Aggregator

In het afgelopen muggenseizoen zijn in Europa 1086 officiële besmettingen met het westnijlvirus geregistreerd. Dat blijkt uit cijfers van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). De infecties zijn vastgesteld in vijftien verschillende landen.

Het gaat hierbij om besmettingen die mensen binnen Europa opliepen; mensen die besmet raakten buiten Europa zijn niet in de cijfers van het ECDC opgenomen.

De meeste besmettingen werden geregistreerd in Italië: 516. Daarna volgen Griekenland en Spanje met respectievelijk 284 en 88 besmettingen.

Dode in Nederland

Het RIVM meldde donderdag dat dit jaar in Nederland zeker negen mensen het westnijlvirus hebben opgelopen. Een van hen is overleden, een persoon van 75 jaar uit Utrecht met een onderliggende aandoening. Ook overleed er een vrouw uit Drenthe aan het virus, maar omdat zij de besmetting opliep in Zuidoost-Europa wordt zij niet meegerekend bij de negen Nederlandse besmettingen.

Het westnijlvirus komt vooral voor bij vogels. Het kan bij de gewone huissteekmug belanden wanneer die zich voedt met het bloed van een besmette vogel. Een mug kan het vervolgens weer overdragen op mensen en andere dieren. In augustus werd voor het eerst sinds 2020 het virus in Nederland vastgesteld, dit gebeurde tijdens een wetenschappelijk onderzoek van bloedbank Sanquin onder bloeddonoren.

Kwetsbare personen

Het risico dat een mens overlijdt aan een besmetting is klein, aldus het RIVM. 80 procent van de besmette personen krijgt geen klachten, 19 procent krijgt milde griepachtige klachten als koorts, hoofdpijn en spierpijn. Een procent krijgt ernstige neurologische klachten, zoals een hersen- of hersenvliesontsteking. Het zijn vooral ouderen en kwetsbare personen die risico lopen.

It’s said that a teenager given a rotary telephone in 2026 would be mystified by its operation, yet there are enough surviving instruments for them to be an attractive target …read more

De redding gisteren van twee Nepalezen uit een ondergelopen tunnelcomplex, biedt hoop dat er tien dagen na de vloedgolf nog meer mensen gered kunnen worden. Een van de mannen zei dat hij ondergronds contact had met andere opgesloten collega's.

"We hadden contact met wat vrienden, we spraken drie of vier mensen die dichtbij waren", zei de 30-jarige Sanjay Sah tegen reddingswerkers toen hij uit de tunnel werd gehaald. "De tunnel is erg lang en misschien moesten mensen zich er wel diep in terugtrekken toen het water kwam."

Vanmorgen werd nog een derde overlevende uit een nabijgelegen tunnel gered. Het gaat om een Chinees staatsburger, die begeleid door reddingswerkers op eigen kracht de tunnel uit kon lopen. Hij werd naar een klaarstaande helikopter geleid om naar het ziekenhuis te worden gebracht.

De man zei dat hij al enkele keren de zoeklichten van de reddingsploeg had gezien, maar dat die zijn geschreeuw niet hoorde. "Toen ze me vandaag bij de redding met hun lampen in mijn ogen schenen kon ik het niet geloven."

In de plaats Nuwakot werd daarnaast een vrouw gered uit een huis. Zij is naar Kathmandu overgevlogen om behandeld te worden.

Sah (30) werd gisteren samen met zijn 45-jarige collega Kabir Maharjan gered. Samen werkten ze in een waterkrachtcentrale in het gebied dat vorige week woensdag werd getroffen door de verwoestende vloedgolf. Sah vertelde dat hij kort voor de ramp een waarschuwing binnenkreeg toen hij aan het werk was in de controlekamer.

"Er waren toen 40, 45 mensen aanwezig en ik wilde iedereen redden. Ik kon niet zomaar zelf wegrennen. Ik vertelde dat er een grote ramp was gebeurd en iedereen naar buiten moest. Daardoor verloor ik zo veel tijd dat ik zelf niet meer op tijd kon wegkomen."

Sah en Maharjan zijn nog te verzwakt zijn om gedetailleerd te vertellen wat er daarna precies gebeurde. Maar het reddingsteam zag overal sporen van de chaos die was uitgebroken: modder, bomen en zware apparatuur blokkeerden de toegangswegen tot het tunnelcomplex.

Met explosieven wordt op verschillende plekken geprobeerd daar een weg doorheen te banen op zoek naar nog meer overlevenden. De reddingswerkers hakken ook gaten door het plafond van de tunnelbuizen om binnen te komen. Bij een van de zes installaties waar wordt gewerkt boorden ze door 2,5 meter gesteente om binnen te komen.

Probleem daarbij is dat zware apparatuur zoals graafmachines moeilijk op de rampplek kan komen. Bruggen en wegen zijn weggespoeld. Er zijn inmiddels katrolverbindingen aangelegd om personen over de rivier te krijgen, maar het leger is nog bezig met het aanleggen van noodbruggen waar voertuigen overheen kunnen.

Ook in de tunnels zelf is het moeilijk werken. Op sommige plekken is de doorgang zo versmald dat reddingswerkers op hun buik door de modder moeten kruipen. Elders staat nog zo veel water dat er gebruikt wordt gemaakt van rubberboten om verder te komen.

Tweede leven

Groot was dan ook blijdschap toen de reddingswerkers in het donker ineens de stemmen hoorden van Sah en Maharjan. De mannen werden op brancards en de ruggen van hulpverleners naar de uitgang gebracht. Onder luid gejuich kwamen ze gisteren uit het gat omhoog.

"Wat voor dag is het vandaag?", wilde Sah weten, doordat hij door de ondergrondse duisternis elk besef van tijd was kwijtgeraakt. Hij vertrouwde zijn redders toe dat hij met een mantra constant voor zijn overleving had gebeden." Dat heeft geholpen", meende een van hen. "Dit is alsof je een tweede leven krijgt."

De redding zie je in deze video:

De broer van Maharjan zegt al die tijd hoop te hebben gehouden. "Er moest toch een plek zijn waar ze zich veilig konden schuilhouden? Ik was er weleens geweest, dus dat gaf me hoop dat ze ergens veilig konden zijn."

Toch zegt Maharjans vrouw dat hij er aanvankelijk slecht aan toe was. "Hij herkende me eerst niet. Hij zei alleen: 'Wat is me overkomen?' en 'Waar ben ik?'" Door de eerste hulp knapte hij iets op, maar het was wel nodig hem over te brengen naar een intensive care in Kathmandu. Tijdens dezelfde reddingsoperatie werden ook twee lichamen gevonden.

Gestaag gaan reddingswerkers verder met hun inspanningen. Bij andere tunnels zijn ze al tientallen meters doorgedrongen, zonder overlevenden te vinden. In totaal houden de autoriteiten er rekening mee dat er zo'n 900 mensen vast zijn komen te zitten in ongeveer 9,5 kilometer aan tunnels.

Het plotselinge vertrek van een prominente Fox News-presentator wekt verbazing in de VS. De zender maakte donderdag bekend dat Maria Bartiromo haar laatste uitzending had gehad, zonder mee te delen waarom er afscheid van haar werd genomen. Mogelijk spelen te nauwe banden met de regering-Trump een rol.

"We danken Maria voor haar werk de afgelopen 12,5 jaar en wensen haar alle geluk in een nieuw hoofdstuk", is het enige dat de zender erover kwijt wil. Bartiromo zelf heeft nog niet over haar vertrek gesproken. Op haar X-account en website staat nog steeds dat ze bij Fox werkt.

Bartiromo had twee populaire shows bij Fox: Mornings with Maria en Maria Bartiromo's Wall Street. Beide programma's worden overgenomen door een roulerend team van presentatoren, onder de namen Mornings with Fox Business Network en FBN's Wall Street.

Trump-connectie

Bartiromo onderhield nauw contact met president Trump. Ze was een van de eersten die hem interviewden na zijn vertrek uit het Witte Huis in 2021. Ook na zijn terugkeer ging ze bij hem langs om over zijn agenda voor zijn tweede termijn en de Iran-oorlog te praten. Hun vertrouwensband leidde ertoe dat Trump haar aanstelde als lid van de raad van bestuur van het Kennedy Center toen hij daar meer getrouwen installeerde.

Verschillende media melden dat het nauwe contact ook heeft geleid tot haar ontslag. Bartiromo zou een intern Fox-document hebben doorgespeeld aan een Witte Huis-medewerker. Het ging om een instructie die Fox-programma's van de directie hadden gekregen over hoe er moest worden omgegaan met een bepaalde Trump-speech.

In die toespraak uitte Trump uitvoerige en onbewezen beschuldigingen over stembusfraude. Toen Fox programma's opdroeg die beschuldigingen geen lucht meer te geven, zou Bartiromo dat bevel hebben doorgespeeld naar een Witte Huis-contact. Het Witte Huis bekritiseerde vervolgens Fox publiekelijk.

Verdachtmakingen

Fox zal huiverig zijn geweest Trumps onbewezen beschuldigingen over stembusfraude te herhalen omdat er nog altijd een miljardenproces over een soortgelijke zaak tegen de zender loopt. Stemcomputerbedrijf Smartmatic eist miljarden schadevergoeding van Fox, Trump en verschillende van zijn medestanders wegens aantijgingen van stembusfraude.

Fox schikte eerder al in een soortgelijke zaak voor 787 miljoen dollar. Bartiromo werd overigens in beide zaken genoemd als een van de grootste verspreiders van die verdachtmakingen.

Bartiromo's advocaat zegt dat er veel onwaarheden de ronde doen over het conflict. Hij zegt daar in een later stadium dieper op in te willen gaan, mogelijk tijdens een rechtszaak tegen Fox. Hij spreekt tegen dat zijn cliënt is ontslagen.

Trump noemt ondertussen Bartiromo een vriendin en "een prachtpersoon met veel talent", die ook in de toekomst "ongetwijfeld weer succesvol zal zijn". Toen vicepresident Vance werd gevraagd of Bartiromo wellicht de vervanger kan worden van de net opgestapte woordvoerder Karoline Leavitt, achtte hij die kans onwaarschijnlijk. Hij zei verder uit "de personele beslommeringen van mediabedrijven te blijven".

If you were interested in computers in the early 1970s, you struggled to get time on real computers since owning your own was all but impossible. In the middle of …read more

De rechtsradicale partij stevent af op een forse verkiezingswinst in de Duitse deelstaat en zou daar niet alleen de grootste partij kunnen worden, maar door het kiessysteem ook als enige partij kunnen gaan regeren. Alternative für Deutschland wil in dat geval enkele radicale veranderingen doorvoeren, met name in het onderwijs.

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Verslaggever Dieuwke van Ooij reisde voor Nieuwsuur af naar Saksen-Anhalt. Op een campagnebijeenkomst ziet ze hoe mensen uren in de rij staan voor een handtekening van Ulrich Siegmund, de lijsttrekker van de AfD in Saksen-Anhalt. Hij is hun enige hoop, zeggen ze.

Van Ooij vertelt in de podcast over deze charismatische lijsttrekker, die tot voor kort nog verkoper was van parfums en nu met een positief verhaal naar buiten probeert te treden. Ze sprak hem ook zelf en vroeg hem wat enkele opmerkelijke punten uit zijn partijprogramma in de praktijk zouden betekenen. Zo wil Siegmund aparte scholen voor vluchtelingen en gehandicapten, minder aandacht voor de holocaust tijdens de Duitse geschiedenisles en er moet meer aandacht komen voor Russische les.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Ulrich Siegmund straalt van oor tot oor. Bij een campagnebijeenkomst wordt de leider van de rechts-radicale AfD in Saksen-Anhalt, zoals overal waar hij komt, toegejuicht door aanhangers. "Ulli! Ulli!", klinkt het. Bij de deelstaatverkiezingen morgen kan zijn partij de absolute meerderheid halen en vervolgens alleen regeren. Siegmund ruikt het premierschap.

Het zou voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog zijn dat Duitsland een rechts-radicale deelstaatregering krijgt. Het succes van de AfD in de Oost-Duitse deelstaat is deels te danken aan de populaire 35-jarige Siegmund. Wie is deze man, die door Der Spiegel als "de gevaarlijkste man van Duitsland" is bestempeld?

Radicale flank

Siegmund was lang een tamelijk onopvallende deelstaatparlementariër, maar beleefde zijn doorbraak tijdens de coronapandemie. Op TikTok bereikte hij een miljoenenpubliek met video's over de 'coronawaanzin' en vermeende 'turbokanker' als gevolg van vaccinatie. In mum van tijd verkreeg hij de leiding over de AfD-fractie.

Siegmunds fractie behoort tot de meest radicale flank van de AfD. De veiligheidsdienst heeft de afdeling in Saksen-Anhalt al jaren geleden als extreemrechts bestempeld, vanwege xenofobe teksten en de verbinding met extremistische groepen.

Onder anderen de woordvoerder en de juridisch adviseur van Siegmund waren lid van de verboden neonazistische Heimattreu Deutsche Jugend. Siegmund haalt er desgevraagd zijn schouders over op. "Voor mij telt wat iemand voor het land doet, niet wat hij 25 jaar geleden op een kampeerweekend deed."

Siegmund voert vooral campagne op 'remigratie', vaderlandsliefde en bevolkingsgroei van Duitsers. In de eerste honderd dagen van een AfD-regering belooft Siegmund asielkinderen naar aparte klassen te verplaatsen, de regenboogvlag op scholen te verbieden en subsidies voor 'anti-Duitse' cultuur te stoppen.

Humor en charisma

Uit het hele land komen aanhangers op AfD-bijeenkomsten van Siegmund af. Sommigen hebben uren gereden om hem een hand te schudden. "Het voelt als een historisch moment", zegt AfD-fan Sofie. De verwachte winst in Saksen-Anhalt moet het begin van een triomftocht zijn, die moet eindigen in een machtsovername in Berlijn. "Hij is de juiste man daarvoor."

Ulrich Siegmund heeft iets wat andere AfD-leiders ontbreekt: charisma. Waar de landelijke leiders Weidel en Chrupalla opvallen met controverses en tegenstrijdige uitspraken, kenmerkt Siegmund zich door humor en toegankelijkheid.

"Wat zijn jullie met velen!", roept Siegmund, met grote glimlach en haar in zijscheiding. "Bij CDU past zo'n bijeenkomst in een telefooncel!" In de twee uur die volgen gaat de AfD'er met iedereen op de foto en worden handtekeningen uitgedeeld. Hij pakt kiezers vast en vraagt kort naar werk of gezin. Opvallend vaak zegt hij: "Hé, ik heb jou eerder gezien!"

Siegmund heeft een achtergrond als verkoper. Niet van politieke praatjes, maar van parfum. Aan sportscholen en ov-bedrijven verkocht hij geuren, die een psychologisch effect zouden bewerkstelligen. Om mensen aan je te binden. Die vaardigheid zet hij nu in op een eindeloze tour langs dorpspleinen.

Ostalgie

Volgens aanhanger Uwe is het logisch dat de AfD juist in Oost-Duitsland goed scoort. "Wij hebben de DDR meegemaakt en weten wat een dictatuur inhoudt. Dat beleven we nu weer." Volgens hem horen alle andere partijen bij hetzelfde systeem, zoals de DDR ook neppartijen had. Ook in de retoriek van Siegmund gaat het om AfD die voor 'echte democratie' staat en de Altparteien die dat niet zijn.

Tegelijk speelt de partij juist met Ostalgie, de nostalgie naar het communistische Oost-Duitsland. Zo vindt deze bijeenkomst plaats bij een DDR-kantine, met trabantjes, een herbouwde grensovergang en een Leninbeeld. Siegmund, die een jaar na de val van de Muur is geboren, laat zich graag fotograferen op een Simson, de kenmerkende DDR-bromfiets.

"De DDR had ook goede dingen, maar alles is kapotgemaakt", zegt Uwe. "West-Duitsland heeft alles verboden wat wij hadden", vult Daniel Motes aan. Bij veel kiezers klinkt een verlangen naar de tijd 'voor de massa-immigratie'. "Het moet gewoon weer zoals vroeger worden", zegt de 17-jarige Leonie Oelke. "Ik durf met mijn kind niet meer over straat."

Siegmund wil iedere vorm van asiel stopzetten en immigranten, onder wie Oekraïners, het land uitzetten. Veel van die maatregelen zijn een federale aangelegenheid. Mocht hij deelstaatpremier worden, dan krijgt de AfD via de Bondsraad daar inspraak op. Het kleine Saksen-Anhalt heeft echter weinig stemrecht.

Toch zweert Siegmund dat hij "niet braaf" zal instemmen met landelijk beleid. "Dat is bij ons ten einde. Wij zullen niet met alles meewerken." Gevraagd naar wat dat precies inhoudt, antwoordt de AfD'er: "Het gaat niet om blokkeren, maar om het vertegenwoordigen van echte democratie."

De AfD wordt in Saksen-Anhalt op 42 procent gepeild. Door het kiesstelsel kan dat genoeg zijn voor een absolute meerderheid. Dat is voor Siegmund nodig om te regeren, omdat hij coalitievorming afwijst. "We regeren alleen of niet."

Goedemorgen! De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner gaan naar Moskou en Kyiv. En in Amsterdam wordt de topper tussen Ajax en PSV gespeeld.

Eerst het weer: vandaag wisselen zon en wolken elkaar af en komen vooral in het noorden eerst enkele buien voor. Vanmiddag wordt het vanuit het westen geleidelijk overal droog. Bij een stevige westenwind wordt het 18 tot 21 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij twee explosies op een legerbasis in de Boliviaanse gemeente Viacha, in de buurt van hoofdstad La Paz, zijn meerdere doden en tientallen gewonden gevallen. Het is onduidelijk wat de oorzaak van de explosies is.

"Er heeft zich een explosie voorgedaan in een ruimte waar pyrotechnisch materiaal was opgeslagen", schrijft minister van Defensie Urenda. "Op dit moment ligt onze prioriteit bij de mensen: het verzorgen van de gewonden, het ondersteunen van hun families en het voortzetten van de zoek- en reddingsacties." Meerdere gebouwen in de buurt van de basis raakten beschadigd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Als Superstar in de Arena? De 21-jarige zangeres Roxy Dekker gaat ervoor. Ze is de eerste Nederlandse vrouwelijke artiest die de stap waagt. 3FM-dj Sebastiaan Ockhuysen is ervan overtuigd dat ze het stadion vol gaat krijgen:

Fijne dag!

Bewindslieden van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben de eigen toezichthouder de afgelopen jaren herhaaldelijk gedwarsboomd bij het handhaven van de statiegeldwet. De toezichthouder wilde maatregelen nemen om de achterblijvende inzameling van flesjes en blikjes te verbeteren, maar steeds greep een bewindspersoon in.

Elke keer dat dat gebeurt, moet de toezichthouder, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de handhaving aanpassen en wordt de slagvaardigheid beperkt, aldus een woordvoerder. "Daardoor zijn we minder effectief, met mogelijk nadelige gevolgen voor het milieu, leefomgeving en veiligheid."

Stevige lobby

Het ingrijpen door de bewindspersonen is opvallend, omdat er een nieuwe wet in de maak is om de onafhankelijkheid van toezichthouders beter te waarborgen. Juist die onafhankelijkheid is belangrijk voor goed toezicht, vindt ook de ILT.

Volgens juristen duidt het op een stevige lobby van de verpakkingssector. "Hun belang komt hier sterk naar voren. De vraag is in hoeverre andere belangen zoals het milieu eenzelfde mate van aandacht hebben gekregen", aldus Annemarie Drahmann, hoogleraar bestuursrecht aan de Universiteit Utrecht.

De drankenproducenten zeggen voortdurend te overleggen met het ministerie omdat ze wettelijk verantwoordelijk zijn voor het inzamelen en recyclen van verpakkingsmateriaal.

Miljoenen niet terugbetaald

Drankenproducenten en -importeurs moeten wettelijk 90 procent van alle plastic flessen en blikjes inzamelen om zwerfafval te verminderen en beter te kunnen recyclen.

Dat inzameldoel hebben de producenten niet gehaald sinds de invoering van statiegeld op flesjes in 2021 en blikjes in 2023. Daardoor blijft veel niet-geïnd statiegeld hangen bij Verpact, de organisatie die namens de industrie verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van de verpakkingen. De afgelopen twee jaar ging het om 270 miljoen euro.

De Inspectie Leefomgeving en Transport eiste als toezichthouder de afgelopen jaren verschillende maatregelen van Verpact om de inzameling te verbeteren. Bij bewindspersonen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, waar de ILT onder valt, viel dat niet altijd goed. Tussen 2023 en 2025 floten drie achtereenvolgende bewindslieden van de VVD en het CDA de ILT terug.

Zo wil de ILT in 2023 afdwingen dat op plastic limonadesiroopflessen ook statiegeld komt, zoals de wet voorschrijft. CDA-staatssecretaris Vivianne Heijnen steekt daar een stokje voor. Zij geeft een zogenaamde aanwijzing aan de inspectie, een opdracht om de wet op dit punt niet te handhaven.

'Ademruimte' bij inzameldoel

Heijnen vindt statiegeld niet nodig, omdat limonadeflessen niet snel in het zwerfafval belanden; je moet siroop tenslotte thuis aanlengen met water. Zij negeert daarbij het andere doel van statiegeld, het beter kunnen recyclen van verpakkingen.

In juni 2025 grijpt ook waarnemend VVD-minister van milieu Sophie Hermans in. Zij komt met de aanwijzing dat zuivel- en sapflessen tijdelijk niet meetellen voor het wettelijke inzameldoel.

Daardoor komt het percentage ingezamelde blikjes en flesjes automatisch hoger uit. Hermans wil producenten "ademruimte" geven, zolang er onderzoeken lopen naar inzamelmethodes voor die verpakkingen.

Verdubbeling statiegeld

Begin september bemoeit ook Hermans' opvolger en partijgenoot Thierry Aartsen zich ermee. De toezichthouder is de tekortschietende inzameling zat en eist maatregelen van Verpact om de inzameling te verbeteren. Een verdubbeling van het statiegeld is een van de opties. In andere landen heeft dat ook de inzameling omhoog gekregen.

Nieuwe wet in de maak

Om de onafhankelijkheid van inspecties beter te waarborgen, werkt het kabinet aan een nieuwe 'kaderwet rijksinspecties'. Aanleiding hiervoor was onder meer de kritiek op de overheid bij de Groningse gaswinning. Volgens hoogleraar Paulien de Winter gaat die wet geen uitkomst bieden. "In de conceptwet die er nu ligt, is niet vastgelegd dat de staatssecretaris niet te snel mag ingrijpen."

Dat ligt slecht bij de producenten. Ze vrezen omzetverlies als mensen meer moeten afrekenen, ook al krijgen ze het statiegeld weer terug. VVD-er Aartsen is ook fel tegen, omdat volgens hem de burger de dupe zou worden.

Hij wil aanvankelijk een aanwijzing geven, oftewel een kruis zetten door deze eis van de toezichthouder, blijkt uit documenten die door de NOS zijn opgevraagd via de Wet open overheid (Woo).

Op het laatste moment ziet hij hiervan af en stuurt in plaats daarvan een dwingende brief naar Verpact. Hij verwacht dat die toewerkt naar maatregelen "zonder dat het statiegeld wordt verhoogd", zo laat hij ook weten aan de Tweede Kamer. Daarmee valt hij de toezichthouder publiekelijk af.

Lijntje met de staatssecretaris

Opmerkelijk en ongebruikelijk, volgens hoogleraar bestuursrecht Drahmann en hoogleraar toezicht Paulien de Winter van de Rijksuniversiteit Groningen. In alle drie de gevallen ondermijnen de bewindspersonen de handhaving van de wet door hun eigen toezichthouder, wat schadelijk is voor het toezicht.

"De lat om in te grijpen, ligt hoog. De staatssecretaris moet daar heel terughoudend in zijn", zegt Drahmann. "Het is ongebruikelijk en onwenselijk dat de inspectie drie keer in korte tijd is overruled. Als een staatssecretaris zegt: zet het wettelijke recht maar in de koelkast, dan kan jij als toezichthouder niet goed opereren."

Volgens De Winter werpt het zijn schaduw vooruit. "Bedrijven weten dan: als we een sterk lijntje hebben met de staatssecretaris dan kunnen we eronderuit komen."

Reactie ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Het ministerie van Economische zaken en Klimaat, waar 'statiegeld' in het nieuwe kabinet onder valt, erkent dat bewindspersonen terughoudend moeten zijn met het ingrijpen bij de handhaving door de toezichthouder, maar vindt dat er in bovenstaande gevallen reden was om dit wel te doen. Daarbij hebben de bewindspersonen zich aan de wet gehouden, aldus een woordvoerder.

Correctie van de redactie

In een eerdere versie van dit artikel stond dat PVV-staatssecretaris Chris Jansen in 2023 een stokje stak voor het heffen van statiegeld op plastic limonadesiroopflessen. Dit moet CDA-staatssecretaris Vivianne Heijnen zijn.

De wereldberoemde Florentiner-diamant is na een eeuw weer te zien in een museum. Dit weekend opent een tentoonstelling in de Canadese stad Quebec, waar de lang verloren gewaande schat als hoogtepunt wordt gepresenteerd. De Canadese overheid heeft de diamant intussen juridisch beschermd tegen claims uit Europa.

De 137-karaats Florentiner-diamant is honderden jaren oud en omgeven door mysteries en legendes. De steen was kwijt sinds de val van de monarchie in Oostenrijk-Hongarije, in 1918. Vorig jaar bleek dat de voormalige keizerlijke familie hem al die tijd verborgen had gehouden in een Canadese kluis.

Koffertje

Nu mag het grote publiek de diamant zien. In het Musée national des beaux-arts du Québec openden drie leden van de familie Habsburg gisteren de tentoonstelling: Hidden treasure: a century of mystery. Die vertelt het verhaal van de vlucht van hun grootmoeder keizerin Zita en het bruine koffertje waarin ze de juwelen had verstopt. Ook andere Habsburg-schatten zijn uit de kluis gekomen, zoals een zakhorloge van de Franse koningin Marie-Antoinette.

"De tentoonstelling is een groot dankjewel aan Canada", zegt familiehoofd Karl Habsburg. "Voor het bieden van onderdak aan mijn grootmoeder en haar kinderen."

De expositie betekent ook een voorlopig einde aan getouwtrek rond de Florentiner-diamant. Vlak na de onthulling van de familie vorig jaar gingen er in Italië én Oostenrijk stemmen op om er beslag op te leggen. Volgens Oostenrijk gaat het om nationaal erfgoed dat bij het land hoort en niet bij de afgezette vorsten. In Italië wordt gezegd dat de diamant eigenlijk van de Medici-familie is, en nu dus van de republiek.

De claims kunnen voorlopig geen kwaad, want de regering van Quebec heeft de juwelen beschermd tegen inbeslagname, zo lang de tentoonstelling loopt. De Oostenrijkse vicekanselier Babler heeft een zevenkoppige commissie ingesteld om uit te zoeken of en hoe de diamant terug kan keren naar Wenen.

De Habsburgers zijn intussen met nieuwe documenten gekomen om de eigendom aan te tonen. Ook zijn de juwelen inmiddels ondergebracht in een Canadese stichting. De kans dat de Florentiner weer in Europese handen komt lijkt daarmee steeds kleiner. Een Oostenrijks blad concludeert alvast: "Habsburg zet Babler voor schut."

This custom enclosure for a 64×64 RGB LED matrix by [Davisan1001] not only provides a mount point for a Raspberry Pi, but presents a clean and smooth face with square …read more

Bij twee explosies op een legerbasis in de Boliviaanse gemeente Viacha, in de buurt van de stad La Paz, zijn meerdere doden en tientallen gewonden gevallen.

Het is onduidelijk wat de oorzaak van de explosies is. "Er heeft zich een explosie voorgedaan in een ruimte waar pyrotechnisch materiaal was opgeslagen", schrijft minister van Defensie Urenda. "Op dit moment ligt onze prioriteit bij de mensen: het verzorgen van de gewonden, het ondersteunen van hun families en het voortzetten van de zoek- en reddingsacties." Meerdere gebouwen in de buurt van de basis raakten beschadigd.

Op beelden is te zien hoe mensen vluchten na de explosies:

Het exacte aantal doden is nog onbekend. Urenda wil nog geen aantallen noemen, maar lokale kranten melden op basis van de politie dat er zeker twee doden zijn, 59 gewonden en zeven vermisten. De meesten van hen zijn burgers. Het daadwerkelijke dodental is waarschijnlijk nog hoger: lokale gezondheidsmedewerkers spreken volgens persbureau Reuters over "tien tot vijftien doden", maar dit is nog niet bevestigd.

De gemeente Viacha heeft "uit solidariteit met de getroffen en rouwende families" drie dagen van rouw afgekondigd. De Boliviaanse president Paz laat in een verklaring op X weten mee te leven met de families van de slachtoffers en opdracht te hebben gegeven tot een "een grondig, technisch en transparant onderzoek".

De explosies waren rond 14.30 uur lokale tijd. Vanwege de explosies viel de stroom in ongeveer twintig wijken in Viacha uit, meldt krant El Deber. Viacha is een stad met zo'n 100.000 inwoners die op ongeveer 30 kilometer van La Paz ligt.

Een Amerikaanse rechter in Boston heeft opnieuw verboden dat de regering van president Donald Trump strengere regels invoert voor stemmen per post. Trump wil die regels invoeren voor de tussentijdse verkiezingen in november.

Volgens districtsrechter Indira Talwani is er een te grote kans dat kiezers worden uitgesloten als de plannen door zouden gaan. "De staten die de zaak hebben aangespannen, zijn volgens de wet verplicht om binnen een bepaalde termijn miljoenen stembiljetten naar kiezers te versturen. Zoals hieronder wordt uitgelegd, kunnen ze zo laat in de verkiezingscyclus niet meer van koers veranderen, waardoor een aanzienlijk deel van de stemgerechtigde kiezers vrijwel gegarandeerd wordt uitgesloten", schreef ze.

Benoemd door Obama

Talwani werd door president Obama benoemd. De regering-Trump had het Hooggerechtshof, waarin meerdere door Trump voorgedragen rechters zitten, al verzocht om Talwanis tijdelijke bevel op te heffen. Daar is nog geen uitspraak over. Ook liet de regering gisteren weten in beroep te gaan bij het Hof van Beroep.

Er is steeds minder tijd voor de regering om grote veranderingen in de stemprocedures aan te brengen. De staat North Carolina is al begonnen met het versturen van stembiljetten naar kiezers en andere staten treffen ook al voorbereidingen. De tussentijdse verkiezingen, de zogenoemde midterms worden op 3 november gehouden.

Belangrijk voor Trump

De tussentijdse verkiezingen zijn belangrijk voor Trump omdat hij een meerderheid in het Amerikaanse Congres wil houden. Als de Republikeinen die meerderheid verliezen, wordt het veel lastiger voor Trump om steun te krijgen voor de plannen van zijn regering.

Bijna een derde van de kiezers in de VS stemt per post. Een onderzoek van prestigieuze universiteit MIT laat zien dat tijdens de verkiezingen van 2024 37 procent van alle Democratische kiezers hun stem per post verstuurden, tegenover 24 procent van de Republikeinen.

Trump wil al langer het stemmen per post beperken, maar slaagt daar tot nu toe niet in. Hij gaf stemmen per post ten onrechte de schuld van zijn verkiezingsnederlaag in 2020 en verspreidt ongegronde beweringen over fraude met deze methode. Met de nieuwe regels zouden staten onder meer van tevoren kieslijsten moeten delen met de federale overheid. Als een staat daaraan niet meewerkt, zou postdienst USPS kunnen weigeren om stembiljetten te bezorgen.

Een wanhopige Australiër heeft een helikopter gehuurd om zijn vrouw in het rampgebied in Nepal te zoeken. Nog altijd worden zeker 5053 mensen vermist, onder wie 583 buitenlanders. Velen van hen waren op een bedevaartstocht.

De vrouw van Australiër Bhavin Patel was ook op pelgrimstocht in het gebied. Zij maakte deel uit van een groep volgelingen van de Indiase yogi Sadhguru. Deze groep, waar ook de twee nog vermiste Nederlanders deel van uitmaakten, was op weg terug van een bedevaart en bij de grensovergang tussen Tibet en Nepal toen de overstromingen begonnen.

Patel vertelt aan de Australische zender ABC News dat hij vorige week vrijdag in het gebied aankwam. Hij bracht bezoeken aan ziekenhuizen in hoofdstad Kathmandu om de naam van zijn vrouw op lijsten van gevonden of dode personen te zoeken. Ook sprak hij er met de stichting van de yogi en met Australisch ambassadepersoneel, maar daar werd hij niet wijzer van. Hij besloot een helikopter te huren en zelf te gaan zoeken.

'Voor iedereen in het gebied'

Door de overstromingen is een groot deel van de wegen onbegaanbaar, waardoor het rampgebied nog altijd lastig te bereiken is vanaf land. Patel stelt dat hij de helikopter niet alleen voor zichzelf heeft gehuurd, "maar voor iedereen met vermiste familie in het gebied".

Het is inmiddels ruim een week na de verwoestende vloedgolf in Nepal en Tibet. Daarbij kwamen in Nepal zeker 1294 mensen om het leven. Huizen, straten en scholen in dorpen en steden bij de grens werden weggevaagd. De verwachting is dat het aantal doden nog flink zal oplopen.

Het aantal gemelde doden in Tibet is een stuk lager, maar dat heeft er waarschijnlijk ook mee te maken dat de Chinese overheid zeer terughoudend is met het geven van informatie. Staatsmedium Xinhua spreekt inmiddels over 31 doden en 531 vermisten. Twee Belgen die een moeder hebben die in het gebied vermist is, doen in HLN hun beklag over de gebrekkige informatievoorziening. "Van de Chinese kant horen we niets. Ze geven geen identiteiten vrij van mensen die ze onder het puin vandaan hebben gehaald of die ze hebben gered", zegt Theo Annendijck. "Ze geven geen videobeelden vrij. Wat ze wel publiceren zijn propagandavideo's waarin ze de boel weer opbouwen. De Nepalese politie vertelde ons dat de Chinezen hen gevraagd hebben geen informatie door te spelen."

Tunnels

De hoop dat er nog overlevenden worden gevonden is er nog altijd. Gisteren werden in Nepal twee mannen gered die vastzaten in een tunnel van een waterkrachtcentrale. Mogelijk worden er nog meer mensen uit de tunnel gered. Volgens een van de twee mannen, zijn er nog meer mensen in de tunnel in leven. In het gebied zijn meerdere waterkrachtcentrales met tunnels. In totaal worden nog zo'n 900 werknemers bij twaalf waterkrachtcentrales vermist.

Voor mensen die niet in tunnels zaten, is de kans dat zij het overleefd hebben een stuk kleiner. De groep waar de vrouw van Patel en de twee Nederlanders deel van uitmaakten kwam terug van de Tibetaanse berg Kailash en heeft waarschijnlijk geen tijd gehad om een goede schuilplaats te vinden. In een videoboodschap die hun yogi kort na de ramp deelde, zei hij dat niet bekend is wat er met de groep is gebeurd, maar dat het er "gezien de omvang van de verwoesting" slecht uitziet.

Op beelden van bewakingscamera's bij de grensovergang tussen Nepal en Tibet is goed te zien hoe verwoestend de vloedgolf was:

After the [Slow Mo Guys] acquired a 168 TB Seagate LaCie Thunderbolt 3-based RAID storage system back in 2019 to store their video footage, they were obviously slightly miffed when …read more

Het is twintig jaar geleden dat de Australische dierenexpert en documentairemaker Steve Irwin overleed. Met zijn enthousiasme en liefde voor de natuur inspireerde de 'Crocodile Hunter' mensen wereldwijd. Natuur- en dierenexpert Floris Göbel keek als jongetje al op tegen Irwin: "Ik kon als kind nooit stilzitten, behalve als ik naar hem keek op televisie."

De Nederlandse presentator begon bij het YouTube-kanaal DierenpraatTV en helpt nu in het programma Aanpoten met Floris van Zapp dieren in opvangcentra in heel Nederland. Irwin was degene die de verwondering voor dieren bij Göbel als kind aanwakkerde.

"Hij liet zien dat ieder dier bijzonder en speciaal is, en deed dat met zo'n enthousiasme. Dat raakte precies die snaar in mij. Ik dacht: dat moet ik ook gaan doen!"

Göbel werd vanochtend wakker met een brok in zijn keel en nam zich voor: "Vandaag ga ik in Californië kajakken en zoeken naar zeeotters en ik sta speciaal stil bij Steve Irwin."

Crocodile Hunter

Göbel was nog maar negen jaar oud toen Irwin overleed, maar hij kan zich nog goed herinneren hoe het nieuws van zijn overlijden binnenkwam. "Ik was bij mijn opa en oma thuis en ik was er helemaal kapot van." Het raakte hem zodanig dat hij de volgende dag ziek thuisbleef van school. "Het was de eerste keer dat ik werd geconfronteerd met het feit dat helden ook konden sterven."

De Australische presentator, documentairemaker en natuurbeschermer Irwin vergaarde in de jaren 90 internationale roem. Hij was bij het grote publiek bekend als de Crocodile Hunter, omdat hij zijn leven had gewijd aan het bestuderen en vangen van krokodillen.

Zijn enthousiasme, liefde en respect voor dieren maakten hem enorm populair. Ook wist hij mensen op het puntje van hun stoel te krijgen door zijn gedurfdheid. Hij liet zich niet afschrikken door gevaarlijke of giftige dieren, om mensen te leren dat ze niet bang hoefden te zijn.

Gedood door pijlstaartrog

Zijn liefde voor dieren werd ook zijn dood. Hij overleed op 44-jarige leeftijd, nadat hij tijdens het filmen op het Groot Barrièrerif in de Stille Oceaan in zijn hart was gestoken door een pijlstaartrog.

Het doet Göbel denken aan een uitzending die hem altijd is bijgebleven. "Ik kan me nog herinneren dat een zeer giftige slang langs hem heen bewoog en met zijn tong langs zijn gezicht ging", vertelt hij. "Dat is een slang die je met een beet onder de grond stopt."

Irwin liet daarmee volgens hem zien dat dieren geen kwade bedoelingen hebben, ook al zijn ze supergiftig.

"Hij zei altijd: 'Als er iets met mij gebeurt, is dat nooit de schuld van het dier, maar mijn eigen schuld.' Het heeft hem uiteindelijk zijn leven gekost", vertelt Göbel. "Maar Irwin wilde mensen leren om niet met angst, maar met verwondering en respect naar zelfs de gevaarlijkste dieren te kijken."

'Altijd een klein jongetje'

Ook de 20-jarige dierinfluencer Ruben Vermeule ziet Irwin als zijn inspiratie, ook al was hij nog maar zes maanden oud toen de Crocodile Hunter overleed. "Ik heb Irwin niet bewust meegemaakt, maar mijn vader had alle videobanden van series en documentaires van Steve Irwin bewaard."

Als klein jongetje kon hij Irwin niet verstaan, omdat hij Engels sprak, maar desondanks was hij gefascineerd door zijn enthousiasme. "Hij is altijd een klein jongetje in een volwassen lichaam gebleven", vertelt Vermeule.

Nu nog spreekt de Australiër tot de verbeelding. Sommige programma's van hem zijn nog te bekijken op Amazon Prime en Netflix.

Volgens Vermeule was Irwin geliefd door zijn authenticiteit. Hij kan zich nog een bekend deel uit een van Irwins programma's herinneren waarin hij twee vechtende lachvogels uit elkaar trekt. Irwin hurkt op de grond en doet vervolgens de geluiden van de vogels na.

Vermeule vond het de kracht van Irwin dat hij ondanks zijn populariteit altijd zichzelf is gebleven. "Hoeveel geld hij ook had, hij was altijd die plattelandsjongen."

Natuurbeschermer

Vermeule hoopt dat naast het enthousiasme van Irwin en zijn inzet voor natuurbehoud, de volgende generaties vooral zijn optimisme onthouden. "Vooral als het gaat om het klimaatprobleem of overbevissing. Hoe moeilijk het ook lijkt, ik hoop dat ons de moed nooit in de schoenen zakt."

Ook Göbel hoopt dat. "We staan op een kantelpunt. De keuzes die we nu maken, bepalen hoe we onze natuur doorgeven aan volgende generaties. Vandaag is een goed moment om daarbij stil te staan. Dat is volgens mij waar Steve voor stond: mensen zich laten verwonderen over dieren en ze laten voelen waarom dieren het beschermen waard zijn."

Een rechter in de Verenigde Staten heeft het geruchtmakende proces tegen Lindsay Clancy nietig verklaard, nadat de jury na dagenlang beraad niet tot een oordeel was gekomen. In de zaak staat Clancy terecht voor de moord op haar drie kinderen.

Ondanks de nietigverklaring kunnen aanklagers beslissen Clancy opnieuw te vervolgen.

De 36-jarige Clancy, een voormalig verpleegkundige, staat terecht voor het wurgen van haar drie kinderen in 2023. Dat zou ze hebben gedaan in de kelder van haar woning in Duxbury in de staat Massachusetts. Haar man was op dat moment naar een apotheek om medicijnen voor hun kinderen op te halen.

Daarna sneed ze zichzelf met een mes en sprong ze van twee hoog uit het raam. Ze overleefde de val, maar raakte wel vanaf haar middel verlamd.

Zware medicatie

De moordzaak draait om de vraag in hoeverre Clancy toerekeningsvatbaar was. Volgens haar advocaten is de vrouw ontoerekeningsvatbaar omdat ze ten tijde van de moorden in een psychose verkeerde.

Ze leed volgens haar advocaten aan een postpartum psychose, een zeldzame aandoening die voorkomt bij ongeveer 1 op de 1000 vrouwen die zijn bevallen. Ze kreeg daarvoor zware medicatie, zoals antidepressiva en medicijnen tegen schizofrenie en bipolaire stoornissen. Volgens de advocaten van Clancy hebben de artsen haar te veel medicijnen voorgeschreven voor haar psychische problemen.

Jurylid ligt dwars

De aanklagers stellen dat er sprake is van moord met voorbedachten rade, omdat ze een plan had gemaakt om haar man het huis uit te krijgen en hem naar de apotheek te sturen. Ook had ze op haar telefoon berekend hoe lang het zou duren voordat haar man thuis zou zijn.

Het lukte de twaalfkoppige jury niet om deze week tot een unaniem besluit te komen, omdat één jurylid dwarslag. In zeven dagen lieten de juryleden de rechter drie keer weten dat ze er niet uitkwamen.

De zaak kan worden overgedaan met een andere jury. De advocaat van Clancy zei na de nietigverklaring dat het een uitdaging zal zijn om nieuwe juryleden te vinden die de zaak niet kennen. Hij had niet verwacht dat de zaak zoveel aandacht zou krijgen. In de VS mogen juryleden vooraf niks weten over een zaak om te voorkomen dat een jurylid met voorkennis oordeelt.

Amerikanen verdeeld

Het veelbesproken proces duurde zes weken en werd op televisie uitgezonden. De zaak heeft Amerika diep verdeeld. Voor velen staat de zaak van Clancy symbool voor hoe de postnatale zorg in de VS tekortschiet. Ook is er kritiek op de manier waarop het Amerikaanse rechtssysteem omgaat met moeders die hun kinderen doden.

Veel vrouwen kwamen tijdens het proces in het roze gekleed naar de rechtbank om Clancy steun te betuigen. Tegenstanders zijn verbaasd over de sympathie voor Clancy en vinden dat ze geen genade verdient voor de moord op haar kinderen.

Een door nazi's gestolen schilderij uit de zogenoemde Goudstikker-collectie wordt teruggegeven aan een erfgenaam van de Joodse kunstverzamelaar. Een Argentijnse rechter heeft een schikking tussen de betrokken partijen daarover bekrachtigd.

Het schilderij, genaamd Damesportret, dook vorig jaar op toen journalisten van het AD het werk zagen hangen op foto's in een verkoopadvertentie op een Argentijnse makelaarssite. De advertentie toonde het huis van de dochter en schoonzoon van Friedrich Kadgien, een nazi die na de Tweede Wereldoorlog tientallen geroofde kunstwerken meenam op zijn vlucht naar Argentinië.

Het schilderij is een portret van de Italiaanse gravin Colleoni, gemaakt door de schilder Giuseppe Vittore Ghislandi. Het werk uit de 17de eeuw hing bij het Argentijnse koppel boven de bank.

Donatie

Kort nadat zij door de journalisten waren benaderd over het schilderij, verdween het. De Kadgiens werden vervolgens aangeklaagd voor het verbergen van het kunstwerk.

Vanwege de teruggave wordt die zaak nu stopgezet. In de schikking is ook afgesproken dat het echtpaar omgerekend zo'n 2750 euro doneert aan lokale ziekenhuizen.

Het schilderij komt nu terecht bij Marei von Saher, de schoondochter van kunstverzamelaar Jacques Goudstikker. Zij onderneemt al sinds de jaren 90 pogingen om alle gestolen kunstwerken uit de Goudstikker-collectie terug te vinden.

Ze wil Damesportret volgens de Argentijnse krant Clarin tijdelijk tentoonstellen in het Holocaust-museum van Buenos Aires.

Goudstikker woonde in Amsterdam en kwam vlak na het begin van de Tweede Wereldoorlog om het leven toen hij naar Engeland vluchtte. Zijn collectie kwam in handen van nazi-kopstuk Hermann Göring, die een deel van de werken hield en de rest liet veilen. Kadgien was Görings financieel adviseur.

Voor president Trump is het "een zwarte dag voor het recht", voor activisten in Missouri zegeviert dat recht juist. Het Hooggerechtshof van Missouri heeft een poging van het Republikeinse bestuur om kiesdistricten in hun eigen voordeel te hertekenen geblokkeerd. Eerst moet er een referendum over worden gehouden.

Zowel Republikeinen als Democraten hertekenen de kiesdistricten al sinds jaar en dag in hun eigen voordeel, zodra ze de macht in een staat hebben. In de VS heet dat 'gerrymandering'.

Normaal gebeurt dat vlak na de volkstelling die eens in de tien jaar plaatsvindt. Onder druk van Trump doen rode staten als Texas en Missouri het nu vlak voor de verkiezingen, waarop blauwe staten als Californië op hun beurt terugslaan. Zo'n gecoördineerde actie op de valreep van de midterms is nieuw. De nettowinst voor de Republikeinen wordt waarschijnlijk tien zetels of meer.

'Smerige trucjes'

Door de aanpassing dreigden de Democraten ook in Missouri een zetel in het Congres kwijt te raken. In Kansas City, de grootste stad van de staat, bezorgt de overwegend zwarte bevolking hun zwarte volksvertegenwoordiger al tientallen jaren moeiteloos de verkiezingswinst.

Maar bij de herindeling werden witte plattelandsdorpjes tot ver in de omstreken aan het stadsdistrict vastgeplakt, gebieden waar doorgaans Republikeins wordt gestemd. Door die vermenging dreigde de zittende zwarte kandidaat plotseling het onderspit te delven tegen zijn Republikeinse opponent.

"Heel smerige trucjes, heel treurig", zegt de Afro-Amerikaanse Jane. "Amerika wordt alleen nog vertegenwoordigd door wie Trump naar voren schuift." Ze is van Nigeriaanse afkomst en struint tweedehands spullen af aan Troost Avenue, de straat waarlangs de nieuwe districtsgrens loopt.

Juist hier steekt dat, want Troost Avenue heeft een beladen geschiedenis. De straat is vernoemd naar de Nederlandse slavenhouder Benoist Troost, een van de oprichters van Kansas City, en vormde tot in de jaren 60 de officiële scheidslijn tussen de witte en zwarte gemeenschap.

"Het is een dubbele klap in ons gezicht", zegt Chris Goode, ondernemer aan Troost Avenue. "Deze rode lijn is nu verder verankerd." Hij runt een winkel aan de 'witte kant' van de straat: "Mijn grootvader had dat niet kunnen doen, Joodse, Latino of zwarte Amerikanen kregen daar geen hypotheek."

Handtekeningen opgehaald

Pogingen van Goode om de straat te hernoemen naar 'Truth Avenue' strandden. Door die nieuwe kieskaart voelt hij zich opnieuw weggezet. De sapbar van Goode valt ineens buiten het district van de zwarte kandidaat.

Voor de ondernemer gaat de herindeling verder dan politiek gekonkel. "Ze probeerden niet alleen een zetel af te pakken, maar ook ons gezicht in de grond te duwen", zegt hij geëmotioneerd. "Ze trappen je, terwijl je al op de grond ligt."

Boze inwoners van Missouri haalden ruim 300.000 handtekeningen op om een referendum tegen de herindeling af te dwingen, maar werden genegeerd door het hoofd van de kiesraad, een Republikein. Ook bij twee lagere rechters kregen ze nul op het rekest. Dus trokken ze naar het Hooggerechtshof, waar hun zaak deze week diende.

Protest bij de rechter

Voor het Hof in Jefferson City verzamelen zich tijdens de zitting enkele honderden betogers. Een van hen zeult een doodskist mee. "Daar zit de grondwet in, de Republikeinen proberen die te slopen", zegt demonstrant Zane Scott.

Voor een zwarte betoger rijt de kwestie oude wonden open. "Mijn vader moest vroeger nog 'kiesbelasting' betalen bij de stembus." Dat was een maatregel waarmee zuidelijke staten zwarte stemmers probeerden te weren.

Kiezers horen hun politici te kiezen, niet andersom, zegt Richard von Glahn van actiegroep People Not Politicians, die de zaak aanspande. Een dag later krijgt hij gelijk: de zeven hoge rechters besluiten unaniem dat de inwoners van Missouri eerst over de herindeling mogen stemmen voordat de kaart gebruikt mag worden. Dat referendum wordt begin november gehouden, gelijktijdig met de Congresverkiezingen.

Trump woedend

President Trump reageert woedend op zijn platform Truth Social: volgens hem is het ondoenlijk om de kaart binnen de korte tijd die nog rest tot de tussentijdse verkiezingen terug te veranderen.

Bovendien stemden de inwoners van Missouri bij de recente voorverkiezingen, waarbij ze binnen hun eigen partij hun favoriete kandidaat kozen, al volgens de nieuwe kaart. Autoriteiten in de staat waarschuwen voor chaos, omdat de stembiljetten voor de Congresverkiezingen over twee weken de deur uit moeten. En niet alleen in Missouri dreigt er verwarring: in een dozijn andere staten lopen soortgelijke rechtszaken.

Missouri rest nog een hoger beroep bij het Hooggerechtshof in Washington DC. Dat gaf de staat Texas eind vorig jaar voorlopig groen licht voor een hertekende kieskaart.

Bekijk hieronder wat 'gerrymandering' is en hoe het werkt:

A fun trick with a pole is to try to balance it so that it can stand on one end. This can be done in a few ways, such as …read more