Aggregator

Op verschillende plekken in Iran is vandaag opnieuw gedemonstreerd tegen het regime. Het Iraanse staatspersbureau meldt dat dat gebeurde op vijf universiteiten in de hoofdstad Teheran en op een universiteit in Mashhad, in het noordoosten van het land.

Ook gisteren waren er protesten in Iran. Dat was de eerste keer sinds begin dit jaar het regime protesten met harde hand neersloeg. Toen vielen er volgens een Iraanse mensenrechtenorganisatie meer dan zevenduizend doden.

Op beelden op sociale media is te zien dat er onder meer gedemonstreerd wordt op de Sharif-universiteit in Teheran. Daar toonden mensen een vlag die verwijst naar de sjah-dynastie. De vlag wordt gezien als steunbetuiging aan Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah. Hij werpt zich de laatste jaren op als oppositieleider vanuit het buitenland.

Op deze foto is de vlag te zien:

Volgens persbureau Bloomberg scandeerden demonstranten leuzen die het regime opriepen om politieke gevangenen vrij te laten. Ook lieten ze weten dat ze niet van plan te zijn te stoppen. "We vechten, we gaan dood, maar we pakken Iran terug", was volgens Bloomberg te horen op de Khajeh Nasir Toosi-universiteit in Teheran.

Op beelden bij de Amir Kabir-universiteit is te zien dat er gevochten wordt tussen anti- en pro-regeringsdemonstranten.

De beelden van vandaag zijn moeilijk te verifiëren. Maar die van gisteren zijn volgens de BBC zeker echt. Persbureau AP zegt van getuigen op meerdere universiteiten in de Iraanse hoofdstad gehoord te hebben dat er inderdaad ook vandaag gedemonstreerd wordt.

Volgens AP kwamen Iraniërs dit weekend samen in het kader van de 40-daagse rouwperiode, ter nagedachtenis aan de doden die begin januari vielen bij de protesten. Velen van hen kwamen om het leven op 8 en 9 januari.

Iran en VS overleggen

De protesten beginnen weer op een moment dat de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten oplopen. Iran houdt rekening met een Amerikaanse aanval, aangezien er een enorme Amerikaanse militaire troepenmacht aanwezig is rond het land.

President Trump wil onder meer dat Iran het nucleaire programma beperkt. Een paar dagen geleden zei hij dat er "slechte dingen gaan gebeuren als Iran geen deal sluit". Ayatollah Khamenei dreigde dat Iran "een harde klap zal uitdelen" aan iedereen die het land aanvalt.

Vandaag zei de Iraanse buitenlandminister Araghchi tegen CBS News dat er nog een goede kans is op een diplomatieke oplossing met de VS. Ook zei hij dat er waarschijnlijk donderdag een ontmoeting is met de Amerikaanse gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner. Dat gesprek zal waarschijnlijk plaatsvinden in het Zwitserse Genève.

In Amsterdam is een herdenkingsbijeenkomst gehouden voor Oekraïne. Dinsdag is het vier jaar geleden dat Rusland het buurland binnenviel. Voorafgaand aan de bijeenkomst op de Dam liepen deelnemers mee in een solidariteitsmars van het Museumplein naar de Dam.

Er werden Oekraïense vlaggen meegedragen en borden met teksten als "Leve Oekraïne, leve de EU", "Bescherm de Oekraïense burgers" en "Stop de Russische agressie". Maar ook: "Ik ging in het weekend uit met mijn vrienden, nu moet ik ze begraven" en "We hebben onze carrière opgegeven om voor Oekraïne te strijden".

Op de Dam waren ook Oekraïense veteranen aanwezig, een aantal van hen in rolstoelen. Er werden toespraken gehouden en er waren optredens van Oekraïense artiesten. Volgens persbureau ANP waren er ruim 600 mensen bij de herdenking aanwezig.

Nederland blijft Oekraïne steunen

Demissionair minister Van Weel van Buitenlandse Zaken zei dat hij ervan overtuigd is dat Rusland niet zal winnen en beloofde dat Nederland Oekraïne blijft steunen en dat oorlogsmisdaden niet onbestraft zullen blijven.

Demissionair minister Brekelmans van Defensie riep op om de soldaten aan het front te eren en ook de Oekraïense bevolking, in de zwaarste winter in tien jaar. Hij zei tegen de Oekraïners op de Dam dat hij begrijpt dat ze bezorgd zijn over hun familie en vrienden in Oekraïne.

Brekelmans ging ook in op de vredesonderhandelingen. Hij ziet dat de roep om een staakt-het-vuren van Oekraïne vooralsnog alleen maar leidt tot meer Russische aanvallen met drones en raketten.

Meer herdenkingen

Ook de Oekraïense ambassadeur Andriy Kostin hield een toespraak, net als vertegenwoordigers van verschillende organisaties en politieke partijen. Er werd onder meer opgeroepen tot politieke, militaire en financiële steun aan Oekraïne.

De bijeenkomst is georganiseerd door de Remember Together Alliance, waarin verschillende Oekraïense organisaties samenwerken.

Ook in Utrecht werd vandaag stilgestaan bij de Russische invasie. In de bibliotheek op het Neude werden persoonlijke verhalen gedeeld. Nederlanders en Oekraïners gingen er met elkaar in gesprek.

Dinsdag wordt vier jaar Russische bezetting in steden in heel Nederland herdacht. Er wordt een minuut stilte gehouden, er worden vlaggen gehesen en er zijn verschillende activiteiten.

Nieuwe Russische aanvallen

Afgelopen nacht heeft Rusland opnieuw aanvallen met raketten en drones uitgevoerd op de Oekraïense energievoorziening. Ook woningen en spoorwegen waren doelwit. Daarbij is in Kyiv een dode gevallen.

De aanvallen waren gericht op de hoofdstad Kyiv en omgeving, de havenstad Odessa aan de Zwarte Zee en het midden van Oekraïne, melden militaire bronnen en lokale overheden.

President Zelensky zei op X dat ook de regio's Dnipro, Kirovohrad, Mykolaiv, Poltava en Soemy zijn aangevallen.

"Moskou investeert meer in aanvallen dan in onderhandelingen", zei hij, en voegde eraan toe dat Rusland afgelopen week meer dan 1300 drones, meer dan 1400 geleide bommen en 96 raketten op Oekraïne heeft afgevuurd. Een groot deel daarvan werd uit de lucht gehaald.

Russische opdracht

In de westelijk gelegen stad Lviv zijn vannacht twee explosies geweest in het historische centrum. Daarbij is een 23-jarige politieagente omgekomen en zijn 25 mensen gewond geraakt. De explosies vonden plaats nadat agenten naar het centrum waren gegaan omdat er een winkelinbraak was gemeld.

Volgens de burgemeester van de stad is een Oekraïense vrouw gearresteerd als verdachte. De politie meldt dat de 33-jarige vrouw handelde in opdracht van de Russische geheime dienst. Ze zou de bommen zelf in elkaar gezet en geplaatst hebben.

Het was vandaag kletsnat en grijs weer, maar ondanks de regen was het allesbehalve koud. De temperatuur steeg naar 9 graden in het noorden en een ruime 12 graden in het zuiden.

Ook na het weekend regent het met enige regelmaat. Over het algemeen is het wel iets vaker droog dan vandaag.

Eerste vleugje lente op komst

Daarbij lijkt de kou voorlopig uit de lucht. Tijdens de nachten blijft de temperatuur boven het vriespunt. Meestal is de temperatuur overdag rond een graad of 13. Als het even droog is en de zon tevoorschijn komt, is het ook snel lekker weer buiten.

Woensdag springt er echt uit. De wind gaat uit het zuiden waaien en heel warme lucht stroomt naar Nederland. Het wordt 15 tot misschien zelfs wel 20 graden en daarbij is het waarschijnlijk behoorlijk zonnig. Op veel plekken voelt het waarschijnlijk als de eerste lentedag van het jaar.

Droger in Zuid-Europa

In Frankrijk, Spanje en Portugal is het na een extreem regenachtige periode ook eindelijk droger geworden. In het westen van Frankrijk geldt wel nog in een aantal departementen een code rood vanwege overstromingen.

Het gevaar is daar voorlopig niet geweken omdat de bodem verzadigd is met water en het relatief lang duurt voordat het water wegstroomt en in de grond zakt.

Hoge waterstand in de rivieren

In Duitsland, maar ook bij ons in Nederland, zijn de waterstanden op dit moment verhoogd. Door het wisselvallige weer en het smelten van sneeuw in de Alpen en Duitse middelgebergten zijn de beken en rivieren geleidelijk gevuld met meer water.

Vooral in Duitsland dreigen sommige kleinere rivieren buiten hun oevers te treden, maar door het drogere weer halverwege deze week is de kans op grootschalige overstromingen klein. In Nederland is alleen sprake van een licht verhoogde waterstand en zijn sommige uiterwaarden onder water gelopen.

De politie heeft de vermoedelijke schutter van een dodelijke schietpartij donderdag in Rotterdam aangehouden. Het is een 29-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats.

Hij is eergisteren gearresteerd op het vliegveld in Düsseldorf, heeft de politie vandaag bekendgemaakt. De verdachte zal later worden overgebracht naar Nederland.

Het schietincident vond rond 16.50 uur plaats in een flat aan de Indrapoerastraat. De politie trof het slachtoffer, een 34-jarige man uit Capelle aan den IJssel, aan in een portiek. Hij is nog gereanimeerd door hulpdiensten, maar overleed aan zijn verwondingen.

Tweede aanhouding in de zaak

Hoe de politie de vermoedelijke schutter op het spoor is gekomen, is niet duidelijk. Kort na de schietpartij werd al een 35-jarige Rotterdammer aangehouden voor betrokkenheid bij het incident.

Zijn rol wordt nog onderzocht. Hij zal morgen worden voorgeleid aan de rechter-commissaris. De politie is nog op zoek naar de chauffeur van een vluchtauto die werd gebruikt na de schietpartij, meldt de regionale omroep Rijnmond.

De politie doet verder onderzoek. Getuigen wordt gevraagd zich te melden. Ook informatie over een mogelijk motief kan bij de politie worden gemeld.

Een 52-jarige Nederlander die gistermiddag zwaargewond raakte tijdens het skiën in Oostenrijk is in het ziekenhuis overleden. Dat meldt de Oostenrijkse Kronen Zeitung op basis van de politie.

Het skiongeluk gebeurde buiten de piste in het skigebied bij Zell am Ziller, in Tirol. De man skiede met zijn vrouw en dochter de berg af. De vrouw en dochter bleven op de piste, maar de man begaf zich daarbuiten.

Toen hij daarna niet op de afgesproken ontmoetingsplek verscheen, sloeg zijn vrouw alarm. Skiliftmedewerkers vonden hem ondersteboven met zijn hoofd in de sneeuw en groeven hem uit. Hij werd ter plekke gereanimeerd en naar een ziekenhuis gebracht, waar hij naar nu blijkt diezelfde avond is overleden.

Lawines

Er zijn dit skiseizoen in Europa al meer dan honderd mensen omgekomen in skigebieden. Dat heeft te maken met de vele lawines. Dat zijn er meer dan anders, en dat komt weer door een zwakke onderlaag onder de sneeuw dit jaar.

Zaterdag kwamen er in Oostenrijk door lawines twee mensen om het leven en vrijdag vielen er vijf doden. Woensdag overleed een 71-jarige Nederlander door een lawine.

De populaire skigebieden Lech en Zürs waren sinds zaterdag tijdelijk niet bereikbaar vanwege een lawine. De Arlbergpas was afgesloten. Die regio is populair onder Nederlandse wintersporters. Inmiddels is de weg weer open.

Volgens de Oostenrijkse autoriteiten blijft het lawinegevaar hoog.

Tijdens de openingsrit van de Ronde van Rwanda zijn twee toeschouwers om het leven gekomen. Een voertuig uit de karavaan raakte van de weg en reed in op het publiek. Er zijn ook zes gewonden.

Het ongeluk gebeurde in de Gabiro-regio, in het midden van het land. Het is niet duidelijk hoe het precies mis kon gaan. De Rwandese politie is een onderzoek gestart.

De wieleretappe is wel gewoon uitgereden en werd na een massasprint gewonnen door de Israëlier Itamar Einhorn (NSN Cycling). De Ronde van Rwanda telt acht etappes.

Vorig jaar werd het WK wielrennen nog verreden in het Afrikaanse land.

Mega Man is a popular video game character who is perhaps most notable for having a sort of lasery-type blaster for an arm. A real hand cannon, if you will. …read more

Betogers van XR Justice Now hebben vanmiddag in Nijmegen de jaarlijkse herdenking van het bombardement van februari 1944 verstoord. De betogers richtten zich volgens Omroep Gelderland tegen de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo die op dat moment aan het spreken was. Negen mensen zijn aangehouden.

Nijmegen staat dit weekend stil bij het bombardement door Amerikaanse vliegtuigen, vandaag precies 82 jaar geleden. Daarbij kwamen bijna 800 mensen om het leven en werden grote delen van de oude binnenstad verwoest.

Toespraak VS-ambassadeur verstoord

De herdenking was buiten op het plein bij het stadhuis, bij een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het bombardement. Naast burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen hield ook ambassadeur Popolo een toespraak.

Toen Popolo het woord nam, begonnen demonstranten leuzen te roepen. De demonstranten richtten zich volgens Omroep Gelderland vooral op het buitenlandbeleid van de Verenigde Staten. Eén van hen zwaaide met een Iraakse vlag.

Bombardement 1944

Op 22 februari 1944 werd Nijmegen gebombardeerd door Amerikaanse vliegtuigen. De stad was niet het doelwit van de geallieerden. Ze wilden eigenlijk, in de aanloop naar D-Day, de Duitse stad Gotha aanvallen.

Omdat de weersomstandigheden te slecht bleken, werd besloten om de stad Eschwege bombarderen. Maar ook dat bleek niet haalbaar. Omdat het te gevaarlijk was om met de bommen terug te keren naar hun basis in Engeland, besloten de Amerikaanse piloten zogenoemde 'gelegenheidsdoelen' te bombarderen.

Daartoe behoorde het treinstation van Nijmegen, omdat de treinverbindingen voor de Duitse oorlogsvoering werden gebruikt. Het station ligt aan de rand van het centrum, maar de bommen vielen ook op de binnenstad.

De politie heeft de demonstranten uiteindelijk afgevoerd. Negen van hen zijn aangehouden voor het verstoren van de openbare orde. "Zij hebben een boete gekregen en zijn vervolgens weer heengezonden", aldus een woordvoerder van de politie.

Naderhand meldde Extinction Rebellion dat XR Justice Now, een subgroep van de organisatie, de actie heeft georganiseerd. De bedoeling was "de huidige rol van de VS in het doden van onschuldige mensen over de hele wereld aan te kaarten".

Burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen veroordeelt de actie: "Je maakt het verdriet van jezelf groter dan van anderen waar de herdenking om draait. Dit is niet de juiste plek daarvoor."

Bij Mar-a-Lago, het landgoed van president Trump in Florida, is een gewapende man doodgeschoten door beveiligers.

De man, een twintiger probeerde in de nacht van zaterdag op zondag het terrein op te komen. Hij was binnen de zogenoemde beveiligde zone van Mar-a-Lago, waar Trump op dat moment niet aanwezig was.

Volgens de Secret Service, verantwoordelijk voor de beveiliging van president Trump, werd hij bij de noordelijke poort van het landgoed gezien met iets wat leek op een jachtgeweer en een jerrycan.

Beveiligingscamera's

Op een persconferentie zei de lokale sheriff Bradshaw dat de man de opdracht had gekregen zijn spullen neer te leggen. "Op dat moment zette hij de gasfles neer en bracht hij het jachtgeweer in de schietpositie." Daarop hebben twee agenten van de Secret Service en een hulpsheriff de man doodgeschoten.

De politie toonde een foto van het jachtgeweer dat bij de man werd aangetroffen:

Volgens de politie kwam de man uit de zuidelijke staat North Carolina. Hij was een paar dagen geleden door zijn familie als vermist opgegeven. Wat zijn motief was, is nog onduidelijk. De FBI heeft buurtbewoners gevraagd camerabeelden van beveiligingscamera's te delen.

Golfbaan

Trump verblijft in het weekend vaak in zijn resort in Florida, maar is op dit moment in Washington D.C. Hij was gisteren samen met zijn vrouw bij het jaarlijkse gouverneursdiner in het Witte Huis. Trump heeft nog niet gereageerd op de gebeurtenis.

Trump is eerder aan een moordaanslag ontkomen. In september 2024, een paar maanden voor de presidentsverkiezingen, lag een man urenlang bij de golfbaan van Trump in Florida in de bosjes met een semiautomatisch geweer. Hij was op dat moment op een paar honderd meter afstand van Trump.

Afgelopen februari is de 59-jarige Ryan Routh veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating. Volgens de aanklagers was hij maanden bezig een aanslag op Trump voor te bereiden.

En in de zomer van 2024 raakte Trump gewond aan zijn rechteroor toen een man het vuur op hem opende bij een campagnebijeenkomst in Pennsylvania. Bij de mislukte moordaanslag werd de dader, de 20-jarige Thomas Crooks, gedood door agenten van de Secret Service.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot heeft de Amerikaanse ambassadeur in Parijs, Charles Kushner, op het matje geroepen. Reden daarvoor zijn uitspraken van de Amerikaanse regering over de dood van de extreem-rechtse activist Quentin Deranque.

Deranque overleed vorige week na een vechtpartij met vermoedelijk extreemlinkse activisten. De zaak leidde tot grote beroering in Frankrijk.

De Amerikaanse ambassade in Frankrijk en het Bureau voor Contraterrorisme van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken lieten op X weten de zaak te volgen. Volgens hen is "gewelddadig radicaal links extremisme in opmars" en vormt dat een bedreiging voor de openbare veiligheid.

Band met Trump

Barrot reageerde vandaag fel op die verklaring in het programma Questions politiques op televisiezender Franceinfo. Volgens hem is het onaanvaardbaar dat een ander land zich uitlaat over een zaak die "de nationale gemeenschap aangaat". "Wij accepteren geen enkele instrumentalisering van dit drama voor politieke doeleinden", zei hij. Frankrijk heeft "geen lessen te ontvangen van de reactionaire internationale gemeenschap", aldus de minister.

Kushner is de vader van de schoonzoon van Trump, Jared.

Ook rel in België

Ook in België is een diplomatieke rel ontstaan met de Verenigde Staten. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot heeft de Amerikaanse ambassadeur in Brussel, Bill White, op het matje geroepen na uitlatingen op sociale media.

White sprak zich uit tegen de vervolging van drie joodse besnijders in Antwerpen. Hij noemde de strafzaak "belachelijk en antisemitisch" en riep op de vervolging te stoppen. Volgens het Openbaar Ministerie worden illegale besnijdenissen onderzocht die mogelijk zijn uitgevoerd door personen zonder medische bevoegdheid. Prévot noemde de uitspraken van de ambassadeur "onjuist, beledigend en onaanvaardbaar" en sprak van gevaarlijke desinformatie.

De spanningen liepen verder op nadat White in een brief een "officiële klacht" indiende tegen Conner Rousseau, partijleider van de sociaaldemocratische coalitiepartij Vooruit. Aanleiding is een video waarin Rousseau president Donald Trump vergelijkt met Adolf Hitler. White noemt die vergelijking "totaal onredelijk en onaanvaardbaar" en eist dat de Belgische regering de uitspraken veroordeelt en de video laat verwijderen.

Rousseau zegt zich niet te laten intimideren en is niet van plan de video offline te halen. Volgens hem heeft België het recht om zich kritisch uit te spreken over ontwikkelingen in de Verenigde Staten.

Het Deense leger heeft gisteren een bemanningslid van een Amerikaanse onderzeeër geëvacueerd in de buurt van Groenland, meldt het Arctisch Commando op Facebook. De onderzeeër voer op 13 kilometer afstand van de kust.

Het bemanningslid had met spoed medische hulp nodig en werd opgehaald door een maritieme Seahawk-helikopter. Details over wat de militair mankeert zijn niet bekendgemaakt.

Het bemanningslid is overgedragen aan de Groenlandse gezondheidsautoriteiten en ligt in het ziekenhuis in de hoofdstad Nuuk.

Ziekenhuisschip naar Groenland

Later op de dag kondigde de Amerikaanse president Trump op Truth Social aan een ziekenhuisschip naar Groenland te sturen om de "vele zieke mensen" te helpen. Trump beweert dat zieke mensen in Groenland niet de juiste zorg krijgen. Verdere details zijn er nog niet, het is daarom onduidelijk of de aankondiging iets met de evacuatie te maken heeft.

Volgens de Deense defensieminister Poulsen is het helemaal niet nodig om een hospitaalschip te sturen. "De bevolking van Groenland krijgt de zorg die ze nodig heeft, ofwel in Groenland zelf, of eventueel specialistische zorg in Denemarken", zei hij tegen de Deense omroep DR. Hij zei dat Groenland geen medische hulp nodig heeft van andere landen.

Groenland is autonoom binnen het Deense koninkrijk. Het eiland heeft meerdere regionale ziekenhuizen en een groter ziekenhuis in Nuuk.

'Het nieuwe normaal'

De Deense premier Frederiksen verdedigde op sociale media het Deense gezondheidszorgsysteem en schreef dat ze "blij was om in een land te wonen waar iedereen vrije en gelijke toegang tot gezondheidszorg heeft, en waar het niet de verzekeringen of rijkdom zijn die bepalen of je de juiste behandeling krijgt", een weinig onverhulde sneer naar het Amerikaanse systeem.

Ze was niet op de hoogte gebracht van het Amerikaanse ziekenhuisschip en noemde het een voorbeeld van het "nieuwe normaal" in de internationale geopolitieke verhoudingen.

De relatie tussen Denemarken en de VS is de afgelopen maanden zwaar onder druk komen te staan. Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat hij Groenland wil inlijven. Hij noemt het eiland van het strategisch belang voor de Amerikaanse nationale veiligheid en de NAVO ten opzichte van China en Rusland. Die plannen zijn inmiddels van tafel na een gesprek met NAVO-baas Rutte.

NAVO-missie

Wel wil Trump dat de VS betrokken wordt bij de winning van minerale grondstoffen in Groenland. Het eiland heeft een schatkamer aan waardevolle grondstoffen in de grond, maar Amerikaanse mijnbouwbedrijven staan vooralsnog niet te trappelen. Het delven van deze grondstoffen is ingewikkeld en vergt een lange adem.

De NAVO heeft inmiddels een missie in het leven geroepen in het Noordpoolgebied, Arctic Sentry. Die moeten de zorgen over de veiligheid van het Noordpoolgebied wegnemen. NAVO-diplomaten zeggen dat er geen acuut gevaar is voor de nationale veiligheid. De missie lijkt vooral als doel te hebben Trump tevreden te stellen.

In onderstaande video leggen we je uit waarom de VS al jaren een obsessie heeft voor Groenland:

Recently [ElecrArc240] got his paws on an Intel-branded 3 kW power supply that apparently had been designed as a reference PSU for servers. At 3 kW in such a compact …read more

Organisaties die vanuit Nederland hulpgoederen naar Oekraïne brengen, hebben te maken met aanvallen en sabotage. Eerder deze week waarschuwden de Nederlandse inlichtingendiensten voor de toename van hybride aanvallen die vermoedelijk vanuit Rusland worden gepleegd.

"Je bent gewoon belangeloos met humanitair werk bezig, dan verwacht je natuurlijk niet dat je doelwit wordt", aldus Jeroen Ketting van de Nederlandse hulporganisatie LifeLine Ukraine.

"We kregen vorig jaar juni een waarschuwing van de Oekraïense veiligheidsdienst", vertelt Ketting die met zijn organisatie humanitaire hulp biedt in Oekraïne. "Een Oekraïense vrouw was benaderd door de Russen met een instructie en een beloofde vergoeding om een terroristische aanval te plegen op ons kantoor in Oekraïne." Volgens Ketting zou de vrouw 5000 dollar krijgen.

Uit een brief die de Oekraïense veiligheidsdienst naar zijn stichting stuurde, blijkt dat de vrouw al bezig was met de voorbereidingen en explosieven in huis had gehaald. De aanslag is verijdeld door de veiligheidsdienst.

Opslagloods in de as gelegd

In dezelfde periode werd de opslagloods van LifeLine Ukraine in Kyiv in de as gelegd, laat Ketting zien op foto's. "Er sloegen vier Iraanse Shahed-drones in op onze loods", zegt Ketting. Dat de drones uit twee richtingen kwamen en razendsnel na elkaar neerkwamen, kan geen toeval zijn, denkt hij. Er raakte niemand gewond, maar Ketting was wel even van slag.

Ook Arnaud Dijkstra van de humanitaire organisatie Friese Rijders merkt de gevolgen van de veranderende oorlog. Hij was altijd al voorzichtig: de chauffeurs die namens zijn stichting onder meer eten, medische goederen en generatoren naar Oekraïne brengen, blijven zo kort mogelijk in het land en blijven ver bij de frontlinie vandaan.

"Onze Oekraïense partner brengt de goederen verder met busjes", vertelt Dijkstra. Een van die busjes werd rond de jaarwisseling geraakt door een drone. De weg lag bezaaid met macaroni uit Nederland. "De chauffeur heeft het gelukkig overleefd, want de macaroni en andere hulpgoederen zaten als een soort buffer tussen de chauffeurs en de inslag in. Maar ze zijn wel doof geworden."

Volgens Koen Aartsma van Instituut Clingendael passen deze aanvallen bij de manier waarop Rusland de oorlog voert. "Nederland steunt Oekraïne via militair materieel en andere soorten goederen. Daar zet Rusland wat tegenover door het proces te frustreren."

"Het treinspoor in Polen is een doelwit", zegt Aartsma over die belangrijke levensader. "Maar dat geldt ook voor vrachtwagens met militair materieel en zelfs voor een busje met macaroni." Hulporganisaties vechten niet, maar worden wel gezien als onderdeel van de oorlog en steun aan Oekraïne. "Het onderscheid tussen militair en civiel wordt door Rusland vervaagd."

Dicht bij de frontlinie durft Rusland het verst te gaan en ook in de rest van Oekraïne is Rusland tot veel bereid. "In de rest van Europa gaat het om hybride aanvallen, waarvan Rusland kan ontkennen dat het erachter zit", zegt Aartsma.

Brand en een los wiel

Maurits Klaver denkt dat zijn stichting er slachtoffer van is geworden. Samen voor Oekraïne bracht onder meer kleding, eten en medicijnen naar Oekraïne, totdat hun busje afbrandde voor de deur bij oprichter Maurits Klaver in Nederland. Op hetzelfde moment werd de website van de stichting gehackt.

"De brandweer had al snel door dat het geen toeval was", vertelt Klaver. "Zij dachten aan een aanmaakblokje of theelichtje op de band." Het incident is niet verder onderzocht en er is nooit iemand opgepakt, zegt Klaver. "Gelukkig hebben we met donaties en geld van de verzekering een nieuw busje kunnen kopen."

Losgedraaid wiel

Jaap Scholten van Protect Ukraine kan erover meepraten. "Het gebeurde midden op de snelweg in Polen", vertelt hij. De terreinauto met hulpgoederen voor het Oekraïense leger reed met volle snelheid over de vierbaansweg toen een van de wielen eraf vloog en het voertuig enkele malen om de as tolde.

De oorzaak: een losgedraaid wiel. "Alle zes de moeren waren losgevlogen. De auto's waren voor vertrek uit Nederland door de garage geheel nagekeken. Het is uitgesloten dat ineens alle moeren lostrillen." Sabotage door Rusland, denkt ook Scholten. Maar dat is nooit bewezen.

Later gebeurde het nog eens dat een wiel van een van de voertuigen van Protect Ukraine ineens los was. Het leidde tot een nieuwe werkwijze. "We controleren nu de hele tijd of er niet weer mee gerommeld is en laten voertuigen niet meer alleen."

"We zien dat het aantal Russische sabotage-activiteiten toeneemt, maar voor elke afzonderlijke actie is het moeilijk om zeker te weten of Rusland erachter zit", zegt Aartsma van Instituut Clingendael.

De organisaties hebben hun werkwijze aangepast. Friese Rijders publiceert pas over ritten als die al voorbij zijn. Om niet gevolgd te kunnen worden, gebruikt Protect Ukraine speciale tasjes voor telefoons. LifeLine Ukraine houdt constant contact met militairen en lokale overheden, "alsof je het weerbericht volgt".

"Ik heb vier jaar van mijn leven aan Oekraïne gegeven maar ik wil niet mijn leven geven aan Oekraïne", redeneert Ketting. "De onschuld is uit het humanitaire werk verdwenen."

Een automobilist is vannacht met zijn auto het spoor op gereden in Oisterwijk. De man uit Spanje volgde blind zijn navigatie omdat hij de weg daar niet kende, meldt Omroep Brabant.

De man wilde op basis van navigatie de Heusdensebaan nemen, maar reed de spoorbaan op. De auto kwam daar vast te zitten. Het treinverkeer werd daarop stilgelegd en de hulpdiensten werden ingeschakeld.

De politie laat weten dat er niemand gewond is geraakt. Agenten hebben geprobeerd de auto met een sleepkabel aan een politiewagen los te krijgen, maar dat mislukte. Een berger moest er uiteindelijk aan te pas komen om de auto daar weg te krijgen.

Derde keer

Spoorbeheerder ProRail en een spooraannemer zijn langs geweest om de eventuele schade aan het spoor te bekijken. Omdat er op het eerste oog geen schade was, kon de Spanjaard zijn weg vervolgen.

Het is al vaker voorgekomen dat automobilisten op het spoor in Oisterwijk belanden. In 2025 reed een vrouw zich klem op dezelfde plek. In plaats van de spoorovergang over te steken en daarna af te slaan draaide ze op de overgang naar rechts waardoor ze op het spoor terechtkwam.

In 2022 reed een Belgische vrouw het spoor op, nadat zij op aanwijzing van haar navigatie onmiddellijk rechts was afgeslagen.

Pakistan zegt luchtaanvallen te hebben uitgevoerd op militaire doelen in buurland Afghanistan. Volgens de Taliban-regering in Afghanistan zijn daarbij meerdere mensen gedood of gewond geraakt, onder wie kinderen en vrouwen. Hulporganisatie Rode Halve Maan meldt zeker achttien doden.

Volgens Pakistan zijn de luchtaanvallen een vergeldingsactie voor recente zelfmoordaanslagen in de noordwestelijke provincie Khyber Pakhtunkhwa en de hoofdstad Islamabad. Die zijn volgens Pakistan opgeëist door militante groeperingen die steun zouden krijgen van Afghanistan.

Op X schrijft de Pakistaanse minister van Informatie dat het leger "op basis van inlichtingen gerichte aanvallen heeft uitgevoerd op zeven kampen en schuilplaatsen van terroristen". Doelwit waren volgens de Pakistaanse minister de Pakistaanse Taliban en Islamitische Staat Khorasan, een extremistische terreurgroep en regionale tak van IS. Het is niet duidelijk waar de aanvallen precies langs de grens zijn uitgevoerd.

De Taliban beschuldigen Pakistan ervan dat de aanvallen gericht waren op woningen van burgers en een onderwijsinstelling in het oosten van Afghanistan. Volgens de Pakistaanse autoriteiten ging het om de provincies Nangarhar en Paktika.

De nieuwe aanvallen volgen op een fragiel staakt-het-vuren dat Pakistan en Afghanistan in oktober sloten in Doha, nadat het geweld op meerdere plekken langs de grens was opgelaaid.

Ook na het staakt-het-vuren werden luchtaanvallen gemeld, onder meer op de Afghaanse hoofdstad Kabul. Daarvoor houdt de Taliban Pakistan verantwoordelijk. De opgelaaide spanningen hebben geleid tot de sluiting van belangrijke grensovergangen langs de ongeveer 2600 kilometer lange grens tussen de twee landen.

Zelfmoordaanslag

In februari kwamen bij een zelfmoordaanslag op een sjiitische moskee in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad 32 mensen om het leven en raakten zeker 170 mensen gewond. Vier verdachten werden opgepakt na een klopjacht in de plaatsen Peshawar en Nowshera.

De aanslag werd opgeëist door de Islamitische Staat Khorasan. De tak van IS claimde ook de verantwoordelijkheid voor een dodelijke zelfmoordaanslag in een restaurant in Kabul, afgelopen maand.

De autoriteiten in Pakistan zeggen dat de Taliban, ondanks herhaalde verzoeken, geen "substantiële actie" tegen de groeperingen hebben ondernomen.

Zo zag de schade na de luchtaanvallen eruit:

Presentator Koos Postema is op 93-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie aan persbureau ANP. Hij werkte lange tijd als verslaggever bij Achter Het Nieuws en was in de jaren 80 het gezicht van het populaire reünieprogramma Klasgenoten. Hij presenteerde ook verschillende NOS-programma's.

Postema overleed gisteren in het bijzijn van zijn twee dochters Judith en Ingrid. Zijn familie typeert hem als "bevlogen radio- en tv-maker". De uitvaart vindt in besloten kring plaats.

Radio en tv

Postema werd in Rotterdam geboren als de zoon van een trambestuurder. Zijn vader heeft hij nooit echt gekend, die overleed toen hij 4 jaar oud was. "Het moet een vriendelijke, stoute man zijn geweest. Dat laatste heb ik kennelijk van hem. Ik heb wel wat met stoute mannen", zei Postema over zijn vader in gesprek met HP/De Tijd in 2011.

Als 7-jarige maakte hij het bombardement van Rotterdam mee in de Tweede Wereldoorlog. Daarbij werd de wijk waar hij woonde totaal verwoest.

Het gezin week uit naar Vlaardingen, maar hij keerde terug naar Rotterdam om de Pedagogische Academie te doorlopen. Na militaire dienst en een korte periode als leraar solliciteerde hij in 1960 bij de VARA-radio en werd aangenomen bij Dingen van de dag. Twee jaar later was hij voor het eerst op televisie te zien als verslaggever bij Achter Het Nieuws.

Voor dat VARA-programma maakte hij enkele grote reportages over onder meer de opstand tegen het Portugese koloniale bestuur in Angola, de aardbeving in Skopje en de oorlog en hongersnood in Biafra.

Vriendelijke onderwijzer

Koos Postema kwam op de kijker over als een soort vriendelijke onderwijzer, zonder belerend te zijn. Hij werd beschouwd als zeer betrouwbaar en was er goed in de mensen die hij interviewde op hun gemak te stellen. Hij wist onbespreekbare onderwerpen, zoals euthanasie, abortus, pedofilie en transseksualiteit, op een laagdrempelige manier de huiskamer binnen te brengen.

Ook in Een klein uur "U" en Een Groot Uur "U" besprak hij zaken die tot dan toe taboe waren. Hij kreeg er in 1969 de Zilveren Nipkowschijf voor.

Tegen HP/De Tijd vertelde Postema over het verhaal dat hem het meest bij is gebleven, over het seksleven van een gehandicapte man. "We durfden in die tijd nog net niet te vragen: 'Hoe doen jullie het dan?'", herinnerde hij zich. "Hij vertelde er zeer openhartig over, zonder de daad te beschrijven. Het was doodstil in de studio, en thuis keek men kennelijk vol verbazing."

Postema interesseerde zich daarnaast voor sport. Hij was presentator van het radioprogramma NOS Langs de Lijn en deed in 1963 voor alle omroepen vanuit de studio in Bussum stevig rokend verslag van de legendarische Elfstedentocht met Reinier Paping als winnaar.

Een overzicht van de carrière van Postema:

Reünie

In de jaren 70 presenteerde Postema voor de NOS de programma's Den Haag Vandaag, Langs de Lijn en Met Het Oog Op Morgen.

Midden jaren 80 stond hij aan de wieg van het eerste Nederlandse ontbijtprogramma Ontbijt Met Koos. Een paar jaar later kon er weer met Koos worden ontbeten in het Olympisch Ontbijt tijdens de Winterspelen in Calgary.

In 1986 presenteerde hij de eerste aflevering van Klasgenoten, dat uitgroeide tot een zeer populair televisieprogramma. Tussen 1986 en 1989 maakte hij, eerst voor de VARA en later voor Veronica, 175 afleveringen van dit programma, waarin een bekende Nederlander met zijn oud-klasgenoten praat over hun vroegere schooltijd.

Postema noemde Klasgenoten "heerlijk" om te doen. "De beste afleveringen werden goede portretten van buurten en mensen, en van een tijd. Hoe arm mensen waren of hoe leuk of niet leuk ze het hadden. Als een bekende Nederlander vertelt over een dorp waar hij vandaan komt en vertelt over zijn of haar jeugd met de dorpelingen daar omheen, dan begint dat dorp te leven. Het zijn een soort lichte documentaires."

Producent Jef Rademakers zei in 2012 in TV Monument van Omroep Max dat Postema's ervaring als leerkracht hem er "geknipt" voor maakte. "Het is een programma waarin hij kon excelleren. Want hij heeft het gezag om onderwijzer te zijn, maar hij is zijn leven lang ook schooljongen gebleven. Hij kon zijn eruditie en overwicht er in kwijt, maar ook zijn ordinaire grappenmakerij."

Enkele fragmenten uit het programma:

Postema probeerde in de jaren 80 en 90 uitstapjes naar de commerciële tv, maar die mislukten. Zo was hij een van de gezichten van de mislukte sportzender Sport 7.

Hij ging vervolgens aan het werk voor de RVU waar hij programma's maakte als Werken aan Werk en Kaap de Goede Hoop. Sinds 2012 was hij verbonden aan Omroep Max. Daar presenteerde hij het tv-programma TV-Wijzer en verzorgde de wekelijkse rubriek Televisie Uit Blik in Tijd voor Max.

Postema werd in 1991 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In 2007 kreeg hij de Beeld en Geluid Oeuvre Award en in 2012, op zijn tachtigste verjaardag, werd een straat naar hem vernoemd op het Mediapark in Hilversum.

Vanavond om 22.30 uur op NPO2 is een interview uit 2017 tussen Jeroen Pauw en Postema te zien, in het kader van de serie Het Laatste Woord.

Toen hij 80 werd kwam er een documentaire over Postema:

As far as punctuation goes, the exclamation mark is perhaps the most eye-catching of the bunch. That’s why [Conrad Farnsworth] thought this form would be perfect for his Home Assistant …read more

Voor het eerst zijn in Italië de stoffelijke resten te zien van de heilige Franciscus van Assisi. Ter ere van zijn 800ste sterfdag kunnen gelovigen ze een maand lang bezoeken in de basiliek van zijn Umbrische geboorteplaats.

Franciscus is een van de belangrijkste heiligen binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Hij groeide op als rijke jongeling, maar besloot dat een sobere levensstijl beter bij zijn christelijke geloof paste en koos voor een leven van armoede en prediking. De franciscaner kloosterorde die hij daarmee stichtte, bestaat nog altijd.

Hij groeide uit tot patroonheilige van Italië en staat bekend als de bedenker van de eerste kerststal. Ook valt Dierendag op zijn feestdag, vanwege zijn liefde voor de natuur. De vorige paus nam in 2013 zijn naam aan om de zorg voor armen te benadrukken.

Zijn beenderen werden uit een houten kist in de sarcofaag gehaald en liggen nu in een kogelvrije glazen kist in de kerk:

Twee jaar nadat Franciscus in 1226 was overleden, werd hij heilig verklaard. In 1230 vond hij zijn laatste rustplaats in de tombe van de naar hem vernoemde kerk in Assisi. Om te voorkomen dat de resten geroofd zouden worden, werd de precieze locatie echter geheimgehouden. Daardoor was eeuwenlang niet duidelijk waar ze waren gebleven.

In 1818 werd na een lange zoektocht het graf teruggevonden. Het gevonden skelet werd bijgezet in een nieuwe crypte, maar hoewel die uitgroeide tot een grote trekpleister, bleven de resten zelf altijd buiten het zicht van bezoekers.

Ter ere van het Franciscus-jaar dat paus Leo heeft uitgeroepen komt daar vandaag verandering in. Tot 22 maart zijn de beenderen in een kogelvrije kist te zien, vlak voor het altaar van de kerk. De verwachting is dat er honderdduizenden bezoekers op af zullen komen. De kerk laat weten dat er al aanmeldingen zijn uit onder meer Singapore, Japan, Kenia en Jamaica.

Dichter bij Franciscus

"Dit is niet uit een macabere nieuwsgierigheid, maar omdat Franciscus voor ons nog leeft", zegt priester Giulio Cesareo. "Op deze manier kunnen we dichter bij hem komen. Zo kan hij ons hoop geven in een tijd waarin iedereen wel wat hoop kan gebruiken."

"Sint-Franciscus leeft", vult toezichthouder Marco Moroni aan. "We zien de botten, zijn resten, maar het leven zit er nog in. Het straalt uit die tombe en blijft stralen doordat wij erover getuigen."

Burgemeester Stoppini wacht alle drukte gespannen af. Op hoogtijdagen is het vaker druk in Assisi, maar een maand lang continu deze bezoekersstroom is zelfs hier ongekend. "We zijn het wel gewend, maar dan twee of drie dagen", zegt hij tegen persbureau AP. "Het is dus best spannend, maar ik blijf kalm."

Morgen is het zover, dan krijgt Nederland een nieuwe premier: de eerste van D66-huize, de eerste die openlijk homo is en de jongste in deze functie ooit.

Rob Jetten (nog een maand 38) heeft er zin in. De ophef over een beoogd D66-staatssecretaris met een niet kloppend cv doet daar niets aan af. Niemand doet iets foutloos, zei hij deze week. En door, met opgeheven hoofd.

'Robot Jetten'

Jetten groeide op in het Brabantse Uden, deed aan atletiek en was zo'n goede sprinter dat hij eens tempomaker was van Sifan Hassan bij een halve marathon. Hij had topsporter willen worden, maar een hartritmestoornis waarvoor hij nu een chip in zijn borst heeft, verhinderde dat.

Het werd een bliksemcarrière in de politiek. Eerst was hij voorzitter van de Jonge Democraten en daarna gemeenteraadslid en fractievoorzitter in Nijmegen. In 2017 werd hij Tweede Kamerlid en al zo'n anderhalf jaar later, op zijn 31ste, fractievoorzitter.

Aan die rol moest hij even wennen. Hij herhaalde zo vaak achter elkaar dezelfde, ingestudeerde antwoorden, dat hij korte tijd 'Robot Jetten' werd genoemd. Hij trok zich er weinig van aan en bleef zich onvermoeibaar inzetten voor thema's als klimaat, Europa en de emancipatie van lhbti'ers.

Zo gaat Jetten om met de haatreacties die hij online ontvangt:

Toenmalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff noemde hem in 2019 'klimaatdrammer'. Jetten omarmde dat en liet het op een sweater drukken, die hij graag bij openbare gelegenheden droeg.

Bijvoorbeeld toen hij in 2021 als secondant van toenmalig D66-leider Sigrid Kaag meepraatte over de totstandkoming van het kabinet-Rutte IV. Hij werd minister van Klimaat.

De klimaatdrammer-trui, die naar eigen zeggen nog lekker zit en daarom niet is weggegooid, verdween uit beeld. In plaats daarvan toonde Jetten zich meer een pragmaticus, niet bang om in te leveren op zijn standpunten.

Hij moest wel. Jetten had de ambitie om forse stappen te zetten wat betreft klimaatverbetering, maar een maand na zijn aantreden viel Rusland Oekraïne binnen en moest hij besluiten om de kolencentrales waar hij vanaf wilde, harder te laten draaien.

Het kabinet viel in 2023 en Jetten, die een stap opzij had gedaan voor Sigrid Kaag, wierp zich op als haar opvolger. "Het is tijd voor een nieuwe generatie", zei hij en liet meteen ook weten dat hij wel voelde voor het premierschap.

Daarvoor was het nog te vroeg. De partijen die deel uitmaakten van Rutte IV moesten de rekening betalen. Dat gold met name voor D66, dat door velen werd neergezet als een elitaire woke partij.

De eerste keer dat Jetten lijsttrekker was, verloor D66 vijftien zetels in de Tweede Kamer, er bleven er maar negen over. Hoe anders ging dat de tweede keer. Vlak voor de verkiezingen van eind oktober begon de partij opeens te stijgen in de peilingen.

De jonge lijsttrekker straalde het optimisme uit, waar veel kiezers kennelijk naar snakten in gepolariseerde tijden. Onder de leuze 'Het kan wél' claimde hij de Nederlandse vlag terug van partijen als de PVV. Het migratiestandpunt van D66 werd aangescherpt.

Aanstaand huwelijk

Het hielp mee dat hij het in campagnetijd goed deed in het populaire tv-programma De Slimste Mens, waar hij stralend vertelde over zijn aanstaande huwelijk met de Argentijnse hockey-international Nicolás Keenan.

De energieke Jetten voerde na een aanval op het D66-campagnekantoor een bijna vlekkeloze campagne. Hij maakte een uitglijder in het EenVandaag-debat, waar hij zei dat "een aantal kerels" wel zin zou hebben om met kroonprinses Amalia een militaire training te doen.

Echt moeilijk kreeg hij het er niet door. Het leverde vergelijkingen op met de immer opgewekte Mark Rutte. Diens teflonlaagje, waardoor niets aan hem leek te blijven plakken, zien commentatoren ook in zijn opvolger.

In het debat over het coalitieakkoord, begin deze maand, ging het er "af en toe heel hard aan toe", beaamde hij, maar hij had toch ook "mooie aanknopingspunten" gehoord "waar we mee verder kunnen". Het is een opmerking die de huidige NAVO-baas ook had kunnen maken.

Voormalig D66-leider Sigrid Kaag zegt in de Volkskrant: "Hij heeft geen ego dat hem in de weg zit." En daarmee past hij goed bij het soort mensen dat hij voor zijn minderheidskabinet zocht: zonder een al te groot ego, bereid om over de eigen schaduw heen te stappen.

Drie advocaten hebben tot nu toe een waarschuwing gekregen omdat zij verkeerd gebruik hebben gemaakt van kunstmatige intelligentie zoals ChatGPT. Twee van die advocaten zijn verplicht op een AI-cursus gestuurd, zegt Wouter Timmermans van de toezichthouder op advocaten tegen de NOS.

Het gaat om zaken waarin advocaten een AI-programma gebruikten om hun argumenten bij de rechter te onderbouwen. In die argumenten stonden verwijzingen naar eerdere uitspraken, maar die bleken over iets heel anders te gaan of zelfs helemaal niet te bestaan.

Programma's zoals ChatGPT schrijven teksten op basis van kunstmatige intelligentie (AI, afgekort van het Engelse artificial intelligence), als mensen bijvoorbeeld een vraag stellen of een opdracht geven. Maar er zit geen echte intelligentie in. Het is simpel gezegd een computerprogramma dat woorden achter elkaar zet.

Niet klakkeloos overnemen

Advocaten kunnen AI-programma's gebruiken om samenvattingen te maken of om eerdere uitspraken te vinden, zegt Timmermans. Hij is de toezichthouder op de advocatuur in Gelderland en houdt bij hoe alle regionale toezichthouders oordelen over het AI-gebruik van advocaten.

"Het kwalijkste dat ik heb gezien, is dat advocaten klakkeloos overnemen wat AI produceert, en dat vervolgens indienen in de rechtszaal zonder het te controleren", zegt hij. "Wat AI produceert, leest vaak heel logisch. Ook als het eigenlijk onzin is. Je kunt er niet 100 procent op vertrouwen dat die informatie klopt."

Rechters merken AI-gebruik op

De afgelopen maanden hebben rechters in Arnhem, Rotterdam en Groningen uitspraken gedaan waarin zij het vermoeden uitspraken dat advocaten ChatGPT of een vergelijkbaar programma verkeerd gebruikten. Dat gebeurde nadat de advocaten hadden verwezen naar uitspraken die niet bestaan of helemaal niet relevant waren.

Timmermans wil niet zeggen of deze advocaten op gesprek moesten komen en daarin een waarschuwing kregen. Wel zegt hij dat de toezichthouders meer dan drie onderzoeken hebben gedaan naar verkeerd AI-gebruik. Advocaten hoefden daarna niet altijd op zo'n gesprek te komen. Op dit moment loopt er ook nog een aantal onderzoeken, zegt Timmermans.

AI belangrijk onderwerp voor toezichthouders

Een gesprek waarin een advocaat wordt gewezen op een overtreding en de ernst daarvan, is de minst zware manier waarop de toezichthouder kan optreden. Jaarlijks voeren de toezichthouders honderden van dit soort waarschuwende gesprekken, over allerlei overtredingen.

De gesprekken over onjuist AI-gebruik zijn op dit moment op één hand te tellen, zegt Timmermans. Toch is AI voor de toezichthouders een van de belangrijkste thema's. "We verwachten dat advocaten vaker AI-programma's gebruiken in hun werk. En dat er dus meer meldingen over binnenkomen die we moeten onderzoeken."

Als een overtreding heel ernstig is, kan de toezichthouder ook naar de tuchtrechter stappen. Dat is een rechter die oordeelt of een advocaat zich aan alle (gedrags)regels heeft gehouden die bij het beroep horen. Zo'n procedure is over onjuist AI-gebruik nog niet voorgekomen, zegt Timmermans.

Advocaten die AI-programma's verkeerd inzetten, moeten zich schamen, vindt Lodewijk Smeehuijzen. Hij is hoogleraar rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en volgt hoe technologie invloed heeft op de rechtspraak.

"Als advocaat kun je niet zomaar bronnen noemen die niet bestaan. Dit soort AI-programma's schrijven teksten die niet altijd kloppen. Je moet dat altijd controleren. Dat niet doen is ernstig. Je doet jezelf en je reputatie daar geen plezier mee."

ChatGPT in plaats van advocaat

AI-programma's komen niet alleen via advocaten de rechtszaal binnen. In december publiceerde de rechtbank van Den Bosch een uitspraak in een zaak waarin een man zijn gelijk probeerde te halen zonder advocaat, maar met behulp van ChatGPT.

De kwestie ging over de verkoop van een appartement in Andorra. Hoewel een rechter eerder oordeelde dat er een geldige koopovereenkomst was gesloten, wilde de verkoper niet meewerken aan de overdracht van de woning. Daarom stapte hij opnieuw naar de rechter, waarbij hij zich naar eigen zeggen liet "adviseren door AI".

Dat leidde tot een hoop extra werk, zegt Erik Braun, de advocaat van de koper. "Er werd verwezen naar artikelen die totaal niet van toepassing waren. Als jurist zie je meteen dat het niet klopt. En toch ben ik extra uren kwijt om de onzin te weerleggen."

'Juridisch broddelwerk'

Daarom maakte Braun er een punt van bij de rechter. De advocaat noemde het in de rechtszaal "juridisch broddelwerk" en stelde dat de man zijn tegenstander onnodig op juridische kosten joeg. Het kostte veel werk om de argumenten te volgen en ertegenin te gaan.

De rechter bleek het daarmee eens. Sterker nog: in het oordeel schreef de rechter dat de man misbruik maakte van het recht, onder meer omdat hij gebruikmaakte van "ondermaatse door AI geproduceerde processtukken zonder deze te (laten) controleren op juridische relevantie en juistheid".