Na dagen van gevechten zegt de Syrische regering een staakt-het-vuren te zijn overeengekomen met de door Koerden gedomineerde SDF. In het akkoord is afgesproken dat het staakt-het-vuren per direct ingaat, op alle fronten, meldt de Syrische staatstelevisie.
De handtekeningen van de Syrische president Ahmed al-Sharaa en van het hoofd van de Koerdische strijdkrachten, Mazloum Abdi, staan onder het document. Abdi was tijdens het tekenen van het bestand niet in Damascus aanwezig.
In het akkoord staat dat de Syrische overheid de controle krijgt over IS-gevangenen, en verantwoordelijk is voor hun beveiliging. Dat geldt ook voor buitenlandse IS-gevangenen. Daar zijn internationaal zorgen over, gezien het jihadistische verleden van de nieuwe machthebbers. Er zouden al direct IS-gelieerde gevangenen zijn vrijgelaten.
De SDF domineerde bijna tien jaar lang het noordoosten van Syrië, maar de afgelopen maand rukte het regeringsleger op. Gisteren werd duidelijk dat SDF-strijders zich zouden terugtrekken tot achter de rivier de Eufraat. Er zou op meerdere plaatsen fel zijn gevochten, ook met zware wapens.
De Verenigde Staten hebben een grote rol gespeeld bij de totstandkoming van het staakt-het-vuren. De speciaal gezant voor Syrië, Tom Barrack, bemiddelde. De SDF heeft al jaren goede banden met de VS, en de nieuwe regering in Damascus sinds kort ook. De VS hief de economische sancties tegen Syrië op, nadat Sharaa in december 2024 de macht had gegrepen na het omverwerpen van het regime van Assad.
"Twee grote Syrische leiders, gedreven door de gedeelde visie om hun land en volk te bevrijden van tirannie, zijn nu samengekomen om een betere toekomst voor alle Syriërs te creëren", schrijft Barrack. "President Sharaa heeft bevestigd dat de Koerden een integraal onderdeel van Syrië zijn", vervolgt hij.
Barrack zegt dat de VS uitkijkt naar de samenwerking met hun "historische partner" in de strijd tegen IS en terrorisme.
Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:
"Het gaat nu opeens erg snel. Over bepaalde punten die in deze staakt het-vurenovereenkomst staan, was de SDF buitengewoon sceptisch toen ik in december een week lang in dat gebied was. Voor individuele integratie van Koerdische strijders in het reguliere Syrische leger voelden ze destijds niets.
Het lijkt alsof er, onder zware druk van de Amerikanen, niet veel andere opties voor ze zijn dan dit akkoord. Dat terwijl Mazloum Abdi zelf niet aanwezig was in Damascus om de overeenkomst te ondertekenen. Het wachten is ook nog op een verklaring van hem.
We zullen sowieso moeten afwachten hoe snel en effectief dit alles geïmplementeerd zal worden. Soepel zal het ongetwijfeld niet gaan en de zorgen onder Koerdische burgers in het gebied nemen nu met de dag toe. Ze hebben het afgelopen jaar gezien hoe het nieuwe Syrische leger met minderheden is omgegaan en ze vrezen voor hun veiligheid.
Zorgelijk zijn de berichten over gevangenissen in Raqqa en Tabqa waar gevangenen zijn vrijgelaten nadat het regeringsleger het gebied had overgenomen. We moeten niet vergeten dat er in het noordoosten van Syrië tienduizenden IS-gerelateerde gevangenen vastzitten in gevangenissen die door de Koerden bewaakt werden. Wat de plannen van Damascus zijn voor deze gevangenen is niet geheel duidelijk. En welke gevangenen vandaag precies zijn vrijgekomen, ook niet."
De terugtrekking van de Koerdische strijdkrachten betekent terreinwinst voor het Syrische leger. Eerder vandaag veroverde het leger het grootste olieveld van het land, waardoor de Omar-faciliteit en de nabijgelegen gasvelden nu weer onder controle van de regering zijn.
In de gebieden Raqqa en Tabqa worden gevangenen door het Syrische leger vrijgelaten, nu dat daar de dienst uitmaakt. Het regeringsleger bevindt zich nog niet in gebieden waar ook Nederlandse gevangenen vastzitten.
Correspondent Daisy Mohr en cameravrouw Edmée van Rijn gingen er in december naartoe en spraken een Nederlandse gevangene:
In maart vorig jaar werd al een akkoord bereikt tussen de SDF en de Syrische regering, maar dit kwam niet van de grond omdat beide partijen elkaar beschuldigden van schending van de overeenkomst.
Sharaa sprak met de Koerden af dat het SDF-gebied uiteindelijk weer onder het gezag van de regering in Damascus zou vallen. In ruil daarvoor beloofde hij dat de grote Koerdische minderheid in Syrië meer rechten zou krijgen. Onder Assad werden de Koerden gediscrimineerd en vervolgd.
Koerdisch als nationale taal
Gisteren erkende de Syrische president voor het eerst officieel rechten van Koerden. In een ondertekend decreet erkende hij bijvoorbeeld het Koerdisch als nationale taal.
Het decreet is de eerste formele erkenning van Koerdische nationale rechten sinds de onafhankelijkheid van Syrië in 1946. De Koerden zijn het grootste volk zonder eigen staat. Ze wonen verspreid over vooral Turkije, Iran, Irak, en Syrië.
Sharaa riep in een televisietoespraak de Koerden in het land op om "actief deel te nemen aan de opbouw van deze natie".
