Aggregator

(Telecompaper) Nvidia announced multiyear strategic partnerships with Lumentum and Coherent to develop advanced optics technologies for next-generation AI data centre infrastructure...

Zaterdag werd de Iraanse opperleider ayatollah Khamenei gedood bij de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran. 'Regime change' zou een doel zijn waar de VS en Israël op uit zijn: een Iraanse regering met andere machthebbers. Maar is dat wat ze met de liquidatie van Khamenei en de aanhoudende aanvallen op het land bereiken? Hoe stevig zit het Iraanse regime nog in het zadel?

Zondag werd in Iran een driekoppige overgangsraad benoemd, bestaande uit Alireza Arafi, als de tijdelijke opvolger van Khamenei, president Pezeshkian en Gholamhossein Mohseni Ejei, het hoofd van de rechterlijke macht. Samen zijn zij verantwoordelijk voor het landsbestuur, totdat er een nieuwe ayatollah wordt benoemd.

"Dat klinkt georganiseerd, maar de dood van Khamenei leidt tot een machtscrisis in de regering", zegt Yaghoub Sharhani, Iran-kenner en journalist bij de Groene Amsterdammer. "Khamenei was een onmisbare schakel. Hij onderhield nauw contact met de staatsmedia, de Revolutionaire Garde, het leger en milities zoals Hezbollah in Libanon. Hij wist alles, het zal heel moeilijk zijn om hem te vervangen."

'Onthoofdingsstrategie'

Volgens Sharhani leiden de aanvallen overal in het land tot chaos. Niet alleen kopstukken van de regering en het leger zijn doelwit, ook honderden andere doelen worden aangevallen: legerbases, politiebureaus en allerlei instituties. "Het hele systeem staat op losse schroeven."

Ook leiders van de Revolutionaire Garde zijn gedood. "De aanhoudende onthoofdingsstrategie kan de Garde uiteindelijk dwingen nieuwe, minder ideologische bestuurlijke figuren uit de lagere kaders naar voren te schuiven. Die zijn er ook", zegt Sharhani. "Voor een deel van de Garde is het gewoon een baan; zij willen overleven en zich niet opofferen voor het regime."

De Revolutionaire Garde houdt zich samen met het Iraanse leger nu bezig met de verdediging van het land en het uitvoeren van tegenaanvallen. "Het is de vraag of ze dit gaan volhouden, het gevecht tegen twee militaire grootmachten", zegt Iran-deskundige Peyman Jafari. "Want als de Revolutionaire Garde bezwijkt of als er splitsingen ontstaan, dan gaat ook het regime verder wankelen."

Zwakkere figuren blijven over

Duidelijk is dat de Iraanse elite door het verlies van Khamenei voor een dilemma staat. Juist om de eenheid te bewaren en kracht uit te stralen is het belangrijk dat de leider snel vervangen wordt, zegt Sharhani, maar de aanhoudende bombardementen en de gerichte 'onthoofdingsstrategie' van Israël en de Verenigde Staten maken dat risicovol.

"In korte tijd zijn er bij de luchtaanvallen veel kopstukken gedood. Vooral de Israëliërs zijn daar meester in, ze weten precies wie ze waar en wanneer kunnen vinden. Zo wordt de structuur van de regering laag voor laag weggevaagd, zodat alleen de zwakkere en minder ideologische figuren overblijven", zegt Sharhani. "En dat is precies waar ze op uit zijn."

Jafari denkt dat als er nu een nieuwe ayatollah wordt benoemd, de kans groot is dat ook hij snel zal sneuvelen. "Dan is het beter om te wachten met de bekendmaking totdat de aanvallen zijn gestopt."

Meer nodig dan luchtaanvallen

Maar wanneer de VS en Israël stoppen met bombarderen is niet duidelijk. Sowieso is onduidelijk wat het einddoel is. Afgelopen weekend zei de Amerikaanse president Trump dat het ging om het verjagen van de Iraanse machthebbers, maar maandag zaaide minister Hegseth van Defensie verwarring toen hij op een persconferentie benadrukte dat het toch niet om 'regime change' ging.

Later op de dag meldde Trump dat de VS is voorbereid op een 'militaire campagne' van vier tot vijf weken tegen Iran. Eerder sprak hij nog over een paar dagen.

Hoe dan ook, voor het volledig wegvagen van het Iraanse regime is meer nodig dan aanvallen vanuit de lucht, denkt Sharhani. "Dat vergt een lange adem en aanwezigheid van troepen op de grond. Maar daar zit Trump niet op te wachten, zeker niet in het jaar van de tussentijdse verkiezingen."

"Ik denk dat Netanyahu Trump een te rooskleurig verhaal heeft voorgeschoteld over het doden van Khamenei. Iran is niet hetzelfde als Venezuela en nu zit Trump met de gebakken peren", zegt Jafari. "De hele regio wordt nu meegezogen in deze oorlog en een exit-strategie is er niet."

Rol van het volk

Aan de top regeert de chaos en de Revolutionaire Garde houdt zich voorlopig bezig met de verdediging van het land en minder met de repressiemachine. In dat vacuüm ligt er misschien een kans voor het Iraanse volk, denkt Sharhani.

Trump deed een beroep op de Iraniërs zelf om de machthebbers weg te werken, maar mensen zijn bang en vluchten de stad uit, zegt Jafari: "Ze moeten zichzelf en hun familie beschermen. De straat op gaan om te protesteren is nu niet hun prioriteit."

If you want to pull apart a program to see how it ticks, you’re going to need a disassembler. [Ricardo Quesada] has built Regenerator 2000 for just that purpose. It’s …read more

De politieke partij Denk wil met een initiatiefwet arbeidsdiscriminatie tegengaan. Het gebeurt nog te vaak dat mensen een baan niet krijgen vanwege hun achtergrond, leeftijd of zwangerschapswens, zegt Denk-Kamerlid Ergin.

Eerder sneuvelde een soortgelijk wetsvoorstel van toenmalig CDA-minister Van Gennip van Sociale Zaken op één stem in de Eerste Kamer. Ergin doet nu een nieuwe poging en dient daartoe vandaag een wetsvoorstel in.

De wet verplicht bedrijven met vijftig werknemers of meer om bij werving en selectie van personeel objectief te werk te gaan. Bedrijven worden verantwoordelijk voor een eerlijke sollicitatieprocedure. Kandidaten moeten volgens het voorstel beoordeeld worden op competenties, en niet op de vraag of er een 'klik' is, wat nu vaak gebeurt.

"Deze wet moet een halt toeroepen aan het verspillen van talent, want dat is wat arbeidsdiscriminatie doet", zegt Ergin.

Het is volgens Ergin niet de bedoeling om bedrijven te beboeten. De wet is vooral bedoeld om bedrijven bewust te maken van dit probleem en na te laten denken over een eerlijke sollicitatieprocedure.

Alleen in uitzonderlijke gevallen en na een verbetertraject zal de arbeidsinspectie overgaan tot het opleggen van boetes.

Norm duidelijker

De afgelopen twee jaar is het Kamerlid in gesprek gegaan met werkgevers en politieke partijen die twee jaar geleden kritiek hadden op het wetsvoorstel van Van Gennip. Zo stemde de VVD in de Eerste Kamer tegen omdat de liberale senaatfractie betwijfelde of deze wet echt gaat werken en zich zorgen maakte over de administratieve last voor bedrijven.

"We hebben naar die kritiek geluisterd door de norm waar bedrijven aan moeten voldoen duidelijker in de wet te zetten", zegt Ergin. Ook heeft hij onnodige regeldruk en een meldplicht uit het voorstel geschrapt. De VVD laat weten in principe positief te zijn over het doel van de wet en uit te zien naar het wetsvoorstel.

Frustratie

Kamerlid Ergin weet persoonlijk wat het is om afgewezen te worden op basis van achtergrond. "Ik heb veertig brieven moeten uitsturen voordat ik ergens op gesprek mocht komen en ik hoor het van mensen om me heen die zeggen: ik heb de papieren, ik heb de kennis en toch val ik steeds buiten de boot. Die frustratie begrijp ik heel goed en die mensen willen we graag helpen."

Het is voor Denk het eerste initiatiefwetsvoorstel dat wordt ingediend. "Onze partij is opgericht om discriminatie aan te pakken. En ik wil me inzetten voor al die mensen die gefrustreerd thuiszitten, die willen we hiermee helpen", aldus het Kamerlid.

Nu de gehackte Odido-gegevens volledig zijn uitgelekt, staan data van ruim zes miljoen Nederlanders op het darkweb. De gestolen data blijken inmiddels op sociale media en het internet te worden gebruikt. Zo worden statistieken uit de data gedeeld op X en zijn er websites gemaakt waarop bezoekers zelf kunnen checken of hun gegevens zijn gelekt.

De dataset die de hackers hebben gepubliceerd bevat gevoelige informatie zoals adressen, paspoortnummers en bankgegevens. "Door erin te grasduinen vergroot je de schade voor mensen die al slachtoffer zijn van de hack", zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie.

"Er is ook een groot risico dat data verder worden gedeeld en dat gegevens op veel meer plekken terechtkomen." Dat leidt weer tot een grotere kans op identiteitsfraude of doxing, het openbaar maken van persoonsgegevens om iemand te intimideren.

Het downloaden, gebruiken en verspreiden van gestolen data is strafbaar, al hangt het er wel vanaf welk doel iemand heeft.

"De data zijn natuurlijk door een misdrijf verkregen", zegt IT-jurist Arnoud Engelfriet. "In principe is bij het verspreiden van illegaal verkregen data sprake van heling." Toch is er een uitzondering op de wet: gestolen gegevens gebruiken mag als je te goeder trouw handelt in het algemeen belang.

Ethisch gebruik

Met dit in gedachte maakte ict'er Joost Schuttelaar zelf een website over de gelekte Odido-klantgegevens. Daar kunnen klanten checken of hun gegevens gelekt zijn. "Veel mensen willen dat weten, ik hoop er met deze tool aan bij te dragen dat mensen niet zelf op zoek gaan naar de gelekte data."

Schuttelaar probeert het op een ethische en legale manier te doen door de data te versleutelen, zegt hij. "De tool bevat niet een emailadres of telefoonnummer maar een versleutelde variant daarvan. De site bevat daardoor geen kopie van de onderliggende persoonsgegevens, maar mensen kunnen wel veilig hun privégegevens checken." Op deze manier wordt het gevaar van verdere verspreiding beperkt, denkt Schuttelaar.

Volgens IT-jurist Engelfriet lijkt de site veilig met de gegevens om te gaan. "Maar ook als ik een gestolen fiets helemaal veilig maak, blijft het een gestolen fiets." Of deze tool echt het maatschappelijk belang dient, kan alleen door de rechter worden vastgesteld, zegt Engelfriet.

Inmiddels heeft de politie ook zelf een pagina online gezet waar je kunt controleren of je in de Odido-dataset voorkomt.

Ongefundeerde statistieken

De gegevens worden ook op sociale media gebruikt. Zo gaan er op X statistieken rond die gebaseerd zouden zijn op de Odido-gegevens. Volgens deze berichten zijn met hulp van een AI-model achternamen geanalyseerd om de relatie tussen etniciteit, fraude en wanbetaling te leggen. De conclusies die vervolgens worden getrokken leiden tot racistische reacties.

Doordat de gegevens met een AI-programma zijn geanalyseerd, worden de data aan dat AI-bedrijf gegeven, waarschuwt IT-jurist Engelfriet. Daardoor kun je volgens hem moeilijk spreken van een zorgvuldige behandeling van de gestolen gegevens.

Engelfriet vraagt zich af of het verwerken van gestolen gegevens niet sowieso beter overgelaten kan worden aan journalisten of onderzoekers. "Dit is een beetje zoals asbest en giftige grond", zegt hij. "Dat kun je zelf gaan afgraven, maar je hebt niet voor niks allemaal gecertificeerde mensen." Het is niet altijd makkelijk voor een leek om de regels te doorgronden, aldus de IT-jurist.

Mogelijke gevangenisstraf

De kans dat het gebruik van de Odido-gegevens leidt tot strafvervolging, lijkt overigens niet groot. Het Openbaar Ministerie laat weten zich te focussen op de criminelen die verantwoordelijk zijn voor de hack bij Odido.

Toch sluit het OM het aanpakken van mensen die de gegevens gebruiken voor eigen doeleinden niet uit: "Het mag duidelijk zijn dat gebruik en zeker misbruik van die gegevens in bepaalde vormen strafbaar kan zijn. In voorkomende gevallen wordt daartegen opgetreden." De straf kan variëren van een geldboete tot een maximale gevangenisstraf van een jaar.

Goedemorgen! De oorlog in het Midden-Oosten gaat onverminderd door, maar er is ook ander nieuws. Zo komt er vanochtend een uitspraak in de Barendrechtse zedenzaak. En Rijksambtenaren gaan 24 uur lang staken voor meer loon.

Het weer: vandaag wordt het opnieuw behoorlijk zonnig. Het kwik loopt op naar 13 graden aan de kust tot 16 graden in het binnenland. Met weinig wind voelt het lenteachtig aan. Vanuit het noorden neemt de bewolking wel wat toe, maar het blijft droog.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In de oorlog van de VS en Israël met Iran gingen de aanvallen over en weer ook de afgelopen uren door. Het Israëlische leger zegt dat het luchtaanvallen heeft uitgevoerd op het gebouw van de Iraanse staatsomroep in Teheran. Volgens het leger is het gebouw van omroep IRIB "geraakt en ontmanteld". IRIB bevestigt de aanval, maar zegt dat de uitzendingen gewoon doorgaan.

De Amerikaanse ambassade in Saudische hoofdschat Riyad is aangevallen door drones. Er brak een kleine brand uit, maar er zijn geen berichten over slachtoffers. De ambassade heeft kort na de aanval Amerikanen in Saudi-Arabië opgeroepen om binnen te blijven.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft landgenoten in het Midden-Oosten opgeroepen om zo snel mogelijk te vertrekken. Het ministerie spreekt van ernstige veiligheidsrisico's, niet alleen in Iran, maar in alle landen in het Midden-Oosten. De Amerikanen moeten proberen om via lijnvluchten of andere commerciële routes weg te komen, het ministerie zegt niets over evacuatievluchten.

Ander nieuws uit de nacht En dan nog even dit:

Om een oude verkrachtingszaak alsnog op te lossen, heeft de politie een 3D-model gemaakt van de verdachte. Dat wordt geprojecteerd bij een winkelcentrum in Bilthoven:

Fijne dinsdag!

Unlike on Earth there aren’t dozens of satellites whizzing around Mars to provide satellite navigation functionality. Recently NASA’s JPL engineers tried something with the Perseverance Mars rover that can give …read more

De beruchte Italiaanse maffiabaas Benedetto 'Nitto' Santapaola is op 87-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis in Milaan. Italiaanse media melden dat hij ziek was en dat zijn gezondheid de laatste tijd verslechterde.

Santapaola zat sinds 1993 een levenslange gevangenisstraf uit. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor moorden op leden van de Siciliaanse maffia en vele anderen, onder wie journalist Giuseppe Fava en de rechter Giovanni Falcone.

De maffiabaas werd geboren in de stad Catania op het Italiaanse eiland Sicilië. Veel van zijn familieleden waren lid van de cosa nostra, de Siciliaanse maffia. Santapaola groeide uit tot een kopstuk van de maffia, mede dankzij zijn goede banden met de 'capo dei capi' (baas der bazen) Salvatore 'Toto' Riina en de Corleonesi-clan.

Geweld en corruptie

Tijdens zijn criminele carrière raakte Santapaola verwikkeld in verschillende bloedige oorlogen met andere maffiosi, zoals de groep van Alfio Ferlito. Die werd in 1982 gedood door schutters uit de clan van Riina. Dat gebeurde op het moment dat Ferlito van de ene naar de andere gevangenis werd verplaatst door de carabinieri, de Italiaanse nationale politie.

Kort na deze moord liet Santapaola een generaal van de carabinieri doden in Palermo. Deze generaal had een halt moeten toeroepen aan de oorlog tussen de verschillende maffiaclans. Hij had voordat hij werd vermoord ontdekt dat maffiabaas Santapaolo betaald werd door een groep van vier projectontwikkelaars die nauwe banden hadden met de Italiaanse regering.

Onderzoeksrechter Giovanni Falcone vond later een briefje met daarop informatie over deze ontdekking, Daarop besloot Falcone de projectontwikkelaars te laten onderzoeken. Uit dat onderzoek bleek dat er veel bewijs was dat de maffia, het bedrijfsleven en de politiek nauw met elkaar verweven waren.

Santapaola werd onder meer veroordeeld voor de moord op journalist Giuseppe Fava. Deze journalist had geschreven over de banden tussen de projectontwikkelaars en de maffia en werd in 1984 gedood door een neef van Santapaola.

Levenslange celstraffen

In 1987 kreeg Santapaolo bij verstek een levenslange gevangenisstraf opgelegd voor de moord op maffiabaas Ferlito. In 1993 werd hij gearresteerd op een boerderij nabij Catania, waar hij verscholen zat. Hij was toen al ruim tien jaar op de vlucht voor de autoriteiten.

In 1996 werd de maffiabaas ook veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor de moord op een hoge politieman. Een jaar daarna kreeg hij nogmaals levenslang voor de moord op rechter Falcone. Die moest zijn strijd tegen de maffia bekopen met de dood toen zijn auto in 1992 werd opgeblazen op een snelweg.

Later bleek dat de maffia springstof had aangebracht in de afwateringsbuizen onder de weg. Twee maanden daarna werd ook een andere rechter die streed tegen de maffia, Paolo Borsellino, vermoord. Voor deze aanslag is 'baas der bazen' Toto Riina veroordeeld.

Nederlandse jongeren van 12 tot en met 16 jaar drinken gemiddeld 9,5 glas suikerhoudende frisdrank per week. De helft drinkt zelfs 16,5 glas per week, vergelijkbaar met zo'n negentig suikerklontjes. Dat stellen onderzoekers van de GGD Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam, die deze hoeveelheid zorgelijk noemen. Ze pleiten voor een 'slimme suikertaks'.

"Ik keek wel op van de uitkomsten van ons onderzoek", zegt gezondheidswetenschapper Rian Pepping. "Hoe meer suiker je binnenkrijgt, hoe groter je risico om overgewicht en diabetes type 2 te ontwikkelen." Op dit moment heeft een op de zeven kinderen overgewicht.

Jongeren die negentig suikerklontjes per week achterover klokken, krijgen alleen al via de frisdranken meer suiker binnen dan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbeveelt. Volgens de strengste WHO-aanbeveling mag een meisje van 12 met een matig actieve leefstijl niet meer dan 44 suikerklontjes per week. Voor een 16-jarige jongen met een zeer actieve leefstijl is het maximum 79 klontjes.

Vooral uit de supermarkt

Onder de noemer frisdrank vallen in het onderzoek niet alleen reguliere frisdranken, maar ook vruchtensappen, limonades, ijsthee, sportdranken en energiedrankjes. "Eigenlijk alle suikerhoudende dranken die geen of weinig voedingswaarde hebben", zegt Pepping.

Uit het onderzoek blijkt ook dat jongeren frisdrank vooral in de supermarkt kopen. Het merendeel van de ondervraagden zegt geen frisdrank meer te kopen als een blikje van 330 milliliter duurder wordt dan 3 euro.

Overigens is ook de aanwezigheid van frisdrank in huis voor jongeren een stimulans om frisdrank te drinken. Wat er moet gebeuren om ouders minder frisdrank te laten kopen, is hier niet onderzocht.

Suikertaks

Het kabinet-Jetten wil per 2030 een suikertaks invoeren, maar de onderzoekers roepen de coalitie op om suikerhoudende dranken nu al extra te belasten. Ze willen dat de hoeveelheid suiker in het drankje bepaalt hoe hoog de belasting is: meer suiker betekent meer betalen.

Zo'n belasting zou twee kanten op werken: de fabrikant wordt gestimuleerd om minder suiker in het product te stoppen en de consument wordt aangemoedigd om een gezondere keuze te maken.

Historically, moving and pointing a camera while filming was the job of a highly-skilled individual. However, there are machines that can do that, enabling all kinds of fancy movement that …read more

Wie van een doorsnee inkomen een huis wil kopen, komt meer dan 100.000 euro tekort om een hypotheek te kunnen afsluiten. Zonder dubbel inkomen of rijke ouders lukt het deze inkomensgroep niet om een huis te kopen. Dat blijkt uit de eerste toegankelijkheidsmonitor die het Centraal Planbureau (CPB) uitvoerde naar de markt van koopwoningen.

Een doorsnee inkomen is het inkomen dat precies in het midden ligt: de helft van de huishoudens in Nederland verdient meer en de helft verdient minder. Dat bedrag ligt rond de 50.000 euro bruto per jaar, zegt het CPB. Dat is ongeveer 4166 euro per maand.

Het CPB nam de betaalbaarheid van koopwoningen van 2015 tot en met 2024 onder de loep. De monitor laat zien dat het huishoudens met een doorsnee inkomen tot aan 2018 nog lukte om van het eigen salaris een hypotheek voor een koopwoning af te sluiten. Daarna moesten zij spaargeld meenemen om een huis te kunnen kopen.

Dat komt doordat de woningprijzen in die jaren veel harder stegen dan de inkomens. In 2024, toen de gemiddelde prijs van een koopwoning uitkwam op bijna 451.000 euro, kwam iemand met doorsnee inkomen meer dan een ton tekort. "In 2015 konden huishoudens met een doorsnee inkomen nog 61 procent van het woningaanbod in Nederland kopen. In 2024 was dat nog slechts 21 procent", zegt Emile Cammeraat, programmaleider bij het CPB.

Half miljoen

Eind vorig jaar ging de gemiddelde verkoopprijs van een koophuis door de grens van een half miljoen euro. Dat hoeft niet te betekenen dat doorsnee inkomens sinds 2024 nog meer moeten bijleggen voor een hypotheek. In 2025 stegen de lonen voor het derde opeenvolgende jaar harder dan de inflatie. Omdat het CPB voor het onderzoek nog niet over alle cijfers van 2025 beschikte, is dat jaar in het onderzoek niet meegenomen.

Het CPB constateert dat het mensen met een doorsnee-inkomen niet meer lukt om zelf iets te kopen. Kopers hebben eigenlijk een partner of andere tweede koper nodig. Cammeraat: "Een eenpersoonshuishoudens met een doorsnee inkomen kunnen nog maar 2 procent van het aanbod woningen kopen."

De gedaalde toegankelijkheid tot de koopwoningmarkt treft vooral starters, omdat die doorgaans jonger zijn en een lager inkomen hebben. Ook hebben ze geen overwaarde van een woning die ze verkopen.

Bouwen en belastingmaatregelen

Het probleem doet zich in het hele land voor, becijferde het CPB. Cammeraat: "In alle regio's is de toegankelijkheid voor doorsnee inkomens afgenomen. De problemen zijn het grootst in de grote steden. Daar is de bereikbaarheid van een koopwoning gedaald tot 18 procent. In Amsterdam en Utrecht zelfs nog meer."

Veel mogelijkheden om doorsnee huishoudens te helpen zijn er niet, in ieder geval niet op de korte termijn. Eén van de manieren om de prijzen van koopwoningen minder hard te laten stijgen, is het aanbod vergroten, oftewel bijbouwen. Maar het doel om 100.000 nieuwe woningen per jaar te realiseren, blijkt al jaren een onmogelijkheid, door onder meer stikstofregels en een tekort aan personeel in de bouw.

Het CPB noemt als optie het splitsen van bestaande woningen makkelijker maken en ook het verminderen van de belastingvoordelen voor huizenbezitters. "De hypotheekrenteaftrek en het lage woningforfait leiden ertoe dat kopers meer kunnen bieden. En dat jaagt de prijzen verder op", zegt Cammeraat.

De kans dat aan de hypotheekrenteaftrek gemorreld wordt, lijkt klein, omdat in het coalitieakkoord is opgenomen dat dit niet gebeurt.

Meer lenen slecht idee

Een andere optie kan zijn om de leennormen wat te versoepelen. Het onderzoek van het CPB werd in het leven geroepen om als input te dienen bij het vaststellen van de leennormen voor een woning. In het verleden konden huishoudens 106 procent van de waarde van een woning lenen voor een hypotheek.

Toen de huizenprijzen tijdens de kredietcrisis van 2008 hard daalden, bleven veel huizenbezitters die hun woning moesten verkopen met een restschuld zitten. Om herhaling te voorkomen kunnen kopers sinds 2018 niet meer dan de getaxeerde waarde van de woning lenen.

De Nederlandsche Bank (DNB) herhaalt vandaag dat de leennormen versoepelen geen goed idee is. "Dat kan leiden tot hogere biedingen en hogere schulden bij kopers, vooral starters. En daarmee tot hogere risico's voor huishoudens en financiële instellingen", aldus de toezichthouder.

DNB voegt daaraan toe dat een versoepeling van de leennormen er alleen maar toe leidt dat de huizenprijzen nog harder zullen stijgen, omdat mensen dan meer kunnen bieden. Diezelfde conclusie trekt het CPB.

Drie verdachten die tot ruim 15 jaar cel waren veroordeeld voor betrokkenheid bij de moord op de Franse leraar Samuel Paty in 2020 hebben in hoger beroep lagere straffen gekregen.

Een van hen was volgens het speciaal gerechtshof in Parijs verantwoordelijk voor een online haatcampagne die leidde tot de moord. De andere twee hielpen de dader bij het verkrijgen van wapens en reden hem naar de plaats delict.

Samuel Paty had in oktober 2020 spotprenten van de profeet Mohammed laten zien aan zijn leerlingen, als onderdeel van een les over vrijheid van meningsuiting en godslastering. Abdoullakh Anzarov, een 18-jarige van Russisch-Tsjetsjeense afkomst, hoorde daarvan op sociale media. Hij wachtte Paty op bij zijn school ten noordwesten van Parijs en onthoofdde hem op straat. Anzarov werd daarna doodgeschoten door de politie.

Haatdragende videoboodschappen

Het politieonderzoek leidde naar een aantal medeplichtigen. Een van hen is de vader van een van de leerlingen aan wie Paty de spotprenten had laten zien, Brahim C. Hij had voor de moord samen met een imam, Abdelhakim S., haatdragende videoboodschappen verspreid op sociale media.

Daarin werden de naam van de leraar en het adres van de school genoemd. De rechtbank veroordeelde C. eind 2024 tot dertien jaar cel. Dat is in hoger beroep nu teruggebracht tot tien jaar. De straf van imam S., vijf jaar cel, liet het hof in stand.

Twee vrienden van de Tsjetsjeense dader, Naïm B. en Azim E., hadden in eerste instantie ook lange celstraffen gekregen. Ze waren beiden tot zestien jaar veroordeeld, maar zagen die straf vandaag teruggebracht tot respectievelijk zes en zeven jaar.

De rechtbank achtte hen in 2024 medeplichtig aan moord, maar het hof denkt daar anders over en heeft de twee nu alleen veroordeeld voor deelname aan een criminele organisatie, zonder terroristisch oogmerk. De twee wisten mogelijk niet wat Anzarov precies van plan was.

Het Openbaar Ministerie had in het hoger beroep zestien tot twintig jaar gevangenisstraf geëist voor de vier verdachten. De familie van Samuel Paty had voor de behandeling van de zaak door het hof de wens uitgesproken dat "het vonnis in eerste aanleg zou worden bevestigd".

Bij een leghennenbedrijf in het Gelderse Lunteren, in de gemeente Ede, is vogelgriep vastgesteld. Om verdere verspreiding te voorkomen zijn zo'n 34.000 dieren afgemaakt.

Binnen een straal van een kilometer van het bedrijf liggen drie andere pluimveebedrijven. In de 3-kilometerzone zijn het er 32. Deze bedrijven worden de komende dagen gemonitord door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Vervoersverbod

Voor bedrijven die binnen een straal van 10 kilometer van het getroffen bedrijf gevestigd zijn, geldt per direct een verbod op het vervoeren van pluimvee. Het gaat in dit geval om 191 pluimveebedrijven.

Veel van die bedrijven bevinden zich al langer in de zogeheten beperkingszone. Vorige week dinsdag werd bij een nabijgelegen leghennenbedrijf in Ede ook vogelgriep vastgesteld. Toen werden zo'n 23.000 kippen afgemaakt.

Heviger

Het vogelgriepvirus steekt vrijwel elk jaar de kop op, maar dit seizoen verloopt het heviger dan de afgelopen jaren.

Na een uitbraak in het Drentse Gasselternijveenschemond in oktober werd een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Sindsdien zijn er tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld en zijn al meer dan twee miljoen dieren afgemaakt. De meeste uitbraken zijn in Gelderland.

Considering that the Serial Peripheral Interface bus semi-standard has been around since the early 1980s, it’s perhaps not that shocking that the controllers of the Super Nintendo Entertainment System (SNES) …read more

Voor Nederlanders die door de oorlog niet weg kunnen uit de Golfstaten, voelt de situatie surrealistisch. Het luchtruim blijft voorlopig gesloten, dus zit er voor gestrande reizigers voorlopig weinig anders op dan wachten.

Harde knallen in de nacht, flitsen in de lucht en transittoeristen die buiten naar de hemel staan te kijken terwijl drones en raketten worden neergehaald: voor Nederlanders die door de oorlog in de Golfregio vastzitten voelt het soms meer als een film dan als werkelijkheid.

De 28-jarige Charlotte, die met haar gezin vastzit in Dubai, is ook bang. "Iedereen leeft met ons mee, maar eigenlijk kunnen we alleen maar bidden dat we hier levend wegkomen", zegt ze.

Charlotte en haar man zouden met hun 3 maanden oude baby en 4 jaar oude zoontje naar Curaçao op vakantie gaan, maar vanwege de onrust in Venezuela had ze dat omgeboekt naar Dubai.

Sinds donderdag verbleven ze in het chique Fairmont The Palm hotel, waar zaterdag na een inslag brand uitbrak. Ze brachten de nacht door in de kelder van het hotel en de volgende dag zijn ze naar het huis van familie gegaan, buiten het toeristische centrum. "Dat voelt iets veiliger. Maar verder ben ik heel bang. Ik ben de hele tijd aan het overgeven."

Het is afwachten voor Charlotte en haar gezin wanneer ze terug kunnen naar Nederland. Ze is aan het zoeken naar tickets, maar zolang het luchtruim gesloten is, kan ze niet weg.

Volg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog:

KLM laat weten dat er 237 van zijn passagiers gestrand zijn in Dubai. Ze zouden zaterdag terugvliegen naar Amsterdam, maar die vlucht werd geannuleerd. De luchtvaartmaatschappij probeert de passagiers over land naar een locatie te brengen vanwaar ze terug naar huis kunnen vliegen.

De kosten voor hotels en eten worden intussen vergoed. KLM heeft verder aangekondigd dat alle vluchten van en naar Tel Aviv, Dubai, Riyad en Dammam tot en met 5 maart geannuleerd zijn.

Dagen op hotelkamer

In Doha zijn al drie dagen op rij explosies te horen, terwijl het Qatarese luchtverdedigingssysteem Iraanse drones en raketten onderschept. In eerste instantie waren de Iraanse projectielen alleen gericht op de Amerikaanse luchtmachtbasis, maar sinds vandaag ook op civiele doelen, waaronder energie-installaties en de internationale luchthaven.

Ivo Lander (23) was op vakantie in Indonesië en is nu gestrand in Doha. Na een dag op het vliegveld kreeg hij een voucher voor een hotel en voor eten en drinken. Het is een luxe 4-sterrenhotel en dat is fijn want de hotelgasten blijven de hele tijd binnen. Ze krijgen waarschuwingen als er explosies zijn.

Het hotel is vlakbij een Amerikaanse legerbasis, en dus ze horen veel knallen. Ivo is wel even snel naar een supermarkt in de buurt gegaan om een tandenborstel en wat extra water te kopen, maar dat voelde niet veilig. "We wagen het niet meer om naar buiten te gaan, want we willen niet een doelwit zijn van een eventuele terreurdaad."

Wanneer hij terug kan naar Nederland is nog onbekend. Die onzekerheid is stressvol, ook al omdat Ivo vandaag aan een nieuwe baan zou beginnen.

Surrealistische sfeer

In de hotels in Doha verblijven vooral gestrande transitpassagiers. "Er zijn hier misschien twee tot vier Nederlanders, allemaal op doorreis," zegt een andere reiziger, die in zijn hotelkamer wakker werd van keiharde knallen. "Dat bleek afweergeschut tegen drones. De ramen trilden in de sponningen. Je kon de flitsen in de lucht zien."

De surrealistische sfeer leidt soms tot vreemde taferelen. "Een van de aanwezige Duitsers kwam opgetogen met een scherf van een drone of raket aanzetten," zegt hij. "Bizar, hè?"

Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten voorlopig nog geen Nederlanders te repatriëren vanuit het Midden-Oosten. Volgens het ministerie kan dat op dit moment niet op een veilige manier. Dus voorlopig rest hem, en vele anderen Nederlanders in Qatar, niets anders dan wachten. "Nu is het afwachten wanneer we terug kunnen. Ik hoop snel."

Noodnummer van Buitenlandse Zaken

Nederlands die in nood zitten, kunnen via het nummer +31 247 247 247 contact opnemen. Dat nummer is dag en nacht bereikbaar.

Geen Spaans, Duits of Engels, maar een hele andere taalles op het Twickel College in Hengelo: middelbare scholieren kregen vandaag hun eerste les Twents. "Als de Twentse taal verdwijnt, verdwijnt de cultuur ook", zegt docent Jan Geuke.

De middelbare school wil van de streektaal een serieus schoolvak maken en ontwikkelde daarom een volwaardige lesmodule. Dat deden docenten samen met onderwijskundige Sanne Huizing en cabaretier Herman Finkers.

'Je kunt hier zelfs Fries krijgen'

De cabaretier kondigde het project in het Twents aan bij het jubileumconcert van het Twents Jeugd Symfonie Orkest (TSJO). "Steeds meer scholieren vragen zich af waarom ze Latijn, Grieks en Frans kunnen leren, maar geen Twents", zei hij eerder tegen RTV Oost. "Je kunt hier zelfs Fries krijgen. Daarom hebben we besloten om een lesmodule te maken."

En zo geschiedde. Met de module leren de scholieren over zinsopbouw en grammatica, maar ook over de achtergrond van het Twents. Dat gebeurt met video's die Finkers heeft opgenomen, waarin hij duikt in de achtergrond en ontwikkeling van de streektaal.

Geuke is leraar Duits, maar geeft nu een paar uur per week Twentse les. Voor de ene leerling zullen de lessen makkelijker te volgen zijn dan voor de ander, zegt hij tegen RTV Oost. "Wie het thuis al spreekt, heeft een voorsprong."

Dat blijkt ook in de klas. "Ik kan het al goed, want ik heb het van mijn opa en oma geleerd", zegt Hesse. "Dus het is niet zo moeilijk voor mij." Voor Emma is het daarentegen allemaal nieuw. "Ik versta er eigenlijk helemaal niks van", zegt ze. "Maar het is goed dat we deze les krijgen. Zo leer ik ook iets over de streek waar ik vandaan kom."

Eindexamenvak

Vandaag oefenden de leerlingen met zinnen zoals "Ik bin mien book vergetten", "Bin ik op tied?" en "Kö'j miej de antwoorden geven?". De docent spreekt deels Twents en deels Nederlands.

De lesmodule wordt nu getest op het Twickel College, en als het aan de makers ligt blijft het daar niet bij. Op termijn moet het materiaal ook beschikbaar worden voor andere middelbare scholen in Twente. Het uiteindelijke doel is dat het Twents gekozen kan worden als eindexamenvak.

There are many chess robots, most of which require the human player to move the opposing pieces themselves, or have a built-in mechanism that can slide the opposing pieces around …read more

De Nederlandse sterrenchef Nick Bril had te veel alcohol in zijn bloed toen hij twee jaar geleden zijn hulpkok aanreed op een parkeerterrein in Antwerpen. Dat is tijdens de rechtszaak tegen Bril nogmaals bevestigd door deskundigen.

Op 8 januari 2024 stapte Bril in de auto na een nieuwjaarsfeest van The Jane, het restaurant waar hij werkt. Het feest had tot in de ochtend geduurd. De eveneens beschonken Joe Claridge (39) lag op dat moment op de parkeerplaats.

Bril zegt dat hij het slachtoffer niet had gezien. Hij ging met zijn Land Rover achteruit, reed daarbij met het rechterachterwiel over Claridge en ging vervolgens weer vooruit waardoor hij de hulpkok opnieuw overreed. Het voorval is vastgelegd op beelden van bewakingscamera's.

Twee uur na het incident werd bij Bril een alcoholtest afgenomen en daaruit bleek dat hij te veel had gedronken. Het was volgens de rechter nog onduidelijk hoeveel alcohol de chefkok ophad toen hij achter het stuur stapte.

Uit een 'terugrekening' van deskundigen blijkt nu dat Bril op dat moment tussen de 1,52 en 1,91 promille alcohol in zijn bloed had, terwijl maximaal 0,5 is toegestaan.

Dronken

Het precieze promillage is afhankelijk van verschillende factoren, bijvoorbeeld hoeveel iemand op die dag heeft gegeten. Vandaar dat uit het onderzoek een 'spectrum' is gerold, in plaats van een duidelijk antwoord op de vraag of Bril dronken was.

De advocaten van Bril houden vol dat de chef niet dronken was, maar slechts "geïntoxiceerd". Hij zou die dag tijdens opnames voor het tv-programma Masterchef veel gerechten hebben geproefd en volgens zijn advocaat heeft hij daarna in het restaurant ook nog gegeten.

Claridge raakte ernstig gewond. Hij lag anderhalve maand in coma en verloor beide benen. In december eiste het Belgische Openbaar Ministerie anderhalf jaar cel tegen de Nederlandse kok. Daarnaast eiste het OM 4400 euro aan boetes, een rijverbod van een half jaar. Ook moet Bril volgens de aanklager zijn rijexamen opnieuw afleggen.

De uitspraak in de zaak is op 1 april.

Many different types of printers have entered the market over the years. Most of us are intimately familiar with the common inkjet and laser, both of which can be found …read more

Na raketaanvallen rond de Perzische Golf en de Straat van Hormuz ligt de scheepvaart daar grotendeels stil. De oorlog in het Midden-Oosten zorgt daarmee voor hogere olie- en gasprijzen, en raakt ook Nederlandse rederijen.

Vanochtend sloot het Saudische staatsoliebedrijf Saudi Aramco zijn rederij in Ras Tanura na een droneaanval. Ook schepen in het gebied werden aangevallen. Qatar legde vervolgens de hele productie van vloeibaar gas stil.

De aanvallen leggen de handel in de Straat van Hormuz goeddeels plat. Normaal gaan er 20 miljoen vaten olie per dag door de smalle zeestraat tussen Iran en het Arabisch Schiereiland, plus nog eens al het vloeibaar gas dat Qatar normaal exporteert. Maar deze middag varen er vooral wat Iraanse vissersschepen op een van de belangrijkste vaarroutes voor olie- en gastankers ter wereld.

Heel vorige maand schommelde het aantal schepen met olie of gas aan boord tussen de vijftig en tachtig per dag in de Straat. Tot gisteren. Toen waagden minder dan tien tankers zich door de doorvaart, blijkt uit cijfers van Britse scheepvaartanalyse bedrijf Lloyd's List.

Energieprijzen

De stilgevallen productie en handel is direct terug te zien in de wereldwijde olie- en gasprijzen. Toen de grondstoffenbeurzen vandaag opengingen schoten de prijzen omhoog. De situatie kan nog grotere impact krijgen op de energieprijzen, zegt energiedeskundige aan het Haags Centrum voor Strategische Studies, Lucia van Geuns.

Het hangt er vooral vanaf hoelang de aanvallen doorgaan. Door het stilleggen van de schepen is er minder aanbod voor olie en gas op de wereldmarkt en dat duwt de prijs omhoog.

"Dit is een zorgelijke ontwikkeling voor de energieprijzen aangezien bijna twintig procent van zowel olie als vloeibaar gas door de straat van Hormuz gaat. Als dit langer dan een week duurt, zal deze keten echt verstoord worden en dat zullen we ongetwijfeld merken", zegt Van Geuns over de gevolgen voor Nederlandse huishoudens.

Het ministerie van Economische Zaken verwacht voorlopig geen gastekorten, laat een woordvoerder weten. Wel houden ze de situatie nauwlettend in de gaten. Als de prijzen langere tijd hoog blijven, kan het aanvullen van de op dit moment lage gasvoorraad veel geld gaan kosten.

Andere koers

In het gebied zijn ook verschillende Nederlandse bedrijven actief met schepen. Het baggerschip Artemis, van Van Oord, ligt voor de haven van Muscat, de hoofdstad van Oman. Iets verder uit de kust werd daar gisteren een olietanker geraakt, waarbij een bemanningslid omkwam.

"De veiligheid van onze collega's in de regio en aan boord van onze schepen heeft onze hoogste prioriteit, en wij zijn op dagelijkse basis met hen in contact", laat een woordvoerder van Van Oord weten. "Op basis van de meest recente informatie zijn onze mensen momenteel veilig en we hopen dat de situatie niet verder escaleert."

Van rederij Roll Group was er een groot transportschip op weg naar de Saudische haven Al Jubail. "Op dit moment hebben we geen schepen in het gebied", zegt een woordvoerder over de Perzische Golf. "Een van onze schepen heeft een nieuwe bestemming gekregen toen het onderweg was naar de Golf. Nu gaat er geen enkel schip van ons die kant meer op."

Net buiten dezelfde haven ligt nog wel een schip van Jumbo Shipping. Wat verderop, in een haven van de Verenigde Arabische Emiraten, ligt ook een klein transportschip van een rederij uit Urk. Die laat weten dat het werk in de haven voorlopig gewoon doorgaat.