Aggregator

Levenslang geëist in Haags proces over stadionbloedbad tijdens genocide Rwanda

7 hours 52 minutes ago

Het Openbaar Ministerie heeft levenslang geëist tegen een man uit Ede die wordt verdacht van betrokkenheid bij de Rwandese genocide in 1994. Volgens de aanklager had de 66-jarige Eugène N. een leidende rol bij een bloedbad in een sportstadion.

"Als deze misdrijven geen levenslange gevangenisstraf verdienen, welke feiten dan wel?", vroeg aan aanklager zich retorisch af.

N. was een regionaal leider toen de genocide begon. Hij zou hebben opgeroepen mensen te doden die hun toevlucht hadden gezocht in het Byiza-stadion in de regio Butare. Hij hielp daarbij ook actief mee aan de moordpartij, volgens het OM.

N. vluchtte in 1998 naar Nederland en ging wonen in Ede. In 2020 kwam hij in beeld als genocideverdachte. Omdat hij inmiddels is genaturaliseerd, vindt het proces tegen hem hier plaats. N. ontkent dat hij betrokken is geweest bij de moorden. Volgens hem proberen getuigen met hun belastende verklaringen zelf strafvermindering te krijgen.

Vuurwapens, handgranaten, machetes

In 1994 werden in drie maanden tijd naar schatting 800.000 mensen om het leven gebracht. Bij het etnisch geweld werden voornamelijk Tutsi's en gematigde Hutu's op gruwelijke wijze vermoord.

"De daders waren hoofdzakelijk gewone landbouwers, die na jaren propaganda en oorlogsretoriek met machetes en knuppels hun buren, vrienden en collega's beroofden en vermoordden", aldus het OM. "Zij werden daarin aangevoerd en voorgegaan door de lokale leiders", zoals N.

In het Byiza-stadion werden 3000 mensen afgeslacht met vuurwapens, handgranaten, knuppels, machetes en stokken. "De verdachte was een essentiële schakel in het uitvoeren van de moordpartijen", volgens de aanklagers. "Wat er is gebeurd, gaat het voorstellingsvermogen te boven."

Het OM haalde bij de strafeis verklaringen aan van slachtoffers die het bloedbad overleefden en in het stadion dierbaren verloren. "Je hoopt dat ze je als eerste doden, zodat je de ergste dingen niet hoeft te zien." Anderen beschreven gewonde slachtoffers die smeekten uit hun lijden te worden verlost. Vijf van de slachtoffers waren in Den Haag aanwezig.

Signaal

Meerdere getuigen zeggen N. in het stadion te hebben gezien. Zo zou hij een granaat in de menigte hebben gegooid. Ook hitste hij voorafgaand aan het bloedbad de plaatselijke bevolking op. "Eugène had ons opdracht gegeven om elke Tutsi die uit het stadion zou proberen te ontsnappen, te doden", verklaarde een van hen.

Het OM neemt het N. kwalijk dat hij ondanks die verklaringen blijft volharden in zijn onschuld. Een levenslange gevangenisstraf zou daarom een goed signaal zijn, redeneerde de aanklager. "Dat je naar een ver land kunt vertrekken of niet, dat het lang kan duren of kort, maar dat de dag kan komen dat je je moet verantwoorden voor je daden."

Morgen krijgt de verdediging de beurt om het verhaal van N. te doen. De rechtbank hoopt 28 augustus uitspraak te doen.

Zeven jaar cel geëist tegen conciërge verdacht van ontucht op basisschool

8 hours 1 minute ago

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft zeven jaar celstraf en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 58-jarige Oskar van der V. uit Zoetermeer. Hij werkte tussen 2019 en 2025 als conciërge op een basisschool in Zoetermeer en wordt verdacht van ontucht en het bezitten, maken en verspreiden van kinderporno.

Volgens het OM heeft Van der V. twee meisjes in het voorraadhok van de school opgesloten en ze daar misbruikt en gefilmd. In totaal zijn negentien aangiftes tegen Van der V. gedaan. Het zou gaan om de periode november 2019 tot en met juni 2024, meldt Omroep West. Ook zou de verdachte bijna 200.000 afbeeldingen van seksueel kindermisbruik in zijn bezit hebben gehad.

"Deze zaak gaat over het ernstig beschamen van vertrouwen", zei de officier van justitie. "Kinderen moeten veilig zijn bij volwassenen die verantwoordelijk zijn voor hun welzijn." Volgens het OM is de verdachte "leugenachtig en manipulerend" te werk gegaan.

Vrijwillig in behandeling

Van der V. was tussen 2018 en 2021 vrijwillig in behandeling voor zijn pedofiele stoornis bij De Waag, een centrum voor forensische geestelijke gezondheidszorg. Toen hij bij de school ging werken, ontstond een conflict met zijn psycholoog. De psycholoog bleef erop hameren dat het fout zou kunnen aflopen, bleek uit een rapportage.

Uiteindelijk dreigde de behandelaar de school te informeren, maar het behandelteam van Van der V. besloot het beroepsgeheim niet te doorbreken. De verdachte vertelde na zijn indiensttreding bij de school niet aan zijn behandelaars dat hij kinderen filmde.

"Ik wist van mezelf dat ik niet over de schreef zou gaan", zei de verdachte zelf over zijn werk op de school. "Dat heb ik ook niet gedaan en ik zou het nooit doen." Daarmee ontkende hij dat de aanrakingen van twee meisjes op de school met seksuele intenties waren.

Deze verklaring leek de rechtbank niet geloofwaardig, zeker gezien berichten in een versleutelde chatapp die gevonden zijn op zijn telefoon waarin allerlei seksuele handelingen en fantasieën beschreven stonden.

Landelijk onderzoek

Eind 2022 meldde een moeder zich bij de schooldirectie met een klacht over de conciërge. Die klacht, en andere zorgwekkende signalen van meerdere ouders, werden niet serieus genomen.

De conciërge kwam bij justitie in beeld tijdens een landelijk onderzoek naar kinderporno. Hij was actief op een versleutelde chatapp en werd daarom op 2 september 2025 aangehouden. Hij bleek ruim 200.000 bestanden met kinderporno in bezit te hebben.

Toen duidelijk werd dat Van der V. ook meisjes op de school had misbruikt ontstond grote onrust en moest de directeur het veld ruimen.

Naast de gevangenisstraf van zeven jaar en tbs met dwangverpleging eist het OM een contactverbod, een locatieverbod en een beroepsverbod van tien jaar tegen Van der V.

Na 50 jaar geen Playmobil meer gemaakt in Duitsland om aanhoudende verliezen

8 hours 17 minutes ago

Na ruim een halve eeuw is er een einde gekomen aan de productie van Playmobil in Duitsland. Het verlieslijdende speelgoedbedrijf sloot vandaag zijn productielijn in het Beierse Dietenhofen. Het resterende personeel krijgt betaald verlof tot eind van de maand; er wordt nog besproken hoe hun toekomst eruit zal zien.

De fabrikant nam het besluit vanwege de hoge loon- en energiekosten. Het speelgoedbedrijf kampt al jaren met teruglopende verkoopcijfers en moet er daarom alles aan doen om kosten te besparen. De beatleskapseltjes en klemhandjes worden voortaan allemaal in Tsjechië of Malta gemaakt.

Playmobil werd in 1974 geïntroduceerd op een speelgoedbeurs in Nürnberg. Ontwerper Hans Beck van speelgoedbedrijf Geobra Brandstätter had destijds drie thema's bedacht: ridders, indianen en wegwerkers. Cruciaal voor het succes ervan was dat kinderen dat bescheiden begin konden uitbouwen tot complete werelden.

"Ik vond dat het een system moest zijn", zei eigenaar Horst Brandstätter daar ooit over. "Dat je het ene jaar met kerst een auto kon krijgen en het jaar erop de garage. Dat mensen dingen konden toevoegen, zonder ineens veel geld te moeten uitgeven."

Met de poppetjes konden kinderen hun eigen verhalen uitbeelden, redeneerde hij. "Playmobil draait niet om wat je kunt zien, maar om de film die kinderen erbij maken in hun hoofd. Daar gebruiken ze ons materiaal voor." Ontwerper Beck had zelfs principiële bezwaren tegen een zelfrijdende trein. "De beweging moet van kinderen komen."

Kidults

De afgelopen jaren waren er echter steeds meer kinderen die de piraten, politieagenten en prinsessen links lieten liggen, door concurrentie van bijvoorbeeld videogames. In tegenstelling tot Lego slaagde Playmobil er niet genoeg in om 'kidults' aan zich te binden, de volwassenen die bereid zijn grote bedragen uit te geven aan dure sets van Harry Potter, Star Wars of Marvel-superhelden, of volledig op volwassenen gerichte sets als Van Goghs Zonnebloemen.

Niet dat Playmobil dat niet probeerde. Het bedrijf bracht nostalgische edities uit van Asterix en Obelix, Back to the Future en The A-Team. Ook ontwikkelde het steeds vaker poppetjes speciaal voor toeristen: het Melkmeisje voor het Rijksmuseum bijvoorbeeld, of kerkhervormer Maarten Luther, van wie bij zijn 500ste sterfdag ruim een miljoen poppetjes werden gemaakt.

Het was allemaal niet genoeg om de vestiging in Duitsland open te houden. Enkele jaren terug schrapte het bedrijf wereldwijd al 700 banen, nu sluit deze fabriek helemaal de deuren. Een woordvoerder benadrukt dat het bedrijf nog wel "in Duitsland geworteld blijft", met het hoofdkantoor in Zirndorf, waar de directie en de marketingafdeling gevestigd blijven.

De vakbond vindt het een schrale troost. Voor 350 personeelsleden, die vaak al jarenlang voor het bedrijf werken, moet nog een afvloeiingsregeling komen. Een woordvoerder noemde de sluiting een catastrofaal besluit. "Voor velen van ons stort onze wereld in."

Wachttijd bij UWV voor keuring arbeidsongeschiktheid blijft oplopen

8 hours 48 minutes ago

Ondanks diverse maatregelen slaagt het UWV er steeds vaker niet in om binnen zes maanden te beoordelen of iemand recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Op dit moment moeten meer dan 11.000 mensen langer dan een half jaar wachten op een WIA-keuring. Dat zijn er ruim 3000 meer dan vorig jaar en dat is zorgelijk, schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken aan de Tweede Kamer.

Hij roept vakbonden en werkgevers dan ook opnieuw op te komen praten over een herziening van het stelsel. Dat piept en kraakt, volgens de minister. Mensen die erin zitten komen er maar moeilijk uit en de regelingen kosten veel geld.

Wie wacht op een keuring krijgt ondertussen een voorschot. Dat geld hoeft niet terugbetaald te worden als blijkt dat je te veel hebt gekregen of geen recht hebt op een uitkering.

Volgens Vijlbrief ligt de oorzaak voor de lange wachttijden bij het UWV, dat meer tijd nodig heeft "om de eigen organisatie bij te sturen". De uitkeringsinstantie kampt al jaren met een tekort aan artsen die de keuringen moeten uitvoeren.

865.000 mensen arbeidsongeschikt

Om de achterstanden te verkleinen wil de minister nog meer taken van keuringsartsen neerleggen bij andere medewerkers van het UWV. Dan kan hetzelfde aantal artsen tot meer beoordelingen komen. Ook wil het kabinet strengere regels voor het aanvragen van een herkeuring, om zo de werklast te verminderen.

Het aantal werknemers dat langer dan twee jaar ziek is en dan recht heeft op een WIA-uitkering loopt al een tijd snel op. Vooral 60-plussers veroorzaken die stijging. Op dit moment hebben zo'n 865.000 mensen in Nederland een uitkering omdat ze arbeidsongeschikt zijn. Jaarlijks stromen er ongeveer 60.000 nieuwe gevallen in. Bij de invoering van de WIA, in 2005, waren dat er 35.000 per jaar.

Ook bezuiniging

Het kabinet wil het hele arbeidsongeschiktheidsstelsel hervormen. "Het plakken van pleisters en het doen van kleine aanpassingen gaat de problemen niet structureel oplossen", schrijft Vijlbrief. Daarom wil hij graag om de tafel met de vakbonden en de werkgevers.

Maar die zijn juist boos omdat het minderheidskabinet ook miljarden wil bezuinigen op de sociale zekerheid. Deze week zijn er daarom diverse stakingsacties. Aanstaande vrijdag is door de bonden uitgeroepen tot landelijke actiedag.

Naast het tekort aan keuringsartsen is het UWV ook veel tijd kwijt aan het herstellen van allerlei fouten die eerder gemaakt zijn bij het beoordelen van aanvragen voor een WIA-uitkering of een Wajong-uitkering voor jonge arbeidsongeschikten.

Vijlbrief schrijft aan de Tweede Kamer dat de instantie inmiddels wel veel minder fouten maakt. De achterstanden bij de Wajong-uitkeringen lopen terug en de verwachting is dat er eind dit jaar geen wachtlijst meer is.

Bij de WIA ligt dat heel anders. Nu staan daar ongeveer 30.000 mensen op de wachtlijst. Net als zijn voorganger Van Hijum verwacht Vijlbrief dat de wachtlijst voor die uitkering de komende vier jaar zal oplopen naar 100.000 tot mogelijk 150.000 mensen.

Meer schepen door Straat van Hormuz, evacuatieplan voor gestrande schippers

8 hours 57 minutes ago

Het verkeer door de Straat van Hormuz is de afgelopen dagen toegenomen na de intentieverklaring tussen de VS en Iran. Gisteren voeren er zeker 36 vrachtschepen door de zeestraat. Van afgelopen vrijdag tot zondag waren het er zeker 71. Dat blijkt uit gegevens van databedrijf Kpler, dat met dochterbedrijf MarineTraffic wereldwijd de bewegingen van schepen volgt.

Nog altijd honderden schepen met naar schatting zo'n 11.000 opvarenden wachten op een veilige doorgang door de zeestraat bij Iran. De maritieme VN-organisatie IMO heeft contact opgenomen met deze schepen om een evacuatieplan in gang te zetten. Het is nog onduidelijk wanneer dit plan volledig in werking wordt gesteld. In verband met hun eigen veiligheid moeten de schepen gefaseerd het gebied verlaten, melden de Omaanse autoriteiten.

Voordat de oorlog in het Midden-Oosten eind februari uitbrak, gingen er minstens honderd schepen per dag doorheen, met elke dag zo'n 20 miljoen vaten ruwe olie. Het is daarmee een cruciale doorgang voor de internationale oliehandel. Vorige week ondertekenden de VS en Iran een intentieverklaring om een einde te maken aan de oorlog. Deze week begonnen er onderhandelingen in Zwitserland.

Hoofdroute nog dicht

De hoofdroute door de zeestraat is nog afgesloten omdat die vol ligt met mijnen, stelt Kpler. Schepen gebruiken de kleinere noordelijke route, die door de Iraanse wateren gaat, en de zuidelijke route, die door de Omaanse wateren gaat.

Dat het scheepsverkeer door de Straat van Hormuz in ieder geval weer op gang is gekomen, is goed nieuws voor de wereldwijde handel en olieprijs. Gisteren daalde die met 2 procent.

Dit weekend werden er miljoenen vaten olie door de Straat van Hormuz vervoerd, schrijft persbureau Bloomberg op basis van scheepvaartgegevens. Dat gebeurde ook nadat Iran had geclaimd de waterweg opnieuw te hebben afgesloten, na aanvallen op Libanon.

Tegenstrijdige verhalen

De Verenigde Staten en Iran presenteren verschillende versies over de status van de belangrijke zeestraat. De Iraanse strijdkrachten hadden zaterdag aangekondigd dat de zeestraat weer dichtgaat vanwege aanvallen op Libanon. De Amerikaanse vicepresident Vance zei juist dat er geen aanwijzingen zijn dat Iran de zeestraat weer afsluit.

Er is ook onenigheid over het heffen van tol. Zo schreef Trump op zaterdag dat niemand tol zal heffen in de Straat van Hormuz, behalve als de VS dat doet. Iran heeft vorige maand juist een nieuwe overheidsorgaan in leven geroepen, Persian Gulf Strait Authority, waaraan schepen in de toekomst mogelijk toestemming moeten vragen om door de zeestraat te varen.

Zorgen over tolheffing

In de intentieverklaring staat dat Iran de komende 60 dagen geen tol mag heffen van schepen. Daarnaast moet Iran zich inspannen voor een veilige en vrije doorgang van commerciële schepen in overleg met Golfstaten.

Gesprekken daarover zijn al begonnen. Iran en Oman hebben vandaag afgesproken de zeestraat open te houden voor internationale scheepvaart en gaan verder in gesprek hoe ze dat kunnen garanderen.

Zelfs als de VS en Iran een definitief vredesakkoord sluiten, kan het nog maanden duren voordat de handel in olie, aardgas, kunstmest en andere grondstoffen het niveau van voor de oorlog weer bereikt, waarschuwen juridische experts en maritieme organisaties. Als Iran daadwerkelijk tol gaat heffen, zal dat de internationale handel nog verder ernstig verstoren.

Tweede Kamer wil dat IND weer telefoons van asielzoekers gaat uitlezen

9 hours 1 minute ago

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet weer mobiele telefoons en andere gegevensdragers van asielzoekers gaan uitlezen. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt een voorstel daarover van JA21. Sinds een paar weken worden de telefoons niet meer uitgelezen bij het checken van een vluchtrelaas, omdat er onvoldoende juridische basis voor is.

Maar een meerderheid vindt het voor de veiligheid en de belangen van Nederland noodzakelijk dat de controles van de telefoons blijven bestaan. Door bijvoorbeeld foto's en contactenlijsten te onderzoeken kan worden gecontroleerd of het vluchtverhaal dat een asielzoeker vertelt wel klopt, redeneren voorstanders.

In andere EU-landen gebeurt het ook en als Nederland als enige stopt heeft kan dat asielzoekers aantrekken, vreest de Kamer. "Zeker als ze iets te verbergen hebben", staat in de motie.

Privéleven

De Raad van State oordeelde vorig jaar dat het uitlezen van een mobiele telefoon "een vergaande inkijk is in iemands privéleven die zonder deugdelijke wettelijke grondslag niet mag plaatsvinden". De Vreemdelingenwet biedt die grondslag volgens de Raad van State niet.

Het kabinet werkt aan een wetswijziging, maar dat kan nog wel even duren. Na de uitspraak van de Raad van State werd asielzoekers om toestemming gevraagd om hun telefoons te onderzoeken. Maar de Inspectie Justitie en Veiligheid tikte minister Van den Brink van Asiel en Migratie daar onlangs over op de vingers.

Toestemming vragen compenseert niet het gebrek aan wettelijke basis, vindt de inspectie. Bovendien zit een asielzoeker in een afhankelijke positie. "De telefoon niet afgeven, kan in zijn beleving mogelijk zijn asielprocedure schaden", schreef de inspectie. De IND besloot daarop helemaal te stoppen met het uitlezen, totdat de wetswijziging er is.

De Tweede Kamer wil die wetswijziging ook, maar roept het kabinet nu op om tot die tijd "de oude praktijk" voort te zetten. Het zou "onverantwoord, riskant en schadelijk" zijn om met het uitlezen van de telefoons te stoppen, staat in de motie die ook werd gesteund door de regeringspartijen VVD en CDA.

Oud-president Zambia mag jaar na zijn dood toch wel worden begraven in Zuid-Afrika

9 hours 57 minutes ago

Het lichaam van de Zambiaanse oud-president Edgar Lungu mag toch worden begraven in Zuid-Afrika. In hoger beroep oordeelde het hof in Johannesburg dat de wensen van de nabestaanden zwaarder wegen dan die van zijn thuisland.

Lungu overleed vorig jaar juni op 68-jarige leeftijd tijdens een medisch bezoek aan Zuid-Afrika. Hij was toen al enkele jaren geen president meer, nadat zijn grote rivaal Hakainde Hichilema hem had verslagen bij de verkiezingen in 2021.

Na zijn dood eiste Zambia dat het lichaam zou worden gerepatrieerd om te worden bijgezet in het Embassy Memorial Park van de hoofdstad Lusaka. Daar hebben alle overleden presidenten sinds de onafhankelijkheid in 1964 een mausoleum.

De nabestaanden wilden Lungu echter een laatste rustplaats in Zuid-Afrika geven, omdat de oud-president niet wilde dat Hichilema een rol zou krijgen bij de uitvaart. Zambia stapte daarop naar de rechter om Lungu toch te kunnen bijzetten.

Een Zuid-Afrikaanse rechter verbood vanwege het juridische conflict vlak voor de ceremonie de begrafenis van Lungu. Kort daarna luidde het vonnis dat "de wensen van Lungu niet boven het publieke belang gaan" en het lichaam dus toch naar Zambia moest.

'Meest gepast'

Een hogere rechter is het daar niet mee eens. Er is onder het Zuid-Afrikaanse recht geen mogelijkheid om af te wijken van de wensen van de familie, is het vonnis nu. De Zuid-Afrikaanse regering zei eerder al de wens van de familie te zullen respecteren, maar noemde een staatsbegrafenis voor Lungu wel het meest gepast.

Met de uitspraak van de hogere rechter komt er na een ruim een jaar een einde aan het gekissebis over Lungu's lichaam: Zambia heeft na de uitspraak laten weten niet nogmaals in beroep te zullen gaan.

Vier jaar cel geëist om verkrachting van 35 jaar geleden in Bodegraven

10 hours 16 minutes ago

Het Openbaar Ministerie eist vier jaar cel tegen een man die wordt verdacht van een verkrachting in Bodegraven in 1990. De 59-jarige man werd vorig jaar opgespoord met behulp van DNA-onderzoek en heeft het misbruik daarna bekend. Het slachtoffer was ten tijde van de verkrachting 14 jaar.

Zowel de verdachte, afkomstig uit de Brabantse gemeente Altena, als het inmiddels 50-jarige slachtoffer was vandaag aanwezig in de rechtbank. "Je hebt 35 jaar tijd gehad om spijt te betuigen", zei de vrouw hevig geëmotioneerd, schrijft persbureau ANP. "Zonder DNA-match was je er nooit mee gekomen. Dat neem ik jou kwalijk."

Verdachte Willem V. heeft decennia gezwegen over wat er op 30 maart 1990 is gebeurd. Volgens het OM belde hij die dag 's ochtends aan bij het huis waar het slachtoffer woonde en vroeg hij het meisje om contactgegevens van haar moeder. Vervolgens zou hij haar binnen hebben verkracht.

'Bevangen door lust'

V. heeft tegenover de politie verklaard dat hij daadwerkelijk kwam voor de moeder van het meisje, die hij via zijn broer kende. Hij was naar eigen zeggen op zoek naar warmte, maar eenmaal in huis werd hij "bevangen door lust".

Vele jaren bleef de zaak onopgelost. De broer van de verdachte werd opgepakt op basis van een compositietekening. Een DNA-spoor kwam echter niet volledig overeen.

De zaak kwam 35 jaar na dato alsnog aan het rollen toen een link werd gelegd met het DNA-profiel van de verdachte, dat in het Verenigd Koninkrijk was geregistreerd. Daar was hij verdachte geweest in een strafzaak uit 2003. Het bij hem afgenomen DNA pleitte hem vrij in de Britse strafzaak, maar leidde tot een arrestatie in de verkrachtingszaak in Nederland.

Broer onterecht vast

Vorig jaar stonden agenten bij V. op de stoep. Hij zou direct hebben bekend en ook hebben gezegd dat dit een opluchting voor hem was. "Toch heeft hij 35 jaar lang bewust gezwegen, kennelijk in de hoop dat het nooit zou worden ontdekt", zei de officier van justitie vandaag. "De verdachte heeft nooit verantwoordelijkheid genomen, zelfs niet toen zijn broer enige tijd onterecht heeft vastgezeten."

De verkrachting heeft ingrijpende en blijvende gevolgen gehad voor het slachtoffer. Ze heeft haar moeder gesmeekt om te verhuizen, maar daar zou geen geld voor zijn geweest. "Ik moest bijna overgeven van de gedachte dat ik daar moest blijven wonen", zei ze in de rechtbank.

Over twee weken doet de rechtbank uitspraak.

Podcast De Dag: waarom Netanyahu niet (altijd) meer naar Trump luistert

10 hours 53 minutes ago

Tijdens de onderhandelingen tussen de VS en Iran over een vredesakkoord is hét hete hangijzer of Israël zich terugtrekt uit Zuid-Libanon. Maar premier Netanyahu lijkt zich niets van Amerika aan te trekken. Hij zegt dat Israël niet van plan is zich terug te trekken.

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Oud-Israël-correspondent Inez Polak vertelt in de podcast over de meer dan getroubleerde relatie tussen Trump en Netanyahu. Die aanvankelijk juist 'beste vrienden' waren.

Hoewel de VS en Israël historisch warme banden hebben, verliep de relatie tussen Amerikaanse presidenten en Israëlische premiers wel vaker stroef. Maar altijd kwamen ze er met elkaar uit. Toch zijn de tijden volgens Polak veranderd en lijkt er op meerdere niveaus een kentering te zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lars Hulshof en Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Dode en acht gewonden in Amman bij gedrang rond WK-wedstrijd Jordanië

12 hours 16 minutes ago

In de Jordaanse hoofdstad Amman is een persoon om het leven gekomen bij gedrang onder voetbalfans. Acht mensen raakten gewond, meldt het Jordaanse persbureau Petra op basis van de politie.

Het incident gebeurde op het Hasjemitische Plein in het centrum van de stad, waar een groot aantal supporters was samengekomen om de WK-wedstrijd tussen Jordanië en Algerije op grote schermen te volgen. Het Hasjemitische Plein is een groot openbaar plein naast het Romeinse theater waar regelmatig evenementen worden gehouden.

Volgens de autoriteiten kwamen mensen door de vele voetbalfans in de verdrukking. Hulpdiensten brachten negen gewonden naar het ziekenhuis. Een van hen overleed later; de doodsoorzaak wordt nog onderzocht. De overige acht raakten lichtgewond.

Grote groepen mensen

In de Jordaanse hoofdstad waren op meerdere plekken grote groepen mensen op de been om de wedstrijd te volgen. Jordanië deed dit jaar voor het eerst mee aan een wereldkampioenschap voetbal. Het land verloor de wedstrijd met 2-1 van Algerije waardoor het is uitgeschakeld en na de laatste wedstrijd in de groepsfase naar huis moet.

Zorginstelling in Assen moet zorg overdragen, medewerker vast om misbruik

12 hours 44 minutes ago

De zorginstelling You-Zorg Noord in Assen moet zo snel mogelijk een deel van de zorg overdragen vanwege ernstige tekortkomingen. Dat meldt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Een medewerker zit momenteel vast op verdenking van verkrachting van een cliënt.

De organisatie biedt woonbegeleiding en ambulante zorg aan mensen met een verstandelijke beperking en psychische problemen. Afgelopen maart ging de inspectie onaangekondigd langs en stelde daarbij vast dat You-Zorg niet voldoet aan de normen voor goede en veilige zorg. De zorg is de afgelopen maanden niet verbeterd, schrijft de inspectie.

Voorarrest

Een medewerker die werkzaam was op een van de locaties van You-Zorg in Assen zit vast op verdenking van verkrachting van een cliënt die aan zijn zorg was toevertrouwd. Dat zou begin dit jaar zijn gebeurd. In augustus vorig jaar zou hij een andere cliënt hebben aangerand. Na de aangifte van verkrachting werd hij opgepakt. Hij zit nog in voorarrest, schrijft RTV Noord.

Volgens Dagblad van het Noorden gaat het om een mede-eigenaar van de zorginstelling, maar de inspectie gaat in de rapportages verder niet in op deze incidenten.

De inspectie spreekt van "ernstige tekortkomingen in de zorgverlening". In het rapport staat onder meer dat het team slechts één gediplomeerd zorgverlener heeft. Daarnaast hebben de medewerkers van You-Zorg Noord in de afgelopen twee jaar niet genoeg bij- en nascholing gevolgd gericht op de doelgroep en ontbreekt een structurele teamreflectie. Er wordt zorg verleend aan cliënten met complexe zorgvragen, terwijl de medewerkers niet over de juiste kennis en vaardigheden beschikken, concludeert de IGJ.

Verder valt te lezen dat bijna de helft van de cliënten geen zinvolle dagbesteding wordt geboden. De cliënten verblijven grotendeels in hun eentje op de woonlocaties zonder dat er een zorgverlener aanwezig is.

Zes weken

You-Zorg moet binnen zes weken stoppen met het verlenen van zorg aan cliënten met een zware zorgindicatie. Die cliënten moeten worden overgedragen aan andere zorgaanbieders. Voor de overige cliënten moet de zorg binnen vijf maanden verbeterd worden. Tot die tijd mag You-Zorg geen nieuwe cliënten aannemen.

Tsjechische president stapt naar hoogste rechter om plek in delegatie NAVO-top

13 hours 7 minutes ago

De Tsjechische president Pavel is verbitterd dat de regering hem niet heeft opgenomen in de officiële delegatie van het land voor de NAVO-top begin volgende maand. Hij heeft beroep aangetekend bij het Constitutioneel Hof, dat wetten toetst aan de grondwet. Hij vindt dat de top onder zijn bevoegdheid valt.

De regering onder leiding van de rechts-populistische minister-president Babis, een rivaal van Pavel, maakte gisteren bekend dat de onafhankelijke president niet meereist naar de NAVO-top, op 7 en 8 juli in de Turkse hoofdstad Ankara. Babis gaat samen met zijn ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken naar de top.

"Ik beschouw het besluit om de president uit te sluiten van de delegatie als een ongekende en uiterst betreurenswaardige stap", schrijft Pavel in een verklaring. Voor zijn politieke carrière was Pavel een prominente militair. Hij diende van 2012 tot 2015 als de stafchef van de Tsjechische strijdkrachten. Vorig jaar leidde hij nog wel de Tsjechische delegatie op de NAVO.

In de clinch

Sinds Tsjechië in 1999 toetrad tot de NAVO, waren presidenten vrijwel altijd aanwezig bij de NAVO-top. Bij slechts één van de twintig toppen was de Tsjechische president niet aanwezig, vanwege gezondheidsproblemen.

Babis en Pavel liggen al maanden in de clinch over wie er naar de NAVO-top gaat. Tsjechië is een van de weinige landen binnen de NAVO die afgelopen jaar de oude NAVO-norm van 2 procent uitgaven aan defensie niet haalden. Pavel hamert op meer defensie-uitgaven, terwijl Babis in andere zaken wil investeren. In zijn verkiezingscampagne beloofde Babis onder meer te breken met de Europese klimaatplannen en minder steun aan Oekraïne.

De regering van premier Babis zegt dat het aan de regering is om haar standpunten te verdedigen, zoals de lage defensie-uitgaven. Volgens de Tsjechische grondwet heeft de president beperkte bevoegdheden en wordt het buitenlands beleid bepaald door de regering.

Het Constitutioneel Hof laat weten de klacht te hebben ontvangen en deze met voorrang te zullen behandelen. Het is onduidelijk of het op tijd een uitspraak zal doen zodat Pavel mogelijk nog aan de top kan deelnemen.

Europees arrestatiebevel in Qatargate tegen voormalig Griekse EU-commissaris

14 hours 18 minutes ago

Een Belgische onderzoeksrechter heeft een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd tegen voormalig Grieks EU-commissaris Dimitris Avramopoulos. Dat bevestigt een woordvoerder van de Griekse regering aan persbureau Reuters.

Het arrestatiebevel houdt verband met een groot corruptieschandaal, beter bekend als Qatargate, dat in 2022 aan het licht kwam. Qatar en Marokko worden ervan verdacht Europese politici in Brussel te hebben omgekocht om zo besluiten van de Europese Unie te beïnvloeden. Beide landen zeggen niet betrokken te zijn bij de zaak.

Avramopoulos bestrijdt de beschuldigingen. "Er was geen enkele betrokkenheid van mij, direct of indirect, bij iets verwerpelijks", laat hij in een verklaring aan Griekse media weten. De Griekse politicus zegt geen gebruik te zullen maken van parlementaire immuniteit, "ook al is dit een absoluut ongefundeerde kwestie". Avramopoulos zegt de Griekse justitie te verzoeken de zaak volledig te onderzoeken.

Avramopoulos is een Grieks parlementslid en lid van de grootste politiek partij Nea Dimokratia, partij van de premier Kyriakos Mitsotakis. Avramopoulos was tot 2019 EU-commissaris voor Migratie en werd later lid van de Fight Impunity, een mensenrechtenorganisatie die in verband wordt gebracht met het omkopingsschandaal.

Corruptie

Qatargate wordt gezien als een van de grootste Europese schandalen ooit. Vier andere Europese parlementariërs worden verdacht van corruptie, witwassen en lidmaatschap van een criminele organisatie, onder wie de voormalige vicevoorzitter van het Europees Parlement, Eva Kaili.

Bij doorzoekingen in tientallen woningen is in totaal 1,5 miljoen euro contant in beslag genomen. In een Brusselse hotelkamer is verder een koffer met "honderdduizenden euro's" gevonden, en in een appartement van een Europarlementariër 150.000 euro.

Op zeker 20 online platforms delen Belgische mannen naaktfoto's van hun vrouw

14 hours 36 minutes ago

Belgische mannen delen op zeker twintig websites en in socialemediagroepen naaktfoto's van hun partner. Meestal zijn de foto's stiekem genomen en tegen de wil van hun vrouw of vriendin verspreid, blijkt uit onderzoek van de VRT.

Het gebeurt op 'gewone' sociale media, zoals in Facebookgroepen waar mannen afspreken om privé-foto's van hun vrouw of vriendin te delen, schrijft de VRT, maar ook op aparte websites en in Telegramchats met duizenden leden.

De foto's worden aangeprezen als 'unaware': slachtoffers zijn zich er niet van bewust dat ze gefotografeerd worden en poseren bijna nooit. Het gaat vaak om de blik van een gluurder, schrijven de onderzoekers, naar vrouwen in de douche, als ze zich aan het omkleden zijn of liggen te slapen. De mannen becommentariëren de foto's ook en doen dat vaak op een seksistische manier. Ze gebruiken woorden als 'slet' en 'hoer'.

Topje van de ijsberg

De Vlaamse omroep vond op minstens twintig platforms stiekem genomen intieme foto's van vrouwen van wie viel vast te stellen dat ze Belgisch waren. Ook ontdekte de omroep 32 accounts van Belgische mannen die foto's van hun partner delen. "Wij zijn er zeker van dat dit nog maar het topje van de ijsberg is", zegt VRT-journaliste Dorien Vanmeldert.

Volgens de VRT zijn er veel meer van dergelijke sites en accounts, maar is het lastig om te achterhalen wie op de beelden staat en wie ze gemaakt heeft. Hoe groot het fenomeen is, valt ook moeilijk te zeggen. Volgens de omroep verdwijnen er geregeld websites en groepen om meteen ergens anders weer op te duiken.

Volgens de Vlaamse journalisten zijn er van een slachtoffer meestal tientallen en vaak honderden foto's te vinden. Mannen kunnen soms ook een 'officieel' certificaat krijgen als ze aantonen dat het om hun partner gaat. Op andere fora worden scores bijgehouden van hoeveel foto's iemand heeft gedeeld.

Nooit gemerkt

Sommige Belgische mannen delen ook de volledige naam en woonplaats van hun partner. De VRT heeft het verhaal van een vrouw die vertelt dat haar echtgenoot haar naam en de plaats waar ze werkte deelde met mannen in online groepen, zodat ze haar "konden komen bekijken".

"Het ging om foto's waar ik van kop tot teen op sta, maar ook close-ups van mijn borsten en tussen mijn benen. Ik besefte onmiddellijk dat enkel mijn partner zulke foto's kan nemen zonder dat ik wist dat ze gemaakt en gedeeld werden", vertelt ze bij de VRT.

Het maken en verspreiden van zulke beelden zonder toestemming is in België strafbaar. De vrouw deed aangifte bij de politie. Bij het uitlezen van de computer van haar man vonden rechercheurs 1200 stiekem genomen naaktbeelden.

"Ik heb nooit gemerkt dat hij zulke beelden maakte, want hij was de persoon die ik het meeste vertrouwde", vertelt zijn slachtoffer. "We waren 20 jaar samen."

Niet serieus genomen

Slachtoffers voelen zich in België lang niet altijd serieus genomen door justitie en politie, schrijft de VRT, hoewel het zonder toestemming delen van de beelden strafbaar is, net als het verder verspreiden van de foto's.

Maar weinig aangiften leiden tot een veroordeling. Volgens Belgische deskundigen ontbreekt het aan kennis en middelen om de zaken snel en goed af te handelen. De vrouw die de VRT haar verhaal vertelde, diende vier jaar geleden al een klacht in tegen haar man, maar wacht nog steeds op een proces, terwijl haar beelden nog steeds op het internet rondgaan.

Het gebeurt overigens niet alleen in België. Daar kwam de zaak aan het rollen na berichten van vorig jaar over hetzelfde fenomeen in Italië. "We zien Belgen, maar ook Nederlanders, Italianen, Amerikanen", zegt VRT-journaliste Dorien Vanmeldert. "Soms zie je dat mensen van dezelfde nationaliteit in kleinere groepen doorpraten, maar het is een wereldwijd fenomeen."

Kwakkelend Heineken haalt Braziliaanse koffie-verkoper om tij te keren

14 hours 48 minutes ago

Voor het eerst krijgt biergigant Heineken een topman die van buiten het bedrijf komt. Het gaat om de Braziliaan Rafael Oliveira, roepnaam Rafa, die anderhalf jaar de baas was bij koffieconcern JDE Peet's, waar Douwe Egberts onder valt.

Daarmee breekt Heineken met de traditie dat de hoogste baas van het bedrijf intern is opgeleid. Dat was bij alle mannen die na Freddy Heineken de leiding kregen het geval. Bovendien waren het allemaal Nederlanders, op de Belg Jean-François van Boxmeer na.

Belangrijke aandeelhouders van Heineken hadden het concern gevraagd om iemand van buiten te nemen, die met een frisse blik naar het bedrijf kan kijken. In zakenkrant FT sprak een belegger de zorg uit dat het 'wel weer een Nederlander' zou worden. "We zijn gedoemd om iemand van gemiddelde kwaliteit te krijgen, dat is nu eenmaal de geschiedenis van het bedrijf."

Heineken ziet de bierverkoop wereldwijd dalen. Onder vertrekkend topman Dolf van den Brink werd al een reorganisatie aangekondigd waardoor 5000 tot 6000 arbeidsplaatsen wereldwijd verdwijnen.

Oliveira werkte voorheen bij voedingsgigant Kraft Heinz en krijgt de opdracht om de ingezette strategie te versnellen en ervoor te zorgen dat Heineken weer gaat groeien.

Hij krijgt de zegen van de Heineken-familie. "Mijn familie en ik zijn zeer tevreden met de zorgvuldige, wereldwijde selectieprocedure die leidde tot de benoeming van Rafa", zegt grootaandeelhouder Charlene de Carvalho-Heineken in het persbericht van het bedrijf.

Beloning

Beleggersvereniging VEB is positief en omschrijft Oliveira als iemand die "rücksichtslos focust op rendement en die iets minder met het oud-Hollandse merk Heineken heeft". VEB-directeur Gerben Everts verwacht dat Heineken onder de nieuwe topman merken gaat afstoten en lokale brouwerijen gaat sluiten. "Je moet als brouwerij met de veranderende biermarkt mee."

In de anderhalf jaar tijd die Oliveira bij JDE Peet's werkte, heeft hij een bezuinigingsoperatie opgezet die jaarlijks 500 miljoen euro moest besparen. Bij de koffiefabriek in Utrecht verdwenen daardoor banen.

Onder zijn leiding werd JDE Peet's overgenomen door het Amerikaanse drankenconcern Keurig Dr Pepper. Volgens beleggersvereniging VEB leverde die deal Oliveira een beloning op van tientallen miljoenen euro's.

Nu Oliveira overstapt naar Heineken loopt hij die beloning mis. Daarom krijgt hij van Heineken de komende jaren voor bijna 25 miljoen euro aan aandelen van de bierbrouwer. Als aandeelhouders met de benoeming instemmen dan begint Oliveira op 1 oktober. Het is nog niet bekend hoeveel hij verder bij Heineken gaat verdienen.