NOS Nieuws - Algemeen

Met onder meer een vernieuwde boulevard, parkeergarage en een gerenoveerd winkelcentrum is de badplaats Kijkduin grotendeels af. Toch staat de helft van de panden aan de boulevard nog leeg, schrijft Omroep West. "Als het vol is, wordt het de mooiste badplaats van Den Haag en misschien ook wel van Nederland", zegt Rakesh Gogar van de ondernemersvereniging Kijkduin.

Kijkduin was vanwege de grootschalige verbouwingen lange tijd minder aantrekkelijk voor dagjesmensen en strandliefhebbers. Niet iedereen weet de weg naar Kijkduin (terug) te vinden, zegt Robert de Lange, eigenaar van een pannenkoekenrestaurant aan de boulevard. "Het is natuurlijk een beetje verpauperd geweest. Het is heel moeilijk om de mensen die de afgelopen jaren een andere route zijn gaan kiezen weer terug te krijgen."

Kijkduin zou volgens de ondernemers net zo populair kunnen worden als Scheveningen, maar dat wordt lastig als de helft van de panden leeg blijft staan, menen ze. "Ondernemers moeten er weer geloof in krijgen", zegt De Lange.

Ondernemer Robert de Lange:

"Eindelijk is de boulevard af en we zien wel degelijk groei. Je merkt dat als het zonnetje erin zit, iedereen positief is. We hopen dan ook op een mooie zomer en vanaf daar volle bak vooruit", zegt Don Bogaarts die een Italiaans restaurant runt.

Maar ook Bogaarts hoopt op meer aanbod: "Ik denk dat het dan nog mooier en daarmee ook drukker kan worden." "Het is een verborgen parel", zegt Rakesh Gogar.

Ontwikkelaar Fred Real Estate wilde niet reageren op vragen van Omroep West over de verhuur van de bedrijfsruimtes aan de boulevard. Eerder zei het bedrijf dat alle ruimtes naar verwachting dit jaar verhuurd zouden zijn.

In Antwerpen zijn vijf juweliers opgepakt voor het doorverkopen van gestolen juwelen en het omsmelten van gestolen goud. In totaal zijn bij de politieactie in België en Frankrijk negentien verdachten opgepakt.

De juweliers kwamen in beeld in een groter onderzoek naar inbrekers- en zakkenrollersbendes in Frankrijk. De politie kwam erachter dat de bendes hun gestolen sieraden, diamanten, horloges en andere edelmetalen naar Charleroi smokkelden.

Tussen september 2025 en mei van dit jaar zagen de onderzoekers hoe twee bendes meerdere keren per week vanuit de omgeving Parijs naar Charleroi reden. De criminelen verstopten de buit in verborgen ruimtes in de auto's. Ze reden in groepen, voor elkaar uit om eventuele politiecontroles te kunnen opmerken en ontwijken.

Diamantwijk

Vanuit Charleroi ging de buit naar Antwerpen waar de spullen door tussenpersonen werden verkocht in de diamantwijk, het hart van de Antwerpse diamantsector waar jaarlijks voor miljarden aan diamanten en juwelen wordt verhandeld.

De vijf juweliers werden eind mei gearresteerd. Bij een van de huiszoekingen vond de politie twee smeltmachines en materiaal om juwelen uit elkaar te halen.

Daarnaast werden zes kilo omgesmolten goud, een zilverstaaf, oude juwelen, diamanten, tientallen dure horloges en ruim 60.000 euro cash in beslag genomen. Bij die invallen vond de politie ook blanco certificaten van de luxe horlogemerken Rolex en Audemars Piguet.

Criminele organisatie

Naast de juweliers werden in België nog vijf anderen opgepakt, onder wie twee vrouwen die volgens justitie behoren tot "de entourage van een tussenpersoon". Zij worden verdacht van heling en deelname aan een criminele organisatie.

In Frankrijk waren negen arrestaties. Bij huiszoekingen daar werden bijna 10.000 euro aan contant geld, apparatuur om sieraden te maken en luxeartikelen gevonden.

GroenLinks-PvdA mag verder onder de naam Pro (Progressief Nederland). Dat oordeelt de Raad van State. Lokale partijen hadden bezwaar aangetekend tegen de nieuwe naam, omdat er al veel zijn met 'Pro' in hun naam.

De Raad van State wijst het bezwaar over mogelijke naamsverwarring van de hand. Volgens de hoogste algemene bestuursrechter is het geen probleem als GroenLinks en PvdA, die volgende week gaan fuseren, onder de naam Progressief Nederland aan de volgende Tweede Kamer- en Europese verkiezingen gaan meedoen.

Lokale partijen met 'Pro' in hun naam stapten naar de Raad van State omdat ze verwarring voor de kiezers vreesden. "Sommige lokale partijen hebben helemaal niets met GroenLinks-PvdA te maken en willen dat ook niet", zei woordvoerder Dario Castiglione namens de lokale partijen.

Geen misleiding

Eerder oordeelde de Kiesraad al dat GroenLinks-PvdA als Progressief Nederland (Pro) aan de volgende Tweede Kamerverkiezingen kan meedoen. De Raad van State stelt nu dat dit besluit terecht was: lokale Pro-partijen staan alleen gemeentelijk geregistreerd en de naam komt landelijk nog niet voor. Daarom is er geen grond om die in het landelijke register te weigeren.

De Raad van State stelt dat er geen sprake is van misleiding bij de Tweede Kamerverkiezingen "alleen omdat er ook van aanduidingen van lokale Pro- en Progressief-partijen zijn", en dat er bij de beoordeling van de nieuwe naam geen rekening kan worden gehouden met "de mogelijke gevolgen van het gebruik van de aanduiding in bijvoorbeeld media- of campagne-uitingen".

De bestuursrechter vindt dat de centrale stembureaus in gemeenten en provincies te zijner tijd moeten besluiten hoe er moet worden gehandeld als er verwarring dreigt te ontstaan omdat de huidige GroenLinks- en PvdA-partijen de naam Pro gaan gebruiken.

De lokale partijen zijn erg teleurgesteld. Ze hebben nog hoop dat de centrale stembureaus de langer bestaande Pro-partijen voorrang zullen geven om onder hun naam mee te mogen doen. Maar als de landelijke naam is ingeburgerd zal dat "alleen maar tot meer verwarring leiden", aldus Castiglinone.

Ook Pro in Tweede Kamer?

Nu zowel de Raad van State als de Kiesraad geen problemen ziet, is het een kwestie van tijd voor de partij ook in de Tweede Kamer de nieuwe naam zal kunnen gebruiken. Die vraag ligt op tafel omdat de kiezers bij de laatste verkiezingen op GroenLinks-PvdA hebben gestemd en niet op Pro. Het bestuur van de Tweede Kamer heeft de beslissing over de tussentijdse naamsverandering opgeschoven tot na de uitspraak van de Raad van State.

Op 13 juni moeten alle leden op het oprichtingscongres van de nieuwe fusiepartij nog stemmen, maar dat lijkt een formaliteit. Omdat de partij officieel nog niet gefuseerd is, is nu alleen namens de PvdA een verzoek ingediend om de naam Pro bij de volgende landelijke verkiezingen te gebruiken. Dat moet straks officieel nog een keer gebeuren. Een woordvoerder van de Kiesraad noemde dat een formaliteit.

Er heeft inmiddels een gesprek plaatsgevonden tussen GroenLinks-PvdA en de lokale Pro-partijen. Castiglione vond dat "weinig toevoegen". Hij heeft het idee dat de nieuwe fusiepartij zich niet realiseert wat het met hen als lokale partijen doet. "Ze snappen er niets van", aldus Castiglione van Pro Veenendaal tegen de NOS.

Drie drankjes hebben samen het Gouden Windei gewonnen, de jaarlijkse prijs voor het meest misleidende product. Organisator Foodwatch nomineerde de drankjes vanwege de "vage fruitbeloftes" op de verpakking. Maar deze specifieke drankjes zijn daarin bepaald niet uniek.

De twijfelachtige eer gaat dit jaar naar Van de Boom Siroop Peer, Innocent Citrus Shield en Ice Tea Perzik van het huismerk 1 de Beste van Dirk. De drankjes waren genomineerd omdat de verpakkingen niet overeenkomen met wat er feitelijk in zit, vindt Foodwatch, een onafhankelijk organisatie die consumenten wil beschermen tegen misleidende marketing.

Het Gouden Windei is een publieksprijs: iedereen kon de afgelopen tijd stemmen op het meest misleidende product. De groep drankjes kreeg 28 procent van de stemmen.

De Ice Tea Perzik bestaat maar voor 0,1 procent uit perzikconcentraat. De Innocent Citrus Shield bevat wel verschillende citrusvruchten, maar het grootste fruitbestanddeel is appelsap. En ook de Van de Boom Siroop Peer bestaat maar voor 10 procent uit peer en voor 75 procent uit appel. Maar op de voorkant van de verpakkingen zijn alleen maar peren te zien, of perziken in het geval van de ice tea.

0,1 procent perzikconcentraat

Wie andere producten uit dezelfde categorie bekijkt, ziet zeer vergelijkbare cijfers. Sommige andere siropen of fruitdranken bevatten zelfs nog minder van het fruit waarvan wordt gepretendeerd dat het het hoofdbestanddeel is. Zo is bij een ander merk perensiroop de verdeling ook 10 procent peer, tegenover 25 procent appel. Op de fles staan alleen stukken peer afgebeeld. En een andere ice tea perzik - ook met uitsluitend perziken op de verpakking - bevat 0,1 procent perzikconcentraat, evenveel als het merk dat het Gouden windei won.

De reden dat deze drie producten eruit gepikt zijn, is dat ze zijn aangedragen door de achterban van Foodwatch, vertelt Frank Lindner van de organisatie. "Het hele jaar door krijgen we klachten binnen over misleidende producten. Over deze producten hebben we meerdere klachten gekregen."

'Printer kan blijven draaien'

Lindner beaamt dat deze "fruitvaagheid", zoals Foodwatch het noemt, in de hele productgroep volop wordt ingezet. "Dat is precies de reden dat we dit jaar voor het eerst een groepsnominatie voor het Gouden Windei hadden. Deze drie drankjes zijn een voorbeeld voor een groter probleem. Als we iedereen een oorkonde zouden moeten geven, dan blijft de printer hier draaien", lacht hij.

Volgens Foodwatch verleiden fabrikanten consumenten met mooie plaatjes en beloften die niet worden waargemaakt. "De voorkant van de verpakking belooft één ding, terwijl de ingrediëntenlijst iets heel anders laat zien", zegt Lindner. "Maar consumenten maken een aankoopbeslissing binnen een seconde, vooral op basis van vorm, kleur en afbeelding." Een van de fabrikanten heeft in een reactie aan Foodwatch al gezegd dat ze het woord 'smaak' op de verpakking gaat toevoegen.

Er waren ook nominaties voor linzensticks van 8 procent linzen en cheddarsaus met 1 procent cheddar. Ook de Milka chocoladereep werd genomineerd, omdat daar sinds kort 10 gram minder chocola in dezelfde verpakking zit. In Duitsland werd het bedrijf daarvoor onlangs teruggefloten door een rechter.

Het kabinet wil dat burgemeesters sneller kunnen ingrijpen als een demonstratie uit de hand loopt. Dat schrijven de ministers Heerma (Binnenlandse Zaken) en Van Weel (Justitie en Veiligheid) in een brief aan de Tweede Kamer.

Er moet wat hen betreft een speciale noodbevoegdheid komen waardoor lokale bestuurders meer kunnen dan nu op basis van de Wet openbare manifestaties en de Gemeentewet het geval is.

Ook moet het plaatselijk gezag het recht krijgen om demonstranten in bepaalde omstandigheden te verplaatsen, bijvoorbeeld met bussen.

Daarnaast moeten strafrechters de bevoegdheid krijgen om strafbare feiten tijdens demonstraties harder te bestraffen.

Azc-protesten

Heerma en Van Weel schrijven in hun brief dat het de afgelopen weken een aantal keer misging, onder meer toen Extinction Rebellion het spoor bij Utrecht blokkeerde ondanks een politieverbod.

Daarnaast zijn demonstraties bij asielzoekerscentra "volledig ontspoord", stellen ze. "Daar waar geweld tegen mensen, lokale politici, hulpverleners of gebouwen en goederen wordt gebruikt, is er vanzelfsprekend geen enkele sprake meer van een demonstratie die door het recht beschermd kan worden. Daar is enkel ferm en ontegenzeggelijk optreden aan de orde."

Oud plan

Overigens zijn de gebeurtenissen van de afgelopen tijd niet de aanleiding om iets aan het demonstratierecht te doen. Dat plan ligt er ruim twee jaar.

De voorgangers van Heerma en Van Weel lieten onderzoek doen door het kennisinstituut WODC. Dat onderzoek was in december klaar. De onderzoekers stelden dat het demonstratierecht zelf niet hoeft te worden veranderd, maar dat bepaalde dingen wel kunnen worden verduidelijkt.

Dat namen de coalitiepartijen D66, VVD en CDA al over als voornemen in hun regeerakkoord en melden ze nu aan de Tweede Kamer.

De fusie tussen verffabrikant AkzoNobel en de Amerikaanse concurrent Axalta lijkt gewoon door te kunnen gaan. De Japanse concurrent Nippon Paint heeft het overnamebod op het Nederlandse bedrijf ingetrokken.

Vorige week maakte AkzoNobel bekend dat Nippon Paint eind april een bod had uitgebracht om alle aandelen van het concern over te nemen. Nippon wilde alle verfmerken van AkzoNobel voor consumenten en de industrie, zoals Sikkens en Flexa, zelf houden. De verf en coating voor auto's en vaartuigen wilde het Japanse concern vervolgens aan het Amerikaanse Sherwin-Williams doorverkopen.

AkzoNobel had na een week al aan Nippon Paint laten weten dat ze het bod weigerden. De fusie met Axalta zou volgens AkzoNobel meer waarde opleveren voor de eigen aandeelhouders. In een korte verklaring laat Nippon Paint nu weten dat samen met Sherwin-Williams is besloten de overnamepoging van AkzoNobel te staken na de afwijzing van de overnameprooi.

Dat Tata Steel gisteren de net aangestelde directeur duurzaamheid en communicatie Donald Pols ontsloeg vanwege zijn extreemrechtse verleden in Zuid-Afrika is logisch, stellen bedrijfsexperts. In sollicitatieprocedures hoeven topmensen niet alles over hun verleden te vertellen. Maar als dat problemen kan opleveren voor het bedrijf is het maar beter om dat zo vroeg mogelijk te laten weten, zeggen ze.

Dat bedrijven altijd brandschone mensen op topposities willen hebben, is te makkelijk gedacht, zegt hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen. Zo zijn in de financiële wereld ook mensen op hoge posities die mogelijk in andere posities in het verleden klanten hebben geholpen met schimmige belastingconstructies. "Natuurlijk zijn bedrijven bang voor een afbraakrisico, maar je zoekt in die wereld in de eerste plaats naar mensen bij wie alles wat ze aanraken in goud verandert."

Bij een bedrijf als Tata Steel is dat anders, denkt de hoogleraar. "Dat bedrijf is een van de meest zichtbare bedrijven in Nederland, en lang niet altijd in positieve zin. Dan wil je geen extra gedonder."

Ook zal het niet hebben geholpen dat Pols bij Tata Steel communicatiedirecteur was, denkt advocaat arbeidsrecht bij DAS Pascal Besselink. "Los van het feit dat er al ophef was over de overstap van Milieudefensie naar Tata Steel, is dat sowieso een functie waarbij je sneller met het bedrijf wordt geassocieerd. Je bent het visitekaartje en hoge bomen vangen nu eenmaal veel wind."

Alternatieven

Wat ook meespeelt bij het snelle ontslag van Pols is dat hij voor Tata redelijk goed te vervangen is, denkt Wilthagen. "Er zijn natuurlijk meer mensen die dit kunnen doen. Het kost misschien wat tijd, maar je hebt wel alternatieven."

Bij Milieudefensie, waar Pols tot voor kort directeur was, wist de Raad van Toezicht over het verleden van de Zuid-Afrikaanse Pols werd gisteren duidelijk en had hij daar "duidelijk op alle fronten afstand van genomen". Tata Steel stelt dat het echter van sommige "aanvullende informatie over zijn verleden" niets af wist en dat die "informatie ons heeft geraakt".

Onderzoek

Grote bedrijven doen vrijwel altijd zogenoemde pre-employment screeningen bij het aannemen van nieuwe topmensen. Dat varieert van onderzoek of iemand een Verklaring Omtrent Gedrag heeft tot een uitgebreider achtergrondonderzoek. Johan Klokman van onderzoeksbureau Hoffmann gaf jarenlang leiding aan een team dat dit soort screenings uitvoerde voor bedrijven.

"Je merkt aan de reactie van Tata dat ze hier niet mee geassocieerd willen worden", zegt Klokman. "Het is alleen maar de vraag of je zoiets over het verleden van Pols zou aantreffen in een achtergrondonderzoek. Vaak spreek je met een bedrijf een terugkijktijd af van maximaal tien jaar."

Maar ook als niets gevonden wordt, benadrukt hij dat bij een hoge functie ook onderdeel van de gesprekken met kandidaten - of in ieder geval zou moeten zijn - is dat een bedrijf vraagt aan de kandidaat: "moet je nog iets kwijt over jouw verleden wat voor ons belangrijk kan zijn of ons kan schaden?"

'Gericht vragen stellen"

Dat zegt ook advocaat arbeidsrecht bij DAS Besselink. "Een werkgever kan heel gericht vragen stellen over het verleden. Maar los daarvan kan die ook vragen: 'is er iets waar we niet naar gevraagd hebben en wat wel van belang is om te weten voor ons?'" Dat maakt het volgens hem voor een werkgever ook makkelijker om iemand te ontslaan als er dan toch nog iets naar buiten komt.

Het is daarom voor mensen in hoge functies goed om schoon schip te maken, zegt Besselink: "Bij twijfel zou ik zeggen: deel het maar wel. De kans dat het gaat uitkomen en dat het slecht gaat uitpakken is aanwezig. Zo houd je de regie."

De Amerikaanse zanger Peabo Bryson is op 75-jarige leeftijd overleden. Hij was bekend om zijn duetten voor Disney-films zoals het Oscarwinnende Beauty and the Beast met Céline Dion en A Whole New World met Regina Belle uit Aladdin. Bryson had een paar dagen geleden een beroerte, laat zijn familie weten.

Naast de hits voor Disney had Bryson succes als R&B-zanger. Hij scoorde in 1983 een grote hit met het nummer Tonight, I Celebrate My Love dat hij zong met Roberta Flack. Het nummer kwam ook meerdere keren in de Top 2000 van Radio 2.

Maar de grootste bekendheid kreeg hij met de liedjes voor Disney. A Whole New World werd wereldwijd een grote hit en belandde ook in de Nederlandse Top 40. Dat geldt ook voor Beauty and the Beast. In een interview zei Bryson dat hij een grote groep nieuwe fans erbij kreeg die zijn opgegroeid met Disney-films en dat de nummers nog generaties zullen voortleven.

A Whole New World uit de film Aladdin die in 1992 uitkwam:

Bryson werd geboren en groeide op in South Carolina. De zanger en songwriter begon zijn carrière in de jaren zeventig bij de groep Moses Dillard and the Tex-Town Display.

"Hoewel ons hart gebroken is, vinden we troost in de wetenschap hoe geliefd Peabo was en hoeveel levens door zijn stem en zijn genereuze karakter zijn geraakt", zegt de familie in een verklaring.

Een Nederlandse viroloog is in de VS aangeklaagd voor het smokkelen van flesjes met gedeactiveerd mpox-virus vanuit Afrika en het daarover liegen op de luchthaven in Detroit. Ook een collega-onderzoeker uit Kameroen moet om dezelfde reden voor de rechter verschijnen. Dat melden een Amerikaanse rechtbank en de FBI.

Het tweetal werd in januari tegengehouden op de luchthaven na een vlucht vanuit Parijs en een verblijf van negen dagen in de Republiek Congo. Volgens de FBI ontkende de Nederlander "stellig" dat hij biologische materialen of monsters mee terug naar de Verenigde Staten bracht.

Uit later onderzoek bleek dat de twee onderzoekers buisjes met gedeactiveerd mpox-virus bij zich hadden, aldus de FBI. Een virus wordt gedeactiveerd om het te kunnen onderzoeken, het kan zich dan niet vermenigvuldigen of een infectie veroorzaken.

Toch nemen de autoriteiten de zaak hoog op. "Ze hebben onze wetten overtreden door virale ziekteverwekkers te smokkelen in een volgepakt commercieel vliegtuig vanuit een uitbraakgebied in de Republiek Congo. Laat dat even tot je doordringen", zegt de openbaar aanklager in een persbericht.

In de gerechtelijke stukken van de overheid wordt niet vermeld waarom de virologen het gedeactiveerde mpox-virus mogelijk naar hun laboratorium wilden meenemen. Wel zegt de FBI dat zij virologen zijn die uitgebreid onderzoek hebben gedaan naar mpox.

Het Amerikaanse laboratorium waar de Nederlander en zijn collega voor werken laat weten volledig mee te werken met de autoriteiten. Het wil verder niets kwijt omdat het onderzoek nog loopt.

Wat is mpox?

Het virus stond eerder bekend als apenpokken. Het kent zijn oorsprong in de Democratische Republiek Congo, waar ook nu nog de meeste besmettingen voorkomen. Het mpox-virus gaat over van dier op mens, maar ook van mens op mens, door intiem contact zoals zoenen en seks.

Wie het virus oploopt, heeft in het begin last van koorts, hoofdpijn, spierpijn, gezwollen lymfeklieren, rillingen en moeheid. Na een paar dagen verschijnen er vlekken op de huid. Deze huiduitslag gaat over in blaasjes, die na twee tot drie weken van de huid vallen. De meeste gevallen zijn mild. De ziekte is, zeker in westerse landen, zelden dodelijk.

Om ervoor te zorgen dat de bussen in Utrecht deze zomer ondanks krapte in het rooster gewoon blijven rijden, gaat Transdev chauffeurs meer betalen. Sinds deze week krijgen buschauffeurs die extra werken tussen de 170 en 200 procent uitbetaald. Dat meldt RTV Utrecht. De vervoerder waarschuwt in een intern document voor een "uitdagende zomer".

Chauffeurs die doordeweeks een extra dienst op zich nemen krijgen 170 procent uitbetaald. Wie extra werkt op vrijdag en zaterdag krijgt 200 procent uitbetaald. Tijdens de zomervakantieperiode - van 11 juli tot en met 29 augustus - krijgen chauffeurs voor alle extra diensten hun dubbele uurloon.

Tekort aan chauffeurs

Volgens een woordvoerder van Transdev gaat het om een tijdelijke maatregel. "We hebben op dit moment niet alleen in Utrecht, maar ook breder in het landelijk ov te maken met een tekort aan chauffeurs. Dat hangt samen met factoren zoals de krappe arbeidsmarkt, verzuim en verlof."

Transdev hoopt dat het extra loon ertoe leidt dat chauffeurs meer diensten op zich nemen. "Met deze regeling willen we collega's die de mogelijkheid hebben om extra te werken daar passend voor waarderen en tegelijk bijdragen aan een zo betrouwbaar mogelijke dienstverlening voor onze reizigers in Utrecht", aldus de woordvoerder.

De vervoerder verwacht niet dat chauffeurs hun eigen vakanties deze zomer gaan opofferen. Gepland verlof blijft gewoon staan.

Problemen

Transdev heeft eind vorig jaar het Utrechtse busvervoer overgenomen van Qbuzz. Dat ging gepaard met problemen, zoals een tekort aan bussen en personeel. Het leidde tot de uitval van ritten en vertragingen voor reizigers. Sindsdien is er gesneden in de dienstregeling en rijdt Transdev minder ritten dan eerder was toegezegd. De vervoerder kreeg daarvoor in april nog een boete van minimaal 1,5 miljoen euro opgelegd door de provincie. Daar komt elk kwartaal een ton bij zolang de problemen in het busvervoer aanhouden.

De Amerikaanse president Trump trekt het plan voor een omstreden fonds in na felle politieke tegenstand. Dat bevestigt de waarnemend minister van Justitie Todd Blanche in een hoorzitting in het Huis van Afgevaardigden.

Volgens de regering-Trump was het Anti-Weaponization Fund van bijna 1,8 miljard dollar bedoeld voor mensen die zich onterecht vervolgd voelden door de overheid.

Blanche weigerde na de aankondiging mensen uit te sluiten die waren veroordeeld voor de Capitoolbestorming van 6 januari 2021. Trump noemt hen "slachtoffers van politieke vervolging".

'Openlijke corruptie'

Op het plan kwam veel kritiek. De Democratische senator Murray sprak van openlijke corruptie. "Waar we het hier over hebben, is niets minder dan dat de zittende president van de Verenigde Staten die de staatskas plundert voor eigen gewin." Ook uit Republikeinse hoek klonk afkeuring en vorige week blokkeerde een rechter het fonds.

Maandagavond meldden Amerikaanse media al op basis van bronnen dat Trump afziet van het controversiële fonds. Gisteravond bevestigde Blanche de berichten. "We gaan niet verder met het fonds, punt uit", zei hij in antwoord op vragen in de hoorzitting.

"Nooit meer verder?", vroeg een Democratische senator vervolgens. Het antwoord: "Klopt".

Belastingaangiften

Trump kondigde het fonds vorige maand aan als onderdeel van een schikking met de belastingdienst. Hij had de Amerikaanse belastingdienst aangeklaagd nadat zijn belastingaangiften door een lek openbaar waren geworden via The New York Times en eiste samen met zijn zoons Eric en Donald jr. 10 miljard dollar.

Daaruit bleek dat hij jarenlang vrijwel geen inkomstenbelasting had betaald, omdat hij meer geld verloor dan hij verdiende. De krant schreef toen: "Trump had meer succes met een succesvol zakenman spelen dan met een succesvol zakenman zijn."

In het fonds zou 1,776 miljard dollar komen, een verwijzing naar het jaar waarin de VS de onafhankelijkheid uitriep. In de schikking was ook afgesproken dat de belastingdienst geen onderzoek meer zal doen naar oude aangiftes van Trump, zijn familie of bedrijven. Die afspraak blijft volgens Blanche van kracht.

Bedrijven die kampen met personeelstekorten investeren steeds meer in automatisering. Dat meldt het CBS.

Het statistiekbureau ziet een omslag. Want een jaar geleden zetten de meeste bedrijven nog in op het aanbieden van gunstige arbeidsvoorwaarden om personeel te werven, zoals meer vrije dagen of hoge salarissen.

"Dat gaf toch niet het gewenste resultaat", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. "Want als alle bedrijven dat doen, dan doen jouw concurrenten het ook. En is het dus maar de vraag hoe succesvol het kan zijn."

Omzet mislopen

Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt afneemt, heeft tweederde van alle bedrijven in Nederland last van het personeelstekort. Dat betekent dat ze omzet mislopen omdat er te weinig medewerkers zijn. Een op de drie bedrijven noemt het personeelstekort als grootste probleem.

Automatiseren om de gevolgen van het personeelstekort op te vangen kan op veel verschillende manieren. "In de bouw en industrie kunnen bedrijven betere en efficiëntere machines inzetten", zegt Van Mulligen.

"In de dienstverlening, zoals juridische- en IT-bedrijven, worden meer chatachtige programma's ingezet. Voor bijvoorbeeld programmeren en het samenvatten en verzamelen van kennis en teksten."

Breed onderzoek

De gegevens over het opvangen van personeelstekort komen uit een breed onderzoek dat het CBS doet samen met de Kamer van Koophandel, het Economisch Instituut voor de Bouw MKB-Nederland en VNO-NCW.

Grote bedrijven zetten ongeveer twee keer vaker in op automatiseren dan kleine bedrijven. "Ze hebben meer kapitaal om te investeren", zegt Van Mulligen. "Kleine bedrijven kiezen vaak noodgedwongen voor andere oplossingen. Bijvoorbeeld simpelweg minder klussen aannemen dan ze anders zouden kunnen doen."

Goedemorgen! Vandaag speelt Oranje een oefenduel tegen Algerije in De Kuip. En in Amsterdam dient een kort geding tegen de komst van rapper Ye, aangespannen door het Centraal Joods Overleg.

Eerst het weer:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Iran heeft vannacht meerdere ballistische raketten en drones afgevuurd op Koeweit en Bahrein. Volgens het Amerikaanse leger heeft geen van de projectielen doel getroffen.

Volgens de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde waren de aanvallen een vergeldingsaanval voor Amerikaanse aanvallen op het eiland Qeshm. Daar zou de VS een telecommunicatietoren onder vuur hebben genomen. Centcom bevestigt dit, maar stelt dat dat een "zelfverdedigingsaanval" betreft.

Eerder op de avond heeft de VS een ongeladen olietanker beschoten die naar het eiland Kharg onderweg was. Het schip negeerde volgens het Amerikaanse leger waarschuwingen om van koers te veranderen. Om te verhinderen dat het schip verder voer, heeft de VS de machinekamer ervan beschoten. Daardoor kon het niet verder richting Iran varen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Aan de rand van de voormalige Belvédère-groeve in Maastricht wordt deze week diep geboord in de Nederlandse prehistorie. Met nieuwe technieken wordt gezocht naar sporen van de neanderthaler, de oermens. L1 Nieuws schreef daarover.

Fijne dag!

Sinds het staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël vorig jaar oktober is ingegaan, hoopten hulporganisaties dat dat wat verlichting zou brengen voor de Palestijnse bevolking in Gaza. Hoewel er mondjesmaat hulp binnenkomt, is de humanitaire situatie nog steeds erbarmelijk en gevaarlijk, zeggen meerdere hulporganisaties, waaronder Oxfam Novib en het Rode Kruis.

Volgens de hulporganisatie is er een enorm tekort aan bijna alles in Gaza. Dat komt volgens hen doordat de Israëlische autoriteiten mondjesmaat hulpgoederen Gaza binnenlaten.

"Er is een gigantisch tekort aan medicijnen. Onze collega's van de Palestijnse Rode Halve Maan vertellen dat ze nog voor drie maanden medicijnen hebben", zegt Daniëlle Brouwer van het Rode Kruis. "Tientallen vrachtwagens met hulpgoederen staan aan de grens om Gaza binnen te rijden. Het is een politieke keuze om die niet binnen te laten."

Gebeten door ratten

Door het medicijntekort kunnen ziektes niet goed worden bestreden. Zo ziet Dokters van de Wereld dat er sinds maart meer mensen waterpokken krijgen. Vanwege een gebrek aan sanitaire voorzieningen krijgen veel mensen cholera, volgens het Rode Kruis.

De verspreiding van (infectie)ziektes wordt volgens de hulporganisaties ook veroorzaakt doordat mensen dicht op elkaar leven in vluchtelingenkampen en vuilnis niet meer wordt opgehaald.

Het afvalprobleem veroorzaakt daarnaast een enorme rattenplaag, zegt Wouter Booij van Unicef. "We horen bijvoorbeeld verhalen van kinderen en volwassenen die door ratten in het gezicht worden gebeten tijdens hun slaap."

Veel kinderen hebben huidaandoeningen, zoals ook het jongetje op onderstaande foto. Kinderen hebben ziektes als schurft en waterpokken, of soms zelfs last van knaagdierbeten.

Al ruim een jaar worstelen we om hulpgoederen binnen te krijgen, zegt Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes. Volgens hem wordt veel materiaal door Israël aangemerkt als 'dual-use goederen'.

Dat zijn spullen waarvan de Israëlische autoriteiten zeggen dat ze ook voor militaire doeleinden kunnen worden ingezet en daarom Gaza niet in mogen.

Zeven kapotte couveuses

Zo is het voor het Rode Kruis moeilijk om medische apparatuur zoals couveuses Gaza binnen te krijgen, zegt Brouwer. Hulpverleners worden daardoor gedwongen om creatief te kijken naar oplossingen. "Zo hebben onze collega's van zeven kapotte couveuses een nieuwe gemaakt." Ook ruilen volgens haar ziekenhuizen in het gebied zorg tegen medicatie. Brouwer noemt de situatie bizar. "Moet je voorstellen hoeveel levens we in de tussentijd hadden kunnen redden."

Ook Unicef zegt last te hebben van de Israëlische restricties. Daardoor kunnen er volgens de organisatie geen waterleidingen worden aangelegd. "Er is een gigantisch tekort aan schoon drinkwater", vertelt Booij.

Volgens Artsen Zonder Grenzen (AzG) is bijna 90 procent van de watervoorzieningen in Gaza beschadigd of vernietigd. Het gaat om onder meer ontziltingsinstallaties, waterputten en leidingen. Volgens AzG is het watertekort onderdeel van een bredere Israëlische strategie om Gaza onleefbaar te maken voor de Palestijnen.

Aanvallen

Hoewel het sinds het fragiele staakt-het-vuren rustiger is geworden in Gaza, is het werk van de hulpverleners nog steeds gevaarlijk, zeggen de organisaties. Israël schond het bestand de afgelopen tijd geregeld.

Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid zijn er sinds het begin van het staakt-het-vuren meer dan 900 Palestijnen gedood in de Gazastrook. Volgens de Verenigde Naties zijn vorig jaar meer dan 560 hulpverleners in Gaza en op de bezette Westelijke Jordaanoever gedood.

Registratieplicht

Het bieden van hulp door internationale hulporganisaties wordt steeds moeilijker gemaakt. Begin dit jaar heeft Israël een strenge registratieplicht ingevoerd voor hulporganisaties. Ze moeten van de Israëlische autoriteiten onder meer namen en contactgegevens van hun medewerkers doorgeven. Israël zegt deze informatie nodig te hebben om te controleren of medewerkers banden hebben met terreurgroepen. Delen de organisaties die gegevens niet, dan mogen ze geen hulp meer bieden in Gaza of op de bezette Westelijke Jordaanoever.

Volgens Servaes gaat het om ongeveer 34 hulporganisaties, waaronder zijn Oxfam Novib. Zij weigeren volgens Servaes persoonlijke gegevens door te geven omdat ze hun collega's niet in gevaar willen brengen, maar ook omdat Europese privacywetgeving ze dat verbiedt.

Oxfam Novib was bij het Israëlische hooggerechtshof een bezwaarprocedure begonnen tegen de registratieplicht. Servaes: "Tien dagen geleden is de procedure door het hof op een politieke manier afgewezen en hebben we vanaf 21 juni een maand de tijd om het werk te stoppen. We maken ons daar ontzettend veel zorgen om."

Volgens Servaes wil Israël zich ontdoen van hulporganisaties die zich kritisch hebben uitgelaten over het Israëlische leger en de regering. "Ze willen van de oren en ogen af zodat we niet kunnen vertellen wat daar gebeurt."

Iran heeft vannacht meerdere ballistische raketten en drones afgevuurd op Koeweit en Bahrein, meldt het Amerikaanse leger. Volgens het hoofdkwartier van het leger in het Midden-Oosten Centcom hebben geen van de Iraanse projectielen doel getroffen.

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt het hoofdkwartier de Amerikaanse Vijfde Vloot in Bahrein met raketten en drones te hebben geraakt. Ook zou Iran bij aanvallen een Amerikaanse luchtmachtbasis hebben getroffen. Centcom ontkent dat. Het leger zegt dat die Iraanse aanvallen zijn mislukt.

Twee Iraanse raketten die naar Koeweit onderweg waren misten volgens Centcom doel of "vielen onderweg uiteen". Drie afgevuurde raketten richting Bahrein zijn onderschept door de Amerikaanse en Bahreinse luchtverdediging, zegt het leger.

Op beelden is te zien dat de VS raketten afvuurt op een olietanker:

Vergeldingsactie

Volgens Centcom had het leger kort daarvoor drie Iraanse drones neergehaald. Deze onbemande vliegtuigjes zouden onderweg zijn geweest naar een koopvaardijschip, terwijl dat volgens de VS "rechtmatig door regionale wateren voer". Het leger vermeldt niet of het gaat om een schip dat door de geblokkeerde Straat van Hormuz voer.

Centcom zegt dat het leger als reactie op de Iraanse aanvallen "zelfverdedigingsaanvallen" heeft uitgevoerd op een Iraans militair controlecentrum op het eiland Qeshm. Ook daar zijn explosies gehoord. De Iraanse Revolutionaire Garde zegt juist dat de aanvallen een vergeldingsactie zijn voor aanvallen die de VS had uitgevoerd op een communicatietoren op het eiland.

Maandag werden ook aanvallen op dat eiland gemeld. Volgens Iran waren de Amerikaanse aanvallen gericht op dezelfde telecommunicatietoren in het zuiden van het eiland. Het is niet bekendgemaakt of de toren door een van de aanvallen beschadigd is geraakt. De Revolutionaire Garde noemt de Amerikaanse aanvallen een uiting van "brutale en openlijke agressie" van de VS.

Straat van Hormuz

Eerder vanavond heeft het Amerikaanse leger een ongeladen olietanker beschoten die naar het eiland Kharg onderweg was. Centcom zegt dat de tanker, die onder de vlag van Botswana voer, niet luisterde naar meerdere waarschuwingen om van koers te veranderen. Daarop heeft het leger de machinekamer van het schip beschoten. Daarna kon het niet meer richting Iran varen, zegt Centcom.

De Straat van Hormuz is sinds het begin van de oorlog in de Golfregio de facto dicht. Zowel Iran als de VS hebben er blokkades ingesteld. In april spraken beide landen een staakt-het-vuren af, maar dat wordt geregeld door beide landen geschonden.

Volgens Iraanse staatsmedia worden onderhandelingen tussen beide landen over een bestand stilgelegd zolang Israël zich niet terugtrekt uit Libanon. Er zouden geen "uitwisselingen van berichten tussen bemiddelaars" meer plaatsvinden. De Amerikaanse president Trump zei daarop dat de VS "niet zomaar bommen gaat gooien" en dat de blokkade van de smalle zeestraat gehandhaafd blijft.

De zwangere vrouw die twee weken geleden hardhandig werd weggetrokken bij een aanhouding in een asielzoekerscentrum in Zeist en daarbij op de grond viel, zegt dat ze de agenten "gewoon een vraag probeerde te stellen". Voordat ze een antwoord kreeg, werd ze naar eigen zeggen op de grond gegooid.

In gesprek met nieuwszender Al Jazeera vertelt de vrouw dat ze wilde weten of ze met haar man mee mocht omdat ze niet alleen kon blijven vanwege haar vergevorderde zwangerschap. Inmiddels is ze bevallen. Haar kind verkeert in goede gezondheid.

Op beelden was te zien dat de vrouw en een man in het asielzoekerscentrum in een gang stonden met meerdere agenten om zich heen. Een agent met een hond trok de vrouw hardhandig weg, waardoor ze op de grond viel. Haar man maakte daarop slaande bewegingen, waarop hij vervolgens zelf werd geslagen door de agent.

De videobeelden van de gewelddadige behandeling werden online veel gedeeld en leidden tot verontwaardigde reacties:

De agent in kwestie zegt dat hij niet wist dat ze zwanger was. Als hij daar wel van op de hoogte was, had hij haar anders behandeld, stelt de politie in een verklaring.

De politie zegt dat de vrouw meermaals was gevraagd "om weg te gaan in verband met haar veiligheid". Toen zij dat niet deed, heeft een agent haar bij de arm gepakt en naar achteren getrokken, waarbij ze ten val kwam, zegt de politie.

De agenten hadden een melding gehad van bedreiging en vernieling. Een COA-medewerker zou een broodmes van de man hebben afgepakt. Er werd gedacht dat hij nog een mes had, maar dat bleek later niet zo te zijn.

Onderzoek naar incident

Naar aanleiding van de beelden kreeg de politie bedreigende en beledigende reacties, onder meer op berichten op Instagram en Facebook over de aanhouding. "Kritiek en een gesprek zijn goed en belangrijk, maar alle fatsoensnormen werden overschreden", aldus een woordvoerder van de politie.

De politie heeft aangekondigd dat het incident wordt onderzocht. Daarbij wordt "naar alle feiten en omstandigheden gekeken". De politie zegt "tegelijkertijd vertrouwen te hebben in het vakmanschap van onze collega's en zich te realiseren dat zij dag in, dag uit onder hoge druk keuzes maken."

De Verenigde Staten halen volgend jaar in de buurt van Groenland vier boeien en enkele meetinstrumenten weg uit de Atlantische Oceaan. Daarmee ontstaat een breuk in een keten van meetinstrumenten die voor wetenschappers heel belangrijk is.

De keten loopt van Canada, richting Europa, langs Groenland. Wetenschappers gebruiken de meetgegevens om een stroming in de oceaan te bestuderen die warmte naar Europa voert. Die stroom zorgt voor ons relatief milde klimaat.

De metingen zijn juist nu belangrijk, omdat door de opwarming van de aarde de warme stroming mogelijk gaat afzwakken. Dat zou ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor Europa. Landbouw zou bijvoorbeeld veel moeilijker kunnen worden.

Om die ontwikkeling goed te kunnen volgen, zijn de metingen uit de oceaan bij Groenland heel belangrijk, omdat dat stuk veel invloed heeft op de stroming. Maar juist daar verdwijnen dus de meetinstrumenten, door een ingreep van de regering-Trump.

Geen verrassing

"Dit is de dag waarvan je wist dat die zou komen, je wist alleen niet wanneer", zegt Han Dolman, directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). Sinds het aantreden van president Trump stuurt de Amerikaanse regering aan op bezuinigingen op de wetenschap.

Volksvertegenwoordigers in het Amerikaanse Congres remmen deze wensen vaak af, maar niet alles wordt tegengehouden.

Zowel aan de Amerikaanse west- en oostkust worden in totaal rond de negenhonderd boeien en meetinstrumenten uit zee gehaald, besloot de overheidsorganisatie NSF die wetenschappelijk onderzoek betaalt.

Het weghalen van de boeien en meetapparatuur gebeurt in stappen. Bij Groenland moet het zover zijn in de zomer van 2027.

Er dreigt nu een gat in de metingen te vallen. Wetenschappers benadrukken dat juist langdurig meten op één plek helpt het systeem van stromingen in de oceaan beter te snappen. "We zijn eigenlijk nog steeds aan het leren hoe dit systeem werkt", zegt Femke de Jong, oceaanonderzoeker bij het NIOZ, "en hoe het gaat veranderen door klimaatverandering".

Meer kaalslag dreigt

De boeien meten hoe warm en zout het water is, en hoe snel het stroomt en in welke richting. Op sommige plekken wordt ook bijgehouden hoeveel zuurstof en bladgroen er in het water zit. Tal van wetenschappers gebruiken die gegevens in hun onderzoek.

Onder wetenschappers heerst angst dat het niet bij deze bezuinigingen blijft. "Amerikaanse collega's maken zich zorgen", zegt De Jong. "Die zien aankomen dat hierna het volgende nieuwsbericht komt met andere bezuinigingen op het oceaanonderzoek."

Wetenschappers uit andere landen zouden in het gat dat de VS slaat kunnen springen, maar zij hebben volgens De Jong al moeite genoeg om hun eigen meetnetwerk overeind te houden. Zo is er na 2028 nog geen geld voor de boeien van het NIOZ en ook in Canada en het Verenigd Koninkrijk zoeken onderzoekers naarstig naar geld.

'Dramatisch'

Verdere kaalslag zou het lastiger maken te volgen hoe de stroming in de Atlantische Oceaan verandert. En dat terwijl het heel belangrijk is voor Europa om dit te snappen. "Als je het niet meer kunt volgen, dan kun je ook niet voorspellen hoe zich dat verder gaat ontwikkelen", zegt NIOZ-directeur Dolman. "Dat is dus echt dramatisch."

Onder Trump veranderde de Amerikaanse omgang met klimaatverandering ingrijpend. Veel klimaatbeleid van zijn voorganger Joe Biden werd teruggedraaid. De VS stapte uit het internationale klimaatverdrag en het IPCC, de organisatie die de wetenschappelijke kennis over klimaat bundelt. De regering-Trump probeerde op veel plekken te snijden in klimaatonderzoek.

Waardevolle gegevens

In deze trend past volgens Dolman het besluit om de boeien en meetapparatuur bij Groenland te schrappen. "Het is sterk ideologisch gedreven", zegt hij. Uiteindelijk komt het neer op een bezuiniging van 50 miljoen dollar per jaar. "Daar ga je dit niet om doen, het is geen financiële redenering."

Ook tegen de New York Times benadrukt de Amerikaanse wetenschapper Craig McClean dat het onderhouden van de boeien weinig kostte wanneer je het afzet tegen de waarde van de verzamelde gegevens om de oceaan en het klimaat beter te begrijpen.

NIOZ-directeur Dolman hoopt dat Europa in het gat springt, gezien het belang van dit onderzoek voor het klimaat van de toekomst op ons continent. "Voor mij is dit echt een wake-upcall. We zien dat de Amerikanen in dit soort projecten een onbetrouwbare partner zijn geworden."

President Trump heeft Bill Pulte benoemd tot waarnemend hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten. Dat maakte hij bekend op zijn eigen socialmediaplatform. Pulte vervangt daarmee Tulsi Gabbard. Zij nam in mei ontslag, mogelijk onder druk van het Witte Huis.

Voor zover bekend heeft Pulte geen ervaring op het gebied van nationale veiligheid, schrijven Amerikaanse media. Desondanks schreef Trump in zijn bericht dat Pulte "ruime ervaring heeft met het beheren van gevoelige zaken in Amerika".

Hij was directeur van de Federal Housing Finance Agency (FHFA), een onafhankelijke toezichthouder van de Amerikaanse overheid met als hoofdtaak het controleren van grote hypotheekbedrijven. Pulte benoemde zichzelf ook tot voorzitter van twee grote Amerikaanse hypotheekbedrijven. Volgens president Trump combineert Pulte deze twee functies met zijn nieuwe baan als waarnemend directeur bij de inlichtingendiensten.

Voor zijn tijd als directeur bij FHFA werkte hij bij PulteGroup. Dat is de op twee na grootste woningbouwmaatschappij in de Verenigde Staten, opgericht door de opa van Bill Pulte.

Lisa Cook

Amerikaanse media schrijven dat Pulte als directeur van FHFA leiding heeft gegeven aan onderzoek naar Lisa Cook. Trump probeerde de bestuurder van de federale centrale bank (de Fed) in 2025 te ontslaan vanwege vermeende hypotheekfraude. De rechter oordeelde dat die beweringen ongegrond waren, waarna Cook mocht aanblijven. De zaak loopt nog in hoger beroep.

Financial Times schrijft dat Bill Pulte een belangrijke donateur was tijdens Trumps verkiezingscampagne in 2024. De krant stelt dat het aanstellen van Pulte als directeur van de inlichtingendiensten voor bezorgdheid kan zorgen omdat loyaliteit aan Trump belangrijker wordt gevonden dan ervaring in een soortgelijke functie.

In Amersfoort heeft vanavond een explosie plaatsgevonden in een appartement aan de Everard Meysterweg.

Hulpdiensten hebben iemand geëvacueerd en naar het ziekenhuis gebracht. Over de toestand van diegene is nog niets bekend.

De explosie vond rond 20.20 uur plaats. Veiligheidsregio Utrecht vermoedt dat het om een gasexplosie gaat, maar het is nog niet bekend wat er precies is gebeurd. Door de explosie ontstond onder meer een brand en werden de gevel en ramen uit de woning geslagen. De omgeving van het gebouw was tijdelijk afgezet, maar is inmiddels weer vrijgegeven.

Omdat de explosie de constructie van het pand mogelijk had beschadigd, moest het worden geïnspecteerd. Alle bewoners moesten daarom het gebouw verlaten zodat deskundigen het pand veilig konden inspecteren.

Zij hebben geconcludeerd dat het pand veilig is. De bewoners mogen daarom weer naar huis.

Een week geleden kon Paul Scheermeijer uit Zwolle nog inloggen en heeft hij zelfs nog crypto gekocht via cryptoplatform Knaken. Maar inloggen lukte vrijdag ineens niet meer. "Ik maakte me geen zorgen, want het gebeurt weleens dat je na een update problemen hebt met inloggen."

Maar na het weekend zag hij deze mededeling van het bedrijf: Knaken is nu helemaal niet meer bereikbaar. Daardoor kunnen klanten dus niet bij hun crypto.

"Het geld dat ik heb geïnvesteerd, noem ik speelgeld. Als ik het kwijt ben dan is dat niet de grootste ramp", zegt Scheermeijer. Maar geld verliezen is wel altijd zuur, geeft hij toe. Hoeveel mensen zijn getroffen en hoeveel geld er in totaal is geïnvesteerd, is nog niet duidelijk.

Nieuwe wetgeving

Dat Knaken nu uit de lucht is, heeft te maken met nieuwe Europese cryptoregelgeving. Zo is een vergunning van toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) noodzakelijk. De AFM kan vanwege vertrouwelijkheid niets kwijt over de de situatie van Knaken.

In het verleden was een registratie bij De Nederlandsche Bank voldoende. Knaken, dat in 2017 is opgericht, had de registratie bij De Nederlandsche Bank in 2021 afgerond. Maar met de invoering van de nieuwe regels is die registratie sinds eind juni vorig jaar niet meer geldig. Er moest een nieuwe vergunning komen, maar dat is dus niet gelukt.

'Regeldruk is fors'

"Dat Knaken nu in deze situatie is beland verbaast me niks", zegt Patrick van der Meijde, een van de oprichters van Bitkassa. Sinds 2014 verwerkt dat bedrijf transacties met bitcoins. Ook deed het bedrijf aan in- en verkoop van bitcoin aan consumenten, "onze meest lucratieve dienst", maar daar kwam in 2020 een einde aan. "Toen kwam er nieuwe wetgeving, nog onder toezicht van DNB, en die was al aardig streng", zegt Van der Meijde.

Volgens hem is de drempel voor het behalen van een vergunning als kleine speler heel hoog. Zo moet er volgens de wetgeving een zogenoemde compliance officer worden aangesteld. Die moet controleren of de organisatie zich houdt aan de wetten en regels. "Voor kleine spelers, zoals Knaken, is dat zwaar om te doorlopen", zegt Van der Meijde.

Daar sluit Michiel Stokman, medeoprichter van financiële technologiestartup Bots Capital, zich bij aan. "Die regeldruk is fors. Kleine bedrijven kunnen het kostentechnisch niet opbrengen."

Bots Capital zat zelf ook in het proces voor het aanvragen van een vergunning voor de crypto-activiteiten, maar heeft besloten om die procedure stop te zetten. Vanaf 1 januari stopt het bedrijf met crypto-activiteiten. Vorig jaar werd al besloten om het af te bouwen. "Uiteindelijk vonden we dat crypto te veel een gokspelletje bleef en te weinig een belegging werd", zegt Stokman.

Financieel kwetsbaar

Knaken was ook sponsor van Feyenoord, maar die samenwerking is vorig jaar stopgezet. In de laatste jaarrekening van 2024 meldt het cryptobedrijf dat het "in financieel opzicht kwetsbaar is". Met een omzet van bijna 765.000 euro was de nettowinst van 28.712 euro minuscuul. Een lage nettowinst kan een aanwijzing zijn dat een bedrijf zich in een moeilijke situatie bevindt en mogelijk niet in staat is tot nieuwe investeringen.

Hoe het nu verder afloopt is afwachten. Via de website laat het bedrijf weten aan klanten dat er nog wordt onderzocht hoe alles wordt afgehandeld. Nieuwe berichtgeving volgt half juni via de site.