Aggregator

Grote zorgen in Mexico om geweld door Jaliscokartel na dood El Mencho

1 hour 44 minutes ago

De dood van El Mencho, de beruchte leider van het Jaliscokartel, heeft Mexico in een opperste staat van alertheid gebracht. Nu een van de grootste en machtigste criminele organisaties ter wereld zijn oprichter en absolute leider verliest, ontstaat er een machtsvacuüm.

In Mexico is de meest gestelde vraag in de nasleep na de dood van El Mencho dan ook: wat zijn de gevolgen voor het openbare leven?

Code rood vanwege veiligheidssituatie

Als de eerste uren na de dood van de 59-jarige Nemesio Rubén Oseguera Cervantes een voorbode zijn, dan wacht Mexico weinig goeds. In zeker 15 van de 32 Mexicaanse staten werden meldingen gemaakt van geblokkeerde wegen door brandende voertuigen. Pompstations en winkels gingen eveneens in vlammen op.

De Amerikaanse ambassade riep burgers in enkele staten op helemaal niet naar buiten te gaan. Op meerdere luchthavens werd vliegverkeer (deels) stilgelegd. Ook het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlanders in een aantal Mexicaanse deelstaten opgeroepen om zoveel mogelijk binnen te blijven. Het symboliseert de macht van het Jaliscokartel in Mexico, dat in ruim 700 gemeenten in het land actief is.

De grootste gevolgen zijn voor Jalisco, de staat waar het kartel zestien jaar geleden werd opgericht. Gouverneur Pablo Lemus riep gelijk na de militaire operatie waarbij El Mencho zwaargewond raakte de bijna negen miljoen inwoners in de staat op hun huis niet te verlaten. Een code rood werd afgekondigd vanwege de veiligheidssituatie, openbaar vervoer kwam grotendeels stil te liggen. Boven de onder toeristen populaire bestemming Puerto Vallarta hingen rookpluimen door de brandstichtingen.

Beelden van de brandstichtingen verschenen op sociale media:

El Mencho was de beruchtste en meest gezochte drugsbaas van Mexico. Amerikaanse autoriteiten zagen hem zelfs als de machtigste drugshandelaar ter wereld. Analisten, veiligheidsexperts, autoriteiten: iedereen wist dat de kartelleider zich sinds jaar en dag ophield in de zuidelijke Sierra Madre, een uitgestrekte bergketen in het westen van het land. Hij verplaatste zich daar continu tussen zwaarbewaakte boerderijen en landhuizen.

Dat hij niet eerder werd opgepakt of uitgeschakeld, had mogelijk te maken met de angst die de regering had over hoe tijdperk ná El Mencho eruit zou zien.

Meer geweld

De zogeheten kingpin strategy, waarbij de baas van een organisatie wordt gearresteerd of gedood, leidt vaak tot meer geweld tussen facties binnen een criminele organisatie. Bij gebrek aan een leider beginnen die elkaar te bestrijden om de macht. Tegelijkertijd proberen rivaliserende groeperingen te profiteren van de momenten van zwakte, waardoor territoriale conflicten kunnen toenemen.

Ook Cecilia Farfán-Méndez, als expert op het gebied van georganiseerde misdaad in Mexico verbonden aan de Amerikaanse denktank Inter-American Dialogue, denkt dat de veiligheidssituatie in delen van Mexico de komende tijd flink zal verslechteren. "We zien nu al confrontaties met de staat", zegt Farfán-Méndez, die haar twijfels heeft bij de effectiviteit van de kingpin strategy.

"Het uitschakelen van een leider zorgt vrijwel altijd op korte termijn voor meer geweld. En we weten uit onderzoek dat het uitschakelen van belangrijke criminelen een organisatie niet elimineert. Het Jaliscokartel zal gewoon blijven bestaan", zegt ze. "Gezien de schaal van de drugshandel waarbij het kartel betrokken is, verwacht ik ook geen verstoring in internationale drugssmokkel."

Cocaïnesmokkelroute

In Mexico is het Jaliscokartel berucht vanwege de paramilitaire structuur, met ex-militairen uit Colombia en Guatemala die meevechten tegen rivalen. Met het gebruik van drones, mijnen en raketwerpers is het kartel medeverantwoordelijk voor het militariseren van kartelgeweld in de afgelopen jaren.

Veel geld wordt verdiend met de smokkel van methamfetamine en cocaïne naar Europa en de Verenigde Staten. Een van de belangrijkste cocaïnesmokkelroutes naar de VS, vanuit Colombia via Ecuador naar Mexico, is in handen van het kartel.

Een andere vraag die daarom gesteld wordt in Mexico: wie komt er nu aan het hoofd van dit globale imperium te staan? Waar in Mexico de opvolging binnen kartels veelal over familielijnen wordt geregeld, is dat in het geval van El Mencho minder aannemelijk.

WK voetbal

Zijn zoon, een van de commandanten binnen het kartel, zit een levenslange gevangenisstraf uit in de VS. Zijn broer Antonio, alias Scarface, werd in februari vorig jaar uitgeleverd aan de VS. Een interne machtsstrijd kan het Jaliscokartel verzwakken, maar tegelijkertijd een zware wissel trekken op inwoners van dorpen en steden waar de organisatie prominent aanwezig is.

In Mexico wordt intussen ook verder vooruitgekeken. In juni begint het WK voetbal, en Guadalajara, hoofdstad van de staat Jalisco, is een van de speelsteden. Ook in deze stad gingen afgelopen dagen auto's in vlammen op. Komt er voor of tijdens het WK wraak van het kartel? Is Guadalajara wel veilig als speelstad?

Het is de volgende uitdaging voor de regering: de rest van de wereld laten zien dat Mexico er met de dood van El Mencho juist veiliger op is geworden.

In november maakten we deze uitlegvideo over de macht van het Jaliscokartel:

Wekdienst 23/2: Kabinet beëdigd door koning • Inleidende ICC-zitting Duterte

2 hours 21 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag krijgt Nederland een nieuw kabinet met de beëdiging op Paleis Huis ten Bosch. En in Groningen staat een activist voor de rechter die vorig jaar burgers opriep tot illegale grenscontroles.

Eerst het weer: het is wisselend bewolkt met af en toe zon maar ook kans op een aantal buien. Bij een stevige west- tot zuidwestenwind wordt het 8 tot 12 graden. De komende dagen blijft het zacht met vooral op woensdag veel zon en voor de tijd van het jaar zeer hoge temperaturen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlanders in een aantal Mexicaanse deelstaten opgeroepen om binnen te blijven. Aanleiding is de onrust die is ontstaan na de dood van de leider van het beruchte Jalisco-kartel. El Mencho was de meest gezochte drugsbaas van het land en werd gedood door het Mexicaanse leger.

Als reactie op zijn dood stak het kartel auto's, benzinestations en gebouwen in brand. Op de luchthaven van Guadalajara brak paniek uit omdat er gewapende mannen zouden rondlopen. Ook werden er wegen geblokkeerd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Italië viert dit jaar de 800ste sterfdag van zijn beschermheilige Sint Franciscus. De botten van Franciscus kunnen daarom nu een maand vereerd worden in een glazen kist in de kerk in Assisi, zijn Umbrische geboorteplaats.

Fijne maandag!

NS start proef met wapenstok voor boa's: eerst training, dan in de trein

2 hours 53 minutes ago

NS start vandaag een proef met wapenstokken voor boa's. Van de 680 NS-boa's krijgen er 75 komende weken training in het gebruik van een wapenstok. Vanaf eind april zullen de eerste boa's daadwerkelijk een wapenstok dragen tijdens hun dienst, verwacht NS.

De proef wordt gehouden onder medewerkers van de afdeling Veiligheid & Service van de standplaatsen Rotterdam, Den Haag, Zwolle en Den Bosch. De boa's helpen mensen die vragen hebben over hun reis, maar komen ook in actie als collega's om hulp vragen. Daarnaast houden ze veiligheidscontroles op plekken waar overlast wordt verwacht.

Aanleiding voor de proef met de wapenstok is de toename van het aantal incidenten in en rond de trein. Het experiment loopt een jaar. Daarna evalueert NS het effect van de wapenstok op de veiligheid van het werk.

Wanneer wel en niet

Sinds de coronaperiode is het aantal incidenten sterk gestegen. Vorig jaar werden 1132 gevallen van agressie tegen NS-medewerkers geregistreerd. In 2024 waren dat er 1095. Vooral boa's krijgen steeds vaker te maken met incidenten. "Dat is volstrekt onacceptabel", zegt Itai Birger, directeur sociale veiligheid bij NS.

Tijdens de training van de komende weken krijgen de NS-boa's uitleg over het gebruik van de wapenstok. Ook leren ze wanneer ze het wapen wel en niet mogen gebruiken. "Het is natuurlijk heel belangrijk dat dat altijd proportioneel gebeurt", stelt Birger.

Bodycam voor hoofdconducteurs

Om de veiligheid te verhogen, krijgen verder alle hoofdconducteurs dit jaar een bodycam. Verder heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen met ProRail een actieplan gemaakt om stations veiliger te maken. Daarvoor is 20 miljoen euro gereserveerd.

De NOS liep al eens een avond mee met hoofdconducteur Marjan Bakker om te kijken met wat voor agressie ze te maken krijgt:

Start kabinet-Jetten: jacquets, omkleden en vaste plek op bordes

3 hours 14 minutes ago

Voor de derde keer in iets meer dan vier jaar treedt er vandaag een nieuw Nederlands kabinet aan. De ministers en staatssecretarissen van het minderheidskabinet-Jetten leggen ten overstaan van koning Willem-Alexander de eed of de belofte af.

Dat gebeurt vanochtend op paleis Huis ten Bosch in Den Haag, het woonpaleis van de vorst. Het wordt een dag vol tradities.

De beëdiging is pas sinds 2012, toen Rutte-II van start ging, openbaar. Tot die tijd waren er geen camera's welkom bij de ceremonie. De eerste keer verliep niet vlekkeloos: de bijeenkomst begon tien minuten te vroeg, toen de televisie-uitzending nog niet begonnen was.

Daarom werd het nog maar een keer overgedaan, al was toenmalig koningin Beatrix daar niet blij mee. "Dan wordt het een toneelstukje", zei ze hoorbaar voor de kijkers.

Fries

De bewindspersonen mogen kiezen tussen de eed ("Zo waarlijk helpe mij God almachtig") of de belofte ("Dat verklaar en beloof ik"). Als ze dat willen, mogen ze het ook in het Fries doen, de officiële tweede landstaal.

De traditie wil dat de mannen voor de koning verschijnen in jacquet. Ook het staatshoofd draagt zo'n pandjesjas. Bij de aansluitende bordesscène geldt een ander kledingprotocol: een gewoon, donker pak. Volgens de overlevering wilde de grootmoeder van Willem-Alexander, koningin Juliana, niet met "een stel begrafenisondernemers" op de foto.

Het betekent dat de mannelijke ministers zich tussen de beëdiging en het bordes moeten omkleden. Een zaal in het paleis fungeert als gezamenlijke kleedkamer. Voor vrouwen gelden geen bijzondere kledingregels.

Oude ministeries vooraan

Buiten, op het bordes, moeten ze allemaal hun plaats kennen. De premier (Jetten) en de vicepremiers (Yesilgöz en Van den Brink) staan het dichtst bij de koning. De andere ministers krijgen een plek toegewezen op basis van anciënniteit van hun departement.

De ministers van de oudste ministeries, zoals Buitenlandse Zaken en Justitie, staan vooraan, Ministers van nieuwe departementen of ministers zonder portefeuille staan helemaal achteraan. Staatssecretarissen staan helemaal niet op de bordesfoto.

Vanaf het paleis reizen de kabinetsleden naar hun ministerie, waar de portefeuilleoverdracht plaatsvindt met hun voorganger. Ze ontvangen ook een introductiedossier om ze wegwijs te maken in de materie op het departement.

In de middag wordt dan de eerste ministerraad gehouden. Vanwege de renovatie van het Binnenhof gebeurt dat niet in de historische Trêveszaal, maar op het tijdelijke ministerie van Algemene Zaken. Vanavond presenteert het kabinet zich dan in het Catshuis aan de media.

Het nieuwe kabinet bij de NOS

Brand na mogelijke explosie in Amsterdam-Zuid, één gewonde

3 hours 25 minutes ago

In Amsterdam is een hevige brand uitgebroken in een winkelpand in de Rivierenbuurt, mogelijk na een explosie. Omwonenden hoorden een harde knal, laat de Veiligheidsregio weten.

De brand sloeg over naar de bovengelegen woning aan de Maasstraat. Een aantal bewoners kon veilig naar buiten. Eén persoon is naar het ziekenhuis overbracht vanwege het inademen van rook.

Rond 03.30 uur werd het sein brand meester gegeven. Waardoor de brand ontstond is niet bekend.

Oosten VS bereidt zich voor op hevige sneeuwstorm

4 hours 57 minutes ago

Het noordoosten van de VS maakt zich op voor extreem winterweer. De gouverneurs van New York en New Jersey hebben de noodtoestand uitgeroepen, net als een aantal andere staten. Duizenden vluchten zijn geannuleerd.

Het zou gaan om een van de krachtigste sneeuwstormen in het oosten van de VS in jaren. Daarbij kan op sommige plekken 30 tot 60 centimeter sneeuw vallen. Zo'n 40 miljoen mensen hebben een sneeuwstormwaarschuwing gekregen.

Vooral staten langs de kust worden hard getroffen: onder meer New York, New Jersey, Massachusetts en Rhode Island bereiden zich voor op wat er gaat komen. Verwacht wordt dat de sneeuwval de komende uren heviger wordt en gepaard gaat met harde wind.

Meer dan 21.000 huishoudens in New Jersey en meer dan 12.000 huishoudens in zitten in Virginia zonder stroom. In Rhode Island gaat men ervan uit dat mogelijk tot 150.000 huishoudens zonder stroom zullen zitten.

Verwacht wordt dat miljoenenstad New York het zwaar gaat krijgen. Scholen blijven dicht en alle straten, snelwegen en bruggen worden afgesloten voor verkeer. Het is voor het eerst in negen jaar dat New York een officiële sneeuwstormwaarschuwing heeft afgegeven. Burgemeester Mamdani heeft een volledig reisverbod afgekondigd onder meer omdat er nauwelijks zicht is door de sneeuw.

Het is de tweede keer dat er extreem winterweer is tijdens de ambtsperiode van de burgemeester, die dit jaar werd beëdigd. Vorige maand kwamen in de stad 19 mensen om, voornamelijk door onderkoeling.

Dode bij schietincident in Zwolle

6 hours 52 minutes ago

In Zwolle is een man gisteravond omgekomen bij een schietincident. Over zijn identiteit is niets bekend.

De krant De Stentor meldt dat buurtbewoners rond 20.00 uur drie schoten hoorden. Het slachtoffer lag op straat en werd behandeld door hulpdiensten, maar dat mocht niet baten.

Volgens de krant kwam familie van het slachtoffer naar de Vondelkade waar het schietincident plaatsvond. "Mijn broertje, mijn broertje!", zou iemand overstuur hebben geroepen.

De omgeving is afgezet. Er is niemand aangehouden. Ook is er geen signalement van de verdachte of verdachten gegeven.

Buitenlandse Zaken tegen Nederlanders na geweld Mexico: blijf binnen

7 hours 53 minutes ago

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlanders in een aantal Mexicaanse deelstaten opgeroepen om zoveel mogelijk binnen te blijven. Aanleiding is de onrust die is ontstaan na de dood van Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, de leider van het beruchte Jaliscokartel, die is gedood door het Mexicaanse leger. Dat leidde tot gewapende confrontaties met de politie, wegblokkades en brandstichtingen in verschillende regio's van het land.

De waarschuwing voor Nederlanders geldt voor de deelstaten Jalisco, Michoacán, Guanajuato, Colima, Nayarit, Zacatecas, Guerrero en Tamaulipas. "Bent u in een van deze deelstaten? Blijf zo veel mogelijk binnen", is op de site van het ministerie te lezen.

Vooral in en rond Guadalajara, de hoofdstad van deelstaat Jalisco was het geweld zichtbaar. Onder meer gebouwen en voertuigen werden in brand gestoken. Ook ging een aantal benzinestations in vlammen op.

Het openbaar vervoer is stilgelegd en de autoriteiten hebben code rood afgekondigd waarbij inwoners het advies kregen om binnen te blijven. Veel kerkdiensten gingen vanwege het geweld niet door.

Ook brak er paniek uit op de internationale luchthaven van Guadalajara omdat er gewapende mannen daar zouden rondlopen. Op beelden is te zien hoe mensen met hun bagage door een hal rennen.

Volgens het vliegveld is er geen reden voor paniek, zijn er geen incidenten geweest en heeft het leger daar alles onder controle. Desondanks is een aantal vluchten opgeschort.

Op andere plekken in het land werden wegblokkades opgezet door kartelleden, waaronder belangrijke snelwegen. Het leger is ingezet om die op te breken.

Voor zover bekend zijn er bij de incidenten geen slachtoffers gemeld, maar de materiële schade is groot. Het Mexicaanse ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat veiligheidsdiensten voorlopig aanwezig blijven in de getroffen gebieden.

Bafta-awards uitgereikt, One Battle After Another grote winnaar

10 hours 7 minutes ago

Bij de uitreiking van de belangrijkste Britse filmprijzen, de Bafta's, is de film One Battle After Another de grote winnaar geworden. De actiethriller werd met zes awards onderscheiden, waaronder die voor beste film.

Sinners, een horrorfilm over twee broers die worden aangevallen door vampiers, en sciencefictionfilm Frankenstein werden allebei onderscheiden met drie Bafta's. Hamnet kreeg er twee.

Paul Thomas Anderson, van One Battle After Another, kreeg een Bafta voor beste regisseur. De film gaat over een groep oud-revolutionairen die na zestien jaar weer samenkomen. Immigrantendetentie speelt een belangrijke rol in de film.

Anderson noemt de prijzen een enorme eer: "Laten we doorgaan met films maken zonder angst."

Bekijk hier de trailer van One Battle After Another:

De hoofdrol in One Battle After Another wordt gespeeld door Leonardo DiCaprio, die naast een persoonlijke prijs greep. De Bafta voor beste acteur ging verrassend naar Robert Aramayo, uit de film I Swear. Daarmee troefde hij ook topacteurs als Timothée Chalamet en Michael B Jordan af.

Beste actrice werd Jessie Buckley. De Ierse speelt Agnes Hathaway, de vrouw van William Shakespeare, in de Britse film Hamnet.

Verder ging de Bafta voor beste documentaire naar Mr. Nobody Against Putin. Die gaat over een Russische leraar die sinds het begin van de oorlog met Oekraïne vastlegt hoe Russische propaganda de boventoon begint te voeren in het klaslokaal.

One Battle After Another viel vorige maand bij de Golden Globes ook al in de prijzen als beste film in de categorie musical en komedie. Ook toen won Anderson al de prijs voor beste regisseur.

Prominente BBB-leden uiten in brief kritiek op passeren Mona Keijzer als partijleider

10 hours 37 minutes ago

Drie prominente BBB'ers zijn ontevreden over de gang van zaken rond de leiderschapswissel in de partij, waarbij Mona Keijzer werd gepasseerd. De partij maakte vrijdag in een persbericht bekend dat medeoprichter Henk Vermeer het stokje overneemt van Caroline van der Plas als fractievoorzitter en partijleider.

De partijprominenten hebben aan het eind van de middag een mail gestuurd aan het partijbestuur, Henk Vermeer en Caroline van der Plas. In de brief, die in handen is van de NOS, schrijven ze dat ze niet tevreden zijn over de gang van zaken en zich grote zorgen maken over de toekomst van de partij.

Het gaat om Eerste Kamerlid Robert van Gasteren, demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman en voormalig Tweede Kamerlid Claudia van Zanten. Een conceptversie van die mail lekte eerder vandaag uit via De Telegraaf.

"Het gaat ons niet om de persoon van Henk Vermeer, die wij waarderen en respecteren om zijn tomeloze inzet en dossierkennis. Echter, we hebben in Mona een zeer ervaren bestuurder en politicus, alsook een stemmenkanon. Iemand die het brede publiek aanspreekt en die niet voor niets ooit gepresenteerd werd als beoogd premier", schrijven de drie.

Volgens hen schrijven ze de brief op persoonlijke titel, maar leven de vragen "breed in alle lagen van BBB". Andere prominente BBB'ers laten desgevraagd weten juist achter de fractievoorzitterswissel te staan of de brief niet te hebben ondertekend.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet:

"Deze brief laat de richtingenstrijd binnen BBB zien. Een deel van de partijtop wil na de teleurstellend verlopen Tweede Kamerverkiezingen terug naar waar het allemaal mee begon: opkomen voor boeren en het platteland. Dat is grofweg kamp-Vermeer.

Terwijl de briefschrijvers spreken van een 'sociaalconservatieve brede volkspartij' die de BBB zou moeten zijn. Zij horen juist ook graag de anti-migratiestem van Keijzer.

De partij is grootgemaakt door Caroline van der Plas, nu zij wegvalt zijn de koers en de identiteit van de partij onduidelijk."

De keuze voor Vermeer, zo vertelden bronnen in de partij eerder aan de NOS, werd vrijdag 13 februari door drie van de vier fractieleden gemaakt. Het vierde lid Mona Keijzer is ooit door de partij binnengehaald als premierskandidaat. Zij was vicepremier in het kabinet-Schoof en haalde bij de vorige verkiezingen bijna even veel stemmen als Van der Plas. Vermeer bleef daar ver bij achter. De schrijvers van de brief vrezen dat de keuze strategisch verkeerd is.

Het is bekend dat Mona Keijzer de plek van partijleider ambieerde. Zij deed eerder ook een gooi naar het partijleiderschap van het CDA voor ze bij die partij vertrok.

De drie schrijvers van de mail voelen zich ook gepasseerd. "Het moet ons van het hart dat wij teleurgesteld zijn in het feit dat de leden niet betrokken zijn bij een dergelijk groot besluit als zijnde de opvolging van Caroline", staat in de brief aan het bestuur.

Geen PVV-light

De keuze voor Vermeer zou, zo vertelde hij vrijdag in het SBS-programma Nieuws van de Dag, gemaakt zijn omdat Van der Plas erop vertrouwde dat hij haar lijn zou voortzetten. Met Vermeer aan de leiding zou de partij geen PVV-light worden, valt binnen de partij te horen.

Keijzer zou minder oog hebben voor de agrarische sector en het platteland, waar de partij ooit voor werd opgericht. De ondertekenaars van de brief zetten daar vraagtekens bij: "BBB is niet specifiek een boerenpartij, maar een sociaalconservatieve brede volkspartij. Voor boeren én burgers."

Volgens een van de ondertekenaars, demissionair staatssecretaris Tuinman, is de mail niets meer dan een onderdeel van een levendige dialoog over richting, identiteit en strategie van de partij. Volgens Eerste Kamerlid Van Gasteren is dit bovendien het moment om het proces te beïnvloeden, aangezien de fractie dinsdag definitief stemt over de nieuwe fractievoorzitter.

Het bestuur van de partij liet eerder weten dat het kiezen van een fractievoorzitter en daarmee ook automatisch de partijleider aan de fractie is. Leden krijgen tegen de tijd dat er verkiezingen zijn wel de mogelijkheid om te stemmen voor een lijsttrekker, die wordt voorgedragen door het bestuur.

EU wil opheldering over hogere heffing VS: 'Een deal is een deal'

12 hours 2 minutes ago

De Europese Commissie heeft de VS om opheldering gevraagd over de nieuwe wereldwijde importheffing die het Witte Huis wil invoeren. De Commissie in Brussel vindt dat de VS zich aan de deal moet houden die het land met de EU heeft gesloten.

Trump kwam vrijdag met zijn nieuwe mondiale heffing, nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof eerdere importheffingen die de president sinds vorig jaar aan tientallen landen had opgelegd ongeldig had verklaard.

Trump maakte meteen duidelijk dat hij dat een "verschrikkelijk" oordeel vond en dat hij niet zou stoppen met zijn heffingenbeleid. Zaterdag verhoogde hij zijn nieuwe wereldwijde heffing zelfs van 10 naar 15 procent. Die heffing is gebaseerd op een andere wet dan de eerdere, ongeldig verklaarde heffingen, maar kan na 150 dagen niet zonder toestemming van het Congres verlengd worden.

Verbaasd

In Brussel zijn ze verbaasd over de nieuwe heffing. De EU sloot vorig jaar onder druk van Trumps heffingen met de VS een handelsovereenkomst. De Europese Commissie verwacht dat de VS die afspraken nakomt.

"Een deal is een deal", stelt de Commissie in een verklaring. "Als grootste handelspartner van de Verenigde Staten verwacht de EU dat de VS haar toezeggingen nakomt, net zoals de EU zich aan haar toezeggingen houdt."

De heffingen in de handelsovereenkomst wijken op het eerste gezicht niet sterk af van de nu door Trump aangekondigde 15 procent, maar door allerlei complicaties is niet bekend hoe dat in de praktijk uitpakt. De Commissie en de Europese producenten willen nu vooral duidelijkheid over de tarieven, en de nieuwe acties van Trump creëren opnieuw onduidelijkheid.

Ardy Stemerding, correspondent EU in Brussel

"De afgelopen dagen is er weer veel onzekerheid uit Amerika over de EU uitgestort. De Europese Commissie lijkt bang dat de nieuwe heffingen slechter uitpakken dan de handelsdeal van vorige zomer. En daarom willen ze van Trump de garantie dat eerdere afspraken gewoon worden nagekomen.

Alle onduidelijkheid over de heffingen maakt dat het Europees Parlement waarschijnlijk op de rem trapt als het gaat om de eerdere handelsdeal. Het parlement moet namelijk nog steeds instemmen met het akkoord van vorige zomer. Maar een stemming daarover, gepland voor komende dinsdag, wordt waarschijnlijk uitgesteld tot duidelijk is wat Trump precies wil."

De woorden van de Europese Commissie vandaag zijn een stuk krachtiger dan de eerste reactie op Trumps nieuwe heffingen afgelopen vrijdag. Toen werd alleen gezegd dat ze de gevolgen van de uitspraak van het Hooggerechtshof bestudeert en in contact staat met de Amerikaanse regering.

De Commissie liet weten dat Europees Commissaris van Handel Maros Sefcovic zaterdag overleg heeft gehad met Amerikaanse diplomaten, onder wie handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer.

Greer zei zondag tegen NBC News dat de VS van plan is zich aan zijn handelsverdragen te houden, en van zijn handelspartners hetzelfde verwacht. "Niemand heeft mij verteld dat de overeenkomst van tafel is", aldus Greer.

Leider berucht Mexicaans Jaliscokartel gedood door leger

13 hours 27 minutes ago

De leider van het beruchte Jaliscokartel is gedood door het Mexicaanse leger. Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (59) raakte bij een speciale legeroperatie in de westelijke staat Jalisco zwaargewond en overleed in een vliegtuig onderweg naar Mexico-Stad.

In een reactie op de operatie blokkeerde het kartel urenlang wegen en stak het voertuigen en gebouwen in brand in Jalisco en vier andere staten. Dergelijke tactieken worden vaker door de kartels gebruikt om legeroperaties te dwarsbomen.

Bij de operatie kwamen nog zes anderen om het leven. Het leger beschoot hen toen zij het vuur openden op militairen. Vier mensen overleden ter plaatse, drie (onder wie Oseguera Cervantes) raakten gewond en overleden later aan hun verwondingen, zegt het leger. Ook drie militairen raakten gewond.

Twee personen zijn gearresteerd en er zijn gepantserde voertuigen, raketwerpers en andere wapens in beslag genomen.

Beelden van de brandstichtingen verschenen op sociale media:

Oseguera Cervantes, bijgenaamd El Mencho, was tientallen jaren voortvluchtig. Hij was de meest gezochte drugsbaas van Mexico en mogelijk van de wereld. Met name de Verenigde Staten zaten achter hem aan.

Hij was politieagent voor hij in de drugswereld belandde.

Correspondent Boris van der Spek

"'El Mencho' was de meest gezochte drugsbaas van Mexico. Het Jaliscokartel is een van de machtigste criminele organisaties ter wereld, zij controleren een groot deel van de internationale drugshandel.

De vraag is of er gelijk een opvolger klaarstaat nu de absolute leider wegvalt, of dat er een onderlinge machtsstrijd ontstaat, met meer bloedvergieten in Mexico. Dat is eerder bij andere kartels gebeurd: nadat een leider werd opgepakt of gedood ontstonden afsplitsingen en meer geweld."

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken had een beloning van 15 miljoen dollar uitgeloofd voor informatie die zou leiden tot de arrestatie van Oseguera Cervantes. President Trump zette het Jaliscokartel een jaar geleden op de lijst met buitenlandse terroristische organisaties.

Het Jaliscokartel werd opgericht in 2009 en groeide uit tot een van de gewelddadigste kartels van Mexico, met een groot netwerk voor de handel in cocaïne, heroïne en crystal meth. De laatste jaren hield het kartel zich ook bezig met de handel in de drug fentanyl, die door Trump vorig jaar als massavernietigingswapen werd bestempeld.

Grote drugsleverancier in VS

De Amerikaanse drugsbestrijdingsorganisatie DEA vergelijkt het Jaliscokartel met het beruchte Sinaloakartel, dat wordt beschouwd als Mexico's grootste drugskartel. Het Sinaloakartel zit verspreid over alle staten van de VS en verspreidt daar enorme hoeveelheden drugs.

Het Jaliscokartel is een van de grootste leveranciers van cocaïne aan de Amerikaanse markt en verdient miljarden met de productie en verkoop van fentanyl en methamfetamine.

Oseguera Cervantes is verschillende keren aangeklaagd in de VS, onder meer voor samenzwering, het verspreiden van cocaïne, methamfetamine en fentanyl voor de illegale import en het gebruik van vuurwapens in verband met drugstransporten. Daarnaast is hij beschuldigd van het leiden van een criminele organisatie.

De Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Christopher Landau noemt het uitschakelen van El Mencho "een geweldige ontwikkeling voor Mexico, de VS, Latijns-Amerika en de wereld". Hij zegt op X dat hij de gewelddadige taferelen in Mexico met lede ogen aanziet.

Eerder maakten we deze explainer over de macht van het Jaliscokartel:

Het Jaliscokartel wordt ook verantwoordelijk gehouden voor de moord op twee naaste medewerkers van de burgemeester van Mexico-Stad vorig jaar mei. Ze werden op klaarlichte dag met kogels doorzeefd.

In 2020 werd een soortgelijke aanslag gepleegd op toenmalig politiechef Omar García Harfuch. Hij werd in een hinderlaag gelokt en door zo'n 25 schutters aangevallen, maar overleefde de aanslag. Hij is inmiddels minister van Veiligheid van Mexico.

Verkeer

De operatie waarbij de bendeleider werd gedood speelde zich af in de buurt van het vliegveld van Puerto Vallarta.

Canada legde de vluchten daarheen tijdelijk stil en adviseerde reizigers in Mexico om niet naar de luchthaven te gaan.

De VS riep Amerikanen in de regio op om een veilige plek op te zoeken.

De gouverneur van Jalisco legde al het openbaar vervoer stil en riep de bevolking op binnen te blijven zolang de operatie duurde, tot de situatie onder controle was. Het leger en de politie proberen de rust terug te brengen in het gebied waar de militaire operatie plaatsvond.

Tweede dag protesten op universiteiten in Iran

13 hours 58 minutes ago

Op verschillende plekken in Iran is zondag opnieuw gedemonstreerd tegen het regime. Het Iraanse staatspersbureau meldt dat dat gebeurde op vijf universiteiten in de hoofdstad Teheran en op een universiteit in Mashhad, in het noordoosten van het land.

Ook zaterdag waren er protesten in Iran. Dat was de eerste keer sinds begin dit jaar het regime protesten met harde hand neersloeg. Toen vielen er volgens een Iraanse mensenrechtenorganisatie meer dan zevenduizend doden.

Op beelden op sociale media is te zien dat er onder meer gedemonstreerd wordt op de Sharif-universiteit in Teheran. Daar toonden mensen een vlag die verwijst naar de sjah-dynastie. De vlag wordt gezien als steunbetuiging aan Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah. Hij werpt zich de laatste jaren op als oppositieleider vanuit het buitenland.

Op deze foto is de vlag te zien:

Volgens persbureau Bloomberg scandeerden demonstranten leuzen die het regime opriepen om politieke gevangenen vrij te laten. Ook lieten ze weten dat ze niet van plan te zijn te stoppen. "We vechten, we gaan dood, maar we pakken Iran terug", was volgens Bloomberg te horen op de Khajeh Nasir Toosi-universiteit in Teheran.

Op beelden bij de Amir Kabir-universiteit is te zien dat er gevochten wordt tussen anti- en pro-regeringsdemonstranten.

De beelden van zondag zijn moeilijk te verifiëren. Maar die van zaterdag zijn volgens de BBC zeker echt. Persbureau AP zegt van getuigen op meerdere universiteiten in de Iraanse hoofdstad gehoord te hebben dat er inderdaad opnieuw gedemonstreerd wordt.

Volgens AP kwamen Iraniërs dit weekend samen in het kader van de 40-daagse rouwperiode, ter nagedachtenis aan de doden die begin januari vielen bij de protesten. Velen van hen kwamen om het leven op 8 en 9 januari.

Iran en VS overleggen

De protesten beginnen weer op een moment dat de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten oplopen. Iran houdt rekening met een Amerikaanse aanval, aangezien er een enorme Amerikaanse militaire troepenmacht aanwezig is rond het land.

President Trump wil onder meer dat Iran het nucleaire programma beperkt. Een paar dagen geleden zei hij dat er "slechte dingen gaan gebeuren als Iran geen deal sluit". Ayatollah Khamenei dreigde dat Iran "een harde klap zal uitdelen" aan iedereen die het land aanvalt.

De Iraanse buitenlandminister Araghchi zegt tegen CBS News dat er nog een goede kans is op een diplomatieke oplossing met de VS. Ook zei hij dat er waarschijnlijk donderdag een ontmoeting is met de Amerikaanse gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner. Dat gesprek zal waarschijnlijk plaatsvinden in het Zwitserse Genève.

Russische inval in Oekraïne herdacht met manifestatie op de Dam

14 hours 36 minutes ago

In Amsterdam is een herdenkingsbijeenkomst gehouden voor Oekraïne. Dinsdag is het vier jaar geleden dat Rusland het buurland binnenviel. Voorafgaand aan de bijeenkomst op de Dam liepen deelnemers mee in een solidariteitsmars van het Museumplein naar de Dam.

Er werden Oekraïense vlaggen meegedragen en borden met teksten als "Leve Oekraïne, leve de EU", "Bescherm de Oekraïense burgers" en "Stop de Russische agressie". Maar ook: "Ik ging in het weekend uit met mijn vrienden, nu moet ik ze begraven" en "We hebben onze carrière opgegeven om voor Oekraïne te strijden".

Op de Dam waren ook Oekraïense veteranen aanwezig, een aantal van hen in rolstoelen. Er werden toespraken gehouden en er waren optredens van Oekraïense artiesten. Volgens persbureau ANP waren er ruim 600 mensen bij de herdenking aanwezig.

Nederland blijft Oekraïne steunen

Demissionair minister Van Weel van Buitenlandse Zaken zei dat hij ervan overtuigd is dat Rusland niet zal winnen en beloofde dat Nederland Oekraïne blijft steunen en dat oorlogsmisdaden niet onbestraft zullen blijven.

Demissionair minister Brekelmans van Defensie riep op om de soldaten aan het front te eren en ook de Oekraïense bevolking, in de zwaarste winter in tien jaar. Hij zei tegen de Oekraïners op de Dam dat hij begrijpt dat ze bezorgd zijn over hun familie en vrienden in Oekraïne.

Brekelmans ging ook in op de vredesonderhandelingen. Hij ziet dat de roep om een staakt-het-vuren van Oekraïne vooralsnog alleen maar leidt tot meer Russische aanvallen met drones en raketten.

Meer herdenkingen

Ook de Oekraïense ambassadeur Andriy Kostin hield een toespraak, net als vertegenwoordigers van verschillende organisaties en politieke partijen. Er werd onder meer opgeroepen tot politieke, militaire en financiële steun aan Oekraïne.

De bijeenkomst is georganiseerd door de Remember Together Alliance, waarin verschillende Oekraïense organisaties samenwerken.

Ook in Utrecht werd vandaag stilgestaan bij de Russische invasie. In de bibliotheek op het Neude werden persoonlijke verhalen gedeeld. Nederlanders en Oekraïners gingen er met elkaar in gesprek.

Dinsdag wordt vier jaar Russische bezetting in steden in heel Nederland herdacht. Er wordt een minuut stilte gehouden, er worden vlaggen gehesen en er zijn verschillende activiteiten.

Nieuwe Russische aanvallen

Afgelopen nacht heeft Rusland opnieuw aanvallen met raketten en drones uitgevoerd op de Oekraïense energievoorziening. Ook woningen en spoorwegen waren doelwit. Daarbij is in Kyiv een dode gevallen.

De aanvallen waren gericht op de hoofdstad Kyiv en omgeving, de havenstad Odessa aan de Zwarte Zee en het midden van Oekraïne, melden militaire bronnen en lokale overheden.

President Zelensky zei op X dat ook de regio's Dnipro, Kirovohrad, Mykolaiv, Poltava en Soemy zijn aangevallen.

"Moskou investeert meer in aanvallen dan in onderhandelingen", zei hij, en voegde eraan toe dat Rusland afgelopen week meer dan 1300 drones, meer dan 1400 geleide bommen en 96 raketten op Oekraïne heeft afgevuurd. Een groot deel daarvan werd uit de lucht gehaald.

Russische opdracht

In de westelijk gelegen stad Lviv zijn vannacht twee explosies geweest in het historische centrum. Daarbij is een 23-jarige politieagente omgekomen en zijn 25 mensen gewond geraakt. De explosies vonden plaats nadat agenten naar het centrum waren gegaan omdat er een winkelinbraak was gemeld.

Volgens de burgemeester van de stad is een Oekraïense vrouw gearresteerd als verdachte. De politie meldt dat de 33-jarige vrouw handelde in opdracht van de Russische geheime dienst. Ze zou de bommen zelf in elkaar gezet en geplaatst hebben.

Komende week wisselvallig weer, maar woensdag voelt het als lente

15 hours ago

Het was vandaag kletsnat en grijs weer, maar ondanks de regen was het allesbehalve koud. De temperatuur steeg naar 9 graden in het noorden en een ruime 12 graden in het zuiden.

Ook na het weekend regent het met enige regelmaat. Over het algemeen is het wel iets vaker droog dan vandaag.

Eerste vleugje lente op komst

Daarbij lijkt de kou voorlopig uit de lucht. Tijdens de nachten blijft de temperatuur boven het vriespunt. Meestal is de temperatuur overdag rond een graad of 13. Als het even droog is en de zon tevoorschijn komt, is het ook snel lekker weer buiten.

Woensdag springt er echt uit. De wind gaat uit het zuiden waaien en heel warme lucht stroomt naar Nederland. Het wordt 15 tot misschien zelfs wel 20 graden en daarbij is het waarschijnlijk behoorlijk zonnig. Op veel plekken voelt het waarschijnlijk als de eerste lentedag van het jaar.

Droger in Zuid-Europa

In Frankrijk, Spanje en Portugal is het na een extreem regenachtige periode ook eindelijk droger geworden. In het westen van Frankrijk geldt wel nog in een aantal departementen een code rood vanwege overstromingen.

Het gevaar is daar voorlopig niet geweken omdat de bodem verzadigd is met water en het relatief lang duurt voordat het water wegstroomt en in de grond zakt.

Hoge waterstand in de rivieren

In Duitsland, maar ook bij ons in Nederland, zijn de waterstanden op dit moment verhoogd. Door het wisselvallige weer en het smelten van sneeuw in de Alpen en Duitse middelgebergten zijn de beken en rivieren geleidelijk gevuld met meer water.

Vooral in Duitsland dreigen sommige kleinere rivieren buiten hun oevers te treden, maar door het drogere weer halverwege deze week is de kans op grootschalige overstromingen klein. In Nederland is alleen sprake van een licht verhoogde waterstand en zijn sommige uiterwaarden onder water gelopen.

Vermoedelijke schutter dodelijke schietpartij Rotterdam opgepakt

15 hours 33 minutes ago

De politie heeft de vermoedelijke schutter van een dodelijke schietpartij donderdag in Rotterdam aangehouden. Het is een 29-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats.

Hij is eergisteren gearresteerd op het vliegveld in Düsseldorf, heeft de politie vandaag bekendgemaakt. De verdachte zal later worden overgebracht naar Nederland. Vanavond werd ook een 36-jarige man uit Zoetermeer aangehouden. De politie vermoedt dat hij de chauffeur van de vluchtauto was.

Het schietincident was donderdag rond 16.50 uur in een flat aan de Indrapoerastraat. De politie trof het slachtoffer, een 34-jarige man uit Capelle aan den IJssel, aan in een portiek. Hij is nog gereanimeerd door hulpdiensten, maar overleed aan zijn verwondingen.

Tweede aanhouding in de zaak

Hoe de politie de vermoedelijke schutter op het spoor is gekomen, is niet duidelijk. Kort na de schietpartij werd al een 35-jarige Rotterdammer aangehouden voor betrokkenheid bij het incident.

Zijn rol wordt nog onderzocht. Hij zal morgen worden voorgeleid aan de rechter-commissaris, meldt de regionale omroep Rijnmond.

De politie doet verder onderzoek. Getuigen wordt gevraagd zich te melden. Ook informatie over een mogelijk motief kan bij de politie worden gemeld.