Aggregator

Wereldleiders komen dit weekend bijeen op de veiligheidstop in München. Voor de Europeanen staat één thema centraal: onafhankelijker worden van andere grootmachten.

Een belangrijk onderdeel daarvan is zeldzame aardmaterialen uit eigen grond halen. Zoals uit het gebied boven de poolcirkel in Zweden. Maar de Sami-gemeenschap, de enige inheemse bevolking van de Europese Unie, zegt dat het hierdoor wordt weggejaagd.

De potentiële nieuwe mijn zal precies worden gebouwd op de route waar de rendieren van het Sami-volk twee keer peer jaar de tocht maken van de bergen naar de kust.

"Dit is de laatste route die we nog over hebben in de omgeving, er zijn al zo veel mijnen aangelegd door de Zweden", zegt Lars-Marcus Kuhmunen, voorzitter van de Sami-gemeenschap Gabna. "Als hier nog een mijn komt, wordt het onmogelijk voor ons om te blijven leven en werken in de omgeving."

De grond onder Kiruna, een plaats met zo'n 20.000 inwoners, zit vol zeldzame aardmetalen als neodymium, terbium en dysprosium. Mineralen en zeldzame aardmetalen zijn cruciaal voor de defensie-industrie. Ook in de zorg en in de fossielvrije technologie zijn ze hard nodig.

Cultuur voortzetten

Het opgraven van die stoffen in Kiruna is een van 47 belangrijke projecten die Europa zelfstandiger moeten maken. En dan met name van China en de VS; twee geopolitieke grootmachten die zich vijandiger opstellen tegenover Europa.

De Zweedse regering moet volgens conventies van de VN en de Raad van Europa waarborgen dat de Sami hun cultuur en manier van leven kunnen voortzetten. Dat wordt onmogelijk gemaakt met de geplande mijnen, zeggen de Sami.

Ook het stadsbestuur van Kiruna maakt zich zorgen. Recent werd bekend dat twee derde van de stad gesloopt of verplaatst zal moeten worden als de nieuwe mijnen er komen.

Volgens de lokale gemeenschappen moeten zij helemaal zelf opdraaien voor de Europese ambitie om geopolitiek zelfstandiger te worden. Van de Europese Commissie kunnen ze naar eigen zeggen geen hulp verwachten.

Bijproduct

Kiruna is om meerdere redenen een plek waar de EU nu naar kijkt. In de buurt van de Zweedse plaats is de concentratie hoger dan elders - al zijn zeldzame aardmetalen niet zo zeldzaam als de naam doet vermoeden.

Ook is het winnen en raffineren van de aardmetalen vooral haalbaar voor mijnbedrijven die al operatief zijn, omdat het een omslachtig, smerig en energieslurpend proces is. En anders dan in Nederland gingen de Zweedse mijnen nooit dicht. Inmiddels wordt rond 90 procent van de Europese ijzererts uit de Zweedse grond gehaald.

Als je wilt gaan graven naar zeldzame aardmetalen in Europa, kun je dat het beste doen in Kiruna, aldus Irina Patrahau, grondstoffenanalist bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Ze hebben daar ervaring met het opzetten van hoogtechnologische mijnen, grotendeels aangestuurd door robots", zegt Patrahau.

Ook is er een overschot aan groene stroom in Zweden, met name uit waterkracht. "De impact op natuur en klimaat wordt dus relatief klein. Maar mijnen helemaal zonder impact, dat is het ook niet."

'Trump is wakker'

Mijnbedrijf LKAB is momenteel aan het onderzoeken hoeveel zeldzame aardmetalen er in de grond zitten onder Kiruna. Het kan zeker tien jaar duren totdat een nieuwe mijn operatief is, zegt een woordvoerder.

In het gemeentehuis in Kiruna maakt de burgemeester zich zorgen over de Europese plannen. Rusland is niet ver weg, zegt Mats Taaveniku aan de telefoon. "En nu is Trump ook wakker geworden. De grondstoffen in onze gemeente zijn zeer interessant voor de politieke grootmachten."

Volgens Taaveniku heeft die lijst van de Europese Commissie er vooral voor gezorgd dat Kiruna een doelwit wordt voor andere landen. "We zijn heel kwetsbaar geworden."

De portemonnee trekken

Europa stelt geen (economische) hulp of compensatie beschikbaar voor projecten en gemeenschappen die worden beïnvloed door het Europees mijnbeleid, bevestigt een woordvoerder van de Europese Commissie. Als lokale gemeenschappen klem komen te zitten, is het aan het mijnbedrijf of de landelijke overheid om hen te compenseren, aldus de woordvoerder.

Mijnbedrijf LKAB zegt in een reactie gepaste compensatie te zullen verstrekken aan gemeente Kiruna en Sami-gemeenschap Gabna. De lokale gemeenschappen zien dat anders.

Maar misschien moet Europa toch de portemonnee trekken. Het opgraven en raffineren van eigen zeldzame aardmetalen schiet niet op, concludeerde de Europese rekenkamer recent. Deel van de oplossing zou volgens de rekenkamer kunnen zijn dat de EU geld investeert in de mijnbouw. Het is aan de Europese lidstaten en Europarlement om daarover te beslissen.

De voormalige Amerikaanse president Obama heeft gereageerd op een racistische video die onlangs via het account van de huidige president Trump werd gedeeld. Daarin waren de hoofden van Obama en zijn vrouw Michelle geplakt op apenlijven.

In een podcast reageerde Obama op de interviewer die de video aanhaalde. "Het is belangrijk te erkennen dat de meerderheid van de Amerikaanse bevolking dit gedrag zeer verontrustend vindt", zei Obama. "Er speelt zich op sociale media en televisie een soort clowneske show af."

Zonder Trump expliciet te noemen merkte hij op dat het decorum rond publieke functies is afgebrokkeld. "Wat waar is, is dat er geen schaamte meer lijkt te bestaan onder mensen die vroeger vonden dat je een zekere mate van fatsoen, gepastheid en respect voor je functie moest hebben, toch? Dat is verloren gegaan."

Het is uitzonderlijk dat Obama zich uitlaat over de politieke actualiteit in de VS. Doorgaans zijn oud-presidenten terughoudend met commentaar op een opvolger.

Obama zat in de podcast van Brian Tyler Cohen:

De video waarin de Obama's in de laatste seconden als aap te zien zijn leidde tot grote verontwaardiging, ook onder Republikeinen. Kort na de kritiek is het bericht verwijderd van Truth Social, het sociale medium van Trump. Volgens het Witte Huis waren de beelden per ongeluk door een medewerker geplaatst. Het filmpje werd aanvankelijk nog door het Witte Huis verdedigd.

In de 45 minuten durende podcast ging het ook over immigratiedienst ICE. Obama vergelijkt hun acties met die in "autoritaire landen en dictaturen". De optredens van de agenten in Minnesota noemt hij "zeer zorgwekkend en gevaarlijk". Verder prees hij de vreedzame protesten tegen de operaties van diensten als ICE.

Goedemorgen! Schiphol schrapt vluchten vanwege verwachte sneeuwval. En in veel plaatsen staan vanmiddag carnavalsoptochten op het programma.

Eerst het weer: het begint nog zonnig en droog, maar vanmiddag raakt het bewolkt en gaat het vanuit Zeeland sneeuwen. Vanavond ligt er lokaal een sneeuwdek van 3 tot 5 centimeter. In de nacht gaat de sneeuw over in regen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Leids Cabaret Festival is gewonnen door Alina Sharipova. Volgens de vakjury kan de cabaretière het publiek op een geestige manier bij haar act betrekken. "Doordat zij zo op haar gemak is, zijn wij het ook", schrijft de jury.

Sharipova nam het in de finale in de Leidse Schouwburg op tegen Levy Geernaert en Meeuw Roovers. De publieksprijs ging naar Meeuw Roovers.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Schaatsers Jenning de Boo en Jordan Stolz streden om het goud op de 500 meter. Een spannende strijd die op enkele honderdsten van een seconde werd beslist. Door er muziek onder te zetten, zag de titanenstrijd op het ijs er nog fabelachtiger uit.

Fijne zondag!

In the realm of first-world problems, your cheap wall clock doesn’t keep time, so you have to keep setting it. The answer? Of course, you connect it to NTP and …read more

Tijdens een patrouille in de Ecuadoraanse provincie Guayas hebben agenten meerdere mensenhoofden gevonden. De hoofden zaten in jutezakken en werden aangetroffen in een afgelegen gebied, melden lokale media.

In totaal gaat het om acht mannenhoofden, verspreid over twee zakken. In de buurt werden daarnaast meerdere flyers gevonden met de tekst: "stelen verboden".

Het is nog onbekend van wie de hoofden zijn en waarom ze daar zijn achtergelaten. De politie vermoedt dat de vondst iets te maken heeft met het aanhoudende drugsgeweld in de regio.

Ecuador ligt tussen Colombia en Peru, de twee grootste cocaïneproducenten ter wereld. Het land geldt als een belangrijk doorvoerland voor illegale drugs.

Halverwege vorige maand werden in Ecuador vijf afgehakte hoofden gevonden op een strand. Volgens de autoriteiten ging het toen vermoedelijk om een waarschuwing aan bendeleden die lokale vissers bedreigen en afpersen.

ST’s VL53L5CX is a very small 8×8 grid ranging sensor that can perform distance measurements at a distance of up to 4 meters. In a recent video,[Henrique Ferrolho] demonstrated that …read more

Het Internationaal Ruimtestation (ISS) heeft nieuwe bemanningsleden. Een team van vier astronauten kwam afgelopen avond aan bij het ISS.

De bemanning bestaat uit de Amerikanen Jessica Meir en Jack Hathaway, de Rus Andrej Fedjajev en de Française Sophie Adenot. Ze waren vrijdag vanaf Cape Canaveral in Florida vertrokken met een ruimteschip van SpaceX.

Hathaway en Adenot verblijven voor het eerst in het ISS. Meir en Fedyaev zijn er voor de tweede keer. Het team blijft acht maanden om onder meer onderzoek te doen naar bacteriën en microben.

Vervroegd terug om ziekte

Het viertal vervangt de astronauten die vorige maand vervroegd terugkeerden naar aarde vanwege een "ernstige medische aandoening" bij een van de astronauten. Wat er precies aan de hand was en hoe het nu met de ruimtevaarder gaat, is niet bekend.

Het was voor het eerst in de 25-jarige geschiedenis van het ruimtestation dat er een noodterugkeer nodig was. Door het incident waren er wekenlang alleen drie astronauten van een Russische missie in het ISS.

Cabaretier Alina Sharipova heeft het jaarlijkse Leids Cabaret Festival gewonnen. De vakjury verkoos Sharipova tot winnaar, de publieksprijs ging naar Meeuw Roovers.

De jury prijst Sharipova om de manier waarop ze het publiek bij haar grappen betrekt. "Doordat zij zo op haar gemak is, zijn wij het ook", schrijft de jury. "Tegelijkertijd heeft ze iets gevaarlijks, zoals ze ons haast ongemerkt medeplichtig maakt aan haar totaal perverse ideeën."

Sharipova nam het in de finale op tegen Levy Geernaert en Meeuw Roovers. Voor haar overwinning ontvangt Sharipova tweeduizend euro voor haar verdere ontwikkeling. Ook gaan de drie finalisten op tournee langs ruim 40 theaters.

Het Leids Cabaret Festival geldt sinds 1978 als een belangrijke springplank voor nieuw cabarettalent. Eerdere winnaars zijn onder meer Najib Amhali, Erik van Muiswinkel en Sanne Wallis de Vries.

One of the joys of browsing secondhand shops is the possibility of finding old, perhaps restorable or hackable, electronics at low prices. Admittedly, they usually seem to be old flat-screen …read more

In het Flevoziekenhuis in Almere is schurft vastgesteld bij een patiënt op een verpleegafdeling. Het gaat om een zeer besmettelijke vorm van schurft: scabiës crustosa.

De patiënt is geïsoleerd en wordt apart verpleegd. Er zijn vooralsnog geen andere besmettingen vastgesteld.

Schurft wordt veroorzaakt door de schurftmijt, een parasiet die niet met het blote oog te zien is. Besmetting kan plaatsvinden door kort contact, maar ook via kleding of beddengoed.

Bij scabiës crustosa ontstaan er korstjes op het lichaam die vol zitten met scabiësmijten. Ook losse huidschilfers kunnen mijten bevatten, waardoor het zeer besmettelijk is. De belangrijkste klacht is jeuk.

Preventieve behandeling

Patiënten en medewerkers die in contact zijn geweest met de patiënt worden per brief of telefonisch geïnformeerd over de situatie. Zij krijgen ook advies over een preventieve behandeling.

Het ziekenhuis benadrukt dat er geen risico is voor andere patiënten en bezoekers. "Zij kunnen veilig naar het ziekenhuis komen", meldt het Flevoziekenhuis.

De Oekraïense president Zelensky wil verkiezingen houden als er twee maanden een staakt-het-vuren is geweest. Dat heeft hij duidelijk gemaakt op de jaarlijkse veiligheidsconferentie in München. Eerder deze week zei Zelensky "te besluiten tot verkiezingen als de benodigde veiligheidsgaranties er zijn."

Na gesprekken in Abu Dhabi praten de Verenigde Staten, Oekraïne en Rusland volgende week verder in Genève. Of de onderhandelingen dit keer een doorbraak opleveren, is volgens Zelensky nog maar de vraag.

Wat hem betreft is de balans zoek, omdat de VS tot nu toe vooral concessies vraagt van Oekraïne en niet van Rusland. "Eerlijk gezegd voelt het soms alsof de betrokken partijen over totaal verschillende dingen praten."

6000 drone-aanvallen

Zelensky hoopt dat Europa een grotere rol krijgt bij de gesprekken. "Europa is praktisch niet aanwezig aan de onderhandelingstafel. Dat is naar mijn mening een grote fout."

Hij begon zijn toespraak met dankbetuigingen, nadat de Amerikanen hem vorig jaar een gebrek aan dankbaarheid verweten. Hij bedankte in het bijzonder Duitsland, Noorwegen en Nederland voor de bijgedragen luchtafweersystemen.

Tegelijk benadrukte hij dat de steun niet genoeg is. "De ontwikkeling van wapens gaat sneller dan het nemen van diplomatieke beslissingen om die ontwikkelingen te stoppen." Hij vroeg de bondgenoten om sneller wapens te leveren, omdat die vaak pas op het allerlaatste moment aankomen.

Ondanks onderhandelingen over een bestand gaan de Russische aanvallen dag en nacht door. Volgens Zelensky gaat het om 6000 drone-aanvallen sinds januari.

Bij de aanvallen is geen energiecentrale in Oekraïne gespaard, zei hij. Ondanks de aanhoudende bombardementen slaagt Rusland er volgens Zelensky niet in de oorlog te winnen.

NAVO-secretaris-generaal Rutte beaamde dat. Het Russische leger lijdt volgens hem grote verliezen en wint minimaal terrein in de oorlog. "Zo weinig voortgang dat het irrelevant is", zei Rutte.

Volgende week gaan de drie landen weer om tafel. Volgens de Amerikaanse buitenlandminister Rubio, die zaterdag de conferentie toesprak, is een bestand in zicht, al bestreed hij dat de Amerikanen meer druk zetten op Oekraïne dan op de Russen.

'Vertraging'

Bij de nieuwe ronde gesprekken wordt de Russische delegatie geleid door Vladimir Medinski. Die onderhandelde aan het begin van de oorlog ook al namens Rusland. Dat er weer een andere onderhandelaar aantreedt, leidde tot verbazing bij Zelensky. Volgens hem voeren de Russen de wissel door om beslissingen te kunnen vertragen.

Zelensky zei in München meerdere keren dat hij niet gelooft dat de Russische leider Poetin uit is op vrede. Hij herhaalde dat er plannen klaarliggen voor duidelijke veiligheidsgaranties. Zonder die garanties komt er geen deal, zei hij.

Medaille voor skeletonner

Zelensky was verder vol lof voor de Oekraïense skeletonner Vladyslav Heraskevytsj, die werd uitgesloten van deelname aan de Olympische Spelen. "Simpelweg omdat hij van plan was een helm te dragen met daarop de gezichten van mensen die door Rusland in deze oorlog zijn vermoord," zei de president.

Op uitnodiging van Zelensky verscheen Heraskevytsj bij de veiligheidsconferentie. Daar ontving hij een belangrijke Oekraïense onderscheiding, de Orde van de Vrijheid. "Medailles zijn belangrijk voor Oekraïne, en ook voor jou. Maar wie je bent, lijkt mij het belangrijkste", zei Zelensky.

Heraskevytsj was vereerd. Hij droeg de medaille op aan de omgekomen landgenoten op zijn helm. "Ik deel dit met hen, zij verdienen het meer dan ik."

Are you in the mood for a retrocomputing deep dive into the Scriptovision Super Micro Script? It was a Canadian-made vintage video titler from the 80s, and [Cameron Kaiser] has …read more

Schiphol annuleert op zondag uit voorzorg vanwege de sneeuw een groot aantal vluchten. Een woordvoerder van KLM bevestigt aan persbureau ANP dat het om zeker 150 vluchten gaat. Of andere vliegmaatschappijen ook vluchten afblazen, is nog niet bekend.

NOS-weerman Marco Verhoef verwacht dat Schiphol in de tweede helft van de middag en in de avond te maken krijgt met sneeuw. Laat in de avond of aan het begin van de nacht naar maandag zouden de problemen voorbij moeten zijn.

Volgens KLM worden vluchten geannuleerd in overleg met de luchthaven. Zowel binnenkomende als vertrekkende vluchten gaan niet door. De woordvoerder kan niet zeggen of het aantal geannuleerde vluchten nog wordt uitgebreid.

Door het preventief schrappen van de vluchten, hoopt de vliegmaatschappij te voorkomen dat mensen voor niets naar Schiphol komen.

Vorige maand kampte Schiphol dagenlang met problemen vanwege sneeuw. Toen gingen honderden vluchten niet door.

De herstelwerkzaamheden van een kapotte bovenleiding ten zuiden van Utrecht zijn afgerond. De treinen rijden weer volgens de dienstregeling, meldt ProRail aan de NOS.

Bij Utrecht Lunetten brak gisteravond een bovenleiding, waardoor er veel minder treinen konden rijden tussen Utrecht en Den Bosch en Utrecht en Arnhem. In verband met carnaval reden er wel treinen, maar minder dan gebruikelijk.

Eerder meldde ProRail dat de werkzaamheden eerder vandaag al klaar zouden zijn, rond 15.30 uur. De prognose werd later bijgesteld naar 18.00 uur. Uiteindelijk konden de treinen vanaf 20.00 uur weer volgens dienstregeling gaan rijden, en reden ze een half uur later weer zoals gebruikelijk.

Gestrande trein

Nadat gisteravond de bovenleiding was afgebroken, reed een trein tegen een loshangend deel van die leiding aan. Daardoor moesten ruim 800 passagiers worden geëvacueerd, zij konden overstappen in een andere trein die naast de gestrande trein werd gezet.

Het wegslepen van de gestrande trein duurde langer dan verwacht. Tijdens de werkzaamheden reden minder treinen tussen Utrecht Centraal en Den Bosch en daardoor ook tussen Utrecht en Schiphol. Tussen Arnhem en Utrecht reden wel intercity's, maar geen sprinters.

De komende dagen, als het door carnaval naar verwachting extra druk wordt, rijdt de dienstregeling rond Utrecht weer volgens planning.

De verre buitenwijken van Kyiv zien er somber uit. Het begint te schemeren aan het einde van de middag, maar de lampen binnen gaan niet aan. Slechts hier en daar is er licht te zien. Veel flats hebben maar een paar uur stroom per dag, meestal midden in de nacht.

Sinds begin januari bombarderen de Russen de civiele infrastructuur van de Oekraïense grote steden nog intensiever dan ze al deden. Daarom zitten honderden grote flats in Kyiv al twee, drie weken zonder verwarming, of ze krijgen maar een klein beetje warmte.

Ljoedmila (83) en kleinzoon Roman (18) wonen in een eenkamerappartement in één van de zwaarst getroffen wijken van Kyiv.

"Net als op straat is hier in de kamer geen verwarming, er is helemaal niets. Ze gaven ons een gaskachel met gasflessen. En dan nog die matras, of hoe heet dat ook alweer, een slaapzak."

Maar daarin houdt Ljoedmila het niet uit. Terwijl oma en kleinzoon wel wat gewend zijn: aan het begin van de oorlog zijn ze eerst vanuit de Donbas naar Lviv geëvacueerd, in het westen van Oekraïne, later pas naar Kyiv.

En nu worden deze twee vluchtelingen weer geëvacueerd, door de sociale dienst van Kyiv. Die nadrukkelijk niet wil spreken van evacuatie, maar het heeft over 'tijdelijk verhuizen'. Om de situatie niet te dramatisch te doen klinken.

Ze zijn overgebracht naar een voormalig vakantiepark buiten de hoofdstad, waar de allerzwaksten worden opgevangen. In principe mogen ze hier een maand blijven. Maar de kans is klein dat Ljoedmila en Roman zullen terugkeren naar hun oude kamer, want de huisbaas heeft de huur opgezegd.

En dan is het nog maar te hopen dat het een beetje warmer is over een maand. In maart kan het zeer koud zijn in Oekraïne. Ook is het de vraag of de energievoorziening beter is tegen die tijd.

Zelensky: 'Geen energiecentrale gespaard'

Door de Russische aanvallen is geen energiecentrale in Oekraïne nog ongeschonden. Dat zei de Oekraïense president Zelensky in het Duitse München, waar hij de deelnemers aan de veiligheidsconferentie daar toesprak. Hij wees erop dat de Russen ondanks de zware aanvallen en de hoge verliezen aan hun kant nauwelijks terrein winnen.

Zelensky zei ook te hopen dat Europa een grotere rol krijgt bij de onderhandelingen over vrede. Hij zei dat de Verenigde Staten tot nu toe vooral concessies vragen aan Oekraïne en niet aan Rusland. Mede daarom was hij voorzichtig over de kans dat gesprekken in Genève komende week een doorbraak opleveren. "Eerlijk gezegd voelt het soms alsof de betrokken partijen over totaal verschillende dingen praten."

Het is onzeker of de energievoorziening in de grote steden deze winter wel gaat overleven. Denys Sakva, een energie-analist in Kyiv, durft geen voorspelling te doen, omdat het systeem "extreem kwetsbaar" is geworden. Hij adviseert investeerders, maar bijvoorbeeld ook de vertegenwoordiging van de Europese Unie in Kyiv.

Door de aanhoudende Russische bombardementen "is het schade op schade", zegt Sakva. Hij ziet dat als het grootste probleem van de Oekraïense energievoorziening. "Er is niet genoeg tijd om de centrales en het netwerk te repareren. Dus we zien nu grote onderbrekingen in de elektriciteitsvoorziening, ook door bijvoorbeeld slecht weer." De stroom valt dus ook uit als er geen beschietingen zijn.

Het zwaarst getroffen is zonder meer de hoofdstad, maar ook steden als Odesa, Soemy, Dnipro en Zaporizja hebben het erg moeilijk. "Import van elektriciteit en massale stroomafsluiting van consumenten zijn de oplossing." Sakva ziet de reparateurs als de echte helden. "Die zijn inmiddels zeer ervaren. Maar de voorraden reserveonderdelen zijn inmiddels heel klein."

Honderden drones tegelijk

Een groot probleem is dat de Russen nu honderden drones tegelijk inzetten. "Daarmee vallen ze de laatste lijnen in het systeem aan die de huishoudens verbinden. Met hun drones nemen de Russen steeds meer 110-kilowatt transformators onder vuur." Die brengen hoogspanning omlaag naar het niveau dat geschikt is voor het stopcontact thuis.

De warmtecentrales worden door de Russen met ballistische raketten aangevallen. Sommigen zijn al tien keer beschoten. "Dus het systeem lijdt op alle niveaus," ziet Sakva.

Een nieuwe tactiek van de Russen is ook dat ze het land in tweeën proberen te delen, in een oostelijk en westelijk deel, gescheiden door de rivier de Dnipro. "In het oosten zijn de grote industriële consumenten, maar daar is nauwelijks meer capaciteit om elektriciteit op te wekken."

Daarom vervoeren de Oekraïners stroom van west naar oost. De Russen proberen die verbinding te verbreken. "De industrie werkt nu met absolute minima," weet analist Sakva.

Kernenergie

De belangrijkste energiebron in Oekraïne op dit moment is kernenergie, omdat de kolen- en gasgestookte warmtecentrales praktisch allemaal kapot zijn. De belangrijkste kerncentrales staan in het westen en midden van het land.

De Russen zijn bezig de verbinding te vernietigen tussen de kerncentrales en het elektriciteitsnetwerk. "De centrales hebben al een keer hun capaciteit moeten halveren, omdat de verbinding eruit lag," vertelt Sakva.

De analist put een beetje hoop uit het weer. "De ergste koude lijkt voorbij. Dus we zijn er half door." Niettemin komen er nog hele moeilijke weken aan, verwacht hij.

Aan de kust bij het Friese plaatsje Wierum is opnieuw een dolfijn aangespoeld. Wandelaars zagen het dier bij eb honderden meters verderop liggen op het wad. Bij aankomst van de dierenambulance bleek de dolfijn al dood.

Een medewerker van de dierenambulance en een omstander hebben het dier samen naar de kust gesleept en daar op een brancard gelegd. Het wordt naar Utrecht gebracht voor onderzoek.

Tweede dolfijn

Afgelopen woensdag spoelde er op dezelfde plek ook al een dolfijn aan, die bleek nog in leven en is naar een opvangcentrum in Anna Paulowna gebracht. Het dier kreeg de naam Djay-Lynn. Dat er een dolfijn aanspoelt in het gebied is al opvallend, omdat in de Waddenzee geen dolfijnen leven.

Dat in korte tijd nu een tweede dolfijn aanspoelt is dan ook extra bijzonder. De kustwacht houdt de komende tijd extra in de gaten of er meer dolfijnen rondzwemmen of aanspoelen in het gebied.

The lovely thing about the x86 architecture is its decades of backwards compatibility, which makes it possible to run 1990s operating systems on modern-day hardware, with relatively few obstacles in …read more

In München is het in tegenstelling tot Iran zelf nog wel veilig mogelijk: demonstreren tegen het regime in Teheran. Volgens de organisatie en de politie waren er vandaag zo'n 250.000 mensen bij een betoging in de Zuid-Duitse stad aanwezig.

Dat gebeurt niet ver van de plek waar de jaarlijkse Veiligheidsconferentie bezig is. Het aantal demonstranten ligt veel hoger dan het door de organisatie verwachte aantal van 100.000 deelnemers. Een woordvoerder van de politie zegt tegen Duitse media dat de demonstratie vreedzaam is verlopen.

De betogers hopen op hulp van andere landen om het Iraanse regime omver te werpen. Daarna zou Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah, het land kunnen leiden tot een democratische regering het kan overnemen.

Pahlavi zelf was ook bij de demonstratie aanwezig en hij sprak eerder op de veiligheidsconferentie. Hoewel zicht op de protesten in Iran van de laatste weken lastig is, omdat internet en telefonie geblokkeerd worden, houdt het verzet aan, vertelt hij aan de NOS.

Tijd winnen

"U heeft de moed gezien van mijn landgenoten die de straat opgingen, en geconfronteerd werden met grootschalig geweld. Natuurlijk moeten mensen zich terugtrekken, onder deze omstandigheden. Maar ze scanderen nog steeds."

Hij herhaalt de oproep aan andere landen, en de Amerikaanse regering in het bijzonder, om snel in te grijpen. "Het belang van een aanval om het regime uit te schakelen, dat kan ervoor zorgen dat mensen weer de straat op gaan om hun strijd voort te zetten. Daar draait het nu om."

Internationale onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma die nu nog lopen, leiden volgens Pahlavi nergens toe. "Daarmee probeert het regime simpelweg tijd te winnen. Maar elke dag die verstrijkt, kunnen er meer mensen sterven."

Vanmiddag riep Pahlavi op een persconferentie op tot een Amerikaanse militaire aanval op Iran. Hij wil dat de VS ingrijpt tegen de machthebbers in Teheran. Zo'n stap zou levens kunnen redden, meent Pahlavi, omdat praten met de Iraanse leiders volgens hem geen zin heeft.

Duizenden doden

In Iran braken eind december massale protesten uit. Demonstraties die eerst alleen gingen over de hoge inflatie in het land, keerden zich al snel tegen de onderdrukking door het streng islamitische regime. De protesten werden met veel geweld de kop ingedrukt.

Daarbij zijn volgens de Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA zeker 7000 doden gevallen, maar mogelijk zijn het er nog duizenden meer. Tienduizenden anderen raakten gewond of werden gearresteerd.

Verzoening

Bij de Veiligheidsconferentie zijn wereldleiders uit 115 landen bij elkaar. Vaak draait de bijeenkomst om verzoening en dialoog, maar soms worden ook nieuwe conflicten zichtbaar. Zo werd Europa vorig jaar hard toegesproken door de toen nieuwe Amerikaanse vicepresident Vance.

Dit jaar lijkt de VS juist voor verzoening te kiezen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio benadrukte in een toespraak de lange geschiedenis die de VS en Europa met elkaar delen. De verhoudingen tussen beide wereldmachten staan op scherp na uitspraken en beslissingen van de regering-Trump over onder meer Groenland.

De Oekraïense president Zelensky benadrukte in München opnieuw zijn wens om Oekraïne te laten toetreden tot de NAVO.

In korte tijd hebben zich meer dan 150 mensen gemeld met klachten over een zelfgemaakte spray van een piercingshop in Coevorden. Een aantal mensen is na gebruik van de spray zelfs in het ziekenhuis behandeld.

De spray werd geadviseerd aan mensen die net een piercing hadden laten zetten bij LM Piercings, maar het spul bleek te zijn besmet. "We hebben die sprays gecontroleerd om te kijken of die helemaal zuiver waren, maar er bleek een bacterie in te groeien", aldus GGD-arts Siem Looijen bij RTV Drenthe.

Volgens hem was de inhoud van het merendeel van de geteste flesjes besmet. "Die mensen sprayden eigenlijk water met een bacterie op een net gezet gaatje, waardoor die bacterie in het oor terechtkwam en daar verder kon groeien."

Eén van de mensen die alarm sloegen over de spray was de 14-jarige Lisa Doldersum uit Hardenberg. In december ging zij samen met haar moeder naar de piercingshop. Zij wilden allebei een helix laten zetten, een piercing aan de zijkant van het oor.

Dikker en roder

Toen Lisa aan de beurt was ging het mis: "Hij deed het heel ruw en moest heel hard duwen. Toen vond ik het al niet meer fijn", vertelt ze bij RTV Drenthe. "Het bleef maar bloeden." Moeder en dochter vertrekken uiteindelijk naar huis met het advies om de zoutspray van de winkel twee keer per dag te gebruiken.

De spray was bedoeld om te desinfecteren maar had dus een averechts effect. "Mijn oor werd steeds dikker er roder. Het deed heel veel pijn. Toen dachten we: dit is niet goed", aldus Lisa.

De geraadpleegde huisarts onderneemt meteen actie. "De huisarts zei dat de piercing er direct uit moest. Als we een dag later waren geweest hadden ze in mijn oor moeten gaan snijden", aldus Lisa.

De piercing wordt verwijderd en ze krijgt een antibioticakuur mee. Toch blijft haar oor opzwellen. "Uiteindelijk zijn we naar de huisartsenpost van het ziekenhuis gegaan en daarna naar de kno-arts, zij hebben mijn oor opengesneden om de boel eruit te laten lopen."

Niet de enige

In het ziekenhuis blijkt dat Lisa niet de enige is. Ze is op dat moment de derde gedupeerde die zich met een ontsteking meldt. Dat worden er snel meer. "Gisteren hadden we er meer dan 150", aldus Bart Raaijmakers van de GGD Drenthe. "Dat kan nog oplopen, aangezien het middel ook via hun eigen webshop en bol.com werd verkocht."

Volgens hem heeft de GGD de piercingshop bijna twee jaar geleden al gezegd de zelfgemaakte spray niet meer te verkopen. "Wij hebben in maart 2024 al aangegeven dat hij een andere spray moest gaan gebruiken", zegt Raaijmakers.

Eigenaar Leon Bothof van LM Piercings zegt kapot te zijn van het nieuws. "Dit is gewoon onwerkelijk, het raakt mijn vrouw en mij heel diep", stelt hij. "We zijn er ondersteboven van en het is echt onbegrijpelijk hoe dit heeft kunnen gebeuren."

Bothof zegt de spray na de eerste klachten eind januari uit de handel te hebben genomen. Afgelopen woensdag is hij een terugroepactie begonnen. Het aantal mensen dat zich daarna bij de piercingshop meldde is volgens Bothof "op twee handen te tellen". Ook hebben zo'n vijftien mensen het formulier van de terugroepactie ingevuld.

"Het belangrijkste is dat de spray uit de omloop gehaald wordt", zegt de shopeigenaar. "Mensen mogen dat retour sturen naar ons en dat vergoeden wij sowieso, dat is geen enkel probleem."

Schadeclaim

Wat LM Piercings kan betekenen voor gedupeerden met blijvende schade aan het oor, moet nog blijken. "We kunnen daar nu nog geen harde uitspraken over doen", zegt de advocaat die Bothof bijstaat. "We staan er natuurlijk wel voor open om mensen zo goed mogelijk te helpen met enig ongemak dat ze hebben ervaren. Alleen zonder te weten wat de juridische kaders zijn, kunnen we daar niet te veel op ingaan."

Voor Lisa Doldersum en haar moeder is de zaak nog niet klaar. "Je kunt het litteken nu nog zien, mijn oor is niet meer hetzelfde", aldus Lisa, wijzend naar haar oor. "Als het koud is buiten voel ik het nog steeds."

Samen met een aantal andere gedupeerden overweegt ze een schadeclaim in te dienen.

Het weekend kent twee gezichten. Zaterdag leverde dat op veel plaatsen veel zon op, al bleef het wel frisjes. In de nacht naar zondag vroor het licht, lokaal zelfs matig met temperaturen tussen -1 en -5 graden.

Vandaag begint nog met wat zon, maar in de loop van de dag neemt de bewolking toe. Vanaf begin van de middag trekt een neerslaggebied langzaam het land in en dat levert op veel plaatsen in de middag en avond sneeuw op. Die kan blijven liggen en het sneeuwdek kan oplopen naar 2 tot 4 cm. Uiteraard leidt dat dan tot gladheid en dat betekent dat iedereen goed moet oppassen.

Maandagochtend kan er in het noordoosten nog wat sneeuw vallen. Daarna loopt het kwik overal weer op en is het of droog, of het regent. Maar in de rest van de week blijft er relatief koude lucht in de buurt, wat van tijd tot tijd toch nog (natte) sneeuw kan geven.

Winters ongemak

Deze winter zit het grote stromingspatroon een beetje op slot. Hierdoor blijft de echte winterkou stevig aanwezig boven Scandinavië en deels ook boven Oost-Europa. Dan hoeft er maar heel weinig te gebeuren om die kou toch weer een beetje naar Nederland te brengen.

Als we dan vervolgens weer te maken krijgen met lagedrukgebieden vanaf de oceaan, die de kou proberen terug te dringen, dan levert dat bij ons winterse neerslag op. Dit slot op het grootschalige stromingspatroon kan het best een of twee maanden duren en zo zien wij dus al vanaf begin januari van tijd tot tijd winters ongemak over ons heen komen.