Aggregator
Van onze correspondent... Devi Boerema (Zuid-Azië)
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Devi Boerema, correspondent Zuid-Azië.
Devi woont sinds vorig jaar in New Delhi, in India. Daar beginnen haar dagen vroeg: ze moet om 04.30u opstaan om haar watertank te vullen. Water dat goed van pas komt als het 46 graden is, zoals nu. Op sommige dagen komt ze nog eerder haar bed uit, om hard te lopen in de stad die daarna door hitte en smog wordt verteerd.
Het is een groot verschil met het leven in Mumbai, waar ze eerder woonde. Ze was er toen de stad in 2008 werd getroffen door aanslagen en was dagenlang op pad om verslag te doen voor Nederlandse media. Het was de start van haar journalistieke carrière.
Beluister deze podcastDeze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Nu, 18 jaar later, doet ze weer verslag vanuit India. Met in haar hand een lijstje met onderwerpen die ze vooral niet te veel aandacht wil geven: vrouwen in sari's bijvoorbeeld, en het kastenstelsel. Want India is zo veel meer dan achtergrondverhalen: het land is belangrijk op het wereldtoneel en dat wil Devi laten zien.
Volgende week: een gesprek met Rudy Bouma, correspondent in Washington. Heb je een vraag aan hem, stuur die dan naar dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra
Redactie: Lisa Konings
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Kind kan steeds vaker gratis naar het theater, maar producenten dreigen met boycot
Een voorleesvoorstelling over dalmatiër Muk die meer stippen wil, een musical over Doornroosje of een uitvoering van het Nationale Ballet; voor jonge en oudere kinderen valt er in het theater van alles te beleven en op steeds meer plekken kan dat gratis. Zeker dertig locaties bieden komend seizoen voorstellingen aan waarbij kinderen kosteloos toegang hebben, blijkt uit de nieuwe jaarprogramma's. Volwassen begeleiders moeten wel betalen.
Dit jaar is dat ook zo in het Wilminktheater in Enschede. Bezoekers tot 18 jaar kunnen na de zomer gratis allerlei voorstellingen bezoeken. Ook theater Het Speelhuis in Helmond voegt zich komend seizoen bij de locaties met kosteloos aanbod voor jongeren. Theater Hanzehof in Zutphen begon er begin dit jaar mee en geeft dat in het nieuwe theaterjaar een vervolg, met zeven voorstellingen die voor kinderen vrij toegankelijk zijn.
In toelichtingen wijzen de schouwburgen op het belang van theater voor kinderen. "Door kinderen gratis toegang te bieden, krijgen jonge bezoekers, ongeacht achtergrond of inkomen, de kans om theater van dichtbij te beleven", schrijft het theater in Zutphen. In Enschede willen ze dat "kinderen en jongeren in de regio kunnen kennismaken met theater, zonder dat kosten een belemmering vormen".
Bedrijven als sponsorKartrekker van het gratis jeugdtheater is Maaspoort in Venlo. Daar zagen ze het jonge publiek tijdens de coronapandemie uit de theaterzalen verdwijnen. In 2022 zag nog maar 15 procent van de kinderen een voorstelling, tegen 59 procent vóór covid, vertelt theaterdirecteur Leon Thommassen. "Terwijl het zo belangrijk is om kinderen die ervaring mee te geven. We vonden dat we iets moesten doen aan die cijfers."
De oplossing: een jeugdfonds, gesteund door stichtingen, fondsen, bedrijven en betrokken theaterbezoekers. "De partijen die we benaderden, waren meteen heel enthousiast, ook vanwege de aansprekende doelgroep", vertelt de directeur. "In een paar weken hadden we het fonds opgetuigd en dekking om alle voorstellingen een jaar lang gratis aan te bieden aan kinderen." Daarbij kregen de makers voor alle bezette stoelen betaald, óók de kinderstoelen.
"We merkten al heel snel dat het ging vliegen", zegt Thommassen. "In 2018/2019, het meest vergelijkbare seizoen van voor corona, hadden we 5000 bezoekers bij jeugdvoorstellingen. In seizoen 2024/2025 ging het om ruim 23.000 bezoekers voor gratis jeugdvoorstellingen, waarvan bijna 14.000 kinderen. De bezetting steeg van 46 procent naar 84 procent."
Meer donateursOvertuigd door het succes in Venlo namen de afgelopen jaren steeds meer theaters de Limburgse formule over, zoals Schouwburg Hengelo. Daar zijn sinds seizoen 2024/2025 praktisch alle jeugd- en dansvoorstellingen gratis voor bezoekers tot en met 16 jaar. Het theater koos bewust niet voor een beperkt aantal gratis voorstellingen. "Als we dit dan doen, willen we ook dat bezoekers zelf kunnen kiezen waar ze naartoe gaan", zegt marketingmanager Mirella Jellema.
De schouwburg zag het aantal bezoekers bij familievoorstellingen in het eerste seizoen verdubbelen. Cijfers over het bijna afgelopen theaterjaar zijn er nog niet, maar de schouwburg gaat hoe dan ook door met de gratis toegang. De extra belangstelling heeft een positief bijeffect: meer mensen melden zich als 'vriend van de schouwburg' en doneren jaarlijks een bedrag.
MarktverstoringVoor families zijn de betaalbare uitjes een uitkomst, maar bij commerciële theaterproducenten wringt het concept. Zij zien volle zalen in theaters die kinderen gratis toegang geven, maar lege plekken in de schouwburg met betaalde tickets een stad verderop. "Er ontstaat oneerlijke concurrentie tussen theaters", zegt directeur Dian Hoelscher van de Vereniging Vrije Theaterproducenten (VVTP).
Die verschuivende bezoekersstromen leiden er volgens haar toe dat de theaters die kinderen wel laten betalen minder of geen jeugdvoorstellingen meer programmeren en dat het totale aanbod voor kinderen afneemt. Daardoor komen rondtrekkende voorstellingen die het zonder subsidie doen in de knel, vervolgt Hoelscher. Deze makers komen zo aan te weinig optredens om uit de kosten te komen. "De effecten zijn op de langere termijn niet houdbaar."
De VVTP gooide deze week in Utrecht de knuppel in het hoenderhok door op de ledenvergadering van schouwburg- en concertgebouwdirecties te dreigen met een boycot van theaters die kinderen vrije toegang verschaffen. Die woorden hebben gewicht; bij de VVTP aangesloten producenten, zoals Studio 100, Van Hoorne Studios en REP Entertainment, verzorgen zo'n 85 procent van alle professionele podiumkunsten in Nederland, becijferde de vereniging.
Voor theaterdirecteuren komt de dreigende boycot rauw op hun dak. Zij zien de vrije toegang voor kinderen als het nieuwe normaal en als een goede manier om jonger publiek aan hun theaters te binden. Voor verbeteringen staan ze open, benadrukt Thommassen, maar in de teruglopende inkomsten voor theatermakers herkent hij zich niet. "Wij zijn in Venlo juist veel meer gaan programmeren. De betalingen aan impresariaten voor familie- en jeugdvoorstellingen zijn explosief gestegen."
KansengelijkheidThommassen hoopt dat de producenten en podia samen tot een landelijke formule kunnen komen waarin iedereen zich kan vinden, ook op de lange termijn. "Ik zou het doodzonde vinden als dit initiatief de nek wordt omgedraaid en kinderen weer buiten de zaal blijven. Kansenongelijkheid is in iedere gemeente een heet hangijzer. Allemaal naar dezelfde voorstelling gaan, iets ultiemers op dat vlak kan ik niet verzinnen."
Explosie bij huis in Eindhoven, drie jonge mannen opgepakt
Bij een woning in Eindhoven is vannacht een explosief afgegaan. Niemand raakte gewond, maar de woning liep wel schade op. De politie heeft drie mensen aangehouden. Het gaat om twee mannen van 19 en 24 jaar uit Den Haag en een 20-jarige man uit Rotterdam.
Op het moment van de explosie waren er mensen binnen. Buurtbewoners hoorden iets na 01.30 uur een knal in de Magnoliastraat. Na de explosie ontstond er brand in de voortuin en de hal van de woning. Op foto's is een zwartgeblakerde voordeur te zien. Ook een heg, de hal en een afdakje vlogen in brand.
Omroep Brabant schrijft op basis van een journalist ter plaatse dat er een benzineachtige lucht op straat hing. De brandweer en politie kwamen ter plaatse en kregen het vuur snel onder controle.
Even op straatHet is niet bekend hoeveel mensen er thuis waren toen het explosief afging. Naast de getroffen woning moest ook het huis van de buren worden ontruimd, waardoor de ouders met hun baby even op straat kwamen te staan.
Bernadette Chirac (93), invloedrijke oud-première dame van Frankrijk, overleden
Bernadette Chirac, die ruim zestig jaar getrouwd was met de Franse oud-president Jacques Chirac, is op 93-jarige leeftijd overleden. De voormalige première dame was bijzonder populair bij het Franse volk en was een drijvende kracht achter Chiracs politieke opkomst.
Zo adviseerde zij haar man gedurende zijn lange politieke loopbaan. "Zij is de vrouw van mijn leven, we hebben samen zoveel bereikt", schreef Jacques Chirac in 2011 in zijn memoires. Chirac, die twaalf jaar president was van Frankrijk, overleed zelf in 2019 op 86-jarige leeftijd.
Tot op heden is Bernadette Chirac de enige Franse première dame die zelf een politiek ambt heeft bekleed. Van 1979 tot 2015 was ze raadslid van het departement Corrèze en in 1977 werd ze loco-burgemeester van Sarran, terwijl Chirac zijn politieke carrière in Parijs uitbouwde.
RokkenjagerBernadette en Jacques Chirac ontmoetten elkaar op de universiteit Sciences Po in Parijs en trouwden in 1956. Chirac diende 18 jaar als burgemeester van Parijs, werd tweemaal premier van Frankrijk en was minister van Binnenlandse Zaken en Landbouw voordat hij in 1995 nipt de presidentsverkiezingen won van de socialistische tegenstander Lionel Jospin.
Chirac was een politicus met een conservatief-rechtse signatuur. Hij was de eerste Franse president die Frankrijks rol in de Holocaust erkende en was fel gekant tegen de Amerikaanse invasie in Irak in 2003. Hij was geliefd bij de Fransen vanwege zijn droge humor en charme, maar had ook zijn schandalen en werd in 2011 schuldig bevonden aan het verduisteren van overheidsgelden.
Ook stond Chirac bekend als een rokkenjager, een onderwerp waar Bernadette na de affaires openhartig over sprak, nog voordat hij overleed. Zo zei ze in een documentaire in 2016 dat haar man vrouwen aantrok "als vlinders bij een lamp".
"Alle mannen die macht of veel geld hebben, trekken vrouwen aan", vervolgde ze. Ze zei dat ze ook ontrouw had kunnen zijn, maar dat niet had gedaan. "Om eerlijk te zijn, ben ik heel erg verliefd op mijn man."
Bernadette maakte van het Élysée, het presidentieel paleis, een plek waar haar goedkeuring ertoe deed. Ze weigerde zich te reduceren tot 'vrouw van'. Ze kon grappig zijn, maar ook meedogenloos en fel. Ze liet zich vaak zien in Chanel-pakken en droeg grote Dior-zonnebrillen.
Goede doelenPresident Macron schrijft op X dat hij en zijn vrouw Brigitte "met veel verdriet" het overlijden van Bernadette Chirac hebben vernomen. "Als première dame heeft zij samen met president Chirac onze geschiedenis getekend." Hij heeft een condoleanceregister geopend in het presidentieel paleis ter nagedachtenis aan haar.
Ook schrijft Macron dat Bernadette het lot van miljoenen jonge patiënten in heeft veranderd. Ze zette zich in haar leven in voor goede doelen, onder meer als het gezicht voor Opération Pièces Jaunes. Dat is een stichting die geld ophaalt om de levensomstandigheden van kinderen en tieners in ziekenhuizen te verbeteren.
Haar toewijding aan goede doelen kwam voort uit persoonlijke betrokkenheid. Het echtpaar had twee dochters, waarvan de oudste dochter Laurence op 58-jarige leeftijd overleed aan een hartstilstand. Ze kampte met een eetstoornis na het oplopen van meningitis in haar tienerjaren. Claude, de jongere dochter van het echtpaar, was Chirac's persoonlijke adviseur tot zijn dood.
In 2023 speelde Catherine Deneuve de rol van de presidentsvrouw in Bernadette, een satirische komedie over haar jaren in het Élysée.
Twaalf gewonden bij schietpartij festival Ohio, twee mensen in kritieke toestand
Bij een schietpartij op een festival in de Amerikaanse staat Ohio zijn twaalf mensen gewond geraakt. Twee van hen verkeren in kritieke toestand, melden lokale autoriteiten. De politie heeft nog niemand opgepakt.
Er is nog veel onduidelijk over wat er is gebeurd. De politiechef van Toledo, waar de schietpartij plaatsvond, zei dat het erop leek dat "minstens twee personen betrokken waren die waarschijnlijk op elkaar schoten".
De leeftijd van de slachtoffers ligt tussen de 14 en 61 jaar. De meeste slachtoffers waren volgens de lokale politiechef twintigers.
Victoriaanse huizenDe schietpartij vond plaats om 17.30 lokale tijd op het Old West End Festival. Dat is een jaarlijks tweedaags festival in het historische centrum van de stad met livemuziek, voedselkraampjes en rondleidingen door Victoriaanse huizen en winkels. Het wordt gezien als de aftrap van Toledo's festivalseizoen.
Twee festivalgangers vertelden het lokale medium WTOL dat ze van het festival genoten toen ze meerdere schoten hoorden en er paniek uitbrak. Ze omschrijven de situatie als "totale chaos".
Bezoeker Kevin Berry zegt dat hij met zijn vrienden op straat naar livemuziek zat te luisteren toen hij schoten hoorde. "Iedereen ging liggen", vertelde hij aan persbureau AP.
Toen hij weer opkeek, zag hij dat een pistool op minder dan 15 meter afstand van hem op de grond werd gegooid. Politieagenten die rondliepen op het festival reageerden op de schietpartij.
Berry, die een medische opleiding heeft gevolgd en in de Amerikaanse marine heeft gediend, zei dat hij op zoek ging naar slachtoffers die hulp nodig hadden. Hij zegt dat hij minstens vijf mensen met schotwonden heeft gezien.
'Veilige plek voor gezinnen'Mike DeWine, de gouverneur van Ohio zegt diep bezorgd te zijn over de situatie. "Zomerfestivals moeten veilige plekken zijn voor gezinnen om samen tijd door te brengen zonder angst voor geweld."
Toledo is de op vier na grootste stad van Ohio en staat bekend om zijn grote historische buurt met Victoriaanse architectuur, de Old West End. De buurt bestaat uit 25 woonblokken uit de laat-Victoriaanse tijd en behoort tot de grootste nog bestaande concentraties laat-Victoriaanse huizen in de VS.
Building a Gifford-McMahon Cryocooler With 3D-Printed Parts
Pi Pico Demos, Therefore It Is
Zeker zeven doden bij Israëlische aanvallen op vluchtelingenkamp Gaza-Stad
Bij Israëlische luchtaanvallen op Gaza-Stad zijn zeker zeven Palestijnen gedood, onder wie twee vrouwen. Volgens de Palestijnse autoriteiten werd een vluchtelingenkamp in Gaza-Stad geraakt. Vijftien anderen raakten gewond, onder wie kinderen.
Tegen persbureau Reuters zegt een woordvoerder van het Israëlische leger dat de aanvallen waren gericht op "terroristen". Dat zegt het leger doorgaans, ook als er veel burgerslachtoffers vallen.
In een verklaring heeft Hamas laten weten de aanval te veroordelen en noemt de timing opvallend. In Egypte hebben onderhandelaars vandaag gepraat met Hamas-leiders over het vervolg van het staakt-het-vuren. Die zullen naar verwachting nog een paar dagen duren, vertellen bronnen aan persbureau Reuters.
Aanvallen gaan dagelijks doorOfficieel geldt er sinds oktober vorig jaar een staakt-het-vuren tussen het Israëlische leger en Hamas, bemiddeld door de Amerikaanse president Trump. Toch gaan de aanvallen op Gaza nog dagelijks door.
Volgens de Palestijnse gezondheidsautoriteiten, die onder controle staan van Hamas, zijn er sinds het begin van het bestand meer dan 950 mensen gedood in de Gazastrook. In dezelfde periode zijn volgens Israël vier Israëlische militairen gedood.
Op de bezette Westelijke Jordaanoever is vrijdagavond een baby doodgeschoten door het Israëlische leger. Dat gebeurde toen een militair op een auto schoot waar het gezin in zat. Zijn ouders raakten gewond.
Het Israëlische leger heeft erkend dat er op burgers is geschoten en zegt "diep bedroefd" te zijn over het incident. De zeven maanden oude Sam Fahd Abu Haikal werd volgens zijn vader in het gezicht geraakt. Ook de moeder, die Sam vasthield, werd door een kogel in het gezicht getroffen. De vader raakte gewond aan zijn hand. De baby is al begraven in Hebron.
'Voortdurende escalatie'Bij Israëlische luchtaanvallen op Zuid-Libanon werden de afgelopen dag negen mensen gedood, onder wie drie militairen van het Libanese leger. Het Israëlische leger zegt in reactie dat het "een voertuig opmerkte dat zich verdacht richting militairen bewoog".
De Libanese president Aoun noemt de aanval een schending van het internationale recht tijdens een "voortdurende escalatie die de stabiliteit en veiligheid in het zuiden van Libanon bedreigt".
De aanvallen volgen op het nieuwe, broze staakt-het-vuren dat Israël en Libanon een paar dagen geleden sloten. Voorwaarde was dat Hezbollah zich terugtrekt uit het zuiden van Libanon, maar Hezbollah zat als partij niet aan tafel.
Officieel geldt er al sinds 16 april een staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon, maar in de praktijk is daar weinig van te merken. Hezbollah blijft glasvezeldrones tot ver over de grens sturen en Israël veroverde vorig weekend kasteel Beaufort in het zuiden van Libanon, een strategisch gelegen ruïne. Daarmee verschoof de Israëlische gevechtszone in Libanon opnieuw dieper het land in.
Aantal orgaandonoren Noorwegen explosief gestegen na bericht over zieke kroonprinses
Sinds bekend is dat de Noorse kroonprinses Mette-Marit op een wachtlijst staat voor een longtransplantatie is het aantal mensen dat zich in Noorwegen heeft aangemeld als orgaandonor explosief gestegen. Dat zegt een woordvoerder van de Noorse Stichting Orgaandonatie tegen dagblad Dagbladet. Hij heeft het over "krankzinnige cijfers".
In de hele maand mei kwamen er in Noorwegen per dag gemiddeld zeventig orgaandonoren bij. Nadat het Noorse hof naar buiten had gebracht dat de chronische longziekte van Mette-Marit was verergerd en dat zij dringend een nieuwe long nodig heeft, zijn deze aantallen enorm toegenomen. Donderdag meldden zich al driehonderd donoren, vrijdag waren dat er zelfs bijna 2200.
'Waanzinnige aantallen'"Dit zijn werkelijk waanzinnige aantallen, zoals we die zelden eerder hebben gezien", aldus de woordvoerder. "Het is vergelijkbaar met wat we in december zagen." Toen meldde het koningshuis dat Mette-Marit waarschijnlijk een longtransplantatie nodig zou hebben. Vrijdag werd duidelijk dat dit daadwerkelijk zo is.
Ook de site van de Stiftelsen Organdonasjon (Stichting Orgaandonatie) werd de afgelopen dagen veel vaker bezocht, 38 keer vaker dan op een normale dag in mei. De stichting houdt zich vooral bezig met voorlichting over en het stimuleren van orgaandonatie na overlijden.
Krijgt de kroonprinses niet op tijd een transplantatielong, dan heeft zij waarschijnlijk nog maar één of twee jaar te leven. Mette-Marit lijdt aan longfibrose. Bij deze ziekte raakt het longweefsel beschadigd door de vorming van littekens, waardoor de longen stug worden en steeds minder goed zuurstof kunnen opnemen. In afwachting van de operatie heeft de kroonprinses haar werkzaamheden neergelegd.
Even uit de gevangenisNoorse media melden dat Mette-Marits zoon Marius Borg Høiby waarschijnlijk enkele uren de gevangenis mag verlaten om zijn moeder te bezoeken. Hij zou dan begeleid worden door gevangenispersoneel.
Høiby zit sinds februari in voorlopige hechtenis en staat terecht voor vele misdrijven, waaronder een aantal verkrachtingen. Op 15 juni wordt duidelijk hoe hoog zijn straf zal zijn. Er is ruim zeven jaar gevangenisstraf tegen hem geëist.
Slang van 1,5 meter lang gedumpt bij kringloopwinkel in Arnhem
In een kringloopwinkel hoop je altijd op een bijzondere vondst, maar van deze vondst schrokken de medewerkers van 2Switch in Arnhem toch wel flink. Bij de ingang van de winkel troffen ze een bak aan met daarin een slang van ruim 1,5 meter lang.
De slang, mogelijk een netpython, zat in een plastic bak met zaagsel en gaatjes in het deksel. Hij werd gevonden door medewerker Victoria en die vond hem wel mooi, maar bij anderen leidde vondst van de python tot de nodige paniek.
Het dier heeft anderhalf uur op kantoor gestaan voor de dierenambulance kwam. "Het beestje was rustig. Toch durfden onze andere collega's niet langs het kantoor op te lopen", zei een medewerker tegen Omroep Gelderland.
Waarom de slang werd gedumpt bij een kringloopwinkel is niet duidelijk. "Waarschijnlijk recyclen. Op zoek naar een nieuwe eigenaar", grapt de medewerker. Mogelijk was het dier bedoeld voor een reptielenwinkel die onlangs in de buurt is geopend.
Pi Pico Puts Bluetooth Keyboards on the I2C Bus
Pro-Europese premier van Armenië stevent af op verkiezingswinst, ondanks Russische druk
Vrede met buurland Azerbeidzjan en toenadering tot de Europese Unie: dat zijn de centrale thema's bij de parlementsverkiezingen van morgen in Armenië. Rusland heeft er de afgelopen weken alles aan gedaan een verwachte verkiezingsoverwinning van premier Nikol Pasjinjan te dwarsbomen, onder meer door een boycot van Armeense groenten en fruit, mineraalwater en alcoholische dranken in te stellen.
De Russische importstop is een beproefd middel dat Rusland vaker inzet in conflictsituaties. Ditmaal is de reden dat Armenië onverholen toenadering zoekt tot de EU. Begin mei ontving Pasjinjan in de hoofdstad Jerevan de leiders van de meeste Europese landen. Tot grote woede van Moskou was ook de Oekraïense president Zelensky aanwezig.
De weg naar Europa is voor Armenië nog heel lang en zal nog decennia vergen. Vooralsnog is het hoogst haalbare voor de Armeniërs visumvrij reizen naar de EU. Maar Moskou wil Armenië nu al dwingen definitief een keuze te maken tussen Rusland en de EU.
'Armenië zwicht niet'De Russische maatregelen zijn een flinke klap voor veel Armeense exporteurs, voor wie Rusland de meest voor de hand liggende afnemer is. Armenië ligt in de zuidelijke Kaukasus en grenst aan Iran, Turkije, Azerbeidzjan en Georgië. Alleen met Iran en Georgië zijn de grenzen geopend, die met Turkije en Azerbeidzjan zijn al meer dan drie decennia dicht.
Pasjinjan heeft boos gereageerd op de Russische boycot. Armenië zal volgens hem niet zwichten onder de druk. Hij heeft beloofd Armeense groente- en fruittelers te compenseren voor geleden verliezen.
Twee dagen voor de verkiezingen liet hij tijdens een debat nogmaals doorschemeren dat Armenië op termijn mogelijk vertrekt uit de Organisatie voor het Verdrag inzake Collectieve Veiligheid. Dat is een tegenhanger van de NAVO onder leiding van Rusland. Eerder al bevroor Jerevan de deelname aan het militaire bondgenootschap, maar tot een formele uittreding kwam het niet.
Reden voor dat besluit was voor Armenië het feit dat de coalitie niet ingreep toen Azerbeidzjan in 2023 na ruim dertig jaar met militaire macht de overwegend door Armeniërs bewoonde Azerbeidzjaanse enclave Nagorno-Karabach heroverde. De inname leidde tot een uittocht van de ruim honderdduizend Armeense inwoners van het gebied.
Vrede met AzerbeidzjanHet bereiken van een duurzame vrede staat hoog op het verlanglijstje van Pasjinjan. Hij had het afgelopen jaar meerdere ontmoetingen met de Azerbeidzjaanse leider Ilham Alijev en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Een vredesverdrag geeft uitzicht op het heropenen van de grenzen met de buurlanden, waarna Armenië en Azerbeidzjan een belangrijke schakel kunnen gaan vormen in een nieuwe handelsroute die China en Centraal-Azië via de Kaukasus en Turkije moet verbinden met Europa.
De achterban van Pasjinjan ziet hem als de man die de voorbije bloedige decennia definitief achter zich kan laten en garanties biedt op een rustigere toekomst. Zijn politieke tegenstanders beschuldigen hem ervan een marionet te zijn in de handen van Alijev en Erdogan.
Pasjinjan krijgt ook veel kritiek op wat velen zien als een autoritair optreden tegen andersdenkenden. Hij heeft zijn opponenten meermalen met harde maatregelen bedreigd. Volgens de oppositie telt Armenië tientallen politieke gevangenen.
Huisarrest en arrestatiesPasjinjans belangrijkste rivaal, de Armeens-Cypriotisch-Russische zakenman Samvel Karapetjan, heeft huisarrest omdat hij zou hebben opgeroepen tot het omverwerpen van de zittende macht. Volgens hem zijn de beschuldigingen politiek gemotiveerd. Vandaag werden ook zes leden van Karapetjans partij Sterk Armenië zonder opgaaf van redenen gearresteerd.
Sterk Armenië staat te boek als pro-Russisch. De partij komt volgens de laatste peilingen op de tweede plaats, op flinke afstand van Pasjinjans partij Burgercontract. Op de derde plaats komt de partij van zakenman Gagik Tsaroekjan. De verkiezingsuitslag kan evenwel nog voor verrassingen zorgen want bijna de helft van de ondervraagden geeft in de peilingen aan nog geen keus te hebben gemaakt, of wil die keus niet kenbaar maken. Vooral veel jongeren in Armenië hebben zich afgekeerd van de politiek.
Cruciaal voor Pasjinjan is of hij zich kan verzekeren van een twee derde meerderheid in het parlement. Daarmee kan hij probleemloos grondwetshervormingen doorvoeren, die nodig zijn om een definitieve vrede met Azerbeidzjan te kunnen bereiken.
Holocaustmuseum werkt niet mee aan bezoek Ye, concert zonder incidenten verlopen
Het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam is niet van plan om mee te werken aan een bezoek van de omstreden rapper Ye, voorheen Kanye West. Het museum zegt "onaangenaam verrast" te zijn door een uitnodiging van de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch aan de rapper.
Ye is in Nederland voor twee concerten in het Gelredome in Arnhem. Voorafgaand aan zijn optreden van gisteravond verzamelden zich demonstranten voor het stadion met banners waarop verwijzingen stonden naar uitspraken en acties van de rapper.
De controversiële artiest deed in het verleden meerdere malen uitlatingen die antisemitisch en naziverheerlijkend waren. Zo bracht hij vorig jaar nog het nummer Heil Hitler uit, verkocht hij T-shirts met hakenkruizen en beweerde hij acht jaar geleden dat "400 jaar slavernij een keuze was".
ComplottheorieënHet concert dat Ye gaf is volgens een NOS-verslaggever ter plekke zonder grote incidenten verlopen. Voorafgaand aan het concert werden wel twee mannen aangehouden op verdenking van het verstoren van de openbare orde. Ze zijn meegenomen naar het bureau. De politie laat weten dat het geen demonstranten waren. Ze zijn na verhoor weer vrijgelaten.
Volgens persbureau ANP zijn ook drie mensen weggestuurd door de politie. Zij droegen borden met complottheorieën over de Holocaust en wilden daarmee naar het protest van enkele Joodse organisaties tegen het optreden van Ye gaan.
Burgemeester Marcouch nodigde Ye uit om samen met hem het Nationaal Holocaustmuseum te bezoeken en een krans te leggen bij het Namenmonument, samen met de opperrabbijn. Ye heeft daar nog niet op gereageerd.
'Ongewenste impact'Het museum wil geen medewerking verlenen aan een eventueel bezoek. "Dit heeft een ongewenste impact op andere bezoekers en levert daarnaast ook zorgen op over de integriteit van deze herinneringsplek", laat een woordvoerder van het Joods Cultureel Kwartier en het Nationaal Holocaustmuseum weten.
Het museum stelt dat het "geen podium" wil zijn voor het verbeteren van "een door antisemitische uitlatingen beschadigd imago". "En een bezoek aan het museum alleen is niet genoeg om die opvattingen te veranderen. Daar is helaas meer voor nodig."
Marcouch nuanceert zijn woorden inmiddels. In een reactie aan persbureau ANP laat hij weten dat hij "niet per se" naar het museum wil met Ye. Er is geen concreet plan, maar het voorstel is "de revue gepasseerd van wat je zou kunnen doen". Marcouch noemt het "spijtig dat het lijkt alsof alles richting het Holocaustmuseum gaat".
Eerste Nederlandse optredenYe trad gisteravond op voor 40.000 mensen in het Gelredome. Het is zijn eerste optreden in Nederland sinds 2013. Morgen, op zijn 49ste verjaardag, staat een tweede concert gepland.
Tegen de optredens van de rapper in Arnhem spande het Centraal Joods Overleg (CJO) een kort geding aan. De rechtbank bepaalde dat de artiest niet geweerd hoefde te worden uit Nederland en dat zijn concerten door konden gaan.
Burgemeester Marcouch zei eerder al dat het aan de driehoek (burgemeester, politie en OM) is om te bepalen "hoe en wanneer" er wordt ingegrepen als er tijdens de concerten iets strafbaars gebeurt.
Ultrazwemmer doet 'rondje Helgoland' in alleen een zwembroek
Een Duitse ultrasporter heeft rond het Noordzee-eiland Helgoland gezwommen. André Wiersig deed ruim 3 uur over de tocht van 11 kilometer door zeer koud water. Hij gebruikte daarvoor geen speciaal pak, maar had alleen een zwembroek aan.
Helgoland ligt zo'n 50 kilometer uit de kust van Noord-Duitsland. Wiersig zegt tegen de Duitse zender WDR dat de watertemperatuur bij het strand zo'n 13 graden was. Verder uit de kust was het niet meer dan 9 of 10 graden.
Vanwege de kou voelde Wiersig tijdelijk zijn armen niet meer. Toch deed hij een uur korter dan gedacht over de tocht.
De 54-jarige Wiersig heeft een lange lijst van extreme zwemtochten op zijn naam staan. Zo zwom hij in 2014 door Het Kanaal van Engeland naar Frankrijk en in 2018 door de Straat Tsugaru tussen de Japanse eilanden Honshu en Hokkaido.
Vijf jaar geleden raakte de sportman verknocht aan Helgoland, toen hij als eerste mens ooit van het vasteland naar het eiland zwom. Daar deed hij ruim 18 uur over. Wiersig zegt tegen de WDR dat het voelt alsof de eilanders hem sindsdien geadopteerd hebben. Vandaag viert het eiland dat het sinds 200 jaar een badplaats is.
'Gronings chemiebedrijf liet illegaal zoutafval dumpen rond Nederlands-Belgische grens'
Een chemiebedrijf uit het Groningse Farmsum heeft de afgelopen drie jaar zo'n 5 miljoen kilo afvalzout illegaal laten dumpen nabij de Belgisch-Nederlandse grens, blijkt uit onderzoek van Follow The Money (FTM) en BN De Stem. Dit zou tot ernstige bodemverontreiniging in de grensregio hebben geleid. Het Openbaar Ministerie heeft een strafrechtelijk onderzoek ingesteld.
Het chemiebedrijf dat van de illegale dumpingen wordt verdacht is Dutch Glycerin Refinery (DGR), gevestigd op het Chemie Park Delfzijl in Farmsum. Het bedrijf produceert glycerine, dat gebruikt wordt in cosmetica en in schoonmaakmiddelen. Hierbij komt veel afvalzout vrij. Het bedrijf wist lange tijd van het zout af te komen door het als strooizout aan te bieden. De laatste jaren werd dat vanwege de mildere winters steeds lastiger. Ook de milieueisen voor strooizout werden steeds strenger.
DrugslabsVolgens FTM en BN De Stem kwam het afvalzout vanaf 2023 via tussenpersonen terecht bij twee handelaren in België. DGR zou het zout hebben gepresenteerd als een bodemverbeterend middel voor de agrarische sector. De tussenhandelaren Geert H. en Peet W. verkochten het zout door, verspreidden het op landbouwgronden en begroeven het onder gesloopte stallen en onder akkers. Dit gebeurde in de omgeving van Baarle-Nassau.
Op sommige plaatsen was het grondwater uiteindelijk zo zout als zeewater, ontdekten Belgische inspecteurs. Peet W. is eerder veroordeeld voor mestfraude. Bij panden op naam van Geert H. zijn in het verleden drugslaboratoria ontdekt.
Afvalzout in grote hoeveelheden uitstrooien op landbouwgrond is funest voor de bodemkwaliteit, zegt Angelique Huijben, voorzitter van de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) tegen de NOS. "Te veel zout is voor heel veel gewassen niet goed. Het is onze grond die hiermee verknald wordt."
Ze noemt het gebruik van zoutafval als bodemverbeteraar "crimineel". Bodemecoloog Ciska Veen van het Nederlands Instituut voor Ecologie onderschrijft dit: "Al het leven, planten en dieren, kan slecht tegen zout. Dit kan lange gevolgen hebben."
Strafrechtelijk onderzoekDoor het zout illegaal te dumpen, bespaarde het Groningse bedrijf ongeveer 1 miljoen euro per jaar, ontdekten FTM en BN De Stem. Een woordvoerder van DGR ontkent tegenover BN De Stem dat het bedrijf het afvalzout als bodemverbeteraar heeft aangeboden. "Er zijn wel afnemers geweest die mogelijkheden zagen om dit zout als bodemverbeteraar in de markt te zetten." Ook zegt het bedrijf dat de leveringen aan "de betrokken afnemer per direct zijn stopgezet".
Volgens de Omgevingsdienst Groningen heeft het bedrijf betaald voor de afvoer van het zout. Dat was daarmee geen afval, maar een product, zo stelt de dienst. Volgens FTM was DGR ervan op de hoogte dat het zout via tussenhandelaren op landbouwgrond terechtkwam.
Het zout zou ook zijn geëxporteerd naar Polen en Duitsland. Geert H. en Peet W. zijn volgens de Belgische justitie officieel verdachte in de zaak.
Huijben van ZLTO hoopt dat het tot een veroordeling komt. "De bodem is alles voor een boer. De grond moet kloppen. Als dat niet klopt, is de bodem onder je bestaan weg."
DGR is onderdeel van de Musim Mas Group, een Indonesisch voedselverwerkingsbedrijf. Het bedrijf wordt gezien als een grote speler op het gebied van palmolieproductie en de verwerking daarvan.
China kijkt massaal naar het WK, maar het voetbal in eigen land blijft achter
Nergens ter wereld kijken meer mensen naar het wereldkampioenschap voetbal dan in China. Tijdens het vorige WK van 2022 was China goed voor de helft van alle kijkuren op digitale en sociale platforms wereldwijd. Opmerkelijk, want het nationale elftal deed net als deze zomer zelf niet mee.
Toch geeft dat enorme publiek China grote invloed binnen het mondiale voetbal. Minder dan een maand voor de start van het WK 2026 bereikten de Chinese staatstelevisie en de FIFA een akkoord over de uitzendrechten.
Volgens verschillende Chinese bronnen vroeg de FIFA zo'n 300 miljoen dollar, maar betaalde China uiteindelijk 110 miljoen. De deal wordt door de Chinese staatsmedia dan ook gezien als bewijs dat de FIFA en het wereldwijde voetbal China nodig hebben en niet andersom.
Voetbal populairDe FIFA en China hebben al decennia een hechte band. In 2004 noemde toenmalig FIFA-voorzitter Sepp Blatter China een van de bakermatten van het voetbal. Hij refereerde hierbij aan Cuju, een spel dat zo'n 200 jaar voor Christus in China ontstond en wordt gezien als een vroege vorm van voetbal. De erkenning is voor China het bewijs dat ze er in het mondiale voetbal toe doen.
Maar voetbal werd in China pas echt populair in de jaren 90 door de komst van de televisie en de oprichting van de eerste moderne profcompetitie. "Overal voetbalden mensen in de publieke ruimte en dit werd ook gestimuleerd", vertelt Li Shitao, oprichter van een voetbalschool in Peking. "De Chinese overheid zag de sport als symbool van een sterk, modern en internationaal land."
Volgens Rowan Simons, auteur van het boek Bamboo Goalposts over de voetbalgeschiedenis van China, keken in 1995 een half miljard Chinezen naar de competitiewedstrijden.
Matige prestatiesMaar terwijl China zich economisch ontwikkelde, veranderde de samenleving, vertelt Li. "Kinderen moesten meer studeren en kregen minder tijd om buiten te spelen. Met als resultaat dat niet alleen het aantal voetballende kinderen daalde, maar ook het niveau van het Chinese voetbal." En dat blijkt ook uit China's uitblijvende WK-deelname.
De enige keer dat China zich voor een WK kwalificeerde, was kort na de populariteitspiek, in 2002. Tegen Brazilië waren de Chinezen dicht bij een historische treffer, maar de bal raakte de paal. Met nul doelpunten eindigde het Chinese avontuur in de groepsfase.
Grootste plannenDe Chinese voetbalfans kregen weer hoop toen de overheid in 2015 met een nationaal ontwikkelingsplan voor het voetbal kwam. Hierin staat dat China een voetbalwereldmacht wil zijn in 2050. Het land dient dat te bereiken door het WK te organiseren, zich met regelmaat te kwalificeren en uiteindelijk het WK te winnen.
In de jaren daarna werden duizenden voetbalvelden aangelegd, opleidingscentra geopend en buitenlandse talenten aangetrokken. Ook trapte president Xi, van wie gezegd wordt dat hij een voetballiefhebber is, regelmatig een balletje. Maar alle aandacht mocht niet baten. Het Chinese mannenteam staat momenteel 94ste op de FIFA-ranglijst de laagste positie in meer dan tien jaar.
Naast het gebrek aan spelers is daar volgens Li, van de voetbalschool in Peking, nog een reden voor. "In China wordt voetbal vaak benaderd als iets dat je kunt aanleren door discipline en studie. Al die voetbalscholen volgen hetzelfde voetbalcurriculum."
Volgens hem is er voor vrijheid, creativiteit en plezier nauwelijks ruimte. Voetbal wordt door ouders gezien als carrièrepad. "Maar als er geen passie is, kun je ook geen topspelers ontwikkelen", is Li's overtuiging.
Het nationale vrouwenelftal presteert overigens aanzienlijk beter. De ploeg plaatste zich meerdere keren voor het WK en staat zestiende op de wereldranglijst.
CorruptieEen andere oorzaak van de malaise in het mannenvoetbal is de hardnekkige corruptie. De afgelopen jaren werd zowel een ex-bondscoach als het voormalig hoofd van de Chinese voetbalbond veroordeeld voor het aannemen van steekpenningen. Ze kregen gevangenisstraffen van respectievelijk twintig jaar en levenslang.
Toch lijken de problemen daarmee niet verdwenen. Recent kwam opnieuw een groot netwerk van wedstrijdvervalsing aan het licht waarbij tientallen clubs betrokken zouden zijn.
Hoewel de overheid z'n investeringen in het voetbal de afgelopen jaren iets heeft teruggeschroefd, zowel in binnen- als buitenland, blijft het een economische grootmacht binnen het wereldwijde voetbal. De vraag is wanneer die overmacht zich zal uiten op het scorebord.
Zoektocht naar twee laatste vermiste goudzoekers in grot Laos gestaakt
Reddingswerkers in Laos hebben hun zoektocht naar de twee laatste vermiste goudzoekers in een grot gestaakt. De reddingsoperatie is volgens hen te gevaarlijk geworden en de overlevingskansen van de twee mannen zijn sterk afgenomen.
Twee weken geleden raakten acht plaatselijke goudzoekers in de problemen in de provincie Xaysomboun, nadat een grot was volgestroomd met water door zware regenval en een aardverschuiving.
Een van de mannen wist te ontkomen en schakelde hulp in. Vervolgens kwam een internationale reddingsoperatie op gang, met onder anderen specialisten uit Laos, Maleisië, Thailand, Finland en Japan.
Na anderhalve week werden vijf goudzoekers bevrijd. Ze konden gered worden nadat water uit delen van het grottencomplex was weggepompt. De vijf verklaarden dat de overige twee mannen via een andere ingang de grot waren binnengegaan.
'Zoektocht beëindigd'Een van de reddingswerkers, de Maleisische grotduiker Lee Kian Lie, zei vandaag tegen persbureau AFP dat de zoektocht "beëindigd" was. Het voortzetten van de zoektocht was volgens hem gevaarlijker dan verantwoord was, gezien de steeds kleinere kans dat de mannen nog gered konden worden.
"We waren er zo dichtbij," zei Lee, die de reddingsoperatie omschreef als de gevaarlijkste die hij ooit meemaakte. "Het water in de grot was nog beheersbaar, maar de ingang van de grot begon instabiel te worden."
Nieuwe regenvalEr wordt nog wel doorgegaan met het wegpompen van water uit de grot. Volgens de leider van het Thaise reddingsteam, Kengkad Bongkawong, is dat de enige aanpak die nog effect kan hebben. Hij schrijft in een verklaring dat er voedsel- en overlevingspakketten zijn achtergelaten op meerdere plekken in de grot. "Als wonderen bestaan, geloof ik dat hun expertise hen veilig naar buiten zal leiden."
De omstandigheden in de grot zijn volgens de reddingswerkers sterk verslechterd door nieuwe regenval. Daardoor is het waterpeil gestegen en zijn delen van het grottencomplex moeilijker en gevaarlijker bereikbaar geworden.
Stratasys vs Bambu Lab: Industrial vs Consumer ABS Showdown
Stukje grond in Rotterdam is grote puzzel voor gemeente: meer dan 100 erfgenamen
Een klein stukje grond in Rotterdam-Zuid stelt de gemeente voor een enorme opgave. Rotterdam wil graag huizen bouwen op die plek, maar dat kan niet zolang onduidelijk is van wie het perceel is. Lange tijd was niet bekend wie de erfgenamen zijn. Inmiddels wel, maar het zijn er maar liefst 110.
De oorspronkelijke eigenaar van het 'vergeten' perceel aan de Hilledijk is Willemina Fokkelina Meppelder. Zij werd geboren in 1852. Ze overleed in 1955 maar het is onduidelijk aan wie ze het perceel naliet. Haar kinderen leven niet meer.
De gemeente is wettelijk verplicht om er alles aan te doen om de eigenaren op te sporen. Daarom deed de gemeente vorig jaar een oproep in verschillende huis-aan-huisbladen, zonder resultaat. Toen het verhaal landelijk nieuws werd, stroomden de reacties binnen.
Veel kinderen en kleinkinderenWat begint als een zoektocht naar een paar mogelijke erfgenamen, groeit uit tot een complex dossier. In totaal hebben 123 familieleden zich gemeld, al blijkt niet iedereen echt erfgenaam.
"Het verbaast me niets dat er zoveel erfgenamen zijn", zegt Anita Schaaij (72), de achterkleindochter van Meppelder, tegen de regionale omroep Rijnmond. "Mijn overgrootmoeder had zelf twaalf kinderen, mijn opa Folkert had er zes, en die kregen ook weer kinderen."
Anita Schaaij vermoedt dat haar overgrootmoeder alle ophef prachtig zou vinden. "Ik zie haar al gniffelend in haar handen wrijven om al het gedoe." Ook haar broer Onno geniet van alle commotie. "Dat zoiets uit het verleden naar je toekomt, vind ik prachtig."
Met zoveel familieleden wordt ook het verhaal achter mevrouw Meppelder en het stukje grond steeds duidelijker. Op het perceel stond ooit het huisje van de familie Meppelder-Schaaij. Dat verdween begin vorige eeuw, maar de grond bleef op naam van Meppelder en haar familie staan. Haar echtgenoot Arie Schaaij overleed al in 1911.
Meppelder, binnen de familie ook bekend als oma Schaaij, verhuisde later naar Den Haag. In 1955 overleed ze op 102-jarige leeftijd. Het perceeltje lijkt dan allang vergeten. Niemand in de familie weet nog van het stukje privégrond.
Complexe puzzelHet perceel van 144 vierkante meter ligt midden in de Tweebosbuurt, waar de gemeente nieuwe woningen wil bouwen. Bijna alles eromheen is gemeentelijk bezit, behalve dat ene lapje grond. Zolang de gemeente geen eigenaar is van het perceel, kan er niet verder worden gebouwd.
En met ruim 100 familieleden kan het nog wel even duren. "Het in kaart brengen van de eigendomssituatie is een complex en zorgvuldig proces dat de nodige tijd in beslag neemt", aldus de gemeente.
Ook stamboomdeskundige Maryssa Mann onderstreept de complexiteit van de situatie. Volgens haar zal het een hele opgave worden om in kaart te brengen wie juridisch rechthebbenden zijn.
Je hebt niet alleen te maken met mevrouw Meppelder, legt ze uit. "Ook haar kinderen staan in de eigendomsakte. En omdat zij ook zijn overleden, moet je weer kijken naar hun erfgenamen."
Dat betekent speuren in testamenten, huwelijken, scheidingen en oude aktes. "Waren ze getrouwd? Hoe vaak? Waren er testamenten? Was er gemeenschap van goederen?" Zelfs de zogenoemde 'koude kant' moet worden onderzocht: echtgenoten die mogelijk via een huwelijk rechten kregen op een deel van het perceel.
'Het gaat me niet om de centen'De volgende stap is dat de gemeente een bod uitbrengt aan iedereen die juridisch rechthebbend is. Zelf verwachten de erfgenamen er niet rijk van te worden. Het grootste deel van de grond blijft openbaar groen en slechts een klein stuk krijgt een woonbestemming.
"Het gaat me niet om de centen, ik vind het gewoon hartstikke leuk", zegt de 73-jarige Sjaak van der Stoel. Ook hij is een achterkleinzoon van Meppelder. "Ineens blijkt het een enorme familie te zijn. Hoe leuk zou het zijn als ze allemaal bij elkaar komen?"
Bankje voor omaDe erfgenamen hopen stiekem op meer dan alleen een handtekening onder een koopovereenkomst. Sommigen denken aan een bankje of een gedenkplaat voor oma Schaaij, op het stukje grond dat al die jaren ongemerkt in familiebezit bleef.
"Wij zouden het heel bijzonder vinden als de gemeente de erfgenamen van onze overgrootmoeder uitnodigt voor een bijeenkomst op het stukje familiegrond", zegt Anita Schaaij. "Blijkbaar wilde onze overgrootmoeder ons op de een of andere manier nog één keer samenbrengen."