Aggregator

De Oekraïense president Zelensky heeft felle kritiek geuit op de Hongaarse premier Orbán. Als Orbán niet stopt met het blokkeren van een EU-lening van 90 miljard euro, dan deelt Zelensky "het adres van Orbán met onze strijdkrachten".

Kort na de uitspraak noemde de woordvoerder van Orbán de woorden van Zelensky "dreigementen en chantage die ver buiten elke aanvaardbare grens gaan". Volgens hem horen persoonlijke emoties niet thuis in dit soort kwesties en laat Hongarije zich niet intimideren.

Vetorecht

Boedapest blokkeert de EU-lening met zijn vetorecht vanwege het stilleggen van de oliedoorvoer via de Druzhba-pijpleiding in Oekraïne. Volgens Oekraïne raakte de leiding eind januari beschadigd bij een Russische droneaanval. Hongarije en buurland Slowakije, die beide afhankelijk zijn van de pijpleiding, twijfelen aan die uitleg.

De olieleveranties spekken namelijk de Russische oorlogskas en dus heeft Oekraïne er baat bij om deze inkomsten te stoppen. Het land weigert vooralsnog onafhankelijke experts van de EU toegang tot de pijpleiding te verlenen. Volgens Zelensky zijn de bevindingen van Oekraïense experts voldoende. "Ik denk dat ons woord genoeg is," zei hij.

Brussel woedend

Hongarije gebruikt het EU-steunpakket als drukmiddel om weer olie door de pijpleiding te laten stromen. In december stemde het land er namelijk nog mee in. In Brussel is veel woede over Orbáns veto over de lening die Oekraïne zo hard nodig heeft om de oorlog tegen Rusland te kunnen blijven financieren.

Later dit jaar staan er in Hongarije verkiezingen op het programma. Orbán kijkt in de peilingen tegen een achterstand aan op Péter Magyar. Critici van Orbán zeggen dat de premier de spanningen met Oekraïne gebruikt voor politiek gewin.

De Britse Labour-parlementariër Joani Reid heeft zich vrijwillig laten schorsen door de partij in afwachting van een intern onderzoek naar spionage voor China, waarbij haar man betrokken is.

Gisteren werden drie mannen aangehouden in de zaak, waaronder de man van Reid. Het drietal wordt beschuldigd van hulp aan een buitenlandse geheime dienst.

Volgens de partij heeft Reid ingestemd volledig mee te werken aan het interne onderzoek van Labour. Haar partijlidmaatschap is opgeschort zolang dat onderzoek loopt. Ze blijft wel lid van het Britse parlement.

'Niets verkeerd gedaan'

Zelf zegt Reid dat zij en haar kinderen niets met het politieonderzoek te maken hebben. In een verklaring benadrukt ze dat er geen beschuldigingen zijn richting haar. "Ik heb niets verkeerd gedaan. Ik hou van mijn land."

De man van Reid, David Taylor, is een zakenman en voormalig adviseur van de Labour-partij. De partij noemt de beschuldigingen aan zijn adres "ongelofelijk ernstig".

Het is de Democraten in het Amerikaanse Congres niet gelukt om de oorlogsbevoegdheden van president Trump in te perken. Een maatregel die Trump zou dwingen om direct te stoppen met aanvallen in Iran sneuvelde vandaag in het Huis van Afgevaardigden, nadat het woensdag al strandde in de Senaat.

Bijna een week na de Amerikaans-Israelische aanvallen op Iran, groeit de discussie over nut en noodzaak van deze nieuwe oorlog. Trumps eigen achterban is teleurgesteld in de president die hen beloofde geen nieuwe oorlogen te starten.

Geen nieuwe conflicten

Cooper Jacks' (19) telefoon staat zaterdagochtend roodgloeiend. Hij is voorzitter van een Republikeinse jongerenclub in Georgia. In de groepschat is iedereen het eens: niemand wil deze oorlog. Integendeel, zij hadden juist gehoopt op een president die zich zou richten op binnenlandse problemen en vooral eentje die het land uit nieuwe conflicten zou houden.

"Ik had niet verwacht dat ze echt zouden doorzetten", zegt Jacks. De verkiezingsbelofte van Trump als vredespresident is dan ook gebroken, vindt hij. Afgaand op vorige langslepende operaties ziet hij de uitkomst niet rooskleurig in: "De Amerikaanse regering heeft geen geweldig verleden als het gaat om regimeverandering in het Midden-Oosten".

Jacks refereert daarnaast aan afgelopen zomer, toen de VS Iran ook aanviel en zei dat alle nucleaire faciliteiten vernietigd waren. "Maar nu wordt ons verteld dat een van de redenen voor deze aanval was dat ze nucleaire capaciteiten aan het opbouwen waren. Dus er zijn behoorlijk consistente leugens geweest."

Kritiek groeit

Bekende figuren uit het Republikeinse kamp lieten zich ook al kritisch uit over de aanvallen. Ze vinden dat de regering zich heeft laten beïnvloeden door Israël.

Voormalig FOX-nieuws presentator Tucker Carlson noemt de aanval "absoluut walgelijk en slecht". Hij voegt er in zijn podcast aan toe dat de hele oorlog gebaseerd is op leugens en dat alleen Israël er blij mee is.

De rechtse presentatrice Megyn Kelly vindt het onverteerbaar dat er Amerikaanse militairen "sterven voor Iran of Israël". Dat zei ze in haar show waar ook oud-Congreslid Marjorie Taylor Greene, ooit een vooraanstaande loyalist van Trump, te gast was. Greene zit ook in het MAGA-kamp dat de oorlog hekelt: "We zijn nog maar een jaar bezig en we zitten alweer in een nieuwe oorlog", verwijt ze de president.

In gesprek met veteranen

Terwijl Trump extra troepen naar het Midden-Oosten stuurt, komen in de hoofdstad veteranen uit het hele land samen om te praten met beleidsmakers. Uitgerekend deze week is het jaarlijkse evenement waarbij de veteranen bij politici pleiten voor betere nazorg, hogere pensioenen en meer oog voor invalide veteranen.

Oorlogsveteraan Joseph Chenelly heeft zijn diensttijd in Iraq en Afghanistan nog scherp op zijn netvlies. "Iedereen hier weet dat wij zware offers brengen in de oorlog", vertelt hij. "Ik mag hopen dat het Witte Huis gelijk heeft en dat dit echt nodig is".

De regering-Trump besloot Iran aan te vallen zonder daarvoor toestemming van het Congres te vragen. Toen de VS eerder dit jaar de president van Venezuela ontvoerde, deed Trump dat ook zonder overleg.

De War Powers Resolution uit 1973 stelt dat de president alleen in een noodsituatie zonder toestemming van het Congres strijdkrachten kan inzetten. Republikeinen, die momenteel de meerderheid hebben in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat, stemden deze week tegen een poging om via deze wet de oorlog in Iran te stoppen.

Uit peilingen van CNN blijkt dat ongeveer 60 procent van alle Amerikanen de aanvallen van de VS afkeurt. Maar onder Republikeinen steunt de meerderheid deze oorlog juist wel. Dat is opvallend, want de meesten van hen geven ook aan dat zij over het algemeen liever zouden zien dat Amerika zich terugtrekt uit oorlogen.

Tegenstijdig

Sinds de aanvallen heeft de regering tegenstrijdige verklaringen gegeven over wat de acute dreiging precies is. Trump presenteerde het aanvankelijk als een poging het regime in Iran omver te werpen. Maar volgens defensieminister Hegseth was het ingrijpen gerechtvaardigd omdat Iran kernwapens zou ontwikkelen. Buitenlandminister Rubio zei juist dat de VS besloot mee te doen omdat Israël Iran zou aanvallen, wat tot vergeldingsacties zou leiden.

De tegenstrijdige beweringen maken het voor Jacks niet makkelijker om deze president te blijven steunen. Hij hoopt dat het tij zal keren: "Ik wil geen nieuwe oorlogen. Ik wil dat Amerika weer gezond wordt en dat de Epstein-dossiers worden vrijgegeven. Daar wacht ik op".

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.

In theory HDMI’s CEC feature is great, as it gives HDMI devices the ability to do useful things such as turning on multiple HDMI devices with a single remote control. …read more

Staatssecretaris Boswijk van Defensie hoopt dat Nederlandse jongeren niet verplicht opgeroepen hoeven te worden voor het leger. Maar dat kan hij niet garanderen, zo zei Boswijk in de Tweede Kamer. "Ik hoop dat een verplichting niet nodig is, maar ik kan het niet uitsluiten."

In de Kamer zijn een aantal partijen, zoals GroenLinks-PvdA, SP en Denk zeer bezorgd over het kabinetsplan voor een herinvoering van een "selectieve opkomstplicht".

Dit voornemen staat in het coalitieakkoord voor het geval het kabinet er niet in slaagt Defensie in vier jaar uit te breiden naar 122.000. Nu zijn dat er - samen met burgers en reservisten zo'n 80.000. Selectief betekent dat niet iedereen opgeroepen wordt, maar dat een bepaalde groep uitgekozen wordt.

Boete

Onder jongeren bestaat de vrees dat ze het leger in moeten, zo horen de kritische oppositiepartijen. In Zweden bestaat al zo'n selectieve opkomstplicht en kunnen jongeren die niet reageren, een boete krijgen. "Wat betekent dit voor jongeren?", wil GroenLinks-PvdA-Kamerlid Piri weten. "Krijgen ze een gevangenisstraf als ze niet op komen dagen?"

SP-Kamerlid Dobbe denkt zelfs dat jongeren oorlogsoefeningen moeten gaan doen op de hei. "Ze moeten - of ze willen of niet. Anders krijgen ze straf." En Denk vreest dat jongeren "geforceerd" het leger in moeten, zonder dat ze gemotiveerd zijn.

Reservist

Staatssecretaris Boswijk probeerde in het debat over de Defensiebegroting de zorgen van de partijen weg te halen. Hij denkt te kunnen volstaan met gemotiveerde mensen en de komende jaren gaat hij zich inzetten om ook andere groepen aan te sporen om zich aan te melden bij Defensie. De komst van koningin Máxima om reservist te worden heeft tot een toenemend aantal aanmeldingen geleid, weet Boswijk.

Boswijk denkt dat er genoeg animo zal zijn. "Ik hoop dat er een cultuur zal ontstaan dat mensen staan te popelen om een steentje bij te dragen. En hij heeft ook "geen zin" in gedemotiveerde mensen.

Het zal ook niet zo zijn dat er onmiddellijk een opkomstplicht is. Het zal in stappen gaan, legt Boswijk uit. Er is al begonnen met een vrijwillige enquête, daarna komt er een verplichte enquête Als dat allemaal onvoldoende aanmeldingen oplevert, kan er overgestapt worden op een verplichte gesprek en een verplichte keuring. "Het gaat in stapjes en we springen niet in een keer van de kelder naar de zolder".

Dienstplicht

In Nederland bestaat nog steeds dienstplicht voor mensen van 17 tot 45 jaar. Maar dienstplichtigen worden niet meer opgeroepen, de opkomstplicht is sinds 1997 opgeschort. Boswijk zegt dat in geval van nood, bij een oorlog uitbreekt, de opkomstplicht meteen weer in kan gaan. "Stel dat we het fout gaat, schorten we die op en gaan we wel in een keer van de kelder naar de zolder."

Boswijk gaat de selectieve opkomstplicht de komende tijd uitwerken en met de oppositie gesprekken voeren om hun te overtuigen van de noodzaak.

Stichting Mainline stopt er na 36 jaar mee. De stichting zette zich in om zwaar verslaafde drugsgebruikers te helpen, maar is nu genoodzaakt te stoppen vanwege een weggevallen overheidssubsidie.

"Dit is niet de tijd om te bezuinigen op hulp die we echt nodig hebben", zegt Wim van den Brink, emeritus hoogleraar verslavingszorg en voorzitter van het bestuur van Mainline.

De hulp die de stichting levert, gaat vooral naar "gemarginaliseerde drugsgebruikers", zegt van den Brink. "Het zijn mensen die meestal niet de weg naar hulpverleners hebben gevonden." Mainline opereert als een van de weinige stichtingen op landelijk niveau. Nu de organisatie verdwijnt, ontstaat volgens Van den Brink een groot gat in de verslavingszorg.

De bezuinigingen van het kabinet-Schoof raakten de stichting hard. De subsidie van het ministerie van VWS maakte voorheen 40 procent van het jaarbudget uit, en die werd nu op termijn geschrapt. De gemeente Amsterdam sprong bij en verhoogde het gemeentelijke subsidiebedrag over dit jaar, maar ook dat kon het verschil niet maken.

Voorlichting

De stichting werd in de jaren 90 opgericht ten tijde van de aidsepidemie. Het was een van de eerste organisaties die voorlichting gaven aan drugsgebruikers, eerst in de vorm van een tijdschrift. Het blad werd in samenwerking met de gemeente Amsterdam verspreid. Later gebeurde dat over het hele land, op plekken waar veel gebruikers waren.

In de loop van de tijd ontstonden ook inloopavonden, projecten en activiteiten waar gebruikers hulp en ondersteuning konden krijgen. Ze konden bij Mainline terecht om te praten, te leren hoe ze konden minderen of hoe ze drugs veiliger konden gebruiken. Dat gebeurde onder meer door het uitdelen van schone naalden.

Geen zicht meer

Ook speelde de stichting een grote rol in het signaleren van nieuwe trends of vervuilde drugs, een essentiële informatiestroom voor onder andere het ministerie van VWS. Zo wilde het ministerie vorig jaar in kaart brengen hoeveel crackverslaafden er in Nederland waren.

Mainline kon daarbij helpen, omdat het in direct contact stond met crackgebruikers. Die contacten gaan straks verloren, aldus Van den Brink. "Ik weet niet wie dat moet gaan doen. Daar is niemand voor op dit moment."

Dat nauwe contact is de kracht van Mainline, vertelt van den Brink. "Er wordt vaak gezegd, je kan niet met drugsgebruikers praten. Of dat ze alleen maar willen gebruiken. Wij weten dat dat niet zo is." Van den Brink zegt dat het een kwestie is van het gesprek aangaan en de mensen opzoeken.

Geen zicht, geen beleid

Van den Brink had nog enige hoop op de nieuwe regering. Een motie van GroenLinks-PvdA om de subsidie opnieuw toe te kennen werd echter afgeraden door het kabinet, zegt van den Brink. De kans dat de beslissing wordt teruggedraaid is dus klein.

Het afgelopen anderhalfjaar probeerde Mainline nog zijn activiteiten voort te zetten en de kosten te beperken, maar dat was niet te doen. "En dat betekent dat we nu ten onder gaan", zegt van den Brink.

Nieuwsuur maakte eerder dit verhaal over stichting Mainline:

Piet van Dijk stapt op als wethouder van Lelystad. Hij is de derde van de vier wethouders die sneuvelt vanwege de onrust bij de gemeentelijke jeugdzorginstelling JEL.

Van Dijk van de lokale InwonersPartij kondigde zijn vertrek vanavond aan bij het begin van een ingelaste raadsvergadering, meldt Omroep Flevoland.

Hij noemde het "onacceptabel" dat de gang van zaken bij JEL bepaald wordt door ambtenaren en niet door politici. "Primaat hoort bij de politiek", hield Van Dijk de gemeenteraad voor. "Wat is de zin daarvan als niet u maar anderen bepalen wat er gebeurt?"

Efficiënter

Jeugd Lelystad (JEL) werd vijf jaar geleden door de gemeente opgericht om de jeugdzorg efficiënter te maken en de kosten te beheersen. Iedereen die in Lelystad jeugdzorg wilde aanvragen, was sinds 2021 aangewezen op JEL.

Er was vanaf het begin veel kritiek. Ouders meldden dat hun kinderen niet de zorg kregen die ze nodig hadden. Een oud-medewerker van JEL zei bij Omroep Flevoland dat "het gesprek met een aanvrager er altijd op moest uitkomen dat er geen zorg werd ingezet en dat de beschikking stopgezet zou worden. 'Sloop het er maar uit' werd er standaard gezegd."

Vakbekwaamheid

Afgelopen januari kwamen documenten naar buiten waarin een aantal wethouders in Lelystad de ambtenaren gebrek aan vakbekwaamheid verweet. De ambtenaren zouden de uitvoering van beleid tegenwerken, waardoor met name de jeugdzorg vertraging opliep.

Ambtenaren op hun beurt klaagden over grensoverschrijdend en intimiderend gedrag van de wethouders Dennis Grimbergen (VVD) en Annemiek Messelink-Dijkstra (InwonersPartij). Zij stapten op tijdens de raadsvergadering van 27 januari.

Gemeentesecretaris

Een paar weken later, vanaf 23 februari, had JEL plotseling geen toegang meer tot de eigen computers en nam de gemeente de aanvragen voor jeugdzorg (weer) over. Tot woede van wethouder Van Dijk, die afgelopen maandag zei dat de computers van de JEL "zonder enige vorm van overleg met mij" waren geblokkeerd door de gemeentesecretaris.

In feite herhaalde hij dat verwijt vanavond toen hij opstapte. De gemeenteraad wil dat er een raadsenquête komt waarin duidelijk wordt wat er precies is gebeurd.

It’s one thing to create your own relay-based computer; that’s already impressive enough, but what really makes [DiPDoT]’s design special– at least after this latest video— is swapping the SRAM …read more

De opknapbeurt van de Poldertoren in Emmeloord is bijna klaar. De oude, achthoekige watertoren stond de laatste jaren leeg en was in verval geraakt. Nu komt er onder meer een hotel waarbij je vanuit badkamer en toilet uitzicht hebt op de hele Noordoostpolder.

"Vroeger waren mensen al snel negatief. De toren zou veel geld kosten, en zo lek zijn als een mandje", zegt Evert de Graaff uit Emmeloord bij Omroep Flevoland. "Nu zijn mensen juist blij. Het is een deel van onze identiteit geworden. Groningers hebben d' Olle Grieze (de Martinitoren, red.), Zwolle heeft de Peperbus. Wij hebben de Poldertoren."

De Poldertoren was van begin af aan een bijzondere verschijning op een van de vlakste stukjes Nederland. Met z'n 65,3 meter lengte was hij bij de bouw in de jaren 50 het hoogste gebouw van de Noordoostpolder. En dat was ook precies de bedoeling. De Poldertoren is gebouwd als watertoren, maar ook als herkenningspunt. De toren kreeg een carillon met 48 klokken, een groot uurwerk én een windvaan. Bovendien zit er op grote hoogte een uitkijkplatform.

Overwinning op water

"Een markant, van grote afstand te herkennen 'baken' aan een groot plein, dat kan worden beschouwd als het hart van Emmeloord en de Noordoostpolder", schreef de VVV. "Dit symbool van de eenheid van de polder en de overwinning op het water."

Zoals bij alle andere watertorens, werd ook de Poldertoren op een gegeven moment overbodig voor de watervoorziening. In 2005 kocht de gemeente de toren en vestigde daar onder andere de VVV. Opvallendste huurder was een tijdlang restaurant Sonoy, dat pal achter het uurwerk zat. Het restaurant voerde een Michelinster.

Te duur

Maar in 2013 kwam de klad erin. De gemeente zag dat er sprake was van achterstallig onderhoud, maar vond het te duur om dat te herstellen. De Poldertoren kwam leeg te staan. Daar veranderde de benoeming tot Rijksmonument in 2014 niets aan.

Het gebouw raakte in verval en kampte met grote scheuren aan de buitenkant en lekkages binnen. Bij een van de stormen in februari 2022 viel het cijfer 3 van een van de klokken naar beneden.

150 tot 200 meter scheuren

Het duurde tot 2024 voordat de gemeenteraad besloot dat de Poldertoren voor toekomstige generaties bewaard moest worden en in april 2025 begon de renovatie. Die kostte 4 miljoen euro. Dat was een stuk duurder dan gepland, vooral omdat zo'n 150 tot 200 meter aan scheuren moest worden gedicht.

"Maar het is al het geld waard geweest", zegt De Graaff, die 25 jaar geleden een website opzette over de toren. "Anders ben je zo'n gebouw heel snel kwijt. En daar kan ik me echt niks bij voorstellen."

De steigers zijn inmiddels weggehaald, in april wordt de toren heropend. Achter het uurwerk komt een aantal luxe hotelsuites met uitzicht. Voor de verdiepingen daaronder wordt nog een huurder gezocht.

Binnen de BBB is groot verzet ontstaan tegen de koers van de partij en het besluit om Mona Keijzer als partijleider af te wijzen. Een groep van zestig prominente BBB'ers heeft een brief aan het partijbestuur geschreven waarin de terugkomst van Keijzer wordt gevraagd en allerlei maatregelen worden voorgesteld om de partij te reorganiseren.

De brief is opgesteld door onder anderen Provinciale Statenleden, Eerste Kamerleden, gedeputeerden en medewerkers van de Tweede Kamerfractie. Onder de ondertekenaars zijn ook voormalige Kamerleden en bewindslieden, zoals Gijs Tuinman, Nicki Pouw-Verweij, Gouke Moes en Eddie van Marum.

De brief bevat een opsomming met stevige kritiek: "democratische processen" hebben geen "borging", er is geen professionele organisatie en bestuur, de koers wordt te veel bepaald door de korte termijn en de actualiteit en er is geen ruimte voor interne tegenspraak. Verder constateren de opstellers dat "individuele posities" prevaleren boven het "bredere partijbelang".

Opvolger

Er is grote ontevredenheid over het vertrek van Keijzer, eind vorige maand. De voormalige minister en vicepremier van de BBB in het kabinet-Schoof besloot als zelfstandig Kamerlid verder te gaan. Ze deed dat een paar dagen nadat bekend was geworden dat Kamerlid Henk Vermeer was aangewezen als opvolger van partijleider Caroline van der Plas.

"Een dieptepunt", vinden de BBB-prominenten het vertrek. "Niet vanwege een inhoudelijke koerswijziging, de koers behoort immers aan de leden - maar vanwege het proces dat heeft geleid tot de keuzes rond het partijleiderschap."

In de brief wordt gevraagd om Keijzer terug te halen door middel van onafhankelijke mediation. Ook moet er een onafhankelijke evaluatie van de gang van zaken komen.

'Kamp-BBB'

De ondertekenaars zeggen in de brief dat ze niet kiezen voor "persoonsgerichte framing of interne tegenstellingen". "Dit is geen kwestie van kampen of individuen. Wij zijn het kamp-BBB."

Het is niet de eerste keer dat prominente BBB'ers het partijbestuur een brief sturen met stevige kritiek. Dat gebeurde vorige maand ook nadat de partij in een persbericht had bekendgemaakt dat Vermeer het leiderschap overnam van Van der Plas.

Het bestuur maakte de keuze voor Vermeer naar verluidt omdat Van der Plas erop vertrouwde dat hij haar lijn zou voortzetten. Gehoopt werd dat de partij met Vermeer aan de leiding geen PVV-light zou worden, valt binnen de partij te horen.

De opstellers hebben naar eigen zeggen gehoord dat ze een gesprek krijgen met het partijbestuur. Het bestuur is nog niet bereikbaar voor commentaar.

Most end tables that you might find in a home are relatively static objects. However, [Peter Waldraff] of Tiny World Studios likes to build furniture that’s a little more interesting. …read more

Vegaburgers hoeven geen nieuwe naam te krijgen. Maar verwijzingen naar dieren of onderdelen van dieren mogen straks niet meer gebruikt worden voor vegetarische producten. Vegakip of vegaspek moet straks dus onder een andere naam in de winkelschappen liggen.

In oktober pleitte een meerderheid van het Europees Parlement nog voor het verbieden van de term vegaburger. Zulke termen zijn volgens veel Europarlementariërs en de vleesindustrie verwarrend voor consumenten.

Na onderhandelingen tussen de EU-landen en het parlement is het verbod iets afgezwakt en mogen enkele termen, zoals vegaburger en vegaworst, toch blijven. Wel komt er een lijst met 31 woorden die straks alleen voor echt vlees gebruikt mogen worden.

'Zwarte lijst'

Volgens BBB-Europarlementariër Jessika van Leeuwen is dit akkoord heel belangrijk voor boeren, omdat het hun "betere bescherming" biedt. Wel had ze liever gezien dat ook de burger en de worst op de lijst van verboden termen waren gekomen.

Voor de Nederlandse producent de Vegetarische Slager heeft de beslissing gevolgen. De Vegetarische Kipstuckjes die het bedrijf maakt, zullen van naam moeten veranderen. Volgens algemeen directeur Rutger Rozendaal zullen nieuwe namen voor vegaproducten minder begrijpelijk zijn en verwarring veroorzaken. Bovendien zal het 'vleesterm'-verbod volgens hem leiden tot "onnodige kosten voor producenten die juist inzetten op verduurzaming".

Europarlementariër Anna Strolenberg (Volt) is opgelucht dat vegaburger nog mag. "Helaas is er een aantal woorden die wel op de zwarte lijst belanden. Zonde, Europa zou innovatieve ondernemers juist moeten steunen in plaats van blokkades opwerpen."

Kweekvlees

Het akkoord van vandaag heeft niet alleen gevolgen voor vegetarische producten, maar ook voor kweekvlees. Dat wordt in een laboratorium gemaakt van dierlijke cellen. Ook dat zal een naamswijziging moeten ondergaan, wanneer het een van de 'dierlijke' woorden gebruikt.

"Symboolpolitiek", vindt VVD-Europarlementariër Jeannette Baljeu. Ze benadrukt dat Nederland vooroploopt in deze voedseltechnologie. "Een fantastisch voorbeeld van voedselinnovatie, dat we juist moeten stimuleren in plaats van de nek omdraaien."

Vega-verpakkingen met vleestermen hoeven niet direct te worden aangepast. De regels gaan over drie jaar in.

Wat mag er wel en niet?

Namen die verwijzen naar dieren of onderdelen van dieren mogen niet meer, zoals:

- Rundvlees

- Kalfsvlees

- Varkensvlees

- Kip

- Drumstick

- Steak

- Vleugel

- Lever

- Borst

- Ribeye

- Bacon/spek

Algemene benamingen mogen nog wel, zoals:

- Burger

- Schnitzel

- Worst

Het blijft de komende dagen extreem zacht lenteweer, maar het blijft niet zo strakblauw als vandaag. Er komen meer sluierwolken onze kant op en ook een flinke bult Saharastof.

Het Saharastof is opgewaaid rond een flink lagedrukgebied dat enkele dagen geleden boven Marokko lag. De depressie heeft koers gezet naar Spanje en Zuid-Frankrijk en aan de oostflank ervan heeft een zuidelijke wind dit stof noordwaarts getransporteerd.

Vandaag lag het al boven Noord-Frankrijk, de komende 24 uur trekt het ons land binnen. Het stof is overigens niet aan de grond meetbaar, maar bevindt zich op enkele kilometers hoogte. Het zorgt voor een bruinachtige waas en voor flink verkleurde zonsop- en ondergangen.

Aan de grond merk je het verder vooral als er een beetje regen bij komt kijken. Die regen spoelt de lucht schoon en zet stof af op bijvoorbeeld je auto. Maar daarvan is de komende dagen geen sprake, want het blijft droog.

Wat meer sluierwolken en Saharastof zorgen voor een veel minder blauwe lucht. De zon schijnt er nog wel doorheen, zeker op vrijdag en op zondag. Verder blijft het heel rustig met de wind en blijft het ook extreem zacht.

In het binnenland wordt het vrijdag en in het weekeinde 15 tot 19 graden. Alleen vlak bij zee, als de wind over kouder water komt aanwaaien, pakt het kwik enkele graden lager uit. Verder zijn de nachten nog wel vrij fris, met minima tussen 2 en 5 graden.

Al met al leven we wat temperaturen betreft ver boven onze stand. Gemiddeld koelt het in deze tijd van het jaar in de nachten af tot 2 of 3 graden, terwijl het overdag 9 of 10 graden wordt. Vooral overdag zitten we daar dus fors boven en niet voor een enkele dag, maar mogelijk een dikke week.

De Amerikaanse minister van Binnenlandse Veiligheid, Kristi Noem, vertrekt. President Trump vervangt haar door Markwayne Mullin, die nu nog in de Senaat zit. Hij zal aan het eind van deze maand aan de slag gaan.

Al weken klinkt er kritiek op haar, maar op zijn Truth Social-platform noemt Trump geen reden voor zijn keuze om Noem te vervangen. Hij zegt dat hij blij is met het werk dat Noem heeft gedaan. Ze heeft volgens hem "spectaculaire resultaten" behaald, "vooral aan de grens".

Noem hield zich als minister onder meer bezig met het immigratiebeleid van de regering-Trump.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma:

"Noem ligt al onder een vergrootglas sinds agenten twee burgers in Minneapolis ombrachten. Die slachtoffers noemde ze toen onmiddellijk "binnenlandse terroristen". Dat was al een misser.

De man die de operatie van de immigratiepolitie ICE toen leidde, werd ook op last van Trump vervangen door Tom Homan. Dat was iemand die niet bepaald een goede relatie met haar zou hebben. Dat werd als een teken aan de wand gezien.

Trump zou ook niet blij geweest zijn met een dure advertentiecampagne waarin ze zichzelf stevig neerzet. Daarvan zei ze dat Trump op de hoogte was. Dat bleek achteraf niet zo te zijn. Een bedrijf zonder adres of website dat net was opgericht kreeg 143 miljoen dollar voor de campagne. Een groot deel van het werk werd doorgesluisd naar een bondgenoot van Noem. De opdracht was niet aanbesteed.

Verder werd ze afgelopen week hard aangepakt, onder meer over haar adviseur Corey Lewandowski. Dat is een man die meerdere keren moest vertrekken in functies rond Trump, zo was hij zijn campagnemanager en werd in 2016 ontslagen. Noem zou ook nog eens een relatie met hem hebben. Daarover werd ze bevraagd in het Congres, maar ze wilde er niet op ingaan.

Dat alles heeft er waarschijnlijk toe geleid dat ze nu door Trump is afgezet."

Noem lag de afgelopen tijd onder meer onder vuur vanwege het harde ingrijpen van federale agenten in Minnesota. Zo zei ze ook, vlak nadat Alex Pretti werd doodgeschoten, dat hij met een wapen zou hebben gezwaaid. Op beelden werd duidelijk dat hij alleen een telefoon vasthield.

Tijdens een hoorzitting voor een senaatscommissie afgelopen dinsdag kreeg ze ook hier pittige vragen over.

Noem zal aan de slag gaan als speciaal gezant voor 'The Shield of the Americas'. Dat is een nieuw veiligheidsinitiatief, schrijft Trump in zijn bericht, dat hij zaterdag officieel zal aankondigen.

Noem bedankt Trump op X voor haar nieuwe functie:

"De machtigste mensen van het land" noemt president Trump ze: de topmensen van Google, Oracle, Meta, Microsoft, OpenAI en Amazon. Hij ontving hen gisteren in het Witte Huis om een convenant te ondertekenen. Dat moet de ongewenste neveneffecten van hun nieuwe datacentra een halt toeroepen, zoals de stijging van stroomprijzen. "Ze hebben wat hulp bij hun PR nodig", aldus Trump.

In een land waar burgers tot op het bot verdeeld zijn, verenigen links en rechts zich in het verzet tegen de explosieve groei van datacenters. Die krijgen onder president Trump ruim baan: kunstmatige intelligentie is het belangrijkste speerpunt van zijn economisch beleid. Maar de vraag naar elektriciteit zal het komende decennium verdrievoudigen, met alle gevolgen van dien.

Ook aanhangers morren

Door het hele land klinkt gemor. Zelfs in Oklahoma, een van de meest Republikeinse staten van de VS, gaan zijn stemmers en partijgenoten tegen de president in.

In de tuin van Marjorie Curless wappert fier een Trump-vlag. Vlak bij haar woning in Sand Springs, bij Tulsa, moet een reusachtig datacenter verrijzen, ingeklemd tussen boerenbedrijven. "Zet ze niet tussen paarden, koeien, kippen en zwijnen", waarschuwt Curless, die op dit punt teleurgesteld is in haar president.

"Het lijkt wel een virus", vindt Rick Plummer. "Overal waar je kijkt, schieten ze uit de grond." Plummer is paardenfokker en traint zijn dieren voor rodeo's, waar hij met een lasso kalveren of stieren vangt. Zijn ranch grenst aan het toekomstige datacenter. Hij vreest dat het gezoem van koelinstallaties en transformatoren de voortplantingscyclus van zijn merries verstoort.

Zijn buurman Brian Ingram maakt zich zorgen dat de elektraprijzen zullen stijgen door de grote vraag. De gemiddelde prijs per kilowattuur voor inwoners van Oklahoma is afgelopen jaar al met 7 procent gestegen; landelijk was dat 6,3 procent. Ingram is ook niet blij met de dieselgeneratoren die als back-up worden gebruikt. Zijn erf is bezaaid met protestborden tegen het datacentrum.

Het complex wordt bijna honderd voetbalvelden groot. "Daarbij vergeleken is de Boeing-fabriek in Seattle een speeltje", zegt Kyle Schmidt. Hij leidt een actiegroep tegen de gebouwen, die servers moeten huisvesten voor Google.

Moederbedrijf Alphabet en andere techgiganten investeren alleen al dit jaar 500 miljard dollar in de bouw van zulke complexen. "Ze lijden aan goudkoorts", zegt Schmidt. "Bedrijven bouwen zo snel mogelijk, voordat er regels komen."

Als het aan president Trump ligt, wordt techgiganten zo min mogelijk in de weg gelegd. Hij probeerde wettelijk vast te leggen dat staten geen eigen regels over kunstmatige intelligentie mogen opleggen aan techbedrijven. De Senaat stak daar een stokje voor, maar Trump zette delen van zijn plan alsnog per decreet door.

Ook versnelde Trump de vergunningsprocedures voor de bouw van datacenters en versoepelde hij milieuregels. Hij stelt federale grond beschikbaar voor techbedrijven. Maar staten zijn niet altijd even scheutig. Een Republikeinse senator in Oklahoma stelt een driejarige bouwstop voor om de impact van datacenters te onderzoeken.

In Sand Springs probeert Google de zorgen weg te nemen tijdens een drukbezochte hoorzitting in de lokale high school. Vertegenwoordigers van het bedrijf voorspellen dat de bouw honderden miljoenen aan economische voordelen zal opleveren voor midden- en kleinbedrijven, hotels, restaurants en tankstations.

Ook belooft het bedrijf het lokale onderwijs met royale giften te steunen. Dat leidt tot schampere reacties uit de zaal, waar honderden inwoners zich met protestborden hebben verzameld.

Burgemeester Jim Spoon looft de "genereuze" opstelling van Google en hoopt dat het datacenter banen oplevert. De gemeenteraad stemt unaniem in met de bouw, waarna een politiecordon zich voor hen opstelt om verontwaardigde burgers op afstand te houden.

"Hun houding is: we doen wat we willen, en als je het oneens bent, sleep je ons maar voor de rechter", zegt Kyle Schmidt. "Dat is precies wat we gaan doen." Volgens Schmidt overtreedt de gemeente met het akkoord haar eigen regels. Hij heeft bovendien contact met andere actiegroepen, onder meer in Pennsylvania, Minnesota en Missouri.

President Trump lijkt gevoelig voor de protesten. Hij zette techbedrijven onder druk om zelf elektriciteit op te wekken voor hun datacenters. Volgens Trump dachten ze eerst dat hij een grapje maakte. Experts betwijfelen of de beloften de stijgende elektraprijzen zullen afremmen: de afspraken zijn vrijwillig en niet afdwingbaar.

Lena Moffitt van milieuorganisatie Evergreen Action is cynisch: "Nu de elektraprijzen stijgen door Trumps 'vervuiler-eerst-beleid', probeert hij dit onder het tapijt te vegen met een fotomoment."

De techbazen prijzen hem in het Witte Huis met lovende woorden. Dan breekt Trump de bijeenkomst af: "Ik moet me nu weer met de oorlog bezighouden."

Nederland gaat met Oostenrijk, Griekenland, Duitsland en Denemarken het voortouw nemen bij het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar zogenoemde terugkeerhubs. Dat zei minister Van den Brink van Asiel en Migratie na zijn eerste overleg met zijn collega-ministers van de EU in Brussel.

Ze gaan samen nu de 'verkennende fase' in om te bepalen met welke landen buiten de Europese Unie ze afspraken zouden kunnen maken. De landen zijn ambitieus, zei Van den Brink. Door samen te werken willen ze veel meer mensen terugsturen dan nu het geval is. "Verschillende landen hebben verschillende contacten of relaties uit het verleden met landen in Afrika", aldus de minister.

Hij wilde niet zeggen met welke 'ontvangende' landen op dit moment gesprekken over de terugkeerhubs lopen. Griekse media schrijven dat het onder meer Kenia betreft.

Uganda-plan van de baan

De samenwerking van Nederland met gelijkgestemde landen is een trendbreuk met het vorige kabinet. Dat wilde nog op eigen houtje afspraken maken met Uganda, om daar afgewezen asielzoekers naartoe te sturen. PVV-minister Klever van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking kwam in oktober 2024 met dat idee tijdens een bezoek aan het land.

Hoewel Uganda aanvankelijk ontkende dat er een samenwerking met Nederland op stapel stond, bleef het kabinet-Schoof doorwerken aan dat plan. In september vorig jaar tekende toenmalig minister Van Weel een intentieovereenkomst met Uganda. De twee landen zouden gaan samenwerken om afgewezen asielzoekers via Uganda te laten terugkeren naar hun land van herkomst.

Vanuit vluchtelingenorganisaties klonk harde kritiek op die plannen. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International noemde het "een ontzettend slecht plan". Eerder beperkte Nederland de samenwerking met het land nog vanwege de strenge anti-lhbti-wetgeving.

Het nieuwe kabinet zet de Uganda-plannen niet door. Volgens Van den Brink is de belangrijkste randvoorwaarde voor de terugkeerhubs dat de mensenrechten van de migranten zijn gewaarborgd.

EU-terugkeerbeleid

Tot nu toe zijn de terugkeerhubs wettelijk nog niet toegestaan. Maar daar komt binnenkort verandering in. Maandag wordt in het Europees Parlement gestemd over het mogelijk maken van de terugkeercentra. De Europese Raad van ministers stemde eerder al in met voorstellen van de Europese Commissie.

Nieuw is vooral dat asielzoekers geen band hoeven te hebben met het land waarnaar ze worden teruggestuurd. Enkel alleenstaande minderjarige kinderen en gezinnen met minderjarige kinderen zouden niet mogen worden uitgezet naar dergelijke landen.

Automobilisten, schippers en piloten zagen afgelopen dagen de prijs voor hun brandstof flink oplopen. Diesel aan de pomp nadert zelfs een recordprijs.

De oorzaak ligt in de Straat van Hormuz. De scheepvaart in die smalle zeepassage viel afgelopen dagen stil door aanvallen van Iran op schepen. Ook in de rest van de Perzische Golf is het transport niet veilig; afgelopen nacht werd een olietanker voor de kust van Koeweit aangevallen.

De zeestraat is daarmee praktisch geblokkeerd. Vloeibaar gas uit Qatar, ruwe olie uit Saudi-Arabië, diesel uit Koeweit of kerosine uit de Verenigde Arabische Emiraten kunnen voorlopig niet de wereld over. En met name van die laatste twee brandstoffen haalt Europa normaal gesproken veel uit dat gebied.

De geblokkeerde Straat van Hormuz uitgelegd:

Benzine raffineert Nederland vooral zelf. Diesel importeert het juist veel. Tot 2023 kwam veel uit Rusland, maar als gevolg van sancties tegen dat land werd er meer uit het Midden-Oosten gehaald. Vorig jaar kwamen er voor het eerst meer dan een half miljoen vaten diesel per dag vanuit die regio naar Europa.

Op land, op water en in de lucht

Zo komen de problemen in de Perzische Golf terecht bij de Nederlandse pomp. De adviesprijs voor diesel is inmiddels 2,33 euro per liter, slechts 4 cent minder dan de recordprijs in 2022.

"Ik heb het gezien", zegt ondernemer Jazz Dijk op het parkeerterrein van een groothandel. "Dus ik rijd deze zo leeg mogelijk en dan hopen dat die iets zakt."

Ondernemer Erik Ižarik heeft daar weinig vertrouwen in. "Ik denk dat het nog een stuk slechter gaat worden." Aannemers op de parkeerplaats zeggen dat ze de gestegen dieselprijs aan klanten moeten doorberekenen.

Ook op de Nederlandse binnenwateren worden de prijsstijgingen gevoeld, blijkt uit een rondgang onder bunkerstations - tankstations voor binnenvaartschippers. De schippers tanken daar gasolie, een soort scheepsdiesel. De bunkeraars hebben het over "hamsteren" en prijzen "waar niemand blij mee is".

Ondernemers Jazz Dijk en Erik Ižarik op de parkeerplaats van een groothandel:

"Vrijdag kostte een kuub gasolie nog 604 euro, nu al 799 euro. Dat is 32 procent meer", zegt Ruud Smit, financieel directeur bij binnenvaartrederij De Jong. Die hogere kosten doen de rederij niet direct pijn. Net als de meeste rederijen heeft De Jong contractueel vastgelegd dat hogere brandstofprijzen doorberekend worden aan de klant. Smit: "Bij de verladers doet het pijn, en als die het doorberekenen doet het alle consumenten pijn, ons allemaal dus."

De prijs van kerosine schoot ook de lucht in afgelopen dagen. In Noordwest-Europa steeg de kerosineprijs deze week met ruim 70 procent, naar zo'n 1400 dollar per ton, de hoogste prijs in vier jaar.

Veel vliegtuigmaatschappijen hebben hun inkoopprijzen voor langere tijd vastgezet. "Daardoor hebben prijsbewegingen in kerosine op de korte termijn slechts beperkt effect op onze kosten", laat Corendon weten. "Als de hogere kerosineprijzen langer aanhouden, kan dat op termijn wel invloed hebben. Voor de komende maanden staan onze brandstofprijzen echter al vast."

Reserves

Wanneer een aanzienlijk deel van de wereldhandel in fossiele brandstoffen wegvalt, gaan landen nadenken of ze wel voldoende brandstoffen ter beschikking hebben.

Zeker in Azië is dat voelbaar. Dat deel van de wereld haalt meer dan Europa zijn brandstof uit de Perzische Golf. China besloot vandaag de export van diesel te staken en Myanmar gaat fossiele brandstof rantsoeneren.

In Europa zijn zulke maatregelen niet aan de orde. Maar er wordt wel nagedacht over het aanspreken van de strategische reserves. "Dat gebeurt in internationaal verband", zegt Gert Jan ten Broeke, directeur van de stichting die over de Nederlandse olievoorraden gaat. "Er is nog geen beslissing genomen. De analyses vinden daar nu plaats."

Nederland heeft genoeg diesel in de strategische reserves om het zo'n tachtig dagen uit te houden. Daarnaast hebben bedrijven in Nederland reserves voor nog zo'n negentig dagen.

De 53-jarige verdachte van een mislukte overval op een juwelier in Lisse wil de rest van zijn leven achter de tralies doorbrengen. De man, die nog een reeks straffen moet uitzitten, zei dat vandaag voor de rechtbank in Den Haag,

"Ik voel meer vrijheid in de gevangenis dan daarbuiten", zei de man volgens Omroep West. "Daarom wil ik de rest van mijn leven in de gevangenis blijven."

Verdachte Juri H. komt oorspronkelijk uit Estland, maar woonde geruime tijd in Sassenheim.

Halloween-masker

Vandaag moest hij voor de rechtbank verschijnen voor een relatief oude zaak. Volgens het Openbaar Ministerie liep hij op 17 mei 2008 een juwelierszaak in Lisse binnen met een halloweenmasker op zijn gezicht. Hij schoot met een vuurwapen in het plafond en de vitrine.

Een medewerker dook onder de toonbank en drukte de alarmknop in. H. zag tegelijkertijd dat zijn vuurwapen het niet meer deed en vluchtte de winkel uit.

Liquidatie

De politie wist hem niet te achterhalen. Totdat hij zelf in 2023 ineens bekende. Hij deed dat in de gevangenis, waar hij een straf uitzat voor een ander misdrijf: de geruchtmakende liquidatie van kickbokser Coen de Nijs in Alkmaar.

Die liquidatie was op 22 juni 2001, op klaarlichte dag in het centrum van Alkmaar. Ook toen ontsnapte H., en ook toen meldde hij zich uiteindelijk zelf terwijl hij vastzat (voor vuurwapenbezit). In 2019 gaf de Est toe de kickbokser te hebben doodgeschoten. Een motief is nooit bekend geworden. H. werd veroordeeld tot zestien jaar.

Celstraf aan het sprokkelen

In de tijdlijn komt de mislukte overval op de juwelier dus na de liquidatie in Alkmaar en ver vóór de veroordeling voor die liquidatie. Dat bracht de Haagse rechtbank vandaag aan het twijfelen of H. wel daadwerkelijk in Lisse was op 17 mei 2008. "U bent hier toch niet nog wat extra jaartjes celstraf aan het sprokkelen?", vroeg de rechter zich hardop af.

Voor het OM is er geen twijfel. "Zijn bekentenis is betrouwbaar en authentiek", aldus de officier van justitie, die twaalf maanden cel eiste.

Tenminste 26 jaar

De vraag is nu wat de rechtbank nu gaat doen. De Est heeft eerder al een overval in Duitsland bekend, waarvoor hij acht jaar cel heeft gekregen. In Estland hangt hem dezelfde straf boven het hoofd, ook voor een overval. Omdat er bovendien de 'reststraf' is voor de liquidatie heeft de 53-jarige man nog ten minste 26 jaar in de cel te gaan.

Of daar twaalf maanden voor de mislukte overval in Lisse bij komen, beslist de Haagse rechtbank over twee weken. Wat de verdachte betreft, kan de straf niet lang genoeg zijn. "In de gevangenis ben ik filosofie gaan studeren. Ik moest concluderen dat ik geen goed leven had geleid", zei hij.

Curious about split keyboards, but overwhelmed by the myriad options for every little thing? You should start with [thehaikuza]’s excellent Beginner’s Guide to Split Keyboards. Your education begins with the …read more

In de gemeente Midden-Groningen is fel protest tegen de aanleg van twee zonneparken. Sinds 2019 zijn er al zeven aangelegd. De inwoners vinden dat wel genoeg en willen dat de lokale politiek ingrijpt.

Omdat op beide plekken nog een omgevingsvergunning moeten worden afgegeven, hopen de inwoners nog invloed te kunnen uitoefenen op de komst van de parken.

In Siddeburen en het nabijgelegen Steendam, midden in het aardbevingsgebied, is de actiegroep Zonnepark Siddeburen Nee in actie gekomen. Op de hoek van de Provincialeweg N33 en de Geerlandweg waar het park gepland staat, kijken we uit op een groot windmolenpark, een hoogspanningsnetwerk en een drukke weg. Verderop staat nog een oude gaswinningslocatie.

In 2023 gingen de actievoerders langs de deuren om te vragen wat de inwoners van het geplande zonnepark vinden. Volgens de activisten bleek 92 procent tegenstander.

Spil in energiewinning

Midden-Groningen, een gemeente met ruim 60.000 inwoners, is al lang een spil in de energiewinning in ons land. Een van de dorpen in de gemeente is Slochteren, waar in de vorige eeuw de Groninger gasbel werd gevonden. In de gemeente kwamen er veel gaswinningslocaties, met aardbevingsschade tot gevolg.

Nu die gaswinning is gestopt, heeft de gemeente een grote opgave voor duurzame energiewinning door zon en wind. Bij de verdeling van de regionale energiestrategie heeft Midden-Groningen aangegeven ruimte te hebben voor 600 hectare aan zonneparken. Daarnaast staat er langs de N33 een windpark met 35 windturbines, verspreid over drie locaties.

Dit is hoe de windturbines en zonneparken verspreid staan over de gemeente:

"Sinds het besluit over de zonneparken is er veel veranderd en de vraag is nu wat er nodig is. Het zou mooi zijn als de stroom die hier wordt opgewekt voor de dorpen zou zijn, maar het gaat naar de datacenters", zegt Derk Smedes van de actiegroep. Zijn mede-actievoerder Patries van der Kamp vult aan: "Eerder werd hier turf gewonnen, toen gas en nu duurzame energie, we voelen ons een beetje een wingewest."

Met de enquête in 2023 wilden de inwoners laten zien dat er geen draagvlak is voor de komst van dit park. Dat was in dat jaar nog een zwaarwegend argument om geen omgevingsvergunning af te geven. Maar in 2024 ging de nieuwe wet in werking en daarin is die voorwaarde vervallen.

Weten wat er te kiezen valt

Toch is de actiegroep doorgegaan. Er zijn volgens de actievoerders nog mogelijkheden om de komst van het park tegen te houden en ze grijpen de gemeenteraadsverkiezingen aan om aan de politieke partijen te vragen om zich uit te spreken. "We willen weten wat er te kiezen valt", legt Smedes uit.

Niet alle partijen hebben die vragenlijst al beantwoord. Want de kwestie blijkt ook voor de lokale politiek een worsteling.

Toch denkt de actiegroep bij de gemeente aan het goede adres te zijn. Want die moet de omgevingsvergunning afgeven. Daarbij moet de gemeente wel rekening houden met allerlei wettelijke en juridische eisen en het geldende landelijke en provinciale beleid. De raad heeft bindend adviesrecht.

Zeer uitgesproken is de lokale partij Gemeentebelangen, de grootste partij in Midden-Groningen. Lijstrekker Jan Velthuis zegt ronduit 'nee' tegen de aanleg van nog meer zonneparken in de gemeente. "Wij zijn niet tegen de energietransitie, maar vinden dat het op deze plek wel genoeg is geweest. Wij zijn koploper in de regio, de gemeenten om ons heen doen veel minder."

Hij vindt een opponent in lijsttrekker Roshano Dewnarain van GroenLinks-PvdA, de op een na grootste partij. "Het is heel ingewikkeld om dit proces nog tegen te houden. Wat we kunnen is de druk verhogen om de voorwaarden voor de komst van dit park zo gunstig mogelijk te maken."

Ook andere partijen vrezen voor juridische gevolgen als de gemeente de hakken in het zand zet. Beide lijsttrekkers zien wel dat het onderwerp de inwoners hoog zit. "We zitten midden in het aardbevingsgebied, de gaswinning heeft diepe sporen achtergelaten bij ons Groningers", benadrukt Dewnarain.

'Ongelijke strijd'

Op meer plaatsen in het land verzetten inwoners zich tegen de komst van zonne- en windparken. De NLVOW, de Belangenvereniging voor omwonenden van windturbines met 500 leden, probeert hen bij te staan. Zij krijgen ook regelmatig hulpverzoeken van actiegroepen tegen zonneparken. De bezwaren variëren van zorgen over de impact op de leefomgeving en over 'horizonvervuiling', tot het verlies van landbouwgrond.

Bestuurslid Jan-Jaap Tiemersma begrijpt de bezwaren, maar ziet veel pogingen om invloed uit te oefenen stranden. "De overheden hebben veel meer budget en kunnen adviesbureaus inhuren, terwijl inwoners al die stukken en rapporten in hun vrije tijd moeten doorspitten. Het is een ongelijke strijd."