Aggregator

De Amsterdammer die is opgepakt in het onderzoek naar hackerscollectief ShinyHunters wordt ook verdacht van een poging tot het uitlokken van twee moorden.

Op zijn laptop is informatie gevonden over twee moorden die in het buitenland zouden moeten worden gepleegd. "Er zijn aanwijzingen dat de verdachte hiertoe opdracht heeft gegeven. Daarom wordt de man ook verdacht van een poging tot uitlokking van twee moorden", schrijft de politie in een persbericht.

De politie heeft ook andere gegevensdragers in beslaggenomen. Die worden onderzocht. Nieuwe aanhoudingen zijn niet uitgesloten.

Pepijn van der S.

De arrestatie van de man (24) was op 15 september en kwam gisteren naar buiten. Het gaat om Pepijn van der S., zo meldden bronnen aan de NOS. Hij werd in 2023 veroordeeld tot vier jaar celstraf voor afpersing, witwassen en het hacken van bedrijven. Hij was begin dit jaar weer vrijgekomen.

Het AD meldde vandaag dat Van der S. is opgepakt door de Dienst Speciale Interventies (DSI). Die eenheid van de politie wordt opgeroepen in situaties waarbij het dreigingsniveau bijzonder hoog is. De zwaarbewapende agenten vielen in de Amsterdamse Rivierenbuurt de woning van Van der S. binnen.

Bij de inval zouden onder meer flitsgranaten zijn gebruikt, bedoeld om mensen te desoriënteren. "Er waren een paar seconden lang enorme knallen en flitsen. Ondertussen werd er binnen iemand overmeesterd", zei een buurtbewoner tegen stadsomroep AT5. De moeder van Van der S. zou bij de inval lichtgewond zijn geraakt.

Wie zijn de ShinyHunters?

De naam ShinyHunters dook begin 2020 voor het eerst op, toen de hackersgroep in korte tijd gegevens van naar eigen zeggen tientallen miljoenen accounts te koop aanbood op het darkweb. Maar een cybersecurityonderzoeker zei toen tegen de Amerikaanse techsite Wired dat het onwaarschijnlijk is dat het om een nieuwe groep ging.

ShinyHunters zegt op zijn website op het darkweb dat het actief is sinds 2019. Maar het is onduidelijk of de hackers die nu onder de naam ShinyHunters werken, dezelfde zijn als jaren geleden. Je moet ShinyHunters volgens cybersecuritybedrijven meer zien als een merknaam.

Volgens bronnen van de Amerikaanse onderzoeksjournalist Brian Krebs zou een tienerhacker uit Jordanië sinds kort de leider zijn, of willen zijn, van ShinyHunters. Hij zou met Van der S. ruzie maken over wie het voor het zeggen heeft binnen de groep.

De verdachte zit in volledige beperkingen. Dat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat. Zijn voorarrest is vandaag met 90 dagen verlengd.

'Vermeend leider van ShinyHunters'

De Amerikaanse politiedienst FBI zegt dat de gearresteerde Amsterdammer een van de vermeende leiders is van ShinyHunters. Dat hackerscollectief is in Nederland onder meer bekend van de grootschalige aanval op telecomprovider Odido. Daarbij werden in februari gegevens gestolen van miljoenen Nederlanders.

ShinyHunters wordt ook in verband gebracht met hacks in andere landen. Vorige week zei de groep gegevens in handen te hebben van duizenden medewerkers en sollicitanten van de FBI. Het cyberteam van de Nederlandse politie werkt daarom nauw samen met onder meer de Verenigde Staten.

"Sinds vorig jaar hebben deze cybercrimineel en zijn handlangers naar verluidt meer dan 140 organisaties gehackt. Ze hebben daarbij minstens 70 miljoen dollar aan losgeld ontvangen", zeg Brett Leatherman van de cyber-eenheid van de FBI. Hij bedankt de Nederlandse politie in een video op sociale media.

Odido-hack

Stan Duijf, die bij de Nederlandse politie verantwoordelijk is voor de aanpak van cybercrime, zegt dat het onduidelijk is welke rol de opgepakte Amsterdammer had bij ShinyHunters. Daar wordt nog onderzoek naar gedaan.

De politie benadrukt dat de man niet is opgepakt voor betrokkenheid bij de Odido-hack. In die zaak wordt nog gezocht naar meer aanwijzingen.

Het onderzoek naar ShinyHunters heeft volgens de politie ook niets te maken met de verdenking rond het uitlokken van moorden. Wie in die zaak het doelwit waren, is niet bekendgemaakt. De politie zegt dat het daar in het kader van het onderzoek niets over kan zeggen.

De straf die Willem Engel, de voorman van actiegroep Viruswaarheid, in hoger beroep heeft gekregen, is definitief. Engel kreeg een taakstraf van 60 uur opgelegd voor opruiing in coronatijd. Hij werd het gezicht van de beweging die zich verzette tegen de coronamaatregelen.

Engel ging tegen de veroordeling in cassatie bij de Hoge Raad en die heeft nu geoordeeld dat de straf in stand blijft.

Willem Engel werd in maart 2022 opgepakt omdat hij langere tijd opruiende coronagerelateerde berichten plaatste op sociale media. Hij kondigde onder meer op Facebook aan naar het Malieveld in Den Haag te gaan om te demonstreren, ondanks een verbod van de rechter. Ook riep hij op Twitter (nu X) mensen op om de coronamaatregelen te negeren.

Collectieve aangifte

Hij werd gearresteerd na een collectieve aangifte van meer dan 22.000 mensen, waarin werd gesteld dat Engel zich schuldig maakte aan opruiing, verspreiding van medische desinformatie, oplichting, uitingen met een terroristisch oogmerk en bedreiging.

In januari 2023 werd hij veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van een maand, met een proeftijd van twee jaar voor opruiing. Van vijf andere aanklachten werd hij vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie ging daartegen in beroep, omdat het vond dat de vrijspraak op onderdelen onterecht was. Ook Engel zelf ging tegen de uitspraak in beroep.

Beroep

De uitspraak in het hoger beroep volgde in maart vorig jaar. Het hof veroordeelde hem net als de rechtbank alleen voor opruiing en niet voor de andere aanklachten. Daarom was de taakstraf van 60 uur lager dan de eis van het Openbaar Ministerie, een taakstraf van 140 uur en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden.

Het hof oordeelde dat hij de openbare orde had verstoord door op te roepen tot deelname aan een verboden demonstratie. Ook het Twitterbericht werd als opruiend gezien.

De taakstraf is nu dus definitief. Wat de straf voor Engel inhoudt, is niet bekendgemaakt. De actiegroep Viruswaarheid werd al in 2022 opgeheven nadat ING de rekening van de groep had opgeheven.

Engels stichting Voor Waarheid, met als doel om "de overheid onder controle" te krijgen, bestaat nog wel. Engel verliet Nederland in 2024, hij kondigde toen aan dat hij met anderen zou emigreren naar Paraguay.

Opengebroken afvalbakken, kapotgescheurde vuilniszakken, lege chipszakken, kartonnen ijsbakjes en gebruikte servetjes verspreid over straat: statiegeldjagers laten vooral in de grote steden een spoor van zwerfafval achter. Amsterdam plaatst nieuwe afvalbakken in de hoop deze overlast tegen te gaan, maar het is de vraag of dat gaat lukken.

Al jarenlang strijdt Amsterdam, net als andere steden, tegen de gestegen hoeveelheid troep na de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes.

Er zijn inmiddels verschillende systemen bij afvalbakken om statiegeldtroep tegen te gaan:

De statiegeldregeling werd ingevoerd om het zwerfafval in de natuur terug te dringen, maar leidt in Amsterdam en elders dankzij de statiegeldjagers tot meer afval op straat.

Amsterdam noemt de situatie in de eigen stad uniek, omdat mensen uit heel Europa naar Amsterdam zouden komen om statiegeldflesjes en -blikjes te zoeken. "De huidige 11.000 afvalbakken in Amsterdam zijn hier niet op berekend."

Er is van alles geprobeerd en getest om het openbreken een halt toe te roepen, zegt de gemeente. Uiteindelijk is op vier locaties in de stad een nieuwe bak getest. "Bij 83 procent van de geteste bakken bleek de deur gesloten te blijven, ten opzichte van 38 procent van de bestaande bakken."

Apart bakje

De bak werd daarna doorontwikkeld. De nieuwe Amsterdamse bak heeft een deur die automatisch sluit, een vuilniszak die beter in de afvalbak blijft zitten en een apart bakje voor flesjes en blikjes. Het idee is dat mensen die statiegeld verzamelen, alleen in die bakjes hoeven te graaien.

De eerste nieuwe afvalbakken staan achter het Centraal Station. In totaal worden de komende weken 200 nieuwe afvalbakken geplaatst op drukke plekken in de stad, zoals in het Vondelpark en het Osdorpplein.

Als de nieuwe bakken effectief zijn, verschijnen ze op meer plaatsen in de stad.

'Wat een grap'

Op sociale media is niet iedereen meteen enthousiast. "Wat een grap", "lost niets op" en "gaat niet werken", klinkt het onder een video van de gemeente op Instagram.

Zo zeggen mensen dat het aparte bakje in de afvalbak veel te klein is, waardoor er toch flesjes en blikjes in de vuilniszak belanden en statiegeldjagers alsnog de zak willen controleren. Sommigen gaan nog een stuk verder en pleiten voor het opheffen van statiegeld in Amsterdam. "Minder ongedierte en een schone stad!"

Wethouder hoopt op verbetering gedrag

De Amsterdamse wethouder Heinhuis (Afval & Reiniging) is blij met de nieuwe afvalbakken, maar vindt dat er meer nodig is om dit afvalprobleem op te lossen: bij de overheid, bij de producenten en bij de consument.

"Er ligt een gezamenlijke opdracht voor onze stad, het Rijk en ook de producentenorganisatie Verpact om de negatieve gevolgen van de statiegeldregeling snel te beperken", aldus de wethouder. "Bovendien is gedragsverandering van onze inwoners en bezoekers noodzakelijk: nu gooien mensen die blikjes en flesjes in de prullenbak gooien, gewoon geld weg. Met alle gevolgen van dien."

Al vanaf 2028 komt er een vermogenswinstbelasting en die gaat gelden voor honderdduizenden spaarders en beleggers meer dan nu. Dat zeggen politieke bronnen tegen de NOS. Ook de bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn definitief van tafel.

Het zijn aanpassingen van de begrotingen en het Belastingplan van het kabinet na gesprekken met oppositiepartijen. Het minderheidskabinet hoopt ermee meerderheden voor de begrotingen van de ministeries te krijgen.

Minister van Financiën Heinen komt nog met een brief, maar belangrijke punten zijn nu al uitgelekt.

Wat is box 3?

De meeste mensen betalen alleen belasting over salaris en uitkering, dat is box 1.

Wie veel spaargeld heeft, in aandelen of crypto-munten handelt en/of een tweede huis heeft, betaalt vaak ook belasting in box 3. Naar schatting gaat het nu om zo'n 2,5 miljoen mensen.

Er zijn ook al eerste reacties van de oppositiepartijen. Voor JA21 is een deel van de dekking van de box 3-wijziging "onacceptabel", omdat daarmee kleine beleggers worden geraakt. Pro en Volt hebben gezegd de begroting van het ministerie van Sociale Zaken te gaan steunen, maar zijn nog niet overtuigd over de rest. Pro-leider Klaver zei daarover "verder te willen praten" met het kabinet.

De SGP is nog niet "onverdeeld enthousiast" zegt fractievoorzitter Stoffer. 50Plus wil weten hoe dit uitpakt voor de agent, verpleegkundige en gepensioneerde. "Het is hier een beetje erbij, daar een beetje eraf, ik wil een stresstest voor wat het echt betekent", zegt fractievoorzitter Struijs.

De ChristenUnie zegt dat geen van de partijen 100 procent tevreden zal zijn. "Maar wij zien een beweging van het kabinet dat de rekening niet bij de mensen komt die het moeilijk hebben", zegt fractievoorzitter Bikker. "En dat de polder weer aan tafel komt om te onderhandelen vinden wij ook belangrijk."

In de brief staat hoe het kabinet de vermogensbelasting in box 3 de komende jaren wil aanpakken. De vermogenswinstbelasting op aandelen gaat al per 2028 in en levert minder geld op dan het huidige systeem.

Het geld om dat gat te vullen, wordt onder meer gevonden door het belastingvrije rendement te verlagen van 1800 naar 1000 euro. Dat betekent dus dat je als belegger of spaarder sneller en meer belasting moet betalen dan nu.

Winstbelasting omlaag

Er komt ook een maatregel om eigenaren en directeuren van bv's te verleiden om zichzelf meer winst uit te keren. De belasting daarop gaat voor vier jaar omlaag, waardoor ondernemers gestimuleerd worden om de winst op te nemen. Daarmee komen er tijdelijk meer belastinginkomsten binnen.

Verder staat in de plannen dat het moeilijker wordt om geld aan jezelf te lenen vanuit je eigen bv. Nu kunnen ondernemers nog 500.000 euro lenen met allerlei belastingvoordelen, dat wordt 100.000 euro. De regels voor geld lenen uit je eigen bv om een huis te kopen blijven hetzelfde.

Deze maatregelen leveren zelfs meer op dan nodig is om het gat van het nieuwe box 3-stelsel te dekken, is de verwachting. Het kabinet denkt bijna een half miljard 'te veel' binnen te halen. Dat geld wordt gebruikt om de inkomstenbelasting te verlagen, is het idee. Hoe dat eruit gaat zien, is niet bekend.

Vakbonden

Nu duidelijk is dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid geschrapt worden, willen de vakbonden weer gaan overleggen met het kabinet. In een gezamenlijke reactie zeggen FNV, CNV en VCP dat ze alle voorgenomen acties en stakingen opschorten.

De afgelopen tijd werd er onder meer in het openbaar vervoer gestaakt tegen de plannen van het minderheidskabinet om onder meer de WW te verkorten naar maximaal een jaar.

"Dit is een belangrijke overwinning voor iedereen die werkt, gestaakt heeft en iedereen die heeft actiegevoerd", zegt FNV-voorzitter Hans Spekman. "Want je kan het sociale vangnet zomaar nodig hebben als je ziek of werkloos wordt."

De bonden zeggen graag weer te gaan overleggen met het kabinet over de sociale zekerheid.

De nieuwe ronde van het Noodfonds Energie opent op 4 januari. Tot en met 7 mei kunnen aanvragen worden ingediend.

Er is dit jaar 193 miljoen euro beschikbaar, ruim drie keer meer dan vorig jaar. De overheid verwacht dat ongeveer 500.000 huishoudens gebruik kunnen maken van de regeling.

Energiedeskundigen reageren voorzichtig positief op het nieuwe fonds. Zo is het toegankelijker en krijgt iedereen die een aanvraag doet en voldoet aan de voorwaarden een tegemoetkoming. Dat was vorig jaar anders.

Maar er zijn ook zorgen. Het fonds is opnieuw maar voor één jaar. En het is geen oplossing voor de groep van ruim honderdduizend huishoudens die er geen recht op hebben, omdat ze te weinig energie verbruiken.

Het geld uit het noodfonds is bedoeld voor mensen als Melanie uit Heerlen. Ze vertelt waarom ze het geld nodig heeft:

Onderzoekers waarschuwen al langer dat er een grote groep huishoudens is met 'verborgen energiearmoede'. Dat zijn huishoudens met een lager inkomen, die bewust de verwarming niet of nauwelijks aanzetten om kosten te besparen.

"Hun energierekening blijft zo laag, maar dat betekent wel dat ze in de winter in de kou zitten", zegt TNO-onderzoeker Peter Mulder. "Door hun lage energierekening worden ze meestal niet opgemerkt in onderzoeken naar energiebeleid, omdat daarbij vooral wordt gekeken naar huishoudens met hoge energiekosten. En dus is er nauwelijks hulp voor deze groep."

Wie kan straks hulp aanvragen?

Het noodfonds is bedoeld voor huishoudens met een bruto-inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum, die meer dan 8 procent van hun inkomen kwijt zijn aan energie. Ook huishoudens met een bruto-inkomen tussen 130-200 procent van het sociaal minimum die 10 procent of meer kwijt zijn, kunnen steun aanvragen.

Het noodfonds betaalt de helft van het bedrag van de energiekosten dat boven de grens van 8 of 10 procent uitkomt.

De energiecoaches van Energiebank Nederland komen regelmatig bij deze mensen thuis. "Deze groep moet dagelijks kiezen tussen koken of stoken: er is niet genoeg geld voor én de verwarming aan én een pan op het vuur zetten", zegt directeur Marieke Vollering.

De hoge gasprijs is voor deze groep een groeiend probleem. "Er blijft soms weinig over om op te besparen", zegt Mulder.

Minister Vijlbrief schreef in juli in een Kamerbrief zich ervan bewust te zijn dat het noodfonds "geen directe oplossing biedt voor verborgen energiearmoede". Het is volgens hem "niet uitvoerbaar" om vast te stellen waarom iemand weinig energie verbruikt.

Ook voor huishoudens die wel aan de voorwaarden voldoen, is het noodfonds mogelijk niet genoeg om hoge energiekosten te compenseren. "Het is fijn dat er meer geld beschikbaar is, maar het bedrag dat huishoudens gemiddeld ontvangen is voor de meeste huishoudens minder dan zij nodig hebben", zegt Mulder.

Hulp bij aanvragen

Vorig jaar kwamen arme huishoudens met hoge energiekosten gemiddeld zo'n 600 euro per jaar tekort. Vijlbrief verwacht dat het noodfonds dit jaar gemiddeld 360 euro per huishouden uitkeert.

Hoogleraar energie-economie Machiel Mulder noemt het noodfonds dan ook "nadrukkelijk een tijdelijke noodmaatregel". Hij vindt meer geld voor structurele maatregelen belangrijk. "Kwetsbare huishoudens moeten daarbij actief geholpen worden om de hulp aan te vragen waar ze recht op hebben."

Het Noodfonds Energie was aanvankelijk een tijdelijke maatregel, bedoeld om mensen met een hoge energierekening en een lager inkomen te helpen omdat de energiekosten sinds de oorlog in Oekraïne hard stegen.

Te laat

Bij de eerdere rondes kwam er veel kritiek op. Vorig jaar waren er zo veel aanvragen dat het fonds binnen een week weer sloot. Wie langer de tijd nodig had voor een aanvraag, was te laat. Daarnaast dekte het bedrag dat mensen gemiddeld kregen maar een klein deel van de hoge energierekening, waardoor veel huishoudens alsnog moeite hadden alles te betalen.

De Ombudsman noemde de procedure vorig jaar 'oneerlijk'. Het was toen alleen mogelijk om digitaal een aanvraag te doen. Wie geen DigiD, computer of mobiele telefoon had kon daardoor geen hulp krijgen. Ook vond de Ombudsman het proces te passief: er werd te weinig actief gezocht naar kwetsbare groepen die zich niet uit zichzelf meldden.

Dat moet dit jaar anders, vindt minister Vijlbrief. Daarom is er nu meer geld gereserveerd. Ook is een papieren aanvraag mogelijk en krijgen mensen langer de tijd: vier maanden.

Meerdere organisaties eisen dat techbedrijf Meta de verkoop van zijn slimme camerabril stillegt. Gebeurt dat niet binnen twee weken, dan beginnen ze een rechtszaak.

Het gaat om de Consumentenbond, hulporganisatie Offlimits en actiegroep The Firewall, die zich keert tegen de macht van Big Tech.

Offlimits staat slachtoffers van online-misbruik bij en is onder meer aangewezen als meldpunt voor kinderpornografisch materiaal. Slachtoffers van misbruik kunnen bellen met een hulplijn.

"We hebben de eerste verhalen van slachtoffers over de camerabrillen al ontvangen", zegt een woordvoerder. Daarbij zouden mensen op straat zijn lastiggevallen en stiekem zijn gefilmd met de camerabrillen. Daarom moet de verkoop stoppen, vindt de hulporganisatie.

Onder vuur

De videobrillen, waarmee mensen kunnen worden gefilmd zonder dat ze dat per se doorhebben, liggen de afgelopen tijd onder vuur. Zo wil de Tweede Kamer een duidelijk verbod. Het kabinet deelt de zorgen, maar vindt een verbod te ver gaan.

Vorige week waarschuwde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dat foto's en video's die gemaakt worden met camerabrillen niet zomaar openbaar gemaakt mogen worden. Ook omdat ze steeds meer op gewone brillen lijken, hebben veel mensen het niet door dat ze worden gefilmd, zegt de privacywaakhond.

De afgelopen jaren is de verkoop van camerabrillen flink toegenomen. Vooralsnog zijn die van Meta, ook in samenwerking met fabrikanten Ray-Ban en Oakley, verreweg het populairst.

Ook Samsung en Google zeggen aan camerabrillen te werken. Apple doet dat naar verluidt ook, maar zou nog sleutelen aan beperkingen om privacyproblemen te voorkomen.

Maleisië is begonnen met het terugsturen van Myanmarese asielzoekers naar hun thuisland. Onder de eerste 1500 van de in totaal 5000 Myanmarezen die teruggestuurd worden, zit ook een onbekend aantal Rohingya. Dit tot grote verontwaardiging van mensenrechtenactivisten.

"Het is schandalig en onacceptabel om Rohingya terug te sturen naar het land dat tien jaar geleden een genocide op ze pleegde", zegt Phil Robertson van Asia Human Rights Labour Advocates.

Maleisië is een van de belangrijkste toevluchtsoorden voor de Myanmarese moslimbevolking. Volgens cijfers van de UNHCR vangt Maleisië officieel ruim 210.000 Rohingya op, al kan dat nog hoger zijn door het aantal ongeregistreerde vluchtelingen. Die hebben lange tijd vredig in Maleisië kunnen leven, al was dat niet onder de beste omstandigheden. "De asielcentra zitten overvol en de huizen waar ze naar verplaatst worden zijn vrij armzalig", zegt Robertson.

Haatcampagne

Het afgelopen jaar is er heel veel binnenlandse weerstand ontstaan tegen de Rohingya. Sinds vorig jaar is er in Maleisië een online haatcampagne tegen ze begonnen. Niet toevallig in de aanloop naar de verkiezingen in 2028. "In mijn tijd bij Human Rights Watch zag ik dat ook al tegen Rohingya in de Indonesische provincie Atjeh", zegt Robertson. "Rechts-conservatieve politici zetten Rohingya weg als profiteurs van overheidsgelden. Dat levert ze stemmen op." En dat zou nu in Maleisië ook gebeuren.

Het zorgt voor dreiging en geweld tegen de Rohingya-bevolking, die enkele maanden geleden in wanhoop naar Kuala Lumpur reisden en voor het UNHCR-gebouw smeekten om hulp. Maar de Maleisische premier Anwar liet ze wegsturen. "Myanmarese vluchtelingen moeten zich aan onze regels houden, anders grijpen we in," zei hij.

Activisten vinden het onbestaanbaar dat juist Anwar de Rohingya nu het land uitzet. Hij was zelf ooit een politieke gevangene en stond bekend als een voorvechter van mensenrechten. Maar met het oog op zijn machtspositie zegt Robertson dat Anwar veel van zijn overtuigingen rondom mensenrechten heeft losgelaten. "Hij heeft simpelweg geen morele principes meer ten aanzien van dat soort onderwerpen."

Op het eerste oog lijkt het verbazingwekkend dat Myanmar de Rohingya überhaupt terug wil, nadat het leger ze een decennium geleden had verjaagd en vermoord in wat de VN inmiddels een genocide noemt. Het is ook wettelijk bepaald dat Rohingya geen Myanmarese staatsburgers zijn.

Maar na de staatsgreep van het leger in 2021 staat er internationale legitimiteit voor het militaire regime op het spel. "Door een deal te sluiten met Maleisië krijgt Min Aung Hlaing waar hij al jaren naar gezocht heeft. Legitimiteit als de leider van Myanmar", zegt Robertson.

Want qua veiligheid hebben Rohingya volgens mensenrechtenkenners op dit moment niets in Myanmar te zoeken. Hun thuisstaat Rakhine is dan niet meer in handen van het leger, maar van de etnische beweging Arakan Army. Maar ook die overwegend boeddhistische groep wordt verdacht van mensenrechtenschendingen tegen Rohingya.

Sinds de afgelopen twee jaar is het aantal Rohingya dat uit Rakhine is gevlucht met zeker 150.000 gestegen. "Het is dus ook volstrekt onmogelijk om ze veilig terug te sturen. Het leger kan ze in elk geval geen garanties bieden. Het is waanzin," zegt Robertson.

Maar na jaren van uitsluiting uit het Zuidoost-Aziatische samenwerkingsverband ASEAN zou de junta in Myanmar met de repatriëring een toezegging doen aan een van de grootste criticasters uit de regio. Premier Anwar stond kritisch tegenover de staatsgreep. En als premier van een land waar in meerderheid moslims wonen, sprak hij zich uit tegen de behandeling van Rohingya door Myanmar.

"Maar het lijkt wel op een quid pro quo", denkt Robertson. "Dat Myanmar Anwar helpt om een binnenlands probleem op te lossen. En daarvoor zou Maleisië minder kritisch kunnen zijn over het terugkeren van Myanmar in ASEAN."

Oud-correspondent voor Israël en de Palestijnse gebieden Sander van Hoorn heeft als een van de eersten in Nederland de Israëlische documentaire NAZA gezien. Hij kwam, samen met de andere aanwezigen, beduusd uit de zaal, vertelt hij in de podcast.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

In de documentaire vertellen 24 Israëlische militairen op welke manier het leger aanvallen uitvoert in Gaza, ook op burgers. De documentaire draait vanaf donderdag in de bioscoop, maar zorgt in Israël al weken voor veel ophef en protest.

Correspondent Lennard Swolfs ging naar een van de protesten in Israël en voelde de woede die dit onderwerp losmaakt. Hij legt in de podcast uit waarom kritiek op het Israëlische leger in Israël zo'n gevoelige snaar raakt en wat de film, ook in aanloop naar de verkiezingen, in het land losmaakt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

(Telecompaper) Smart ring maker Oura said it has decided to postpone its initial public offering on Nasdaq amid uncertainty in the IPO market and despite strong demand...

De oppositiepartijen in de Tweede Kamer zijn in afwachting van de brief van het minderheidskabinet over de toezeggingen die aan hen zijn gedaan over de begroting. Volgens bronnen rond de coalitie heeft het kabinet voor een middenweg gekozen, en geen keuze voor links of rechts gemaakt.

De brief gaat onder meer over het schrappen van de bezuinigingen op de arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en de werkloosheidsuitkeringen. Ook staat erin hoe het kabinet de vermogensbelasting in box 3 de komende jaren wil aanpakken.

Premier Jetten en minister van Financiën Heinen voerden de afgelopen dagen gesprekken met Pro, Volt, ChristenUnie, JA21, SGP en 50Plus in de hoop hun steun te verwerven voor de begrotingen van de verschillende ministeries en voor het Belastingplan 2027.

Een vergrootglas

Die partijen zullen de brief met een vergrootglas lezen om te kijken in hoeverre ze hun zin hebben gekregen. Ze hebben ook staatjes en tabellen gevraagd aan minister Heinen, zodat ze goed kunnen controleren wat het boekhoudkundig betekent.

Als de bezuinigingen op de sociale zekerheid echt uit de boeken zijn, waar het dus naar uitziet, dan komen de vakbonden weer aan tafel, zei FNV-voorzitter Spekman gisteravond in het televisieprogramma Van Roosmalen & Groenteman. En dat kan al volgende week zijn, zeggen politieke bronnen.

Het schrappen van die bezuinigingen slaat een gat in de begroting van 3 miljard euro. Het kabinet hoopt nog steeds op een besparing door de hervorming van de WIA en het verkorten van de WW. Maar dat is afhankelijk van de onderhandelingen met de bonden en die kunnen wel een jaar of langer duren.

Onzekere factor

Voor de boekhouding van het rijk wil het kabinet 'het gat van 3 miljard' doorschuiven naar de voorjaarsnota. Dat is een tussentijdse update in mei van de uitgaven en inkomsten van het Rijk. Het is dus nu al zeker dat er tegen die tijd weer een probleem opgelost moet worden.

Voor Pro is dit een onaantrekkelijke, onzekere factor. Want met welke oplossing komt het kabinet in het voorjaar? Dat kan ook iets zijn dat Pro helemaal niet ziet zitten.

Door de hervorming van box 3, een wens van JA21, loopt de schatkist de komende jaren ook nog eens miljarden aan belastinginkomsten mis. De vermogenswinstbelasting op aandelen gaat al per 2028 in en levert minder geld op dan het huidige systeem. Die miljarden moeten dus ook elders worden gevonden.

Daar komen veel creatieve ideeën over langs. Zoals het verleiden van de eigenaren en directeuren van bv's met een laag belastingtarief om zichzelf meer winst uit te keren. Per saldo kan dat tijdelijk meer belastinginkomsten opleveren. Maar helemaal rond is dit plan nog niet.

Werk moet lonen

Ook over de koopkrachtplaatjes en de doelstelling 'werk moet lonen' zijn nog lang niet alle oppositiepartijen tevreden. En de alleenverdieners zijn een zorg van ChristenUnie en SGP, die betalen relatief te veel belasting vinden zij.

Alle onzekerheden wijzen erop dat een totaaldeal over meerdere jaren met oppositiefracties die een meerderheid leveren in Tweede en Eerste Kamer nog ver weg is. Een deal over de begrotingen van alle ministeries en het Belastingplan voor 2027 zou voor het kabinet al heel mooi zijn.

En als dat niet lukt moeten per begroting van de ministeries deals met de oppositie worden gesloten. Dus bijvoorbeeld voor het ministerie van VWS, voor Defensie, voor Buitenlandse Zaken en zo voor vijftien begrotingen. Daar komt het Belastingplan dan nog bij.

Meer dan honderd Israëlische kolonisten hebben vannacht verhinderd dat een Palestijns gezin kon terugkeren naar huis op de Westelijke Jordaanoever. Ze blokkeerden wegen, staken autobanden in brand en gooiden stenen naar de Israëlische militairen en grenspolitie die de terugkeer van het gezin moesten begeleiden, meldt het leger.

De twee huizen van het gezin en andere spullen van Palestijnse inwoners van het dorp Jalud werden in brand gestoken, meldt Al Jazeera op basis van ooggetuigen. De schade aan de huizen is groot. Dorpsbewoners raakten in paniek.

De familie Tubasi werd in juli verdreven uit Jalud, in de buurt van Nablus, na aanhoudende intimidatie en aanvallen door kolonisten. Het Hooggerechtshof oordeelde dat ze veilig moeten kunnen terugkeren naar huis. Het hof uitte felle kritiek op de autoriteiten omdat die niet hard genoeg hadden opgetreden tegen de aanvallen.

Oproep tot rellen

Drie leden van de grenspolitie raakten vannacht lichtgewond bij de rellen en een legervoertuig werd beschadigd, laat het leger weten. Het leger heeft de relschoppers uit elkaar gedreven. Drie jongens van 15, 17 en 18 zijn aangehouden en overgedragen aan de politie.

De relschoppers kwamen naar Jalud na een oproep in WhatsApp-groepen van extremistische kolonisten. Daarin werd gedeeld dat het Palestijnse gezin onder begeleiding van het leger naar huis zou terugkeren, schrijft The Times of Israel.

Volgens de krant Haaretz waren de politie en de geheime dienst niet op de hoogte van de terugkeer. Er was niet genoeg bescherming voor het beperkte aantal militairen en het Palestijnse gezin en de relschoppers waren er binnen tien minuten. Het leger kwam daarna pas met versterking.

Een van de gezinsleden zegt tegen de krant dat ze de opdracht kregen binnen te blijven, maar dat de begeleiders er niet in slaagden de aanvallers te verjagen. De relschoppers drongen door de deur en de ramen het huis binnen, waarop het gezin naar het dak is gevlucht. De familie is uiteindelijk in een pantservoertuig in veiligheid gebracht. Niet veel later zagen ze rook uit hun huizen komen.

Premier Netanyahu zegt dat hij het geweld scherp veroordeelt, evenals de aanvallen op het leger. Hij zegt dat de relschoppers niet representatief zijn voor de kolonisten in Judea en Samaria. Zo noemt hij de bezette Westelijke Jordaanoever om te benadrukken dat het gebied in zijn ogen van het Joodse volk is.

Meer aanvallen

Ook twee andere dorpen op de Westoever werden aangevallen. Daarbij werden voertuigen in brand gestoken en in Qayrut zou een oudere vrouw zijn aangevallen door kolonisten die haar huis waren binnengedrongen. In al-Mughayyir zijn drie huizen binnengevallen en bezittingen vernield. Een huis werd in brand gestoken.

In augustus hielden kolonisten dagenlang de woningen van twee Palestijnse families omsingeld. Vijftien mensen, onder wie twee kinderen, konden geen kant op. Ze werden geïntimideerd en hun huizen werden met stenen bekogeld.

Het Israëlische geweld op de Westelijke Jordaanoever is dit jaar aanzienlijk toegenomen. Volgens de VN zijn er per dag gemiddeld zes aanvallen van kolonisten op Palestijnen die er wonen. Groepen kolonisten worden geregeld aangemoedigd of beschermd door Israëlische militairen, zegt de VN-organisatie voor de coördinatie van humanitaire zaken OCHA. Palestijnen worden onder meer beschoten, hun huizen worden bezet of in brand gestoken en ze worden door groepen kolonisten aangevallen.

How easy is it to build a simple demonstration at home that proves fundamental law of physics, such as Coulomb’s inverse square law, or Maxwell’s equations? This is one of …read more

Boa's in het openbaar vervoer kunnen vanaf 1 oktober toegang tot het rijbewijzenregister krijgen, meldt staatssecretaris Bertram. Met een pasfoto uit dat register kunnen ze sneller de identiteit vaststellen van zwartrijders of overlastgevers, is het idee.

Werkgevers in het ov kunnen vanaf donderdag een aanvraag doen om buitengewone opsporingsambtenaren (boa's) deze bevoegdheid te geven. Dat is een langgekoesterde wens.

Nu moeten de veiligheidsmedewerkers nog wachten op de politie als een zwartrijder of overlastgever geen identiteitsbewijs bij zich heeft, anders kunnen ze geen boete opleggen. Dat kan leiden tot oponthoud of escalatie van de situatie. In de praktijk kiezen boa's er vaak voor om geen boete op te leggen en overtreders te laten gaan met een waarschuwing.

Mogelijk ook andere registers

De staatssecretaris die over het openbaar vervoer gaat, noemt het "een grote stap vooruit" dat er nu in het rijbewijzenregister kan worden gekeken. Ze vindt dat boa's "steun verdienen bij het uitvoeren van hun vaak moeilijke werk".

Ze stelt dat ruim 12 miljoen Nederlanders in het rijbewijzenregister staan en dat deze maatregel een directe oplossing biedt voor een "groot en urgent probleem". Ruim 40 procent van alle boa's zou dagelijks te maken hebben met situaties waarin ze de identiteit van een persoon niet kunnen vaststellen.

In het coalitieakkoord is afgesproken dat er ook gekeken wordt naar de toegang tot andere registers. Het gaat dan bijvoorbeeld om de strafrechtketendatabank (SDKB) en de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV). Het streven is dit in 2028 geregeld te hebben, maar omdat dit om gevoelige informatie gaat, zitten er nog veel juridische haken en ogen aan.

'Zwartrijders hebben geen rijbewijs'

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) vindt inzage in het rijbewijsregister geen geschikt middel voor ov-boa's. "De meeste aanhoudingen in het openbaar vervoer hebben namelijk betrekking op personen zonder rijbewijs."

De AP, die over de privacy gaat, zou ook willen dat er meer wettelijke grenzen komen op het inzien van de gegevens. "Bijvoorbeeld door te zorgen dat een pasfoto slechts 30 seconden zichtbaar is."

In Nederland en achttien andere Europese landen zijn doorzoekingen gedaan in een groot onderzoek naar een oplichtersbende. Een criminele organisatie zou op grote schaal oude smartphones hebben verkocht als nieuw. Bij elkaar hebben ze mensen naar schatting voor ruim 300 miljoen euro opgelicht.

Zeven verdachten zijn opgepakt, meldt de openbaar aanklager van de EU (EPPO). Twee arrestanten worden beschouwd als de bendeleiders. De aanhoudingen werden gedaan in Oostenrijk, Duitsland en Spanje. EPPO spreekt over inbeslagnames, maar heeft daar geen details over bekendgemaakt.

De internationale operatie begon zaterdag. Aan de actie deden volgens EPPO 1770 agenten, douaniers en andere opsporingsambtenaren mee. In Nederland voerde de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) het onderzoek uit.

Verscheept naar Nederland

Volgens de Europese aanklager werden de mobieltjes gemaakt van oude onderdelen. Dat zou gebeurd zijn in Hongkong en de Verenigde Arabische Emiraten. De telefoons werden vervolgens naar Nederland verscheept. Vanuit daar werden ze naar een warenhuis in Duitsland vervoerd en online verkocht.

Het onderzoek begon na een melding bij een EU-instantie die zich richt op fraude. Er staat niet vermeld of deze klacht kwam van een opgelichte klant. Ook is onduidelijk in hoeverre de telefoons normaal hebben gefunctioneerd na aanschaf.

De criminele organisatie zou ruim een miljoen oude smartphones hebben verhandeld. Europese landen zouden ruim 30 miljoen euro aan btw zijn misgelopen. De bende heeft mogelijk gebruik gemaakt van brievenbusfirma's in Nederland, Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk en Zwitserland.

De Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad is vanaf 21 oktober dicht voor voertuigen die meer wegen dan 15 ton, oftewel 15.000 kilogram. Dat meldt Rijkswaterstaat in een persbericht.

Dat de dijk dicht moet, werd een maand geleden al bekend, maar de datum moest nog worden vastgesteld.

De maatregel wordt ingevoerd omdat de beweegbare bruggen op de dijk in de buurt van Lelystad er slecht aan toe zijn: bij inspecties door Rijkswaterstaat werden er scheuren in aangetroffen.

Om te voorkomen dat de bruggen verder beschadigen en om herstelwerk mogelijk te maken, worden zware voertuigen nu geweerd. Hoelang dit duurt is niet bekend. Rijkswaterstaat heeft het over 'jaren', en noemt geen einddatum.

De afsluiting betekent een flinke opgave voor vrachtvervoerders in de regio: zij moeten omrijden over de Afsluitdijk of via Amsterdam, een omweg van bijna een uur. "Ik denk dat het voor heel wat extra files gaat zorgen", voorspelde een chauffeur van transportbedrijf SVZ vorige maand bij regionale omroep NH Nieuws.

Volgens operationeel directeur Pieter Jan Stadt van datzelfde bedrijf heeft hij nu zo'n twintig extra vrachtwagens per week nodig om dezelfde hoeveelheid goederen te vervoeren. Zijn bedrijf rijdt 500 tot 800 keer per week over de dijk.

De kosten van het omrijden worden uiteindelijk deels betaald door klanten, zegt Stadt: "De boodschappen in de winkel, de grondstoffen die nodig zijn voor het productieproces: uiteindelijk zal dat door de keten verwerkt worden richting de consument. Uiteindelijk zal je zien dat in de keten eigenlijk alles weer duurder wordt."

Vier grote treinstations zijn vanochtend korte tijd deels of geheel ontruimd geweest na de vondst van onbeheerde koffers. Het ging om Haarlem, Utrecht Centraal, Rotterdam Centraal en Dordrecht. Er is niets verdachts gevonden.

Een verband wordt onderzocht, meldt een woordvoerder van ProRail aan de NOS. Een politiewoordvoerder zegt vooralsnog geen verband te zien, maar spreekt wel van een "hoogst opmerkelijke" situatie.

In Haarlem duurde de ontruiming het langst en werd het station volledig ontruimd. Daar kwam rond 10.15 uur een melding binnen over twee onbeheerde koffers. Enige tijd mocht niemand het station in en stopten de treinen niet meer in Haarlem. Omliggende panden werden ontruimd.

Drie aanhoudingen

De politie heeft drie mensen aangehouden, omdat ze zich verdacht gedroegen bij de koffers voordat de bagage werd achtergelaten. Hun rol wordt onderzocht.

Op onderstaande video is te zien dat twee mensen worden aangehouden:

Ook op Rotterdam Centraal werden vanmorgen twee onbeheerde koffers gevonden. Ze stonden in de voetgangerstunnel. De koffers werden door de politie onderzocht op explosieven en de voetgangerstunnel was tijdelijk afgesloten.

Uiteindelijk kwam de eigenaresse van de koffer zich melden, schrijft Rijnmond. Volgens medereizigers had de vrouw haar koffer achtergelaten om nog even de stad in te gaan.

Ook station Utrecht was vanmorgen gedeeltelijk afgesloten. Daar waren twee onbeheerde tassen aangetroffen, zegt een woordvoerder van de politie. De melding kwam rond 10.00 uur binnen. "De hal is gedurende vijf kwartier gedeeltelijk afgezet", zegt ze. Ook sommige perrons werden afgesloten.

De tassen zijn onderzocht, ze hadden geen gevaarlijke inhoud. Omdat een tas onbeheerd op een station achterlaten verboden is, heeft de politie twee mensen aangehouden op verdenking van het verstoren van de openbare orde.

Als laatste werd op station Dordrecht verdachte bagage gevonden, zegt spoorbeheerder ProRail. Uiteindelijk bleken er alleen kleren in de bagage te zitten.

In een paar dagen tijd zijn vier honden gestorven nadat ze waren uitgelaten in een park in Schiedam. De politie vermoedt dat de dieren iets hebben gegeten waardoor ze ziek zijn geworden. Hondeneigenaren wordt geadviseerd hun huisdier voorlopig ergens anders uit te laten.

Het gaat om het park De Plantage. Vrijdag liet de Schiedamse Margi daar haar teckel uit. Ze kwam haar buurvrouw tegen, die overstuur zei dat Margi beter weg kon gaan. "Op de plek waar ik met mijn hond stond, had haar hondje Buddy iets gegeten. Die is een paar uur later overleden", zegt ze bij Rijnmond.

Toen Buddy veel moest overgeven en daar ook bloed bij kwam, ging de buurvrouw meteen naar de dierenarts. "Daar hoorde ze dat er die dag nog een hond was doodgegaan die in het park was geweest." Wat de dieren hebben binnengekregen is nog onbekend. De symptomen bij de honden waren hetzelfde, volgens de Schiedamse.

Volgens haar zijn er ook andere honden ziek geworden na een wandeling in De Plantage. "Ik zit in een appgroep met meerdere hondeneigenaren, en verschillende honden zijn heel erg ziek. We hopen dat die er weer bovenop komen."

Vergiftigd

De politie is op de hoogte van de situatie. Deze week vindt er pathologisch en toxicologisch onderzoek plaats in het park. Er zijn borden geplaatst met daarop de tekst 'Mogelijk gif aanwezig. Let op uw kind/huisdier!'.

"We kijken ook of er sprake is van een strafbaar feit", zegt een politiewoordvoerder. Tot er meer duidelijkheid is, adviseert de politie om huisdieren voorlopig elders uit te laten. Mensen die iets opvallends zien in het park, wordt gevraagd een foto te maken en zich bij de politie te melden.

"Wij mijden ons eigen stadspark voorlopig", zegt Margi. "Het is gewoon heel verdrietig."

(Telecompaper) Google confirmed it has lodged appeals against two European Commission orders requiring it to open its Android OS to other AI software providers and allow rival search engines to access search data...

Het dodental als gevolg van het noodweer in Thailand is opgelopen tot 23. In de hoofdstad Bangkok zijn zeker vier mensen om het leven gekomen.

Het water in de overstroomde delen van Bangkok begon maandag langzaam te zakken, nadat het vrijwel het hele weekend had geregend. Volgens functionarissen van de Thaise hoofdstad zijn de omstandigheden voldoende verbeterd om het water sneller te kunnen afvoeren. Toch staan verschillende wijken en belangrijke wegen nog altijd onder water, meldt persbureau AP.

Volgens het Bangkok Flood Control Center zijn dit weekend ongeveer 700.000 mensen in de hoofdstad getroffen door de overstromingen.

Vliegverkeer verstoord

Ook het vliegverkeer ondervindt hinder. De Thaise luchtvaartmaatschappij Thai Airways heeft tot en met woensdag vluchten geannuleerd, zowel binnenlandse als internationale vluchten.

De toegangswegen naar de luchthavens zijn moeilijk begaanbaar door het hoge water. De Thaise luchtvaarautoriteit roept passagiers op om hun vluchtstatus vooraf te controleren en aanzienlijk meer tijd uit te trekken voor de reis naar de luchthaven.

Zes Europese regeringsleiders dringen er bij de Europese Unie op aan om de volgende zevenjarenbegroting met miljarden euro's te verlagen. De premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland vinden dat de Europese uitgaven grondig moeten worden hervormd en dat er keuzes moeten worden gemaakt, schrijven ze in een brief die de NOS heeft ingezien.

De brief is gericht aan huidig EU-voorzitter Ierland, dat een nieuw voorstel voor de begroting moet maken.

De zes vinden dat er moet worden geïnvesteerd in veiligheid, defensie, economische concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie, in het kader van een sterk en onafhankelijk Europa.

Maar wat hen betreft gaat er in de begroting voor 2028-2034 minder geld naar boeren en armere regio's in de EU. Traditioneel krijgen die ongeveer twee derde van het budget.

Verdeeldheid

De zes zijn het niet eens met het begrotingsvoorstel van de Europese Commissie, dat volgens hen de begroting met 60 procent laat toenemen tot 2 biljoen (2000 miljard) euro. Ze noemen dat "niet realistisch", zowel op politiek als op economisch vlak. Ze wijzen er ook op dat een verhoging van het EU-budget niet in lijn is met de bezuinigingen die in een aantal lidstaten nodig zijn. Daarom willen ze dat de begroting met "enkele honderden miljarden euro's" wordt verlaagd.

Premier Jetten liet ook in juni al weten dat Nederland de voorgestelde begroting veel te hoog vindt. Hij noemde het onderhandelingsvoorstel "niet goed genoeg". De huidige begroting, die tot en met 2027 loopt, is 1,2 biljoen.

De brief onderstreept de verdeeldheid over de EU-uitgaven. Een meerderheid van 17 landen, waaronder Spanje en Italië, houdt vast aan de steun voor landbouw en armere regio's en wil zelfs dat daar meer geld naartoe gaat. Daarom moet het totale budget juist omhoog, tot boven de 2 biljoen, vinden ze.

EU-correspondent Chris Ostendorf:

"De zuinige zes, zoals de landen zichzelf graag noemen, voeren de druk op nu het eindspel in de onderhandelingen dichterbij komt. In de brief benadrukken ze dat ze willen inzetten op modernisering. Achter de schermen hoor je iets anders, namelijk dat de rijke landen vooral een korting willen op hun bijdrage.

Omdat 17 andere landen vasthouden aan hun belang, namelijk geld voor landbouw en arme regio's, is de kans het grootst dat er uiteindelijk aanzienlijk gesnoeid zal worden in het voorstel van de Europese Commissie. Dan zal er hoogstwaarschijnlijk weinig of geen plek blijven voor modernisering.

Politiek kan Nederland dat als winst presenteren. Bij het bedrijfsleven en onder wetenschappers hoor je kritiek op deze strategie van Nederland. Het zou een gemiste kans zijn, omdat de modernisering van de begroting zou sneuvelen doordat de focus vooral ligt op alleen maar minder geld uitgeven."

Huidig EU-voorzitter Ierland zal een nieuw begrotingsvoorstel indienen als basis voor de onderhandelingen. Daarin moet volgens de briefschrijvers een bedrag staan dat op een realistische manier kan worden gefinancierd en waarbij niet nog meer wordt geleend.

In juni spraken de EU-leiders af om nog dit jaar tot een akkoord te komen voor de periode 2028-2034, omdat de onderhandelingen ingewikkelder kunnen worden na de verkiezingen in Frankrijk, Italië, Spanje en Polen. Alle 27 lidstaten moeten met de begroting instemmen.

Volgens de Financial Times dreigen de zes landen de komende begroting niet te steunen. "Als de begroting niet met honderden miljarden wordt verminderd, komt er dit jaar geen akkoord", zegt een diplomaat uit een van deze landen tegen de krant. Dat dreigement staat niet met zoveel woorden in de brief.