging, waren vier ministeries zeer kritisch op het project. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) schreef eerder in een rapport dat de opzet van het leer-werktraject niet deugde en dat de hogeschool meerdere wetten en regels had overtreden.

De brommobiel is steeds vaker terug te zien in het Nederlandse straatbeeld, blijkt uit onderzoek van het mobiliteitsdatabedrijf RDC. Waar de populariteit van het kleine voertuig in Amsterdam daalt, neemt die in andere welvarende gemeenten juist toe.

De mini-auto's, zoals de Canta, de Birò en de Opel Rocks-e, zijn een bekend gezicht geworden in Nederland. In de afgelopen vijf jaar groeide het aantal geregistreerde brommobielen volgens RDC van 23.045 naar 32.646, een stijging van 42 procent.

Tussen 2024 en 2025 kwamen er meer dan 3600 voertuigen bij, de grootst gemeten toename tot dusver. "Het aanbod is veranderd én toegenomen", zegt Mirjam van der Esch namens RDC. "Het is met de komst van bijvoorbeeld Birò's en Topolino's hipper en sexyer geworden om in een brommobiel te rijden."

Parkeerquotum

Vooral in Amsterdam won de brommobiel in de afgelopen jaren in rap tempo aan populariteit. Tussen 2020 en 2025 groeide het aantal van 1200 naar 4700. Een verklaring voor die enorme groei is onder meer de parkeervergunning die tijdelijk beschikbaar was voor brommobielen in de hoofdstad.

Waar Amsterdammers normaal gesproken alleen in aanmerking komen voor een parkeervergunning in het gebied waarin zij wonen, konden eigenaren van een elektrische mini-auto, zonder wachtlijst, een vergunning aanvragen die in de hele stad geldig was.

De gemeente stelde daarvoor een quotum van 3000 vergunningen in. De proef zou eigenlijk lopen tot augustus van dit jaar, maar afgelopen september werd het maximaal aantal vergunningen al bereikt. Inmiddels krijgen Amsterdamse brommobieleigenaren alleen nog een vergunning in hun eigen buurt en die ontwikkeling is terug te zien in de RDC-cijfers.

Zo werden in september nog 154 brommobielen nieuw op naam gezet. In januari van dit jaar waren dat er bijna 100 minder. Parkeerbeleid kan de groei direct remmen, zegt Van der Esch. "Dat het aantal terugloopt is geen toeval, maar beleid."

Trend onder jongeren

Waar het aantal brommobielen in Amsterdam afneemt, groeit het in andere welvarende gemeenten juist sterk. In de regio Het Gooi is de toename het grootst. In gemeenten als Blaricum (14 naar 74), Laren (22 naar 81) en Huizen (38 naar 122) steeg het aantal voertuigen fors.

Volgens RDC wijst dit op een verschuiving in het gebruik en wordt de brommobiel steeds vaker gezien als alternatief voor een tweede auto. Andere voordelen zijn dat er geen wegenbelasting betaald hoeft te worden en alleen een bromfietsrijbewijs volstaat, waardoor ook 16-jarigen in het voertuig mogen rijden.

Brommobielen zijn het populairst onder jongeren, volgens RDC. Zo is het aantal jongeren onder de 18 jaar dat een brommobiel bezit verdubbeld van 304 in 2021 naar 617 vorig jaar. Ook in de leeftijdsgroepen 18 tot en met 25 jaar (van 745 naar 1267) en 26 tot en met 35 jaar (van 1407 naar 2138) wordt het vaakst gereden in zo'n klein voertuig.