Aggregator

Een primeur voor de Oud-Katholieke Kerk in Nederland vanmiddag. In de Sint Bavokerk, op de Grote Markt in Haarlem, is voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis een vrouw als bisschop gewijd. Erna Peijnenburg mag zich na de grote viering bisschop van de Oud-Katholieke Kerk in Haarlem noemen.

De Oud-Katholieke Kerk is een klein kerkgenootschap, met naar eigen zeggen ruim 5000 leden. De kerk is wel zeer oud, ze ontstond in Nederland in het begin van de 18e eeuw als afscheiding van de Rooms-Katholieke Kerk.

"Het is een historisch moment", zegt Peijnenburg. Ze vindt het een enorme eer. "Ik ben verwonderd en verbaasd dat ik in deze functie gekozen ben door collega's en gelovigen uit het bisdom."

Ze merkt dat het voor veel mensen een hoopvolle gebeurtenis is. "Voor vrouwen, maar ook voor mannen", zegt de kersverse bisschop. "Ik krijg veel enthousiaste reacties omdat dit kan. Ik denk dat het altijd mooi is als er in een groep waar alleen nog maar mannen waren, ook een keer een vrouw komt. Dat heeft een bemoedigend effect op de wereld."

Negentiende bisschop

Eind augustus koos het Kiescollege van het bisdom Haarlem haar als nieuwe bisschop. Hiervoor was Peijnenburg pastoor in Alkmaar en Enkhuizen. Ze volgt Dick Schoon op. Hij ging eind juni met pensioen. Peijnenburg is de negentiende bisschop van Haarlem.

"Onze kerk heeft er een tijd geleden voor gekozen om de ambten ook open te stellen voor vrouwen", zegt ze. "Toen zijn er vrouwen diaken en priester geworden. Het zat er misschien ook een keer aan te komen dat een vrouw ook tot bisschop gekozen zou worden."

Morgen om 14.30 uur neemt Peijnenburg tijdens de kerkdienst voor het eerst plaats in haar bisschopszetel.

Oud-Katholieke Kerk vs. Rooms-Katholieke Kerk

Binnen de Rooms-Katholieke Kerk kunnen vrouwen geen bisschop worden, maar in het geval van Peijnenburg gaat het om de Oud-Katholieke Kerk. Dat is een afsplitsing van de Rooms-Katholieke Kerk. Ze legt uit dat de Oud-Katholieke Kerk een zelfstandige kerk is. "Inhoudelijk zijn we binnen de katholieke stroming wel nauw verwant aan de Rooms-Katholieke Kerk, maar we hebben dus een eigen manier van besluitvorming."

Zelf omschrijft de Oud-Katholieke Kerk zich als "een kleine, zelfbewuste en eigentijdse geloofsgemeenschap die volop in de katholieke traditie staat en tegelijk veel ruimte biedt voor een persoonlijke invulling van het geloof".

Een instabiele rotsformatie dreigt het idyllische Zwitserse bergdorpje Kandersteg onder miljoenen kubieke meters rotsen en ijs te bedelven. Door de opwarming van de aarde ontdooit de permafrost, die fungeert als het cement dat de bergen bij elkaar houdt. Daardoor kan er water tussen de rotsen komen, waardoor delen kunnen gaan schuiven.

Toch maakt dat schrikbeeld de inwoners niet bijzonder zenuwachtig. Het is zorgelijk, maar bezorgd zijn ze niet.

Vanuit Kandersteg is de bedreigde bergspits, de Spitze Stei, goed te zien. De enorme steenmassa werpt een schaduw over het dorp met 1300 inwoners en een veelvoud aan toeristen. Ooit zal die hele lading naar beneden komen, dat staat vast. Maar hoe snel en met hoeveel rotsen en ijs tegelijk, is nog de vraag.

"We leven in de bergen en met de natuur. Er kan altijd wat gebeuren. Maar er is geen berg in Zwitserland die zo goed wordt gevolgd als de Spitze Stei", vertelt een inwoner. "We hebben alle informatie", zegt een ander. "Als er iets gebeurt, weten we wat we moeten doen."

Ze hebben de recente ramp in Nepal nog scherp op het netvlies en zijn echt niet vergeten hoe een gletsjerinstorting vorig jaar het nabijgelegen plaatsje Blatten verwoestte. Maar de situatie in Kandersteg moet niet te dramatisch worden voorgesteld, benadrukt hoteleigenaar Casimir Platzer van de belangenvereniging Spitze Stei. Vrijwel iedereen is het eens: de overheden en lokale wetenschappers hebben dit goed in de smiezen.

Dat lijkt inderdaad het geval. "Op dit moment zijn het kleine pakketjes die naar beneden komen", vertelt geologe Cornelia Brönnimann van het kanton Bern. "Maar we verwachten dat dat in de toekomst grotere pakketten zijn."

Zij en haar collega's volgen het proces sinds 2018 nauwlettend en schatten het risico dat de hele formatie in één keer over het dorp heen komt in als heel klein.

Nepal-scenario

"We moeten nog maar zien hoe Kandersteg uitpakt. De wetenschap verwacht geen worstcasescenario, maar ze hebben de berekeningen wel gemaakt", zegt de van oorsprong Nepalese natuurrampdeskundige Chandani Bhandari van de universiteit van Genève. "Als dat scenario uitkomt, is het echt een enorme ramp, groter nog dan in Blatten."

In Blatten kwamen zo'n 9 miljoen kubieke meter stenen en ijs naar beneden. In Kandersteg zou het zelfs gaan om 15 tot 20 miljoen kuub, maar vergeleken met Blatten gaat het hier vrij langzaam. De bevolking wordt continu bijgepraat door de gemeente, zodat iedereen weet wat er kan gebeuren en wat ze moeten doen in het geval van een evacuatie. "Dat is de manier om het te doen."

De verwoesting in Blatten was vorig jaar immens:

"De omstandigheden in de bergen veranderen heel dramatisch", benadrukt glacioloog Mylène Jacquemart van de ETH Zürich. Het effect van klimaatverandering, aangedreven door de CO2-uitstoot van de mens, is erg groot in de bergen. "Hoe we het ijs zien verdwijnen, de permafrost zien ontdooien; dat verandert wel wat aan de gevaren die er zijn. De kunst is nu om die goed te volgen en bij te houden hoe alles verandert."

Toch noemen alle gesproken wetenschappers een Nepal-scenario op Alpenschaal zeer onwaarschijnlijk in Kandersteg, juist door die goede monitoring. Geologe Brönnimann: "De spits wordt zo goed bewaakt. We gaan ervan uit dat we gebeurtenissen vroeg genoeg zien en dat we ten minste twee dagen de tijd hebben om de bevolking te waarschuwen."

Een ramp waarbij duizenden mensen omkomen, lijkt daarmee in de Alpen te voorkomen. Er zijn blinde vlekken, maar met satellieten en andere meetapparatuur kunnen de Zwitsers enorme gebieden vrij goed in de gaten houden.

'Ideale omstandigheden'

Vergeleken met haar thuisland heeft Zwitserland ideale omstandigheden, vertelt de Nepalese natuurrampenexpert Bhandari. "Zwitserland is veel verder ontwikkeld dan ons land. Er zijn vrijwel geen financiële of technische beperkingen."

Nepal, land van duizenden bergmeren en nog veel meer instabiele rotspartijen, heeft vaak niet scherp waar het gevaar schuilt. Bhandari: "En zelfs als we het weten, wordt er gebouwd langs bijvoorbeeld rivieren met overstromingsrisico's. Zelfs met de juiste kennis kunnen mensen erg wantrouwend zijn tegen de overheid die ze adviseert iets niet te doen."

Daar heeft Kandersteg in ieder geval geen last van. Hotelier Casimir Platzer, die met zijn belangenvereniging de gemeente kritisch volgt in het Spitze Stei-dossier, onderstreept zijn vertrouwen in de metingen en de lokale aanpak. "De tussentijdse resultaten die eind juni aan ons zijn gepresenteerd zijn zeer veelbelovend. Ze wijzen erop dat de risicosituatie op verschillende plekken gunstiger is dan eerder werd aangenomen."

Voor de derde keer in een week tijd is er op een onderwijsinstelling in Polen een geweldincident geweest. Vanmiddag verwondde een vrouw drie mensen in een instelling voor hoger onderwijs in de hoofdstad Warschau.

Waarmee de aanval werd uitgevoerd is nog niet bekend. De politie spreekt van een "gevaarlijk voorwerp". De drie slachtoffers (17, 17 en 24 jaar oud) zijn niet in levensgevaar.

Volgens Poolse media is een van de slachtoffers met snijwonden naar het ziekenhuis gebracht. De verdachte, een 21-jarige student van de instelling, werd door een medewerker overmeesterd.

Andere aanvallen

Woensdag was er een steekpartij op een school voor beroepsonderwijs in Ostroleka, een stadje op zo'n 120 kilometer ten noorden van Warschau. Daarbij raakten vijf leerlingen, twee leraren, twee omstanders en de dader gewond. Een 19-jarige verdachte werd kort erna in de omgeving gearresteerd.

Een dag later doodde een 15-jarige een conciërge en verwondde hij twee anderen bij een mesaanval op zijn voormalige school in Leszczydol-Nowiny, iets ten noorden van de hoofdstad. Hij droeg tijdens de aanval een helm met een camera. Het is niet bekend of hij op het moment van de aanval filmde.

Die twee incidenten waren voor de Poolse autoriteiten aanleiding om op bijna 50.000 scholen te controleren op wapens. Sindsdien zijn al meer dan zeventig mensen aangehouden.

Zo werd een jongen van 14 aangehouden, omdat hij een mes bij zich had. Een 16-jarige jongen werd opgepakt, omdat hij een vlindermes in z'n tas had. Andere redenen voor arrestaties waren bedreigingen van leeftijdsgenoten of het dreigen met aanslagen op scholen.

Onrust en maatregelen

In appgroepen ging donderdag onder ouders het gerucht rond dat de twee aanvallen waren gecoördineerd en dat er nog meer aanvallen zouden volgen op vrijdag. De Poolse regering zegt dat er tot nu toe geen bewijs is gevonden dat de twee aanslagen met elkaar in verband staan.

Premier Tusk zei donderdag dat hij vreesde voor copycat-gedrag en sprak van een uitzonderlijke situatie. "Voor de eerste keer hebben we te maken met een aanvaller die het plan had om zijn aanval te filmen met een camerahelm."

De aanvallen veroorzaken veel onrust. Gisteren werden in het hele land veiligheidsmaatregelen op scholen getroffen, zoals de aanwezigheid van agenten en extra tassencontroles. Tientallen onderwijsinstellingen schrapten de lessen. Ook zijn er berichten dat ouders hun kinderen thuis hielden.

In een kippenschuur in Biervliet in Zeeuws-Vlaanderen heeft vanmiddag een zeer grote brand gewoed. De 18.000 kippen hebben de brand niet overleefd, bevestigt een woordvoerder van de veiligheidsregio aan Omroep Zeeland.

Bij de brand kwam veel dikke, zwarte rook vrij die tot op grote afstand te zien was. De Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) waarschuwde omwonenden om ramen en deuren dicht te houden.

Oorzaak onbekend

Volgens de regionale omroep gaat het om een biologische legpluimveestal. Het vuur brak rond 15.00 uur uit. Over de oorzaak is nog niets bekend. Er waren geen mensen aanwezig in de schuur.

Er kwamen drie bluswagens om het vuur te bestrijden. Ook is een kraan inzet om de schuur open te breken. Rond 16.30 uur werd het sein brand meester gegeven. De brandweer is nog enige tijd bezig met nablussen.

Nadat tientallen gewapende mannen bij hem voor de poort waren verschenen en zijn beveiliger hadden doodgeschoten, was Jan G. een groot deel van de dag nog in Overasselt. De veroordeelde drugscrimineel was gevlucht naar familie elders in het dorp.

Omroep Gelderland sprak met meerdere bronnen in Overasselt en reconstrueerde in samenwerking met de NOS de vlucht van Jan G. na de geweldsexplosie op 1 september bij zijn huis.

Nog niets vermoedend van wat hem die nacht te wachten staat, stapt de 28-jarige Jan G. maandagavond 31 augustus de plaatselijke supermarkt in Overasselt binnen. Het zal voorlopig de laatste keer zijn dat hij de supermarkt bezoekt. Enkele uren later, rond vier uur 's nachts, schrikt G. in zijn chalet aan de Ewijkseweg wakker van het alarm van zijn bewakingssysteem.

Op de camerabeelden verschijnt een groep van ruim dertig tot de tanden toe bewapende mannen. Drie van hen hebben eerder die avond geprobeerd in te breken bij een huis aan de Honingklaver in Overasselt. Hier woont een zwager van Jan G.

Gealarmeerd door de camerabeelden vlucht G. met zijn vriendin en hun twee jonge kinderen via een achteruitgang van het terrein. Zijn ouders liggen nog te slapen in een loods elders op het 600 vierkante meter grote erf.

G. en zijn vriendin lopen waarschijnlijk langs een pad door een drooggevallen sloot om zich aan de rand van een weiland in de bosjes te verstoppen.

G. had beveiliger Berry 'met spoed' besteld

Ondertussen zijn de gewapende mannen bij zijn woning aan de Ewijkseweg aangekomen. Eén van hen schiet beveiliger Berry neer, die op dat moment in zijn auto zit.

Berry heeft kort daarvoor, oog in oog met de groep, in paniek zijn werkgever gebeld. Die appt hem dat hij moet weggaan. Maar dan is het al te laat. De beveiliger overlijdt aan zijn verwondingen.

Jan G. heeft beveiliger Berry twee dagen eerder 'met spoed' besteld bij een beveiligingsdienst, nadat er twee verdachte personen langs zijn woning waren gelopen.

Kort na Berry's dood worden ook twee toegesnelde politiemensen beschoten. Zij raken zwaargewond. Terwijl hulpdiensten massaal toestromen, opent de politie een klopjacht op de ruim dertig verdachten.

G. en zijn gezin worden intussen opgepikt door een bekende, die hen naar zijn huis elders in Overasselt brengt, nog geen 1200 meter van Ewijkseweg 6.

De politie belt bij het huis van G. aan en treft daar zijn moeder. Eenmaal in de loods, waar zij en haar man wonen, zien de collega's G.'s vader, eveneens een veroordeelde drugscrimineel. Hij zegt: "Ga weg joh, mafketels. Wie zijn jullie om mij te vertellen wat ik moet doen? Ik ga helemaal nergens heen." De man en de vrouw wordt verteld in de loods te blijven en de deuren gesloten te houden.

Om een uur of vijf 's nachts neemt G. contact op met de baas van de doodgeschoten beveiliger en vertelt hem dat Berry is overleden.

Ondergedoken in Overasselt

Terwijl de chaos rond de Ewijkseweg voortduurt, blijft G. met zijn gezin ondergedoken in Overasselt. Volgens buurtbewoners hebben de vluchtende verdachten er geen weet van dat ze in de buurt rennen van de woning waar hun doelwit zich schuilhoudt.

Pas aan het einde van de middag arriveert hier een taxi, waarna G. met zijn familie instapt en vertrekt.

De gemeente sluit de woning aan de Ewijkseweg voor een jaar en legt G. een gebiedsverbod op. In de loop van de dag duikt een video op waarin criminelen een vergoeding van hem eisen voor een verloren partij cocaïne van 1283 kilo.

Bezoek om paspoorten op te halen

Vanaf dat moment zijn G. met zijn gezin, zijn ouders, en twee zwagers met hun gezinnen uit het dorp verdwenen. Waar ze zijn is onduidelijk.

In de weken na de aanval betreedt de gemeente onder politiebegeleiding nog twee keer het afgesloten terrein aan de Ewijkseweg. Volgens een ingewijde mag G's vriendin bij een van die bezoeken kort terugkeren om essentiële spullen op te halen, zoals identiteitsbewijzen. Het huis zou na meerdere politieonderzoeken volledig overhoop zijn gehaald. De dieren die op het terrein verbleven, waaronder paarden en grote waakhonden, zijn in pensions ondergebracht.

Aanhouding in Duitsland

Op 18 september wordt G. op verzoek van de Nederlandse autoriteiten aangehouden in Duitsland. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de invoer van cocaïne via de haven van Duinkerke. Volgens de Duitse politie was hij via snelweg A44 uit de richting van Sachsen-Anhalt onderweg naar Nederland.

Sindsdien verblijft G. in een Duitse cel. Af en toe spreekt hij nog met zijn advocaat, maar intussen doemt een rechtszaak in Den Bosch op. Daar zal hij zich moeten verantwoorden voor zijn betrokkenheid bij de cocaïnezaak rond Duinkerke, bovenop alle andere problemen die hem achtervolgen.

Interviews met betrokkenen

Dit verhaal is gebaseerd op een groot aantal gesprekken dat de auteurs de afgelopen vijf weken hebben gevoerd met direct betrokkenen in de Overasseltzaak. Alle gesprekken zijn gevoerd op basis van anonimiteit. Ook is er gebruik gemaakt van informatie uit andere bronnen en van officiële instanties.

Een stroomstoring heeft vanmiddag problemen veroorzaakt voor het treinverkeer van en naar Schiphol. Daardoor was het druk op de luchthaven. Ook reden en minder treinen tussen Amsterdam-Zuid, Schiphol en Hoofddorp.

Rond 15.30 uur was de storing verholpen. Daarna werd de dienstregeling weer opgestart. Het duurt nog wel even voordat het treinverkeer weer volgens de normale dienstregeling rijdt, zegt een woordvoerder van NS.

Ook wisselstoring

Volgens de spoorbeheerder ProRail ontstond er een stroomstoring in een hoogspanningskast bij Amsterdam Riekerpolder, vlak voor de vertakking naar Amsterdam Lelylaan en Amsterdam-Zuid.

"We hebben een defect onderdeel vervangen, waardoor de storing is verholpen", aldus ProRail. Wat de oorzaak van het defect was, wordt nog onderzocht.

Er waren vandaag meer problemen op het spoor. Zo rijden er ook minder treinen tussen Den Haag, Leiden en Rotterdam en tussen Rotterdam en Dordrecht door een wisselstoring. Ook rijden er geen treinen tussen Rotterdam en Delft vanwege brandstichting vanochtend bij een spoorbrug in Delfshaven. Mogelijk gaat het om sabotage.

We were looking into the marvelous recent project by [Throaty Mumbo] to recreate and reimagine the forgotten world of VHS-tape-based video games. Wait, what? Yes, back in the day, when …read more

In Gaza zijn zeker vijf Palestijnen gedood door twee verschillende aanvallen van het Israëlische leger. Vier mensen werden gedood in de buurt van een winkelcentrum, het vijfde slachtoffer werd enkele kilometers verderop gedood. Dat zeggen de gezondheidsautoriteiten in Gaza, die onder controle staan van Hamas.

Het Israëlische leger zegt dat het de aanvallen uitvoerde om Hamas-strijders te doden. Het is onbekend of dat is gelukt.

Precies een week geleden doodde Israël ook al vijf mensen in een appartementengebouw in Gaza-stad. Daarbij kwamen onder anderen een moeder en haar dochter om het leven. Het Israëlische leger zei later dat het bij de aanval de hooggeplaatste Hamas-leider Ali Ahmed Al-Amoudi wist te doden.

Gaza bestookt

Tussen de aanvallen van vannacht en vorige week bestookte Israël verschillende keren de Gazastrook. Afgelopen zondag werd een Palestijn gedood toen Israël een burgervoertuig aanviel. Daarbij raakten elf mensen gewond. Israël zei dat het een Hamas-strijder probeerde te doden.

Dinsdag viel Israël ook doelen aan in Gaza. Volgens de gezondheidsautoriteiten in Gaza werden daarbij twee Palestijnen gedood. De aanvallen vonden plaats nabij het Al Shifa ziekenhuis, dat ruim twee jaar geleden door Israël werd verwoest. Ook bij deze aanvallen waren volgens Israël Hamas-militanten het doelwit.

74.000 Palestijnen dood

Gisteren was het precies een jaar geleden dat Israël en Hamas een wapenstilstand overeenkwamen. Israël heeft sindsdien meer dan 1467 Palestijnen gedood. In die tijd doodden Palestijnse militanten vier Israëlische soldaten.

Deze week herdachten Israëliërs de slachtoffers van de Hamas-aanval op 7 oktober 2023. Bij die aanvallen zijn bijna drie jaar geleden ongeveer 1200 Israëliërs gedood en werden 251 mensen gegijzeld.

Sinds 7 oktober 2023 zijn in Gaza in totaal meer dan 74.000 Palestijnen door Israël gedood, onder wie veel kinderen. Ook vielen in die periode 175.000 gewonden.

Gele lijn

Israël heeft meer dan de helft van Gaza bezet. Een 'gele lijn', bestaande uit geel geverfde betonblokken, geeft aan waar Palestijnen mogen komen en waar niet. Israël heeft de markeringen steeds meer naar de kust verplaatst. Als Palestijnen in de buurt van de grens komen riskeren ze doodgeschoten te worden door het Israëlische leger.

Bij een ongeluk op de A2 bij Breukelen is aan het begin van de middag een spookrijder om het leven gekomen, meldt de politie. Over de identiteit van de spookrijder is nog niets bekendgemaakt.

Volgens getuigen reed de spookrijder in eerste instantie over de snelweg richting Utrecht. Op een gegeven moment kwam de automobilist op de andere rijbaan terecht. Ter hoogte van de afrit Breukelen botste hij op twee andere auto's.

Brokstukken lagen over zeker vier rijbanen verspreid:

De bestuurder van een van die auto's raakte gewond. De bestuurder van het andere voertuig bleef ongedeerd.

Snelweg dicht

De snelweg richting Amsterdam is afgesloten voor onderzoek. Dat duurt naar verwachting tot 18.00 uur. De politie doet onderzoek en zoekt getuigen en dashcambeelden.

Vanwege het ongeluk staat er een file van anderhalf uur, schrijft RTV Utrecht. Het verkeer wordt vanaf knooppunt Oudenrijn omgeleid via de A12, A27 en de A1.

De Indiase autoriteiten hebben duizenden aanhangers van de kakkerlakkenbeweging gearresteerd, nog voordat hun demonstratie van start ging. Het grote plein waar geprotesteerd zou worden tegen premier Modi werd geblokkeerd door politiewagens met traangasinstallaties.

Ook werd het internet bijna helemaal afgesloten, en gingen 45 metrostations dicht. Bussen werden langs de kant van de weg gezet om betogers op te pakken, en de leiders van de protestbeweging werden in een vliegtuig opgepakt bij aankomst in Delhi voor de protesten.

Zie hier hoe de drie leiders werden gearresteerd in een vol vliegtuig:

"De vooraf geplande onderschepping door de politie van Delhi is bedoeld om de leiders van de vreedzame demonstraties van vandaag lam te leggen nog voordat ze de protestlocatie bereiken", zegt de beweging.

De Indiase politie zegt de demonstratie te hebben verboden omdat de vergunningsaanvraag te laat werd ingediend. In feite worden de protesten de kop ingedrukt, omdat de kakkerlakkenbeweging zich uitspreekt tegen een herziening van de kieslijsten.

Als de kieslijsten daadwerkelijk worden aangepast, dreigen volgens de actievoerders miljoenen Indiërs niet te kunnen stemmen bij toekomstige verkiezingen.

Donderdag werden de protesten van de kakkerlakkenbeweging ook al neergeslagen door de autoriteiten.

Ierland heeft als halfjaarlijkse EU-voorzitter het voorstel gedaan om te snijden in de EU-begroting voor de komende jaren. Ierland stelt voor om er 140 miljard vanaf te halen. Over de komende zevenjarenbegroting is veel discussie. Nederland en vijf andere landen vinden dat de Europese Commissie een te groot budget wil.

De Europese Commissie had een meerjarenbegroting voorgesteld van 1,76 biljoen euro (1760 miljard). In een brief aan EU-voorzitter Ierland drongen de premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland erop aan de begroting met honderden miljarden euro's te verlagen.

De landen, die zichzelf graag de zuinige zes noemen, vinden dat er minder geld naar boeren en armere regio's in de EU moet. Traditioneel krijgen die ongeveer twee derde van het budget. De landen pleiten juist voor meer investeringen in veiligheid, defensie, economische concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie.

In het Ierse voorstel gaat er 3 procent af van het door de Commissie voorgestelde budget voor onder meer landbouw, visserij en armere regio's. Onder het kopje veiligheid, concurrentievermogen en welvaart gaat er in het Ierse plan juist 13 procent af van het door de Commissie voorgestelde budget. Dat gaat dus tegen de wens van onder meer Nederland in om er juist meer geld voor uit te trekken.

Inflatie

De huidige begroting, die tot en met 2027 loopt, is 1,2 biljoen euro. Met het Ierse voorstel gaat het EU-budget alsnog met miljarden omhoog naar 1,62 biljoen. Dat is een stijging van 30 procent, maar wel 8 procent minder dan het voorstel van de Europese Commissie.

Die stijging van 30 procent betekent niet dat de Europese Commissie er ook veel meer mee kan doen, omdat door inflatie het geld minder waard wordt. Ook moeten de Europese coronaschulden van 750 miljard euro uiterlijk 2050 zijn afgelost. Door gestegen rente is de terugbetaling duurder geworden.

Het nieuwe voorstel van de Ieren is onderdeel van de onderhandelingen die al maanden aan de gang zijn en wordt komende week besproken. Op donderdag en vrijdag komen de Europese leiders bij elkaar voor een EU-top.

Nederland tegen nieuw voorstel

Het kabinet heeft al laten weten dat ook het nieuwe voorstel onvoldoende is. Minister Heinen van Financiën zegt in een schriftelijke reactie: "Ook met dit voorstel kan Nederland niet instemmen. Nederland wil met andere landen een veel grotere reductie van de begroting zien. We sturen het voorstel dus per ommegaande retour."

Ook de Duitse regering is nog niet tevreden. Bondskanselier Merz zegt dat "we nog ver verwijderd" zijn van een akkoord.

Veel andere EU-landen, waaronder Spanje en Italië, willen juist vasthouden aan de steun voor landbouw en armere regio's en dat er meer geld naartoe gaat. Uiteindelijk moeten alle 27 lidstaten met de begroting instemmen.

Nachtmerries en slapeloze nachten hielden schoolkinderen eraan over, midden jaren 90: slechterik Karbonkel uit de tv-serie Ik Mik Loreland. De pop die gebruikt werd voor het Schooltv-programma is nu gerestaureerd te zien in museum Beeld & Geluid in Hilversum.

"Plagen, tegenhouden en dwarszitten" was in de serie de strategie van de eenogige trol. Het was de bedoeling kinderen uit groep 3 te leren lezen door hen samen met het meisje Mik de letters te laten terugvinden die Karbonkel had gestolen. De serie werd uitgezonden tussen 1994 en 2002.

Er was bewust voor gekozen om de serie spannend te maken: "Uit onderzoek blijkt dat kinderen dan hun aandacht er beter bij houden", legde omroeporganisatie NOT uit.

Minder eng gemaakt

Voor sommige kinderen was de plagerige engerd en zijn onooglijke vis echter te veel. Kinderen barstten in de klas in huilen uit, moesten op schoot bij de leerkracht of zelfs helemaal de klas uit als het programma gekeken werd.

"Een van de grootste boemannen van mijn generatie", omschreef een getraumatiseerd schoolkind het jaren later. "Kinderen doken van angst onder de banken", stelt een ander. Een andere columnist herinnert zich hoe haar moeder bij haar in bed moest blijven "omdat ik anders vreesde dat Karbonkel achter mijn barbiehuis vandaan zou sluipen en me te grazen zou nemen".

De NOT greep al snel in na de kritiek. De muziek waarmee Karbonkel opkwam werd minder dreigend gemaakt, de vis verdween en in het derde seizoen werd de pop vervangen door een wat minder eng geschminkt echt mens. Ook konden scholen een bezoek van een Karbonkel-pop aanvragen om te laten zien dat het echt allemaal nep was.

Een terugblik met poppenspeler Siem van Leeuwen:

Beeld & Geluid, waar de pop na het einde van de serie in depot belandde, kende de haat-liefderelatie van deze generatie met Karbonkel: bezoekers hadden vaak een uitgesproken reactie op het museumstuk, soms bleven ze er liever bij uit de buurt.

Toen eerder dit jaar bleek dat de pop langzaam aan het vergaan was, werd besloten tot een restauratie. Het schuim van zijn lichaam, dat door blootstelling aan licht langzaam verging, kreeg een soort zonnebrandcrème om hem beter te beschermen. Ook is hij een tijdlang in een luchtdichte zak bewaard, zodat insecten die zich aan hem tegoed deden doodgingen. Insecteneitjes verdwenen daarna in de stofzuiger van de restaurateur.

Sinds vandaag is de opgeknapte Karbonkel een maand te zien in zijn eigen experience in Beeld & Geluid. Hij ziet er misschien iets anders uit dan mensen hem herinneren: toen een mens Karbonkel verving werd deze pop omgebouwd tot trollenbaas Bovenbonkel. Daarvoor werd zijn huid grijs geverfd en kreeg hij een hoedje.

Begeleid

Beeld & Geluid noemt zijn nieuwste bewoner inmiddels een cultfenomeen als "een van de engste televisiefiguren uit onze jeugd". "Voor wie het durft" kan het volgens het museum "een spannende hereniging" worden. Behalve de pop zelf zijn er ook videobeelden en foto's te zien.

Om te voorkomen dat Karbonkel een nieuwe generatie traumatiseert waarschuwt Beeld & Geluid dat de tentoonstelling "bewust spannend" is gemaakt, in een donkere ruimte met muziek, geluidseffecten en flikkerend licht.

Ouders kunnen volgens het museum het beste zelf inschatten of een bezoek geschikt is voor hun kind, maar "we adviseren kinderen onder begeleiding van een volwassene te laten deelnemen".

[Hyperfixed] has a podcast episode that does a deep dive into exactly why bags of microwave popcorn advise against using your microwave’s popcorn setting (in North America, anyway.) The answer …read more

De gemeente Heerenveen kampt al weken met een grote groep overlastgevende jongeren. Ze steken onder meer 's avonds vuurwerk af. "Het gaat ook niet meer over gewoon vuurwerk. Ze knopen er flessen terpentine en gasflessen aan vast", zegt raadslid Nando Vries bij Omrop Fryslân.

Het raadslid van Heerenveen Lokaal, de grootste fractie in de gemeenteraad, zegt dat de impact op sommige inwoners en ondernemers groot is. "We kregen een inwoner huilend aan de lijn omdat die niet meer 's avonds de deur uit durft."

Burgemeester Avine Fokkens-Kelder zegt dat er achter de schermen veel wordt gedaan om de overlast aan te pakken. "Gemeente en politie zijn al weken met elkaar in overleg en er is gebruikgemaakt van een flexteam van de politie." Een flexteam bestaat uit extra agenten die probleemgericht worden ingezet. "Sinds vrijdag hebben we ook concreet namen in beeld."

Kat-en-muisspel

Om hoeveel jongeren het precies gaat, is niet bekendgemaakt. Volgens Fokkens-Kelder was het een uitdaging om de overlastgevers in kaart te brengen vanwege het "kat-en-muisspel" tussen de instanties en de jongeren. De jongeren worden onder meer opgeroepen voor een gesprek met de burgemeester. "Maar er kunnen ook andere maatregelen worden genomen, variërend van boetes tot een gebiedsverbod", aldus de burgemeester.

De burgemeester doet daarnaast ook een beroep op ouders. "Ik hoop dat mensen thuis het gesprek aangaan over wat jongeren 's avonds zoal doen."

De Drentse stad Hoogeveen wordt ook al dagen geteisterd door overlast van jongeren. Ook daar grijpt de gemeente in. Zo kan de politie 's avonds preventief fouilleren, hangen er camera's in het centrum en geldt een samenscholingsverbod.

Rusland mag dan met de VS afspraken hebben gemaakt over de uitvoer van diesel, in Oekraïne gaan de aanvallen door. Bij Russische luchtaanvallen in de regio Zaporizja zijn zeker zeventien mensen gedood, onder wie drie kinderen. Volgens de lokale autoriteiten in het zuidoosten van het land zijn woongebouwen gebombardeerd.

Op beelden is te zien hoe groot de ravage is; volledige kamers zijn ingestort en muren zijn weggeblazen. Ook is te zien hoe een shovel over het puin rijdt om met een bak brokstukken op te ruimen.

Hulpdiensten wisten mensen onder het puin vandaan te halen. In ieder geval zestien mensen zijn gewond geraakt. Er worden nog mensen vermist.

Deze week werd de regio Zaporizja al eerder aangevallen. Oekraïne meldde dinsdag dat er vijf doden vielen bij aanvallen op een van de bruggen in de hoofdstad van de regio. Ook evacueerden reddingswerkers mensen nadat een flatgebouw werd geraakt en in brand vloog.

In augustus viel Rusland meerdere keren de kerncentrale in Zaporizja aan met drones. De kerncentrale ligt op enkele tientallen kilometer van de hoofdstad van de regio. Het stralingsniveau bleef volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) na de aanvallen normaal.

Bij aanvallen kunnen schadelijke radioactieve materialen vrijkomen. Daarom riep de baas van de IAEA Rusland en Oekraïne op om terughoudend te zijn met aanvallen op kerncentrales. Hij noemt elke aanval op kerncentrales onacceptabel.

Oliedeal

Gisteren kondigde de Amerikaanse president Trump aan dat hij sancties tegen Rusland opschort, waardoor de Russen weer diesel kunnen exporteren. In 2022 stopte een groot deel van de wereld juist met het kopen van Russische olie, vanwege de oorlog in Oekraïne.

De Oekraïense president reageert cynisch op de oliedeal, na aanvallen op Zaporizja van vannacht: "Vandaag heeft Rusland zijn dank uitgesproken voor het opheffen van de sancties op de diesel-export. Het deed dat door vijf glijbommen te droppen op woonhuizen in Zaporizja.

Lees hier het artikel over de opschorting van de sancties door Trump:

Met de verlichting van de sancties hoopt Trump dat de dieselprijzen in eigen land omlaag gaan. In november zijn er tussentijdse verkiezingen in de VS, waarbij de brandstofprijzen een belangrijk thema zijn.

De wereldwijde prijs van dieselolie steeg fors nadat de VS en Israël hun oorlog tegen Iran startten. De oliehandel vanuit het Midden-Oosten is grotendeels stilgevallen, waardoor er een tekort op de markt is ontstaan.

Ruim 4,5 jaar geleden viel Rusland Oekraïne binnen, op 24 februari 2022. De Russische president Poetin deed dat naar eigen zeggen om Oekraïne te "demilitariseren".

"De verwarming gaat soms al wel aan, maar we houden er rekening mee dat het duur is. Dus 's avonds een dekentje over je heen of een dikke trui aan, daar denk je nu wel over na." Deze klant is net als andere bezoekers van de bouwmarkt bezig met de herfst, die nu echt is begonnen.

Bij veel huishoudens gaat de verwarming weer aan. De kans is groot dat die draai aan de thermostaat duurder uitpakt dan vorig jaar. Door de oorlog in het Midden-Oosten gaan de gasprijzen al maanden hard omhoog.

Dat ziet ook Tom Schuitemaker van vergelijkingssite Pricewise. "De prijs van gas ten opzichte van een jaar geleden ligt wel echt 40 tot 50 cent hoger per kubieke meter. Als je rond een gemiddelde van 1000 kubieke meter zit, dan gaat het alleen bij gas al om 500 euro op jaarbasis. Tel daar voor stroom nog 250 bij op, dan gaat het heel hard."

Zo snel ging de gasprijs omhoog

Eind oktober 2025 lag de gemiddelde gasprijs voor huishoudens bij 1,19 euro per kubieke meter. Gisteren lag die prijs op 1,60 euro. Dat is een stijging van bijna 35 procent.

Op de sites van prijsvergelijkers is een toename te zien van het aantal mensen die hun energieprijs willen vastzetten, zien ook andere aanbieders zoals Independer en Overstappen.nl. Opvallend is dat voor het eerst contracten met een looptijd van meerdere jaren ietwat goedkoper zijn dan jaarcontracten. Dat komt onder meer doordat de verwachting is dat het aanbod van vloeibaar gas de komende jaren toeneemt.

Er zijn drie soorten energiecontracten. Variabel, vast en dynamisch. Met een vast contract zet je dezelfde energieprijs voor langere tijd vast. Voor variabele contracten is er geen einddatum, maar kan de energieaanbieder de prijs om de paar maanden aanpassen. Bij een dynamisch contract verandert de prijs voortdurend, iedere dag of zelfs ieder uur.

Een vast jaarcontract is normaal voordelig omdat je korting krijgt van een energiemaatschappij, bijvoorbeeld in de vorm van een welkomstbonus. Maar de 3-jaarscontracten kunnen nu concurreren, zegt Schuitemaker. "We zien dat langere contracten 10 keer vaker worden aangevraagd dan een jaar geleden."

Gasprijs voorlopig nog hoog

De herfst is nog maar net begonnen en hoewel de temperaturen al iets dalen, zal het vanaf november nog kouder worden. Dan neemt ook de vraag naar gas toe.

Voor huishoudens die hun energiegebruik willen en kunnen sturen is een dynamisch energiecontract een optie, zegt Gerben Hieminga, senior sector-econoom energiemarkten en energiebeleid bij ING. Bijvoorbeeld overdag als de zon schijnt je elektrische auto opladen of de was doen. Voor mensen die risico's willen vermijden is een vast contract een alternatief. "Als het een koude winter wordt schieten de prijzen omhoog. Als je dat risico wil vermijden moet je een vast contract nemen."

Econoom Hieminga verwacht dat de prijzen voorlopig nog wel hoog blijven. Dat denkt ook Schuitemaker van Pricewise. Door de onrust in het Midden-Oosten is er voorlopig nog wel minder aanbod en het lijkt er niet op dat die situatie binnen korte tijd verandert.

De enige legale kweker van medicinale cannabis in Nederland is failliet verklaard. Het betekent dat zo'n 7000 mensen met ziektes als MS en epilepsie vanaf volgend jaar waarschijnlijk geen medische wiet uit Nederland meer kunnen krijgen. Ondertussen zit het Groningse bedrijf Bedrocan met een overschot van honderden kilo's mediwiet die via de curator verkocht moeten worden.

Het bedrijf van de Groningse ondernemersfamilie Erkelens kreeg in 2003 als eerste en enige in Nederland toestemming van de overheid voor de productie van medicinale wiet.

Bij het bedrijf werken zo'n zeventig mensen. Hun banen staan op de tocht. "Dit heeft een enorme impact en het verdwijnen van Bedrocan is voor de familie Erkelens, het personeel en de regio erg zuur", zegt een woordvoerder tegen RTV Noord. De eigenaren willen zelf niet reageren op het faillissement.

Contract opgezegd

Het contract tussen de overheid en Bedrocan liep begin dit jaar af. Bovendien komt er mogelijk een wetswijziging van de Opiumwet aan. Die moet het mogelijk maken voor cannabisproducenten om rechtstreeks aan apotheken in binnen- en buitenland te verkopen.

Bedrocan heeft nog geprobeerd het faillissement te voorkomen. De bank zou bereid zijn geweest om de grootste schuld aan de energieleverancier voor te schieten. Gehoopt werd dat het Bureau Medicinale Cannabis, dat nu verantwoordelijk voor de productie, handel en export van Nederlandse cannabis, geplaatste bestellingen vast vooruit wilde betalen.

Maar het bedrijf kwam er niet uit met de schuldeisers en het BMC. De curator trok daarom afgelopen week de stekker uit het bedrijf. Een doorstart lijkt niet erg realistisch. Volgens de woordvoerder heeft de eigenaar van Bedrocan er "alles aan gedaan om te redden wat er te redden viel".

Partij cannabis

Bij het bedrijf liggen nog honderden kilo's mediwiet opgeslagen, ter waarde van miljoenen euro's. De curator zal de partij proberen te verkopen. Maar omdat de wiet onder de Opiumwet valt kan de curator dat niet zomaar aan de hoogste bieder doen. Verkoop kan alleen met medewerking van het BMC.

Patiënten die medicinale wiet gebruiken tegen pijn en andere ongemakken moeten mogelijk overstappen naar wiet uit de coffeeshop of medische wiet uit het buitenland. Hugo Beukeveld (26) zei eerder tegen de regionale omroep dat dat "verschrikkelijk" zou zijn. Hij heeft cerebrale parese en cannabis helpt hem bij de pijn en spierspanningen.

De Nederlandse mediwiet is gestandaardiseerd. Het is altijd afwachten welke uitwerking andere wiet heeft. "Dat is juist de kracht van de cannabis van Bedrocan, de consistentie", zegt Beukeveld.

Orkaan Isaias is bij het stadje Destin in Florida aan land gekomen in de Verenigde Staten. Snel daarna is de orkaan in kracht afgenomen, en dus spreken de weerdiensten nu van een zware storm.

De kans op overstromingen is gouverneur Ron DeSantis echter altijd nog aanzienlijk in Florida. Vanwege de overstromingsrisico's en harde windstoten waarschuwt hij om niet de weg op te gaan.

In Destin zijn straten overstroomd, in de naastgelegen stad Pensacola zijn bomen omvergewaaid en daarbij stroomkabels geraakt. Op video's die rondgaan op sociale media is ook te zien hoe een volledig dak van een hotel wordt losgerukt door de wind.

Beelden uit het plaatsje Crestview, niet ver van Destin:

Ook in het zuiden van buurstaat Alabama heeft storm Isaias schade aangericht. Omgevallen bomen blokkeren wegen, en ook daar zijn stroomkabels beschadigd.

In totaal zaten zaterdagnacht bijna 800.000 mensen in Florida en Alabama zonder stroom. Mensen die nu nog proberen om naar familie of vrienden te rijden, zijn te laat: door de omgevallen bomen is het op veel plekken bijna niet te doen om van A naar B te komen.

Hoewel Isaias geen officiële orkaan meer is, gaan de zuidelijk staten van Amerika dit weekend nog wel overlast ervaren. De verwachting is dat dit weekend 10 tot 20 centimeter regen gaat vallen in Florida, Alabama en Georgia.

Door een storing bij telecomprovider KPN was een deel van de zakelijke klanten urenlang slecht bereikbaar via de vaste telefoon. Dat gold ook voor een groot aantal universitaire ziekenhuizen, zoals in Utrecht, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam en Groningen.

Rond 14.00 uur meldde KPN dat de storing die vannacht ontstond, is opgelost. KPN zegt dat de storing is veroorzaakt door een storing in het koelsysteem van een van de netwerklocaties. Daardoor kon een deel van de apparatuur niet meer worden gebruikt, omdat die te heet dreigde te worden. Hoe die storing kon ontstaan, wordt onderzocht.

Op welke locatie de storing was, wil een woordvoerder van het KPN vanwege veiligheidsoverwegingen niet zeggen.

Omvang onduidelijk

Volgens het telecombedrijf had een kleine groep zakelijke klanten er last van.

Vanwege de storing meldden het UMC Utrecht en Wilhelmina Kinderziekenhuis op hun site dat er een alternatief telefoonnummer was geopend voor dringende zaken. Ook het UMCG in Groningen had een alternatief nummer. Alarmnummer 112 was wel gewoon bereikbaar.

In een uitleg voor patiënten schreef het Radboud UMC in Nijmegen dat bellers mogelijk wel verbinding kregen, maar dat ze dan de medewerker van het ziekenhuis niet hoorden.

The IKEA Kortlinje is a digital clock that costs around 20 dollars, featuring a hygrometer and thermometer. It’s another cheap appliance, you might think, were it not that the display …read more