Aggregator

Boa's in het openbaar vervoer kunnen vanaf 1 oktober toegang tot het rijbewijzenregister krijgen, meldt staatssecretaris Bertram. Met een pasfoto uit dat register kunnen ze sneller de identiteit vaststellen van zwartrijders of overlastgevers, is het idee.

Werkgevers in het ov kunnen vanaf donderdag een aanvraag doen om buitengewone opsporingsambtenaren (boa's) deze bevoegdheid te geven. Dat is een langgekoesterde wens.

Nu moeten de veiligheidsmedewerkers nog wachten op de politie als een zwartrijder of overlastgever geen identiteitsbewijs bij zich heeft, anders kunnen ze geen boete opleggen. Dat kan leiden tot oponthoud of escalatie van de situatie. In de praktijk kiezen boa's er vaak voor om geen boete op te leggen en overtreders te laten gaan met een waarschuwing.

Mogelijk ook andere registers

De staatssecretaris die over het openbaar vervoer gaat, noemt het "een grote stap vooruit" dat er nu in het rijbewijzenregister kan worden gekeken. Ze vindt dat boa's "steun verdienen bij het uitvoeren van hun vaak moeilijke werk".

Ze stelt dat ruim 12 miljoen Nederlanders in het rijbewijzenregister staan en dat deze maatregel een directe oplossing biedt voor een "groot en urgent probleem". Ruim 40 procent van alle boa's zou dagelijks te maken hebben met situaties waarin ze de identiteit van een persoon niet kunnen vaststellen.

In het coalitieakkoord is afgesproken dat er ook gekeken wordt naar de toegang tot andere registers. Het gaat dan bijvoorbeeld om de strafrechtketendatabank (SDKB) en de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV). Het streven is dit in 2028 geregeld te hebben, maar omdat dit om gevoelige informatie gaat, zitten er nog veel juridische haken en ogen aan.

'Zwartrijders hebben geen rijbewijs'

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) vindt inzage in het rijbewijsregister geen geschikt middel voor ov-boa's. "De meeste aanhoudingen in het openbaar vervoer hebben namelijk betrekking op personen zonder rijbewijs."

De AP, die over de privacy gaat, zou ook willen dat er meer wettelijke grenzen komen op het inzien van de gegevens. "Bijvoorbeeld door te zorgen dat een pasfoto slechts 30 seconden zichtbaar is."

In Nederland en achttien andere Europese landen zijn doorzoekingen gedaan in een groot onderzoek naar een oplichtersbende. Een criminele organisatie zou op grote schaal oude smartphones hebben verkocht als nieuw. Bij elkaar hebben ze mensen naar schatting voor ruim 300 miljoen euro opgelicht.

Zeven verdachten zijn opgepakt, meldt de openbaar aanklager van de EU (EPPO). Twee arrestanten worden beschouwd als de bendeleiders. De aanhoudingen werden gedaan in Oostenrijk, Duitsland en Spanje. EPPO spreekt over inbeslagnames, maar heeft daar geen details over bekendgemaakt.

De internationale operatie begon zaterdag. Aan de actie deden volgens EPPO 1770 agenten, douaniers en andere opsporingsambtenaren mee. In Nederland voerde de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) het onderzoek uit.

Verscheept naar Nederland

Volgens de Europese aanklager werden de mobieltjes gemaakt van oude onderdelen. Dat zou gebeurd zijn in Hongkong en de Verenigde Arabische Emiraten. De telefoons werden vervolgens naar Nederland verscheept. Vanuit daar werden ze naar een warenhuis in Duitsland vervoerd en online verkocht.

Het onderzoek begon na een melding bij een EU-instantie die zich richt op fraude. Er staat niet vermeld of deze klacht kwam van een opgelichte klant. Ook is onduidelijk in hoeverre de telefoons normaal hebben gefunctioneerd na aanschaf.

De criminele organisatie zou ruim een miljoen oude smartphones hebben verhandeld. Europese landen zouden ruim 30 miljoen euro aan btw zijn misgelopen. De bende heeft mogelijk gebruik gemaakt van brievenbusfirma's in Nederland, Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk en Zwitserland.

De Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad is vanaf 21 oktober dicht voor voertuigen die meer wegen dan 15 ton, oftewel 15.000 kilogram. Dat meldt Rijkswaterstaat in een persbericht.

Dat de dijk dicht moet, werd een maand geleden al bekend, maar de datum moest nog worden vastgesteld.

De maatregel wordt ingevoerd omdat de beweegbare bruggen op de dijk in de buurt van Lelystad er slecht aan toe zijn: bij inspecties door Rijkswaterstaat werden er scheuren in aangetroffen.

Om te voorkomen dat de bruggen verder beschadigen en om herstelwerk mogelijk te maken, worden zware voertuigen nu geweerd. Hoelang dit duurt is niet bekend. Rijkswaterstaat heeft het over 'jaren', en noemt geen einddatum.

De afsluiting betekent een flinke opgave voor vrachtvervoerders in de regio: zij moeten omrijden over de Afsluitdijk of via Amsterdam, een omweg van bijna een uur. "Ik denk dat het voor heel wat extra files gaat zorgen", voorspelde een chauffeur van transportbedrijf SVZ vorige maand bij regionale omroep NH Nieuws.

Volgens operationeel directeur Pieter Jan Stadt van datzelfde bedrijf heeft hij nu zo'n twintig extra vrachtwagens per week nodig om dezelfde hoeveelheid goederen te vervoeren. Zijn bedrijf rijdt 500 tot 800 keer per week over de dijk.

De kosten van het omrijden worden uiteindelijk deels betaald door klanten, zegt Stadt: "De boodschappen in de winkel, de grondstoffen die nodig zijn voor het productieproces: uiteindelijk zal dat door de keten verwerkt worden richting de consument. Uiteindelijk zal je zien dat in de keten eigenlijk alles weer duurder wordt."

Vier grote treinstations zijn vanochtend korte tijd deels of geheel ontruimd geweest na de vondst van onbeheerde koffers. Het ging om Haarlem, Utrecht Centraal, Rotterdam Centraal en Dordrecht. Er is niets verdachts gevonden.

Een verband wordt onderzocht, meldt een woordvoerder van ProRail aan de NOS. Een politiewoordvoerder zegt vooralsnog geen verband te zien, maar spreekt wel van een "hoogst opmerkelijke" situatie.

In Haarlem duurde de ontruiming het langst en werd het station volledig ontruimd. Daar kwam rond 10.15 uur een melding binnen over twee onbeheerde koffers. Enige tijd mocht niemand het station in en stopten de treinen niet meer in Haarlem. Omliggende panden werden ontruimd.

Drie aanhoudingen

De politie heeft drie mensen aangehouden, omdat ze zich verdacht gedroegen bij de koffers voordat de bagage werd achtergelaten. Hun rol wordt onderzocht.

Op onderstaande video is te zien dat twee mensen worden aangehouden:

Ook op Rotterdam Centraal werden vanmorgen twee onbeheerde koffers gevonden. Ze stonden in de voetgangerstunnel. De koffers werden door de politie onderzocht op explosieven en de voetgangerstunnel was tijdelijk afgesloten.

Uiteindelijk kwam de eigenaresse van de koffer zich melden, schrijft Rijnmond. Volgens medereizigers had de vrouw haar koffer achtergelaten om nog even de stad in te gaan.

Ook station Utrecht was vanmorgen gedeeltelijk afgesloten. Daar waren twee onbeheerde tassen aangetroffen, zegt een woordvoerder van de politie. De melding kwam rond 10.00 uur binnen. "De hal is gedurende vijf kwartier gedeeltelijk afgezet", zegt ze. Ook sommige perrons werden afgesloten.

De tassen zijn onderzocht, ze hadden geen gevaarlijke inhoud. Omdat een tas onbeheerd op een station achterlaten verboden is, heeft de politie twee mensen aangehouden op verdenking van het verstoren van de openbare orde.

Als laatste werd op station Dordrecht verdachte bagage gevonden, zegt spoorbeheerder ProRail. Uiteindelijk bleken er alleen kleren in de bagage te zitten.

In een paar dagen tijd zijn vier honden gestorven nadat ze waren uitgelaten in een park in Schiedam. De politie vermoedt dat de dieren iets hebben gegeten waardoor ze ziek zijn geworden. Hondeneigenaren wordt geadviseerd hun huisdier voorlopig ergens anders uit te laten.

Het gaat om het park De Plantage. Vrijdag liet de Schiedamse Margi daar haar teckel uit. Ze kwam haar buurvrouw tegen, die overstuur zei dat Margi beter weg kon gaan. "Op de plek waar ik met mijn hond stond, had haar hondje Buddy iets gegeten. Die is een paar uur later overleden", zegt ze bij Rijnmond.

Toen Buddy veel moest overgeven en daar ook bloed bij kwam, ging de buurvrouw meteen naar de dierenarts. "Daar hoorde ze dat er die dag nog een hond was doodgegaan die in het park was geweest." Wat de dieren hebben binnengekregen is nog onbekend. De symptomen bij de honden waren hetzelfde, volgens de Schiedamse.

Volgens haar zijn er ook andere honden ziek geworden na een wandeling in De Plantage. "Ik zit in een appgroep met meerdere hondeneigenaren, en verschillende honden zijn heel erg ziek. We hopen dat die er weer bovenop komen."

Vergiftigd

De politie is op de hoogte van de situatie. Deze week vindt er pathologisch en toxicologisch onderzoek plaats in het park. Er zijn borden geplaatst met daarop de tekst 'Mogelijk gif aanwezig. Let op uw kind/huisdier!'.

"We kijken ook of er sprake is van een strafbaar feit", zegt een politiewoordvoerder. Tot er meer duidelijkheid is, adviseert de politie om huisdieren voorlopig elders uit te laten. Mensen die iets opvallends zien in het park, wordt gevraagd een foto te maken en zich bij de politie te melden.

"Wij mijden ons eigen stadspark voorlopig", zegt Margi. "Het is gewoon heel verdrietig."

(Telecompaper) Google confirmed it has lodged appeals against two European Commission orders requiring it to open its Android OS to other AI software providers and allow rival search engines to access search data...

Het dodental als gevolg van het noodweer in Thailand is opgelopen tot 23. In de hoofdstad Bangkok zijn zeker vier mensen om het leven gekomen.

Het water in de overstroomde delen van Bangkok begon maandag langzaam te zakken, nadat het vrijwel het hele weekend had geregend. Volgens functionarissen van de Thaise hoofdstad zijn de omstandigheden voldoende verbeterd om het water sneller te kunnen afvoeren. Toch staan verschillende wijken en belangrijke wegen nog altijd onder water, meldt persbureau AP.

Volgens het Bangkok Flood Control Center zijn dit weekend ongeveer 700.000 mensen in de hoofdstad getroffen door de overstromingen.

Vliegverkeer verstoord

Ook het vliegverkeer ondervindt hinder. De Thaise luchtvaartmaatschappij Thai Airways heeft tot en met woensdag vluchten geannuleerd, zowel binnenlandse als internationale vluchten.

De toegangswegen naar de luchthavens zijn moeilijk begaanbaar door het hoge water. De Thaise luchtvaarautoriteit roept passagiers op om hun vluchtstatus vooraf te controleren en aanzienlijk meer tijd uit te trekken voor de reis naar de luchthaven.

Zes Europese regeringsleiders dringen er bij de Europese Unie op aan om de volgende zevenjarenbegroting met miljarden euro's te verlagen. De premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland vinden dat de Europese uitgaven grondig moeten worden hervormd en dat er keuzes moeten worden gemaakt, schrijven ze in een brief die de NOS heeft ingezien.

De brief is gericht aan huidig EU-voorzitter Ierland, dat een nieuw voorstel voor de begroting moet maken.

De zes vinden dat er moet worden geïnvesteerd in veiligheid, defensie, economische concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie, in het kader van een sterk en onafhankelijk Europa.

Maar wat hen betreft gaat er in de begroting voor 2028-2034 minder geld naar boeren en armere regio's in de EU. Traditioneel krijgen die ongeveer twee derde van het budget.

Verdeeldheid

De zes zijn het niet eens met het begrotingsvoorstel van de Europese Commissie, dat volgens hen de begroting met 60 procent laat toenemen tot 2 biljoen (2000 miljard) euro. Ze noemen dat "niet realistisch", zowel op politiek als op economisch vlak. Ze wijzen er ook op dat een verhoging van het EU-budget niet in lijn is met de bezuinigingen die in een aantal lidstaten nodig zijn. Daarom willen ze dat de begroting met "enkele honderden miljarden euro's" wordt verlaagd.

Premier Jetten liet ook in juni al weten dat Nederland de voorgestelde begroting veel te hoog vindt. Hij noemde het onderhandelingsvoorstel "niet goed genoeg". De huidige begroting, die tot en met 2027 loopt, is 1,2 biljoen.

De brief onderstreept de verdeeldheid over de EU-uitgaven. Een meerderheid van 17 landen, waaronder Spanje en Italië, houdt vast aan de steun voor landbouw en armere regio's en wil zelfs dat daar meer geld naartoe gaat. Daarom moet het totale budget juist omhoog, tot boven de 2 biljoen, vinden ze.

EU-correspondent Chris Ostendorf:

"De zuinige zes, zoals de landen zichzelf graag noemen, voeren de druk op nu het eindspel in de onderhandelingen dichterbij komt. In de brief benadrukken ze dat ze willen inzetten op modernisering. Achter de schermen hoor je iets anders, namelijk dat de rijke landen vooral een korting willen op hun bijdrage.

Omdat 17 andere landen vasthouden aan hun belang, namelijk geld voor landbouw en arme regio's, is de kans het grootst dat er uiteindelijk aanzienlijk gesnoeid zal worden in het voorstel van de Europese Commissie. Dan zal er hoogstwaarschijnlijk weinig of geen plek blijven voor modernisering.

Politiek kan Nederland dat als winst presenteren. Bij het bedrijfsleven en onder wetenschappers hoor je kritiek op deze strategie van Nederland. Het zou een gemiste kans zijn, omdat de modernisering van de begroting zou sneuvelen doordat de focus vooral ligt op alleen maar minder geld uitgeven."

Huidig EU-voorzitter Ierland zal een nieuw begrotingsvoorstel indienen als basis voor de onderhandelingen. Daarin moet volgens de briefschrijvers een bedrag staan dat op een realistische manier kan worden gefinancierd en waarbij niet nog meer wordt geleend.

In juni spraken de EU-leiders af om nog dit jaar tot een akkoord te komen voor de periode 2028-2034, omdat de onderhandelingen ingewikkelder kunnen worden na de verkiezingen in Frankrijk, Italië, Spanje en Polen. Alle 27 lidstaten moeten met de begroting instemmen.

Volgens de Financial Times dreigen de zes landen de komende begroting niet te steunen. "Als de begroting niet met honderden miljarden wordt verminderd, komt er dit jaar geen akkoord", zegt een diplomaat uit een van deze landen tegen de krant. Dat dreigement staat niet met zoveel woorden in de brief.

(Telecompaper) Meta is rolling out a new enterprise software tier based on its agentic AI-driven personal assistant Muse...

If you haven’t heard of Metal Gear, you probably haven’t played video games these last few decades. The original Metal Gear dates back to 1987 and launched on the MSX, …read more

Bewoners van de Waddeneilanden maken zich zorgen over plannen van Rijkswaterstaat om delen van de natuur op de eilanden het hele jaar af te sluiten. De plannen zijn nog niet definitief, maar eilanders zijn bang dat het te drastisch wordt en eisen inspraak.

Een petitie daarvoor is 50.000 keer ondertekend. De Waddeneilanden hebben bij elkaar zo'n 25.000 vaste bewoners, maar daarnaast verblijven veel mensen er tijdelijk, bijvoorbeeld omdat ze er een huisje of een appartement hebben of dat huren.

"Ik ben altijd op het strand, in de duinen en de bossen. Geweldig", zegt Frank van der Zee tegen RTV Noord. Hij is geboren en getogen op Schiermonnikoog en vindt dat de natuur onlosmakelijk verbonden is met het leven daar. "Wij willen niks kapot maken, niks verstoren. Wij genieten ervan."

Rijkswaterstaat heeft bewonersbijeenkomsten georganiseerd, vertelt zijn vrouw Sonja. Daar zijn conceptkaarten uitgedeeld met daarop natuurgebieden waarvan wordt onderzocht of het gebruik ervan in de toekomst wordt beperkt. "Wij schrokken enorm toen we die kaarten zagen."

Maatregelen op maat

De overheidsorganisatie werkt aan nieuwe Natura 2000-beheerplannen voor de Waddenzee en de Noordzeekustzone. Het gaat niet goed met delen van de natuur, en er zijn maatregelen nodig om verdere achteruitgang te voorkomen. Een van de mogelijkheden is gebieden meer rust te geven.

Dat zou een deel van de eilanden ontoegankelijk maken, zegt Vlielander Aant Durk van der Veen, de initiatiefnemer van de petitie. "Op Vlieland zou een derde van het eiland gewoon dicht gaan. Dat doet een heel deel van de beleving van Vlieland teniet."

De inwoners vinden dat het Rijk eerst kritisch naar het eigen handelen moet kijken. Ze wijzen op gaswinning, zoutwinning en de aanleg van kabels in het Waddengebied. "We zijn bang dat wij het wisselgeld worden om dat soort projecten door te kunnen laten gaan", zegt Van der Veen.

Dat er maatregelen op tafel liggen om de natuur te redden, begrijpt hij goed. "We zijn allemaal eilanders. We zijn naast bewoners ook natuurbeschermers. De natuur staat onder druk, dat zien wij ook", zegt hij.

Maatwerk zou volgens hem een betere oplossing zijn. "Als ergens een groep vogels broedt, kunnen er ook op dat moment borden omheen gezet worden, waarop je uitlegt waarom je daar dan even niet in de buurt mag komen. Dan heb je volgens mij een veel betere oplossing die ook beter wordt gedragen door de mens."

Lokale kennis

De petitie wordt vandaag overhandigd aan de Tweede Kamer. Daarmee hoopt Van der Veen dat de eilandbewoners een vaste plek aan de gesprekstafel krijgen.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt de zorgen van de eilanders serieus te nemen. "We waarderen de betrokkenheid van bewoners en ondernemers en maken voor het vervolg graag gebruik van lokale kennis", zegt een woordvoerder. "Mensen in het Waddengebied wonen en werken al eeuwen in en met de natuur. Het uitgangspunt is dat daar ook in de toekomst ruimte voor blijft."

Dit najaar begint Rijkswaterstaat aan een reeks informatiebijeenkomsten in het Waddengebied.

(Telecompaper) Starlink has launched the first 26 of its V3 satellites, which offer ten times the capacity of its current generation...

(Telecompaper) Samsung has committed USD 1 billion to Helix Digital Infrastructure, an AI infrastructure company formed by KKR, providing additional long-duration...

OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, heeft excuses aangeboden voor het hacken van Australische overheidswebsites. Programma's van OpenAI kregen afgelopen juni toegang tot de overheidswebsites zonder dat ze daar toestemming voor hadden, schrijft OpenAI in een verklaring. "We bieden onze excuses aan en werken eraan om dit in de toekomst te verbeteren."

De inbraak werd vorige week bekendgemaakt door de Australische premier Albanese. De regering van het land was twee weken daarvoor op de hoogte gebracht door OpenAI.

"Onacceptabel", noemde premier Albanese de gang van zaken. De premier zei zijn ongenoegen over de hack en de communicatie hierover te hebben overgebracht aan OpenAI-topman Sam Altman.

'Eerder moeten delen'

OpenAI heeft onderzocht waar de AI-programma's precies toegang toe hadden. Het bedrijf zegt dat de modellen binnendrongen in vier verschillende websites en systemen van de Australische overheid.

Ze vroegen informatie op bij het Australische platform voor uitkeringen, het onderzoeksbureau voor criminaliteit en strafrecht, het gezondheidsinstituut en een gezondheidsorganisatie van de staat Victoria. Er is geen bewijs dat persoonlijke medische dossiers zijn geraadpleegd, zegt OpenAI.

Het AI-bedrijf ontdekte de inbraken zelf half augustus en stelde een onderzoek in. Dat de Australische overheid een maand later werd geïnformeerd, ziet OpenAI nu als een verkeerde keuze. "Ons doel was om de betrokken instanties een gedetailleerd verslag te geven zodra ons onderzoek was afgerond. We hadden de voorlopige bevindingen echter eerder moeten delen en de Australische instanties op de hoogte moeten houden naarmate er meer feiten aan het licht kwamen."

Nieuw model geannuleerd

OpenAI zal ondersteuning bieden aan de getroffen instanties en meebetalen aan het versterken van de cyberverdediging. Ook gaat het een Australische taskforce oprichten die aanbevelingen gaat doen op het vlak van cyberbeveiliging.

Daarnaast is de lancering van een nieuw AI-model geannuleerd omdat het systeem niet voldeed aan de veiligheidsnormen. OpenAI besloot afgelopen weekend al om de training van AI-modellen tijdelijk stop te zetten vanwege de aanvallen op overheidswebsites.

Ingenieursbureau Arcadis schrapt 1000 banen. Dat maakt het Nederlandse bedrijf vanochtend bekend, op de dag waarop het zijn plannen voor de komende jaren presenteert.

De ingenieurs van Arcadis ontwerpen bouwprojecten, waterbeheersingssystemen en milieubeschermingsoplossingen. Daarvoor krijgt het bedrijf wereldwijd opdrachten.

Arcadis wil de bedrijfsvoering versimpelen en kosten besparen. Daartoe worden 1000 voltijdsbanen geschrapt. Ook stopt het bedijf grotendeels met architectuuropdrachten en de meeste klussen in China worden afgestoten.

Focus

Bestuursvoorzitter Heather Polinsky zegt dat de ingreep nodig is om het bedrijf te versterken. "We scherpen onze focus aan op de markten waar de vraag het grootst is", zegt Polinsky. Daarom wil het bedrijf duidelijk kiezen welke opdrachten er worden aangenomen.

Wie ontslagen worden, is nog niet bekend gemaakt. "Daar zijn we nog niet. We bekijken dat land voor land", zegt Polinsky. Binnen Arcadis zijn 200 managers aangewezen om te kijken waar het bedrijf kan besparen. Het ingenieursbedrijf zegt wel mensen te blijven aannemen voor de bedrijfsonderdelen die groeien.

Volgens de bestuursvoorzitter zijn de activiteiten in China op dit moment "niet erg effectief" voor het bedrijf. Arcadis zou nog wel betrokken blijven bij opdrachten in China, maar bij die projecten zou de overheid een meerderheidsbelang krijgen.

Overname

Arcadis ontstond in 1888. Het bedrijf is actief in ruim dertig landen en heeft ruim 34.000 mensen in dienst. Sinds 1995 is het aan de Amsterdamse beurs genoteerd. Het hielp onder meer mee aan de renovatie van Rotterdam Centraal en het Rijksmuseum, en aan het versterken van de waterkeringen in de Amerikaanse stad New Orleans na de orkaan Katrina.

Een overname van Arcadis hing al een tijdje in de lucht. Deze zomer werd bekend dat het Canadese WSP Global, dat zich al meerdere keren meldde met een bod op Arcadis, interesse had. Maar vorige week werd bekend dat WSP Global voorlopig de overnamepoging staakt.

Binnen Arcadis hebben de ingenieurs zelf een vrij belangrijke stem. Via de Lovinklaan Stichting hebben zij 20 procent van de aandelen in handen. Het ziet ernaar uit dat deze stichting een overname voorlopig niet ziet zitten.

Volgens Arcadis heeft de nieuwe koers niets te maken met de overnameperikelen. Volgens CEO Heather Polinsky is het bedrijf niet meer bezig met een overname: "We richten ons nu volledig op onszelf".

Het begon vorige week met de uitzetting van een bejaarde vrouw in het centrum van Madrid. Op een brancard werd ze haar huis uitgerold, waar ze 70 jaar had gewoond, maar door een huurverhoging niet kon blijven wonen.

Maricarmen werd het symbool van de Spaanse woningcrisis dat mensen massaal de straat op kreeg. En nu bivakkeren honderden mensen in tenten op het Puerta del Sol, een van de beroemdste pleinen van de Spaanse hoofdstad.

Vandaag kan de regering met een decreet een eerste stap naar een oplossing zetten.

De hele zomer heeft het bijna niet geregend in Madrid, maar gisteravond sloeg het weer om. Een tegenslag voor de mensen die in hun tenten demonstreren. Maar ze laten zich niet tegenhouden, boven de tenten zijn zeilen gespannen, provisorisch aan elkaar geknoopt met paraplu's en op sommige plekken met stokken hooggehouden. Aan de rand van het tentenkamp staat Armand. Met zijn vrienden zet hij de zoveelste tent op.

"We blijven hier vannacht slapen", zegt hij. De twintiger woont nu vijf jaar in Madrid. "Ik heb ondertussen in vier verschillende huizen moeten wonen." Hij is blij met een dak boven zijn hoofd, maar de situatie waar hij nu in zit is allesbehalve ideaal. "In mijn huis sluiten de ramen bijvoorbeeld niet goed. In de winter is het erg koud. Ik betaal 445 euro kale huur."

Hij is 28 en woont samen met huisgenoten, zoals bijna iedereen van zijn leeftijd. "Ik zou graag iets voor mezelf opbouwen, zonder financiële stress."

De manifestaties mogen dan wel zijn aangewakkerd door een oudere vrouw, het zijn vooral jongeren die op Puerta del Sol bivakkeren. Het is die generatie die het hardst wordt geraakt, zegt ook Lucia die lid is van de huurdersvakbond. "Maar het is een probleem dat de hele samenleving raakt."

Mensen kunnen een brief voor Maricarmen schrijven, die door de vakbond naar het ziekenhuis wordt gebracht, waar de vrouw sinds haar uitzetting verblijft.

Gisteren kwamen de eigenaar van het appartement en de advocaat van Maricarmen tot een overeenkomst, waardoor zij weer terug kan naar haar woning. Voor de demonstranten zal dat weinig veranderen: de geest is uit de fles.

Vooral linkse groepen zijn op het plein. Van de feministen beweging tot de jonge socialisten en mensen van dierenwelzijnsorganisaties. Op de banners staan verschillende leuzen, niet alleen over de woningcrisis, maar ook over de gezondheidszorg en het onderwijs.

Voor het gebouw van de regionale regering aan het plein zingt een feministische actiegroep een lied over het recht op abortus.

Op een stoeltje voor een tent zit Martha Cecilia. Ze is arbeidsongeschikt en krijgt per maand zo'n vijfhonderd euro van de staat. "Vier jaar lang was ik dakloos en sliep ik op het vliegveld", vertelt ze. Nu is er een huis voor haar geregeld, maar het is nog altijd moeilijk.

"Ik slaap op de vloer. Er is geen koelkast, wasmachine of keuken", zegt ze. "het zijn vier muren en een dak, dat is wat het is." Ze zegt de regiopresident te hebben geschreven over haar situatie, maar nooit een reactie te hebben ontvangen.

Ze is niet de enige die zich door de politiek in de steek gelaten voelt. Ook in steden als Barcelona, Sevilla en Malaga vragen mensen aandacht voor de problemen op de woningmarkt. Of de protesten nog groter worden, hangt vooral af van een decreet dat vandaag door de ministerraad kan worden goedgekeurd.

Decreet

Het decreet moet een begin zijn van de aanpak van de woningcrisis. Het zou uithuiszettingen moeten voorkomen, huurcontracten stabieler moeten maken en de positie van huurders moeten beschermen. Ook wordt gekeken naar strengere regels voor investeringsfondsen en vakantieverhuur.

Het zijn maatregelen waar positief naar wordt gekeken, maar die het structurele probleem niet lijken te gaan oplossen: het tekort aan betaalbare woningen.

Een chatgesprek beginnen met Veilig Thuis kan nu dag en nacht. Het advies- en meldpunt was al 24/7 te bellen, maar de chatfunctie was alleen tijdens werktijden te gebruiken. De uitbreiding daarvan moet helpen om huiselijk geweld en kindermishandeling sneller op te sporen.

Vandaag werd de uitbreiding van de bereikbaarheid bekendgemaakt, maar een maand geleden is die al in stilte ingevoerd. En met effect: in augustus vroegen drie keer zoveel mensen advies via de chat als in augustus vorig jaar. Inmiddels zijn er meer chatgesprekken buiten kantoortijd dan daarbinnen.

"We zien een piek in het aantal chats als mensen thuiskomen van werk", vertelt Elijah Sanches, vertrouwensarts en chatmedewerker bij Veilig Thuis. "Mensen hebben dan de tijd na een werkdag om even na te denken en zoeken contact. Dat kan via een chat ook makkelijk anoniem."

"We zien ook voor het slapengaan een piek, rond 23.00 uur", vervolgt Sanches. "Ik heb gesprekken met mensen die lawaai horen bij hun buren. Of vrouwen die vanaf de wc chatten, omdat ze worden uitgescholden en geslagen door hun partner. Ik kan dan advies geven over wat te doen. Bij acuut gevaar is dat altijd 112 bellen."

Veilig Thuis krijgt jaar na jaar meer meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Vorig jaar kwamen 136.000 meldingen binnen. Bij ruim 90.000 van die meldingen was de organisatie nog niet bij het gezin betrokken, bij ruim 40.000 was dat wel het geval.

Veilig Thuis is wettelijk verplicht het risico van de situatie binnen vijf dagen te beoordelen. De afgelopen jaren duurde dat bij bijna de helft van de meldingen langer. De inspectie heeft meermaals aan de bel getrokken en gezegd dat het beter moet.

"Het uitbreiden van de chatfunctie kan dit verbeteren, hopen we", vertelt Elijah Sanches van Veilig Thuis. "De chat is puur bedoeld voor advies, niet voor meldingen waar we meer onderzoek naar doen."

"Mensen die nu een melding doen, hebben soms eigenlijk al genoeg aan een advies. We kunnen dat met de chat beter filteren. Dat bespaart tijd en daarmee kunnen we uiteindelijk sneller onderzoek doen naar meldingen die binnenkomen."

Chatten met 'echte' mensen

Anders dan veel andere websites maakt de chatfunctie van Veilig Thuis geen gebruik van een AI-chatbot. "Je praat gewoon met mensen", legt Sanches uit.

"We hebben geëxperimenteerd met AI, dat experiment is afgerond. Dat willen we later gebruiken om de chat beter te maken, maar duidelijk zal dan zijn of iemand zijn vraag ook echt aan AI wil stellen. Als je in de penarie zit, heb je namelijk echt een mens nodig."

Although we often think that we got certain aspects of aerodynamics pretty much licked at this point, details like the optimal shape of a propeller remains hotly debated, both in- …read more

Goedemorgen! De Hoge Raad doet uitspraak in de zaak tegen Viruswaarheid-voorman Willem Engel, en de Tweede Kamer debatteert over nieuwe regels tegen geluidsoverlast rond Schiphol.

Eerst het weer: Vandaag is het droog met veel zon. Het wordt uitzonderlijk warm voor eind september met 23 tot 28 graden. Er waait een zuidoostenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De tweede man van de FBI stapt op. Daarmee vertrekt opnieuw een belangrijke leidinggevende binnen het Amerikaanse justitieapparaat. Andrew Bailey was nog maar sinds augustus vorig jaar in dienst van de federale politiedienst.

Hoewel hijzelf in een verklaring schrijft "terug te willen keren naar mijn gezin in Missouri", koppelen verschillende Amerikaanse media zijn vertrek aan de moeizame relatie met FBI-baas Kash Patel. Die bedankt hem voor zijn trouwe dienst en het "doorvoeren van belangrijke hervormingen".

En dan nog dit:

Gisteren is Starship, de nieuwe megaraket van SpaceX, voor het eerst in een baan om de aarde gebracht. Het is een belangrijke test voor het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf. Bij de vluchtleiding in Texas werd luid gejuicht toen het 'go' werd gegeven om de raket in een baan te brengen:

Fijne dag!

Vorig jaar zijn flink meer Nederlanders overleden na een val dan het jaar ervoor. In totaal overleden 7810 mensen na te zijn gevallen, gestruikeld of uitgegleden. In 2024 overleden er zo'n 480 mensen minder, berekende het CBS.

Het aantal Nederlanders dat na een val overlijdt stijgt al jaren, ook als rekening wordt gehouden met het feit dat er door vergrijzing meer ouderen zijn, voor wie een val vaker fataal is. Vorig jaar waren het er gemiddeld ruim 21 per dag.

Een val is in Nederland de meest voorkomende oorzaak van "niet-natuurlijk overlijden". Een grote meerderheid van de slachtoffers, 79 procent, is 80 jaar of ouder. In slechts 2 procent van de gevallen gaat het om mensen onder de 60.

Valpreventie

In de cijfers worden overlijdens meegerekend tot dertig dagen na de val, als opgelopen complicaties als een heupfractuur of hoofdletsel de belangrijkste oorzaak zijn. Dodelijke vallen met vervoersmiddelen als een fiets of scootmobiel worden niet meegerekend, die vallen onder verkeersongelukken.

CBS berekende het aantal Nederlanders dat is omgekomen door een val voor de Valpreventieweek van het ministerie van Volksgezondheid en VeiligheidNL. Deze week meldde VeiligheidNL al dat er vorig jaar 124.000 65-plussers naar de spoedeisende hulp moesten na een val, 5000 meer dan in 2024.

VeiligheidNL zet in op valpreventie om de stijgende lijn te laten afvlakken, maar vreest dat concreet resultaat nog jaren op zich laat wachten. De organisatie geeft ook tips om vallen te voorkomen, zoals genoeg licht in huis, goed schoeisel en voldoende aandacht voor verminderd zicht.