NOS Nieuws - Algemeen

Studenten aan hogescholen en universiteiten bleven na de invoering van het leenstelsel in 2015 vaker tot hun afstuderen thuis wonen, of gingen pas veel later uit huis. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI).

Van de studenten die in 2023 afstudeerden, bleef iets minder dan de helft (43 procent) in de vijf jaar ervoor thuis wonen. Ter vergelijking: bij de studenten die in 2016 afstudeerden was dat nog 31 procent.

Mannen blijven aanzienlijk vaker thuis wonen dan vrouwen. Van de mannen die in 2020 afstudeerden, was meer dan de helft (52 procent) niet op kamers gegaan. Bij vrouwen was dat 34 procent. In 2016 ging het om respectievelijk 40 en 24 procent.

Verschil hbo en universiteit

Hbo-studenten gaan minder vaak op kamers dan universitaire studenten. Van de afgestudeerde hbo'ers in 2016 ging 41 procent niet uit huis, bij studenten aan de universiteit was dat 19 procent.

In 2023 nam het aantal thuisblijvende hbo'ers toe naar 55 procent, het aantal thuisblijvende universitaire studenten steeg tot 32 procent.

Studenten die wél uit huis gingen, deden dat sinds de invoering van het leenstelsel een stuk later. 63 procent van de studenten die in 2016 afstudeerden, woonde na het eerste studiejaar nog thuis. Van studenten die in 2023 afstudeerden woonde 79 procent na het eerste studiejaar nog thuis.

Terugkeer basisbeurs

Van de studenten die in 2016 hun diploma haalden, woonde na het derde studiejaar nog 43 procent nog thuis. Van de studenten die in 2023 hun diploma haalden, woonde 60 procent na drie jaar studeren nog thuis.

Ruim tien jaar geleden, in 2015, werd het 'sociaal leenstelsel' ingevoerd waarbij studenten geld konden lenen om hun studie te financieren. Al snel kwam er veel kritiek op het leenstelsel, omdat studenten hoge schulden opbouwden. In 2023 kwam de basisbeurs terug.

'Niet te betalen'

"Het is niet alleen een tekort aan woningen, maar het is gewoon ook nog eens echt niet meer te betalen", zegt Maaike Krom, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond. De Landelijke Monitor Studentenhuisvesting meldde al eerder dat studenten geen kamers meer zoeken omdat ze weten dat er te weinig aanbod is.

Tegelijk is het deel van hun inkomen dat studenten uitgeven aan huur gestegen naar 48 procent. "Kamerprijzen zijn zo hard gestegen, studenten kunnen gewoon niet meer uit huis als ze dat willen."

Vorig jaar presenteerde de vakbond oplossingen voor de problemen van het kamertekort onder studenten, zoals huursubsidie voor onzelfstandige kamers en makkelijker woningdelen. De LSVb hoopt dat het nieuwe kabinet die overneemt. "De oplossingen hebben we al gegeven, ze hoeven het alleen maar over te nemen."

Onderzoek

Het onderzoek van het CBS en het NIDI richtte zich op studenten die voor hun twintigste aan een studie begonnen. Het CBS en het NIDI kozen hiervoor om te voorkomen dat er te veel studenten bij zitten die voor hun studie al jaren uit huis zijn, en omdat anders niet duidelijk of iemand met een tweede studie begonnen is.

Goedemorgen! Vandaag beginnen de Olympische Winterspelen in Milaan en in Oman spreken delegaties van de VS en Iran met elkaar naar aanleiding van spanningen tussen beide landen.

Eerst het weer: vandaag is er veel bewolking en valt geregeld regen. In het noorden is daarbij vanochtend kans op ijzel. Maxima liggen vanmiddag tussen 1 of 2 graden het noorden en lokaal 9 graden in het zuidwesten. De komende dagen geleidelijk zachter met zon, wolken en soms kans op een beetje regen.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Als het aan D66, CDA en VVD ligt, gaan uitkeringen voor mensen die veel hebben verdiend, flink omlaag. Het is een plan uit het coalitieakkoord van de formerende partijen. De coalitie wil bezuinigen op de uitkeringen door het zogenoemde maximumdagloon te verlagen. Dat is het laatst verdiende dagsalaris op basis waarvan de uitkering berekend wordt. Voor de hoogste inkomens gaat het om 926 euro per maand bruto, blijkt uit berekeningen van de NOS.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het Nederlandse waterpoloteam is opnieuw Europees kampioen geworden. In het Portugese Funchal won het Nederlandse damesteam na een spannende wedstrijd met 10 tegen 10. Na penalty's ging de winst naar de oranjevrouwen.

Het is de zevende keer dat de Nederlandse vrouwen Europees kampioen worden, een record.

Fijne dag!

Uitkeringen voor mensen die veel hebben verdiend gaan flink omlaag, als een plan daarvoor van de formerende partijen D66, CDA en VVD doorgaat. Voor de hoogste inkomens gaat het om 926 euro per maand bruto, blijkt uit berekeningen van de NOS.

De maatregel wordt kort genoemd in de financiële bijlage van het coalitieakkoord. Hij zou in 2029 moeten ingaan en gaat ook voor dan al lopende uitkeringen gelden. Afgelopen jaar hadden 77.500 mensen een uitkering die dan bruto 926 euro lager zou worden, blijkt uit data van uitkeringsinstantie UWV.

Nog eens zo'n 83.000 mensen zouden ook een lagere uitkering krijgen dan nu, ook al gaat het bij hen om bedragen onder de 926 euro bruto.

Verlaagd uitkeringsplafond

De coalitie wil bezuinigen op de uitkeringen door het zogenoemde maximumdagloon te verlagen; dat is het laatst verdiende dagsalaris op basis waarvan de uitkering berekend wordt.

In de praktijk betekent dit dat mensen maximaal 3.705,52 euro bruto per maand kunnen krijgen. Momenteel is het uitkeringsplafond 4.631,90 euro.

Het verlaagde uitkeringsplafond raakt mensen die een hoog salaris hebben gehad en een uitkering krijgen in de vorm van WW, WIA, ziektewet, ouderschapsverlof, partnerverlof en adoptieverlof.

Prikkel

Veel mensen die langdurig ziek zijn maken zich grote zorgen over het plan, horen ze bij belangenorganisatie Patiëntenfederatie. Een van hen is Sander van Boxtel. Hij is ICT'er en kan door een leverziekte en kanker amper werken. Als het plan doorgaat, wordt zijn WIA-uitkering met 600 euro per maand gekort.

"Deze maatregel wordt verkocht alsof de hoogste inkomens worden getroffen. Maar als je in de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, red.) zit heeft niemand meer een hoog inkomen", zegt Van Boxtel, die in Den Bosch woont.

Door zijn ziekte en behandelingen in Amsterdam heeft hij veel extra kosten voor reizen, parkeerkosten bij ziekenhuizen en medicijnen die buiten de verzekering vallen. En hij heeft te veel verdiend om zorgtoeslag te krijgen, zegt hij. Vanwege zijn ziektes denkt hij dat hij binnenkort werkloos is. Dan zal hij maandelijks zo'n 2.000 euro overhouden voor vaste lasten, levensonderhoud en alle medische kosten. Zijn huis staat al te koop, omdat de financiële situatie niet houdbaar is.

De formerende partijen willen het uitkeringsplafond onder meer verlagen om de instroom in de WIA terug te dringen. Ook willen ze de sociale verzekeringen, zoals de WW, "activerender" maken. Het verlagen van uitkeringen moet een prikkel worden om mensen weer aan het werk te krijgen.

"Ik word woedend als ik dat hoor", zegt Van Boxtel. "Werk is voor mij trots, sociale contacten - ik wil heel graag werken. Met een slopende leverziekte en kanker - heb je dan een prikkel nodig? Ik word er droevig van."

Klachten bij D66

Ook bij D66, dat de nieuwe minister van sociale zaken levert, komen er veel klachten binnen over het verlagen van het maximumdagloon. Toch zijn ze vastbesloten om door te gaan met het plan.

De formerende partijen halen inspiratie uit een recent overheidsonderzoek naar de WIA. Daarin staat dat het verlagen van uitkeringen "kan [...] leiden tot een positief effect op de arbeidsparticipatie". Ook zou er in Nederland sprake zijn van een "ervaren onrechtvaardigheid" tussen mensen die hoge en lage uitkeringen krijgen. Het verlagen van de hoogste uitkeringen kan volgens het rapport die "ervaren onrechtvaardigheid adresseren".

Het versoberen van uitkeringen levert ook geld op voor de staatskas. Jaarlijks komt het neer op ruim 800 miljoen euro.

Bij een Amerikaanse aanval op een boot in de Stille Oceaan zijn twee mensen om het leven gekomen, zo meldt het leger via sociale media. Volgens het leger gaat het om "drugs-terroristen" die in een boot voeren op "een bekende route voor het vervoer van drugs". In de bijbehorende video is te zien hoe het bootje van een afstand geraakt wordt door explosieven en in brand vliegt.

De video van het Amerikaanse leger:

Welk bewijs het leger heeft dat het hier om drugshandelaars gaat, is onbekend. Enkele uren eerder liet minister Hegseth van Defensie al weten dat "sommige belangrijke drugshandelaars hebben besloten om te stoppen met hun bezigheden, vanwege de recente - zeer effectieve - aanvallen in de Caraïben." Hij gaf daar verder geen toelichting bij.

Sinds president Trump aan zijn tweede termijn begon, ruim een jaar geleden, zijn er nu 128 mensen gedood bij Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten die vanuit Latijns-Amerika op weg naar de VS zouden zijn. Trump heeft eerder al gezegd dat de VS "in oorlog zijn" met drugskartels uit Latijns-Amerika, en dat het daarom nodig is om de boten aan te vallen.

Het Venezolaanse parlement heeft de amnestiewet aangenomen die afgelopen weekend werd aangekondigd door waarnemend president Delcy Rodríguez. Die wet moet de vrijlating gaan betekenen voor mogelijk honderden politici, journalisten en mensenrechtenactivisten die zijn vastgezet onder het bewind van de presidenten Chávez en Maduro. Die laatste werd vorige maand in zijn land ontvoerd en door Amerikaanse militairen meegenomen naar de VS, waar hij nu vastzit.

De precieze inhoud van de wet is nog niet bekendgemaakt en er moet nog een tweede debat en stemming over komen in het parlement, reden voor mensenrechtenorganisaties om nog niet al te luid te juichen over deze stap. Wel werd al eerder bekend dat de wet gaat gelden voor zaken vanaf 1999, toen de links-populistische president Hugo Chávez aan de macht kwam. Onder zijn bewind en dat van zijn opvolger Maduro werden veel critici vastgezet, vaak voor lange tijd.

Unaniem

"Er is iets belangrijks gebeurd in Venezuela", zo reageerde Rodríguez. "Het parlement heeft unaniem de wet aangenomen die voor vrede en nationale verzoening moet gaan zorgen."

De voorzitter van het parlement en broer van de interim-president, Jorge Rodríguez, zei in een reactie dat "deze wet een moeilijke weg gaat afleggen, vol obstakels en bittere momenten. Wij vragen om vergiffenis, en wij moeten zelf ook vergeven." Met die laatste zin doelde hij vermoedelijk op misdaden die de afgelopen decennia namens de Venezolaanse staat zijn gepleegd.

Na weken van militaire opbouw, dreigende taal en onderhandelingen-over-onderhandelingen komen de Verenigde Staten en Iran vandaag bijeen in Oman. De gesprekken moeten voorkomen dat de spanningen in de Golf uitmonden in een nieuwe oorlog.

Het overleg in de Omaanse hoofdstad Muscat gaat in de eerste plaats over het Iraanse nucleaire programma, maar de VS en bondgenoten willen ook over andere veiligheidskwesties praten. De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner, en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zullen bij de gesprekken aanwezig zijn.

Het begin van de ontmoeting stond gepland om 10.00 uur lokale tijd (07.00 uur Nederlandse tijd).

Vergaande voorstellen op tafel

Qatar, Turkije en Egypte hebben vooraf een raamwerk met voorstellen gepresenteerd, zo meldt Al Jazeera op basis van bronnen dichtbij de gesprekken. Daarin zou onder meer staan dat Iran zijn uraniumverrijking fors zal moeten beperken. Ook wordt gesproken over beperkingen op het bezit van ballistische raketten en over de bewapening van Iraanse bondgenoten in de regio. De vraag is of dat bespreekbaar is voor Iran.

Het voorgestelde raamwerk gaat ver. Iran zou drie jaar geen uranium meer mogen verrijken. Daarna zou verrijking beperkt blijven tot minder dan 1,5 procent, aanzienlijk lager dan de limiet van 3,67 procent die was afgesproken in het nucleaire akkoord van 2015. De bestaande voorraad hoogverrijkt uranium (tot 60 procent) zou bovendien naar een derde land moeten worden overgebracht.

Daarnaast zou er een niet-aanvalsverdrag tussen Washington en Teheran op tafel liggen.

Teheran heeft tot nu toe steeds gezegd dat het alleen wil praten over het nucleaire programma in ruil voor het opheffen van sancties. Onderwerpen als het raketprogramma en steun aan gewapende groepen in de regio beschouwt Iran traditioneel als onbespreekbaar. Een lid van het Iraanse onderhandelingsteam zei gisteren tegen Press TV dat alleen het nucleaire programma op de agenda staat.

Praten onder druk

De gesprekken vinden plaats onder militaire hoogspanning. De VS heeft een vliegdekschip en begeleidende marineschepen in de Arabische Zee samengetrokken en een groot aantal gevechtsvliegtuigen gestationeerd op bases in meerdere landen rondom Iran. Daarmee blijft de militaire optie voor de Amerikanen nadrukkelijk aanwezig.

Na het bloedig neerslaan van de Iraanse protesten door het regime in de eerste weken van januari, zijn de spanningen verder opgelopen door incidenten op zee. Zo werd deze week een Iraanse drone uit de lucht geschoten toen die te dicht bij een Amerikaans marineschip vloog, en zou een koopvaardijschip met Amerikaanse bemanning in de Straat van Hormuz zijn lastiggevallen door de Iraanse marine.

Er is ook diplomatieke druk om escalatie te voorkomen. Landen in het Midden-Oosten hebben er bij Washington op aangedrongen om de gesprekken door te laten gaan, ongeacht het format. De vrees is dat het alternatief een militair conflict zou zijn met onvoorspelbare gevolgen voor de hele regio.

Wederzijds wantrouwen

Of de gesprekken tot een doorbraak leiden, is onzeker. Het wantrouwen tussen beide landen is groot, mede doordat de VS onder leiding van Trump zich in 2018 eenzijdig terugtrok uit het nucleaire akkoord dat drie jaar eerder werd gesloten onder Obama.

Ook in Washington bestaat scepsis. Amerikaanse politici zeggen dat de VS bereid is te onderhandelen, maar alleen als dat leidt tot een "echte deal" die verder gaat dan eerdere afspraken.

In juni waren de VS en Iran dichtbij diplomatieke toenadering. Dat proces werd abrupt onderbroken door Israëlische luchtaanvallen op Iraanse doelen en korte maar hevige Amerikaanse bombardementen op drie Iraanse nucleaire installaties.

Sindsdien is de spanning hoog gebleven, maar lijkt er ook een besef te groeien dat verdere escalatie grote risico's met zich meebrengt. Landen in de regio proberen daarom actiever te bemiddelen dan in het verleden, uit vrees dat een gewapend conflict zich snel over de regio zou verspreiden.

In New York heeft een schets van Michelangelo ruim 27 miljoen dollar opgebracht bij een veiling, een recordbedrag voor werk van de renaissancekunstenaar.

De schets in roodkrijt is volgens experts van veilinghuis Christie's vermoedelijk gemaakt in 1511 of 1512, en toont de voet van de Libische sibille, een waarzegster uit de Griekse mythologie. Vermoedelijk is de tekening een studie voor de fresco's op het plafond van de Sixtijnse Kapel in Vaticaanstad, Michelangelo's bekendste werk. Daarop is de Libische sibille in haar geheel afgebeeld.

Enkele jaren geleden bracht een schets van Michelangelo zo'n 24 miljoen dollar op bij een veiling in Parijs, tot dan toe het record.

Het nu geveilde werk stond tot voor kort nog niet op de radar van kunsthistorici: een foto van de schets werd eerder naar het veilinghuis opgestuurd door de eigenaar van het werk. Deze in de VS woonachtige man vertelde daarbij dat de schets al sinds de achttiende eeuw familiebezit was, maar wist niet dat het om een Michelangelo ging. Dat werd ontdekt bij onderzoek door het veilinghuis. Wie het werk gekocht heeft, is niet bekend.

Een 19-jarige vrouw krijgt tbs opgelegd voor een aantal dierenmishandelingen in Hilversum. De jonge vrouw achtervolgde, sloeg, spiesde, taserde, misbruikte, doodde en ontleedde katten en egels. Dat meldt NH Nieuws.

Omdat de vrouw tijdens een deel van de mishandelingen nog minderjarig was, vond de strafzaak achter gesloten deuren plaats. De rechtbank van Lelystad legde haar vandaag tbs met strenge voorwaarden en een gevangenisstraf van 391 dagen op, de tijd die de vrouw ook al in voorarrest heeft gezeten.

De mishandelingen vonden plaats tussen 1 juli 2024 en 25 januari 2025. De verdachte bekende de feiten en schreef erover in haar dagboek, deels in bloed. Daarin stonden passages als: "Ik liep in het bos en zag koeien. Later haalde ik het mes uit mijn tas en liep ik ermee in mijn hand. Ik stak een kat dood."

Afgesneden poten en snuiten

Van sommige mishandelingen zijn video's op de telefoon van de vrouw teruggevonden. Daarop is bijvoorbeeld te zien hoe ze een kat opjaagt en hard met een stok prikt. "Ik vond het geweldig haar zo bang te zien", vertelde ze in de rechtbank.

Voor of na het doden onthoofdde, spietste, vilde en ontleedde ze dieren. Voor alles wat zij na het doden van de dieren met hen deed, kan ze volgens de wet niet worden gestraft.

De vrouw bleek in het bezit te zijn van meerdere verboden wapens, zoals een ploertendoder (slagwapen), boksbeugels zonder en met mes, een armband met verborgen mes en een stroomstootwapen.

Wens om (serie)moordenaar te zijn

De rechtbank benadrukt in het vonnis de ernst van de mishandelingen en het hoge recidiverisico als de vrouw niet wordt behandeld. "In de bij haar aangetroffen schriftjes is een groot aantal gedachten, deels in bloed, opgeschreven die niet alleen zeer gruwelijk, maar bovenal zeer zorgelijk zijn. De verdachte beschrijft een (serie)moordenaar te willen zijn en heeft het tot in detail over wat zij mensen wil aandoen."

Omdat de vrouw verschillende psychische stoornissen heeft, worden de feiten haar in verminderde mate toegerekend. Naast de tbs-maatregel krijgt ze een flink aantal voorwaarden opgelegd, zoals een verbod op alcohol- en drugsgebruik en een houdverbod voor dieren. Ook mag ze het land niet verlaten. Zij wordt niet verplicht opgenomen in een kliniek, maar moet wel meewerken aan haar behandeling.

Opvallend genoeg kreeg afgelopen zomer ook al een andere jonge vrouw (21) uit Hilversum tbs en celstraf opgelegd voor vrijwel dezelfde strafbare feiten: het mishandelen en doden van katten, konijnen, muizen, een cavia, een kraai en een egel.

In zeker drie gemeenten zeggen partijen de lokale fractie van Forum voor Democratie (FVD) te boycotten. Reden is de aanwezigheid van kandidaten op de kieslijst die ook actief waren bij extreemrechtse organisaties. Het gaat om een meerderheid van de partijen in Den Haag, Rotterdam en Nijmegen.

Woensdag schreef de Volkskrant dat mensen op de kieslijsten van FVD betrokken waren bij de rechtsextremistische Geuzenbond en de nationaalsocialistische NVU, of rechtsextremisme verheerlijkten en zich antisemitisch uitten. Nu spreken andere partijen in zeker drie gemeenten in de krant zich voor een boycot uit. Ze willen na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart niet met FVD samenwerken.

Tegen de NOS bevestigt de fractie van GroenLinks in Nijmegen de boycot. "Voor ons is de belangrijke basis dat je mensenrechten van anderen en de rechtsstaat respecteert. Dat doet extreemrechts niet, dus dan kan een democratie niet functioneren", zegt fractievoorzitter Quirijn Lokker. Volgens hem weigeren in ieder geval vier andere partijen ook elke samenwerking met FvD. Nog eens drie partijen sluiten Forum niet uit, maar vinden samenwerking onwaarschijnlijk.

Lof voor terroristen

In Den Haag keren negen partijen zich tegen de lokale FVD-fractie. In een gezamenlijk statement zeggen ze het "ten zeerste af te keuren" dat de partij iemand op plek 3 van de kieslijst heeft gezet die eerder in het nieuws kwam vanwege antisemitische berichten en daarnaast lof uitsprak voor twee terroristen.

In 2020 lekten appberichten uit van de jongerentak van Forum. Daarin verheerlijkte de nummer 3 op de Haagse FvD-lijst Anders Breivik die aanslagen pleegde in Noorwegen en Brenton Tarrant die een aanslag pleegde in Christchurch, Nieuw-Zeeland.

De partijen vinden dat er in Den Haag geen plaats is voor dit soort gedachtegoed dat de democratische rechtsstaat ondermijnt en de veiligheid van de stad en haar inwoners bedreigt. De partijen weigeren politieke samenwerking met Forum zo lang de partij er "niet minstens nadrukkelijk afstand van neemt en de nodige maatregelen treft." Alleen Hart voor Den Haag en de PVV steunen dat statement niet.

Meer dan 100 gemeenten

In Rotterdam zijn twee personen op de kieslijst omstreden. Ook daar laten partijen weten Forum uit te sluiten. De lijsttrekker van GroenLinks-PvdA zegt tegen de Volkskrant alle andere partijen in de Rotterdamse raad op te roepen tot een cordon sanitaire.

In Nieuwegein is onvrede over de nummer 2 op de Forum-kieslijst, die in het verleden verkiesbaar was voor de neonazistische Nederlandse Volks-Unie (NVU). Sinds 2017 is hij lid van FVD, bevestigde een woordvoerder van de partij dinsdag.

In Leiden doen andere partijen vooralsnog niet mee aan een boycot van FvD, iets waar de lokale tak van D66 eerder deze week toe opgeroepen had. Dat vertellen Leidse lijsttrekkers aan de lokale nieuwssite Sleutelstad.

FvD doet in meer dan 100 gemeenten mee aan de verkiezingen op 18 maart.

De internationale luchthaven van Berlijn (BER) is voor onbepaalde tijd gesloten vanwege ijzel. Starten en landen is op het moment niet mogelijk, laat de luchthaven weten. "Wanneer er weer gevlogen wordt, staat nog open. Vrijdagochtend kijken we verder."

Passagiers die morgen een vlucht hebben, wordt aangeraden de website van de luchthaven goed in de gaten te houden.

Vanmorgen werden vertrekkende vluchten vanwege ijzel geschrapt. Landen was nog wel mogelijk. Aan het begin van de middag kwam het uitgaande verkeer op gang. Dat kostte tijd, ook omdat de toestellen van ijzel moesten worden ontdaan. Uiteindelijk zijn tientallen vluchten alsnog geschrapt.

Ook andere delen van Duitsland worstelen met winterweer. Op de wegen leiden sneeuw en gladheid tot urenlange files. Bij Fulda in Hessen raakte een chauffeur van een vrachtwagen de macht over het stuur kwijt en botste op een tegemoetkomende bestelauto. De bestuurder van die auto overleefde dat niet. Bij de meeste andere ongelukken bleef de schade beperkt tot blikschade.

Het bestuur van de Japanse stad Fujiyoshida heeft een streep gezet door het jaarlijkse Kersenbloesemfestival. Op het festival komen elk jaar 200.000 toeristen af en dat leidt tot verkeersopstoppingen, ruzietjes en afval- en "hygiëneproblemen".

Met dat laatste wordt bedoeld dat sommige toeristen zich in een tuin ontlasten als ze geen openbaar toilet kunnen vinden.

Het Kersenbloesemfestival vond altijd in het voorjaar plaats als - de naam zegt het al - de kersenbomen in bloei staan. Dat levert mooie plaatjes op, helemaal als op zo'n plaatje ook de witte top van Mount Fuji en de Chureito Pagode zijn vastgelegd.

Het Kersenbloesemfestival in het Arakurayama Sengen Park werd tien jaar geleden voor het eerst gehouden. De stad hoopte daarmee meer toeristen te trekken. De zwakke Japanse munt en de vele selfies op sociale media maakten het tot een razend populaire toeristische attractie. Al te populair zelfs. Fujiyoshida telt 46.000 inwoners. Tijdens het festival komen daar meer dan 10.000 bezoekers per dag bij.

De inwoners zijn de overlast zat en hebben het stadsbestuur gevraagd wat belangrijker is: het festival of het welzijn van de inwoners. Het bestuur koos voor zijn burgers.

In Fujiyoshida staan de kersenbomen in april en mei in bloei. Omdat er toch toeristen zullen komen, worden beveiligers ingehuurd en mobiele wc-hokjes geplaatst. Wie het observatieplatform op wil om Mount Fuji goed te zien, moet rekening houden met een wachttijd van drie uur.

Bewoners van meer dan 1100 woonblokken in de Oekraïense hoofdstad Kyiv zitten de rest van de winter waarschijnlijk zonder verwarming vanwege de vernietiging van een elektriciteitscentrale.

De centrale die de woonblokken van stroom voorziet, raakte dinsdag beschadigd door een aanval van Rusland. Volgens burgemeester Klitschko gaat het herstellen minstens twee maanden duren.

In Oekraïne verloopt de winter tot nu toe zeer streng met op sommige dagen temperaturen van -30. Ook de komende week kunnen weer temperaturen van lager dan -20 bereikt worden.

Het water is uit de getroffen flatgebouwen gepompt om bevriezing van de leidingen te voorkomen. In negen scholen in de omgeving zijn mobiele boilers geplaatst waar inwoners dag en nacht kunnen opwarmen. Ook worden tientallen andere opwarmingsplekken ingericht.

Gevangenenruil

Het is deze maand vier jaar geleden dat Rusland met een massale aanval heel Oekraïne in handen probeerde te krijgen. Onderhandelingen over een eind aan de oorlog hebben tot nu toe geen doorbraak opgeleverd.

Wel is vandaag in Abu Dhabi weer een gevangenenruil afgesproken. Beide landen laten 157 gevangenen vrij. Verder zijn geen harde afspraken bekendgemaakt. De Oekraïense president Zelensky zei dat de gesprekken niet gemakkelijk waren. Vorige week wisselden de landen lichamen van gesneuvelde militairen uit.

Volgens de Amerikaanse gezant Witkoff gaan de gesprekken in de komende weken verder.

De Olympische Spelen in Italië worden morgen geopend, en diezelfde dag wordt al de finale gespeeld. Althans, voor de organisatie. De veiligheidsoperatie rond de openingsceremonie is enorm, al zijn de 2,5 week die volgen ook complex.

"Het is waarschijnlijk een van de grootste veiligheidsoperaties in de Italiaanse geschiedenis", zegt Filippo Bosi, 'captain' in het grootste commandocentrum in Milaan.

Bij de openingsceremonie die om 20.00 uur begint zullen miljoenen mensen wereldwijd meekijken. In het stadion zitten zo'n 60.000 toeschouwers, onder wie veel prominenten.

Daarmee is het evenement een aantrekkelijk doelwit en daarop is vroegtijdig voorgesorteerd door de Italianen.

Minister van Binnenlandse Zaken Matteo Piantedosi liet eerder al weten dat er drones en zo'n 6.000 extra agenten worden ingezet in Milaan, en ook in de andere (berg)gebieden waar wordt gesport. In Milaan moeten meer dan 3.000 camera's voor overzicht zorgen bij de veiligheidsdiensten.

In de Interforce Operations Room (SOI) komt al het beeld samen. De SOI is een ruimte speciaal ingericht voor de Spelen, waar personeel van verscheidene veiligheidsdiensten achter computers zitten. Op een groot scherm in het midden van de zaal komen de beelden binnen van de commandocentra in olympisch gebied.

"We zien hier alles", zegt Bosi. Welke dreiging het grootst is, durft Bosi niet te zeggen. "Er zijn veel dreigingen. Maar gelukkig zijn wij ook met veel."

De grote hoeveelheid agenten valt bezoekers in Milaan op. "Daardoor voel ik me hier veilig. Als de politie er niet was geweest, was dat wel anders geweest", zegt een Poolse vrouw, in de rij voor de winkel met merchandise van de Olympische Spelen.

Een Zwitserse vrouw vindt de hoeveelheid politie juist wel meevallen. "Ik was in Parijs bij de Olympische Spelen, twee jaar geleden, en daar viel het veel meer op."

Vaker incidenten

Mocht zich toch een incident voordoen, dan zou dat zeker niet voor het eerst zijn. Zo werd bij de Zomerspelen in Parijs in 2024 het treinverkeer zwaar verstoord door een sabotage-actie.

De organisatie van de Winterspelen in Pyeongchang in 2018, werd tijdens de openingsceremonie getroffen door een cyberaanval. Belangrijke systemen voor internetverkeer en televisie-uitzendingen waren het doelwit.

Italië zou in aanloop naar deze Spelen al een reeks cyberaanvallen hebben verijdeld. Die waren volgens minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani onder andere gericht op "gebouwen van het ministerie van Buitenlandse Zaken en websites die gelinkt zijn aan de Olympische Winterspelen, waaronder hotels in Cortina".

Brancheorganisatie Kinderopvang adviseert haar leden om sommige varianten van speelgoedzand voorlopig niet te gebruiken. Dat schrijft ze op haar website, nadat het AD berichtte dat in verschillende speelzandproducten kankerverwekkend asbest is aangetroffen.

Het AD liet twaalf stukken speelgoed met speelzand onderzoeken in een laboratorium. In zes gevallen werd asbest gevonden. De producten kwamen van Top1Toys, Bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed. Het AD testte producten met een vergelijkbaar uiterlijk als het speelgoed waarin in november asbest werd gevonden in Australië.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) stellen dat nog niet duidelijk of en hoe giftig de producten zijn, en of er gezondheidsrisico's zijn.

De kinderopvangorganisatie raadt aan geen speelgoedzand te gebruiken waarvan de herkomst en samenstelling niet bekend zijn. Ze adviseert om alert te zijn op eventuele terugroepacties van leveranciers en geen nieuw speelzand aan te schaffen tot de NVWA meer duidelijkheid schept.

Onderzoek NVWA

Bij de NVWA loopt een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in speelgoedzand. De NVWA begon daar al mee voor de berichtgeving van het AD, naar aanleiding van de ontdekkingen van asbest in speelzand in Australië. De NVWA schrijft dat ze pas conclusies kan trekken als het onderzoek is afgerond. "Op dit moment kunnen we niet inschatten of en hoe schadelijk de producten zijn".

Het RIVM beaamt dat nog onduidelijk is of en in welke mate mensen in contact zijn gekomen met een gevaarlijke stof. "We hebben het onderzoek van AD niet gezien, maar wat we teruglezen in de media vinden we zorgwekkend", schrijft het RIVM in een reactie aan de NOS.

"Het is bijzonder onwenselijk dat asbest in een vorm van speelgoed aanwezig is, maar het is nu nog onduidelijk wat de blootstelling aan die asbest is, en dus of er gezondheidsrisico's zijn. Daar kunnen we op dit moment nog niets over zeggen."

Geen zandbakzand

Volgens het AD gaat het bij de besmette producten om 'los' speelzand, dat wordt gebruikt voor bijvoorbeeld kleine zandtafels of speelgoed waarmee zandtekeningen kunnen worden gemaakt. Het gaat dus niet om zandbakzand.

De NVWA gaat ervan uit dat bedrijven die op basis van het onderzoek van het AD te horen hebben gekregen dat er asbest in hun producten zit, daar meteen actie op ondernemen, bijvoorbeeld door producten van de markt te halen. Websites waar de producten werden verkocht hebben het speelgoed on hold gezet, bij sommige verkopers wordt het al niet meer geleverd.

Top1Toys (waar twee besmette producten werden gekocht) was voor het AD niet bereikbaar voor een reactie.

Minister België waarschuwt

In Belgie roept minister van Consumentenbescherming Rob Beenders op voorlopig geen speelzand meer te gebruiken. Belgische winkels moeten producten uit de winkel halen.

Omdat niet duidelijk is welk speelgoed mogelijk besmet is, kiest België ervoor om alle soorten speelgoedzand niet meer te gebruiken, "van gekleurd kinetisch zand tot zandbakzand", schrijft de VRT.

Er is een crisisteam opgericht met de ministeries van Economie, Volksgezondheid en Financiën. Zij zullen samen onderzoek doen.

Marokko heeft de evacuatie gelast van meer dan 143.000 mensen in het noordwesten van het land in verband met noodweer. Het ministerie van Binnenlandse Zaken zegt dat door zware regenbuien rivieren buiten hun oevers dreigen te treden. Ook zijn er twijfels over de veiligheid van stuwdammen. Water uit de volle stuwmeren daarachter wordt versneld geloosd. Voor de evacuaties is de hulp van het leger ingeroepen. Een van de plaatsen waar dat gebeurt is de stad Ksar-el-Kebir. Volgens de autoriteiten is 85 procent van de bevolking al vertrokken. Om een damdoorbraak te voorkomen, hebben de autoriteiten 372 miljoen kubieke meter water uit nabijgelegen stuwmeer laten stromen.

In de oostelijker gelegen regio Al-Hoceima raakten de afgelopen dagen wegen gestremd door sneeuw en aardverschuivingen. Het ministerie zegt dat een aantal belangrijke wegen weer is vrijgemaakt. Andere moeten eerst worden gerepareerd. Na jaren van droogte was regen meer dan welkom, maar de laatste zes maanden viel er wel erg veel: 150 millimeter. Dat is 32,5 procent meer dan er gemiddeld in een jaar valt.

De schade is groot:

Ook het zuiden van Portugal en Spanje kampen met de gevolgen van noodweer. Dat was de afgelopen weken al vaker het geval. Wetenschappers leggen een verband met de opwarming van de aarde, waardoor de atmosfeer meer vocht opneemt.

Ook dit keer veranderden riviertjes in kolkende waterstromen en kwamen straten onder water te staan. In de Spaanse regio Andalusië zijn 4000 mensen geëvacueerd. Tientallen wegen zijn afgesloten omdat ze overstroomd zijn.

Er is tot nu toe tevergeefs gezocht naar een vrouw die door een rivier werd meegesleurd toen ze haar hond probeerde te redden. "We hebben gisteren de hele middag en avond naar haar gezocht", zei een brandweercommandant op de Spaanse televisie. "We hebben de hond gevonden, maar haar niet."

In het bergplaatsje Grazalema, ten westen van de stad Ronda, kwam het water via nauwe straatjes naar beneden. In zestien uur viel daar net zo veel regen als in Madrid in een heel jaar.

"De bergen kunnen niet meer water absorberen", zegt een restauranteigenaar tegen persbureau Reuters. "In sommige huizen komt het water uit de riolering omhoog. Onze zorg is dat de regen nog niet voorbij is." Na het weekend wordt hier meer regen verwacht.

Portugal

In het zuiden van Portugal is de rivier de Sado overstroomd. In Alcácer do Sal, niet ver van Lissabon, moeten zandzakken voorkomen dat het water huizen, winkels en restaurants binnendringt. "Ik heb nog nooit zoiets gezien", zegt een inwoner. "Hier wonen veel mensen, goede mensen, veel winkeliers. Hun huizen hebben schade opgelopen. Ik wil niet met ze ruilen."

Gisteren overleed een man toen zijn auto werd meegesleurd door een watermassa die over een weg bij een dam stroomde. Ook in Portugal wordt de komende dagen meer regen verwacht.

Een stichting die vorige week doeken van het kunstwerk Panorama Walcheren beschadigde, heeft toegegeven een fout te hebben gemaakt. Vrijwilligers van de stichting hadden vanwege een verhuizing doeken van het werk losgesneden met een stanleymes. "Dat hebben we niet goed gedaan", zegt bestuurslid Maurice Buijs.

Het werk van de Zeeuwse kunstenaar Jo Dumon Tak is zo'n 800 vierkante meter groot. Op tien meterslange schilderijen zijn diverse Walcherse landschappen en stadsgezichten te zien.

Vanwege de omvang zijn er niet veel locaties met genoeg ruimte om het complete kunstwerk tentoon te stellen. Twee doeken van het panorama waren tot voor kort te zien in Museum Veere. De overige delen lagen opgeslagen in de Onze Lieve Vrouwekerk in Vlissingen.

Omdat ook het opgeslagen deel binnenkort zou worden tentoongesteld, ging Tak naar Vlissingen om te kijken hoe zijn werk erbij lag. Hij ontdekte toen dat de doeken van het raamwerk waren losgesneden.

Nieten of snijden

De stichting Panorama Walcheren, de eigenaar van het werk, erkent dat er fouten zijn gemaakt. Volgens de stichting moesten de doeken die in de kerk lagen opgeslagen daar weg. De stichting had de huur opgezegd en wilde de kerk voor maart leeg hebben, zegt bestuurslid Buijs tegen Omroep Zeeland. "Toen hebben we besloten om de doeken snel op te ruimen. Dat hebben we niet goed gedaan. Dat is heel spijtig."

De stichting zei vorige week geen andere mogelijkheid te zien dan de werken los te snijden. De doeken zaten aan de panelen vast met nietjes, maar volgens de stichting zou het maanden kosten om die nietjes los te maken.

"Dat is een fout geweest", zegt Buijs nu. Volgens hem is er geen goede communicatie tussen de stichting en de kunstenaar geweest. "Later vertelde Tak dat hij een speciaal apparaatje voor het ontnieten heeft. Dat wisten wij niet. Maar dat neemt niet weg dat het niet goed gegaan is."

Volgens de kunstenaar is zijn werk nu onherstelbaar vernietigd. "Het kan nooit meer opgespannen worden", zei hij vorige week:

Voorlopig zijn er nog geen plannen om het werk weer tentoon te stellen. Daarvoor zijn zowel de stichting als de kunstenaar op zoek naar grote ruimtes. Panorama Walcheren kan nog wel worden hersteld als de stichting en kunstenaar dat willen. "Maar het gaat wel veel geld kosten", zegt Tak.

Klus voor een professional

Restaurator Ronald Lutz uit Middelburg kent het kunstwerk goed en ziet nog wel mogelijkheden. "Het kost heel veel tijd als je dit op een mooie manier wil opknappen, maar het kan wel. Je plakt dan een strook linnen achter het bestaande werk. Daardoor kun je het weer over een raamwerk trekken. Want daar heb je randen voor nodig. Op die manier kun je het weer tentoonstellen."

Aan een schatting hoeveel geld het zou gaan kosten, durft Lutz zich niet te wagen. "Omdat het over zoveel verschillende panelen gaat, van verschillende oppervlakten, gaat er heel veel tijd van een professional in zitten. Dit is geen klusje voor vrijwilligers."

De Verenigde Staten en Rusland hebben afgesproken om de militaire dialoog na bijna vijf jaar te hervatten, meldt de Amerikaanse generaal en hoogste bevelhebber van de NAVO in Europa, Alexus Grynkewich, na gesprekken tussen de VS en Rusland in Abu Dhabi. Daar worden onder leiding van de Amerikanen gesprekken gevoerd tussen Oekraïne en Rusland.

De bekendmaking komt op de dag dat het New START-verdrag, over de beperking van de strategische kernwapens, afloopt. Dat leidde de afgelopen tijd internationaal tot beroering, omdat hierdoor mogelijk een belangrijke rem op de verspreiding van kernwapens zou verdwijnen.

De Amerikanen en de Russen lijken nu toch af te stevenen op verlenging van dat verdrag, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios op basis van anonieme bronnen.

Een bron meldt aan de nieuwssite dat er de afgelopen 24 uur is onderhandeld in Abu Dhabi. Twee andere bronnen zeggen dat een conceptplan nog moet worden goedgekeurd door de presidenten Trump en Poetin.

Vorig jaar zei Poetin zich nog een jaar aan het verdrag te willen houden, mits de Verenigde Staten dat ook zouden doen. Aan Amerikaanse zijde bleef het sindsdien stil over een verlenging van het verdrag.

Alaska

De Verenigde Staten riepen het militair overleg op het hoogste niveau met Rusland in het najaar van 2021 een halt toe. De VS beschouwt de hervatting van de dialoog tussen de strijdkrachten als een "belangrijke factor voor wereldwijde stabiliteit en vrede". Rusland heeft vooralsnog niets naar buiten gebracht over de hervatting van de militaire gesprekken.

Trump heeft sinds zijn terugkeer in het Witte Huis meermaals contact gehad met Poetin. Zo hebben ze vaak telefonisch met elkaar gesproken en was er vorig jaar zomer een topontmoeting in Alaska over de oorlog in Oekraïne, waar concreet niets werd bereikt.

De kapitein die vorig jaar op de Noordzee met zijn vrachtschip tegen een kerosinetanker voer, is in het Verenigd Koninkrijk veroordeeld tot zes jaar cel vanwege de dood van een bemanningslid. Hij werd maandag al veroordeeld voor dood door schuld.

Het schip met de naam Solong voer vorig jaar maart voor de Britse kust toen het botste op de Amerikaanse tanker Stena Immaculate, die ruim 220.000 vaten kerosine vervoerde en voor anker lag bij Hull in het noorden van Engeland.

De botsing veroorzaakte brand op beide schepen. Een 38-jarig Filipijns bemanningslid van de Solong raakte vermist. Zijn lichaam werd nooit gevonden. Volgens de rechter stierf de man onder bevel van de kapitein en als gevolg van zijn "grove nalatigheid".

'Kapitein deed niets'

De Britse aanklagers verweten de 59-jarige Russische kapitein tijdens het proces dat hij "helemaal niets" deed om de ramp te voorkomen. De Solong lag meer dan dertig minuten op ramkoers met de Stena Immaculate.

De kapitein probeerde volgens zijn advocaat het schip van de automatische piloot te halen en van koers te veranderen, maar lukte dat niet. Zijn cliënt had volgens de advocaat weliswaar schuld, maar is niet nalatig geweest.

De Solong voer onder Portugese vlag en vervoerde voornamelijk alcohol. Het schip was van Schotland op weg naar de haven van Rotterdam.

Vier mannen hebben taakstraffen opgelegd gekregen omdat ze seks wilden met een minderjarige jongen en bereid waren daarvoor te betalen. Dat heeft de rechtbank van Rotterdam bepaald. Ze gingen in op zogenaamde 'lokprofielen' die de politie had aangemaakt op datingsites zoals Grindr en Bullchat.

Een man (42) uit Zwijndrecht en twee mannen uit Dordrecht (45 en 56 jaar) kregen alle drie een taakstraf van 120 uur. Een 42-jarige man uit Berkenwoude krijgt 100 uur.

De mannen zijn veroordeeld omdat zij door het maken van een seksafspraak hebben geprobeerd tegen betaling seksuele handelingen te verrichten met een kind van 16 of 17 jaar oud.

Drie van de mannen hebben ook seksueel getinte berichten verstuurd via de datingapps, terwijl zij in de veronderstelling waren dat zij aan het chatten waren met een kind. Daar zijn zij ook voor veroordeeld.

Bijverdienen

De vier mannen dachten dat zij met een jonge jongen zouden afspreken, die zei dat hij wat bij wilde verdienen door het verrichten van seksuele handelingen. Toen de mannen eenmaal op de afgesproken plek aankwamen met glijmiddel, condooms en geld, bleek de politie hen op te wachten.

Een van de advocaten stelde dat de politie zijn cliënt heeft overgehaald om een seksafspaak te maken, maar daar ging de rechtbank niet in mee. De rechtbank concludeert "dat de verdachte niet tot het feit is gebracht door het optreden van de fictieve minderjarige".

Jeugdprostitutie tegengaan

De politie gebruikte in 2021 een soortgelijke lokmethode, toen om jeugdprostitutie tegen te gaan. Omdat er in die zaak alleen werd gechat, kon niet worden bewezen dat de verdachte daadwerkelijk uit was op meer. De zaak resulteerde in vrijspraak.

Het Openbaar Ministerie zet de lokmethode sindsdien vaker in, vooral in de strijd tegen mensenhandel. De politie lokt daarbij ook mensen die tegen betaling seks willen hebben met minderjarigen. Het OM wilde afgelopen maand niet zeggen hoe vaak dat wordt gedaan, maar landelijk officier van justitie Maarten Noordzij stelt dat de methode "heel vaak wordt ingezet".

Volgens Noordzij is het vervolgen van de verdachten niet het hoofddoel van de lokmethode. "Het is bedoeld om slachtoffers te voorkomen, bewustwording te creëren en om een maatschappelijke discussie op gang te helpen over hoe makkelijk het eigenlijk is om seks met minderjarigen tegen betaling online te regelen."

Griekenland draait de duimschroeven voor organisaties die vluchtelingen helpen verder aan. Wie veroordeeld wordt voor mensensmokkel, kan een zwaardere straf krijgen als hij of zij voor een hulporganisatie werkt. Die straf kan oplopen tot een boete van 50.000 euro en tien jaar celstraf.

Het Griekse parlement nam daartoe vandaag een wet aan, op voorstel van migratieminister Thanos Plevris. Hulporganisaties spreken schande van wat zij de verdere criminalisering van hun werk noemen.

De gedachte achter de nieuwe wet is dat mensen die vluchtelingen aan wal helpen en eerste hulp bieden in feite illegale grensoverschrijding faciliteren, wat zou neerkomen op mensensmokkel. Hulpverleners die actief zijn op eilanden als Lesbos, Samos en Chios, dicht bij de Turkse kust, zeggen dat zij alleen maar mensen in nood ondersteunen die toch al op de vlucht waren.

Hulpverleners geen mensensmokkelaars?

Het is precies dit verschil in interpretatie dat ertoe leidde dat een rechtszaak tegen 24 hulpverleners, onder wie de Nederlander Pieter Wittenberg, op Lesbos acht jaar lang duurde. Uiteindelijk volgde de rechter de uitleg van de hulpverleners en sprak hij ze vorige maand vrij. Wie hoopte dat daarmee voor eens en voor altijd duidelijk was dat hulpverleners in Griekenland geen mensensmokkelaars zijn, komt van een koude kermis thuis.

De nieuwe wet maakt geen einde aan de onduidelijkheid over wat precies onder mensensmokkel wordt verstaan. Tegelijk zijn de mogelijke gevolgen voor hulpverleners des te groter: niet alleen hangen hen zwaardere straffen boven het hoofd, alleen maar omdat ze lid zijn van een organisatie.

Ook mag de overheid vanaf nu een hele organisatie uit het register schrappen, zodra een medewerker ook maar verdacht wordt van mensensmokkel - nog voor hij of zij schuldig bevonden is.

Hulporganisaties die niet in het register van de Griekse overheid staan, mogen in Griekenland niet actief zijn.

'Onredelijk en onrechtvaardig'

Hulp- en mensenrechtenorganisaties hebben daarom forse kritiek. "De wet is bedoeld om het maatschappelijk middenveld te intimideren. Hij is onrechtvaardig, onwettig en onredelijk", schrijven 73 Griekse en internationale organisaties.

De handtekeningen van Artsen zonder Grenzen en de Nederlandse Stichting Bootvluchteling staan onder de brandbrief. Ook de Griekse ombudsman tekent protest aan. Die noemt de bepalingen onevenredig hard, zonder dat ze onderscheid maken tussen smokkel met winstbejag en hulp aan mensen in nood.

Desondanks stemde het Griekse parlement vandaag in met de nieuwe wet. De rechtse partij Nieuwe Democratie van premier Kyriakos Mitsotakis heeft daarin een meerderheid. De voltallige oppositie stemde tegen. Minister Plevris ontkent dat hij hulpverlening in een kwaad daglicht stelt. "We criminaliseren alleen illegale mensensmokkel."

Gevangenzetting asielzoekers mogelijk

Plevris, die een extreemrechtse achtergrond heeft, staat bekend als een hardliner. In de nieuwe wet staat ook dat afgewezen of kansarme asielzoekers elk moment gevangen kunnen worden gezet, maximaal vijf jaar, tot hun uitzetting.

Vluchtelingen met een verblijfsstatus die anderen die illegaal in Griekenland verblijven helpen, verliezen hun bescherming en moeten ook het land uit. "Wie hier illegaal is, blijft illegaal en wordt gearresteerd, vastgezet en daarna uitgezet. Er is geen enkele manier meer waarop illegale migranten legaal kunnen verblijven."

Hulporganisaties kunnen nog naar de rechter stappen om de onderdelen van de wet waar ze het niet mee eens zijn, aan te vechten.

Tegelijk biedt de nieuwe wet meer mogelijkheden om bilaterale afspraken te maken met andere landen om hun inwoners in Griekenland te laten werken in sectoren waar grote tekorten zijn, zoals de landbouw en het toerisme. Ook critici juichen die verruiming toe.

Met het aangescherpte beleid hoopt de Griekse regering vluchtelingen en migranten verder af te schrikken de oversteek per bootje te wagen. Vorig jaar kwamen er ruim 40.000 het land binnen, in 2024 waren dat er nog 55.000.

De meesten vertrekken nog altijd vanuit Turkije, maar het aantal dat de lange en gevaarlijke oversteek vanuit Libië waagt, stijgt: vorig jaar kwam 40 procent vanuit daar aan, op Kreta. Plevris kondigde tijdens de behandeling van zijn wetsvoorstel aan dat daar voor het eerst drie opvangcentra komen.